<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>


                                                                  ons kenmerk
          OPENBAAR                                             12920 / 01.060.724
                                                                     datum
                                                                   10 juli 2019
          Kansspelautoriteit
          Adviescommissie bezwaarschriften

          Advies inzake het bezwaarschrift van WHG (International) Limited tegen het

          sanctiebesluit van 15 november 2018, kenmerk 12920 / 01.045.120, tot het opleggen
          van een bestuurlijke boete van € 300.000,-.

          1.   Procedureverloop

          1. Uit de stukken is de Adviescommissie bezwaarschriften van de Kansspelautoriteit
            (hierna: de commissie) – samengevat – het volgende gebleken.

          2. Toezichthouders van de Kansspelautoriteit hebben tussen 12 februari 2018 en 29 mei
            2018 de website williamhill.com (hierna: de website) onderzocht. De bevindingen van
            deze onderzoeken zijn weergegeven in het rapport (zie onderdeel 2) en het
            sanctiebesluit (zie onderdeel 3).


          3. Aanbieder van voornoemde website is WHG (International) Limited (hierna: WHG).
            Dat blijkt uit registratie van de domeinnaam van de website, informatie op de
            website, en uit de algemene voorwaarden die eveneens op de website zijn te vinden.

          4. Eveneens hebben toezichthouders van de Kansspelautoriteit onderzoek gedaan naar
            de applicaties met de naam William Hill (hierna: de applicaties). Deze bevindingen
            zijn weergegeven in het rapport (onderdeel 2.8) en in het sanctiebesluit (onderdeel
            3.7).

          5. Op 21 augustus 2018 hebben de toezichthouders het rapport opgesteld. In het
            rapport wordt geconcludeerd dat WHG in strijd heeft gehandeld met artikel 1, eerste
            lid, aanhef en onder a, van de Wet op de kansspelen (hierna: Wok). Het rapport is
            toegezonden aan WHG.


          6. WHG is uitgenodigd om op 1 oktober 2018 een zienswijze te geven over het rapport.
            Tijdens deze hoorzitting heeft WHG een pleitnota overgelegd die zij mondeling heeft
            toegelicht. Van de hoorzitting is een verslag gemaakt dat gelijktijdig met het
            sanctiebesluit aan WHG is toegezonden.

          7. In zijn sanctiebesluit van 15 november 2018 heeft de raad van bestuur van de
            Kansspelautoriteit (hierna: de raad van bestuur) aan WHG een bestuurlijke boete
            opgelegd van € 300.000,- vanwege overtreding van artikel 1, eerste lid, aanhef, en
            onder a, van de Wet op de kansspelen (hierna: Wok). Volgens de raad van bestuur
            heeft WHG de Wok overtreden omdat zij een breed aanbod van kansspelen heeft
            aangeboden. Daarbij ging het onder meer om sportweddenschappen, live
            casinospelen, kraskaarten, speelautomaten en applicaties. In totaal ging het om meer
            dan 200 verschillende spelen.


          8. Bij brief van 24 december 2018 heeft WHG pro forma bezwaar gemaakt tegen het
            sanctiebesluit. Bij brief van 25 januari 2019 heeft WHG haar bezwaargronden
            aangevuld.

                                                                       1</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>


                                                                  ons kenmerk
          OPENBAAR                                             12920 / 01.060.724
                                                                     datum
                                                                   10 juli 2019

          9. WHG is in de gelegenheid gesteld om tijdens een hoorzitting op 25 maart 2019 haar
            bezwaarschrift mondeling toe te lichten. Zij heeft van die gelegenheid geen gebruik
            gemaakt.


          10. Bij brief van 8 april 2019 heeft de raad van bestuur, op verzoek van de gemachtigde
            van WHG, correspondentie overgelegd die eerder is verstuurd tussen de
            kansspelautoriteit en WHG. WHG is in de gelegenheid gesteld daarop te reageren.

          11. Bij brieven van 18 april en 17 mei 2019 heeft WHG een reactie gegeven. De raad van
            bestuur heeft hierop gereageerd bij brieven van 9 mei en 23 mei 2019.

          2.1 Bezwaargronden tegen het sanctiebesluit

          12. In bezwaar heeft WHG – samengevat - het volgende naar voren gebracht:
               a. WHG heeft zich gehouden aan oorspronkelijke afspraken met het Ministerie
                 van justitie. Deze gedoogafspraken zijn in 2013 overgenomen door de

                 Kansspelautoriteit in haar prioriteringsbeleid.
               b. Het prioriteringsbeleid van de Kansspelautoriteit conflicteert met hetgeen
                 gezegd is tijdens twee bestuursvergaderingen van de raad van bestuur op 10
                 en 24 mei 2012. Daar is namelijk gezegd dat aanbieders die zich aan de
                 prioriteringscriteria houden niet worden aangepakt. Daarmee is feitelijk sprake
                 van een gedoogsituatie. WHG stelt zich aan die beleidslijn te hebben
                 gehouden.
               c. Met ingang van 1 juni 2017 is het handhavingsbeleid van de Kansspelautoriteit
                 aangescherpt. Dit huidige handhavingsbeleid stemt niet overeen met het
                 beleid van het Ministerie van Justitie zoals beschreven in de kamerstukken
                 33996 van 7 april 2015. Daar is namelijk gezegd dat in aanloop naar de
                 totstandkoming van een vergunningstelsel in het belang van kanalisatie niet
                 wenselijk is om van alle aanbieders te verlangen dat zij geoblocking-

                 technieken toepassen of betalingen via iDeal weigeren.
               d. Uit het beschikbaar stellen van iDeal blijkt geen specifieke gerichtheid op de
                 Nederlandse markt. Deze methode kan ook door Nederlanders met een
                 Nederlandse bankrekening worden gebruikt die in het buitenland wonen. WHG
                 zou zichzelf in de vingers snijden als zij deze betaalmethode niet zou
                 aanbieden.
               e. WHG heeft zich niet specifiek en onmiskenbaar gericht op de Nederlandse
                 markt. WHG heeft geen Nederlandse maar een algemene Engelstalige
                 klantenservice, met een internationaal telefoonnummer. Aan het enkele feit
                 dat het land Nederland niet uit het dropdown menu op de website was
                 verwijderd kan geen doorslaggevende betekenis worden toegekend. Het is
                 inconsequent om geen gewicht toe te kennen aan het feit dat de
                 Facebookpagina van WHG niet bereikbaar was.
               f. De beschikbare real money gambling apps in de Nederlandse appstore was

                 een ongelukkig verzuim. Uit de look-and-feel blijkt dat deze bedoeld waren
                 voor de Britse markt. Als WHG haar applicaties in Nederland zou willen
                 aanbieden dan had zij commercieel relevantere applicaties voorhanden.


                                                                       2</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>


                                                                  ons kenmerk
          OPENBAAR                                             12920 / 01.060.724
                                                                     datum
                                                                   10 juli 2019
               g. WHG stelt dat zij enkel passief beschikbaar is voor de Nederlandse consument.
                 Daarom meent zij dat niet jegens haar mag worden gehandhaafd. De
                 toenmalige directeur van de Kansspelautoriteit zou namelijk hebben gezegd
                 dat alleen jegens partijen die zich richten op de Nederlandse markt wordt

                 gehandhaafd. Verder zou de directeur hebben gezegd dat het acceptabel is als
                 aanbieders zich niet richten op de Nederlandse markt.
               h. Uit de uitspraak van de rechtbank Amsterdam blijkt dat tegen passieve
                 aanbieders niet wordt opgetreden. Tegen Unibet, de partij waar het hier om
                 ging, heeft de Kansspelautoriteit tot op heden niet handhavend opgetreden. In
                 het verlengde daarvan stelt WHG dat niet wordt opgetreden tegen
                 beursgenoteerde ondernemingen zoals zij zelf.
               i. Door ondanks het voorgaande tóch handhavend op te treden tegen WHG is het
                 vertrouwensbeginsel en het gelijkheidsbeginsel geschonden.
               j. Artikel 1, eerste lid, aanhef en onder a is in strijd met het Europeesrecht.
                 Daarom kan er geen bestuurlijke boete worden opgelegd aan WHG. De
                 omstandigheden waaronder het Ladbrokes arrest is gewezen zijn bovendien
                 significant gewijzigd.

               k. De boete is onevenredig hoog. In vergelijkbare omstandigheden werden door
                 de Ksa boetes opgelegd van ruim 100.000 euro. Het is WHG onduidelijk
                 waarom de basisboete is verhoogd met 150.000 euro.

               Juridisch kader

          13. Artikel 1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Wok bepaalt dat het verboden is om
            gelegenheid te geven om mede te dingen naar prijzen of premies, indien de
            aanwijzing der winnaars geschiedt door enige kansbepaling waarop de deelnemers in
            het algemeen geen overwegende invloed kunnen uitoefenen, tenzij daarvoor
            ingevolge deze wet vergunning is verleend.

          14. Artikel 33b van de Wok bepaalt dat de raad van bestuur belast is met de handhaving

            van de Wok.

          15. Artikel 35a van de Wok bepaalt dat de raad van bestuur een bestuurlijke boete kan
            opleggen wegens overtreding van onder andere artikel 1, eerste lid, aanhef en onder
            a, van de Wok. De maximaal op te leggen boete bedraagt € 830.000,- of, indien dat
            meer is, tien procent van de omzet in het boekjaar voorafgaand aan de beschikking.

          2.   Overwegingen van de commissie

            2.1. Ten aanzien van de ontvankelijkheid van WHG
          16. Het bezwaarschrift is tijdig ingediend en voldoet aan alle vereisten voor
            ontvankelijkheid.

            2.2. Ten aanzien de bezwaren


          17. De commissie merkt op dat artikel 1 van de Wok een verbod bevat om zonder de
            daarvoor vereiste vergunning kansspelen aan te bieden. De Wok bevat geen
            voorziening om vergunningen te verlenen voor het aanbieden van online kansspelen

                                                                       3</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>


                                                                  ons kenmerk
          OPENBAAR                                             12920 / 01.060.724
                                                                     datum
                                                                   10 juli 2019
            en biedt geen toereikend instrumentarium om toe te zien op de naleving van
            vergunningvoorschriften. Dat betekent dat ieder online aanbod waarvoor geen
            vergunning is verleend, in strijd met de wet is.



          18. Vaststaat dat het aanbod van kansspelen van WHG bereikbaar was voor spelers die
            zich in Nederland bevonden. Daarmee is de overtreding van artikel 1 van de Wok
            gegeven. Voor het vaststellen van de overtreding is niet relevant of WHG zich
            specifiek en onmiskenbaar op Nederland heeft gericht.

          19. De commissie verwijst in dat verband naar de uitspraak van de Afdeling van
            22 februari 2017, waarin de Afdeling oordeelde: “Voor de vraag of artikel 1, aanhef
            en onder a, van de Wok is overtreden, is namelijk, …., niet relevant of het aanbod
            primair is gericht op Nederland.”1

          20. Het de commissie bekend dat de raad van bestuur een zekere rangschikking toepast
            bij de aanpak van overtreders. Dit beleid is uiteengezet in onderdeel 6.1 van het

            bestreden sanctiebesluit. Het komt erop neer dat in beginsel eerst aanbieders worden
            aangepakt die online kansspelen aanbieden op een website met de extensie -.nl,
            waarvan de website deels of geheel in de Nederlandse taal is of die reclame maken
            op televisie, radio of in gedrukte media.

          21. Een illegale aanbieder die niet aan de prioriteringscriteria voldoet, komt ook voor
            handhaving in aanmerking, maar heeft slechts een lagere prioriteit. De rechtbank Den
            Haag oordeelde in dit verband reeds meermaals in duidelijke bewoordingen: “Het niet
            voldoen aan deze prioriteringscriteria betekent overigens niet dat van een overtreding
            geen sprake is, of dat [de raad van bestuur] niet handhavend zou mogen optreden.”2

          22. Met ingang van 1 juni 2017 heeft de kansspelautoriteit haar handhavingsbeleid
            aangescherpt. De Kansspelautoriteit richt zich sindsdien op alle aanbieders die hun

            aanbod specifiek en onmiskenbaar op Nederland richten.3 Dit wordt toegelicht onder
            randnummer 52 van het sanctiebesluit. Ook daaruit blijkt dat er geen sprake is van
            gedogen.

          23. Daarbij merkt de commissie op dat het haar eveneens bekend is dat de raad van
            bestuur reeds meerdere bestuurlijke boetes heeft opgelegd aan kansspelaanbieders
            online die zich kwalificeerden onder het aangescherpte handhavingsbeleid.4

          24. Anders dan WHG veronderstelt, gedoogt de raad van bestuur derhalve geen online
            kansspelen zonder vergunning. De commissie verwijst daarvoor naar het
            Handhavingsbeleid Kansspelautoriteit dat de raad van bestuur in oktober 2016 heeft
            gepubliceerd. Daarin heeft de raad van bestuur vijf uitgangspunten van zijn


          1 ECLI:NL:RVS:2017:484, r.o. 5.
          2 Rb. Den Haag 3 februari 2017, SGR 16/5013 (Bluemay II), r.o. 4, 10 augustus 2016, SGR 14/7589 en 15/778
          (Imperial), r.o. 6 en 20 april 2016, ECLI:NL:RBDHA:2016:4235 (Bluemay), r.o. 4.3.
          3 Randnummer 52 sanctiebesluit.
          4 Zie in dat kader bijvoorbeeld:
          https://kansspelautoriteit.nl/besluiten/sanctiebesluiten/sanctiebesluiten/mr-green-limited/
          https://kansspelautoriteit.nl/besluiten/sanctiebesluiten/sanctiebesluiten/casumo/
                                                                       4</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>


                                                                  ons kenmerk
          OPENBAAR                                             12920 / 01.060.724
                                                                     datum
                                                                   10 juli 2019
            handhavingsbeleid bekendgemaakt, waarvan het tweede luidt: “De Ksa gedoogt
            niet”.5 Bij de publicatie van de factsheet Kansspelautoriteit algemeen, is eveneens
            aangegeven: “Wij gedogen nooit, tot op de dag van vandaag niet. Kansspelen online
            zijn verboden. Punt uit”.6


          25. De geconstateerde overtreding waarvoor WHG is beboet vond plaats ten tijde van het
            aangescherpte handhavingsbeleid, namelijk in de periode 12 februari 2018 – 29 mei
            2018. Dit betekent dat de bezwaren die zien op het prioriteringsbeleid van vóór 1 juni
            2017 niet relevant zijn voor deze zaak.

          26. De commissie gaat hieronder nader in op de gronden die WHG heeft aangevoerd.
            Gelet op hetgeen de commissie hierboven heeft overwogen, zijn haar overwegingen
            in onderdelen 2.3.1 en 2.3.2 feitelijk ten overvloede.

          2.3.1 Ten aanzien van grond a

          27. De correspondentie tussen de raad van bestuur en WHG inzake het verzoek om

            informatie is de commissie bekend.7

          28. Het is de commissie gebleken dat begin 2012 bijeenkomsten hebben plaatsgevonden
            tussen het Ministerie van Veiligheid en Justitie (thans het Ministerie van Justitie en
            Veiligheid), de Kansspelautoriteit i.o. en diverse marktpartijen waaronder WHG.
            Daarbij is gesproken over het staken van kansspelaanbod online zonder vergunning.
            Dit onderwerp was tevens geagendeerd tijdens de vergaderingen van de raad van
            bestuur in mei 2012 van de raad van bestuur. De commissie is van oordeel dat in die
            periode sprake was beleidsvorming.

          29. Dit heeft geresulteerd in het toenmalige prioriteringsbeleid van de raad van bestuur
            zoals door de raad van bestuur kenbaar is gemaakt in zijn brief van 8 juni 2012.
            Daarbij was sprake van een volgorde in de handhaving, hetgeen ook duidelijk was

            voor WHG.8

          30. Van gedoogafspraken met het ministerie is de commissie niet gebleken. De
            commissie verwijst naar het antwoord van de staatssecretaris van 24 februari 2014
            naar aanleiding van Kamervragen over dit onderwerp:
            ‘Nee, er is geen sprake van enige afspraak. In 2012 zijn online aanbieders
            geïnformeerd over het prioriteringsbeleid van de kansspelautoriteit.9’
            In de antwoorden op de gestelde vragen, gaat de staatssecretaris voorts in op het
            kennelijk bij kansspelaanbieders bestaande beeld dat er sprake zou zijn van een
            gedoogbeleid en op de waarschuwingsbrieven. De staatssecretaris:

            ‘Het feit dat aanbieders niet aan de prioriteringscriteria voldoen, betekent echter niet
            dat deze aanbieders per definitie vrijgesteld zijn van handhavend optreden van de
            Kansspelautoriteit.’ Er is geen sprake van een gedoogbeleid.


          5 https://kansspelautoriteit.nl/publish/library/6/handhavingsbeleid_kansspelautoriteit.pdf, p.5.
          6 https://kansspelautoriteit.nl/nieuws/nieuwsberichten/2017/augustus/factsheet/
          7 Stukken: 01.055.346; 01.055.873; 01.056.583; 01.057.113; 01.057.215; 01.058.919.
          8 randnummers 56 en 57 van het sanctiebesluit.
          9 Tweede kamer, 2013-2014, Aanhangsel 1287, vraag 3.
                                                                       5</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>


                                                                  ons kenmerk
          OPENBAAR                                             12920 / 01.060.724
                                                                     datum
                                                                   10 juli 2019

          31. In dit toenmalige prioriteringsbeleid zijn ook geen afspraken opgenomen die specifiek
            zien op WHG. Tijdens de hoorzitting heeft WHG toegelicht dat sprake was van een
            ‘gentlemen’s agreement’ dat niet op papier gekomen is. In zoverre kan de commissie

            het informatieverzoek van WHG niet plaatsen.

          32. De commissie merkt hier verder over op dat eventuele deelname aan consultaties,
            niet kunnen leiden tot een bijzondere positie waarin WHG gevrijwaard is en blijft voor
            handhavend optreden.

          2.3.2 Ten aanzien van grond b

          33. WHG stelt zich op het standpunt dat de raad van bestuur in zijn
            bestuursvergaderingen ondubbelzinnig en concreet heeft gezegd dat niet zou worden
            opgetreden tegen partijen die zich hielden aan het prioriteringsbeleid. Zij verwijst
            naar notulen die openbaargemaakt zijn naar aanleiding van een Wob-verzoek in
            2013.10


          34. De commissie kan deze stelling niet plaatsen. Zoals gezegd is de commissie van
            oordeel dat in deze periode sprake was van beleidsvorming. Uit de door WHG
            aangehaalde Wob-stukken blijkt dat in verschillende vergaderingen is gesproken over
            het prioriteringsbeleid.11 In de vergadering van 24 mei 2012 is aangegeven dat het
            niet handhaven van partijen die illegaal aanbieden, maar zich wel houden aan de
            prioriteringscriteria, geen politieke goedkeuring heeft. Verder is aangegeven dat
            aanbieders van kansspelen online over dit punt een brief zullen ontvangen. In de
            vergadering van 5 juni 2012 is daarmee ingestemd. Vervolgens zijn de brieven op 8
            juni 2012 verstuurd. Ook is een persbericht uitgegaan. WHG heeft deze brief ook
            ontvangen. Daarin staat het (toenmalige) prioriteringsbeleid duidelijk uitgelegd.

          35. Bij brief van 22 juni 2012 heeft WHG op de brief van 8 juni 2012 gereageerd. Daarin

             geeft WHG aan het prioriteringsbeleid te begrijpen: ‘WHG’s understanding of your
             letter is that if we comply with the three criteria we will be low on your list of
             priorities in terms of enforcement.’

          36. De commissie is van oordeel dat geen sprake is van dubbelzinnige uitlatingen waaruit
            WHG het gerechtvaardigde vertrouwen kon ontlenen om de wet te kunnen
            overtreden. In tegendeel, WHG is juist gewaarschuwd om de wet niet te overtreden
            en zij heeft aangegeven dit te begrijpen. Voor het overige sluit de commissie aan het
            randnummers 53 en 54 van het sanctiebesluit.

          2.3.3 Ten aanzien van grond c

          37. Op grond van artikel 35a, eerste lid, van de Wok, kan de raad van bestuur een
            bestuurlijke boete opleggen wegens een overtreding van artikel 1, eerste lid, aanhef

            en onder a, van de Wok. Het is dan ook de raad van bestuur die deze

          10 Deze stukken zijn openbaar gemaakt naar aanleiding van een Wob besluit.
          https://kansspelautoriteit.nl/besluiten/wob-verzoeken/.
          11 Ook deze notulen zijn met het betreffende WOB besluit openbaar gemaakt.
                                                                       6</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>


                                                                  ons kenmerk
          OPENBAAR                                             12920 / 01.060.724
                                                                     datum
                                                                   10 juli 2019
            handhavingsbevoegdheid toekomt. Op grond van deze bevoegdheid heeft de raad van
            bestuur het handhavingsbeleid ontwikkeld zoals uiteengezet onder de randnummers
            48-52 van het sanctiebesluit. Zoals eerder aangehaald is het handhavingsbeleid
            laatstelijk gewijzigd en gepubliceerd op 1 juni 2017.


          38. De staatsecretaris van Veiligheid en Justitie heeft meermaals uitleg gegeven over het
            handhavingsbeleid van de Kansspelautoriteit. Zo antwoordde de Staatssecretaris:
            ‘De Kansspelautoriteit is verantwoordelijk voor de handhaving van de Wet op de
            kansspelen. Gezien het grote aanbod van kansspelen op internet is de
            kansspelautoriteit genoodzaakt prioriteiten te stellen bij haar handhavingsactiviteiten.
            Ze heeft daartoe prioriteringscriteria opgesteld waarbij het uitgangspunt is
            handhavende activiteiten in eerste instantie te richten op aanbieders die zich
            onmiskenbaar richten op de Nederlandse markt. (…) Het feit dat aanbieders niet aan
            de prioriteringscriteria voldoen, betekent echter niet dat deze aanbieders per definitie
            vrijgesteld zijn van handhavend optreden van de kansspelautoriteit. Zo heeft de
            kansspelautoriteit in samenwerking met de landelijke divisie recherche al opgetreden
            tegen een aanbieder die niet onder de prioriteringscriteria viel.’12


          39. Verder antwoordde de Staatssecretaris op 10 april 2015:
            ‘Het feit dat aanbieders niet aan de prioriteringscriteria voldoen, betekent echter niet
            dat deze aanbieders per definitie vrijgesteld zijn van handhavend optreden van de
            kansspelautoriteit. Het is aan de kansspelautoriteit als zelfstandig bestuursorgaan om
            te beoordelen of in specifieke zaken sprake is van een overtreding en of om die reden
            handhavend moet worden opgetreden. De kansspelautoriteit heeft mij desgevraagd
            laten weten voortdurend onderzoek te doen naar websites waarvan het spelaanbod
            mede op Nederland is gericht. Daarbij wordt bezien of deze sites al dan niet voldoen
            aan de door de kansspelautoriteit gestelde prioriteringscriteria. Om lopende
            onderzoeken niet te verstoren, doet de kansspelautoriteit geen mededelingen over
            individuele zaken of aanbieders.’13


          40. Gezien de formulering van het handhavingsbeleid en de specifieke uitlatingen van de
            Kansspelautoriteit en de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, ziet de commissie
            niet in dat handhaving voor WHG onverwachts komt. Dat op 7 april 2015 bij de
            totstandkoming van de wet kansspelen op afstand in het kader van de relatie met het
            bestaande vergunningstelsel een enkele opmerking is gemaakt over de wenselijkheid
            van kanalisatie, doet geen afbreuk aan het aangescherpte handhavingsbeleid van de
            raad van bestuur van 1 juni 2017.

          41. Ten aanzien van geoblocking merkt de commissie op dat de raad van bestuur nimmer
            een verplichting daartoe heeft opgelegd. De commissie verwijst naar onder meer
            randnummer 83 van het besluit in zaak 12477. WHG is echter wel gehouden tot
            naleving van de wet. Hoe zij dat doet, is geheel aan haar. Geoblocking zou een
            effectieve manier kunnen zijn, maar als WHG erin slaagt om de wet na te leven
            zonder geoblocking toe te passen, kan de raad van bestuur daar geen bezwaar tegen

            hebben.


          12 Handelingen II 2013/14 (aanhangsel), nr 1287, antwoord 4 en 5.
          13 Handelingen II 2014/15 (aanhangsel), nr. 1899, antwoord 4 en 6.
                                                                       7</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>


                                                                  ons kenmerk
          OPENBAAR                                             12920 / 01.060.724
                                                                     datum
                                                                   10 juli 2019
          42. Overigens is geoblocking een veelvoorkomend verschijnsel, bijvoorbeeld in relatie tot
            auteurs- en uitzendrechten.14 Maar ook aanbieders van kansspelen online maken
            gebruik van geoblocking om spelers te weren uit landen waar het aanbod van deze
            kansspelaanbieders niet vergund is.15


          2.3.4 Ten aanzien van gronden d, e en f

          43. Het handhavingsbeleid van de Kansspelautoriteit ziet met name op aanbieders die
            zich richten op de Nederlandse markt. In het handhavingsbeleid wordt aangegeven
            dat deze gerichtheid bijvoorbeeld kan blijken uit de aanwezigheid van betaalmiddelen
            die uitsluitend of grotendeels door Nederlanders worden gebruikt.

          44. Naar vaste rechtspraak van de Afdeling kan in de aanwezigheid van iDeal een
            objectieve aanwijzing gevonden worden voor de gerichtheid op Nederland.16 In de
            uitspraak van 17 januari 2018, ECLI:NL:RVS:2018:155, wordt overwogen: Van de
            betaalwijze iDeal kan alleen gebruik worden gemaakt door een betaler die over een
            Nederlandse bankrekening beschikt, zodat hierin een objectieve aanwijzing is gelegen

            dat de websites zich mede richten op potentiële deelnemers in Nederland. En in de
            uitspraak van 26 september 2018, ECLI:NL:RVS:2018:3130: Gelet hierop, alsmede
            door de omstandigheid dat de betaalwijze iDeal alleen gebruikt kan worden door een
            betaler die over een Nederlandse bankrekening beschikt, kunnen [appellant A] en
            [appellant B] niet worden gevolgd in hun standpunt dat de ksa niet heeft bewezen dat
            in dit geval artikel 1, aanhef en onder a, van de Wok is overtreden.

          45. WHG heeft ook erkend dat haar kansspelaanbod beschikbaar was voor de
            Nederlandse spelers en dat zij Nederlandse spelers niet actief weert. Uit de
            beschikbaarheid van iDeal op de website en de applicaties van WHG, waarbij een deel
            van het betaalproces plaatsvond in de Nederlandse taal, blijkt naar het oordeel van
            de commissie dan ook dat daarmee sprake is van specifieke gerichtheid op spelers uit
            Nederland. Dat Nederlanders in het buitenland ook gebruik kunnen maken van iDeal,

            maakt dit naar het oordeel van de commissie niet anders.

          46. Bovendien blijk dat op de website van WHG 85 landen zijn opgesomd die zijn
            uitgesloten van deelname aan haar kansspelaanbod. Nederland is niet opgenomen op
            de lijst met uitgesloten landen.

          47. Voorts kon de gerichtheid worden afgeleid uit andere punten zoals uiteengezet in
            hoofdstuk 3 van het sanctiebesluit. Zoals bijvoorbeeld het feit dat vanuit Nederland,
            met een Nederlands IP adres een spelersaccount kon worden aangemaakt en dat
            daarmee vanuit Nederland kon worden deelgenomen aan de kansspelen.

          48. Anders dan WHG stelt heeft de raad van bestuur dan ook geen doorslaggevende
            betekenis toegekend aan het enkele feit dat Nederland niet was verwijderd uit het



          14 Sportwedstrijden via de website www.sporza.be sportwedstrijden kunnen door toepassing van geoblocking
          niet vanuit Nederland worden bekeken. Ook de BBC en Netflix passen geoblocking toe.
          15 Advies van de commissie in zaak 12477, randnummer 47.
          16 ECLI:NL:RVS:2018:155: overweging 7.2 en ECLI:NL:RVS:2018:3135: overweging 6.3.
                                                                       8</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>


                                                                  ons kenmerk
          OPENBAAR                                             12920 / 01.060.724
                                                                     datum
                                                                   10 juli 2019
            dropdownmenu van de klantenservice. Daarbij merkt de commissie op dat deze
            klantenservice overigens wel bereikbaar was vanuit Nederland.

          49. De opmerking dat het inconsequent was om geen gewicht toe te kennen aan de

            facebookpagina van WHG kan de commissie niet plaatsen. Immers de facebookpagina
            is niet relevant voor wat betreft de geconstateerde overtreding.

          50. Voor wat betreft de aanwezige kansspelapplicaties zoals besproken in het
            sanctiebesluit onder de randnummers 28 - 34 en 87 – 92 overweegt de commissie
            dat niet bestreden is dat met deze applicaties kansspelen de gelegenheid is gegeven
            om deel te nemen aan kansspelen. Uit de beschikbaarheid in Nederland, de
            Nederlandstalige toelichting in de appstore, de betaalmethode iDeal, de valuta Euro,
            en de beschikbaarheid in de Nederlandse appstore, volgt naar het oordeel van de
            commissie dat deze applicaties aangeboden zijn aan consumenten in Nederland.17 De
            stelling dat deze applicaties specifiek bedoeld waren voor de Britse markt deelt de
            commissie dan ook niet.


          51. De commissie is van oordeel dat WHG als aanbieder van de applicaties zelf
            verantwoordelijk is voor dit aanbod. Dat WHG ook nog andere applicaties had kunnen
            aanbieden, doet geen afbreuk aan de geconstateerde overtreding.

          2.3.4 Ten aanzien van grond g

          52. De door WHG geciteerde uitspraak van de voormalig directeur van de
            Kansspelautoriteit, mevrouw Appelman, op het congres van Gaming Holland is naar
            het oordeel van de commissie in lijn met het gepubliceerde handhavingsbeleid van de
            Kansspelautoriteit. De toenmalige directeur heeft namelijk aangegeven dat
            gehandhaafd wordt jegens partijen die zich richten op de Nederlandse markt.

          53. Nog daargelaten of de directeur van de Kansspelautoriteit een bevoegd persoon is als

            bedoeld in de rechtspraak over het vertrouwensbeginsel, blijkt uit de aangehaalde
            uitleg niet dat WHG het recht kan ontlenen om de wet te overtreden.

          54. Naar het oordeel van de commissie heeft mevrouw Appelman in diezelfde toespraak
            diverse uitspraken gedaan waaruit WHG had kunnen en moeten afleiden dat het niet
            is toegestaan om online kansspelen aan te bieden aan spelers in Nederland. De
            commissie geeft als voorbeeld het volgende citaat:18
            Vraag: “Does one have to stop offering online gambling to Dutch consumers?“
            Antwoord van mevrouw Appelman: “That’s what I ask them, yeah.”

          55. Daarnaast merkt de commissie met klem op dat kansspelaanbieders te allen tijde
            gehouden zijn om de Nederlandse wet, hier in het bijzonder het verbod als bedoeld in
            artikel 1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Wok na te leven. De raad van bestuur
            is bevoegd op te treden tegen ieder aanbod van kansspelen dat in Nederland

            beschikbaar is en waarvoor niet de vereiste vergunning is verleend. Of een dergelijke


          17 Rapport, bijlage 5, stuk 12545/01.029.700 ev.
          18 https://www.gaminginholland.com/8106 vanaf 20’42”.
                                                                       9</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>


                                                                  ons kenmerk
          OPENBAAR                                             12920 / 01.060.724
                                                                     datum
                                                                   10 juli 2019
            website wel of niet specifiek gericht is op Nederland is derhalve niet van belang voor
            de bevoegdheid om een boete op te leggen.

          56. De commissie vindt steun voor dat standpunt in r.o. 4.5 van het vonnis van de

            kortgedingrechter van de rechtbank Den Haag van 14 september 2017: “Voor zover
            [eiseressen] aanbod hebben dat zich richt op de Nederlandse markt en de
            Nederlandse consument, waren [eiseressen] dus al gehouden maatregelen te treffen
            om te voorkomen dat daarvan vanuit Nederland gebruik zou worden gemaakt. Het
            beleid zoals dat met ingang van 1 juni 2017 geldt, legt dan ook geen nieuwe of
            andere verplichtingen op aan [eiseressen], zoals de Ksa terecht heeft opgemerkt.”19

          57. De uitspraak van de voorzieningenrechter van 11 september 2018 is naar het oordeel
            van de commissie in dit kader eveneens relevant: “De voorzieningenrechter is van
            oordeel dat verweerder er vanuit mag gaan dat een website met de naam
            www.mrgreen.com vanuit Nederland bereikbaar is. Het is immers een feit van
            algemene bekendheid dat het world wide web ook in Nederland toegankelijk is. ... Nu
            mr. Green niet stelt dat zij deelname vanuit Nederland ten tijde hier van belang

            onmogelijk heeft gemaakt, kan het hier besproken argument van mr. Green niet
            leiden tot twijfel aan de rechtmatigheid van het sanctiebesluit. …. Los daarvan is
            gebleken dat de website nog steeds toegankelijke is vanuit Nederland, zodat een
            overtreden van artikel 1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Wok, blijft bestaan.”20

          58. Anders dan WHG lijkt te veronderstellen, maakt de raad van bestuur in zijn beleid
            geen onderscheid tussen (zogenoemde) actieve of passieve aanbieders. De raad van
            bestuur is naar het oordeel van de commissie bevoegd om handhavend op te treden
            jegens WHG.

            2.3.5 Ten aanzien van grond h

          59. De Afdeling is in de uitspraak van 17 januari 2018, ECLI:NL:RVS:2018:155 (Imperial

            E-Club), niet voorbij gegaan aan de uitspraken van de rechtbank Amsterdam van 18
            maart 2015 en het gerechtshof Amsterdam van 25 oktober 2016.21 In
            rechtsoverweging 5.2 gaat de Afdeling uitdrukkelijk in op de betekenis van die
            uitspraken voor het prioriteringsbeleid: ‘Aangezien het de ksa ontbreekt aan middelen
            en mankracht om tegen alle aanbieders van online kansspelen zonder vergunning
            handhavend op te treden, heeft de ksa het prioriteringsbeleid opgesteld. Daarin staat
            dat de aanbieders die prominent op de Nederlandse markt zijn gericht in eerste
            instantie voorwerp zijn van haar handhavingsacties. Om te bepalen of een aanbieder
            zich zodanig op Nederland richt, gebruikt de ksa drie prioriteringscriteria, namelijk of
            een .nl extensie wordt gebruikt, of op de websites gebruik wordt gemaakt van de
            Nederlandse taal en of op Nederlandse radio, televisie of in geprinte media reclame
            wordt gemaakt voor de websites. Deze prioriteringscriteria zijn volgens het
            prioriteringsbeleid niet cumulatief. Evenals de rechtbank heeft overwogen, komt dit
            beleid de Afdeling niet onredelijk voor, nu in het bijzonder op Nederland gerichte

            illegale aanbieders veel schade aan Nederlandse consumenten kunnen berokkenen.

          19 ECLI:NL:RBDHA:2017:10671.
          20 Zaaknummers SGR 18/5274 en 18/5262.
          21 Respectievelijk ECLI:NL:RBAMS:2015:1452 en ECLI:NL:GHAMS:2016:4212.
                                                                       10</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>


                                                                  ons kenmerk
          OPENBAAR                                             12920 / 01.060.724
                                                                     datum
                                                                   10 juli 2019
            Vergelijk ook de uitspraak van de Afdeling van 22 februari 2015,
            ECLI:NL:RVS:2017:484. Dat zich in het buitenland Nederlandstaligen bevinden en dat
            veel Nederlanders Engels kunnen spreken, lezen en schrijven, doet er niet aan af dat
            een website, door daarop gebruik te maken van de Nederlandse taal, beter

            toegankelijk wordt voor de Nederlandse consument. Gelet op de hiervoor vermelde
            reden waarom de Afdeling het prioriteringsbeleid niet onredelijk acht, hoeft de ksa de
            niet op de Nederlandse markt gerichte websites niet op één lijn te stellen met
            websites die wel specifiek mede daarop zijn gericht en mag de ksa met voorrang
            handhavend optreden tegen laatstbedoelde websites. In dit kader treft de verwijzing
            door [appellante] naar het vonnis van de rechtbank van 18 maart 2015 en het arrest
            van het gerechtshof van 25 oktober 2016 geen doel, omdat daarin niet de vraag naar
            de rechtmatigheid van het prioriteringsbeleid aan de orde is, maar de vraag of artikel
            40, derde lid, van Boek 3 van het BW er aan in de weg staat dat een in strijd met
            artikel 1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Wok gesloten overeenkomst nietig of
            vernietigbaar is als bedoeld in het tweede lid van dat artikel. Hetgeen [appellante] in
            eerste aanleg over de onrechtmatigheid van het prioriteringsbeleid heeft aangevoerd,
            doet niet af aan het door de rechtbank terecht gegeven oordeel daarover.’


          60. De commissie verwijst voorts naar de uitspraak van 20 december 2018,
            ECLI:NL:RBOBR:2018:6343 (Rykiel), waarin de rechtbank Oost Brabant overwoog dat
            het verbod op het zonder vergunning aanbieden van online kansspelen in Nederland
            tot op heden daadwerkelijk is gehandhaafd door de Kansspelautoriteit. De wens tot
            het beschermen van belangen als het tegengaan van kansspelverslaving, fraude en
            criminaliteit, is niet prijsgegeven. De commissie onderschrijft dan ook hetgeen is
            opgenomen in randnummers 67 en 68 van het bestreden sanctiebesluit.

          61. Voorts is de commissie niet gebleken dat de raad van bestuur in haar
            handhavingsbeleid een uitzondering maakt voor beursgenoteerde ondernemingen. De
            commissie verwijst naar de overwegingen in hoofdstuk 6.6 van het sanctiebesluit,
            waar wordt verwezen naar de reeds openbaar gemaakte opgelegde sancties.


            2.3.5 Ten aanzien van grond i

          62. De commissie concludeert dat er geen sprake is van een schending van het
            vertrouwensbeginsel. Voor een geslaagd beroep op het vertrouwensbeginsel is
            volgens vaste jurisprudentie immers nodig dat een aan het bestuursorgaan toe te
            rekenen concrete en ondubbelzinnige toezegging is gedaan door een daartoe bevoegd
            persoon, waaraan rechtens te honoreren verwachtingen kunnen worden ontleend.22
            Niet gesteld of gebleken is dat door of namens de raad van bestuur een toezegging is
            gedaan aan WHG dat zij, ondanks het feit dat zij niet over een daartoe strekkende
            vergunning beschikte, kansspelen mocht aanbieden. Ook een schending van het
            gelijkheidsbeginsel is de commissie niet gebleken.

            2.3.6 Ten aanzien van grond j


          63. Volgens WHG kan de Kansspelautoriteit eveneens niet tot handhaving overgaan
            omdat het Nederlandse kansspelbeleid in strijd is met het Europees recht. Ter

          22 Zie bijvoorbeeld ECLI:NL:RVS:2017:1636: r.o. 5.
                                                                       11</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>


                                                                  ons kenmerk
          OPENBAAR                                             12920 / 01.060.724
                                                                     datum
                                                                   10 juli 2019
            ondersteuning van deze stelling geeft WHG aan dat de omstandigheden waaronder
            het Ladbrokes arrest is gewezen, nu 15 jaar later, significant zijn gewijzigd.

          64. In dit verband herinnert de commissie WHG eraan dat in Nederland niemand over een

            vergunning kan beschikken om online casinospelen aan te bieden.23 Aan deze spellen
            kleven dusdanig veel en grote risico’s dat het toestaan daarvan thans op grote
            bezwaren stuit. Het Europees recht kent iedere lidstaat bovendien, mede om die
            reden, de vrijheid toe om bepaalde spellen te verbieden. Ten aanzien van
            casinospellen snijdt het betoog van WHG reeds daarom geen hout. De Afdeling heeft
            daarover recentelijk al in gelijke zin geoordeeld.24

          65. In haar uitspraak van 2 mei 2018 heeft de Afdeling zich recentelijk uitgesproken over
            de consistentie van het Nederlandse kansspelbeleid.25 Zij heeft daarbij geoordeeld dat
            het éénvergunningstelsel en de procedure voor het verlenen de vergunning
            rechtmatig zijn en dat het beleid in ieder geval niet inconsistent is ten aanzien van
            sportprijsvragen.


          66. In diezelfde uitspraak heeft de Afdeling bevestigd dat artikel 16 van de Wok waarin is
            bepaald dat aan slechts één rechtspersoon vergunning kan worden verleend om
            sportprijsvragen aan te bieden, niet in strijd met het Unierecht is. Tevens heeft de
            Afdeling bevestigd dat de verlening van die vergunning aan Lotto B.V. rechtmatig is.

          67. Ten overvloede verwijst de raad van bestuur naar recente, vaste jurisprudentie
            inzake bestuursrechtelijke sanctiezaken, waarin steeds expliciet is geoordeeld dat
            artikel 1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Wok verenigbaar is met het
            Unierecht.26

          68. De commissie is derhalve van oordeel dat op basis van vaste en recente
            jurisprudentie niet is gebleken dat vanwege een schending van het EU-recht niet
            handhavend mag worden opgetreden tegen de overtreding die bij WHG is

            geconstateerd.

            2.3.7 Ten aanzien van gronden k

          69. De raad van bestuur heeft op grond van artikel 35a, tweede lid, van de Wok, de
            bevoegdheid om een bestuurlijke boete op te leggen van maximaal € 830.000,-. Deze
            bevoegdheid is uitgewerkt in de zogenoemde boetebeleidsregels die op de website
            van de Kansspelautoriteit zijn gepubliceerd.27 Deze beleidsregels gaan uit van een
            basisboete die een startbedrag kent van € 150.000,- de basisboete kan worden
            verhoogd afhankelijk van onder meer de omvang van het spelaanbod: meer
            websites; meer spellen; een hogere maximale prijs; een hogere eerste storting; een
            hogere welkomstbonus; een hogere deposit (artikel 4 en 5 boetebeleidsregels). Ten

          23 Omdat een vergunningenregime ontbreekt, kan er al geen strijd zijn met een met het Unierecht strijdig
          monopolie. Zie in die zin ook Rb. Den Haag 13 juli 2017, ECLI:NL:RBDHA:2017:7648 (Co-Gaming), r.o. 5.1.
          24 ABRvS 22 februari 2017, ECLI:NL:RVS:2017:484 (Bluemay), r.o. 3.3 en 3.4.
          25 ECLI:NL:RVS:2018:1466.
          26 ABRvS 22 februari 2017, ECLI:NL:RVS:2017:484 (Bluemay), r.o. 3.4, Rb. Den Haag 13 juli 2017,
          ECLI:NL:RBDHA:2017:7648 (Co-Gaming), r.o. 5.2, Rb. Den Haag 3 februari 2017, SGR 16/5013 (Bluemay II),
          r.o. 4, 10 augustus 2016 en SGR 14/7589 en 15/778 (Imperial), r.o. 8.
          27 https://kansspelautoriteit.nl/onderwerpen/a-z/aanpak-online/.
                                                                       12</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>


                                                                  ons kenmerk
          OPENBAAR                                             12920 / 01.060.724
                                                                     datum
                                                                   10 juli 2019
            aanzien van de hoogte van de boete constateert de commissie dat de raad van
            bestuur acht geslagen heeft op de ernst van de overtreding, het aantal en het soort
            spellen dat werd aangeboden, de hoogte van de te winnen (progressieve) jackpots en
            prijzen, de aangeboden bonussen en de stortingslimieten. Al deze punten zijn

            redenen om de basisboete voor WHG te verhogen, De commissie verwijst naar de
            randnummers 111 – 119 van het sanctiebesluit.

          70. WHG stelt dat de boete niet in lijn is met eerder opgelegde sancties. De commissie
            deelt deze stelling niet. De hoogte van de boete is voor iedere overtreding een op
            zichzelf staande discretionaire beoordeling, aan de hand van de boetebeleidsregels.
            De commissie is van oordeel dat dit in casu niet tot een onevenredige uitkomst heeft
            geleid.

          71. WHG stelt dat in de zaken Total E-soft (2015) en Imperial E-club (2014) lagere
            boetes zijn opgelegd. In eerste zaak was een bestuurlijke boete opgelegd van
            € 180.000, deze boete is in bezwaar herroepen. In de tweede zaak is een bestuurlijke
            boete opgelegd van € 200.000,-. De commissie wijst erop dat voor zaken die bij de

            Kansspelautoriteit in behandeling worden genomen op of na 1 augustus 2015 het
            startbedrag is verhoogd van € 100.000,- naar € 150.000,-. De zaken Imperial E-club
            en Total E-soft vielen onder het ‘oude’ beleid.

          72. Ten overvloede wijst de commissie erop dat de raad van bestuur recentelijk een
            boetes heeft opgelegd in onder meer de zaken Mr Green28 (2019) € 312.500,-;
            Casumo29 (2019) € 310.000,-.

          73. Gezien het omvangrijke kansspelaanbod van WHG komt de commissie de hoogte van
            de boete niet onevenredig voor.

          3.   Conclusie

          74. Op grond van het bovenstaande adviseert de adviescommissie de bezwaren
            ongegrond te verklaren en de beschikkingen, met aanvulling van de motivering zoals
            weergegeven in dit advies, in stand te laten.

          75. Het advies is aldus vastgesteld te Den Haag op 10 juli 2019, door de
            Adviescommissie bezwaarschriften van de Kansspelautoriteit, bestaande uit mevrouw

            mr. J.M.E. Feije (voorzitter), mevrouw mr. I. Zuurendonk en de heer mr. R.L.
            Straathof.

          Namens de adviescommissie
          de voorzitter,

          W.g


          mr. J.M.E. Feije


          28 https://kansspelautoriteit.nl/besluiten/sanctiebesluiten/sanctiebesluiten/mr-green-limited/
          29 https://kansspelautoriteit.nl/besluiten/sanctiebesluiten/sanctiebesluiten/casumo/
                                                                       13</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>