<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>









           OPENBAAR



           Besluit van de raad van bestuur van de Kansspelautoriteit als bedoeld in artikel 35a
           van de Wet op de kansspelen tot oplegging van een bestuurlijke boete aan Corona
           Limited alsmede besluit tot kennisgeving als bedoeld in artikel 5:50, tweede lid, onder
           a, van de Algemene wet bestuursrecht aan [bedrijf 1], [bedrijf 2], [bedrijf 3] en

           [persoon 1].

           Zaak:     10826
           Kenmerk:  12517 / 01.038.930
           Openbaar gemaakt onder kenmerk: 12517 / 01.041.049


                                   Besluit



           Samenvatting


           Voor kansspelen online wordt een aanbieder geen vergunning verleend, aangezien
           binnen het huidige wettelijke kader onvoldoende vorm kan worden gegeven aan de
           doelstellingen van het kansspelbeleid: het voorkomen van kansspelverslaving, het
           beschermen van de consument en het tegengaan van mogelijke fraude en

           criminaliteit.

           In april 2012 is de Kansspelautoriteit opgericht. Het tegengaan van ongereguleerde
           kansspelen is één van de prioriteiten in het werk van deze autoriteit. Onduidelijk is
           immers of de aanbieders van dergelijke kansspelen voldoende betrouwbaar zijn en of
           zij de (potentiële) speler voldoende beschermen. Deze situatie is bijzonder
           onwenselijk.


           Via de websites krooncasino.com en oranjecasino.com zijn in elk geval in de periode
           31 mei 2017 – 8 augustus 2017 kansspelen online aangeboden zonder vergunning. Dit
           is een overtreding van artikel 1, eerste lid, onder a, van de Wet op de kansspelen.

           Deze overtreding wordt toegerekend aan Corona Limited. Er wordt een boete opgelegd

           van € 300.000,-.

           Ten aanzien van de overige betrokkenen in dit dossier wordt geen overtreding
           vastgesteld, maar volstaan met een waarschuwing.



                                                              Pagina 1 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049


           Inhoudsopgave

           Samenvatting ................................................................................................... 1
           1       Inleiding ........................................................................................... 4

           2       Onderzoek naar websites en betrokkenen ............................................. 6
            2.1    Aanleiding voor het onderzoek............................................................. 6

            2.2    De websites ...................................................................................... 7
              2.2.1 Eerste onderzoek www.krooncasino.com............................................ 7

              2.2.2 Tweede onderzoek www.krooncasino.com ........................................ 11
              2.2.3 Eerste onderzoek www.oranjecasino.com ......................................... 12

              2.2.4 Tweede onderzoek www.oranjecasino.com ....................................... 14
            2.3    Overige informatie m.b.t. de activiteiten op de Nederlandse markt ......... 16

            2.4    De betrokkenen ................................................................................ 17

            2.5    Aanschrijvingen ................................................................................ 18
           3       Rapport ........................................................................................... 20

           4       Zienswijze ....................................................................................... 21
            4.1    Procedureel ...................................................................................... 21

            4.2    Inhoudelijk ...................................................................................... 21
            4.3    Aanvullende stukken en verzoek om zienswijze .................................... 30

           5       Feitelijk kader .................................................................................. 32
            5.1    Onderzoek websites .......................................................................... 32

            5.2    De aangeboden spellen ...................................................................... 33
           6       Juridische beoordeling ....................................................................... 33

            6.1    De wettelijke bepalingen .................................................................... 33
            6.2    Eerdere rechterlijke uitspraken ........................................................... 34

            6.3    Het prioriteringsbeleid van de Kansspelautoriteit................................... 34

              6.3.1 Het doel van het prioriteringsbeleid ................................................. 35
              6.3.2 Uitspraak Gerechtshof Amsterdam .................................................. 39

              6.3.3 Het Ladbrokesarrest van de Hoge Raad ........................................... 41
              6.3.4 De aanscherping van de handhaving ............................................... 42

              6.3.5 De relatie met de zaak Curo ........................................................... 45

                                                              Pagina 2 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              6.3.6 Start en voortgang van het onderzoek ............................................. 46
              6.3.7 De meldingen ............................................................................... 47

              6.3.8 Bijzondere positie betrokkenen ....................................................... 49
            6.4    De consistentie van het Nederlandse kansspelbeleid en de Wok en de
            verhouding van het kansspelbeleid tot het EU-recht ........................................... 51

            6.5    De Wok en kansspelen via internet of in het buitenland ......................... 53
            6.6    Geen vergunning .............................................................................. 55

            6.7    Vergunningverlening in de toekomst ................................................... 57

            6.8    Conclusie overtreding ........................................................................ 59
           7       Overtreders ..................................................................................... 60

           8       Bestuurlijke boete ............................................................................. 64
            8.1    Algemeen ........................................................................................ 64

            8.2    Verwijtbaarheid ................................................................................ 65
            8.3    Boetevaststelling .............................................................................. 69

            8.4    Waarschuwing .................................................................................. 70
           9       Besluit ............................................................................................. 70

























                                                              Pagina 3 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

           1  Inleiding

           1. De Kansspelautoriteit is belast met het toezicht op de naleving van het bepaalde
              in de Wet op de Kansspelen (hierna: Wok). In de Wok is opgenomen een verbod

              op het gelegenheid geven tot deelname aan kansspelen zonder vergunning.

           2. Voor kansspelen online wordt een aanbieder geen vergunning verleend, aangezien
              binnen het huidige wettelijke kader onvoldoende vorm kan worden gegeven aan
              de doelstellingen van het kansspelbeleid: het voorkomen van kansspelverslaving,
              het beschermen van de consument en het tegengaan van mogelijke fraude en
              criminaliteit.1


           3. Het tegengaan van ongereguleerde kansspelen online is één van de prioriteiten
              van de Kansspelautoriteit.2 Onduidelijk is immers of de aanbieders van dergelijke
              kansspelen voldoende betrouwbaar zijn en of zij de (potentiële) speler voldoende
              beschermen. Deze situatie is bijzonder onwenselijk.


           4. Bij de aanpak van via internet aangeboden kansspelen richt de Kansspelautoriteit
              zich in eerste instantie op ondernemingen die zich (mede) richten op de
              Nederlandse markt en de Nederlandse consument. De gerichtheid op de
              Nederlandse markt en consument, blijkt uit de volgende prioritering:
              - de website waarop het kansspel gespeeld wordt, eindigt op .nl en/of
              - de kansspelwebsite is in de Nederlandse taal te raadplegen en/of
              - er wordt reclame gemaakt via radio, televisie of in geprinte media gericht op

                de Nederlandse markt.







           http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/kansspelen/nieuws/2013/05/22/kansspelen-online-in-toekomst-mogelijk.html. 1
                   Zie ook TK, 2009-201, 32 264, nr. 3, pagina 1: Hoofddoel van het kansspelbeleid is door
           middel van een gereguleerd aanbod van kansspelen excessen, zoals witwassen en kansspelverslaving te
           voorkomen. Zie o.a. ECLI:NL:RBUTR:2003:AI0977, ECLI:NL:HR:2005:AR4841 en
           ECLI:NL:RBSGR:2006:BB8297.
           2 Hoofdstuk 3, pagina 14, van het jaarverslag 2012, te raadplegen via http://www.kansspelautoriteit.nl. De
           aanpak van illegaal aanbod van kansspelen online blijft onverminderd van belang. Zie bijvoorbeeld het
           Activiteitenplan 2016-2017, pag. 5: Deze marktsituatie is verstoord door met name het toegenomen illegaal
           aanbod van online kansspelen. En pag. 14: Bij het tegengaan van criminaliteit ligt de focus tot op heden
           vooral op illegaal aanbod, zoals gokzuilen. Verder neemt de Kansspelautoriteit deel aan het platform
           matchfixing en houdt de Kansspelautoriteit sinds 1 januari 2016 toezicht op de naleving door Holland Casino
           van de Wwft. En: Stevig en zichtbaar optreden tegen dit verstorend illegaal aanbod (landgebonden of
           online) is noodzakelijk om het gewenste uitstralingseffect te realiseren. Het Activiteitenplan is te raadplegen
           via: http://www.kansspelautoriteit.nl/publicaties/activiteitenplannen/.
                                                              Pagina 4 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

           5. Websites met een .nl-extensie en/of te raadplegen in de Nederlandse taal en/of
              waarvoor reclame wordt gemaakt op de Nederlandse markt, komen als eerste in
              aanmerking voor handhavend optreden van de Kansspelautoriteit. Betrokkenen op
              de kansspelmarkt werden hiervan op de hoogte gesteld d.m.v. aanschrijvingen.3

           6. Sinds de oprichting van de Kansspelautoriteit zijn diverse besluiten m.b.t.

              kansspelen online op de website van de Kansspelautoriteit bekend gemaakt. Dit
              zijn besluiten betreffende de aanbieder(s) die niet of niet afdoende hebben
              gereageerd op de aanschrijvingen die zij hebben ontvangen en zich hebben
              geprioriteerd voor nader onderzoek. Enkele andere besluiten zijn nog niet
              openbaar aangezien tegen die openbaarmaking rechtsmiddelen zijn aangewend.

           7. Het prioriteringsbeleid inzake het optreden jegens aanbieders die zich (mede)

              richten op de Nederlandse markt heeft een aantal ontwikkelingen doorgemaakt.
              Meer hierover is opgenomen in paragraaf 6.3 van dit besluit.

           8. Het legaal aanbieden van kansspelen online wordt pas mogelijk als de Wet
              Kansspelen op afstand (Wet Koa) in werking zal treden. Het betreffende
              wetsvoorstel ligt op dit moment in de Eerste Kamer.


           9. De reden dat op dit moment geen vergunningen worden verleend voor het
              aanbieden online is gelegen in het feit dat de Wok thans niet voorziet in een
              effectief toezichts- en handhavingsinstrumentarium. Dat wordt pas anders als de
              Wet Koa in werking treedt.4














           3 Met ingang van 1 januari 2017 worden geen aanschrijvingen meer verzonden. Zie:
           http://www.kansspelautoriteit.nl/nieuws/alle-nieuwsberichten/december-0/wijziging-aanpak/.
           4 Het wetsvoorstel voorziet onder meer in de toepasselijkheid van de Wvwft (31c), technische eisen (31h),
           een betrouwbaarheidstoets, inclusief een toets van de ultimate beneficial owners) (31i), eisen aan
           deskundigheid (31j), eisen t.a.v. acceptatie van spelers (31k) verplicht optreden van de aanbieder bij
           onmatige deelname aan kansspelen (31m), de mogelijkheid om onderzoek onder een onjuiste naam (34c),
           internationale samenwerking (34m) en aanvullende toezichtsbevoegdheden zoals de bindende aanwijzing
           (34n).
                                                              Pagina 5 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

           2  Onderzoek   naar  websites  en betrokkenen

           2.1 Aanleiding voor het onderzoek

           10. In de periode mei 2012 - augustus 2016 zijn diverse meldingen ontvangen over
              de websites krooncasino.com en oranjecasino.com. Deze meldingen waren niet in

              het dossier gevoegd, maar zijn naar aanleiding van de hoorzitting op 12 april
              2018 aan het dossier toegevoegd.5

           11. Op 23 maart 2016 heeft de rechtbank Den Haag uitspraak gedaan in een civiele
              zaak waarbij krooncasino.com betrokken was.6


           12. In de periode 2012-2014 heeft correspondentie plaatsgevonden tussen de
              Kansspelautoriteit en Corona Ltd c.q. [bedrijf 3].7 Deze correspondentie zag op
              het toenmalige prioriteringsbeleid betreffende kansspelen online zonder
              vergunning. In de zienswijzen wordt hier ook naar verwezen.8

           13. In deze correspondentie, die uitgebreider is dan de brief van 20 december 2012
              waarnaar betrokkenen verwijzen, is meermalen gewezen op het prioriteringsbeleid

              met betrekking tot het aanbieden van kansspelen online en is ook meegedeeld dat
              de wervings- en reclameactiviteiten zouden worden gemonitord. In paragraaf 2.5
              wordt nader op deze aanschrijvingen ingegaan.

           14. De meldingen die de Kansspelautoriteit heeft ontvangen, genoemd in
              randnummer 10, waren aanleiding voor een nader onderzoek naar de activiteiten

              van Betsson.

           15. Op 8 augustus 2017 ontving de Kansspelautoriteit een melding van een
              consument die kampt met gokverslaving. De melding betrof de werkwijze van
              krooncasino.com ten aanzien van de stortingslimiet.9





           5 Deze meldingen worden in het rapport genoemd, maar waren niet aan het dossier toegevoegd. De
           toevoeging aan het dossier is later geschied en er is een aanvullende gelegenheid geboden tot het geven
           van een zienswijze, stuk 12571/01.030.007 tot en met 009.
           6 ECLI:NL:RBDHA:2016:3077.
           7 Dossier 10362 (Wet openbaarheid van bestuur). De documenten zijn openbaar gemaakt via de website
           van de Kansspelautoriteit. De correspondentie richt zich mede tot Oranje Casino Ltd. [Bedrijf 1] heeft Kroon
           Casino en Oranje Casino overgenomen in februari 2014.
           8 Zienswijze van [persoon 1] ter hoorzitting van 12 april 2018, randnummer 43; zienswijze Corona c.s. ter
           hoorzitting van 12 april 2018, randnummer 8.
           9 Bijlage 6: stuk 10826/01.014.471.
                                                              Pagina 6 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

           16. In het kader van het nader onderzoek is de website krooncasino.com nader
              onderzocht op 31 mei 201710 en op 2, 7 en 8 augustus 2017.11 De website
              oranjecasino.com is nader onderzocht op 31 mei 201712 en op 2 augustus 2017.13
              Voorts is onderzoek gedaan naar de aanbieder(s) van de websites
              krooncasino.com en oranjecasino.com.14


           17. Bij het onderzoek is betrokken de publiciteit die Betsson zelf heeft gezocht n.a.v.
              de aanscherping van de handhaving inzake kansspelen online zonder vergunning
              per 1 juni 2017. Ook zijn documenten betrokken die zien op het door [bedrijf 1]
              geïnitieerde kort geding tegen de aanscherping van het handhavingsbeleid waarin
              op 14 september 2017 uitspraak is gedaan.15

           2.2 De websites

           2.2.1 Eerste onderzoek www.krooncasino.com

           18. Op 31 mei 2017 is de website krooncasino.com onderzocht.16 Daarbij is het

              volgende gebleken:

              Algemeen
              a. de website was bereikbaar vanaf een Nederlands IP-adres;
              b. de url bevatte een Nederlandse naam (kroon);
              c. op de website was een mededeling opgenomen (in het Engels en in het
                Nederlands) dat krooncasino.com […] is niet in staat bezoekers vanaf uw

                huidige locatie te accepteren. Dit is hoogstwaarschijnlijk te wijten aan
                nationale regelgeving. Kroon Casino kan hierdoor het verkeer niet aanvaarden
                vanaf het grondgebied waarvan u toegang tot Kroon Casino probeert te
                krijgen.17 Dit bericht stond niet in de weg aan de toegang tot de website.
              d. de betalingsmethode iDeal werd aangeboden;18
              e. deze betalingsmethode werd aangeprezen als “the most populair online

                payment method in Holland”;19


           10 Bijlage 1: stuk 10826/01.009.802
           11 Bijlage 3: stuk 10826/01.013.902.
           12 Bijlage 2: stuk 10826/01.009.803.
           13 Bijlage 4: stuk 10826/01.013.903.
           14 Bijlage 7: stuk 10826/01.014.667; bijlage 8: stuk 10826/01.014.668; bijlage 9: stuk 10826/01.014.669;
           bijlage 10: stuk 10826/01.014.669; bijlage 13: stuk 10826/01.16.276.
           15 Bijlage 5; stuk 10826/01.013.883; bijlage 11: stuk 10826/01.016.274; bijlage 12: stuk
           10826/01.016.275; bijlage 18: stuk 10826/01.017.989. De uitspraak van 14 september 2017 is ook te
           raadplegen via www.rechtspraak.nl, ECLI:NL:RBDHA:2017:10671.
           16 Bijlage 1: stuk 10826/01.009.802.
           17 Bijlage 1: stuk 10826/01.009.802.
           18 Bijlage 1: stuk 10826/01.009.802/02 en stuk 10826/01.009.802/06.
           19 Bijlage 1: stuk 10826/01.009.802/27.
                                                              Pagina 7 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              f. op de website werden onder meer casinospelen, live casino,
                sportweddenschappen en virtual sport20 aangeboden;21
              g. onder <casino> werden aangeboden jackpot slots (59), video slots (646),
                classic slots, table games (51), video poker (12) en other games (40);22
              h. onder <table games> werden aangeboden: blackjack, roulette, poker en
                andere spellen;23

              i. onder <other games> werden onder meer bingo en krasloten (scratch)
                aangeboden;24
              j. onder <live casino> werden onder meer live roulette, live baccarat en live
                blackjack aangeboden (23 spellen);25
              k. voor VIP players was er een salon privé waar hoge inzetten kunnen worden
                gedaan (tot € 2500,-);26
              l. Onder <sport> werden weddenschappen aangeboden op circa 30 sporten en

                toernooien, waaronder voetbal, ijshockey, tennis. Er werd tevens een bonus
                bij eerste storting aangeboden van € 100,-;27
              m. onder <live bet> kon een speler weddenschappen afsluiten op lopende
                wedstrijden. Op het moment van onderzoek werd aangeboden live betting op
                9 voetbalwedstrijden, 18 tenniswedstrijden, 3 basketbalwedstrijden, 1
                baseballwedstrijd, 2 rugbywedstrijden, 2 snookerwedstrijden en 2
                volleybalwedstrijden.28 Een weddenschap kon gevolgd worden via een live

                stream;29
              n. onder <virtual sports> werd voetbal, tennis, basketbal, paardenrennen en
                hondenraces aangeboden;30
              o. onder <Promotions> werd onder meer een welkomstbonus van € 200,-
                aangeboden. Bij de Summer Cash Splash konden spelers tussen 26 mei en 4
                juni deelnemen aan de Roulette NL Table en € 500,- extra winnen.










           20 Dit zijn sporten die door een computersimulatie worden uitgevoerd.
           21 Bijlage 1: stuk 10826/01.009.802/01.
           22 Bijlage 1: stuk 10826/01.009.802/08.
           23 Bijlage 1: stuk 10826/01.009.802/12.
           24 Bijlage 1: stuk 10826/01.009.802/14.
           25 Bijlage 1: stuk 10826/01.009.802/15.
           26 Bijlage 1: stuk 10826/01.009.802/16.
           27 Bijlage 1: stuk 10826/01.009.802/17.
           28 Bijlage 1: stuk 10826/01.009.802/18.
           29 Bijlage 1: stuk 10826/01.009.802/19.
           30 Bijlage 1: stuk 10826/01.009.802/21.
                                                              Pagina 8 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              Algemene voorwaarden
              a. de algemene voorwaarden zijn van 9 mei 2017;31
              b. onder 3, is opgenomen: The site is run by Corona Limited, a company
                registered in Malta inder C45585. The registered office is at Betsson
                Experience Center […]. Betsson Group Ltd and Corona Limited form part of
                Betsson Group;

              c. onder 4 zijn de vergunningen vermeld;
              d. onder 5 is opgenomen een lijst van uitgesloten landen. Nederland wordt niet
                op deze lijst vermeld;
              e. onder 7.5, is opgenomen: It is your responsability to know if your activity on
                the Site is legal in the country from which you are playing;
              f. onder 9.3, Whitdrawals, is opgenomen: You may only withdraw the maximum
                amount of € 10.000 […] in any twentyfour hour period unless a larger amount

                has been agreed by us;
              g. onder 22 is opgenomen: We are the sole owner of the trademark ‘Kroon
                Casino’ and the ‘Kroon Casino’ logo.
              h. onder 29, Appendix, is opgenomen: 1:1 Our casino is operated by [bedrijf 3]
                and regulated by the MGA under the Remote Gaming Regulations
                (LN176/2004) operating under the license MGA/Cl1/183/2004. Our Casino is

                powered by Net Entertainment. We will not be responsible for any issues you
                have relating to game play, as Net Entertainment under its own gaming
                license and in terms of the Maltese law is responsible for all game play
                responsibilities.
              i. Nederland is opgenomen in de lijst van landen van waaruit de spelers mogen
                deelnemen aan de Slot Games. Dit is eveneens opgenomen in de Appedix,
                onder 1.1: All game play, both for real cash and practice play, on the Universal

                Monsters Slot Games (e.g. Frankenstein and Scarface) is prohibited from any
                territories outside of the below stated jurisdictions and all transactions relating
                to such unauthorized play will be voided: […], Netherlands, […].

           19. In de algemene voorwaarden zijn de vergunningen opgenomen. Vermeld worden:


                The operator of this website is Corona Ltd., Maltese company registration
                number C-45585, having its registered office at ‘Betsson Experience Centre',
                Ta' Xbiex Seafront, Ta 'Xbiex, XBX 1027, Malta. This website is operated by
                Corona Ltd., under the following license, issued and regulated by The Malta
                Gaming Authority:




           31 Bijlage 1: stuk 10826/01.009.802/04.

                                                              Pagina 9 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

                Netent is managed by Corona Ltd. under the following licence, issued and
                regulated by The Malta Gaming Authority: MGA/CL1/309/2006 (issued on 8th
                February 2013).
                Play 'n’ Go is managed by [bedrijf 3]. under the following licence, issued and
                regulated by the Malta Gaming Authority: MGA/CL1/902/2013 (issued on 9th
                June 2014).

                Relax Gaming is managed by [bedrijf 3] under the following licence, issued and
                regulated by the Malta Gaming Authority: MGA/CL1/1175/2016 (issued on 4th
                August 2016).
                NYX Casino is managed by [bedrijf 3] under the following licence, issued and
                regulated by the Malta Gaming Authority: MGA/CL1/836/2012 (issued on 8th
                April 2013).
                Yggdrasil is managed by [bedrijf 3]. under the following licence, issued and

                regulated by the Malta Gaming Authority: MGA/CL1/1034/2014 (issued on 25th
                May 2015).
                Grinder is managed by [bedrijf 3] under the following licence, issued and
                regulated by the Malta Gaming Authority: MGA/CL1/1082/2015 (issued on 14th
                April 2015).
                Kroon Sport is managed by [bedrijf 3] under the following licence, issued and

                regulated by the Malta Gaming Authority: MGA/CL2/183/2004 (issued on 17th
                August 2017).
                Games from Evolution are licensed by Alderney Gambling Control Commission
                (AGCC), under Evolution Gaming Malta Limited - License number 123 C2A.
                Games from Scientific Games are licensed by Alderney Gambling Control
                Commission (AGCC), under Jadestone Networks (Malta) - License number 136
                C2A.

                Games from Leander are licensed by Alderney Gambling Control Commission
                (AGCC), under Xterra Games Limited (Alderney) - License number 120 C2A.
                Betradar is managed by [bedrijf 3] under the following licence, issued and
                regulated by the Malta Gaming Authority: MGA/CL1/566/2009 (issued on 10th
                January 2010).
                Games from iSoftBet are licensed by the Alderney Gambling Control

                Commission (AGCC), under ISB Alderney Limited, under license number: 117
                C2.
                Quickfire, powered by MicroGaming is managed by [bedrijf 3] under the
                following licence, issued and regulated by the Malta Gaming Authority:
                MGA/CL1/770/2011 (issued on 18th November 2016).32




           32 Dit overzicht is op beide websites en bij beide onderzoeken aangetroffen.

                                                              Pagina 10 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

                Ter hoorzitting van 12 april 2018 (zie onder 4.1.) is toegelicht dat de websites
                krooncasino.com en oranjecasino.com worden geëxploiteerd door Corona
                Limited (hierna; Corona). Corona is een B2C, dat wil zeggen Corona biedt de
                spellen aan aan de klant. De andere genoemde partijen zijn B2B’s. Zij
                ontwikkelen spellen en hebben daarvoor een vergunning op Malta of Alderney.
                Zij bieden deze spellen aan aan in dit geval Corona. [Bedrijf 3] is geen

                exploitant van de websites krooncasino.com en oranjecasino.com.
           2.2.2 Tweede onderzoek www.krooncasino.com


           20. Op 2, 7 en 8 augustus 2017 is de website krooncasino.com nogmaals
              onderzocht.33 Daarbij is het volgende gebleken:

              Algemeen
              a. de website was bereikbaar vanaf een Nederlands IP-adres;

              b. de url bevatte een Nederlandse naam (kroon);
              c. op de homepage werden bonussen aangeboden: een welcome bonus van €
                200,-, een season start bonus van € 200,-. Ook was een kroon afgebeeld met
                de tekst € 3.400.000 and growing fast;34
              d. op de website werden onder meer casinospelen, live casino,
                sportweddenschappen en virtual sport aangeboden;
              e. er werden diverse top jackpots aangeboden de Mega Moolah (ruim €

                3.400.000), de Mega Moolah Isis (ruim € 3.400.000), de Arabian Nights (ruim
                € 2.400.000), de Mega Fortune Dreams (ruim € 2.100.000) en de Hall of Gods
                (bijna € 2.000.000);35
              f. onder <sport> werden weddenschappen aangeboden op circa 30 sporten en
                toernooien, waaronder voetbal, ijshockey, tennis. Er werd tevens een bonus
                bij aangeboden tot € 200,- (boost your Season Start);36

              g. onder <virtual sports> werd vermeld Matchday 29 virtual football league en
                konden diverse weddenschappen worden afgesloten, waaronder final result en
                first goal;37
              h. de betalingsmethode iDeal werd aangeboden.38 De minimale deposit is € 10,-.
              i. onder <live casino> werden onder meer live roulette, live baccarat en live
                blackjack aangeboden (25 spellen);39


           33 Bijlage 3: Stuk 10826/01.013.902.
           34 Bijlage 3: stuk 10826/01.013.902/01. Zie ook stuk 10826/01.013.902/006 <promotions>, inclusief de
           salon privé, en stuk 10826/01.013.902/007 waar onder meer een gratis weddenschap en een voetbalbonus
           werden aangeboden.
           35 Bijlage 3: stuk 10826/01.013.902/02.
           36 Bijlage 3: stuk 10826/01.013.902/004.
           37 Bijlage 3: stuk 10826/01.013.902/005.
           38 Bijlage 3: stuk 10826/01. 013.902/008.
           39 Bijlage 3: stuk 10826/01.013.902/003.
                                                              Pagina 11 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              Algemene voorwaarden
              a. de general terms and conditions40 zijn van 13 juli 2017;
              b. onder 3, is opgenomen: The site is run by Corona Limited, a company
                registered in Malta inder C45585. The registered office is at Betsson
                Experience Center […]. Betsson Group Ltd and Corona Limited form part of
                Betsson Group;

              c. onder 5 is opgenomen een lijst van uitgesloten landen. Nederland wordt niet
                op deze lijst vermeld;
              d. onder 7.5, is opgenomen: It is your responsability to know if your activity on
                the Site is legal in the country from which you are playing;
              e. onder 9.3, Whitdrawals, is opgenomen: You may only withdraw the maximum
                amount of € 10.000 […] in any twentyfour hour period unless a larger amount
                has been agreed by us;

              f. onder 22 is opgenomen: We are the sole owner of the trademark ‘Kroon
                Casino’ and the ‘Kroon Casino’ logo.
              g. Onder 29, Appendix, is opgenomen: 1:1 Our casino is operated by [bedrijf 3]
                and regulated by the MGA under the Remote Gaming Regulations
                (LN176/2004) operating under the license MGA/Cl1/183/2004. Our Casino is
                powered by Net Entertainment. We will not be responsible for any issues you

                have relating to game play, as Net Entertainment under its own gaming
                license and in terms of the Maltese law is responsible for all game play
                responsibilities.
              h. Nederland is opgenomen in de lijst van landen van waaruit de spelers mogen
                deelnemen aan de Slot Games. Dit is eveneens opgenomen in de Appedix,
                onder 1.1: All game play, both for real cash and practice play, on the Universal
                Monsters Slot Games (e.g. Frankenstein and Scarface) is prohibited from any

                territories outside of the below stated jurisdictions and all transactions relating
                to such unauthorized play will be voided: […], Netherlands, […].

           2.2.3 Eerste onderzoek www.oranjecasino.com

           21. Op 31 mei 2017 is de website oranjecasino.com onderzocht.41 Daarbij is het
              volgende gebleken:

              Algemeen

              a. de website was bereikbaar vanaf een Nederlands IP-adres;
              b. de url associeerde met Nederland (oranje, de kleur oranje en een leeuw);
              c. op de website werden casinospelen en live casino, aangeboden;42


           40 Bijlage 3: Stuk 10826/01.013.902/010.
           41 Bijlage 2: Stuk 10826/01.009.803.
           42 Bijlage 2: stuk 10826/01.009.803/01.
                                                              Pagina 12 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              d. op de homepage werd vermeld dat Hall of Gods de € 6,1 miljoen was
                gepasseerd;
              e. de operator van de website is Corona. De genoemde vergunningen zijn gelijk
                aan die van krooncasino.com;
              f. onder <casino games> werden aangeboden video slots (540), classic slots
                (48), live casino (roulette, blackjack, poker en baccarat), table games (51) en

                other games (40);43
              g. bij de videoslots en de classic slots werd een welkomstbonus aangeboden van
                € 100,-.44 Ook werd een welkomstbonus van € 100 aangeboden bij de table
                games;45
              h. onder <other games> werden onder meer bingo en krasloten aangeboden;46
              i. onder <live casino> werden aangeboden diverse roulettes, blackjackbaccarat
                en poker aangeboden (21 spellen). Er werd een welkomst bonus aangeboden

                van € 100 en 250 free spins on Blood Suckers II;47
              j. onder <promotions> werden aangeboden de Summer Cash Splash, een
                Extreme Roulette Tournament with amazing prices, welkomstbonussen en de
                mogelijkheid om tegelijkertijd meer dan één spel te spelen (Multi Game
                Play);48
              k. op de website werd onder <charities> verwezen naar de Nederlandse ‘goede

                doelen’ Free a Girl voorheen Stichting Stop Kindermisbruik met de verwijzing
                freeagirl.nl en de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij;49
              l. de betalingsmethode iDeal werd aangeboden.50
              m. met betrekking tot de bonussen is een lijst opgenomen van landen waarvan de
                inwoners niet in aanmerking komen voor een bonus. Nederland is niet in deze
                lijst opgenomen.51


           Algemene voorwaarden
              n. de general terms zijn van 9 mei 2017;
              o. onder 3, is opgenomen: The site is run by Corona Limited, a company
                registered in Malta inder C45585. The registered office is at Betsson
                Experience Center […]. Betsson Group Ltd and Corona Limited form part of
                Betsson Group;

              p. onder 5 is opgenomen een lijst van uitgesloten landen. Nederland wordt niet
                op deze lijst vermeld;

           43 Bijlage 2: stuk 10826/01.009.803/06 en 09.
           44 Bijlage 2: stuk 10826/01.009.803/10, laatste pagina, resp 11, onderaan.
           45 Bijlage 2: stuk 10826/01.009.803/13.
           46 Bijlage 2: stuk 10826/01.009.803/14.
           47 Bijlage 2: stuk 10826/01.009.803/15.
           48 Bijlage 2: stuk 10826/01.009.803/16.
           49 Bijlage 2: stuk 10826/01.009.803/17.
           50 Bijlage 2: stuk 10826/01.009.803/04.
           51 Bijlage 4: stuk 10826/01.009.803/05.
                                                              Pagina 13 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              q. onder 7.5, is opgenomen: It is your responsability to know if your activity on
                the Site is legal in the country from which you are playing;
              r. onder 9.3, Whitdrawals, is opgenomen: You may only withdraw the maximum
                amount of € 50.000 […] in any twentyfour hour period unless a larger amount
                has been agreed by us;
              s. onder 22 is opgenomen: We are the sole owner of the trademark ‘Oranje

                Casino’ and the ‘Oranje Casino’ logo;
              t. onder 29, Appendix, is opgenomen: 1:1 Our casino is operated [bedrijf 3] and
                regulated by the MGA under the Remote Gaming Regulations (LN176/2004)
                operating under the license MGA/Cl1/183/2004. Our Casino is powered by Net
                Entertainment. We will not be responsible for any issues you have relating to
                game play, as Net Entertainment under its own gaming license and in terms of
                the Maltese law is responsible for all game play responsibilities.

              u. Nederland is opgenomen in de lijst van landen van waaruit de spelers mogen
                deelnemen aan de Slot Games. Dit is eveneens opgenomen in de Appedix,
                onder 1.1: All game play, both for real cash and practice play, on the Universal
                Monsters Slot Games (e.g. Frankenstein and Scarface) is prohibited from any
                territories outside of the below stated jurisdictions and all transactions relating
                to such unauthorized play will be voided: […], Netherlands, […].

           2.2.4 Tweede onderzoek www.oranjecasino.com


           22. Op 2 augustus 2017 is de website krooncasino.com nogmaals onderzocht.52
              Daarbij is het volgende gebleken:

              Algemeen
              a. de website was bereikbaar vanaf een Nederlands IP-adres;
              b. de url associeerde met Nederland (oranje, de kleur oranje en een leeuw);

              c. op de website werden casinospelen en live casino, aangeboden;53
              d. op de homepage werd vermeld de Mega Moolah jackpot vermeld met het
                bedrag van meer dan € 3.400.000,- en verwezen naar de jackpot Arabian
                Nights;
              e. Er werd een welkomst bonus aangeboden van € 100 en 250 free spins on
                Blood Suckers II;
              f. onder <casino games> werden aangeboden video slots, classic slots, live

                casino (roulette, blackjack, poker en baccarat), table games en other games54




           52 Bijlage 4: Stuk 10826/01.013.903.
           53 Bijlage 4: stuk 10826/01.013.903/001.
           54 Bijlage 4: stuk 10826/01.013.903/002.
                                                              Pagina 14 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              g. onder <live casino> werden aangeboden diverse roulettes, blackjack, baccarat
                en poker aangeboden (28 spellen). Er werd een welkomst bonus aangeboden
                van € 100 en 250 free spins on Blood Suckers II;55
              h. onder <promotions> werden aangeboden een welkomstbonus € 100 ,- en 250
                free spins on Blood Suckers II, een € 300 Boost Bonus en de mogelijkheid om
                tegelijkertijd meer dan één spel te spelen (Multi Game Play);56

              i. op de website werd onder <charities> verwezen naar de Nederlandse ‘goede
                doelen’ Free a Girl voorheen Stichting Stop Kindermisbruik met de verwijzing
                freeagirl.nl en de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij;57
              j. de betalingsmethode iDeal werd aangeboden. Ook werd vermeld dat klanten
                van ABN AMRO, Rabobank en andere banken gemakkelijk gebruik kunnen
                maken van iDeal an online payment systems used by Dutch banks. De
                minimale withdrawal van winsten is € 20,-;58

              k. met betrekking tot de bonussen is een lijst opgenomen van landen waarvan de
                inwoners niet in aanmerking komen voor een bonus. Nederland is niet in deze
                lijst opgenomen;59
              l. In de FAQ is opgenomen welke jackpots oranjecasino.com heeft. De Mega
                Moolah en Arabian Nights worden hier niet genoemd. Wel worden genoemd:
                Caribbean Poker Jackpot, Jack Poker Jackpot, Club Reno en Random Winner.60


           Algemene voorwaarden
              m. de general terms zijn van 13 juli 2017;61
              n. onder 3, is opgenomen: The site is run by Corona Limited, a company
                registered in Malta inder C45585. The registered office is at Betsson
                Experience Center […]. Betsson Group Ltd and Corona Limited form part of
                Betsson Group;

              o. onder 5 is opgenomen een lijst van uitgesloten landen. Nederland wordt niet
                op deze lijst vermeld;
              p. onder 7.5, is opgenomen: It is your responsability to know if your activity on
                the Site is legal in the country from which you are playing;
              q. onder 9.3, Whitdrawals, is opgenomen: You may only withdraw the maximum
                amount of € 50.000 […] in any twentyfour hour period unless a larger amount

                has been agreed by us;
              r. onder 22 is opgenomen: We are the sole owner of the trademark ‘Oranje
                Casino’ and the ‘Oranje Casino’ logo;


           55 Bijlage 4: stuk 10826/01.013.903/004.
           56 Bijlage 4: stuk 10826/01.013.903/005.
           57 Bijlage 4: stuk 10826/01.013.903/006.
           58 Bijlage 4: stuk 10826/01.013.903/008.
           59 Bijlage 4: stuk 10826/01.013.903/010.
           60 Bijlage 4: stuk 10826/01.013.903/012.
           61 Bijlage 4: stuk 10826/01.013.903/011.
                                                              Pagina 15 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              s. onder 29, Appendix, is opgenomen: 1:1 Our casino is operated by [bedrijf 3]
                and regulated by the MGA under the Remote Gaming Regulations
                (LN176/2004) operating under the license MGA/Cl1/183/2004. Our Casino is
                powered by Net Entertainment. We will not be responsible for any issues you
                have relating to game play, as Net Entertainment under its own gaming
                license and in terms of the Maltese law is responsible for all game play

                responsibilities.
              t. Nederland is opgenomen in de lijst van landen van waaruit de spelers mogen
                deelnemen aan de Slot Games. Dit is eveneens opgenomen in de Appedix,
                onder 1.1: All game play, both for real cash and practice play, on the Universal
                Monsters Slot Games (e.g. Frankenstein and Scarface) is prohibited from any
                territories outside of the below stated jurisdictions and all transactions relating
                to such unauthorized play will be voided: […], Netherlands, […].

           2.3 Overige informatie m.b.t. de activiteiten op de Nederlandse
               markt


           23. Op de websites krooncasino.com en oranjecasino.com worden diverse
              opmerkingen gemaakt over of met betrekking tot de activiteiten op de
              Nederlandse markt.

           24. Onder de tips for responsible gaming stonden verwijzingen naar Jellinek en

              Gokken de Baas.62

           25. Op de pagina BetssonGroupAffiliates.com/testimonials63 stond onder meer
              vermeld:

              Onlinecasino Amsterdam
              We highly recommend affiliates operating in Dutch speaking markets to start

              promoting the betsson online casino brands.

              Gokwijzer
              We highly recommend the Betsson Group Affiliates program for affiliates operating
              in Dutch market.


              Topcasinobonus
              They put a lot of effort into the Netherlands market […].



           62 Bijlage 3: Stuk 10826/01.013.902/011 en bijlage 4: stuk 10826/01.013.903/017.
           63 Bijlage 3: Stuk 10826/01.013.902/017.

                                                              Pagina 16 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

           26. Op de pagina BetssonGroupAffiliates.com/offers-by-country wordt het
              verdienmodel voor Nederlandse affiliates toegelicht.64

           2.4 De betrokkenen

           [Bedrijf 1]
           27. [Bedrijf 1] (hierna: [bedrijf 1] is bestuurder van Betsson Malta Holding Limited65
              die weer bestuurder is van [bedrijf 3] (hierna: [bedrijf 3]).


           28. Het bedrijf is gevestigd in Zweden.66

           Corona Limited
           29. Corona Limited (hierna: Corona) wordt in de general terms and conditions
              genoemd als het bedrijf dat de websites krooncasino.com en oranjecasino.com
              runs. Ook wordt Corona aangeduid als de operator van de websites.


           30. Het bedrijf is gevestigd op Malta.67

           [Bedrijf 2]
           31. [Bedrijf 2] (hierna: [bedrijf 2]) is grootaandeelhouder van Corona.


           32. Het bedrijf is gevestigd op Malta.68

           [Bedrijf 3]
           33. [Bedrijf 3] is de houder van vergunningen van kansspelen die op krooncasino.com
              en oranjecasino.com worden aangeboden via platformen als Yggdrasil, Relax
              Gaming, NYX Casino en Kroon Sport. (zie randnummer 17).


           34. Het bedrijf is gevestigd te Malta.69

           [persoon 1]
           35. [persoon 1] is bestuurder van Corona. Hij is tevens president en CEO van [bedrijf
              1]. Hij heeft een ingezonden brief gepubliceerd in het Financieel Dagblad waarin
              hij onder meer stelt dat de acties van de Kansspelautoriteit ingaan tegen het
              overheidsbeleid.70



           64 Bijlage 4: Stuk 10846/01.013.903/16.
           65 Bijlage 8: stuk 10826/01.014.668/001-003.
           66 Bijlage 8: stuk 10826/01.014.668/003.
           67 Bijlage 7: stuk 10826/01.014.667/001.
           68 Bijlage 9: stuk 10826/01.014.667/001-003.
           69 Bijlage 13: stuk 10826/01.016.276.
           70 Bijlage 19: stuk 10826/01.017.989.
                                                              Pagina 17 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

           36. [Persoon 1] is gevestigd te Malta.71
           2.5  Aanschrijvingen


           Aanschrijving 2012
           37. Op 8 juni 2012 heeft de Kansspelautoriteit een aanschrijving verstuurd aan Oranje
              Casino Ltd. Daarbij heeft de Kansspelautoriteit gewezen op het (toenmalige)
              prioriteringsbeleid met betrekking tot kansspelen online en het feit dat in strijd

              met de Wok kansspelen werden aangeboden. Tevens werd het prioriteringsbeleid
              van de Kansspelautoriteit nader toegelicht.72

           38. Eveneens op 8 juni 2012 heeft de Kansspelautoriteit een vergelijkbare
              aanschrijving verzonden naar [bedrijf 3].73

           39. Op 13 juni 2012 heeft de Kansspelautoriteit een vergelijkbare aanschrijving

              verzonden naar Corona.74

           40. Bij brief van 27 juni 2012 liet Oranje Casino Ltd weten dat zij zichzelf niet als een
              illegale aanbieder beschouwt omdat zij over een vergunning van de Maltese
              Gaming Authority beschikt. Voorts berichtte Oranje Casino Ltd dat zij bereid was
              maatregelen te treffen in het kader van deprioritering, maar dat daarbij als

              voorwaarde werd gesteld dat de Kansspelautoriteit niet tegen Oranje Casino Ltd
              zou optreden.75

           41. Een vergelijkbare reactie is ontvangen van Corona met betrekking tot Kroon
              Casino.76

           42. Op 27 september 2012 is een reactie ontvangen van ‘[bedrijf 3] (formerly named

              [bedrijf 3])’.77 In deze brief wordt toegezegd de Nederlandse taal niet langer te
              gebruiken en er op te vertrouwen dat er niet tegen [bedrijf 3] zal worden
              opgetreden.

           43. Bij brief van 30 september 2012 liet Corona weten te zullen voldoen aan de
              voorwaarden gesteld in de beleidslijn van het Ministerie van Veiligheid en Justitie

              en de Kansspelautoriteit.78

           71 Bijlage 7: stuk 10826/01.014.667.
           72 Brief 8 juni 2012 met kenmerk 00.001.627.
           73 Brief 8 juni 2012 met kenmerk 00.001.622.
           74 Brief 8 juni 2012 met kenmerk 00.001.704.
           75 De brief van 27 juni 2012 is bij de Kansspelautoriteit geregistreerd onder nummer 00.002.162.
           76 Brief van Corona Ltd, 29 juni 2012, bijlage f, bij Wob-verzoek 10362.
           77 Brief van [bedrijf 3], 29 juni 2012, bijlage g, bij Wob-verzoek 10362.
           78 Brief van Corona Ltd, 30 september 2012, bijlage h, bij Wob-verzoek 10362.
                                                              Pagina 18 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

           44. De Kansspelautoriteit heeft Corona bij brief van 10 oktober 2012 laten weten dat
              zij verwacht dat Corona binnen vier weken de maatregelen heeft genomen om
              niet meer te voldoen aan de prioriteringscriteria. Tevens informeerde de
              Kansspelautoriteit dat het prioriteringsbeleid kan worden aangepast en daarover
              tijdig informatie zal worden vertrekt.79


           45. Een vergelijkbare brief, eveneens van 10 oktober 2012, is door de
              Kansspelautoriteit aan Oranje Casino Ltd gezonden.80

           46. Bij brief van 20 december 2012 heeft de Kansspelautoriteit [bedrijf 3]
              geïnformeerd dat de focus van de handhaving ligt bij bedrijven die voldoen aan
              één of meer prioriteringscriteria.81


           47. Een vergelijkbare brief is op 6 mei 2013 gezonden aan Oranje Casino Ltd.82

           Aanschrijving 2014
           48. Bij brief van 5 juni 2014 heeft de Kansspelautoriteit alle bij haar bekende
              aanbieders van kansspelen online zonder vergunning erop gewezen dat
              kansspelwebsites met wervings- en reclameactiviteiten rond (inter)nationale

              evenementen die op de Nederlandse markt zijn gericht, direct hoog in de
              prioriteringslijst voor handhaving kunnen komen te staan. Ook [bedrijf 3]83,
              Corona84 en Oranje Casino Ltd85 hebben deze brief ontvangen.

           49. Bij brief van 28 augustus 2014 heeft de Kansspelautoriteit [bedrijf 3] laten weten
              dat de reclameactiviteiten zullen worden gemonitord. In deze brief wordt
              nogmaals gewezen op het prioriteringsbeleid en is tevens opgenomen: As you

              know, these criteria merely set the order in which enforcement activities against
              illegal remote gambling operators are conducted; a gambling website, which no
              longer meets these, is not considered legal because of that.86

           Interessemelding
           50. Op 5 maart 2015 heeft de Kansspelautoriteit een zgn. interessemelding

              Kansspelen op afstand ontvangen van [bedrijf 3] (part of the Betsson Group of
              companies).87

           79 Brief van 10 oktober 2012 met kenmerk 00.004.212.
           80 Brief van 10 oktober 2012 met kenmerk 00.004.211.
           81 Brief van 20 december 2012 met kenmerk 00.006.118.
           82 Brief van 6 mei 2013 met kenmerk 00.012.343.
           83 Brief van 5 juni 2014 met kenmerk 00.028.080.
           84 Brief van 5 juni 2014 met kenmerk 00.033.162.
           85 Brief van 5 juni 2014 met kenmerk 00.033.169.
           86 Brief 28 augustus 2014 met kenmerk 00.034.777.
           87 Bij de Kansspelautoriteit geregistreerd odner nummer 00.047.394.
                                                              Pagina 19 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

           51. De ontvangst van deze melding is, eveneens op 5 maart 2015, door de
              Kansspelautoriteit bevestigd.88


           3  Rapport

           52. Naar aanleiding van de meldingen, bedoeld in randnummer 10, is een nader

              onderzoek ingesteld naar de websites krooncasino.com en oranjecasino.com en de
              daarbij betrokken aanbieder(s).

           53. Op 18 januari 2018 is een rapport opgemaakt.

           54. In het rapport wordt geconstateerd dat de geadresseerden van het rapport in
              strijd met artikel 1, eerste lid, onder a, van de Wok gelegenheid hebben gegeven

              om mede te dingen naar prijzen of premies, waarbij de aanwijzing der winnaars
              geschiedt door enige kansbepaling waarop de deelnemers in het algemeen geen
              overwegende invloed kunnen uitoefenen, terwijl daarvoor geen vergunning is
              verleend.

           55. Het rapport en de bijbehorende stukken zijn toegezonden aan de volgende

              geadresseerden van het rapport:
              a. [bedrijf 1] te Zweden;
              b. Corona Limited te Malta;
              c. [bedrijf 2] te Malta;
              d. [bedrijf 3] te Malta;
              e. [persoon 1].


           56. In onderstaande worden de zienswijzen van de geadresseerden van het rapport
              besproken. Waar meerdere betrokkenen een gelijkluidende zienswijze geven
              wordt gesproken over ‘betrokkenen’. Waar een zienswijze door één individuele
              betrokkene wordt gegeven, wordt deze bij naam genoemd.

           57. Daarnaast wordt genoemd de Betsson Group en Betsson. Deze benamingen zijn

              afkomstig uit de correspondentie van de gemachtigde van Corona, [bedrijf 3] en
              [bedrijf 2] in het kader van de aanscherping van het handhavingsbeleid per 1 juni
              2017.89




           88 Bij de Kansspelautoriteit geregistreerd onder nummer 00.047.395.
           89 Bijvoorbeeld de brief van 2 juni 2017, kenmerk 10839.01.010.223.

                                                              Pagina 20 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

           4  Zienswijze

           4.1 Procedureel

           58. Bij brieven van 9 februari 2018 zijn de geadresseerden van het rapport
              uitgenodigd om tijdens een hoorzitting op 8 maart 2018 een zienswijze op het

              rapport te geven.90 Schriftelijke zienswijzen zijn ontvangen van Corona,
              [bedrijf 3], [bedrijf 2] en [bedrijf 1] (zie paragraaf 4.2.).

           59. Op 15 februari 2018 en 19 februari 2018 is verzocht om uitstel van de
              hoorzitting.91 Daarop is de hoorzitting verplaatst naar 12 april 2018.92

           60. Ter hoorzitting van 12 april 2018 zijn verschenen de gemachtigden van

              geadresseerden alsmede een medewerkster van Betsson. Tijdens de hoorzitting
              hebben betrokkenen enkele argumenten uit de schriftelijke zienswijze herhaald.
              Voor zover nieuwe argumenten naar voren zijn gebracht of op verzoek van de
              hoorcommissie opheldering is gegeven over enig punt, wordt in onderstaande
              naar de hoorzitting verwezen.93

           4.2 Inhoudelijk


           Schriftelijke zienswijze namens [bedrijf 1]
           61. Bij brief van 3 april 2018 heeft [bedrijf 1] een schriftelijke zienswijze ingediend.94
              Samengevat is het volgende aangevoerd:
              a. [bedrijf 1] is zelf geen aanbieder van kansspelen.
              b. De Kansspelautoriteit hanteert een prioriteringsbeleid ten aanzien van
                kansspelen online. Wie dit prioriteringsbeleid in acht neemt, wordt geacht zich

                niet op de Nederlandse markt te richten en wordt dus gedoogd.
              c. De Kansspelautoriteit heeft het prioriteringsbeleid onvoorzien per 1 juni 2017
                aangepast. Uit op grond van de Wob openbaar gemaakte stukken blijkt dat de
                Kansspelautoriteit meer risico wilde nemen en experimenteren met subjectieve
                criteria.95




           90 Stukken 12517/01.024.465, 468, 469, 470, 471. De uitnodiging aan [persoon 1] te Malta is aangetekend
           verzonden en op 30 maart 2018 retour ontvangen (unclaimed), stuk 12517/01.029.338.
           91 Stuk 12517/01.024.915 (namens [bedrijf 3], [bedrijf 2] en Corona) en stuk 12517/01.024.949 (namens
           [bedrijf 1]).
           92 Stuk 12517/01.025.920 tot en met 924.
           93 De pleitnota’s ter hoorzitting zijn in het dossier opgenomen onder de nummers 12517/01.029.808,
           12517/01.029.805 en 12571/01.029.804.
           94 Stuk 12517/01.029.579.
           95 Bedoeld wordt het Wob-besluit van 13 november 2017, nummer 10844.
                                                              Pagina 21 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              d. De Kansspelautoriteit heeft de websites oranjecasino.com en krooncasino.com
                op 31 mei 2017 vastgelegd terwijl het nieuwe beleid pas op 1 juni 2017 in
                werking trad.
              e. Op 9 augustus 2017, dus nadat de websites waren vastgelegd, heeft de
                Kansspelautoriteit een melding ontvangen, terwijl in het rapport (randnummer
                8) is opgenomen dat de websites werden vastgelegd op basis van meldingen.

              f. [bedrijf 1] had niet de bevoegdheid om in te grijpen in het handelen van
                Corona, [bedrijf 2] en [bedrijf 3]. Dit blijkt ook niet uit het rapport. [bedrijf 1]
                is een investeringsmaatschappij en administreert in zelfstandige entiteiten die
                kansspelen aanbieden. Dat wordt niet anders als een CEO van [bedrijf 1] zich
                in een opiniestuk in de krant uitlaat over het Nederlandse kansspelbeleid.
              g. [Bedrijf 1] is van oordeel dat de criteria zoals die golden per 1 juni 2017
                buiten toepassing moeten blijven. De Kansspelautoriteit heeft geen

                bevoegdheid om met subjectieve criteria een ruimere toepassing te geven aan
                de wet, zoals ook blijkt uit de zaak Curo.
              h. De aanscherping van het prioriteringsbeleid werd al sinds 2015 voorbereid,
                maar de Kansspelautoriteit heeft dit beleid zonder overleg en zonder
                overgangstermijn ingevoerd. Een overgangstermijn van zes maanden zou
                redelijk zijn geweest. Sinds de introductie van het kansspelbeleid in 2012 is

                het gebruikelijk dat aanbieders geïnformeerd worden en daar was ook alle tijd
                voor. Het beleid is bovendien bekend gemaakt op 27 mei 2017, tijdens een
                lang weekend.96
              i. Er zijn nog aanbieders die de oorspronkelijke criteria uit 2012 niet naleven en
                die worden ongemoeid gelaten.
              j. Het Nederlandse kansspelbeleid is inconsistent en in strijd met artikel 56 van
                het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU).

              k. De voorgenomen openbaarmaking van het besluit op het rapport is
                onevenredig. [Bedrijf 1] is niet verantwoordelijk voor de exploitatie van de
                websites.
              l. Het belang van de Kansspelautoriteit om consumenten te informeren of te
                waarschuwen voor bepaalde handelspraktijken van bevorderaars van
                kansspelen zonder vergunning en risico’s van consumenten, wordt niet

                gediend door publicatie van besluiten of de naam van [bedrijf 1].

           62. De raad van bestuur van de Kansspelautoriteit (hierna: de raad van bestuur) zal
              op de geëigende plaats in het besluit ingaan op de gegeven zienswijzen.





           96 Noot Ksa: bedoeld wordt het weekend van Hemelvaart. Hemelvaart is op Malta geen officiële feestdag.

                                                              Pagina 22 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

           Schriftelijke zienswijze namens Corona
           63. Bij brief van 3 april 2018 heeft Corona een schriftelijke zienswijze ingediend.97
              Samengevat is het volgende aangevoerd:
              a. Corona heeft de volledige zeggenschap over haar activiteiten op het gebied van
                kansspelen. Corona is in het bezit van een vergunning van de Malta Gaming
                Authority en legt verantwoording af aan deze toezichthouder. Corona biedt

                haar diensten aan onder deze vergunning en doet dat in diverse landen van de
                Europese Unie.
              b. Na tot standkoming van het prioriteringsbeleid kregen de bedrijven in de
                branche de gelegenheid om hun aanbod – onder voorwaarden – gestand te
                doen in afwachting van het verkrijgen van een verguning. Wanneer men aan
                de voorwaarden voldeed (bedoeld wordt, zo begrijpt de Kansspelanutoriteit –
                zich niet prioriteerde voor handhaving) werd het aanbod geacht niet te zijn

                gericht op de Nederlandse markt. Als zich een wijziging in het beleid zou
                voordoen, dan zouden de betrokken partijen daarover worden geconsulteerd en
                in ieder geval tijdig worden geïnformeerd. Zo konden zij zich op de nieuwe
                situatie voorbereiden.
              c. Corona exploiteert de merken oranjecasino en krooncasino sinds 2008. De
                Kansspelautoriteit was volledig op de hoogte van deze merken voorafgaand

                aan de implementatie van de nieuwe prioriteringscriteria in 2017. Corona is in
                2014 door Betsson overgenomen inclusief de websites met inachtneming van
                de prioriteringscriteria die toen golden. Betsson verkeerde in de
                gerechtvaardigde veronderstelling dat het gebruik van de merknamen en
                domeinnamen overeenkomstig het prioriteringsbeleid waren. De
                Kansspelautoriteit was op de hoogte van deze overname want deze is
                uitgebreid in de publiciteit geweest.

              d. Op 27 mei 2017 heeft de Kansspelautoriteit onaangekondigd en onverwacht de
                prioriteringscriteria uitgebreid en bovendien aangegeven dat deze uitbreiding
                niet limitatief was.
              e. Corona heeft de Kansspelautoriteit bij brief van 2 juni 2017 verzocht om
                nadere duiding van de prioriteringscriteria. De Kansspelautoriteit is niet
                ingegaan op het verzoek om overleg en heeft alleen laten weten dat het

                plaatsen van een geoblocking of het uit de lucht halen van een website geen
                langdurige operatie is.
              f. De Kansspelautoriteit heeft de websites van Corona op 31 mei 2017 onderzocht
                en in augustus 2017 is het onderzoek voortgezet.
              g. [Bedrijf 1] c.s. hebben een civiel kort geding aangespannen en gevorderd dat
                de Kansspelautoriteit geen uitvoering zou mogen geven aan het nieuwe beleid.
                Dit kort geding is behandeld op 31 augustus 2017. Ter zitting heeft de


           97 Stuk 12517/01.029.583.

                                                              Pagina 23 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

                Kansspelautoriteit in strijd met de waarheid verklaard dat er betreffende de
                websites van Corona geen onderzoek plaatsvond.
              h. Eveneens ter zitting van 31 augustus 2017 heeft de Kansspelautoriteit
                verklaard dat het prioriteringsbeleid niet gewijzigd is en dat nog steeds de
                eerste drie priorteringscriteria gelden en pas daarna de overige criteria aan de
                orde zijn.

              i. De voorzieningenrechter heeft bij vonnis van 14 september 2017 het verzoek
                op formele gronden afgedaan en Corona niet ontvankelijk verklaard.
              j. Aangezien een inhoudelijke beoordeling door de voorzieningenrechter is
                uitgebleven, heeft Corona op 19 oktober 2017 opnieuw verzocht om duiding
                van de nieuwe prioriteringscriteria, maar de Kansspelautoriteit is daar niet op
                in gegaan.
              k. Corona is van mening dat het prioriteringsbeleid zoals dat gold tot 1 juni 2017

                in overeenstemming was met het zgn. Ladbrokes-arrest van de Hoge Raad van
                18 februari 2005. Het prioriteringsbeleid dient te worden aangemerkt als een
                gedoogbeleid. Dit blijkt ook uit een uitspraak van de rechtbank Amsterdam van
                18 maart 2015 en van het Gerechtshof Amsterdam van 25 okotober 2016.98
              l. Het onderzoek van de Kansspelautoriteit is in strijd met de algemene
                beginselen van behoorlijk bestuur omdat de Kansspelautoriteit ten onrechte

                aan Corona heeft doen voorkomen dat zij niet direct voorwerp van onderzoek
                zou zijn. Dit is in strijd met het zorgvuldigheidsbeginsel. Ook het stelselmatig
                afwijzen van een dialoog met Corona is in strijd met het
                zorgvuldigheidsbeginsel.
              m. Het prioriteringsbeleid is inconsistent. Er zijn nog steeds aanbieders op de
                markt die de eerste drie prioriteringscriteria niet naleven. Zolang dat het geval
                is, mag de Kansspelautoriteit niet tegen Corona optreden.

              n. Er ontstaat een ongelijk speelveld als het opleggen van een boete als maatstaf
                wordt gehanteerd voor de beantwoording van de vraag of een
                vergunningaanvrager in het verleden de wet heeft overtreden. Veel partijen
                bieden immers kansspelen aan zonder vergunning maar zijn niet beboet.
                Corona komt hierdoor in een nadelige positie terecht ten opzichte van
                kansspelaanbieders aan wie geen boete is opgelegd.

              o. Als de Kansspelautoriteit een voorstander is van geoblocking, dan zou zij
                handhavend moeten optreden tegen alle aanbieders wier websites toegankelijk
                zijn vanuit Nederland.
              p. Het manifest illegale aanbod van de huidige vergunninghouders mag niet door
                de Kansspelautoriteit genegeerd worden. Deze vergunninghouders bieden
                kansspelen aan in de Nederlandse taal, hun website eindigt op een .nl-extensie



           98 ECLI:NL:RBAMS:2015:1452 resp. ECLI:NL:GHAMS:2016:4212.

                                                              Pagina 24 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

                en zij maken reclame. Daarmee prioriteren de vergunninghouders zich voor
                handhavend optreden.
              q. Er wordt gehandeld in strijd met het gelijkheidsbeginsel omdat het wettelijke
                verbod op online kansspelaanbod niet in gelijke mate geldt voor
                vergunninghouders en bonafide kansspelaanbieders. Deze laatsten worden
                hierdoor benadeeld.

              r. De plotselinge wijziging van het prioriteringsbeleid is onrechtmatig. Het
                onderzoek van de Kansspelautoriteit heeft uitsluitend plaatsgevonden op basis
                van de nieuwe criteria. Het was bestendig beleid dat de nieuwe criteria pas aan
                de orde kwamen nadat een aanbieder zich had geprioriteerd voor handhavend
                optreden.
              s. Corona mocht erop vertrouwen dat tegen haar niet zou worden opgetreden ook
                al had zij geen vergunning voor het aanbieden van kansspelen. Corona heeft

                zich altijd aan het priorteringsbeleid gehouden, in goed overleg met de
                Kansspelautoriteit. De wijziging van het beleid is in strijd met de gemaakte
                afspraken.
              t. Het prioriteringsbeleid is gewijzigd zonder (voor)aankondiging en zonder
                overleg met bonafide kansspelaanbieders of belangenorganisaties. Er is ook
                geen overgangstermijn geboden zodat aanbieders hun aanbod konden

                aanpassen. Een beleidswijziging kan alleen worden ingevoerd als rekening
                wordt gehouden met de gerechtvaardigde verwachtingen, gebaseerd op de
                vroegere situatie. De Kansspelautoriteit heeft dat niet gedaan en heeft
                daarmee in strijd gehandeld het zorgvuldigheidsbeginsel, het
                gelijkheidsbeginsel en het rechtzekerheidsbeginsel.
              u. Handhaving is onrechtmatig omdat dit in strijd is met artikel 56 VWEU. Het
                kansspelbeleid is niet consistent en er is geen transparante

                vergunningprocedure. Ook de prioriteringscriteria zijn gebaseerd op
                onrechtmatige wetgeving.
              v. Corona onderschrijft de doelstellingen van het kansspelbeleid en is bereid
                concessies te doen ten einde deze doelstellingen te dienen, maar dan moeten
                de door Corona te nemen maatregelen wel evenredig en proportioneel zijn en
                voldoen aan het subsidiariteitsbeginsel.

              w. Er bestaat op dit moment geen beleidskader met betrekking tot partijen die
                een boetebesluit hebben ontvangen en het is niet te overzien welke gevolgen
                een opgelegde boete zal hebben – zoals uitsluiting van toekomstige
                vergunningverlening.
              x. Met de wijziging van het prioriteringsbeleid wordt geen enkele poging gedaan
                tot regulering van het toezicht op het voorkomen van kansspelverslaving, noch
                worden er verplichtingen opgelegd ten behoeve van het tegengaan van

                witwaspraktijken en criminaliteit en bovendien zet de Kansspelautoriteit de
                kanalisatie in verband met de Wet Koa op het spel.

                                                              Pagina 25 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              y. Corona meent dat zij er op mocht vertrouwen – mede gelet op de nadrukkelijke
                bevestiging daarvan door de Kansspelautopriteit – dat zij met het respecteren
                van de prioriteringscriteria niet voor handhaving in aanmerking zou komen.
              z. Het volledig uit de lucht halen van de websites krooncasino.com en
                oranjecasino.com heeft het effect van volledige uitsluiting. Dat is in strijd met
                het gelijkheidsbeginsel.


           64. Er is geen zienswijze ingediend met betrekking tot de voorgenomen
              openbaarmaking van het besluit op het rapport.

           65. De raad van bestuur zal op de geëigende plaats in het besluit ingaan op de
              gegeven zienswijze.


           Schriftelijke zienswijze namens [bedrijf 3]
           66. Bij brief van 3 april 2018 heeft [bedrijf 3] een schriftelijke zienswijze ingediend.99
              Samengevat is het volgende aangevoerd:
              a. [Bedrijf 3] is gevestigd op Malta en in het bezit van een vergunning van de
                Malta Gaming Authority. Met die vergunning biedt [bedrijf 3] haar diensten
                aan in verschillende landen van de Europese Unie. [Bedrijf 3] heeft, onder de

                Maltese vergunning, zijn bestaande consumenten met succes naar een nieuwe,
                gereguleerde omgeving gekanaliseerd. [Bedrijf 3] legt verantwoording af aan
                diverse toezichthouders.
              b. [Bedrijf 3] bezit noch exploiteert de domeinnamen in kwestie. [Bedrijf 3] heeft
                diverse vergunningen die worden gebruikt door de eigenaar van deze
                domeinnamen. [Bedrijf 3] maakt deel uit van de Betsson Group.


           67. De overige gronden van bezwaar komen overeen met de gronden van bezwaar die
              zijn ingediend door Corona.

           68. Er is geen zienswijze ingediend met betrekking tot de voorgenomen
              openbaarmaking van het besluit op het rapport.


           69. De raad van bestuur zal op de geëigende plaats in het besluit ingaan op de
              gegeven zienswijze.







           99 Stuk 12517/01.029.582.

                                                              Pagina 26 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

           Schriftelijke zienswijze namens [bedrijf 2]
           70. Bij brief van 3 april 2018 heeft [bedrijf 2] een schriftelijke zienswijze ingediend.100
              Aangevoerd wordt – samengevat - het volgende:
              a. [Bedrijf 2] is gevestigd op Malta. [Bedrijf 2] is een investeringsmaatschappij
                die aandelen heeft in onder andere Corona. [Bedrijf 2] voert zelf geen
                kansspelactiviteiten uit.

              b. De uiteindelijke aandeelhouder van [bedrijf 2] is [bedrijf 1].
              c. De Kansspelautoriteit spreekt van een prioriteringsbeleid, maar feit is dat de
                Kansspelautoriteit niet heeft gehandhaafd buiten de prioriteringscriteria om
                wegens de gerichtheid op de Nederlandse markt. Daaruit kan worden afgeleid
                dat er feitelijk sprake was van een gedoogbeleid.
              d. De Betsson Group heeft aanzienlijke investeringen gedaan voor het verkrijgen
                en exploiteren van de websites krooncasino.com en organjecasino.com op

                grond van de gerechtvaardigde verwachting dat jegens haar niet zou worden
                gehandhaafd zolang zij handelde conform het prioriteringsbeleid.
              e. De Kansspelautoriteit heeft in geen enkel overleg met de Betsson Group of
                anderszins aangegeven dat het gebruik van de websites niet was toegestaan.

           71. De overige gronden van bezwaar komen overeen met de gronden van bezwaar die

              zijn ingediend door Corona.

           72. Er is geen zienswijze ingediend met betrekking tot de voorgenomen
              openbaarmaking van het besluit op het rapport.

           73. De raad van bestuur zal op de geëigende plaats in het besluit ingaan op de
              gegeven zienswijze.


           Schriftelijke zienswijze [persoon 1]
           74. Op 23 februari 2018 stelde zich de gemachtgde van [persoon 1] met een verzoek
              om toezending van de stukken.101 Gemachtigde is geïnformeerd dat de stukken
              naar zijn cliënt zijn gezonden.102 Van [persoon 1] is voorafgaand aan de
              hoorzitting geen schriftelijke zienswijze ontvangen.









           100 Stuk 12517/01.029.792.
           101 Stuk 12517/01.025.889.
           102 Stuk 12517/01.025.951.
                                                              Pagina 27 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

           Mondelinge zienswijze
           75. Ter hoorzitting van 12 april 2018 is – samengevat – het volgende aangevoerd:

              Door [bedrijf 1]
              a. [Bedrijf 1] is niet eindverantwoordelijk voor het handelen van Corona, [bedrijf
                2] en [bedrijf 3]. Dit blijkt ook niet uit het rapport en de onderliggende

                stukken.
              b. [Bedrijf 1] is een holding company die investeert in verschillende
                ondernemingen die kansspelen aanbieden. [Bedrijf 1] voert niet de directie
                over deze ondernemingen en biedt zelf geen kansspelen aan.
              c. Het Nederlandse kansspelbeleid is inconsistent en voldoet niet aan de strikte
                eisen die gelden ingevolge de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de
                Europese Unie. Daarom is handhaving niet mogelijk.


              Door Corona, [bedrijf 3] en [bedrijf 2]
              a. Voorafgaand aan de hoorzitting is een aanvullend document op het rapport
                ontvangen met daarin een klacht van een consument. De klacht dateert van
                12 februari 2018. Er is niet eerder de gelegenheid gegeven op deze klacht te
                reageren of een incorrecte situatie te herstellen. Uit de klacht volgt overigens

                dat de situatie volgens protocol is afgehandeld.
              b. Er is ook geen eerdere gelegenheid geboden te reageren op de klacht van 9
                augustus 2017 die in het dossier is gevoegd (noot Ksa; bijlage 6; stuk
                10826/01.014.471). Uit deze klacht blijkt bovendien dat Corona c.s. hun
                verantwoordelijkheid hebben genomen door de toegang tot de website te
                blokkeren voor klager.
              c. Corona c.s. zien liever dat klachten direct door de Kansspelautoriteit worden

                gemeld, in plaats van achteraf tegen Corona c.s. tegen te werpen. Dit geldt
                ook in breder verband, zoals ten aanzien van de prioriteringscriteria.
              d. De Kansspelautoriteit was op de hoogte van de verwerving van de merk- en
                domeinnamen krooncasino.com en oranjecasino.com en er was voor Corona
                c.s. geen enkele aanleiding om te vermoeden dat het gebruik hiervan aan
                banden zou worden gelegd. Corona c.s. hebben hun bedrijfsstrategie

                gebaseerd op het prioriteringsbeleid zoals dat tot 1 juni 2017 gold. De
                onverwachte wijziging en verscherping van dat beleid zijn ontrechtmatig, want
                onzorgvuldig en in strijd met de rechtszekerheid. Corona c.s. mochten ervan
                uitgaan dat er sprake was van een gedoogbeleid.
              e. Wanneer Corona c.s. de websites zouden moeten rebranden, aanpassen,
                geoblocken resp. uit de lucht halen, zou dat hoge kosten met zich meebrengen
                en grote schade tot gevolg hebben als gevolg van verlies van spelers en het

                verlies van vertrouwen dat consumenten in de betreffende merken stellen. Het
                blokkeren van de websites zou bovendien gemeld moeten worden aan de

                                                              Pagina 28 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

                Malta Gaming Authority. Het sluiten van spelersaccounts zou ten koste gaan
                van de consumentenbescherming.
              f. Corona c.s. waren sowieso niet in de gelegenheid hun werkwijze aan te passen
                tussen de periode van bekendmaking op 27 mei 2017 en de inwerkingtreding
                van het aangescherpte beleid op 1 juni 2017.
              g. De gekozen aanpak van de Kansspelautoriteit jegens Corona c.s. is beduidend

                anders dan het optreden van de Kansspelautoriteit jegens vergunninghouders.
                De Kansspelautoriteit heeft bijvoorbeeld aan de Lotto een last onder
                dwangsom opgelegd omdat reclame werd gemaakt op websites die gericht
                waren op minderjarigen. Naar Corona c.s. menen is dat alleen om te
                voorkomen dat de Lotto in de toekomst zou moeten worden uitgesloten van
                vergunningverlening. Het optreden van de Kansspelautoriteit is daarmee
                onevenredig en buitenproportioneel en in strijd met het gelijkheidsbeginsel.

              h. Corona c.s. zijn welwillend om aanpassingen te overwegen ten einde tegemoet
                te komen aan de nieuwe prioriteringscriteria, indien en voor zover andere
                partijen op de markt op gelijke wijze worden behandeld. Daarover willen zij
                dan wél overleg voeren met de Kansspelautoriteit.

              Door [persoon 1]

              a. [Persoon 1] is sinds september 2017 niet meer werkzaam voor [bedrijf 1] of
                haar deelnemingen.
              b. [Persoon 1] sluit zich aan bij hetgeen door of namens Corona en [bedrijf 1]
                naar voren is gebracht.
              c. Het prioriteringsbeleid zoals dat gold tot 1 juni 2017 borduurt voort op de
                Ladbrokes-uitspraak van de Hoge Raad (ECLI:NL:HR:2005:AR4841). De vraag
                is of dat stand houdt in een bestuurlijke boetezaak gelet op het in artikel 2 van

                het Wetboek van Strafrecht neergelegde territorialiteitsbeginsel.
              d. Bij de totstandkoming van de Wok heeft de wetgever ervoor gekozen om
                deelname aan buitenlandse kansspelen niet strafbaar te stellen. Er dient bij de
                toepassing van artikel 1, eerste lid, van de Wok uitsluitend te worden gekeken
                naar de fysieke situatie aangezien de Wok is geschreven voordat internet
                bestond. Voor zover er al gelegenheid zou worden gegeven op de betrokken

                websites tot meedingen naar prijzen (etc) is deze gelegenheid niet in
                Nederland geboden.
              e. Er is geen bewijs voor het feitelijk leidinggeven door [persoon 1].
              f. Uit de publicaties van Betsson waarnaar verwezen wordt in het dossier kan
                niet worden afgeleid dat er wel sprake is van feitelijk leidinggeven. Nergens
                blijkt dat [persoon 1] op de hoogte was van deze publicaties.
              g. Het namens [persoon 1] geschreven opiniestuk gaat niet over het aanbieden

                van kansspelen door Corona, zodat hier geen wetenschap uit kan worden
                afgeleid.

                                                              Pagina 29 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              h. De aanpassing van de prioriteringscriteria is in strijd met het
                vertrouwensbeginsel en strijdig met het gelijkheidsbeginsel en het Europees
                recht.
              i. De Kansspelautoriteit heeft op 20 december 2012 een ‘comfort letter’
                gezonden naar [bedrijf 3] waarin werd aangegeven dat de websites niet onder
                de prioriteringscriteria vielen.

              j. De Kansspelautoriteit heeft Corona toegezegd dat Corona tijdig op de hoogte
                zou worden gesteld bij aanpassing van het prioriteringsbeleid. Corona en de
                andere vernootschappen uit de Betsson Groep mochten er op vertrouwen dat
                deze toezegging zou worden nagekomen. Op grond van de uitspraak van de
                Raad van State van 22 april 2015, ECLI:NL:RVS:2015:1277, was dit een
                concrete, ondubbelzinnige toezegging waaraan rechtens te honoreren
                verwachtingen kunnen worden ontleend. De Kansspelautoriteit handelt dan

                ook in strijd met het vertrouwensbeginsel.
              k. Het lijkt erop dat de Betsson Groep door de Kansspelautoriteit er met name
                “uitgepikt” is door de stellingname van [bedrijf 1] in de media. Het willekeurig
                beboeten van slechts een overtreder is in strijd met het gelijkheidsbeginsel.
              l. [Persoon 1] is niet langer werkzaam bij de Betsson Groep en heeft dus geen
                enkel profijt van de beweerdelijke overtreding. Door het opleggen van een

                boete wordt hij bovendien onevenredig zwaar getroffen omdat hem dit ernstig
                zal bemoeilijken in dezelfde sector werkzaam te blijven.

           76. Er zijn ter hoorzitting van 12 april 2018 geen (nadere) zienswijzen ingediend met
              betrekking tot de voorgenomen openbaarmaking van het besluit op het rapport.

           77. De raad van bestuur zal op de geëigende plaats in het besluit ingaan op de

              gegeven zienswijzen.


           4.3 Aanvullende stukken en verzoek om zienswijze

           78. Op 12 februari 2018 is nog een melding ontvangen van een ouder wiens
              minderjarige zoon heeft gespeeld bij krooncasino.com.

           79. Op 4 april 2018 is deze melding toegezonden aan betrokkenen. Daarbij is

              gelegenheid gegeven tot het geven van een zienswijze tot en met 18 april
              2018.103

           80. Naar aanleiding van de hoorzitting zijn de meldingen die in randnummer 8 van het
              rapport worden genoemd aan betrokkenen toegezonden. Daarbij is gelegenheid

           103 Stuk 12517/01.029.586.

                                                              Pagina 30 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              gegeven tot het geven van een zienswijze tot en met 3 mei 2018. De termijn,
              genoemd in randnummer 79, is eveneens verlengd tot en met 3 mei 2018.

           81. Deze termijn is vervolgens op verzoek van betrokkenen verlengd tot en met 18
              mei 2018.104


           Aanvullende zienswijze [bedrijf 1]
           82. Op 18 mei 2018 is de zienswijze van [bedrijf 1] ontvangen.105

           83. Aanvullend op de eerdere zienswijzen wordt – samengevat - het volgende
              aangevoerd:
              a. veel informatie dateert uit 2012. Nadien heeft de Kansspelautoriteit
                uitdrukkelijk in openbaar gemaakte compliancebrieven van 2013 bekend

                gemaakt dat de exploitant de benodigde wijzigingen heeft doorgevoerd en de
                exploitatie zodoende compliant is;
              b. [Bedrijf 1] begrijpt dat de meldingen zijn afgehandeld in overeenstemming met
                de geldende vergunningvoorschriften;
              c. de meldingen zijn achterhaald door de compliancebrieven dan wel dateren van
                na het starten van het onderzoek.


           Aanvullende zienswijze Corona
           84. Op 18 mei 2018 is de aanvullende zienswijze van Corona ontvangen.106

           85. Aanvullend op de eerdere zienwijzen wordt – samengevat – het volgende
              aangevoerd:
              a. de stukken dateren van (ver) voor de datum waarop het onderzoek is

                aangevangen, te weten mei 2017;
              b. een aantal meldingen dateert uit 2012. Niet in te zien is waarom meldingen die
                toen geen reden waren voor nader onderzoek, dat nu wel zijn;
              c. de meldingen zijn niet uitzonderlijk in de dagelijkse gang van zaken in een
                bedrijf zoals Corona en zijn op correcte wijze afgehandeld;
              d. een aantal meldingen zijn steeds afkomstig van dezelfde persoon, bijvoorbeeld

                de melding in een interne mail van 3 december 2014;
              e. de betreffende spelers kunnen zich wenden tot de autoriteit die de vergunning
                heeft verleend die vervolgens Corona daarop kan aanspreken. Van de Maltese
                autoriteit heeft Corona dergelijke meldingen nooit ontvangen;
              f. niet valt in te zien waarom de Kanssspelautoriteit de meldingen niet heeft
                doorgegeven aan de Maltese autoriteit in plaats van de meldingen te gebruiken


           104 Stuk 12517/01.030.876.
           105 Stuk 12517/01.032.859.
           106 Stuk 12517/01.032.858.
                                                              Pagina 31 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

                als een opstapje naar een procedure die weinig van doen heeft met de
                bedoelde meldingen;
              g. Corona ziet niet in wat de relevantie is van inbrengen van de meldingen in een
                procedure die is ontstaan naar aanleiding van de wijziging van het
                prioriteringsbeleid. Dat geldt ook voor de uitspraak van de rechtbank Den
                Haag;

              h. voor zover de Kansspelautoriteit met de meldingen wil aantonen dat het
                aanbod van Corona is gericht op de Nederlandse markt, verwijst Corona naar
                de brief van 6 mei 2013, waarin de Kansspelautoriteit liet weten dat de
                exploitatie van de websites compliant was;
              i. nogmaals wordt aangevoerd dat Corona er waarde aan hecht om – in overleg
                met de Kansspelautoriteit – te voldoen aan de aan haar gestelde eisen, maar
                dan moet zij wel tijdig op de hoogte worden gesteld van omstandigheden die

                daarop van invloed zijn.

           Aanvullende zienswijze van [persoon 1]
           86. Op 9 mei 2018 is de aanvullende zienswijze van [persoon 1] ontvangen.107

           87. [Persoon 1] zal niet ingaan op de meldingen maar sluit zich aan bij de mogelijke

              reacties die door de andere betrokkenen worden gegeven.

           88. Voorts maakt [persoon 1] bezwaar tegen openbaarmaking van een eventueel op
              te leggen boete. Mocht er toch tot openbaarmaking worden overgegaan, dan
              verzoekt hij zijn naam niet openbaar te maken.

           Afrondende opmerking

           89. De raad van bestuur zal op de geëigende plaats in het besluit ingaan op de
              ingediende zienswijzen. Zienswijzen met betrekking tot de openbaarmaking zullen
              in het openbaarmakingsbesluit aan de orde komen.


           5  Feitelijk kader

           5.1 Onderzoek websites


           Bevindingen
           90. Samenvattend kan worden gesteld dat kansspelen zijn aangeboden op
              krooncasino.com en oranjecasino.com. Dit wordt ook niet betwist.
           91. Voor het aanbieden van de kansspelen was geen vergunning verleend door de
              Nederlandse Kansspelautoriteit.

           107 Stuk 12517/01.031.285.

                                                              Pagina 32 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

           5.2 De aangeboden  spellen

           92. De op de websites aangeboden spellen zijn aan te merken als kansspelen:
              casinospelen zoals roulette en blackjack, poker, bingo en slotmachines. Dit wordt
              ook niet betwist.


           93. Op de homepage van oranjecasino.com staat de aanprijzing: Oranje Casino is the
              most played online casino.108

           94. Op de pagina Frequently Asked Questions van oranjecasino.com is informatie over
              de zgn. random number generator opgenomen.109 Onder de vraag: Are the games
              fair? staat het antwoord: […] We use a certified machine […]. This is called a

              hardware number generator. Op de pagina About Kroon Casino is opgenomen: All
              outcomes are determined by a random number generator […].110

           95. Met deelname aan de kansspelen kon worden meegedongen naar prijzen of
              premies. Dit wordt ook niet betwist.

           96. Om deel te kunnen nemen aan deze kansspelen kon een speler een account

              aanmaken en geld storten met behulp van iDeal of via een andere betaalmethode.
              In de general terms and conditions is opgenomen uit welke landen spelers geen
              toegang hebben tot het aanbod. Nederland wordt daarbij niet vermeld.

           97. Nederland is wel opgenomen in de lijst van landen van waaruit spelers mogen
              deelnemen aan de Slot Games.


         6    Juridische beoordeling


           6.1 De wettelijke bepalingen

           98. De raad van bestuur is op grond van artikel 33b van de Wok belast met de
              bestuurlijke handhaving van de Wok. Op grond van artikel 35a van de Wok is de
              raad van bestuur bevoegd tot het opleggen van een bestuurlijke boete wegens
              overtreding van – onder meer – artikel 1 van de Wok. De maximaal op te leggen

              boete bedroeg (ten tijde van de overtreding) € 820.000,- of – indien dit meer zou
              zijn – 10 % van de omzet in het boekjaar voorafgaand aan de beschikking.111


           108 Bijlage 1: stuk 10826/01.013.903.001.
           109 Bijlage 1: Stuk 10826 / 01.013.903/12.
           110 Bijlage 2: stuk 10826/01.009.802./26.
           111 Staatsblad 2015, nummer 420. Met ingang van 1 januari 2018 is het bedrag verhoogd naar € 830.000,-.
                                                              Pagina 33 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

           99. Op grond van artikel 1, eerste lid, onder a, van de Wok is het, behoudens het in
              Titel Va van de Wok bepaalde, verboden gelegenheid te geven om mede te dingen
              naar prijzen of premies, indien de aanwijzing der winnaars geschiedt door enige
              kansbepaling waarop de deelnemers in het algemeen geen overwegende invloed
              kunnen uitoefenen, tenzij daarvoor ingevolge de Wok vergunning is verleend.

           6.2 Eerdere rechterlijke uitspraken

          100. De raad van bestuur merkt op dat een aantal zienswijzen eerder is aangevoerd in

              zaken betreffende het aanbieden van kansspelen online zonder vergunning.

          101. De rechtbank Den Haag en de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van
              State hebben in diverse zaken uitspraak gedaan en deze gronden afgewezen. De
              raad van bestuur verwijst naar de uitspraken:
              a. ECLI:NL:RBDHA:2016:4235: uitspraak inzake Bluemay Enterprises N.V. c.s.,

                20 april 2016;
              b. SGR 14/7589: uitspraak inzake Imperial E-Club Limited, 10 augustus 2016
                (niet gepubliceerd, maar goeddeels gelijk aan de wel gepubliceerde zaken);
              c. SGR 16/5013: tweede uitspraak inzake Bluemay Enterprises N.V., 3 februari
                2017 (niet gepubliceerd, maar goeddeels gelijk aan de wel gepubliceerde
                zaken);
              d. ECLI:NL:RBDHA:2017:7645: uitspraak Onisac/Mansion, 13 juli 2017;

              e. ECLI:NL:RBDHA:2017:7648: uitspraak Go Gaming Limited, 13 juli 2017;
              f. ECLI:NL:RVS:2017:484: hoger beroep inzake Bluemay Enterprises N.V. c.s.,
                22 februari 2017;
              g. ECLI:NL:RVS:2018:155: hoger beroep inzake Imperial E-Club Limited, 17
                januari 2018.


          102. Met verwijzing naar deze zaken zal de raad van bestuur ingaan op de gronden,
              hierboven genoemd.

          6.3 Het prioriteringsbeleid van de Kansspelautoriteit

          103. In paragraaf 6.3. zal de raad van bestuur ingaan op de zienswijzen die in relatie
              staan tot het priorteringsbeleid en de aanscherping van de handhaving. Het gaat
              dan onder meer om:
              a. het proriteringsbeleid en beweerdelijk gedoogbeleid;

              b. het Ladbrokesarrest;
              c. de uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam
              d. de aanscherping van beleid per 1 juni 2017;
              e. de inhoud van het aangescherpte beleid per 1 juni 2017;


                                                              Pagina 34 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              f. de relatie met de zaak Curo (ECLI:NL:RVS:2017:3571);
              g. de meldingen;
              h. het beroep op de aanschrijvingen;
              i. hetgeen is aangevoerd omtrent de beweerdelijke bijzondere positie van
                betrokkenen;
              j. activiteiten van andere aanbieders.

           6.3.1 Het doel van het prioriteringsbeleid


          104. Door bezwaarmakers wordt bij herhaling aangevoerd dat er sprake zou zijn van
              een gedoogbeleid en niet van een prioriteringsbeleid.

          105. De raad van bestuur onderschrijft dat niet. De raad van bestuur heeft nimmer
              gesteld dat er een gedoogbeleid zou zijn en nooit van gedogen gesproken. De
              raad van bestuur verwijst voorts onder meer naar de uitspraak van de rechtbank

              Den Haag van 10 augustus 2016 in de zaak Imperial E-Club Limited (SGR
              14/7589 en 15/778) waarin de rechtbank stelt: Het prioriteringsbeleid is geen
              gedoogbeleid (overweging 6). De Raad van State heeft bij uitspraak van 17
              januari 2018 de uitspraak van de rechtbank bevestigd (ECLI:NL:RVS:2018:155).

          106. Het prioriteringsbeleid is bedoeld om volgorde aan te brengen in de handhaving.
              De raad van bestuur verwijst nogmaals naar de Raad van State, 17 januari 2018:

              Aangezien het de ksa ontbreekt aan middelen en mankracht om tegen alle
              aanbieders van online kansspelen zonder vergunning handhavend op te treden,
              heeft de ksa het prioriteringsbeleid opgesteld. Daarin staat dat de aanbieders die
              prominent op de Nederlandse markt zijn gericht in eerste instantie voorwerp zijn
              van haar handhavingsacties. […] Evenals de rechtbank heeft overwogen, komt dit
              beleid de Afdeling niet onredelijk voor, nu in het bijzonder op Nederland gerichte

              illegale aanbieders veel schade aan Nederlandse consumenten kunnen
              berokkenen.

          107. Voordat de Kansspelautoriteit handhavend optrad, stelde zij de betreffende
              aanbieder in de gelegenheid om zijn website(s) binnen een bepaalde termijn aan
              te passen. Aanbieders die tijdig hun website(s) aanpasten aan het
              prioriteringsbeleid kwamen niet meer als eerste in aanmerking voor handhaving

              door de Kansspelautoriteit. Aanbieders die gehoor gaven aan de aanschrijving van
              de Kansspelautoriteit, waren nog wel in overtreding. Zij hadden immers nog
              steeds geen vergunning voor het aanbieden van kansspelen online.

          108. Dat de Kansspelautoriteit, zoals [bedrijf 2] aanvoert, tot nu toe alleen optrad waar
              aanbieders van kansspelen online zonder vergunning zich prioriteerden voor


                                                              Pagina 35 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              onderzoek en handhaving, is een logisch uitvloeisel van een prioriteringsbeleid,
              maar maakt van prioriteringsbeleid geen gedoogbeleid.

          109. Met ingang van 1 januari 2017 verstuurde de Kansspelautoriteit geen
              aanschrijvingen meer. De reden daarvoor was dat de Kansspelautoriteit van
              oordeel is dat inmiddels afdoende bekend was bij de kansspelsector, dat het

              aanbieden van (online) kansspelen zonder vergunning, illegaal is. Een
              aanschrijving was daardoor overbodig geworden.112

          110. Oranje Casino Ltd, Corona en [bedrijf 3] hebben diverse aanschrijvingen
              ontvangen: op 8 juni 2012, 13 juni 2012 en 10 oktober 2012. De raad van
              bestuur is niet gebleken van een algemene ‘goedkeuring’ van het aanbod van
              Corona, noch van toekenning van een gedoogstatus.


          111. Bij brief van 6 mei 2013 heeft de Kansspelautoriteit aan Oranje Casino Ltd laten
              weten: Uit onderzoek van 1 mei 2013 is gebleken dat bovengenoemde website
              (noot: oranjecasino.com) voldoende is aangepast. Daarmee valt deze website en
              de daarop uitgevoerde activiteiten (voorlopig) niet meer onder de focus van de
              Kansspelautoriteit.


          112. Vervolgens is nog op 5 juni 2014 een brief verstuurd naar Corona, Oranje Casino
              en [bedrijf 3] betreffende reclame rond internationale evenementen. Bij brief van
              28 augustus 2014 heeft gezonden aan [bedrijf 3] heeft de Kansspelautoriteit laten
              weten dat de reclameactiviteiten zullen worden gemonitord. In deze brief wordt er
              tevens op gewezen dat these criteria merely set the order in which enforcement
              activities against illegal remote gambling operators are conducted. Een aanbieder

              die zich niet prioriteert, wordt niet beschouwd als legal.

          113. Betrokkenen beroepen zich in het bijzonder op de brief van 6 mei 2013, en stellen
              dat er sprake is van een ‘comfort letter’ of de toekenning van een gedoogstatus
              waarmee betrokkenen ongehinderd hun activiteiten – in strijd met de Wok –
              zouden kunnen verrichten.


          114. De raad van bestuur kan betrokkenen hierin niet volgen. De raad van bestuur
              wijst erop dat de betrokkenen zich hadden kunnen en moeten realiseren dat er
              geen sprake was van een vrijbrief tot het plegen van overtredingen. In de diverse
              aanschrijvingen wordt meegedeeld dat de prioriteringscriteria kunnen wijzigen. Op
              6 mei 2013 is er sprake van (voorlopig) niet meer onder de focus van de



           112 Zie https://www.kansspelautoriteit.nl/nieuws/alle-nieuwsberichten/december-0/wijziging-aanpak/.

                                                              Pagina 36 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              Kansspelautoriteit vallen. In 2014 wordt gewaarschuwd dat ‘zich niet prioriteren’
              niet hetzelfde is als ‘niet in overtreding zijn’.

          115. Daarnaast heeft de Kansspelautoriteit in een groot aantal openbaar gemaakte
              besluiten – waaronder de bovengenoemde – en in nieuwsberichten uitgedragen
              dat wie kansspelen aanbiedt zonder vergunning in overtreding is. Het

              prioriteringsbeleid brengt slechts volgorde aan in de handhaving.

          116. De raad van bestuur wijst ter illustratie (niet limitatief) op de volgende
              berichtgeving:

              a. Het aanbieden van (online) kansspelen, zonder in het bezit te zijn van een
                vergunning, is in Nederland verboden. Momenteel is er een wet in

                voorbereiding die het vergunningstelsel voor online kansspelen uitwerkt,
                waarmee het in de toekomst mogelijk zal zijn hiervoor een vergunning te
                verkrijgen en legaal kansspelen via internet aan te bieden. Tot die tijd is dit
                niet toegestaan. En: Elk bedrijf dat (online) kansspelen aanbiedt op de
                Nederlandse markt of zich op Nederland richt zonder vergunning, is in
                overtreding. De prioriteringscriteria bepalen welke overtreders als eerste in

                aanmerking komen voor handhavend optreden. 113
              b. Dat betekent niet, dat websites die al deze criteria omzeilen, niet worden
                aangepakt. Zij zijn net zo goed strafbaar als ze hun kansspel op de
                Nederlandse markt richten. Zij komen alleen later aan de beurt in de
                handhaving.114
              c. Aanbieders van kansspelen online die binnen de door de Kansspelautoriteit
                gegeven termijn hun website hebben aangepast en zich niet langer actief

                richten op de Nederlandse markt en de Nederlandse consument althans het
                gebruik van hun websites voor Nederlandse consumenten bemoeilijktenm zijn
                nog steeds in overtreding, maar komen niet langer als eerste in aanmerking
                voor handhavend optreden.115
              d. De Kansspelautoriteit adviseert aanbieders van online kansspelen die niet in
                het bezit zijn van een vergunning van de Kansspelautoriteit daarom zorg te

                dragen voor een IP-countryblokkade of een andere maatregel waardoor het
                aanbod niet meer voor de Nederlandse markt toegankelijk is. Alleen op deze
                manier zijn handhavende maatregelen te voorkomen.116



           113 Nieuwsbericht 8 september 2913 bij de openbaarmaking van de boete, opgelegd aan Globalstars.
           114 Nieuwsbericht 12 februari 2014: Handhaving online kansspelen, hoe doet de Kansspelautoriteit dat?
           115 Passage zoals opgenomenin het besluit Globalstars (7 augustus 2013), Onisac/Mansion (13 november
           2013) en De beslissing op bezwaar Onisac/Mansion (7 september 2014).
           116 Bekendmaking van 16 december 2016 betreffende het staken van aanschrijvingen per 1 januari 2017.
                                                              Pagina 37 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

          117. De raad van bestuur heeft kennis genomen van de zienswijze dat Corona
              aanzienlijke investeringen heeft gedaan met de overname van de websites
              krooncasino.com en oranjecasino.com. De raad van bestuur begrijpt uit het
              betoog van Corona dat deze investeringen zijn gedaan omdat Corona c.q. Betsson
              de verwachting koesterde dat het aanbod – hoewel zonder vergunning –
              toegestaan dan wel gedoogd werd en zich daarbij, kennelijk bij uitsluiting van al

              het andere, baseerde op de brief van 6 mei 2013.117 De raad van bestuur acht dit
              niet geloofwaardig. De Kansspelautoriteit heeft bij herhaling uitgedragen hoe het
              prioriteringsbeleid moet worden beschouwd en dat er altijd sprake is van een
              overtreding als er kansspelen worden aangeboden zonder vergunning. Ook
              voorafgaand aan en rond de tijd van de overname – voor zover dat al relevant zou
              zijn – heeft de Kansspelautoriteit bekendheid gegeven aan dit standpunt.


          118. Terzijde merkt de raad van bestuur nog op dat de brief van 6 mei 2013 uitsluitend
              ziet op oranjecasino.com en niet op krooncasino.com en was gericht aan het
              toenmalige Oranje Casino Limited, niet aan [bedrijf 1], Corona of een van de
              andere betrokkenen in deze zaak.

          119. De raad van bestuur wenst tenslotte nog een enkele opmerking te maken over

              hetgeen door Corona e.a. is aangevoerd met betrekking tot de doelstellingen van
              het kansspelbeleid. Aangevoerd wordt dat de aanscherping van de handhaving
              niet bijdraagt aan deze doelstellingen om met “de wijziging van het
              prioriteringsbeleid immers geen enkele poging [wordt] gedaan tot regulering van
              het toezicht op of het voorkomen van kansspelverslaving, noch worden er
              verplichtingen opgelegd ten behoeve van het tegengaan van witwaspraktijken en
              criminaliteit”.


          120. De raad van bestuur mist het doel van dit betoog aangezien het prioriteringsbeleid
              niet bedoeld is om witwassen tegen te gaan of toezicht te reguleren. Het
              prioriteringsbeleid is bedoeld om volgorde aan te brengen in de handhaving.

          121. Of, zoals aanvullend wordt betoogd, de Kansspelautoriteit met de aangescherpte

              handhaving de gewenste kanalisatie (het geleiden van consumenten naar vergund
              aanbod) op het spel zet, wordt niet nader onderbouwd en overigens behoort
              kanalisatie niet tot het terrein of de bevoegdheid van betrokkenen.
          122. Evenzo geldt dat de term ‘bona fide aanbieders’ waaronder betrokken kennelijk
              zichzelf ook scharen, niet relevant is. Er zijn aanbieders met een vergunning en
              aanbieders zonder vergunning. Wie zonder vergunning kansspelen aanbiedt, is in
              overtreding. Wat daar bona fide aan is, kan de raad van bestuur niet plaatsen.


           117 Zie bijvoorbeeld randnummer 49 van de schriftelijke zienswijze van Corona van 3 april 2018.

                                                              Pagina 38 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049


          123. De raad van bestuur passeert deze zienswijzen.

          6.3.2 Uitspraak Gerechtshof Amsterdam

          124. Betrokkenen voeren aan dat het Gerechtshof Amsterdam
              (ECLI:NL:GHAMS:2016:4112) heeft vastgesteld dat er sprake is van een
              gedoogbeleid.


          125. Uit de uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 25 oktober 2016118 kan naar
              het oordeel van de raad van bestuur niet worden afgeleid dat de
              Kansspelautoriteit wetsovertredingen gedoogt. Ter toelichting daarop merkt de
              raad van bestuur het volgende op, waarbij de raad van bestuur zich baseert op de
              gepubliceerde uitspraak aangezien de Kansspelautoriteit niet over stukken uit dit
              dossier beschikt.


          126. De kwestie waar het om ging was een speler die een zeer aanzienlijk gokverlies
              had geleden bij het spelen op een website van Unibet. Hij had bijna € 180.000,-
              vergokt en werd vervolgens opgenomen op de afdeling Intensive Care van de
              kliniek voor Verslavingszorg Noord Nederland. Hij eiste dat Unibet zijn geleden
              verlies zou compenseren.


          127. Unibet voerde eerst bij de rechtbank Amsterdam en later bij het Gerechtshof een
              aantal onjuiste gronden aan. Zo beweerde Unibet onder meer dat de Nederlandse
              wetgeving stamt uit 1964 en daarom niet van toepassing is op kansspelen die
              worden aangeboden via internet. Dit is uiteraard onjuist en de rechtbank gaat
              hieraan ook voorbij (overweging 4.7).119


          128. Unibet voerde ook aan dat de Kansspelautoriteit een gedoogbeleid voor online
              kansspelen hanteert en dat er niet handhavend wordt opgetreden als aan
              bepaalde voorwaarden wordt voldaan. Unibet overhandigde de rechtbank, zo is in
              de uitspraak te lezen, een brief waaruit haar gedoogstatus zou blijken. De
              Kansspelautoriteit kan uit de uitspraak niet afleiden wat de inhoud van die brief is,
              maar een gedoogbrief heeft zij nooit verstrekt. Mogelijk wordt hier gedoeld op de
              zgn. deprioriteringsbrief. Daarin wordt geen gedoogstatus toegekend, en evenmin

              medegedeeld dat de overtredingen zijn beëindigd, maar medegedeeld dat de
              aanbieder zich niet langer prioriteert voor handhavend optreden zolang zijn
              volledige aanbod voldoet aan de prioriteringscriteria (zoals die destijds golden).


           118 ECLI:NL:GHAMS:2016:4212.
           119 ECLI:NL:RBAMS:2015:1452.

                                                              Pagina 39 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

          129. De raad van bestuur betreurt dat zij door de omstandigheden van dit geval - een
              civielrechtelijke procedure waarbij zij geen partij was – niet in de gelegenheid is
              geweest de rechtbank en het Gerechtshof juist te informeren en onjuiste
              stellingen van de betrokken kansspelaanbieder in deze zaak – Unibet – te
              weerleggen.


          130. De raad van bestuur acht het laakbaar dat de betreffende kansspelaanbieder de
              Nederlandse wet overtreedt door het illegale aanbod en bovendien de rechter
              onjuist informeert.

          131. Dat het Gerechtshof zou hebben vastgesteld dat het aanbieden van kansspelen
              online zonder vergunning geen overtreding is, volgt de raad van bestuur niet.


          132. In overweging 3.8 van de uitspraak is te lezen: De hierboven weergegeven
              maatschappelijke ontwikkelingen maken dat het geven van gelegenheid tot
              deelname aan kansspelen door middel van het internet, ongeacht het ontbreken
              van een vergunning, door de bank genomen niet meer als maatschappelijk
              onwenselijk, illegaal of strafwaardig wordt ervaren, in ieder geval niet als de
              aanbieder van zulke spelen de richtlijnen die zijn vervat in de onder 2.5

              genoemde brief van de Ksa in acht neemt, zoals Unibet heeft gedaan.

          133. De raad van bestuur merkt ten eerste op dat het hier dus gaat om hoe kansspelen
              online zonder vergunning door de bank genomen worden ervaren, niet om hoe
              dergelijke kansspelen juridisch worden gekwalificeerd – namelijk als overtreding
              van artikel 1, eerste lid, onder a, van de Wok. Bovendien zegt ervaring niets over
              de werkelijke situatie, namelijk dat er binnen de thans geldende regelgeving geen

              mogelijkheid is om dergelijke illegale aanbieders te controleren of, zoals de Raad
              van State dat formuleert (overweging 3.2, uitspraak 22 februari 2017): De ksa
              hanteert als beleid dat voor kansspelen zoals de door [appellante] op hun
              websites aangeboden casinoachtige kansspelen, geen vergunning wordt verleend
              voor het online aanbieden daarvan, omdat de beperkte toezichtsmogelijkheden tot
              gevolg hebben dat het belang van het tegengaan van gokverslavingen en het

              bestrijden van criminaliteit onvoldoende kan worden beschermd. Nu het op dit
              moment niet mogelijk is om een vergunning te verkrijgen voor het op deze wijze
              aanbieden van dit soort kansspelen, geldt het verbod als bedoeld in artikel 1,
              aanhef en onder a, van de Wok. De Afdeling stelt vast dat met dit verbod het
              tegengaan van gokverslaving bij de consument en het bestrijden van criminaliteit
              worden nagestreefd, hetgeen doelstellingen van dwingende redenen van
              algemeen belang zijn, op grond waarvan beperkingen van het vrije verkeer van




                                                              Pagina 40 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              diensten gerechtvaardigd kunnen zijn (zie onder meer het arrest van 11 juni
              2015, ECLI:EU:C:2015:386, punt 58).120

          134. De betreffende uitspraak van het Gerechtshof is eerder door verschillende
              overtreders aangevoerd, zoals bijvoorbeeld moge blijken uit de uitspraak van de
              Raad van State van 17 januari 2018, ECLI:NL:RVS:2018:155, overweging 5. Dit

              heeft nimmer geleid tot het oordeel dat er sprake was van een gedoogbeleid.

          135. De raad van bestuur passeert deze zienswijze.

          6.3.3 Het Ladbrokesarrest van de Hoge Raad

          136. In het kader van de zienswijzen betreffende het prioriteringsbeleid wordt door
              betrokkenen aangevoerd dat de prioriteringscriteria bepalend zijn voor de vraag of
              een bedrijf actief is op de Nederlandse markt. Als een bedrijf zich niet prioriteert

              voor handhavend optreden, dan wordt, aldus betrokkenen, het aanbod van dat
              bedrijf geacht niet te zijn gericht op de Nederlandse markt. Betrokkenen beroepen
              zich daarbij op het zgn. Ladbrokesarrest van de Hoge Raad.

          137. De raad van bestuur verwijst naar de uitspraak van de Raad van State van 17
              januari 2018, in het bijzonder overweging 7.2 en de uitspraak van de Raad van
              State van 22 februari 2017, ECLI:NL:RVS:2017:484, in het bijzonder overweging

              5:
                Voor de vraag of artikel 1, aanhef en onder a, van de Wok is overtreden, is
                namelijk, anders dan [appellante] hebben aangevoerd, niet relevant of het
                aanbod primair is gericht op Nederland. De door [appellante] uit het arrest van
                de Hoge Raad van 18 februari 2005 in zaak nr. ECLI:NL:HR:2005:AR4841
                afgeleide verplichting voor de ksa om voor het vaststellen van een overtreding

                van de Wok aan te tonen dat de via een website aangeboden kansspelen
                daadwerkelijk vanuit Nederland zijn gespeeld, getuigt van een onjuiste lezing
                van dat arrest en leidt dan ook niet tot het oordeel dat de ksa niet over kon
                gaan tot nader onderzoek naar de overtreding van de Wok. In punt 3.3 van zijn
                arrest van 18 februari 2005 heeft de Hoge Raad immers overwogen dat "…van
                hier te lande gelegenheid geven in evenbedoelde zin sprake is wanneer via
                internet door middel van een mede op Nederland gerichte website de toegang

                tot kansspelen wordt geboden aan potentiële deelnemers in Nederland en
                dezen via hun computer rechtstreeks aan het spel kunnen deelnemen, dat wil
                zeggen zonder dat andere handelingen zijn vereist dan die op de computer
                kunnen worden verricht." Hieruit volgt dat indien het voor een consument uit
                Nederland mogelijk is om door middel van een mede op Nederland gerichte

           120 ECLI:NL:RVS:2017:484.

                                                              Pagina 41 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

                website deel te nemen aan een onlinekansspel, artikel 1, aanhef en onder a,
                van de Wok is overtreden, zonder dat daarvoor vereist is dat de kansspelen in
                kwestie daadwerkelijk in Nederland zijn gespeeld. De enkele omstandigheid dat
                de websites van [appellante] niet meer in de Nederlandse taal raadpleegbaar
                zouden zijn, dwingt niet tot de conclusie dat die websites niet meer mede
                waren gericht op Nederland.


          138. De raad van bestuur merkt op dat het niet juist is de prioriteringscriteria te
              hanteren als doorslaggevend bij de vraag of een aanbieder van kansspelen online
              zich op de Nederlandse markt richt. De raad van bestuur kan ook niet volgen waar
              betrokkenen deze stelling op baseren.

          139. De raad van bestuur passeert deze zienswijze.

          6.3.4 De aanscherping van de handhaving


          140. Met ingang van 1 juni 2017 is de handhaving jegens aanbieders van kansspelen
              online zonder vergunning aangescherpt.

          141. Deze aanscherping is bekend gemaakt op 27 mei 2017 en zou per 1 juni 2017 van
              toepassing zijn. In het betreffende nieuwsbericht wordt de aanscherping als volgt
              toegelicht:

                Niettemin is er online nog steeds kansspelaanbod dat zich nog specifiek en
                onmiskenbaar richt op de Nederlandse markt, ook al valt dit aanbod niet
                (meer) binnen de termen van de prioriteringscriteria. De Kansspelautoriteit zal
                ook tegen dit kansspelaanbod optreden, omdat dit eveneens indruist tegen de
                publieke doelen die de Kansspelautoriteit nastreeft. Daarom breidt de
                Kansspelautoriteit haar aanpak vanaf 1 juni dit jaar uit. Ze gaat haar aanpak

                verder concentreren op kansspelaanbieders die zich (nog) specifiek en
                onmiskenbaar richten op Nederlandse spelers. Gerichtheid op de Nederlandse
                markt kan voor de Kansspelautoriteit op meerdere manieren blijken zoals uit:
                  •  kansspelaanbod via een website met een .nl-extensie (van aanbod via
                     een .nl website kan ook sprake zijn bij (in)directe doorgeleiding vanaf
                     websites met een .nl extensie);
                  •  kansspelaanbod via een website die, al dan niet na inloggen, (mede) in

                     de Nederlandse taal te raadplegen is;
                  •  illegaal online kansspelaanbod waarvoor reclame wordt gemaakt via
                     radio, televisie of in geprinte media gericht op de Nederlandse markt;
                  •  gebruik van domeinnamen met daarin typische aan Nederland
                     refererende begrippen in combinatie met kansspelaanduidingen (zoals
                     ‘klompenbingo’, ‘gezelligheidspoker’ of ‘rood-wit-blauw-casino’);


                                                              Pagina 42 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

                  •  overige kenmerken waaruit gerichtheid op Nederland is af te leiden
                     (plaatjes op de website van typisch Nederlandse elementen als klompen
                     of molens, bonussen die aan te merken zijn als typisch Nederlands zoals
                     stroopwafels).
                  •  het gebruik van betaalmiddelen die uitsluitend of grotendeels door
                     Nederlanders worden gebruikt;
                  •  het ontbreken van (verschillende variaties) van geoblocking.

                Deze lijst met kenmerken is niet limitatief (uitputtend). Ook uit andere
                kenmerken kan de gerichtheid op de Nederlandse markt blijken.121

          142. Terzijde merkt de Kansspelautoriteit op dat – ondanks de verzekeringen van
              Corona van het tegendeel – ook op krooncasino.com sprake was van verspringen
              van taal, zoals uit een van de ontvangen meldingen blijkt.122


          143. De Kansspelautoriteit kan betrokkenen niet volgen in het betoog dat zij ruim van
              te voren en/of persoonlijk geïnformeerd hadden moeten worden over de
              aanscherping van de handhaving.123 Er is slechts toegezegd dat “u zult worden
              geïnformeerd” of “u zult tijdig op de hoogte worden gesteld”. Uit de brieven van
              Betsson en de reactie van [bedrijf 1] c.s. in de media en in het civiele kort geding

              moge blijken dat de betreffende informatie Betsson heeft bereikt.

          144. Evenmin kan de raad van bestuur volgen dat er een overgangstermijn had moeten
              worden geboden. Dit geldt temeer aangezien betrokkenen – die een
              overgangstermijn van zes maanden redelijk achten - een dergelijke termijn
              hadden willen benutten om het aanbod weliswaar in meer of mindere mate in
              overeenstemming te brengen met de ‘nieuwe criteria’, maar alleen om dat aanbod

              vervolgens gewoon voort te kunnen zetten en daarmee de wet te blijven
              overtreden. Bovendien zou een overgangstermijn (van zes maanden of
              anderszins) met zich meebrengen dat de overheid illegale activiteiten eerst
              gedurende die periode zou moeten gedogen voordat ze kan optreden. Dat is in
              geen enkele illegale markt aan de orde.


          145. Betrokkenen voeren ook aan dat het beleid al geruime tijd in voorbereiding was.
              Wat daar van zij, hoelang de Kansspelautoriteit denkt over of werkt aan de
              ontwikkeling van beleid, een nieuwe stap in bestaand beleid of aanscherping van
              haar handhavings- of ander beleid, doet niet ter zake. Betrokkenen kunnen daar
              geen rechten aan ontlenen.



           121 https://www.kansspelautoriteit.nl/nieuws/alle-nieuwsberichten/2017/mei/kansspelautoriteit/.
           122 Stuk 12517/01.029.793, e-mail van 10 juni 2016: u speelt blackjack NL tafel 1 met echt geld.
           123 [Persoon 1] verwijst ter illustratie naar ECLI:NL:RVS:2015:1277.
                                                              Pagina 43 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

          146. Overigens zijn betrokkenen abuis voor zover zij menen dat sinds 2015 bij de
              Kansspelautoriteit alleen is gewerkt aan de aanscherping van de handhaving zoals
              die per 1 juni 2017 van toepassing is geworden. Ook per 1 januari 2017 heeft een
              wijziging van het beleid plaatsgevonden – te weten het vervallen van de
              aanschrijvingen.


          147. De raad van bestuur kan betrokkenen ook niet volgen waar zij stellen dat er een
              onderzoek is ingesteld omdat betrokkenen hebben getracht in een civiel kort
              geding een handhavingsverbod af te dwingen. De Kansspelautoriteit laat zich bij
              de selectie van te starten onderzoeken niet leiden door dergelijke initiatieven.
              Zoals in randnummer 10 van het rapport is opgenomen, zijn het de meldingen die
              een rol hebben gespeeld bij de start van het onderzoek. Andere afwegingen
              worden daar niet genoemd.


          148. Of betrokkenen en andere aanbieders wel of niet voldoende tijd hebben gekregen
              of hadden moeten krijgen om zich aan de aangescherpte criteria aan te passen,
              tussen het moment van bekendmaking van de aanscherping en de toepassing van
              die aanscherping, is niet relevant. Betrokkenen en andere aanbieders hadden
              kennis kunnen nemen van de voortdurende waarschuwingen van de

              Kansspelautoriteit dat er geen sprake is van een gedoogbeleid voor illegale
              kansspelen, en de waarschuwingen dat het prioriteringsbeleid zou kunnen worden
              aangepast. Op 16 december 2016 – ter gelegenheid van het vervallen van de
              aanschrijvingen in het kader van het prioriteringsbeleid – heeft de
              Kansspelautoriteit dit nogmaals expliciet bekend gemaakt.124

          149. Betrokkenen voeren aan dat er sprake is van subjectieve criteria. Verwezen wordt

              naar een document dat openbaar is gemaakt naar aanleiding van een Wob-
              verzoek dat bij de Kansspelautoriteit is behandeld onder dossiernummer 10844.
              Het betreffende Wob-besluit is genomen op 13 november 2017. Voor het citaat
              dat in de zienswijze van [bedrijf 1] is opgenomen, wordt verwezen naar een
              bijlage 8.a. bij het Wob-besluit. Deze verwijzing is onjuist. Het citaat komt uit
              document 39.b. In de zienswijze wordt overigens miskend dat er in dit document

              slechts sprake is van een voorstel van een aantal medewerkers aan het
              Managementteam van de Kansspelautoriteit, waaraan geen rechten kunnen
              worden ontleend. Van belang is slechts het beleid zoals dat door de raad van
              bestuur is vastgesteld.

          150. Wat hier overigens van zij, dat er ‘harde’ indicatoren zijn – zoals het gebruik van
              een .nl-extensie – en ‘zachtere’ indicatoren – zoals gerichtheid op Nederland die

           124 Nieuwsbericht van 1 december 2016, https://www.kansspelautoriteit.nl/nieuws/alle-
           nieuwsberichten/2016/december/wijziging-aanpak/.

                                                              Pagina 44 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              kan blijken uit het gebruik van bepaalde terminologie of afbeeldingen, maakt niet
              dat deze ‘zachtere’ criteria niet gebruikt zouden kunnen worden.

          151. In het uiteindelijk bekendgemaakte beleid is geen sprake van een onderscheid
              tussen criteria. In het beleid wordt toegelicht dat er meerdere indicatoren zijn die
              wijzen op activiteiten van aanbieders van kansspelen online zonder vergunning op

              de Nederlandse markt. Ook als die aanbieders zich (formeel) conformeren aan de
              drie ‘oude’ criteria, wil dat niet zeggen dat zij niet actief zijn op de Nederlandse
              markt. Dergelijke overtredingen worden, het zij nog maar eens herhaald, niet
              gedoogd.

          152. Overigens zijn deze indicatoren niet nieuw. Het is bekend dat eerder beboete
              aanbieders van kansspelen online zonder vergunning, in elke zaak een groot

              aantal punten aanvoerden waaruit zou moeten blijken dat zij niet op de
              Nederlandse markt actief waren. De raad van bestuur wijst op de zaken die
              hierboven zijn genoemd in randnummer 101 en op de besluiten die openbaar zijn
              gemaakt via de website van de Kansspelautoriteit. De indicatoren zoals
              opgenomen in de bekendmaking (het gebruik van iDeal, het ontbreken van een
              IP-countryblokkade of geoblocking), zijn in eerdere zaken veelvuldig aan de orde

              geweest.
          6.3.5 De relatie met de zaak Curo


          153. Betrokken stellen dat de Kansspelautoriteit niet had mogen overgaan tot
              aanscherping van het handhavingsbeleid, gelet op de uitspraak van de Afdeling
              bestuursrechtspraak van de Raad van State van 27 december 2017.125

          154. De raad van bestuur begrijpt hieruit dat betrokkenen betogen dat met de

              aanscherping van de handhaving, de Kansspelautoriteit een te ruime uitleg aan de
              Wok geeft. Een dergelijke ruime uitleg zou door de Raad van State in genoemde
              uitspraak zijn afgewezen.

          155. De raad van bestuur kan niet dit volgen. De wettelijke bepaling waar het om gaat
              is artikel 1, eerste lid, onder a, van de Wok. Volgens deze bepaling is het
              verboden kansspelen aan te bieden zonder vergunning. Een dergelijke bepaling

              kan maar op één manier worden uitgelegd en daar behoeft geen ruimere uitleg
              aan te worden gegeven. Het prioriteringsbeleid geeft vervolgens aan in welke
              volgorde handhavend zal worden opgetreden tegen overtreders. De
              Kansspelautoriteit is bevoegd tot het opstellen van dat beleid op grond van artikel
              4:81 Awb.

           125 ECLI:NL:RVS:2017:3571.

                                                              Pagina 45 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049


          156. De raad van bestuur passeert deze zienswijze.

          6.3.6 Start en voortgang van het onderzoek

          157. Aangevoerd wordt dat het onderzoek naar de websites krooncasino.com en
              oranjecasino.com gestart is voordat het aangescherpte beleid van toepassing was.

          158. Betrokkenen noemen de datum van 30 mei 2017. Dat is een misverstand. In het

              rapport wordt de datum van 30 mei 2017 genoemd, maar uit de verslagen van
              ambtshandelingen blijkt dat dit 31 mei 2017 is.

          159. De websites krooncasino.com en oranjecasino.com zijn vastgelegd op 31 mei
              2017. Begin augustus 2017 zijn deze websites opnieuw vastgelegd. Daarbij is
              geconstateerd dat er geen noemenswaardige verandering was van de websites.

              Ook de ruim twee maanden tussen de bekendmaking van het beleid op 27 mei
              2017 en de tweede maal dat de websites werden vastgelegd, zijn niet op enigerlei
              wijze aangewend ter deprioritering.

          160. Daarop is het onderzoek voortgezet en op 18 januari 2018 is het rapport
              opgemaakt.


          161. Corona heeft aangevoerd dat zij niet in de gelegenheid was om de werkwijze aan
              te passen tussen 27 mei 2017 en 1 juni 2017. Het rebranden, aanpassen
              geoblocken of uit de lucht halen, zou bovendien hoge kosten met zich
              meebrengen en grote schade tot gevolg hebben als verlies van spelers en verlies
              van vertrouwen in de merken. Bovendien zou het blokkeren van websites moeten
              worden gemeld aan de Malta Gamin Authority.


          162. Voor wat betreft de termijn voor aanpassing of andere maatregelen verwijst de
              raad van bestuur naar hetgeen is opgemerkt in randnummer 159: ruim twee
              maanden na de bekendmaking van het aangescherpte beleid, was er geen enkele
              actie ondernomen aangaande de websites krooncasino.com en oranjecasino.com.

          163. Dat aanpassing of blokkering van deze websites kosten met zich meebrengt,

              moge zo zijn, maar het gaat naar het oordeel van de raad van bestuur niet aan
              om kosten die gemaakt zouden moeten worden om een overteding te beëindigen,
              aan te voeren als reden om die overtreding voort te zetten.

          164. Ter hoorzitting van 12 april 2018 is namens Corona c.s. aangevoerd dat op de
              conferentie Gaming in Holland 2017 door de directeur van de Kansspelautoriteit


                                                              Pagina 46 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              zou zijn gezegd dat de Kansspelautoriteit niet streeft naar een ‘total black out’. De
              toespraak van de directeur is te raadplegen via internet.126 De ‘black out’ komt ter
              sprake op 25.20 minuten, waar gevraagd wordt of de Kansspelautoriteit naar een
              ‘total black out’ streeft. Op die vraag antwoordde de directeur dat aanbieders
              “should not target Dutch consumers”.


          165. Aangevoerd is dat [bedrijf 1], [bedrijf 3] en Corona een civiel kort geding hebben
              aangespannen en gevorderd dat de Kansspelautoriteit geen uitvoering zou mogen
              geven aan het nieuwe beleid. Dit kort geding is behandeld op 31 augustus 2017.
              Ter zitting zou de Kansspelautoriteit in strijd met de waarheid hebben verklaard
              dat er betreffende de websites van Corona geen onderzoek plaatsvond.

          166. Naar het oordeel van de raad van bestuur is dit niet juist. De Kansspelautoriteit

              heeft de Betsson Group bij brief laten weten dat de aanscherping van de
              handhaving niet betekende dat direct per 1 juni 2017 rapporten zouden worden
              opgemaakt.127 Dat is ook in het geval van betrokkenen niet gebeurd. Het
              onderzoek liep nog en het rapport is opgemaakt op 18 januari 2018.

          167. Ter zitting van 31 augustus 2017 is – voor zover de raad van bestuur bekend –

              niet gezegd dat er op het moment van de behandeling van het civiele kort geding
              geen onderzoek plaatsvond of had plaatsgevonden. De vertegenwoordiger van de
              Kansspelautoriteit heeft laten weten dat er geen sanctie was opgelegd noch zou
              worden opgelegd voordat er uitspraak was gedaan in het kort geding. En dat is
              ook niet gedaan.

          168. De raad van bestuur passeert deze zienswijze.

          6.3.7 De meldingen


          169. Ter hoorzitting van 12 april 2018 is door de hoorcommissie opgemerkt dat de
              meldingen waar het rapport naar verwijst, niet aan het dossier waren toegevoegd.
              Aan betrokkenen is gevraagd of zij prijs stelden op toezending, hetgeen het geval
              was. Daarop zijn de meldingen, met een termijn voor het geven van een
              zienswijze, toegezonden.







           126 http://www.gaminginholland.com/8106. De betrefende toespraak werd gehouden op 13 juni 2017.
           127 Brief Kansspelautoriteit aan gemachtigde van Betsson Group van 15 juni 2017.

                                                              Pagina 47 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

          170. De raad van bestuur kan dan ook niet plaatsen waarom Corona betoogt dat de
              Kansspelautoriteit meldingen heeft toegevoegd aan het dossier die niet relevant
              zijn in een procedure die gaat over de aangescherpte prioriteringscriteria.
              Overigens is Corona wat dat laatste betreft ook abuis. De procedure betreft de in
              het rapport geconstateerde overtreding van de Wok, niet het prioriteringsbeleid.


          171. Betrokkenen voeren aan dat de meldingen oud zijn en dat meerdere meldingen
              zijn ingediend door dezelfde persoon.

          172. De meldingen beslaan de periode 16 mei 2012 – 3 augustus 2016. Lopende het
              onderzoek is op 9 augustus 2017 nog een melding ontvangen en na afronding van
              het rapport op 18 januari 2018, is nog een melding ontvangen die aan het dossier
              is toegevoegd.


          173. Naar het oordeel van de raad van bestuur valt niet in te zien waarom meldingen
              uit de periode 2012-2016 niet gebruikt zouden mogen worden bij een onderzoek
              dat op 31 mei 2017 van start is gegaan met een eerste opname van websites.
              Meldingen worden immers gebruikt om – zoals ook aan melders wordt bericht –
              een beeld te kunnen krijgen over mogelijke overtredingen en indien nodig

              hiertegen kunnen optreden.128

          174. De raad van bestuur merkt op dat melders ook wordt uitgelegd dat de
              Kansspelautoriteit geen toezicht kan houden op kansspelaanbieders zonder
              vergunning van de Nederlandse Kansspelautoriteit (dan kan zij alleen handhaven)
              en melders niet kan helpen. Melders worden verwezen naar de autoriteit in het
              land van vestiging en naar de illegale aanbieder zelf.


          175. De raad van bestuur wijst van de hand dat zij meldingen zou moeten doorsturen
              aan of doornemen met aanbieders, ook al beschikken deze niet over een
              vergunning om kansspelen te mogen aanbieden. Aanbieders zonder vergunning
              overtreden de Wok en behoren af te zien van het aanbieden van kansspelen aan
              Nederlandse spelers. Van de Kansspelautoriteit kan niet worden verwacht dat zij

              enerzijds overtredingen tegengaat en anderzijds overtreders faciliteert.

          176. De meldingen zijn afkomstig van verschillende personen. Dat één persoon meer
              dan één melding zou hebebn gedaan, doet niet af aan de inhoud van de melding.





           128 Bijvoorbeeld reactie op melding 3 april 2015.

                                                              Pagina 48 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

          6.3.8 Bijzondere positie betrokkenen

          177. Door betrokkenen worden aangevoerd dat zij er vanuit mochten gaan dat er geen
              wijziging in het prioriterings- of handhavingsbeleid zou komen zonder dat dit met
              hen besproken zou worden. Betrokkenen merken op dat dat in het verleden ook
              zo is gegaan. Voorts verwijzen betrokkenen naar het ‘goede overleg’ dat zij altijd

              met de Kansspelautoriteit hebben gehad.

          178. De raad van bestuur merkt op dat betrokkenen lijken te betogen dat er sprake is
              van een bijzondere positie van [bedrijf 1] c.s. op grond van een bestaande goede
              verstandhouding vanuit het verleden.

          179. De raad van bestuur merkt op dat zij geen bijzondere verstandhoudingen

              onderhoudt met betrokkenen of enig andere aanbieder van kansspelen online
              zonder vergunning. De suggestie dat er met regelmaat gesprekken waren met de
              Betsson Group, zoals bijvoorbeeld [bedrijf 2] doet voorkomen, en dat de
              Kansspelautoriteit bij deze gesprekken informatie zou hebben achtergehouden,
              wijst de raad van bestuur van de hand. Dergelijke gesprekken zijn nimmer
              gevoerd.


          180. De raad van bestuur merkt op dat noch aanschrijvingen in het kader van het
              prioriteringsbeleid, noch deelname aan enige bijeenkomst in het verleden
              bijvoorbeeld rond de voorgestelde Wet Koa, noch een interessemelding voor een
              toekomstige vergunning, leidt of kan leiden tot een bijzondere positie waarin men
              gevrijwaard is voor handhavend optreden of recht heeft op een bijzondere
              benadering bij overtredingen of activiteiten die (kunnen) leiden tot prioritering

              voor handhaving.

          181. De raad van bestuur merkt voorts op dat een bijzondere behandeling van een of
              meer aanbieders van kansspelen online zonder vergunning, zou betekenen dat de
              ene aanbieder zonder vergunning anders wordt of kan worden behandeld dan de
              andere aanbieder zonder vergunning. Dat wijst de raad van bestuur af.


          182. Alle aanbieders van kansspelen online zonder vergunning kunnen op hetzelfde
              moment beschikken over dezelfde informatie, bijvoorbeeld aangaande het
              prioriteringsbeleid. Het is aan deze aanbieders zonder vergunning zelf om hiervan
              kennis te nemen.

          183. Overigens heeft met betrekking tot de aanscherping van de handhaving een

              gesprek plaatsgevonden met de Stichting Speel Verantwoord – een
              belangenorganisatie van aanbieders van kansspelen online, waarbij ook [bedrijf 1]

                                                              Pagina 49 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              is aangesloten. De Kansspelautoriteit heeft Betsson bericht dat zij er vanuit gaat
              dat deze behartiger van haar belangen Betsson op de hoogte heeft gesteld of nog
              zal stellen van het besprokene (brief van 31 oktober 2017, kenmerk
              10839/01.019.429).

          184. De raad van bestuur acht ook onjuist de veronderstelling van betrokkenen dat zij

              recht zouden hebben op begeleiding door de Kansspelautoriteit bij hun
              bedrijfsvoering en dat geldt temeer daar waar die begeleiding zou zien op het
              voortzetten van overtredingen.

          185. Tenslotte merkt de raad van bestuur op dat betrokkenen lijken te menen dat zij
              zich kunnen disculperen door welwillend of bereid zijn om – in overleg met de
              Kansspelautoriteit – hun aanbod weliswaar in meedere of mindere mate aan te

              passen aan (verscherpte) prioriteringscriteria of concessies te doen, maar wel zo
              dat zij door kunnen gaan met het aanbieden van kansspelen online zonder
              vergunning en dus met het overtreden van de Wok.

          186. De raad van bestuur acht het zorgelijk dat betrokkenen kennelijk menen dat zij de
              raad van bestuur in een positie mogen brengen waarbij de Kansspelautoriteit

              actief bijdraagt aan voortzetting van overtreding van de Wok.

          187. Meer in het algemeen merkt de raad van bestuur op dat er meer dan 200
              interessemeldingen zijn ontvangen van (potentiële) aanbieders die te gelegener
              tijd in aanmerking willen komen voor een vergunning onder de nieuwe Wet Koa.
              De themabijeenkomsten rond de voorbereiding van de Wet Koa stonden open
              voor een ieder die een interessemelding had gedaan en beschikte over ervaring in

              het aanbieden van kansspelen.129 De themabijeenkomst stonden los van de vraag
              of aanbieders zich wel of niet hielden aan de Wok en van hun handelen in relatie
              tot het prioriteringsbeleid.

          188. Van de Kansspelautoriteit kan overigens niet in redelijkheid verwacht worden om
              met meer dan 200 betrokkenen individuele gesprekken te voeren, zo dergelijke

              gesprekken al aan de orde zouden zijn.

          189. De raad van bestuur passeert deze zienswijzen.

          190. Aangevoerd is dat het prioriteringsbeleid niet consistent is. Er zijn immers nog
              steeds aanbieders op de markt die de eerste drie prioriteringscriteria niet naleven.


           129
           https://www.kansspelautoriteit.nl/publish/pages/2965/nieuwsbericht_januari_2015_themabijeenkomsten_
           koa.pdf
                                                              Pagina 50 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              Zolang dat het geval is, mag de Kansspelautoriteit niet tegen betrokkenen
              optreden.

          191. Ter hoorzitting van 12 april 2018 heeft de hoorcommissie gevraagd om toelichting
              op dit punt en met name om antwoord op de vraag op welke aanbieders
              betrokkenen doelen.


          192. Betrokkenen hebben laten weten geen antwoord te willen geven op deze vraag
              omdat zij van mening zijn dat het de verantwoordelijkheid van de
              Kansspelautoriteit is om dit uit te zoeken.

          193. De raad van bestuur meent dat het niet aangaat te verwijzen naar andere
              aanbieders die zich zouden prioriteren voor handhaving onder het ‘oude’ beleid,

              maar daar geen nadere informatie over te willen geven.

          194. Overigens doet het handelen van andere aanbieders niets af aan de activiteiten
              van betrokkenen en is het ook niet relevant voor beantwoording van de vraag of
              betrokkenen artikel 1, eerste lid, onder a, van de Wok overtreden.

          6.4 De consistentie van het Nederlandse kansspelbeleid en de
              Wok en de verhouding van het kansspelbeleid tot het EU-
              recht


          195. Aangevoerd wordt dat de Wok en Nederlandse kansspelbeleid niet consistent zijn
              en in strijd zijn met het EU-recht.

          196. De raad van bestuur verwijst naar de uitspraak van de Afdeling van 22 februari
              2017, waar een aantal overwegingen aan de consistentie van dit beleid worden
              gewijd.130


          197. De Afdeling overweegt onder meer: De door [appellante] aangevoerde grond dat
              het beleid van de ksa niet consistent is omdat met de doelstelling van het
              voorkomen van kansspelverslaving niet valt te rijmen dat voor risicovolle
              kansspelen een open stelsel geldt, mist feitelijke grondslag. Ook zogenoemde
              landbased aanbieders van kansspelen, zoals exploitanten van casinospelen en

              speelautomaten, dienen te beschikken over een vergunning en zijn gebonden aan
              de daarin opgenomen voorwaarden die onder meer betrekking hebben op het
              inperken van het risico op verslaving van de consument.



           130 ECLI:NL:RVS:2017:484.

                                                              Pagina 51 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

          198. En voorts: Het betoog van [appellante] dat het beleid van de ksa niet consistent is
              omdat de voorwaarden van in het verleden verleende vergunningen zijn
              versoepeld, slaagt niet omdat dit betoog feitelijke grondslag mist. De Afdeling
              acht daarvoor van belang dat de door [appellante] genoemde vergunningen
              verouderd waren en op onderdelen moesten worden aangepast aan onder meer
              een nieuwe definitie van het begrip spellen. Onweersproken is dat dit ertoe leidde

              dat waar voorheen een gehele competitie als één spel werd aangemerkt, nu
              iedere partij in de competitie als een spel wordt aangemerkt, waardoor het lijkt
              alsof meer spellen worden aangeboden.

          199. De Afdeling stelt vervolgens: Gezien het vorenstaande ziet de Afdeling in wat
              [appellante] hebben aangevoerd geen grond voor het oordeel dat het beleid van
              de ksa niet coherent en systematisch is.


          200. Voorts heeft de Afdeling op 2 mei 2018 uitspraak gedaan in de zaken betreffende
              de door de Kansspelautoriteit verleende vergunningen voor het aanbieden van
              sportprijsvragen en voor instantloterijen.131

          201. In het nieuwsbericht over deze uitspraken132 formuleert de Afdeling dit als volgt:


                Om criminaliteit tegen te gaan, gokverslaving te voorkomen en consumenten
                te beschermen geldt in Nederland een éénvergunningstelsel voor het
                organiseren van lotto's, sportprijsvragen en instantloterijen. De
                Kansspelautoriteit heeft de vergunningen voor deze kansspelen onderhands
                verleend aan Lotto B.V. Andere kansspelbedrijven visten daardoor achter het
                net. Zij vinden dat niet terecht. Volgens hen beperken het

                éénvergunningstelsel en de onderhandse verlening onnodig het Europese vrije
                dienstenverkeer. Zo wijzen ze erop dat voor andere kansspelen, zoals
                speelautomaten en goededoelenloterijen, wel meer vergunningen beschikbaar
                zijn.

                Hoewel het éénvergunningstelsel het Europese vrije verkeer van diensten

                beperkt, kan zo'n beperking gerechtvaardigd zijn vanwege de doelstellingen
                van het Nederlandse kansspelbeleid. Het stelsel mag in zo'n geval geen
                onderscheid naar nationaliteit maken en de beperking van het vrije
                dienstenverkeer moet evenredig zijn met de doelstellingen van het
                kansspelbeleid. De Afdeling bestuursrechtspraak heeft daarbij getoetst aan de
                eis van 'horizontale consistentie'. Dat houdt in dat uit een vergelijking tussen


           131 ECLI:NL:RVS:2018:1466 en 1467.
           132 https://www.raadvanstate.nl/pers/persberichten/tekst-
           persbericht.html?id=1139&summary_only=&category_id=8.
                                                              Pagina 52 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

                de verschillende kansspelen en de daarvoor geldende stelsels blijkt dat de
                doelen van het kansspelbeleid "op coherente en systematische wijze worden
                nagestreefd".

                Naar het oordeel van de Afdeling bestuursrechtspraak moet de
                Kansspelautoriteit in een nieuw besluit beter motiveren waarom zij een

                éénvergunningstelsel hanteert voor lotto's, terwijl zo'n beperking in het aantal
                vergunningen niet geldt voor goededoelenloterijen. Tussen lotto's en
                goededoelenloterijen bestaan geen grote verschillen, aldus de Afdeling
                bestuursrechtspraak. Het onderscheid in vergunningstelsels dat voor deze
                kansspelen wordt gemaakt, is daarom mogelijk niet 'horizontaal consistent'.

                Bij sportprijsvragen en instantloterijen ligt dat anders. Deze verschillen naar

                het oordeel van de Afdeling bestuursrechtspraak zodanig van
                goededoelenloterijen en speelautomaten dat het gerechtvaardigd is dat voor
                sportprijsvragen en instantloterijen slechts één vergunning wordt verleend.

          202. Voor het overige passeert de raad van bestuur deze zienswijze.

          6.5 De Wok en kansspelen via internet of in het buitenland

          203. Door [persoon 1] wordt nog aangevoerd dat de Wok niet van toepassing is omdat

              deze dateert van voor de ontwikkeling en opkomst van internet en
              internetgokken. De Wok zou uitsluitend zijn bedoeld voor fysieke kansspelen.

          204. De raad van bestuur wijst dit van de hand. Artikel 1, van de Wok is techniek-
              neutraal geformuleerd. Ter illustratie verwijst de raad van bestuur naar een
              uitspraak van de rechtbank Amsterdam in de zgn. Unibetzaak.133


          205. De rechtbank Amsterdam overweegt: Op grond van artikel 1 onder a van de Wet
              op de Kansspelen (WoK) is het verboden om zonder vergunning gelegenheid te
              geven om mee te dingen naar prijzen of premies, indien de aanwijzing der
              winnaars geschiedt door enige kansbepaling waarop de deelnemers in het
              algemeen geen overwegende invloed kunnen uitoefenen. Overtreding van deze
              bepaling is strafbaar. Deze bepaling is neutraal geformuleerd: het gaat erom dat

              voor het gelegenheid geven om mee te doen aan kansspelen in Nederland een
              vergunning vereist is. Op welke manier kansspelen worden aangeboden is in deze
              bepaling niet gedefinieerd. Dit brengt mee dat, anders dan Unibet heeft betoogd,
              van de werking van die bepaling niet per definitie is uitgesloten het aanbieden van


           133 ECLI:NL:RBAMS:2015:1452, overweging 4.7.

                                                              Pagina 53 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              kansspelen op manieren die ten tijde van het ontstaan van deze bepaling nog niet
              bestonden noch waren voorzien.

          206. Aangevoerd wordt door [persoon 1] dat de wetgever ervoor heeft gekozen om
              deelname aan buitenlandse kansspelen niet strafbaar te stellen. Voorzover er al
              gelegenheid is gegeven tot meedingen aan prijzen, is deze gelegenheid niet in

              Nederland gegeven.

          207. De raad van bestuur merkt ten eerste op dat deze zienswijze van [persoon 1] in
              strijd is met zijn verwijzing naar hetgeen door andere betrokkenen naar voren is
              gebracht. Immers, deze stellen dat zij wel kansspelen aanbieden in Nederland
              maar dat dit werd gedoogd. Bovendien wordt gesteld dat zij welwillend zijn tot
              enige aanpassingen van het aanbod, in overleg met de Kansspelautoriteit en

              binnen zekere grenzen. De raad van bestuur meent dat niet gesteld kan worden
              dat er geen sprake is van aanbieden van kansspelen in Nederland.

          208. Voor zover [persoon 1] bedoelt te zeggen dat de kansspelen vanuit het buitenland
              of door een buitenlandse aanbieder werden aangeboden, maakt dat geen verschil
              voor de toepasselijkheid van de Wok. Artikel 1, eerste lid, onder a, van de Wok

              spreekt immers van gelegenheid geven en niet van ‘gelegenheid geven door in
              Nederland gevestigde aanbieders’ of ‘vanaf Nederlands grondgebied.’

          209. Volledigheidshalve merkt de raad van bestuur nog op dat het aanbieden in
              Nederland weliswaar geen onderdeel is van de overtreding zoals geformuleerd in
              artikel 1, eerste lid, onder a van de Wok, maar wel relevant is in zoverre dat de
              Kansspelautoriteit zich bij haar optreden laat leiden door de belangen van de

              Nederlandse consument en de doelstellingen van het Nederlandse kansspelbeleid.
              De Kansspelautoriteit zal dan ook niet optreden tegen een Franstalige aanbieder
              die zich richt op de Franse markt, ook niet als de betreffende website vanuit
              Nederland benaderd kan worden.

          210. Anders dan door Corona gesteld, is dan ook onjuist dat de Kansspelautoriteit zou

              moeten optreden tegen alle aanbieders wier websites toegankelijk zijn vanuit
              Nederland.

          211. De raad van bestuur passeert deze zienswijzen.







                                                              Pagina 54 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

          6.6 Geen vergunning

          212. Zoals opgemerkt in randnummer 2 wordt voor het aanbieden van kansspelen
              online geen vergunning verleend als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder a, van
              de Wok. Geen van de betrokken rechtspersonen in deze zaak kon dan ook in het
              bezit zijn van een vergunning als in deze bepaling bedoeld.


          213. Betrokkenen Corona, [bedrijf 3] en [bedrijf 2] voeren aan dat zij opgericht en
              gevestigd zijn in een Europese lidstaat. Door Corona wordt aanvullend aangevoerd
              dat zij in het bezit is van een Maltese vergunning en verantwoording aflegt aan de
              Maltese toezichthouder. Ook voert Corona aan dat zij haar diensten aanbiedt in
              verschillende landen van de Europese Unie.


          214. Of een vergunning is verleend door een buitenlandse autoriteit – bijvoorbeeld de
              Malta Gaming Authority is naar het oordeel van de raad van bestuur echter niet
              relevant. Het gaat in casu om de activiteiten op de Nederlandse markt en daar is
              alleen de Kansspelautoriteit bevoegd, niet de Malta Gaming Authority of een
              andere buitenlandse toezichthouder. Daarbij zij opgemerkt dat op geen enkele
              wijze is gebleken dat de belangen die de Wok en het Nederlandse kansspelbeleid

              beogen te dienen, bij de vergunningen verleend op Malta of elders ook maar enige
              rol spelen.

          215. Daarbij merkt de raad van bestuur nog op dat een deel van het aanbod op de
              websites krooncasino.com en oranjecasino.com onder een groot aantal
              vergunningen wordt aangeboden. Deze zijn afkomstig van van de Malta Gaming

              Authority, maar ook van de Alderney Gambling Control Commission. Alderney is
              geen onderdeel is van de Europese Unie.134

          216. Voorts zijn op de websites krooncasino.com en oranjecasino.com inwoners van
              een groot aantal Europese landen uitgesloten van deelname aan de door hen
              aangeboden kansspelen. Deze uitgesloten landen zijn: Oostenrijk, België,
              Tsjechië, Denemaren, Estland, Frankrijk, Griekenland, Italië, Litouwen, Polen,

              Portugal, Slovenië, Spanje en Engeland.

          217. Indien en voorzover betrokkenen bedoelen aan te geven dat zij ‘Europees
              goedgekeurd’ zouden zijn en dat hen daarom ook in Nederland niets in de weg
              gelegd mag worden, kan de raad van bestuur dat niet volgen.




           134 http://www.alderney.gov.gg/article/4077/States-Members.

                                                              Pagina 55 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

          218. De raad van bestuur overweegt dat het aanbieden van kansspelen in vele landen
              vergunningplichtig is en er eisen worden gesteld aan de aanbieders en hun
              aanbod. Er bestaan verplichtingen met het oog op de financiële afwikkeling (zoals
              uitkeringspercentages bij speelautomaten), voorkomen van witwassen en fraude,
              verslavingspreventie, heffingen en belastingen. Voor kansspelen bestaat geen
              Europese of andere harmonisatie van regelgeving. Aanbieders van kansspelen

              worden geacht zich hier rekenschap van te geven en te onderzoeken in welk land
              zij volgens welke regels kansspelen wel of niet mogen aanbieden.

          219. Betrokkenen hadden zich kunnen en moeten realiseren dat hun bedrijfsactiviteiten
              dus niet overal vrijelijk kunnen worden ontplooid en moeten onderzoeken welke
              regels er in Nederland van toepassing zijn bij het aanbieden van kansspelen. Dat
              hebben zij niet of in elk geval onvoldoende gedaan.135


          220. Aangevoerd wordt dat de Kansspelautoriteit zou moeten optreden tegen het
              “manifest illegale aanbod” van de huidige vergunninghouders, aangezien deze hun
              aanbod in de Nederlandse taal hebben gesteld, websites hebben met een .nl-
              extensie en reclame maken op de Nederlandse radio en televisie en in gedrukte
              media.


          221. De raad van bestuur kan dit betoog niet volgen. Ten eerste ziet het
              prioriteringsbeleid op aanbieders van kansspelen online zonder vergunning. Een
              vergunninghouder heeft een vergunning en kan alleen al om die reden niet onder
              dit prioriteringsbeleid vallen. Ten tweede is het raad van bestuur niet duidelijk op
              welk “manifest illegaal aanbod” wordt gedoeld en betrokkenen lichten dit ook niet
              toe.


          222. Namens onder meer Corona wordt nog aangevoerd dat vergunninghouders
              moeten worden uitgesloten van vergunningverlening omdat er aan Lotto een last
              onder dwangsom is opgelegd. Nu Lotto, ondanks deze last onder dwangsom toch
              een vergunning heeft, is er sprake van strijd met het gelijkheidsbeginsel en is het
              optreden van de Kansspelautoriteit tegen betrokken onevenredig en

              butienproportioneel.

          223. De raad van bestuur kan dit niet volgen. In het geval van krooncasino.com en
              oranjecasino.com is er sprake van het aanbieden van kansspelen zonder
              vergunning. Vergunninghouders zijn wel in het bezit van een vergunning. Reeds
              om deze reden is er geen sprake van gelijke gevallen.



           135 Vgl. ook ECLI:NL:CBB:2016:54, overweging 8.3.

                                                              Pagina 56 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

          224. Voor zover betrokkenen betogen dat de constatering van een overtreding na
              vergunningverlening met zich meebrengt dat die vergunning automatisch dient te
              worden ingetrokken en niet opnieuw een vergunning kan worden verleend, wijst
              de raad van bestuur dit van de hand. Dit zou immers met zich meebrengen dat de
              uitkomst van elk handhavend optreden bij voorbaat al vaststaat: bij welke
              geconstateerde overtreding dan ook raakt de aanbieder de vergunning kwijt en zal

              nimmer meer in aanmerking voor een vergunning komen. Naar het oordeel van de
              raad van bestuur moet er echter altijd beoordelingsruimte zijn en afweging plaats
              kunnen vinden. Dit wordt ook voorgeschreven in de Algemene wet
              bestuursrecht.136

          225. De raad van bestuur is zich ervan bewust dat het verlenen van een vergunning
              geen smetteloze exploitatie garandeert in de jaren daarna. Het is ook niet de rol

              of de taak van een toezichthouder om alleen vergunningen te verlenen om
              vervolgens gedurende de looptijd van de vergunning af te zien van elke vorm van
              toezicht. De Kansspelautoriteit zal ook na het verlenen van een vergunning
              toezicht blijven houden op de handelwijze en activiteiten van vergunninghouders.
              Dat is overigens niets nieuws. In alle gevallen van vergunningverlening – welke
              vergunningverlening op welke markt ook – blijven toezicht en handhaving

              aanwezig.

          226. De raad van bestuur passeert deze zienswijzen.

          6.7  Vergunningverlening in de toekomst

          227. Aangevoerd wordt dat er op dit moment geen beleidskader bestaat met
              betrekking tot aanbieders van kansspelen online zonder vergunning die een
              boetebesluit hebben ontvangen en niet te overzien is welke gevolgen een

              opgelegde boete zal hebben, zoals uitsluiting van vergunningverlening. Voorts
              wordt aangevoerd dat er sprake is van een ongelijk speelveld tussen aanbieders
              die wel en aanbieders die geen boete hebben gekregen.




           136 Vgl. bijvoorbeeld ook ECLI:NL:RBROT:2008:BG5172, Rechtbank Rotterdam, 5 november 2008: De
           stelling van verzoeker dat het de AFM na de vergunningverlening niet langer vrijstond een boete op te
           leggen omdat zij ten tijde van de vergunningverlening reeds op de hoogte was van de feiten treft geen doel.
           Naar vaste jurisprudentie staat het de toezichthouder vrij om te bezien op welke wijze zij handhavend
           meent te moeten optreden naar aanleiding van een overtreding. Indien zij het afwijzen van een
           vergunningaanvraag als een te zwaar middel ziet, staat het haar vrij om alsnog te bezien of zij het
           opportuun acht voor de betreffende gedraging(en) een boete op te leggen. Het bestuursorgaan komt ter
           zake de nodige beleidsvrijheid toe. De voorzieningenrechter is niet op voorhand gebleken dat de AFM niet in
           redelijkheid heeft kunnen besluiten verzoeker een boete op te leggen.
                                                              Pagina 57 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

          228. De raad van bestuur merkt op dat in verschillende zaken betreffende kansspelen
              online zonder vergunning dit punt is aangevoerd en dat de raad van bestuur daar
              reeds op ingegaan is. De Kansspelautoriteit gaat er dan ook vanuit dat er wel
              degelijk kennis is van het standpunt van de Kansspelautoriteit terzake.

          229. De raad van bestuur herhaalt dan ook dat er geen sprake van is dat aanbieders

              die nooit een boete hebben gekregen automatisch wél voor een vergunning in
              aanmerking komen. Het betoog van betrokkenen dat boeteoplegging onevenredig
              en onrechtmatig is vanwege het gevolg voor toekomstige vergunningverlening is
              onterecht.

          230. Alle aanbieders van kansspelen online die een vergunning aanvragen, zullen te
              gelegener tijd worden onderworpen aan een betrouwbaarheidstoets. Dit geldt

              ongeacht of zij in het verleden zijn beboet of niet en ongeacht of de betreffende
              besluiten openbaar zijn gemaakt of niet. Ook aanbieders die geen boete hebben
              gekregen, kan een vergunning geweigerd worden.

          231. In de memorie van toelichting bij de Wet Koa137 wordt gerefereerd aan de toets of
              een aanbieder van kansspelen als betrouwbaar kan gelden. Bijvoorbeeld op

              pagina 56: De vergunninghouder moet in staat zijn aan zijn verplichtingen te
              voldoen ten opzichte van spelers en overheid en terzake kundig zijn. En: […] een
              verantwoorde, betrouwbare en controleerbare organisatie van kansspelen op
              afstand wordt gewaarborgd. Op pagina 63: Uitgangspunt is immers dat alleen
              geschikte en betrouwbare aanbieders in aanmerking kunnen komen voor een
              vergunning tot het organiseren van kansspelen op afstand.


          232. Tenslotte merkt de raad van bestuur nog op dat onder aanbieders van kansspelen
              online onrust is ontstaan door de zgn. motie Bouwmeester (o.a. randnummer 59
              van de zienswijze Corona).138 Ook betrokkenen refereren aan deze motie.

          233. De inhoud van deze motie is de volgende:
                […] overwegende, dat de regering overweegt vergunningen te gaan

                verstrekken met betrekking tot kansspelen via internet;
                van mening, dat vergunninghouders de doelen van het kansspelbeleid,
                waaronder het doel van voorkomen van criminaliteit, moeten dienen;
                van mening, dat illegale aanbieders van kansspelen via internet niet de
                eerstaangewezen partijen zijn om bovengenoemd doel te dienen;



           137 TK 33 996, nr 3, gepubliceerd 24 juli 2014 op de website van het Ministerie van Veiligheid en Justitie:
           http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/kansspelen/documenten-en-publicaties.
           138 De motie Bouwmeester: Kamerstukken 32264, nr. 19, 7 september 2011.
                                                              Pagina 58 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

                van mening, dat de Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het
                openbaar bestuur (Bibob) ook van toepassing moet zijn op de kansspelsector;
                van mening, dat het illegaal aanbieden van kansspelen negatief moet
                meewegen bij een Bibobtoets;
                verzoekt de regering te bewerkstelligen dat illegale aanbieders van kansspelen
                niet in aanmerking kunnen komen voor een vergunning om kansspelen via

                internet aan te bieden, […].

          234. De motie Bouwmeester is echter niet in het wetsvoorstel Koa overgenomen.

          235. De raad van bestuur voegt hier nog aan toe dat de motie Bouwmeester dateert
              van 7 september 2011. Voor betrokkenen geldt dan ook dat zij hiermee rekening
              hadden kunnen houden en hun positie bij toekomstige vergunningverlening

              zekerheidshalve hadden kunnen dienen door af te zien van elke overtreding van
              de Wok tot het moment van inwerkingtreding van het wetsvoorstel Koa.

          236. De raad van bestuur merkt ten slotte op dat er geen sprake van is dat de wijze
              van handhaving wordt ingegeven door de belangen van huidige
              vergunninghouders, zoals door Corona, [bedrijf 3] en [bedrijf 2] is betoogd ter

              hoorzitting van 12 april 2018.

          237. Het optreden van de Kansspelautoriteit in de onderhavige zaak, is overigens gelijk
              aan het optreden in andere, vergelijkbare zaken betreffende overtredingen van
              artikel 1, eerste lid, onder a, van de Wok.

          238. De raad van bestuur passeert deze zienswijzen.

          6.8 Conclusie overtreding


          Overtreding van artikel 1, onder a, van de Wok
          239. De raad van bestuur stelt vast dat via de websites krooncasino.com en
              oranjecasino.com gelegenheid werd gegeven om mede te dingen naar prijzen of
              premies, terwijl de aanwijzing der winnaars geschiedt door enige kansbepaling
              waarop de deelnemers geen overwegende invloed konden uitoefenen, zonder dat
              hiervoor en vergunning was verleend. Hiermee is artikel 1, onder a, van de Wok

              overtreden.

          Periode van de overtreding
          240. Het aanbod was beschikbaar in elk geval in de periode 31 mei 2017 – 2 augustus
              2017.



                                                              Pagina 59 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

          7   Overtreders

          241. In het rapport worden vijf mogelijke overtreders genoemd. De raad van bestuur
              ziet zich thans gesteld voor de vraag welke van deze verantwoordelijk zijn voor de

              in paragraaf 6.8 genoemde overtreding van artikel 1, eerste lid, onder a, van de
              Wok.

          242. De raad van bestuur rekent de overtreding betreffende het aanbieden van
              kansspelen via de websites krooncasino.com en oranjecasino.com toe aan Corona
              Limited, de exploitant van deze websites.


          243. Wat betreft de overige betrokkenen merkt de raad van bestuur het volgende op.

          [Bedrijf 1]
          244. [Bedrijf 1] stelt dat zij nimmer zelf kansspelen aanbiedt. De raad van bestuur is
              bekend dat [bedrijf 1] zichzelf omschrijft als in het Interim Report 1 januari 2017
              – 30 juni 2017 als a holding company that invests in and manages fast-growing

              companies within online gaming. The company is one of the largest in online
              gaming in Europe and has the ambition to outgrow the market, organically and
              through acquisitions.139

          245. In het Annual Report is uitsluitend sprake van kansspelen. Er zijn geen andere
              activiteiten. Vermeld wordt: [bedrijf 1]’s operational subsidiaries’ vision is to
              deliver the best customer experience […] en: Being a responsible operator in

              relation tot customers, suppliers, authorities, investors and other stakeholders is a
              cornerstone of the [bedrijf 1]’s business.140

          246. Ook is aandacht voor de Nederlandse markt, en doet [bedrijf 1] uitspraken over
              deze markt, de wetgeving en de politieke situatie.141


          247. De raad van bestuur meent dat niet gezegd kan worden dat [bedrijf 1] geen
              invloed zou hebben op de werkwijze van haar ondernemingen, nu [bedrijf 1]
              zichzelf aanduidt als een responsible operator die ook op goede voet wil staan met
              toezichthouders (authorities) en oog heeft voor de consument. De opsomming die
              [bedrijf 1] zelf geeft, wekt verwachtingen inzake de bedrijfsvoering van [bedrijf 1]
              en de bemoeienis met het aanbod van kansspelen.




           139 Bjlage 10: stuk 1082/01.015.929.
           140 Idem, pagina 42.
           141 Idem, pagna 19.
                                                              Pagina 60 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

          248. De raad van bestuur merkt voorts op dat de enkele hoedanigheid van investeerder
              niet met zich meebrengt dat men (automatisch) ontslagen is van naleving van de
              regelgeving door de bedrijven waarin wordt geïnvesteerd. Het is algemeen bekend
              dat de kansspelbranche geen branche is als alle andere. Een bedrijf dat in of met
              betrekking tot deze branche activiteiten ontplooit, kan zichzelf niet van elke
              verantwoordelijkheid ontslaan omdat men zelf alleen maar investeert in deze

              branche.

          249. De raad van bestuur is van oordeel dat wie op deze wijze, en kennelijk zonder
              afdoende nader onderzoek, in ondernemingen investeert, het risico neemt om te
              investeren in ondernemingen die wettelijke regels overtreden.

          250. [-].


          251. De raad van bestuur meent echter dat nader onderzoek wenselijk is naar de
              functie en de rol van [bedrijf 1] en zal [bedrijf 1] op dit moment niet als
              overtreder aanmerken maar volstaan met de waarschuwing dat het aanbieden van
              kansspelen online zonder vergunning een overtreding is van de Wok en adviseert
              [bedrijf 1] zich goed te informeren over de geldende wet –en regelgeving in

              Nederland.

          [Bedrijf 2]
          252. [Bedrijf 2] stelt dat zij een investeringsmaatschappij is en zelf geen kansspelen
              uitvoert.

          253. De raad van bestuur merkt op dat de enkele hoedanigheid van investeerder niet

              met zich meebrengt dat men (automatisch) ontslagen is van naleving van de
              regelgeving door de bedrijven waarin wordt geïnvesteerd. Het is algemeen bekend
              dat de kansspelbranche geen branche is als alle andere. Een bedrijf dat in of met
              betrekking tot deze branche activiteiten ontplooit, kan zichzelf niet van elke
              verantwoordelijkheid ontslaan omdat men zelf alleen maar investeert in deze
              branche.


          254. De raad van bestuur is van oordeel dat wie op deze wijze, en kennelijk zonder
              afdoende nader onderzoek, in ondernemingen investeert, het risico neemt om te
              investeren in ondernemingen die wettelijke regels overtreden.

          255. [-].


          256. De raad van bestuur meent echter dat nader onderzoek wenselijk is naar de
              functie en de rol van [bedrijf 2] en zal [bedrijf 2] op dit moment niet als

                                                              Pagina 61 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              overtreder aanmerken maar volstaan met de waarschuwing dat het aanbieden van
              kansspelen online zonder vergunning een overtreding is van de Wok en adviseert
              [bedrijf 2] zich goed te informeren over de geldende wet– en regelgeving in
              Nederland.

          257. Terzijde merkt de raad van bestuur op dat [bedrijf 2] in 2012 een vergunning

              heeft aangevraagd voor het aanbieden van een loterij. De raad van bestuur kan
              deze aanvraag niet plaatsen in het licht van de stelling van [bedrijf 2] dat zij zich
              niet bezig houdt met het aanbieden van kansspelen.

          [Bedrijf 3]
          258. [Bedrijf 3] verricht activiteiten op het gebied van kansspelen. In de schriftelijke
              zienswijze voert [bedrijf 3] aan dat zij haar diensten aanbiedt in de verschillende

              landen van de Europese Unie en beschikt over een vergunning van de Malta
              Gaming Authority om kansspelen aan te bieden.

          259. Ter hoorzitting van 12 april 2018 verklaarde [bedrijf 3] dat zij een B2B bedrijf is
              en spellen ontwikkelt. [Bedrijf 3] biedt deze spellen aan aan in dit geval Corona.


          260. De raad van bestuur kan in het licht van deze verklaring de interessemelding
              Kansspelen op afstand die van [bedrijf 3] (part of the Betsson Group of
              companies) is ontvangen, niet plaatsen.

          261. Evenmin kan de raad van bestuur plaatsen hetgeen [bedrijf 3] aanvoert in de
              schriftelijke zienswijze. Daar stelt [bedrijf 3] immers dat zij onder de Maltese
              vergunning, zijn bestaande consumenten met succes naar een nieuwe,

              gereguleerde omgeving heeft gekanaliseerd. Kanaliseren ziet niet op de
              ontwikkeling van spellen, maar op aanbod aan consumenten.

          262. [-].

          263. De raad van bestuur meent echter dat nader onderzoek wenselijk is naar de

              functie en de rol van [bedrijf 3] en zal [bedrijf 3] op dit moment niet als
              overtreder aanmerken maar volstaan met de waarschuwing dat het aanbieden van
              kansspelen online zonder vergunning een overtreding is van de Wok en adviseert
              [bedrijf 3] zich goed te informeren over de geldende wet –en regelgeving in
              Nederland.

          [Persoon 1]

          264. [Persoon 1] heeft ter hoorzitting van 12 april 2018 aangevoerd dat hij geen
              feitelijk leiding gevende is (geweest). Hij was bestuurder van [bedrijf 1] en

                                                              Pagina 62 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              daarmee automatisch bestuurder van Corona omdat dit een onderdeel was van de
              Betsson Groep.

          265. Betsson heeft in de Nederlandse media gepubliceerd, maar daaruit kan niet
              worden afgeleid dat [persoon 1] op de hoogte was van deze publicaties of van de
              vermeende besluitvoering die hieraan te grondslag zou liggen. De namens

              [persoon 1] geschreven opinie gaat evenmin over het al dan niet aanbieden van
              kansspelen in strijd met de prioriteringscriteria door Corona, zodat hier ook geen
              wetenschap kan worden afgeleid.

          266. [Bedrijf 1] was slechts aandeelhouder en de aandeelhouder van een vennootschap
              is niet strafrechtelijk aansprakelijk voor eventuele overtredingen van de
              vennootschap, tenzij sprake is van feitelijk leiding geven door de aandeelhouder,

              in casu [bedrijf 1].

          267. De raad van bestuur verwijst voor de visie van de raad van bestuur op [bedrijf 1]
              naar bovenstaande. De raad van bestuur merkt voorts op dat [persoon 1] als
              auteur wordt opgevoerd van een artikel in het Financieel Dagblad, dat is
              gepubliceerd kort na de aanscherping van de handhaving door Kansspelautoriteit

              op 1 juni 2017.142 Er is geen aanleiding om aan te nemen dat [persoon 1] niet van
              deze publicatie op de hoogte was. Er is evenmin aanleiding om aan te nemen dat
              de Betssons activiteiten in de media niet zien op krooncasino.com en
              oranjecasino.com.143


















           142 Bijlage 19: stuk 10826/01.017.989.
           143 Zie bijvoorbeeld ook https://www.ad.nl/economie/buitenlandse-online-casino-s-eisen-snelle-legalisering-
           internetgokken~ad46e9e7/ en https://www.nrc.nl/nieuws/2017/07/31/onrust-bij-de-online-gokhuizen-
           12234427-a1568391 en https://casinovergelijker.net/aandeel-betsson-onderuit-[xxx]/.
                                                              Pagina 63 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

          268. [-].

          269. De raad van bestuur meent echter dat nader onderzoek wenselijk is naar de
              functie en de rol van [persoon 1] en zal hem op dit moment niet als overtreder
              aanmerken maar volstaan met de waarschuwing dat het aanbieden van
              kansspelen online zonder vergunning een overtreding is van de Wok en adviseert

              [persoon 1] zich goed te informeren over de geldende wet –en regelgeving in
              Nederland.


          8   Bestuurlijke  boete

          8.1 Algemeen

          270. De raad van bestuur is ingevolge artikel 35a van de Wok bevoegd een boete op te
              leggen van ten hoogste het bedrag van de zesde categorie (artikel 23 van het

              Wetboek van Strafrecht) of – indien dit meer is – 10% van de omzet in het
              boekjaar voorafgaand aan de beschikking. Het bedrag van de zesde categorie
              bedraagt met ingang van 1 januari 2016 € 820.000,-.
          271. Bij de vaststelling van de boete houdt de raad van bestuur rekening met de ernst
              van de overtreding en de mate waarin deze aan de overtreder kan worden
              verweten. Zo nodig houdt de raad van bestuur rekening met de omstandigheden

              waaronder de overtreding is gepleegd (artikel 5:46 van de Algemene wet
              bestuursrecht (hierna: Awb)).

          272. Ingevolge artikel 3:4, tweede lid, van de Awb neemt de raad van bestuur bij het
              bepalen van de hoogte van de boete het evenredigheidsbeginsel in acht. Op grond
              van deze bepaling mogen de voor één of meer belanghebbenden nadelige
              gevolgen van een besluit niet onevenredig zijn in verhouding tot de met het

              besluit te dienen doelen. Als algemene maatstaf geldt daarbij dat de hoogte van
              de boete zodanig dient te zijn dat deze de overtreder weerhoudt van nieuwe
              overtredingen (speciale preventie) en ook in algemene zin voor andere
              (potentiële) overtreders een afschrikkende werking heeft (generale preventie).











                                                              Pagina 64 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

          273. De raad van bestuur neemt bij het bepalen van de hoogte van een op te leggen
              boete de Beleidsregels aanbieden kansspelen online zonder vergunning in acht.
              Deze beleidsregels zijn bekendgemaakt via de website van de
              Kansspelautoriteit.144

          274. De raad van bestuur ziet zich thans gesteld voor de vraag of en zo ja, welke

              sanctie in dit geval passend is.
          8.2 Verwijtbaarheid


          Algemeen
          275. Op dit moment biedt de Wok geen mogelijkheid om vergunningen te verlenen
              voor het aanbieden van online kansspelen. De huidige wet biedt dan ook voor die
              vorm van kansspelen geen mogelijkheid om invulling te geven aan de
              doelstellingen van het kansspelbeleid: het voorkomen van kansspelverslaving, het

              beschermen van de consument en het tegengaan van mogelijke fraude en
              criminaliteit.

          276. De kansspelmarkt is geen gewone economische markt. Omdat financieel gewin
              kan optreden zonder dat daar een evenredige inspanning tegenover staat, is deze
              markt extra gevoelig voor fraude, bedrog en verslaving waarvan de

              kansspelconsument de dupe kan worden.145

          277. Kansspelverslaving of onmatige deelneming146 aan kansspelen kan leiden tot
              (grote) financiële problemen bij de speler en van groot effect zijn op diens
              omgeving. Bij ongereguleerd aanbieden van kansspelen is niet gewaarborgd dat
              opbrengsten worden afgedragen aan charitatieve, sportieve culturele doelen, van
              zgn. verliesgrenzen en minimale uitkeringspercentages (zie bijvoorbeeld artikel

              13, eerste lid, onder f en g, van het Speelautomatenbesluit) en worden bovendien
              geen heffingen en belastingen afgedragen. Daarmee hebben deze
              kansspelaanbieders een negatief effect op reguliere aanbieders – die wel
              opbrengsten afdragen, de voorgeschreven verliesgrenzen en
              uitkeringspercentages respecteren, en heffingen en belastingen betalen – en hun
              financieel beheer daar op afstemmen. De opbrengst van een onvergund kansspel

              kan eenvoudig worden aangewend voor individueel profijt,147 hetgeen de wijze


           144 https://www.kansspelautoriteit.nl/publicaties/vastgesteld-beleid/.
           145 Zesde voortgangsrapportage kansspelen, 27 januari 2009, pagina 6.
           146 Rapport Gokken in Kaart, 2001, pagina 100: Omgerekend naar de Nederlandse bevolking zijn er in 2011
           naar schatting 8,7 miljoen recreatieve spelers, 92.000 risicospelers en 20.300 probleemspelers (tabel 6.1).
           In 2005 ging het naar schatting om 9,6 miljoen recreatieve spelers, 55.000 risicospelers en 28.700
           probleemspelers.
           147 Zie het Europese Hof van Justitie, 24 maart 1994, zaak C-275/92, overweging 60.
                                                              Pagina 65 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              waarop het kansspel wordt aangeboden, georganiseerd en gespeeld, kan
              beïnvloeden.

          278. De positie van deelnemers aan ongereguleerde kansspelen is niet geregeld.148 Er
              is geen enkele garantie voor de deelnemer dat het spel op een eerlijke manier
              gespeeld wordt, het betalingsverkeer veilig verloopt, persoonsgegevens correct

              worden behandeld, en eventueel gewonnen prijzen ook daadwerkelijk worden
              uitgekeerd.149

          279. In 1999 werd door het Europese Hof van Justitie hierover geoordeeld: Het Hof
              wees er voorts op, dat loterijen, wegens de grote bedragen die ermee kunnen
              worden ingezameld en de winsten die zij de deelnemers kunnen bieden, vooral
              wanneer zij op grote schaal worden georganiseerd, ernstige risico's van bedrog en

              andere vormen van criminaliteit kunnen meebrengen. Zij zijn ook een aansporing
              tot geldverkwisting, hetgeen schadelijke gevolgen voor het individu en de
              samenleving kan hebben. Ten slotte, aldus het Hof, mag echter ook niet over het
              hoofd worden gezien — ofschoon dit op zich geen objectieve rechtvaardiging kan
              zijn —, dat loterijen in belangrijke mate kunnen bijdragen tot de financiering van
              onbaatzuchtige activiteiten of activiteiten in het algemeen belang, zoals

              maatschappelijk en caritatief werk, sport en cultuur.150

          280. De raad van bestuur stelt vast dat via de websites krooncasino.com en
              oranjecasino.com gelegenheid werd gegeven tot het deelnemen aan kansspelen
              online zonder vergunning en dat deze websites zich – in elk geval mede – richtten
              op de Nederlandse markt. Gelet op het hiervoor gestelde kwalificeert de raad van
              bestuur het onvergund en ongereguleerd aanbieden van kansspelen online als

              zeer ernstig.

          281. Van een bedrijf dat online kansspelen aanbiedt in Nederland mag worden
              verwacht dat het zich verdiept in de Nederlandse wet- en regelgeving en handelt
              binnen de grenzen die daarin worden gesteld. Corona, als exploitant van
              krooncasino.com en oranjecasino.com had redelijkerwijs op de hoogte kunnen en

              moeten zijn van de Nederlandse wetgeving op het gebied van kansspelen online
              en van de handhaving door de Kansspelautoriteit. De strikt selectieve beperking
              van deze kennisneming tot één enkele brief van 6 mei 2013 - wat er ook zij van


           148 Zie bijvoorbeeld: http://www.kansspelautoriteit.nl/kansspelen/risico'-kansspelen/. Zie ook
           ECLI:NL:RBUTR:2003:AI0977, overweging 3.14: De Wet op de Kansspelen strekt tot bescherming van het
           publieke belang bij het inperken van fraude en van excessieve goklust. Zie ook ECLI:NL:HR:2005:AR4841,
           overweging 3.3.2, en ECLI:NL:RBSGR:2006:BB8297, overweging 6.16.
           149 Rapport Aanpak bestrijding van kansspelen via internet, Ministerie van Justitie, 25 juli 2006.
           150 C-124/97, overweging 13. Zie ook zaak C-275/92, de zgn. zaak Schindler, waarnaar het Hof in deze
           uitspraak verwijst, en dan met name overweging 60.
                                                              Pagina 66 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              de uitleg die Corona en de overige betrokkenen aan deze brief geven – is geen
              reden om af te zien van sanctionering.

          Omvang van het aanbod van kansspelen
          282. De raad van bestuur stelt vast dat op de website krooncasino.com onder meer
              casinospelen, live casino, sportweddenschappen en virtual sport werden

              aangeboden:
             •  Onder <casino> werden aangeboden jackpot slots (59), video slots (646),
                classic slots, table games (51), video poker (12) en other games (40).
             •  Onder <table games> werden aangeboden blackjack, roulette, poker en
                andere spellen.
             •  Onder <other games> werden onder meer bingo en krasloten (scratch)
                aangeboden.

             •  Onder <live casino> werden onder meer live roulette, live baccarat en live
                blackjack aangeboden (23 spellen).
             •  Onder <sport> werden weddenschappen aangeboden op circa 30 sporten en
                toernooien, waaronder voetbal, ijshockey, tennis.
             •  Onder <live bet> kon een speler weddenschappen afsluiten op lopende
                wedstrijden. Op het moment van onderzoek werd aangeboden live betting op 9

                voetbalwedstrijden, 18 tenniswedstrijden, 3 basketbalwedstrijden, 1
                baseballwedstrijd, 2 rugbywedstrijden, 2 snookerwedstrijden en 2
                volleybalwedstrijden. Een weddenschap kon gevolgd worden via een live
                stream.
             •  Onder <virtual sports> werd voetbal, tennis, basketbal, paardenrennen en
                hondenraces aangeboden.


          283. De raad van bestuur stelt voorts vast dat op de website oranjecasino.com onder
              meer casinogames en live casino werd aangeboden:
              • Onder <casino games> werden aangeboden video slots (540), classic slots
                (48), live casino (roulette, blackjack, poker en baccarat), table games (51) en
                other games (40).
              • Onder <other games> werden onder meer bingo en krasloten aangeboden.
              • Onder <live casino> werden aangeboden diverse roulettes, blackjackbaccarat

                en poker aangeboden (21 spellen).

          Bonussen en promoties
          284. Zowel krooncasino.com als oranjecasino.com bieden (potentiële) spelers een
              bonusprogramma.





                                                              Pagina 67 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

          285. Bij krooncasino.com werden aangeboden:
              a. een welkomstbonus van € 200,-;
              b. een bonus van € 100,- bij een eerste storting bij sportweddenschappen;
              c. een season start bonus van € 200,-;
              d. de Summer Cash Splash waarbij spelers tussen 26 mei en 4 juni konden
                deelnemen aan de Roulette NL Table en € 500,- extra winnen;

              e. een bonus van € 10,- free bet bij Kroon Casino Sport, elke week, bij a € 50
                turnover;
              f. een jackpot van € 3.400.000,- met de tekst and growing fast;
              g. vijf jackpots varierend van € 3.400.000,- tot bijna € 2.000.000,-.

          286. Bij oranjecasino.com werden aangeboden:
              a. een welkomstbonus van € 100,- bij de videoslots en de classic slots;

              b. een welkomstbonus van € 100 aangeboden bij de table games;
              c. een welkomst bonus aangeboden van € 100 en 250 free spins on Blood
                Suckers II bij live casino.
              d. Onder <promotions> werden aangeboden de Summer Cash Splash, een
                Extreme Roulette Tournament with amazing prices, welkomstbonussen en de
                mogelijkheid om tegelijkertijd meer dan één spel te spelen (Multi Game Play);

              e. Op de homepage werd vermeld dat de jackpot Hall of Gods de € 6,1 miljoen
                was gepasseerd. Ook werd op de website verwezen naar de jackpot Arabian
                Nights en Mega Moolah.

          Inzetten en opname
          287. Voor VIP players is er op beide websites een salon privé waar hoge inzetten
              kunnen worden gedaan (tot € 2500,-).


          288. De maximale opname (withdrawal) is volgens de algemene voorwaarden €
              10.000,- per etmaal (krooncasino.com) resp. € 50.000,- per etmaal
              (oranjecasino.com), tenzij een hoger bedrag is toegestaan.

          Risico’s voor spelers

          289. Daar komt bij dat de op de websites aangeboden kansspelen veelal zogenoemde
              short odd-kansspelen betroffen, zoals casinospelen, speelautomaten en poker. Uit
              de (wetenschappelijke) literatuur is bekend dat bij short-odd kansspelen meer
              verslaafde spelers te vinden zijn dan bij long odd-kansspelen, zoals loterijen.151
              Bij de aangeboden kansspelen speelt verslavingsproblematiek derhalve een rol
              van betekenis. Het hiervoor gestelde, dat de positie van deelnemers niet is
              geregeld en de negatieve gevolgen van onmatige deelneming aanzienlijk kunnen

           151 Zie bijvoorbeeld het rapport Gokken in Kaart, WODC, ministerie van Veiligheid en Justitie, december
           2011, pagina 1.

                                                              Pagina 68 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

              zijn, versterkt de opvatting van de raad van bestuur dat de overtreding zeer
              ernstig is. De raad van bestuur verwijst ter illustratie hiervan naar de uitspraak
              van de Afdeling van 22 februari 2017, waar opgemerkt wordt: Naast het feit dat
              er geen direct contact is tussen de consument en de marktdeelnemer, vormen de
              zeer gemakkelijke en permanente toegang tot kansspelen die op internet worden
              aangeboden, alsook de potentieel grote omvang en hoge frequentie van het

              betrokken internationale aanbod, in een omgeving die bovendien wordt
              gekenmerkt door het isolement van de speler, een klimaat van anonimiteit en het
              ontbreken van sociale controle, evenzoveel factoren die een toename van
              gokverslaving en geldverkwisting door gokken en dus ook van de negatieve
              sociale en morele gevolgen daarvan in de hand werken (zie onder meer het arrest
              van het HvJ van 8 september 2010, Carmen Media Group, ECLI:EU:C:2010:505,
              punten 102 en 103 en de daar aangehaalde rechtspraak).152 Dit onderstreept de

              ernst van de overtreding.

          290. De websites richtten zich (mede) op de Nederlandse markt. Corona was
              voornemens het aanbod voort te zetten, desnoods in een iets gewijzigde vorm,
              om ‘tegemoet te komen’ aan de doelstellingen van het Nederlandse
              kansspelbeleid, maar had geenzins het voornemen om de overtreding te

              beëindigen. Het baart de raad van bestuur zorgen dat de betrokkenen in deze
              zaak de indruk wekken dat zij wetgeving, toezicht en toezichthouder
              ondergeschikt achten aan de eigen bedrijfsvoering.

          8.3 Boetevaststelling

          291. Gelet op bovenstaande acht de raad van bestuur passend en geboden dat een
              boete wordt opgelegd aan Corona Limited.


          292. De raad van bestuur heeft bij het bepalen van de boete acht geslagen op de ernst
              van de overtreding, het aantal websites en het aantal spellen dat werd
              aangeboden (zie randnummers 278 en 279), de hoogte van de te winnen
              jackpots, maximale inzetten en opnames, en de aangeboden bonussen en
              promoties, een en ander conform de boetebeleidsregels en zoals in bovenstaande
              toegelicht.


          293. De raad van bestuur neemt bij de bepaling van de hoogte van de boete het
              startbedrag van € 150.000,- in acht. Dit startbedrag wordt conform de
              boetebeleidsregels verhoogd gelet op het aanbod van spellen, prijzen (jackpots)
              bonussen en andere omstandigheden zoals omschreven randnummer 292.


           152 ECLI:NL:RVS:2017:484, overweging 3.1.

                                                              Pagina 69 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049

          294. Alles afwegende acht de raad van bestuur een boete van € 300.000,- aan Corona
              Limited passend en geboden.

          295. De raad van bestuur acht geen aanleiding aanwezig voor boeteverhogende of
              boeteverlagende omstandigheden.

          8.4  Waarschuwing

          296. Ten aanzien van de overige in deze betrokken bedrijven zal de raad van bestuur

              volstaan met de waarschuwing dat het aanbieden van kansspelen zonder
              vergunning in strijd is met de Nederlandse regelgeving en dat de
              Kansspelautoriteit hen adviseert zich goed te informeren over de Nederlandse
              wetgeving, de legale of illegale status van de activiteiten in Nederland en de
              handhaving terzake.


           9  Besluit


           De raad van bestuur:

              a. stelt vast dat Corona Limited artikel 1, eerste lid, onder a, van de Wok heeft
                overtreden door gelegenheid te geven om mede te dingen naar prijzen of

                premies, waarbij de aanwijzing der winnaars geschiedt door enige
                kansbepaling waarop de deelnemers geen overwegende invloed kunnen
                uitoefenen, en waarvoor geen vergunning is verleend;
              b. legt aan Corona Limied een boete op van € 300.000,-;
              c. stelt ten aanzien van de overige in randnummer 57 van dit besluit
                betrokkenen geen overtreding vast en legt geen boete op, maar zal volstaan
                met een waarschuwing dat het aanbieden van kansspelen zonder vergunning

                in strijd is met de Nederlandse regelgeving, en dat de Kansspelautoriteit hen
                adviseert zich goed te informeren over de activiteiten van bedrijven uit de
                kansspelbranche, de legale of illegale status van die activiteiten in Nederland
                en de handhaving.

              Den Haag, 31 juli 2018


              De raad van bestuur van de Kansspelautoriteit,

              w.g.
              J.J.H. Suyver
              voorzitter


                                                              Pagina 70 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  31 juli 2018
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  12517 / 01.041.049


              Tegen dit besluit kan degene wiens belang rechtstreeks bij dit besluit is betrokken, binnen
              zes weken na de dag van bekendmaking van dit besluit een gemotiveerd bezwaarschrift
              indienen bij de Kansspelautoriteit, afdeling Juridische Zaken en Ontwikkeling, Postbus 298,
              2501 CG Den Haag.


              Boetes dienen binnen zes weken nadat het besluit op de in artikel 3:41 van de Algemene
              wet bestuursrecht voorgeschreven wijze bekend is gemaakt, te zijn betaald op
              bankrekeningnummer IBAN NL07ABNA0501634479 ten name van Kansspelautoriteit, Den
              Haag, Nederland, onder vermelding van het kenmerk van dit besluit. Na het verstrijken van
              deze termijn wordt de geldboete vermeerderd met de wettelijke rente.




































                                                              Pagina 71 van 71</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>