<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>









          OPENBAAR




          Besluit van de Raad van Bestuur van de Kansspelautoriteit als bedoeld in artikel 35 van
          de Wet op de kansspelen.

          Kenmerk: 01.017.614
                                  Besluit




          Samenvatting


          De raad van bestuur van de Kansspelautoriteit heeft vastgesteld dat de VriendenLoterij
          N.V. wervings- en reclameactiviteiten heeft gericht op minderjarigen. Er is namelijk
          geadverteerd voor kansspelen van de VriendenLoterij N.V. op in ieder geval de
          websites: Scholieren.com, Fashionista.nl, Girlscene.nl, DonaldDuck.nl, Spel.nl, Spele.nl,
          Spelletjes.nl en Kleurplaten.nl. Met het adverteren op deze websites staat naar het
          oordeel van de raad van bestuur vast dat de VriendenLoterij N.V. zich met haar

          wervings- en reclameactiviteiten heeft gericht op minderjarigen. Daarmee heeft de
          VriendenLoterij N.V. in strijd gehandeld met artikel 4a, vijfde lid van de Wet op de
          Kansspelen jo. artikel 2, derde lid van het Besluit werving, reclame en
          verslavingspreventie kansspelen. De raad van bestuur legt de VriendenLoterij N.V. een
          last onder dwangsom op om de online wervings- en reclameactiviteiten die zich richten
          op minderjarigen te beëindigen en beëindigd te houden.


          Handhaving   van  de Wet  op  de kansspelen


          1. Artikel 35 van de Wet op de kansspelen (hierna: Wok) bepaalt dat de raad van
            bestuur van de Kansspelautoriteit (hierna: de raad van bestuur) een last onder
            bestuursdwang kan opleggen wegens overtreding van de voorschriften vastgesteld
            bij of krachtens de Wok, met uitzondering van titel VA., paragraaf 2 van de Wok.





                                                                       1</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>





          OPENBAAR
                                                                  Kansspelautoriteit
                                                                  19 oktober 2017
                                                                  01.017.614

          2. Artikel 5:32, eerste lid van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) bepaalt
            dat een bestuursorgaan dat bevoegd is een last onder bestuursdwang op te leggen,

            in plaats daarvan aan de overtreder een last onder dwangsom kan opleggen.


         Juridisch  kader

          3. Artikel 4a, van de Wok luidt:
               1. ….
               2. De houders van vergunningen op grond van deze wet geven op zorgvuldige

               en evenwichtige wijze vorm aan wervings- en reclameactiviteiten waarbij in het
               bijzonder wordt gewaakt tegen onmatige deelneming.

               […]

               5. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen regels worden

               gesteld met betrekking tot het eerste tot en met het vierde lid.
               6. De in het vijfde lid bedoelde regels kunnen onder meer betrekking hebben op:
                    a. […];
                    b. de doelgroepen waarop zodanige activiteiten zijn gericht;
                 c. de hoeveelheid, de tijdsduur en het tijdstip, en
                 d. de wijze waarop en de plaats waar wervings- en reclame-uitingen worden
                 gedaan.


          4. Artikel 2, derde lid, van het Besluit werving, reclame en verslavingspreventie
            kansspelen (hierna: Besluit) luidt:
               Vergunninghouders richten hun wervings- en reclameactiviteiten voor
               kansspelen niet op maatschappelijk kwetsbare groepen van personen. Onder
               kwetsbare groepen van personen wordt in ieder geval verstaan minderjarigen en

               personen die kenmerken van risicovol spelgedrag vertonen.


          Bevindingen

          5. Een toezichthoudend medewerker van de Kansspelautoriteit heeft in het kader van
            het toezicht op reclame door houders van een kansspelvergunning een controle


                                                                       2</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>





          OPENBAAR
                                                                  Kansspelautoriteit
                                                                  19 oktober 2017
                                                                  01.017.614

            uitgevoerd van online wervings- en reclameactiviteiten van de VriendenLoterij N.V.
            De bij deze controle uitgevoerde toezichtshandelingen zijn vastgelegd in twee

            verslagen van ambtshandelingen.1 Kort gezegd bestond dit toezichtonderzoek uit
            het controleren van online reclame-uitingen in de periode juni 2016 tot en met 24
            augustus 2017. Daarbij is uit alle online reclame-uitingen die zijn vastgelegd op de
            300 meest bezochte Nederlandse websites een selectie gemaakt van reclame-
            uitingen door vergunninghouders, die zijn getoond op websites die zich richten op
            minderjarigen. Uit deze controle is gebleken dat de VriendenLoterij N.V. in de

            genoemde periode reclame heeft geplaatst (of heeft doen plaatsen) op de hierna in
            randnummer 7 nader aangeduide websites door middel van rechtstreekse inkoop
            dan wel via ‘programmatic buying’.2

          6. De online reclame-uitingen zijn vastgelegd door een onderzoeksbureau dat is
            gespecialiseerd in het wereldwijd vastleggen van reclame-uitingen en
            reclamebestedingen in verschillende media en binnen verschillende sectoren.

            Daarbij wordt onder andere vastgelegd wie de afzender is van een advertentie, op
            welke wijze deze is aangekocht en wat de verschijningsvorm was. De specifieke
            reclame-uitingen zijn ook door deze partij vastgelegd.

          7. De Kansspelautoriteit heeft onder meer vastgesteld dat de VriendenLoterij N.V. in
             de periode juni 2016 tot en met 24 augustus 20173:
            •  Op de website www.Scholieren.com zelf rechtstreeks 4 reclame-uitingen heeft
               geplaatst;
            •  Op de website www.Spel.nl zelf rechtstreeks 1 reclame-uiting heeft geplaatst;
            •  Op de website www.Fashionista.nl middels direct buying 18 reclame-uitingen

               heeft laten plaatsen;
            •  Op de website www.Girlscene.nl middels direct buying 367 reclame-uitingen
               heeft laten plaatsen;
            •  Op de website www.Scholieren.com middels direct buying 5 reclame-uitingen
               heeft laten plaatsen;
            •  Op de website www.Kleurplaten.nl middels direct buying 79 reclame-uitingen
               heeft laten plaatsen;
            •  Op de website www.Spel.nl middels direct buying 15 reclame-uitingen heeft
               laten plaatsen;


          1 VVA Algemeen 28 augustus 2017
          2 Het geautomatiseerd inkopen van advertentieruimte voor onlinereclame.
          3 Zie § 3 VVA
                                                                       3</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>





          OPENBAAR
                                                                  Kansspelautoriteit
                                                                  19 oktober 2017
                                                                  01.017.614

            •  Op de website www.Spelletjes.nl middels direct buying 1 reclame-uiting heeft
               laten plaatsen;
            •  Op de website www.Girlscene.nl zelf rechtstreeks dan wel middels direct buying
               2 reclame-uitingen heeft geplaatst;
            •  Op de website www.Kleurplaten.nl zelf rechtstreeks dan wel middels direct

               buying 2 reclame-uitingen heeft geplaatst.

          8. Op basis van deze bevindingen concludeert de raad van bestuur vast dat de
            VriendenLoterij N.V. zich met deze wervings- en reclameactiviteiten heeft gericht op
            minderjarigen.


         Overtreding   van  de Wet  op de kansspelen


          9. Op grond van de voorgaande bevindingen stelt de raad van bestuur vast dat de
            VriendenLoterij N.V. in strijd heeft gehandeld met artikel 4a, vijfde lid van de Wok
            jo. artikel 2, derde lid van het Besluit.


         Zienswijze
          10. De VriendenLoterij N.V. is op 28 augustus 2017 op de hoogte gesteld van het

            voornemen tot handhavend optreden. Op 31 augustus 2017 hebben de
            gezamenlijke Goede Doelen Loterijen (GDL)4, mede namens de VriendenLoterij
            N.V., van de haar geboden gelegenheid gebruik gemaakt om mondeling een
            zienswijze te geven op dit voornemen. Daarbij zijn enkele processuele afspraken
            gemaakt die dezelfde dag per e-mail zijn bevestigd. Daarna is de VriendenLoterij
            N.V. in de gelegenheid gesteld om haar zienswijze schriftelijk in te brengen, wat zij
            bij mail van 7 september 2017 heeft gedaan.

          11. Door de VriendenLoterij N.V. is – kort gezegd – het volgende naar voren gebracht.
            De VriendenLoterij N.V. heeft met haar mediabureau afspraken gemaakt op welk
            type websites de VriendenLoterij N.V. niet wenst te adverteren. In aanvulling daarop

            wordt in opdracht van de VriendenLoterij N.V. aan de hand van maandelijkse
            rapportages beoordeeld of er advertenties zijn geplaatst op websites waarop de
            VriendenLoterij N.V. niet wenst te adverteren. Als dat het geval blijkt te zijn dan
            wordt de bewuste website op een blacklist geplaatst, als gevolg waarvan daarna op


          4 Dit zijn de Nationale Postcode Loterij, de Vriendenloterij en de BankGiro Loterij.
                                                                       4</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>





          OPENBAAR
                                                                  Kansspelautoriteit
                                                                  19 oktober 2017
                                                                  01.017.614

            die bewuste websites geen advertenties van de VriendenLoterij N.V. getoond
            kunnen worden.

          12. De VriendenLoterij N.V. geeft aan dat de acht websites - waarvan de
            Kansspelautoriteit heeft vastgesteld dat daarop door de VriendenLoterij N.V.
            advertenties zijn geplaatst – al voor ontvangst van het voornemen tot handhaving

            op de blacklist stonden. De VriendenLoterij N.V. concludeert dat een blacklist een
            reactief instrument is en niet proactief werkt. De VriendenLoterij N.V. plaatst
            kanttekeningen bij de kwalificatie of een bepaalde website zich richt op ‘jongeren’
            maar ziet er vanaf in discussie te gaan of de acht door de Kansspelautoriteit
            genoemde websites terecht zijn aangemerkt als gericht op jongeren.

          13. De VriendenLoterij N.V. beschrijft vervolgens de nieuwe werkwijze waarbij de
            VriendenLoterij N.V. een whitelist hanteert waarop de websites staan die vooraf
            door de VriendenLoterij N.V. zijn gecontroleerd en goedgekeurd. Dat geldt zowel
            voor rechtstreekse aankoop als voor Real Time Bidding. De VriendenLoterij N.V.
            acht het opleggen van een last onder dwangsom niet nodig nu volgens de

            VriendenLoterij N.V. aan de overtreding een einde is gemaakt. De VriendenLoterij
            N.V. geeft aan bezwaar te hebben tegen openbaarmaking omdat volgens haar
            gebleken is dat niet alleen de VriendenLoterij N.V. geadverteerd heeft op websites
            die zijn gericht op minderjarigen. De VriendenLoterij N.V. heeft een groot (bedrijfs-
            en reputatie) belang dat zwaarder dient te wegen dan de publicatie van een
            dergelijk besluit dat alleen tegen de VriendenLoterij N.V. is gericht.


         Beoordeling   van  de zienswijze

         14. De door de VriendenLoterij N.V. beschreven werkwijze - waarbij sprake is van een
            maandelijkse controle en eventuele plaatsing van de blacklist - blijkt pas in het
            eerste kwartaal van 2017 te hebben geleid tot het op de blacklist zetten van de door
            de Kansspelautoriteit onderzochte websites.5 De Kansspelautoriteit heeft vastgesteld
            dat ruim voor die periode op de verschillende websites voor de VriendenLoterij N.V.
            is geadverteerd. De websites zijn dus pas na meerdere advertentieplaatsingen op de
            blacklist terecht gekomen. De Kansspelautoriteit constateert met de VriendenLoterij
            N.V. dat overtreding van artikel 4a Wok jo. artikel 2, derde lid van het Besluit heeft



          5 Zo blijkt bijvoorbeeld op www.donaldduck.nl van 6 april tot 19 april 2017 te zijn geadverteerd maar die site
          is op 19 april 2017 op de blacklist te zijn gezet; op www.girlscene.nl blijkt in de periode 19 februari 2017 t/m
          17 mei 2017 te zijn geadverteerd maar is die site aan de blacklist toegevoegd op 17 augustus 2017.
                                                                       5</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>





          OPENBAAR
                                                                  Kansspelautoriteit
                                                                  19 oktober 2017
                                                                  01.017.614

            plaatsgevonden en dat een blacklist geen betrouwbaar middel is om iedere
            reclameactiviteit gericht op minderjarigen te voorkomen.

         15. De VriendenLoterij N.V. heeft in haar zienswijze aangegeven dat inmiddels wordt
            gewerkt met een whitelist. De raad van bestuur is van oordeel dat een whitelist op
            zichzelf een geschikte methode kan zijn om de overtreding waarop deze last onder

            dwangsom ziet te voorkomen. Of een whitelist overtredingen in de praktijk ook
            voorkomt, is mede afhankelijk van de criteria die worden gehanteerd om een website
            al dan niet op de whitelist te plaatsen en de naleving van die whitelist door derden,
            zoals het door BGL ingeschakelde mediabureau.

         16. Ten aanzien van de vraag wanneer een website gericht is op ‘jongeren’ merkt de
            raad van bestuur allereerst op dat de norm van artikel 2 van het Besluit zich in het
            bijzonder richt op de bescherming van minderjarigen. Voor de beoordeling of een
            bepaalde website zich richt op minderjarigen kunnen de volgende factoren
            richtinggevend zijn: de leeftijdsopbouw van de bezoekers, de kwalificatie die de
            websitehouder zelf geeft aan de doelgroep van zijn website, het oordeel van externe

            marketingpartijen, maar ook het product dat of dienst die op website wordt
            aangeboden. De raad van bestuur is van oordeel dat van een professionele partij als
            de VriendenLoterij N.V., die beschikt over specifieke marketingkennis en kennis over
            het bepalen van een doelgroepen, mag worden verwacht in staat te zijn om te
            bepalen welke (type) websites zich richt(en) op minderjarigen.

         17. Naar aanleiding van enkele vragen die de VriendenLoterij N.V. heeft gesteld over de
            verslagen van ambtshandelingen merkt de raad van bestuur op dat de ontbrekende
            context url’s valt te verklaren uit het feit dat per regel in het Excel bestand slechts
            ruimte is voor het weergeven van één creative.6 Wanneer er meerdere creatives per
            website zijn vastgelegd, wordt de context url en de wijze van aankoop alleen bij de

            eerste creative vermeld; op de andere regels wordt dan alleen de creative
            weergegeven. Ten aanzien van de ‘onjuist’ weergegeven creatives lijkt het inderdaad
            om een fout bij het vastleggen van die creatives te gaan. Aangezien het hier een
            beperkt aantal – volgens de VriendenLoterij N.V. 4,4% van de gevallen – fouten
            betreft, laat de raad van bestuur dit verder buiten beschouwing.





          6 Context url: de vindplaats van de eerder vastgelegde advertentie; creative: de reclame-uiting (een
          afbeelding of een filmpje).
                                                                       6</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>





          OPENBAAR
                                                                  Kansspelautoriteit
                                                                  19 oktober 2017
                                                                  01.017.614

         Overwegingen     tot oplegging  last


          18. Het aanbieden van kansspelen in Nederland is door middel van een
             vergunningstelsel gereguleerd en slechts op grond van en in overeenstemming met
             een verleende vergunning toegestaan. Doelstelling van die regulering is het
             voorkomen van kansspelverslaving, het beschermen van de consument en het

             tegengaan van mogelijke fraude en criminaliteit. De raad van bestuur houdt
             toezicht op de naleving van de toepasselijke wet- en regelgeving en de
             vergunningen en handhaaft de wet- en regelgeving ten aanzien waarvan zij een
             toezichtstaak heeft.

          19. Houders van vergunningen op grond van de Wok dienen op zorgvuldige en
             evenwichtige wijze vorm te geven aan wervings- en reclameactiviteiten aldus

             artikel 4a, tweede lid, van de Wok. Daarenboven verplicht artikel 2, derde lid, van
             het Besluit houders van een kansspelvergunning ertoe om hun wervings- en
             reclameactiviteiten voor kansspelen niet te richten op maatschappelijk kwetsbare
             groepen van personen waaronder in ieder geval minderjarigen wordt verstaan.

          20. Gelet op het algemeen belang dat gediend is met handhaving, zal in geval van

             overtreding van een wettelijk voorschrift het bestuursorgaan dat bevoegd is om
             met een last onder bestuursdwang of dwangsom op te treden, in de regel van deze
             bevoegdheid gebruik moeten maken. Ook indien er geen gegronde vrees bestaat
             dat de overtreding opnieuw zal plaatsvinden, is dat op zichzelf geen omstandigheid
             op grond waarvan een bestuursorgaan van het opleggen van de last behoort af te
             zien.7 Het handhavend optreden van de raad van bestuur ten aanzien van reclame
             is gericht op het (doen) staken van de overtreding en/of het voorkomen van

             verdere overtreding en/of een herhaling van de overtreding. In het bijzonder geldt
             dat wanneer de overtreden norm strekt tot bescherming van de belangen van
             kwetsbare groepen, waaronder minderjarigen.

          21. De norm is reeds sinds 1 juli 2013 van kracht. De raad van bestuur acht de norm
             voldoende helder om nageleefd te worden. Ten aanzien van de verplichting dat

             reclame zich niet op kwetsbare groepen, waaronder minderjarigen, dient te richten,
             heeft de raad van bestuur reeds aangeven dat de gerichtheid onder meer afgeleid

          7 Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 11 juli 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BX1022 (AB
          2012/255).
                                                                       7</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>





          OPENBAAR
                                                                  Kansspelautoriteit
                                                                  19 oktober 2017
                                                                  01.017.614

             kan worden uit het gekozen medium en dat geen reclame wordt gemaakt in (of
             rond) elektronische diensten die gericht zijn op of waarvan bekend of aannemelijk

             is dat zij worden gebruikt door minderjarigen.8 Van de VriendenLoterij N.V. mag
             derhalve verwacht worden dat zij passende maatregelen had getroffen om de
             naleving te bewerkstelligen van het verbod reclame te richten op kwetsbare
             groepen, waaronder begrepen minderjarigen. De raad van bestuur stelt vast dat de
             VriendenLoterij N.V. pas besloten heeft tot verdere en aanvullende maatregelen
             nadat de VriendenLoterij N.V. op de hoogte was gesteld van de resultaten van het

             onderzoek als beschreven in de randnummers 5, 6 en 7.

          22. Ten overvloede merkt de raad van bestuur nog het volgende op. Zoals hiervoor is
             aangegeven, kan whitelisting op zichzelf een goede methode zijn ter voorkoming
             van de geconstateerde overtreding. Echter, de raad van bestuur kan deze
             effectiviteit niet beoordelen, omdat de criteria voor het al dan niet plaatsen van een
             website op de whitelist haar onbekend zijn en ook of en, zo ja, hoe deze criteria

             door de VriendenLoterij N.V. in contracten met derden zijn geborgd. Voorts is niet
             inzichtelijk gemaakt of en, zo ja, welke maatregelen zijn genomen om toe te zien
             op de naleving van de afspraken door die derden. Reeds daarom bestaat er
             onvoldoende zekerheid dat overtredingen ook in de toekomst zullen uitblijven.

          23. Een houder van een vergunning voor kansspelen dient effectieve maatregelen te

             nemen om overtreding van voor haar geldende regelgeving te voorkomen. Dat
             geldt in het bijzonder voor bepalingen die er op zijn gericht om maatschappelijk
             kwetsbare groepen van personen – waaronder minderjarigen – te beschermen.

          24. In het licht van genoemde feiten en omstandigheden is er geen sprake van
             omstandigheden die nopen tot het afzien van handhaving.


          25. De raad van bestuur biedt – in het geval van een last onder dwangsom –
             overtreders, zo ook de VriendenLoterij N.V. in dit geval, de gelegenheid om binnen
             de begunstigingstermijn de overtreding te beëindigen en daarmee om het
             verbeuren van een dwangsom te voorkomen. Gelet op het evenredigheidsbeginsel
             van artikel 3.4, tweede lid, van de Awb is de raad van bestuur van oordeel dat de
             belangen van de betrokkenen – in dit geval de belangen van de VriendenLoterij


          8 Leidraad reclame februari 2016 onder punt 10 respectievelijk 12;
          http://www.kansspelautoriteit.nl/nieuws/alle-nieuwsberichten/2017/maart/regels-reclame/
                                                                       8</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>





          OPENBAAR
                                                                  Kansspelautoriteit
                                                                  19 oktober 2017
                                                                  01.017.614

             N.V. - derhalve niet onevenredig worden geschaad door dit besluit en het daarmee
             gediende belang, in casu het beschermen van kwetsbare groepen waaronder

             minderjarigen.


         Hoogte   van de  dwangsom

          26. Ten aanzien van de hoogte van de dwangsom, bepaalt artikel 5:32b, derde lid van
             de Awb dat de hoogte ervan in redelijke verhouding dient te staan tot de zwaarte
             van het geschonden belang en tot de beoogde werking van de dwangsom.
             Daarnaast moet van de hoogte van de dwangsom voldoende (financiële) prikkel
             uitgaan voor de overtreder om de overtreding te beëindigen.

          27. Handhaving van de regels in de kansspelsector is noodzakelijk, gelet op onder meer

             de bescherming van consumenten. Daarbij kent de raad van bestuur gewicht toe
             aan het specifieke karakter van normen die er op zijn gericht de reclame voor
             kansspelen te reguleren en aan het bijzondere belang van de bescherming van
             kwetsbare groepen, waaronder begrepen minderjarigen. Het zijn deze te
             beschermen – en geschonden – belangen die de raad van toezicht heeft
             meegewogen bij de vaststelling van de hoogte van de dwangsom.


         Begunstigingstermijn    en  hoogte  van de  dwangsom

          28. De raad van bestuur houdt bij de vaststelling van de begunstigingstermijn rekening

             met het feit dat:
            •  de VriendenLoterij N.V. al sinds 28 augustus 2017 op de hoogte is van de
               bevindingen van de Kansspelautoriteit
            •  dat de VriendenLoterij N.V. zelf heeft aangegeven de overtredingen te kunnen
               beëindigen en daartoe al de nodige maatregelen te hebben genomen
            •  de raad van bestuur ook van mening is dat de overtredingen snel kunnen
               worden beëindigd.
            Op grond daarvan bepaalt de raad van bestuur de begunstigingstermijn op acht
            dagen na dagtekening van deze brief.

          29. De raad van bestuur houdt bij de vaststelling van de hoogte van de dwangsom
             rekening met de zwaarte van het geschonden belang en de beoogde werking van
             de dwangsom. Op grond daarvan bepaalt de raad van bestuur de dwangsom op
             € 10.000 voor iedere reclame-uiting die na afloop van de begunstigingstermijn

                                                                       9</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>





          OPENBAAR
                                                                  Kansspelautoriteit
                                                                  19 oktober 2017
                                                                  01.017.614

             wordt aangetroffen op een website die zich richt op minderjarigen tot een
             maximum van € 100.000,-.


        Besluit


          30. De raad van bestuur van de Kansspelautoriteit legt aan de VriendenLoterij N.V. de
             volgende last onder dwangsom op:

               1. De VriendenLoterij N.V. dient uiterlijk 27 oktober 2017 overtreding van
                 artikel 4a, vijfde lid van de Wok jo. artikel 2, derde lid, van het Besluit –
                 bestaande uit het online richten van wervings- en reclameactiviteiten voor
                 kansspelen op minderjarigen – beëindigd te hebben en te houden.

               2. De VriendenLoterij N.V. dient al die maatregelen te nemen om te voorkomen
                 dat er reclame-uitingen geplaatst worden op websites die zich specifiek of in

                 overwegende mate richten op minderjaren. Het gaat daarbij om in ieder
                 geval het onverkort en voortdurend toepassen van whitelisting, waarbij de
                 gehanteerde whitelist bovendien doorlopend wordt beheerd, gecontroleerd en
                 onderhouden. Dat kan onder meer omvatten het herzien, zo nodig aanpassen
                 dan wel opzeggen van eerder gemaakte contractuele afspraken over het
                 (doen) inkopen van reclame-uitingen op deze websites. Dat kan verder
                 bestaan uit het treffen van (interne) technische en organisatorische
                 maatregelen om het (doen) plaatsen van reclame op websites gericht op
                 minderjarigen te voorkomen.

               3. Voor iedere overtreding van artikel 4a, vijfde lid van de Wok en artikel 2,
                 derde lid van het Besluit, in de vorm van een reclame-uiting op een website

                 die zich specifiek of in overwegende mate richt op minderjarigen, die na
                 afloop van voormelde begunstigingstermijn wordt geconstateerd, verbeurt de
                 VriendenLoterij N.V. een dwangsom van € 10.000, tot een maximum van
                 € 100.000,-.








                                                                      10</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>





          OPENBAAR
                                                                  Kansspelautoriteit
                                                                  19 oktober 2017
                                                                  01.017.614

          ’s-Gravenhage,

          De raad van bestuur van de Kansspelautoriteit,
          namens deze,


          w.g.

          J.J.H. Suyver
          Voorzitter raad van bestuur van de Kansspelautoriteit

          Bezwaar maken
          U kunt tegen deze beslissing bezwaar maken door een gemotiveerd bezwaarschrift in te
          dienen binnen zes weken na bekendmaking van deze beslissing. U kunt uw
          bezwaarschrift sturen naar het volgende adres:

          Kansspelautoriteit
          Afdeling Juridische Zaken en Ontwikkeling
          Postbus 298

          2501 CG Den Haag

          U kunt uw bezwaarschrift ook door uw gemachtigde laten indienen. Als de gemachtigde
          geen advocaat is, moet u een machtiging bijvoegen bij uw bezwaarschrift.

          Zorg ervoor dat uw bezwaarschrift in elk geval het volgende bevat:

          • uw naam en adres;
          • de datum waarop u het bezwaarschrift schrijft;
          • een kopie van de beslissing;
          • de gronden van uw bezwaar;
          • uw handtekening of de handtekening van uw gemachtigde.











                                                                      11</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>