<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>    Kansspelautoriteit         OPENBAAR    Besluit van de raad van bestuur van de Kansspelautoriteit op het bezwaarschrift van de  Nationale Goede Doelen Loterijen namens de Nationale Postcode Loterij N.V., de  BankGiro Loterij N.V. en de VriendenLoterij N.V., tegen de besluiten van 19 oktober  2017, kenmerk 01.017.612 en 01.017.613 en 01.017.614, waarmee telkens een last  onder dwangsom is opgelegd.    Kenmerken:   12389 / 01.031.020 (Nationale Postcode Loterij N.V.),  12390 / 01.031.021 (BankGiro Loterij N.V.) en   12391 / 01.031.022 (VriendenLotterij N.V.)    Openbaar gemaakt onder kenmerken:  12389 / 01.033.021, 12390 / 01.033.022 en 12391 / 01.033.023    1 Inleiding    1. Bij besluiten van 19 oktober 2017 (hierna: Besluiten) heeft de raad van bestuur  van de Kansspelautoriteit (hierna: de raad van bestuur) drie lasten onder  dwangsom opgelegd aan de Nationale Postcode Loterij N.V., de BankGiro Loterij  N.V. en de VriendenLoterij N.V. (hierna gezamenlijk: overtreders). Bij brief van  15 november 2017, ontvangen op 16 november 2017, hebben overtreders een  pro-forma bezwaarschrift tegen de Besluiten ingediend. De raad van bestuur  heeft de ontvangst van het bezwaarschrift bevestigd en gelegenheid gegeven om  uiterlijk 15 december 2017 de gronden van het bezwaar aan te vullen in één  aanvullend bezwaarschrift door de Nationale Goede Doelen Loterijen (hierna:  bezwaarmaker) namens overtreders.    2. Bij brief van 15 december 2017, ontvangen op 15 december 2017, heeft  bezwaarmaker de gronden van het bezwaar aangevuld.    2 Ontvankelijkheid    3, Naar het oordeel van de raad van bestuur voldoet het bezwaarschrift aan de in  artikel 6:5 van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) gestelde eisen.  Bezwaarmaker is daarom ontvankelijk in zijn bezwaar.    Pagina 1 van 14</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>    OPENBAAR    Kansspelautoriteit  Datum   15 mei 2018   Ons kenmerk  12389 / 01.033.021  12390 / 01.033.022  12391 / 01.033.023         3 Juridisch kader    Artikel 4a, tweede, vijfde en zesde lid, van de Wet op de kansspelen (hierna: Wok)  2. De houders van vergunningen op grond van deze wet geven op zorgvuldige en  evenwichtige wijze vorm aan wervings- en reclameactiviteiten waarbij in het  bijzonder wordt gewaakt tegen onmatige deelneming.    5. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen regels worden gesteld  met betrekking tot het eerste tot en met het vierde lid,    6. De in het vijfde lid bedoelde regels kunnen onder meer betrekking hebben op:  a. de inhoud van wervings- en reclameactiviteiten;   b. de doelgroepen waarop zodanige activiteiten zijn gericht;   c. de hoeveelheid, de tijdsduur en het tijdstip, en   d. de wijze waarop en de plaats waar wervings- en reclame-uitingen worden  gedaan.    Artikel 2, derde lid, van het Besluit werving, reclame en verslavingspreventie  kansspelen (hierna: Besluit WRVK)   3. Vergunninghouders richten hun wervings- en reclameactiviteiten voor  kansspelen niet op maatschappelijk kwetsbare groepen van personen. Onder  kwetsbare groepen van personen wordt in ieder geval verstaan minderjarigen en  personen die kenmerken van risicovol spelgedrag vertonen.    Artikel 5:2, eerste lid, aanhef en onder b, van de Awb   1. In deze wet wordt verstaan onder:   b. herstelsanctie: een bestuurlijke sanctie die strekt tot het geheel of gedeeltelijk  ongedaan maken of beëindigen van een overtreding, tot het voorkomen van  herhaling van een overtreding, dan wel tot het wegnemen of beperken van de  gevolgen van een overtreding;    Artikel 5:4, tweede lid, van de Awb   Een bestuurlijke sanctie wordt slechts opgelegd indien de overtreding en de sanctie  bij of krachtens een aan de gedraging voorafgaand wettelijk voorschrift zijn  omschreven.    Artikel 5:32a, eerste lid, van de Awb  1. De last onder dwangsom omschrijft de te nemen herstelmaatregelen.    Pagina 2 van 14</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>    OPENBAAR    Kansspelautoriteit  Datum   15 mei 2018   Ons kenmerk  12389 / 01.033.021  12390 / 01.033.022  12391 / 01.033.023         4 Feitelijk kader    4. Een toezichthoudend medewerker van de Kansspelautoriteit heeft in het kader  van het toezicht op reclame door houders van een kansspelvergunning een  controle uitgevoerd van online wervings- en reclameactiviteiten van de  overtreders. De bij deze controle uitgevoerde toezichtshandelingen en  bevindingen zijn vastgelegd in verslagen van ambtshandelingen.?    5. Voor dit onderzoek heeft de Kansspelautoriteit binnen de 300 meest bezochte  Nederlandse websites een selectie gemaakt van de websites die zich specifiek of  in overwegende mate richten op minderjarigen.    6. Uit het onderzoek is gebleken? dat overtreders in de periode juni 2016 tot en  met 24 augustus 2017 reclame-uitingen hebben geplaatst of hebben laten  plaatsen op websites die zijn gericht op minderjarigen.    7. Door het (laten) plaatsen van reclame-uitingen op websites die specifiek of in  overwegende mate zijn gericht op minderjarigen hebben overtreders volgens de  raad van bestuur in strijd gehandeld met artikel 4a, vijfde lid van de Wok jo.  artikel 2, derde lid van het Besluit WRVK.    8. Bij brief van 28 augustus 2017 heeft de raad van bestuur een voornemen tot het  opleggen van een last onder dwangsom aan overtreders toegezonden en hen  uitgenodigd om een (mondelinge) zienswijze op dit voornemen naar voren te  brengen op 31 augustus 2017. Bij brief van 7 september 2017 is tevens door  bezwaarmaker schriftelijk een zienswijze ingediend.    9. Met de Besluiten heeft de raad van bestuur besloten om een last onder  dwangsom op te leggen aan overtreders. De hoogte van de dwangsom heeft de  raad van bestuur vastgesteld op € 10.000,- per overtreding met een maximum  van € 100.000,-.         1 VVA Algemene werkwijze - 25 augustus 2017, VVA NPL - 25 augustus 2017; VVA BGL — 25 augustus 2017;  VVA VL — 25 augustus 2017. Bij deze VVA's zijn bijlagen gevoegd met de vastgelegde reclame-uitingen op de  bijbehorende websites.   2 Zie voor Nationale Postcode Loterij N.V. de VVA NPL onder ‘Reclame-uitingen van de Nationale Postcode  Loterij N.V. op geselecteerde websites’, voor BankGiro Loterij N.V. de VVA BGL onder ‘Reclame-uitingen van  de BankGiro Loterij N.V. op geselecteerde websites’ en voor VriendenLoterij de VVA VL onder ‘Reclame-  uitingen van de VriendenLoterij N.V. op geselecteerde websites’,    Pagina 3 van 14</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>    OPENBAAR    Kansspelautoriteit  Datum   15 mei 2018   Ons kenmerk  12389 / 01.033.021  12390 / 01.033.022  12391 / 01.033.023         10. Bij besluiten van 19 oktober 2017 heeft de raad van bestuur besloten om deze  lasten openbaar te maken.    5 Bezwaargronden  11. Door bezwaarmaker worden de volgende gronden aangevoerd.    12. Fundament besluit   a, De geschonden norm wordt door de Kansspelautoriteit te breed toegepast. In  de toelichting op de geschonden norm gebruikt de Kansspelautoriteit de  termen kwetsbare groepen, minderjarigen, jongeren, jeugd en  jongvolwassenen ten onrechte door elkaar. De norm die in de Besluiten aan  de orde is ziet op minderjarigen.   b. Over de concrete toepassing van de norm (wanneer is een website gericht op  jongeren/minderjarigen) bestaat verschil van mening. In het woord ‘richten’  zit een actief element: doelbewust de focus hebben op. De norm van artikel 2,  derde lid van het besluit WRVK heeft een bewuste handeling voor ogen. Zo  blijkt ook uit de Reclamecode voor Kansspelen (hierna: RVK) door bepalingen  als ‘niet specifiek gericht op’. De term specifiek onderstreept de bedoeling van  de wetgever: vergunninghouders mogen niet de focus hebben op  minderjarigen. Het is niet te voorkomen dat minderjarigen worden  geconfronteerd met ongerichte reclame. In het geval van ongerichte reclame  mag vergunninghouder niet inspelen op de zwakheden of behoefte van  minderjarigen. Deze wettelijke uitleg van de norm staat lijnrecht tegenover de  interpretatie van de Kansspelautoriteit.   c. Voorts is de overweging van de Kanspetautoriteit in randnummer 21 van de  Besluiten dat geen reclame wordt gemaakt in (of rond) elektronische diensten  waarvan bekend of aannemelijk is dat zij worden gebruikt door minderjarigen  een onjuiste toepassing/verbreding van de norm.   d. De Kansspelautoriteit verwijst naar de Leidraad reclame voor kansspelen  (hierna: Leidraad reclame). In plaats van specifieke gerichtheid op  minderjarigen, hetgeen vergunninghouders is verboden, wordt in de Leidraad  reclame het mede gericht zijn op minderjarigen door de Kansspelautoriteit ten  onrechte onder de norm geschoven.    Pagina 4 van 14</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>    OPENBAAR    Kansspelautoriteit  Datum   15 mei 2018   Ons kenmerk  12389 / 01.033.021  12390 / 01.033.022  12391 / 01.033.023         13. Feitelijke toepassing van de norm   a. De Kansspelautoriteit heeft de factoren die volgens haar richtinggevend zijn  voor de beoordeling of een website zich richt op minderjarigen ten onrechte  niet toegepast in de Besluiten. Zes van de tien geselecteerde websites hebben  door de betreffende rapporteur van de Kansspelautoriteit niet het label  jongeren’ gekregen.   b. De term ‘jongeren’ is breder dan de door de norm gestelde term  ‘minderjarigen’.    14. Waarborgen Goede Doelen Loterijen   a, Bezwaarmaker heeft een zeer uitgebreide mondelinge toelichting gegeven en  zeer inzichtelijk gemaakt welke maatregelen er zijn genomen ter voorkoming  van overtreding van de norm. De Kansspelautoriteit kan niet zomaar stellen  dat zij onvoldoende inzicht heeft in de genomen maatregelen. Nu de  Kansspelautoriteit dit aanvoert ter onderbouwing van de Besluiten, deze  Besluiten publiceert en via een nieuwsbericht op haar website en in de  nieuwsbrief aandacht besteedt aan het opleggen van een last onder  dwangsom, heeft zij in strijd gehandeld met de algemene beginselen van  behoorlijk bestuur.   b. Gelet op het evenredigheidsbeginsel van artikel 3:4, tweede lid van de Awb  had de Kansspelautoriteit tot een andere belangenafweging dienen te komen  nu de belangen van bezwaarmaker onevenredig worden benadeeld.    15. Rechtvaardiging Whitelist   a. Bezwaarmaker heeft tijdig effectieve maatregelen genomen om overtreding  van de voor haar geldende regelgeving te voorkomen. In de zienswijze van 7  september 2017 heeft bezwaarmaker al uiteengezet dat er met ingang van 31  augustus 2017 een whitelist in plaats van een blacklist wordt gehanteerd.  Hierop staan domeinen die vooraf door bezwaarmaker zijn gecontroleerd en  goedgekeurd.   b. Ten aanzien van de whitelist hanteert bezwaarmaker een interne werkwijze  waarbij slechts hiervoor aangewezen personen met relevante expertise  beslissingsbevoegd zijn. Een uitbreiding dan wel inperking van de uitgesloten  categorieën is voorbehouden aan de directie. Het proces is nauwkeurig  uitgeschreven en de gestelde maatregelen worden periodiek getoetst. Op  deze manier wordt bewerkstelligd dat bezwaarmaker alleen advertentieruimte  inkoopt of laat inkopen op domeinen die op de whitelist staan.    Pagina 5 van 14</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>    OPENBAAR    Datum  15 mei 2018  Ons kenmerk         12389 / 01.033.021  12390 / 01.033.022  12391 / 01.033.023    c. Bezwaarmaker heeft met alle relevante derde partijen contracten gesloten ten  aanzien van het verplicht handhaven van de whitelist. Betrokken partijen  garanderen dat alle online advertising van bezwaarmaker alleen geplaatst zal  worden op de domeinen genoemd in de door bezwaarmaker ter beschikking  gestelde, meest recente versie van de whitelist.   d. Door de genomen maatregelen bestaat er voldoende zekerheid dat de  overtredingen nu en in de toekomst zullen uitblijven, Er is geen sprake van  omstandigheden die het opleggen van een last onder dwangsom door de  Kansspelautoriteit rechtvaardigen.    6 Hoorzitting    16.    Bezwaarmaker heeft op de hoorzitting van 14 februari 2018 namens overtreders  een zienswijze gegeven. Van deze hoorzitting is een verslag gemaakt.* Naar  aanleiding van de hoorzitting heeft bezwaarmaker op 8 maart 2018 aanvullende  documenten ingediend.    7 Beoordeling    7.1 Fundament besluit    17.    18.    Houders van vergunningen op grond van de Wok dienen, op grond van artikel  Aa, tweede lid, van de Wok, op zorgvuldige en evenwichtige wijze vorm te geven  aan wervings- en reclameactiviteiten. In artikel 2, derde lid, van het Besluit  WRVK is aangegeven dat vergunninghouders hun wervings- en  reclameactiviteiten voor kansspelen niet op maatschappelijk kwetsbare groepen  van personen richten. Onder kwetsbare groepen van personen wordt in ieder  geval verstaan minderjarigen en personen die kenmerken van risicovol  spelgedrag vertonen.    Zoals de raad van bestuur heeft opgemerkt in de Besluiten onder randnummer  16 richt de norm van artikel 2, derde lid, van het Besluit WRVK zich in het  bijzonder op de bescherming van minderjarigen. Overtreders zijn dan ook met  de Besluiten gelast het online richten van wervings- en reclameactiviteiten voor  kansspelen op minderjarigen te beëindigen en beëindigd te houden. Hiermee is  er geen sprake van het te breed toepassen van de norm.    3 Stuk 1289 / 01.031.009, 12390 / 01.031.010 en 12391 / 01.031.011.    Pagina 6 van 14    Kansspelautoriteit</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>    OPENBAAR    Kansspelautoriteit  Datum   15 mei 2018   Ons kenmerk  12389 / 01.033,021  12390 / 01.033.022  12391 / 01,033.023         19. Ten aanzien van het ‘richten op’ merkt de raad van bestuur het volgende op.  Van het richten van wervings- en reclameactiviteiten op minderjarigen is sprake  bij het tonen van advertenties op websites gericht op minderjarigen. Sec het  tonen op deze websites levert een overtreding van de norm op, ongeacht wie de  advertentie heeft gezien en wat de inhoud en de vorm van de advertentie is,    Reclamecode   20. De Stichting Reclame Code heeft in overleg met o.a. de landelijke  vergunninghouders van kansspelen een Reclamecode voor Kansspelen (hierna:  de RVK) opgesteld. In paragraaf 6 van de RVK staan bepalingen over kwetsbare  groepen, waaronder minderjarigen. In deze bepalingen wordt de norm  gehanteerd dat reclame niet specifiek gericht mag zijn op minderjarigen. Zoals  bezwaarmaker aanhaalt in het bezwaarschrift wordt hier gesproken van specifiek  op minderjarigen gerichte media. Ook hieruit kan worden afgeleid dat reclame is  gericht op minderjarigen wanneer er sprake is van het tonen van advertenties op  websites die zich richten op minderjarigen.    21. Bezwaarmaker heeft in de hoorzitting van 14 februari 2018 naar voren gebracht  dat de norm ‘richten op’ door de branche niet is gespecificeerd in de RVK, zoals  bijvoorbeeld in de Reclamecode voor alcoholhoudende dranken en de  Reclamecode voor Voedingsmiddelen. Bij alcohol en voedingsmiddelen wordt de  regel gehanteerd dat reclame geen publiek mag bereiken dat voor meer dan  25% bestaat uit minderjarigen. Voor de vaststelling van het bereik geldt  algemeen in de markt geaccepteerd bereikonderzoek en, indien niet voorhanden,  ander deugdelijk en representatief bewijs. Daarnaast wordt er binnen de  alcoholbranche door de Stichting Verantwoorde Alcoholconsumptie (STIVA) een  blacklist opgesteld (niet limitatief). Op deze blacklist staan bijvoorbeeld websites  van jongerentijdschriften en websites met online spelletjes die gericht zijn op  kinderen (zoals o.a. de websites die de Kansspelautoriteit heeft meegenomen in  het onderzoek naar online wervings- en reclameactiviteiten spele.nl,  speeleiland.ni en funny-games.nl).    Leidraad reclame   22. Artikel 4a, tweede lid, van de Wok bevat een (doel)voorschrift gericht aan de  houders van vergunningen op grond van de Wok. Deze norm kan gekwalificeerd  worden als een open norm. In het Besluit WRVK is de norm van (o.a.) artikel 4a,  tweede lid, van de Wok nader omschreven, waarbij in artikel 2, derde lid, is  aangegeven dat de wervings- en reclameactiviteiten niet gericht mogen zijn op  maatschappelijk kwetsbare groepen van personen. Onder kwetsbare groepen    Pagina 7 van 14</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>    OPENBAAR    Kansspelautoriteit  Datum   15 mei 2018   Ons kenmerk  12389 / 01.033.021  12390 / 01,033.022  12391 / 01.033.023         van personen wordt in ieder geval verstaan minderjarigen. Met artikel 2, derde  lid, van het Besluit WRVK is er sprake van een voorschrift dat voldoende  duidelijk, kenbaar en voorzienbaar is.    23, De raad van bestuur merkt op dat het handhaven van een open norm an sich  geen problemen oplevert, zolang de invulling van de norm voor de betrokkenen  een kenbare norm is.* Hierbij hoeft het niet te gaan om een door de overheid  vooraf gegeven norm in bijvoorbeeld een algemeen verbindend voorschrift of  een beleidsregel. Het kan ook gaan om normen die in de bedrijfssector  gebruikelijk zijn.” In de motivering van het besluit dient deze duidelijkheid te  worden verschaft en daarbij kan naar de niet publiekrechtelijke regels,  methoden, gebruiken en werkwijzen worden verwezen.®    24. Bezwaarmaker heeft tijdens de hoorzitting van 14 februari 2018 aangegeven dat  de norm van artikel 2, derde lid, van het Besluit WRVK een duidelijke, kenbare  en voorzienbare norm is, maar dat de Leidraad reclame deze norm oprekt. In  aanvulling op de wettelijke norm heeft de raad van bestuur met de Leidraad  reclame richting gegeven bij de toepassing van de wetgeving in de praktijk en  wordt reclame voor kansspelen geplaatst binnen de publieke doelen van het  Nederlandse kansspelbeleid. De Kansspelautoriteit is zich bewust van de balans  tussen aanprijzing van het aanbod enerzijds (ten behoeve van kanalisatie) en de  gewenste terughoudendheid en waarschuwing voor de risico’s van kansspelen  anderzijds (zie verder onder randnummer 27). Juist om de naleving van de wet-  en regelgeving en het maken van reclame binnen de kaders te vergemakkelijken  is de Leidraad reclame opgesteld. De Leidraad reclame treedt niet in de plaats  van wet- en regelgeving en bevat geen beleid ten aanzien van handhaving of  sanctionering van betreffende regelgeving. De Leidraad reclame is geen  juridische grondslag voor het opleggen van een herstelsanctie.    25.In de Besluiten is gerefereerd aan artikel 5.10 en 5.12 van de Leidraad reclame.  In 5.10 is bepaald dat reclame niet is gericht op minderjarigen. Dergelijke  gerichtheid kan bijvoorbeeld worden afgeleid uit het gekozen medium. In 5.12 is  aangegeven dat er geen reclame wordt gemaakt in of rond games, apps of  andere (elektronische) diensten die (mede) gericht zijn op of waarvan bekend of  aannemelijk is dat zij gebruikt worden door minderjarigen of kwetsbare groepen.    * CBb, 1 april 2008, ECLI:NL:CBB:2008:BC8268.  > CBb 24 augustus 2006, ECLI:NL:CBB:2006:AZ3770, m.nt. 0.1.D.M.L. Jansen nr. 4.  6 CBb 24 augustus 2006, ECLI:NL:CBB:2006:AZ3770, m.nt. O.J.D.M.L. Jansen, nr. 6.    Pagina 8 van 14</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>    OPENBAAR    26.    Kansspelautoriteit  Datum   15 mei 2018   Ons kenmerk  12389 / 01.033.021  12390 / 01.033.022  12391 / 01.033.023         Het gebruik van bepaalde websites door minderjarigen moet worden bezien in  het geheel van criteria die bepalen of een website gericht is op minderjarigen  (zie randnummer 29). Wanneer een minderjarige een website gebruikt die, gelet  op de criteria die de Kansspelautoriteit hanteert, is gericht op volwassenen dan  is er geen sprake van een website gericht op minderjarigen. Echter het  veelvuldig gebruik van websites door minderjarigen kan wel een aanwijzing zijn  dat deze is gericht op minderjarigen. Zoals de raad van bestuur heeft opgemerkt  in randnummer 24 en 27 wordt van een vergunninghouder verwacht dat hij  terughoudendheid betracht.    7.2 Feitelijke toepassing van de norm    27,    28.    29.    Vergunninghouders mogen reclame maken voor de door hen aangeboden  kansspelen. Reclame voor een passend en attractief aanbod van kansspelen zal  het publiek leiden naar het legale aanbod van kansspelen en weghouden bij het  illegale aanbod (kanalisatie). Tegelijkertijd mag reclame voor kansspelen de  deelname aan kansspelen echter niet actief bevorderen. Reclame voor  kansspelen moet dan ook terughoudend en evenwichtig zijn. Hiermee is er  sprake van een afwijkende doelstelling van reclame voor kansspelen ten  opzichte van reclame in de gebruikelijke zin van het woord. Dit geldt temeer  voor overtreders nu zij maar zeer beperkte concurrentie ondervinden van illegaal  (loterij-)aanbod. Hiermee is er geen sprake van het maken van reclame ten  behoeve van het versterken van de concurrentiepositie ten opzichte van andere  vergunninghouders, maar slechts ten behoeve van kanalisatie. De raad van  bestuur roept daarbij in herinnering dat de vergunning niet gebruikt mag worden  voor commerciële doeleinden.    De raad van bestuur merkt op dat de norm van het Besluit WRVK niet bepaalt  dat er sprake moet zijn van het ‘specifiek of in overwegende mate’ gericht zijn  op minderjarigen. De enkele gerichtheid is voldoende. Daar waar in de Besluiten  wordt gesproken over ‘websites die zich specifiek of in overwegende mate  richten op minderjarigen’ moet worden gelezen ‘websites die zich richten op  minderjarigen’,    Om te beoordelen of een website zich richt op minderjarigen hanteert de  Kansspelautoriteit een aantal criteria. In eerste instantie wordt gekeken of de  website het label ‘jongeren’ van het onderzoeksbureau The Nielsen Company  krijgt. Deze selectiemethode wordt aangevuld met websites waarvan als    Pagina 9 van 14    </pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>    OPENBAAR    30.    31.    Kansspelautoriteit         Datum   15 mei 2018   Ons kenmerk  12389 / 01.033.021  12390 / 01.033.022  12391 / 01.033.023    algemeen bekend mag worden verondersteld dat deze zich op minderjarigen  richten. Dit wordt beoordeeld aan de hand van de kwalificatie die de  verantwoordelijke uitgever zelf hanteert of de kwalificatie van externe  mediabedrijven. Voorts wordt de leeftijdsopbouw van de bezoekers van de  website en het product dat of de dienst die op de website wordt aangeboden  meegenomen in de beoordeling. Wanneer aan één van deze criteria is voldaan  wordt een website gekwalificeerd als gericht op minderjarigen.    In de verslagen van ambtshandelingen algemene werkwijze van 25 augustus  2017 is weergegeven op welke manier de websites zijn gekwalificeerd als gericht  op minderjarigen. Een aantal websites, zoals donaldduck.nl, scholieren.com,  Girlscene.nl, is zonder meer gericht op minderjarigen. Zowel The Nielsen  Company, de uitgevers zelf en/of een extern mediabedrijf kwalificeert de  doelgroep als minderjarig. Bij de overige websites is gekeken naar de  kwalificatie van de uitgever zelf. De Kansspelautoriteit heeft hiermee de factoren  die richtinggevend zijn voor de beoordeling of een website zich richt op  minderjarigen toegepast in de Besluiten.    Met de kwalificatie van de websites als gericht op minderjarigen in de Besluiten  heeft de raad van bestuur een voorspelbare invulling gegeven aan de norm.  Daarnaast zijn in de Besluiten criteria omschreven die de Kansspelautoriteit  hanteert om te beoordelen of een website is gericht op minderjarigen. Mede  gelet op de terughoudendheid die is geboden bij reclame voor kansspelen stelt  dit bezwaarmaker voldoende in staat om te beoordelen of reclame passend is op  een specifieke website en daarmee wanneer er sprake is van een overtreding  van de Wok.    7.3 Waarborgen Goede Doelen Loterijen    32.    33,    Bezwaarmaker acht de Besluiten in strijd met de algemene beginselen van  behoorlijk bestuur, omdat de raad van bestuur het ontbreken van informatie ter  onderbouwing van de Besluiten aanvoert.    De raad van bestuur heeft in de Besluiten overwogen dat er onvoldoende  zekerheid bestaat dat overtredingen ook in de toekomst zullen uitblijven, onder  andere omdat dit afhangt van de gehanteerde criteria voor het al dan niet  plaatsen van een website op de whitelist en het borgen van deze criteria door  bezwaarmaker in contracten met derden.    Pagina 10 van 14</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>    OPENBAAR    34.    35.    Kansspelautoriteit  Datum   15 mei 2018   Ons kenmerk  12389 / 01.033.021  12390 / 01.033.022  12391 / 01.033.023         Bezwaarmaker heeft op 8 maart 2018 op verzoek van de Adviescommissie  Bezwaarschriften inzicht gegeven in de interne procedure voor display  advertising en contractuele afspraken met derden over het hanteren van de  whitelist. De documenten ondersteunen hetgeen bezwaarmaker naar voren heeft  gebracht over de genomen maatregelen. De documenten geven echter geen  inzicht in de door bezwaarmaker gehanteerde criteria om te beoordelen of een  website op de whitelist wordt geplaatst.    De raad van bestuur is van oordeel dat deze maatregelen de kans op een  overtreding niet wegnemen (zie verder onder randnummer 39). Hiermee is er  geen sprake van omstandigheden die nopen tot het afzien van handhaving. De  raad van bestuur is van oordeel dat de motivering de Besluiten kan dragen en  acht de Besluiten niet in strijd met de algemene beginselen van behoorlijk  bestuur.    Onevenredige belangenafweging    36.    37    Zoals de raad van bestuur heeft aangegeven in de Besluiten in randnummer 20  bestaat er een beginselplicht tot handhaving. Dit houdt in dat, gelet op het  algemeen belang dat gediend is met handhaving, in de regel bij een overtreding  van een wettelijk voorschrift handhavend moet worden opgetreden. Slechts  onder bijzondere omstandigheden mag de raad van bestuur afzien van  handhavend optreden. Dit kan zich voordoen indien concreet zicht op legalisatie  bestaat. Voorts kan handhavend optreden zodanig onevenredig zijn in  verhouding tot de daarmee te dienen belangen dat van optreden in die concrete  situatie behoort te worden afgezien. Handhaving kan onevenredig zijn wanneer  het gaat om een overtreding van geringe aard en ernst.    .In het geval van bezwaarmaker strekt de overtreden norm tot bescherming van    de belangen van kwetsbare groepen, wetende minderjarigen. Schending van  deze norm levert een ernstige overtreding op waarbij niet kan worden afgezien  van handhavend optreden. De raad van bestuur acht de nadelige gevolgen van  de Besluiten voor overtreders niet onevenredig in verhouding tot de met de  Besluiten te dienen doelen.    Pagina 11 van 14</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>    OPENBAAR    Kansspelautoriteit  Datum   15 mei 2018   Ons kenmerk  12389 / 01,033.021  12390 / 01.033.022  12391 / 01.033.023         7.4 Rechtvaardiging Whitelist    38.    39,    40.    Een last onder dwangsom is een herstelsanctie. Artikel 5:2, eerste lid, aanhef en  onder b, van de Awb bepaalt dat een herstelsanctie een bestuurlijke sanctie is  die strekt tot het geheel of gedeeltelijk ongedaan maken of beëindigen van een  overtreding, tot het voorkomen van herhaling van een overtreding, dan wel tot  het wegnemen of beperken van de gevolgen van een overtreding. Voor het  opleggen van een last onder dwangsom is voldoende dat een overtreding heeft  plaatsgevonden die herhaald kan worden.”    De Besluiten strekken ertoe herhaling van de overtreding te voorkomen. Hierbij  kan er sprake zijn van een gegronde vrees voor herhaling van de overtreding.  Echter het ontbreken van een gegronde vrees voor herhaling is geen bijzondere  omstandigheid op grond waarvan de raad van bestuur van handhaving had  behoren af te zien? Sec het feit dat een herhaling van de overtreding mogelijk is  geeft grond om een last onder dwangsom op te leggen.    Bezwaarmaker is tijdens het gesprek op 31 augustus 2017 en in haar zienswijze  ingegaan op de maatregelen die zijn genomen om overtredingen in de toekomst  te voorkomen. Voor display advertising maakt bezwaarmaker gebruik van de  diensten van een gespecialiseerd mediabureau. Dit mediabureau verricht  diensten op het gebied van mediaplanning, media inkoop (zowel rechtstreeks bij  publishers als via het bieden op veilingen, het zogenaamde RTB) en media  executive (d.w.z. het uitserveren van uitingen). Voorheen maakte  bezwaarmaker gebruik van een blacklist. Met het mediabureau waren afspraken  gemaakt over deze blacklist. Er was sprake van een maandelijkse controle op de  inzet van display advertising en de blacklist. De blacklist was een dynamisch  document en werd iedere maand aangevuld. Echter, de blacklist voorkomt  herhaling van het plaatsen van display advertising op ongeschikte domeinen,  maar niet een eerste plaatsing. Bezwaarmaker is dan ook overgegaan op een  whitelist. Op deze whitelist staan domeinen die vooraf zijn goedgekeurd door  bezwaarmaker met inachtneming van de door bezwaarmaker gehanteerde  criteria. Ook de whitelist is een dynamisch document. Bezwaarmaker zal alleen  advertentieruimte inkopen op domeinen die op de whitelist staan. Bezwaarmaker  heeft het verplicht handhaven van de whitelist contractueel vastgelegd met  relevante derde partijen.    7 ABRvS 11 juli 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BX1022, m.nt. Vermeer (AB 2012/255).  8 ABRVS 11 juli 2012, ECLI:RVS:2012:BX1022; ABRvS 7 augustus 2013, ECLI:NL:RVS:2013:663.    Pagina 12 van 14</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>    OPENBAAR    41.    42,    43.    Kansspelautoriteit  Datum   15 mei 2018   Ons kenmerk  12389 / 01.033.021  12390 / 01.033.022  12391 / 01.033.023         In het bezwaarschrift geeft bezwaarmaker aan dat ten aanzien van de whitelist  er een interne werkwijze wordt gehanteerd waarbij slechts hiervoor aangewezen  personen met relevante expertise beslissingsbevoegd zijn. Een uitbreiding dan  wel inperking van de uitgesloten categorieén is voorbehouden aan de directie.  Het proces is nauwkeurig uitgeschreven en de gestelde maatregelen worden  periodiek getoetst. Op verzoek van de Adviescommissie Bezwaarschriften heeft  bezwaarmaker inzicht gegeven in de procedure omtrent online display  advertising en de contractueel vastgelegde afspraken met derde partijen.    Gelet op de maatregelen die zijn genomen stelt bezwaarmaker dat er tijdig  effectieve maatregelen zijn genomen. Door de genomen maatregelen bestaat er  volgens haar voldoende zekerheid dat de overtredingen nu en in de toekomst  zullen uitblijven. Zij stelt dat er geen sprake is van omstandigheden die het  opleggen van een last onder dwangsom door de Kansspelautoriteit  rechtvaardigen.    Hoewel de raad van bestuur van oordeel is dat de genomen maatregelen, zoals  whitelisting en contractuele afspraken met derden, op zichzelf goede  maatregelen zijn om een overtreding te voorkomen, neemt dit de mogelijkheid  op herhaling van de overtreding niet weg. Zoals ook is overwogen in de  Besluiten ten aanzien van de whitelist heeft het hanteren van deze methode  eerder ook onvoldoende effect gehad en is de effectiviteit afhankelijk van de  criteria die worden gehanteerd om een website al dan niet op de whitelist te  plaatsen, het beheer van de lijst en de implementatie daarvan. Gelet op het feit  dat herhaling van de overtreding mogelijk is heeft de raad van bestuur terecht  een last onder dwangsom opgelegd.    Pagina 13 van 14</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>    OPENBAAR    Kansspelautoriteit  Datum   15 mei 2018   Ons kenmerk  12389 / 01.033.021  12390 / 01.033.022  12391 / 01.033.023         8 Besluit    44. De raad van bestuur verklaart het bezwaar ongegrond en laat de Besluiten in  stand, onder aanvulling van de motivering zoals weergegeven in randnummer  28.    Den Haag, 15 mei 2018    De raad van bestuur van de Kansspelautoriteit,    w.g.    J.J.H. Suyver  Voorzitter    Beroep  Tegen dit besluit kan een belanghebbende beroep instellen bij de Afdeling publiekrecht, team bestuursrecht  van de rechtbank Amsterdam, postbus 75850, 1070 AW Amsterdam.    Het beroepschrift moet binnen zes weken na de dag van bekendmaking door de rechtbank zijn ontvangen.  Het beroepschrift. moet op grond van artikel 6:5 van de Algemene wet bestuursrecht zijn ondertekend en  moet ten minste bevatten de naam en adres van de indiener, de dagtekening, de omschrijving van het besluit  waartegen het beroep is gericht, zo mogelijk een afschrift van dit besluit, en de gronden waarop het    beroepschrift rust.    Van de indiener van het beroepschrift wordt griffierecht geheven door de griffier van de rechtbank. Nadere  informatie over de hoogte van het griffierecht en de wijze van betalen wordt door de griffie van de rechtbank  verstrekt.    Er kan ook digitaal beroep worden ingesteld bij genoemde rechtbank via    http://loket. rechtspraak.nl/bestuursrecht. Daarvoor moet de indiener beschikken over een elektronische  handtekening (DigiD). Kijk op de genoemde site voor de precieze voorwaarden.    Pagina 14 van 14</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>