<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>









           OPENBAAR



           Besluit van de Raad van Bestuur van de Kansspelautoriteit als bedoeld in artikel 35a
           van de Wet op de kansspelen tot oplegging van een bestuurlijke boete aan TSG
           Interactive Gaming Europe Limited


           Zaak:     12871
           Kenmerk:  13366.001 / 01.060.707
           Openbaarmaking onder kenmerk: 13366.001/01.060.708

                                   Besluit




           Samenvatting


           Voor kansspelen online wordt een aanbieder geen vergunning verleend, aangezien
           binnen het huidige wettelijke kader onvoldoende vorm kan worden gegeven aan de
           doelstellingen van het kansspelbeleid: het voorkomen van kansspelverslaving, het
           beschermen van de consument en het tegengaan van mogelijke fraude en
           criminaliteit.


           In april 2012 is de Kansspelautoriteit opgericht. Het tegengaan van ongereguleerde
           kansspelen is één van de prioriteiten van de Kansspelautoriteit. Onduidelijk is immers
           of de aanbieders van dergelijke kansspelen voldoende betrouwbaar zijn en of zij de
           (potentiële) speler voldoende beschermen. Deze situatie is bijzonder onwenselijk.

           Via de website www.pokerstars.eu zijn in elk geval in de periode 26 juli 2018 tot en
           met 10 januari 2019 kansspelen online zonder vergunning aangeboden op – in elk

           geval mede – de Nederlandse markt. Dit is een overtreding van artikel 1, eerste lid,
           onder a, van de Wet op de kansspelen.

           Deze overtreding wordt toegerekend aan TSG Interactive Gaming Europe Limited te
           Malta. Er wordt een boete opgelegd van € 400.000-.









                                                              Pagina 1 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707

           Inhoudsopgave


           Samenvatting ................................................................................................... 1
           1       Inleiding ........................................................................................... 4

           2       Wettelijke bepalingen ......................................................................... 4
           3       Onderzoek naar websites en betrokkenen ............................................. 4

            3.1    De website ........................................................................................ 4
              3.1.1 Eerste onderzoek www.pokerstars.eu ................................................ 4

              3.1.2 Tweede onderzoek www.pokerstars.eu .............................................. 5
              3.1.3 Storting op de website www.pokerstars.eu ......................................... 6

              3.1.4 Spelersaccount op de website pokerstars.eu ...................................... 6
              3.1.5 Spelsoftware .................................................................................. 6

              3.1.6 Informatie van de payment service provider ...................................... 7

            3.2    De betrokkene ................................................................................... 7
           4       Rapport ............................................................................................ 8

           5       Zienswijze ........................................................................................ 9
            5.1    Procedureel ....................................................................................... 9

            5.2    Inhoudelijk ....................................................................................... 9
           6       Feitelijk kader .................................................................................. 10

            6.1    Onderzoek website ............................................................................ 10
            6.2    Meedingen naar prijzen ..................................................................... 11

            6.3    Bonussen en promoties ..................................................................... 11
           7       Juridische beoordeling ....................................................................... 11

            7.1    De bevoegdheid van de raad van bestuur ............................................ 11
            7.2    Eerdere rechterlijke uitspraken ........................................................... 12

            7.3    Geen vergunning .............................................................................. 12
            7.4    Vertrouwensbeginsel ......................................................................... 12

            7.5    Rechtszekerheidsbeginsel, gelijkheidsbeginsel en transparantie... 19

            7.6    Overige punten uit de zienswijze ........................................................ 22
            7.7    Conclusie overtreding ........................................................................ 27

           8       Overtreder ....................................................................................... 27

                                                              Pagina 2 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707

           9       Bestuurlijke boete ............................................................................. 27
            9.1    Algemeen ........................................................................................ 27

            9.2    Ernst en verwijtbaarheid .................................................................... 28
            9.3    Boetevaststelling .............................................................................. 30

           10      Besluit ............................................................................................. 31









































                                                              Pagina 3 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707




        1  Inleiding

        1. De raad van bestuur van de Kansspelautoriteit (hierna: de raad van bestuur) is belast
           met het toezicht op de naleving van de Wet op de kansspelen (hierna: Wok). De Wok
           bevat een verbod op het gelegenheid geven tot deelname aan kansspelen zonder

           vergunning. In dit besluit stelt de raad van bestuur vast dat TSG Interactive Gaming
           Europe Limited (hierna: TSG) dit verbod heeft overtreden. Daarom wordt haar een
           boete van € 400.000,- opgelegd. De raad van bestuur zet dat hieronder nader uiteen.


        2  Wettelijke  bepalingen


        2. Artikel 1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Wok bepaalt dat het verboden is om
           gelegenheid te geven om mede te dingen naar prijzen of premies, indien de
           aanwijzing der winnaars geschiedt door enige kansbepaling waarop de deelnemers in
           het algemeen geen overwegende invloed kunnen uitoefenen, tenzij daarvoor ingevolge
           deze wet vergunning is verleend.


        3. Artikel 35a, eerste lid, van de Wok bepaalt dat de raad van bestuur een bestuurlijke
           boete kan opleggen wegens overtreding van onder andere de voorschriften
           vastgesteld bij of krachtens artikel 1, eerste lid, onder a van de Wok.

        4. Artikel 35a, tweede lid, van de Wok bepaalt dat de bestuurlijke boete die voor een
           overtreding als bedoeld in het eerste lid kan worden opgelegd ten hoogste het bedrag
           van de zesde categorie, bedoeld in artikel 23, vierde lid, van het Wetboek van

           Strafrecht of, indien dat meer is, tien procent van de omzet in het boekjaar
           voorafgaande aan de beschikking.

        5. Artikel 23, vierde lid, van het Wetboek van Strafrecht bepaalt dat het hiervoor
           bedoelde bedrag van de zesde categorie € 830.000,- is.


        3  Onderzoek   naar  websites  en betrokkenen

        3.1 De website

        3.1.1 Eerste onderzoek www.pokerstars.eu




                                                              Pagina 4 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707

        6. Op 26 juli 2018 is de website pokerstars.eu onderzocht.1 Daarbij is gebleken:
              a. de website was bereikbaar vanaf een Nederlands IP-adres;
              b. twee bekende Nederlanders hebben een eigen pagina op de website en maken
                deel uit van het Team Pokerstars Netherlands;2
              c. de betaalmethode iDeal werd aangeboden onder de optie online bank
                transfer;3

              d. de minimale storting is € 10,- tenzij anders vermeld;4
              e. er is geen maximale storting. Onder set deposit limit werd vermeld dat elke
                speler zijn eigen limiet kan instellen;5
              f. er was een Nederlandstalig contactformulier beschikbaar op de website;6
              g. de website vermeldde twee Nederlandse organisaties voor verslavingszorg
                onder de kop: Need help, advise or counselling;7

              h. de website vermeldde een lijst van uitgesloten landen. Nederland was niet op
                deze lijst opgenomen;8
              i. op de website werden pokerspellen (pokertoernooien) aangeboden:
                Biggest Poker Tournaments in Live & Online Poker. Genoemd worden 10 online
                pokertoernooien en 12 live pokertoernooien. Daarnaast noemt Pokerstars
                zichzelf onder meer the world’s largest online poker site en the only place to
                play tournament poker online met a game starting every second;9

              j. er werden diverse bonussen en promoties aangeboden (zie onder 6.4 in dit
                besluit);
              k. pokerstars.eu maakt gebruik van een random number generator.10 Onder
                <Integrity of the Shuffle> wordt vermeld dat de kaarten softwarematig
                worden geschud zodat ze op volledig willekeurige volgorde liggen;11
              l. er wordt gezocht naar een Customer Services Specialist -Dutch- Day Shifts.12

        3.1.2 Tweede onderzoek www.pokerstars.eu


        7. Op 10 januari 2019 is de website pokerstars.eu voor de tweede maal onderzocht.13



           1 Stuk 12871/01.037.470.
           2 Stuk 12871/01.037.470/23: Poker’s biggest and most well-resepected pros from the Netherlands!
           3 Stuk 12871/01.037.470/04 en 05 en 12 en 13, met de vermelding: Netherlands.
           4 Stuk 12871/01.037.470/04.
           5 Stuk 12871/01.037.470/04: We believe that you should be allowed to manage your own budget for
           playing online. We therefore allow you to restrict your own weekly real money deposit limits. Of course,
           those limits may be no higher than the ones we already have for your account.
           6 Stuk 12871/01.037.470/06 en 14.
           7 Stuk 12871/01.037.470/07.
           8 Stuk 12871/01.037.470/08.
           9 Stuk 12871/01.037.470/15 en 12871/01.037.470/01.
           10 Stuk 12871/01.037.470/21.
           11 Stuk 12871/01.037.470/22.
           12 Stuk 12871/01.037.470/31.
           13 Stuk 12871/01.047.618.
                                                              Pagina 5 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707

        8. Daarbij is gebleken dat er enkele verschillen waren ten opzichte van het eerste
           onderzoek van de website:
              a. onder <online banking> werd de betaalmethode iDeal niet meer genoemd;14
              b. het was niet meer mogelijk een contactformulier in de Nederlandse taal te
                kiezen;15
              c. er was geen vacature voor Nederlands sprekend personeel.


        9. Nederland was niet opgenomen in de lijst van uitgesloten landen.16

        3.1.3 Storting op de website www.pokerstars.eu

        10. Op 15 augustus 2018 is een storting gedaan op de website pokerstars.eu.17 Na het
           inloggen op het spelersaccount was het mogelijk om via de optie <Deposits &
           Withdrawals> geld op de spelersrekening te storten. Na het aanklikken van de optie
           <online bank transfer> werd een pop-up getoond met de logo’s van Neteller, iDeal en

           Trustly.18 Na het kiezen van de optie <iDeal> verscheen een pagina met daarop de
           logo’s van Nederlandse banken.19 Er is een storting gedaan van € 20,-. Deze betaling
           is verwerkt door een payment service provider.20 € 20,- bleek het minimale bedrag21

        11. Bij iDeal werd onder country vermeld: Netherlands.22

        3.1.4 Spelersaccount op de website pokerstars.eu

        12. Op 26 juli 2018 en 10 januari 2019 is ingelogd op de website pokerstars.eu. daarbij is

           gebruik gemaakt van een bestaand account. Op 29 januari 2019 is een nieuw account
           aangemaakt. Bij het aanmaken van het account werd automatisch de landkeuze
           Netherlands voorgeselecteerd.23

        3.1.5 Spelsoftware

        13. Op 16 januari 2019 is onderzoek gedaan naar de software die te downloaden is vanaf
           de website pokerstars.eu.24 Deze software moet worden gedownload en geïnstalleerd
           voordat een speler aan de pokerspellen kan deelnemen.



           14 Stuk 12871/01.047.618/05.
           15 Stuk 12871/01.047.618/06
           16 Stuk 12871/01.047.618/08.
           17 Stuk 12871/01.037.471.
           18 Stuk 12871/01.037.471/03.
           19 Stuk 12871/01.037.471/06.
           20 Stuk 12871/01.037.471/13.
           21 Stuk 12871/01.037.471/04.
           22 Stuk 12871/01.037.471/02.
           23 Stuk 12871/01.048.634.
           24 Stuk 12871/01.047.636.
                                                              Pagina 6 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707

        14. De zoekterm pokerstars downloaden leidde naar de in het Nederlands gestelde pagina
           op de website pokerstars.com: PokerStars voor de PC – Nu downloaden en spelen! Op
           deze pagina werd uitgelegd hoe een speler kan beginnen met pokeren bij
           pokerstars.25 Onder de taalkeuze was Nederlands opgenomen.26

        3.1.6 Informatie van de payment service provider

        15. Op 7 december 2018 en 11 maart 2019 is een informatievordering gedaan bij de

           payment service provider.27

        16. Uit de ontvangen informatie bleek dat in de periode 14 juli 2018 tot 29 augustus 2018
           bijna 255.000 transacties met iDeal zijn gedaan vanaf ruim 33.000 unieke
           Nederlandse rekeningnummers.

        17. In de overeenkomst met de payment service provider is iDeal opgenomen onder

           payment methods: iDeal (NL).28
        3.2 De betrokkene


        18. In de algemene voorwaarden was op 26 juli 2018 opgenomen: Please note that the
           Agreement constitues a legally binding agreement between you, Rational Gaming
           Europe Limited (“Rational Gaming”) and Stars Mobile Limited (“Stars Mobile”) […]29
           Rational Gaming staat op 26 juli 2018 ook vermeld onderaan de pagina’s van de

           website.

        19. Op 12 december 2019 was de tekst in de algemene voorwaarden gewijzigd en werd
           vermeld: Please note that the Agreement constitutes a legally binding agreement
           between you, TSG Interactive Gaming Europe Limited (“TSG”) and Stars Mobile
           Limited (“Stars Mobile”) […].


        20. De registratie bij de Maltese Kamer van Koophandel van zowel Rational Gaming als
           TSG heeft nummer C54266.30

           Vergunningen
        21. Op 18 en 19 december 2018 en 9 januari 2019 is informatie verzameld over de
           vergunningen die op de website pokerstars.eu werden vermeld.31


           25 Stuk 12871/01.047.636/01.
           26 Stuk 12871/01.047.636/02.
           27 Stuk 12871/01.045.246 en stuk 12871/01.052.662.
           28 Stuk 12871/01.049.924/02.
           29 Stuk 12871/01.037.470/09.
           30 Stuk 12871/01.046.501/06 en 09 (new company name).
           31 Stuk 12871/01.046.501.
                                                              Pagina 7 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707


        22. Op 26 juli 2018 stond op de website vermeld: Rational Gaming is a company
           registered in Malta (C54266) with registered address at Villa Seminia, 8, Sir Temi
           Zamm1t Avenue, Ta' Xbiex XBXl 011 Malta and licensed by the Malta Gaming
           Authority pursuant to which it operates the real money games, ('RM Games1 offered
           to you on the Internet sites found at www.pokerstars.eu, www.pokerstarscasmo.eu,

           www.betstars.eu, www.betstarsjackpots.eu and www.fulltilt.eu (the 'Sites') under the
           following licenses LGA/CL3/795/2011, LGA/CL4/795/2011. LGA/CL1/1050/2014,
           MGA/CL2/1059/2014, MGA/CL1/1083/2015, MGA/CL1/1084/2015,
           MGA/CL1/1121/2015. The terms and conditions governing your play on RM Games
           follow below.32


        23. Op 10 januari 2019 werd vermeld: TSG is a company registered in Malta (C54266)
           with registered adress at Villa Seminia, 8, Sir Temi Zammit Avenue, Ta’ Xbiex, XBX
           1011, Malta and licensed by the Malta Gaming Authority pursuant to which it operates
           the real money games (“RM Games”) offred to you on the internet sites found at
           www.pokerstars.eu […] under the License No. MGA/B2C/213/2011.33

        24. Volgens het overzicht van de Malta Gaming Authority staat de vergunning met

           nummer MGA/B2C/213/2011 op naam van TSG, maar in de overzichten van websites
           valt de website www.pokerstars.eu onder een andere vergunning, te weten
           MGA/B2C/214/2011, die op naam staat van Rational Networks Limited.34


        4 Rapport

        25. Op 16 april 2019 is een rapport opgemaakt.


        26. In het rapport wordt geconstateerd dat de geadresseerde van het rapport, TSG
           Interactive Gaming Europese Limited (Pokerstars), in strijd met artikel 1, eerste lid,
           onder a, van de Wok gelegenheid heeft gegeven om mede te dingen naar prijzen of
           premies, waarbij de aanwijzing der winnaars geschiedt door enige kansbepaling
           waarop de deelnemers in het algemeen geen overwegende invloed kunnen uitoefenen,

           terwijl daarvoor geen vergunning is verleend.

        27. Het rapport en de bijbehorende stukken zijn toegezonden aan de gemachtigde van
           TSG.35


           32 Stuk 12871/01.037.470/09.
           33 Stuk 12871/01.047.618/09.
           34 Stuk 12871/01.046.501/04 en 05.
           35 Stuk 12871/01.055.500.
                                                              Pagina 8 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707

           5  Zienswijze

        5.1 Procedureel

        28. Bij brief van 20 mei 2019 is TSG uitgenodigd ter hoorzitting van 24 juni 2019 een
           zienswijze op het rapport te geven.36

        29. Op 28 mei 2019 is door de gemachtigde verzocht om uitstel van de hoorzitting.37


        30. De hoorzitting is vervolgens verplaatst naar 22 juni 2019.38

        31. Namens TSG zijn verschenen: de [persoon 1], [persoon 2], [persoon 3], de
           gemachtigden: de heer mr. [gemachtigde 1], de heer mr. [gemachtigde 2] en de heer
           mr. [gemachtigde 3]. Zij werden vergezeld van een tolk.

        32. Van de hoorzitting is een verslag gemaakt.39 Dit verslag is op 30 juli 2019 aan
           gemachtigden verzonden.40

        5.2 Inhoudelijk


        33. Ter hoorzitting van 22 juli 2019 is door TSG, samengevat, het volgende naar voren
           gebracht:
           a. Er zijn na 28 augustus 2018 geen iDealtransacties meer verricht (pleitnota,
              randnummers 5 en 6).
           b. Werving van Nederlandstalig personeel en de Nederlandse taal op de .com-
              website zijn bedoeld voor Nederlandssprekenden buiten Nederland (pleitnota

              randnummers 7 tot en met 9).
           c. De vermelding van Nederlandse pokerspelers op de website is niet relevant. Deze
              spelers opereren internationaal (pleitnota randnummers 10 en 11).
           d. De verwijzing naar Nederlandse verslavingsinstellingen is niet relevant. Pokerstars
              steunt veel organisaties in landen waar haar diensten niet beschikbaar zijn. Sinds
              2016 is er met [bedrijf 1] geen contact meer geweest (pleitnota, randnummers 12
              tot en met 16).

           e. De lijst van uitgesloten landen moet niet worden gezien als een uitputtende
              opsomming. Er wordt een actuele interne lijst bijgehouden, die een aanzienlijke
              ontwikkeling heeft doorgemaakt. Hetzelfde geldt voor de vermelding van
              Nederland in het dropdown menu (pleitnota, randnummers 17 tot en met 19).


           36 Stuk 13366/01.057.007.
           37 13366/01.057.444, 01.057.505, 01.057.708 en 01.057.710.
           38 13366/01.057.698.
           39 13366/01.060.562.
           40 13366/01.060.646.
                                                              Pagina 9 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707

           f. TSG heeft nooit een fysiek pokertoernooi in Nederland georganiseerd. Het
              aanmaken van een account betekent ook niet dat acounthouders ook deelnemen
              aan de pokerspellen (pleitnota, randnummers 20 tot en met 21).
           g. In het rapport is informatie opgenomen waarmee beoogd wordt aan te tonen dat
              er een app wordt aangeboden in de Nederlandse taal. Deze app is niet
              beschikbaar in Nederland, aangezien iOS in Nederland geen enkele kansspelapp

              ondersteunt. In het rapport is de Maltese versie van iOS onderzocht en de op
              Nederland gerichte pagina (pleitnota, randnummers 23 en 24).
           h. De gelieerde website pokerstarspartners.nl zegt niets over het aanbieden van
              kansspelen in Nederland (pleitnota, randnummers 25 tot en met 27).
           i. In het jaarverslag over 2017 wordt alleen toegelicht hoe TSG denkt over het
              prioriteringsbeleid van de Kansspelautoriteit (pleitnota, randnummer 27).

           j. Op basis van de geschiedenis van het prioriteringsbeleid is er sprake van een
              schending van het vertrouwensbeginsel en het rechtszekerheidsbeginsel
              (pleitnota, randnummers 28 tot en met 58).
           k. Het rechtszekerheidsbeginsel wordt geschonden omdat bij de handhaving per 1
              juni 2017 naast het prioriteringsbeleid ook subjectieve criteria worden gebruikt
              (pleitnota, randnummer 59). Bovendien wordt er een beroep gedaan op niet-
              gepubliceerde criteria (pleitnota, randnummer 59.1).

           l. Er is geen sprake van gelijke behandeling en transparantie, eveneens omdat er
              sprake is van niet-gepubliceerde criteria (randnummer 60).
           m. Er kan geen sanctie worden opgelegd als er sprake is van strijdigheid met het
              Europese recht (pleitnota randnummer 61).

        34. Ter hoorzitting is een presentatie gegeven door TSG over Pokerstars, waarin een

           toelichting is gegeven op het bedrijf, de werkwijze – onder meer op het gebied van
           responsible gaming - en het kansspelaanbod.41 De pleitnota met de zienswijze van
           TSG is op vrijdag 26 juli 2019 nagezonden.42

        35. De raad van bestuur zal in hoofdstuk 7 van dit besluit eerst ingaan op het betoog van
           TSG inzake het vertrouwensbeginsel, het rechtszekerheidsbeginsel, het
           gelijkheidsbeginsel en de transparantie. Daarna zal de raad van bestuur ingaan op de

           overige punten uit de zienswijze van TSG.


        6   Feitelijk kader

        6.1 Onderzoek website


           41 13366/01.060.425.
           42 13366/01.060.541.

                                                              Pagina 10 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707

        36. Op de website pokerstars.eu werden pokerspellen aangeboden. Deze zijn aan te
           merken als kansspelen.43

        37. Voor het aanbieden van de kansspelen was geen vergunning verleend door de
           Kansspelautoriteit, terwijl het aanbod was gericht op – in elk geval mede – de
           Nederlandse markt.


        38. Op de website werd melding gemaakt van het gebruik van een random number
           generator waarmee de kaarten worden geschud.

        6.2 Meedingen naar prijzen

        39. Met deelname aan de kansspelen kon worden meegedongen naar prijzen of premies.

        40. In de PokerStars, PokerStars Casino, BetStars and Full Tilt Online Software End User

           License Agreement44 is sprake van prizes awarded to you (onder 4.5) en van winnings
           arising from playing the Games (onderdeel 5.3). Voorts werd (niet limitatief)
           aangeboden: PokerStars has special offers running all year round, with cash prizes,
           seats to the best live events and much more.45

        6.3 Bonussen en promoties

        41. Onder Poker Promotions werden 10 verschillende promoties aangeboden, waaronder
           een first deposit bonus van € 600,-, en een Stars Rewards Program (spaarpunten

           verdienen met real money games).46 Een van de vormen van Stars Rewards is
           StarsCoin. In de Rewards Store worden prijzen getoond (bijvoorbeeld tournament
           tickets) die aangeschaft kunnen worden met StarsCoins.47


        7   Juridische beoordeling

        7.1 De bevoegdheid van de raad van bestuur

        42. De raad van bestuur is op grond van artikel 33b van de Wok belast met de

           bestuurlijke handhaving van de Wok. Op grond van artikel 35a van de Wok is de raad
           van bestuur bevoegd tot het opleggen van een bestuurlijke boete wegens overtreding



           43 Vgl ook ECLI:NL:PHR:1998:ZD0952.
           44 12871/001.037.470/09.
           45 12871/01.037.470/03.
           46 Stuk 12871/01.037.470/17.
           47 Stuk 12871/01.037.470/19.
                                                              Pagina 11 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707

           van – onder meer – artikel 1 van de Wok. De maximaal op te leggen boete bedroeg
           (ten tijde van de overtreding) € 830.000,-.48

        7.2 Eerdere rechterlijke uitspraken

        43. De rechtbank Den Haag en de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State
           (hierna: de Afdeling) hebben in diverse vergelijkbare zaken betreffende het aanbieden
           van kansspelen online zonder vergunning uitspraak gedaan.


        44. De rechtbank en de Afdeling hebben zich daarbij onder meer uitgelaten over het
           prioriteringsbeleid en het boetebeleid van de Kansspelautoriteit en beide beleidsregels
           hebben standgehouden.49

        7.3 Geen vergunning

        45. Voor het aanbieden van kansspelen online wordt geen vergunning als bedoeld in
           artikel 1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Wok verleend. TSG was dan ook niet in

           het bezit van een vergunning. De Maltese en andere buitenlandse vergunningen waar
           TSG naar verwijst, zijn niet relevant.50

        46. Het gaat in casu om de activiteiten op de Nederlandse markt en daar is alleen de
           Kansspelautoriteit bevoegd en gelden alleen de door de Kanspelautoriteit verleende
           vergunningen. Daarbij zij opgemerkt dat niet is gebleken dat de belangen die de Wok
           en het Nederlandse kansspelbeleid beogen te dienen, bij de vergunningen verleend op

           Malta of elders ook maar enige rol spelen. Bovendien strekt de rechtsmacht van de
           Malta Gaming Authority (of een andere buitenlandse toezichthouder) zich niet uit tot
           Nederland. Daarnaast geldt in de Europese Unie geen wederzijdse erkenning van
           kansspelvergunningen.

        7.4 Vertrouwensbeginsel

        47. TSG stelt zich op het standpunt dat zij er in alle redelijkheid op heeft kunnen
           vertrouwen dat er tegen haar niet handhavend zou worden opgetreden in de



           48 Staatsblad 2015, nummer 420. Met ingang van 1 januari 2018 is dit bedrag € 830.000,- of – indien dit
           meer zou zijn – 10 % van de omzet in het boekjaar voorafgaand aan de beschikking.
           49 ECLI:NL:RBDHA:2016:4235, SGR 14/7589, SGR 16/5013, SGR 17/7741 (niet gepubliceerd),
           ECLI:NL:RBDHA:2017:7645, ECLI:NL:RBDHA:2017:7648, ECLI:NL:RVS:2017:484, ECLI:NL:RVS:2018:155,
           ECLI:NL:RVS:2018:3135 en ECLI:NL:RVS:2018:3130.
           50 De raad van bestuur heeft in een groot aantal vergelijkbare zaken van kansspelaanbieders online zonder
           vergunning uiteengezet dat een vergunning van een buitenlandse toezichthouder niet relevant is voor het
           aanbod op de Nederlandse markt. De raad van bestuur verwijst naar o.a. de besluiten in zaak 12517
           (Corona), randnummer 214, en 12447 (Mr Green), randnummers 44 en 45. Deze besluiten zijn
           openbaargemaakt op de website van de Kansspelautoriteit.
                                                              Pagina 12 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707

           overgangsfase naar regulering. Zij doet een beroep op het vertrouwensbeginsel en
           heeft aangegeven welke omstandigheden dit vertrouwen hebben gewekt.

        48. De raad van bestuur is van oordeel dat TSG aan niets kan ontlenen dat het verbod om
           kansspelen in Nederland aan te bieden voor haar niet zou gelden of dat de
           Kansspelautoriteit niet handhavend zou optreden jegens haar in het geval van een

           overtreding van dat verbod. Volgens vaste jurisprudentie van de Afdeling volgt dat
           voor een geslaagd beroep op het vertrouwensbeginsel nodig is dat er aan het
           bestuursorgaan toe te rekenen concrete, ondubbelzinnige toezeggingen zijn gedaan
           door een daartoe bevoegde persoon, waaraan rechtens te honoreren verwachtingen
           kunnen worden ontleend.51 Daarvan is naar het oordeel van de raad van bestuur in dit
           geval geen sprake. Hieronder zal dat worden toegelicht.


        49. Allereerst merkt de raad van bestuur op dat TSG stelt vertrouwen te ontlenen aan
           besprekingen en bijeenkomsten in 2011, 2012 en 2013. Wat daar van zij, met ingang
           van 1 juni 2017 is een aangescherpt handhavingsbeleid van toepassing. Dit
           aangescherpte beleid is ook algemeen bekend gemaakt. Meer hierover in randnummer
           62 en volgende. Tegen deze achtergrond zal de raad van bestuur nog enkele
           opmerkingen maken over hetgeen TSG aanvoert met betrekking tot periode 2011-

           2017.

        50. Begin 2012 hebben er bijeenkomsten plaatsgevonden tussen het ministerie van
           Veiligheid en Justitie (thans het ministerie van Justitie en Veiligheid), medewerkers
           van de Kansspelautoriteit i.o. en diverse marktpartijen. Daarbij is gesproken over het
           staken van kansspelaanbod online zonder vergunning. Dit onderwerp was tevens
           geagendeerd tijdens bestuursvergaderingen in mei 2012 van de raad van bestuur. De

           raad van bestuur overweegt dat in die periode sprake was beleidsvorming.

        51. Dit heeft geresulteerd in het toenmalige prioriteringsbeleid van de raad van bestuur
           zoals door de raad van bestuur aan TSG kenbaar is gemaakt in zijn brief van 8 juni
           2012, waarnaar TSG in haar pleitnota (randnummer 33) heeft verwezen. Uit deze brief
           blijkt dat er sprake is van een volgorde in de handhaving. Er is geen sprake van enige

           toezegging aan TSG. In de brief is opgenomen dat de focus van de Kansspelautoriteit
           op dit moment ligt bij websites die voldoen aan een der prioriteringscriteria en dat de
           criteria kunnen worden aangepast als daar aanleiding voor bestaat. Van zo’n
           aanpassing zal de kansspelmarkt op de hoogte worden gesteld.





           51 Bijvoorbeeld ABRvS 5 december 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BY5102 (Landhuis Hengelo), overweging 4.4.1.

                                                              Pagina 13 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707

        52. De raad van bestuur stelt dat er geen sprake is van gedoogafspraken (van
           kansspelaanbieders) met het ministerie.52 De raad van bestuur verwijst naar het
           antwoord van de staatssecretaris van 24 februari 2014 naar aanleiding van
           Kamervragen over dit onderwerp: Nee, er is geen sprake van enige afspraak. In 2012
           zijn online aanbieders geïnformeerd over het prioriteringsbeleid van de
           Kansspelautoriteit.53


        53. In de antwoorden op de gestelde vragen, gaat de staatssecretaris voorts in op het
           door kansspelaanbieders aangehouden beeld dat er sprake zou zijn van een
           gedoogbeleid en op de waarschuwingsbrieven. De staatssecretaris: Het feit dat
           aanbieders niet aan de prioriteringscriteria voldoen, betekent echter niet dat deze
           aanbieders per definitie vrijgesteld zijn van handhavend optreden van de

           Kansspelautoriteit. Er is dus geen sprake van een gedoogbeleid.

        54. In dit toenmalige prioriteringsbeleid zijn ook geen afspraken opgenomen die specifiek
           zien op TSG. De raad van bestuur merkt hier verder over op dat eventuele deelname
           aan consultaties en andere bijeenkomsten, niet kunnen leiden tot een bijzondere
           positie waarin TSG gevrijwaard is en blijft voor handhavend optreden.54


        55. Voor zover TSG in de pleitnota randnummer 42) verwijst naar de naar aanleiding van
           een Wob-verzoek openbaar gemaakte notulen van vergaderingen van de raad van
           bestuur in 2012 en 2013 over het handhavingsbeleid,55 overweegt de raad van
           bestuur dat dit geen ondubbelzinnige toezeggingen zijn waaraan TSG het
           gerechtvaardigd vertrouwen kon ontlenen dat overtreding van de wet was toegestaan.
           De raad van bestuur kan ook niet volgen waarom TSG in de veronderstelling zou

           verkeren dat er voor haar een ander beleid zou gelden dan voor andere aanbieders
           zonder vergunning of dat met TSG speciale afspraken zouden zijn gemaakt op basis
           waarvan zij niet in aanmerking zou komen voor handhaving (randnummer 43).56

        56. Er was in deze periode immers, zoals hierboven toegelicht, sprake van
           beleidsvorming. Uit de genoemde Wob-stukken blijkt dat in verschillende
           vergaderingen van de raad van bestuur is gesproken over het prioriteringsbeleid.57 Op

           24 mei 2012 is besproken dat het niet optreden tegen partijen die illegaal aanbieden,
           maar zich wel houden aan de prioriteringscriteria, geen politieke goedkeuring heeft.
           Verder zouden aanbieders van kansspelen online een brief krijgen. In de vergadering

           52 Zelfs als dat wel zo zou zijn, is van belang dat het ministerie een ander bestuursorgaan is dan de
           Kansspelautoriteit.
           53 Tweede kamer, 2013-2014, Aanhangsel 1287, vraag 3.
           54 Zie ook het besluit in zaak 12517 (Corona), randnummers 180-182 en 187-188, gepubliceerd op de
           website van de Kansspelautoriteit.
           55 https://kansspelautoriteit.nl/besluiten/wob-verzoeken/, besluit in zaak 7973.
           56 Vgl het besluit in zaak 12517 (corona), randnummers 117 e.v.
           57 Ook deze notulen zijn met het betreffende Wob-besluit openbaar gemaakt.
                                                              Pagina 14 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707

           van 5 juni 2012 is daarmee ingestemd. Vervolgens is de eerder genoemde brief op 8
           juni 2012 verstuurd.

        57. De Kansspelautoriteit heeft altijd uitgedragen dat zij vroeg of laat alle overtreders zou
           aanpakken. Zo plaatste zij op 12 februari 2014 een nieuwsbericht op haar website
           waarin onder andere te lezen stond: ‘Dat betekent niet, dat websites die al deze

           criteria omzeilen, niet worden aangepakt. Zij zijn net zo goed strafbaar als ze hun
           kansspel op de Nederlandse markt richten. Zij komen alleen later aan de beurt in de
           handhaving.’58

        58. Ook de staatsecretaris van Veiligheid en Justitie heeft meermaals uitleg gegeven over
           het handhavingsbeleid van de Kansspelautoriteit. Zo antwoordde de staatssecretaris

           op Kamervragen: De Kansspelautoriteit is verantwoordelijk voor de handhaving van de
           Wet op de kansspelen. Gezien het grote aanbod van kansspelen op internet is de
           Kansspelautoriteit genoodzaakt prioriteiten te stellen bij haar handhavingsactiviteiten.
           Ze heeft daartoe prioriteringscriteria opgesteld waarbij het uitgangspunt is
           handhavende activiteiten in eerste instantie te richten op aanbieders die zich
           onmiskenbaar richten op de Nederlandse markt. (…) Het feit dat aanbieders niet aan
           de prioriteringscriteria voldoen, betekent echter niet dat deze aanbieders per definitie

           vrijgesteld zijn van handhavend optreden van de Kansspelautoriteit. Zo heeft de
           Kansspelautoriteit in samenwerking met de landelijke divisie recherche al opgetreden
           tegen een aanbieder die niet onder de prioriteringscriteria viel.59

        59. Op 1 december 2016 heeft TSG wederom kennis kunnen nemen van de voortdurende
           waarschuwingen van de Kansspelautoriteit dat er geen sprake is van een gedoogbeleid

           voor illegale kansspelen en dat het prioriteringsbeleid zou kunnen worden aangepast.
           In het nieuwsbericht – ter gelegenheid van het vervallen van de aanschrijvingen in het
           kader van het prioriteringsbeleid – heeft de Kansspelautoriteit immers opnieuw
           expliciet gezegd dat het aanbieden van (online) kansspelen zonder vergunning illegaal
           is en dat aanbieders die zich nog steeds (mede) op de Nederlandse markt richten,
           maar niet (meer) onder de prioriteringscriteria vallen, niet zijn gevrijwaard van
           handhavend optreden.60


        60. Per 1 juni 2017 is vervolgens het beleid door de Kansspelautoriteit, het bevoegde
           orgaan, aangescherpt. Deze aanscherping is bekend gemaakt op 27 mei 2017 en was
           per 1 juni 2017 van toepassing. In het betreffende nieuwsbericht wordt de
           aanscherping als volgt toegelicht:



           58 https://www.kansspelautoriteit.nl/nieuws/alle-nieuwsberichten/2014/februari-0/handhaven-illegale/.
           59 Handelingen II 2013/14 (aanhangsel), nr 1287, antwoord 4 en 5.
           60 Nieuwsbericht van 1 december 2016.
                                                              Pagina 15 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707

                Niettemin is er online nog steeds kansspelaanbod dat zich nog specifiek en
                onmiskenbaar richt op de Nederlandse markt, ook al valt dit aanbod niet
                (meer) binnen de termen van de prioriteringscriteria. De Kansspelautoriteit zal
                ook tegen dit kansspelaanbod optreden, omdat dit eveneens indruist tegen de
                publieke doelen die de Kansspelautoriteit nastreeft. Daarom breidt de
                Kansspelautoriteit haar aanpak vanaf 1 juni dit jaar uit. Ze gaat haar aanpak

                verder concentreren op kansspelaanbieders die zich (nog) specifiek en
                onmiskenbaar richten op Nederlandse spelers. Gerichtheid op de Nederlandse
                markt kan voor de Kansspelautoriteit op meerdere manieren blijken zoals uit:
                  a. kansspelaanbod via een website met een .nl-extensie (van aanbod via
                     een .nl website kan ook sprake zijn bij (in)directe doorgeleiding vanaf
                     websites met een .nl extensie);

                  b. kansspelaanbod via een website die, al dan niet na inloggen, (mede) in
                     de Nederlandse taal te raadplegen is;
                  c. illegaal online kansspelaanbod waarvoor reclame wordt gemaakt via
                     radio, televisie of in geprinte media gericht op de Nederlandse markt;
                  d. gebruik van domeinnamen met daarin typische aan Nederland
                     refererende begrippen in combinatie met kansspelaanduidingen (zoals
                     ‘klompenbingo’, ‘gezelligheidspoker’ of ‘rood-wit-blauw-casino’);

                  e. overige kenmerken waaruit gerichtheid op Nederland is af te leiden
                     (plaatjes op de website van typisch Nederlandse elementen als klompen
                     of molens, bonussen die aan te merken zijn als typisch Nederlands zoals
                     stroopwafels).
                  f. het gebruik van betaalmiddelen die uitsluitend of grotendeels door
                     Nederlanders worden gebruikt;

                  g. het ontbreken van (verschillende variaties) van geoblocking.

                Deze lijst met kenmerken is niet limitatief (uitputtend). Ook uit andere
                kenmerken kan de gerichtheid op de Nederlandse markt blijken.61

        61. De bestendige lijn dat alle aanbieders van kansspelen online zonder vergunning in
           aanmerking komen voor nader onderzoek en handhavend optreden, is recent
           voortgezet in de Toezichtsagenda 2019, die op 21 januari 2019 is gepubliceerd en na
           consultatie is vastgesteld: De Ksa wil het illegaal online aanbod zoveel mogelijk
           terugdringen en de zichtbaarheid voor de Nederlandse consument daarvan
           verkleinen.62

        62. Er bestaat naar het oordeel van de raad van bestuur geen grond voor het oordeel dat
           de gestelde aanscherping van het prioriteringsbeleid in strijd zou zijn met het


           61 https://kansspelautoriteit.nl/nieuws/nieuwsberichten/2017/mei/kansspelautoriteit/.
           62 https://kansspelautoriteit.nl/organisatie/publieke-doelen/, pagina 7.

                                                              Pagina 16 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707

           vertrouwensbeginsel. Dat gedurende lange tijd bepaalde prioriteringscriteria hebben
           gegolden, maakt immers niet dat TSG erop mocht vertrouwen dat deze criteria nooit
           zou worden aangescherpt of aangevuld. Sterker nog, in de door TSG ontvangen brief
           van 8 juni 2012 staat al dat wijzigingen in het prioriteringsbeleid mogelijk waren.

        63. De Kansspelautoriteit kan TSG ook niet volgen in het betoog dat zij ruim van te voren
           en/of persoonlijk geïnformeerd hadden moeten worden over de aanscherping van de
           handhaving. Er is slechts toegezegd dat de markt tijdig op de hoogte zou worden
           gesteld dan wel dat zij van tevoren zou worden geïnformeerd. Dat daarbij, zoals TSG
           lijkt te stellen, een overgangstermijn gegeven had (moeten) worden (pleitnota,
           randnummer 47, 48), blijkt nergens uit. Bovendien is dit niet relevant. TSG had
           immers tussen 1 juni 2017 en 26 juli 2018 (het eerste onderzoek van de website) 13
           maanden de tijd om haar activiteiten en aanbod aan te passen.

        64. TSG stelt verder dat het op 1 juli 2017 niet duidelijk was wat er met de aanscherping
           werd bedoeld, mede omdat dit nieuwe beleid conflicteerde met hetgeen de
           stelselverantwoordelijke, de staatsecretaris, volgens TSG voor ogen had (pleitnota,

           randnummer 50). De raad van bestuur ziet niet in wat er onduidelijk is aan de
           hierboven opgenomen aanscherping.

        65. De uitspraak van de staatssecretaris waar TSG naar verwijst, is gedaan tijdens een
           discussie in de Tweede Kamer op 7 april 2015 over marktwerking en een gelijk
           speelveld.63 De staatsecretaris heeft hiermee geen handhavingsbeleid geformuleerd.64


        66. Bovendien lag de bevoegdheid voor het opstellen van handhavingsbeleid bij de
           Kansspelautoriteit en niet bij de staatssecretaris. Dit blijkt ook uit de antwoorden van
           de staatssecretaris op Kamervragen die op 7 april 2015 aan de Kamer zijn gezonden:
           De kansspelautoriteit is verantwoordelijk voor handhaving van de Wet op de
           kansspelen. Zij heeft mij laten weten dat geen sprake is van gedoogbrieven of comfort
           letters.65


        67. TSG voert aan dat de voormalig directeur van de Kansspelautoriteit in een publiek
           forum heeft laten weten dat alle partijen die Nederlandse spelers accepteren
           weliswaar formeel in overtreding zijn, maar dat tegen louter passief beschikbare
           aanbieders niet zal worden opgetreden (pleitnota, randnumer 51). De raad van
           bestuur neemt aan dat dit een verwijzing is naar de speech die de toenmalige
           directeur van de Kansspelautoriteit op de conferentie Gaming in Holland 2017 heeft

           gegeven. Een opname van de toespraak van de directeur is te raadplegen via
           internet.66

           63 Tweede Kamer, 2014-2015, 33996, nummer 6, pagina 64.
           64 Evenzo: het advies van de commissie in zaak 13078 (Casumo), randnummer 55.
           65 Tweede Kamer, 2014-2015, aanhangsel van de Handelingen, nummer 1844.
           66 http://www.gaminginholland.com/8106. De betreffende toespraak werd gehouden op 13 juni 2017.
                                                              Pagina 17 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707


        68. Voor zover TSG daarmee heeft bedoeld te stellen dat zij er, gelet op de uitlatingen
           tijdens die conferentie, op mocht vertrouwen dat er ook met het aangescherpte beleid
           ten aanzien van haar niet zou worden gehandhaafd, overweegt de raad van bestuur
           als volgt. In de 25ste minuut van deze toespraak is gevraagd of de Kansspelautoriteit
           naar een total black out streeft. Op die vraag antwoordde de directeur dat aanbieders

           should not target Dutch consumers. Op de vraag vanuit de zaal na afloop van de
           speech of het acceptabel is dat .com aanbieders die passief beschikbaar zijn voor
           Nederlandse ingezetenen maar zonder specifieke Nederlandse URL’s of
           Nederlandstalige websites, antwoordde de directeur dat, indien aanbieders zich niet
           richten op Nederlandse consumenten, een dergelijke benaderingswijze very acceptable
           is.


        69. Dit is echter niet het enige wat is gezegd. Tijdens diezelfde toespraak is het
           aangescherpte prioriteringsbeleid toegelicht en is meermaals benadrukt dat de
           aanbieders geen consumenten uit Nederland mogen accepteren. Verder zijn er diverse
           uitspraken gedaan waaruit TSG had kunnen en moeten afleiden dat het niet is
           toegestaan om online kansspelen aan te bieden aan spelers in Nederland. Bijvoorbeeld
           het volgende citaat: Vraag: Does one have to stop offering online gambling to Dutch

           consumers? Antwoord: That’s what I ask them, yeah.67

        70. De uitlatingen van de directeur zijn in lijn met het beleid van de raad van bestuur.
           Aangezien er meermaals wordt benadrukt dat de aanbieders geen consumenten uit
           Nederland mogen accepteren, had TSG er redelijkerwijs niet op mogen vertrouwen dat
           er tegen haar niet handhavend zou worden opgetreden.


        71. Evenmin kan gesteld worden dat uit de toespraak van de voormalige directeur kan
           worden afgeleid dat geoblocking nooit aan de orde kan zijn (pleitnota, randnummer
           51).

        72. TSG is gehouden de wet na te leven. Geoblocking zou daartoe een effectieve manier
           kunnen zijn, maar als TSG erin slaagt om de wet na te leven zonder geoblocking toe

           te passen, is daar geen bezwaar tegen.68

        73. TSG voert tenslotte nog aan aan dat zij erop mocht vertrouwen dat het aangescherpte
           handhavingsbeleid niet voor haar gold, omdat er op 13 juni 2017 nog niet was
           opgetreden tegen aanbieders die op dat moment op basis van het beleid uit 2012 nog


           67 https://www.gaminginholland.com/8106 vanaf minuut 20’42. Vgl ook het besluit in zaak 13078
           (Casumo), randnummers 91 en volgende, en het besluit in zaak 12517 (Corona), randnummer 164.
           68 Evenzo onder meer: het advies van de commissie in zaak 13078 (Casumo), randnummer 56, en het
           besluit in zaak 12477 (Mr Green), randnummer 83.
                                                              Pagina 18 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707

           niet in aanmerking kwamen voor handhavend optreden (pleitnota, randnummer 52).
           De raad van bestuur merkt op dat het aangescherpte beleid op 13 juni 2017 nog geen
           twee weken van toepassing was. Daar kan TSG in redelijkheid geen vertrouwen op
           baseren – voor zover dat vertrouwen al aan de orde was.

        74. Zoals reeds gesteld was TSG altijd al gehouden om het verbod als bedoeld in artikel 1,

           eerste lid, aanhef en onder a, van de Wok na te leven. Aan niets kan zij het
           vertrouwen ontlenen dat dit verbod voor haar niet zou gelden of dat de
           Kansspelautoriteit niet handhavend zou optreden jegens haar in het geval van een
           overtreding van dat verbod. TSG heeft er dus altijd rekening mee moeten houden dat
           tegen haar, net als tegen iedere andere overtreder, handhavend zou kunnen worden
           opgetreden. De Kansspelautoriteit heeft nooit toegezegd dat voor haar een

           uitzondering zou worden gemaakt.

        75. Het aangescherpte prioriteringsbeleid is ook geen radicale koerswijziging. Dit volgt
           tevens uit het vonnis van de kortgedingrechter van de rechtbank Den Haag van
           14 september 2017: Voor zover [eiseressen] aanbod hebben dat zich richt op de
           Nederlandse markt en de Nederlandse consument, waren [eiseressen] dus al
           gehouden maatregelen te treffen om te voorkomen dat daarvan vanuit Nederland

           gebruik zou worden gemaakt. Het beleid zoals dat met ingang van 1 juni 2017 geldt,
           legt dan ook geen nieuwe of andere verplichtingen op aan [eiseressen], zoals de Ksa
           terecht heeft opgemerkt.69

        76. Tot slot bestaat er, anders dan TSG lijkt te veronderstellen, in het beleid geen
           onderscheid tussen (zogenoemde) actieve of passieve aanbieders. De raad van

           bestuur is bevoegd om handhavend op te treden jegens TSG.

        77. Gelet op het voorgaande kan een beroep op het vertrouwensbeginsel niet slagen.

        78. Evenmin kan slagen het betoog dat door het aangescherpte handhavingsbeleid per 1
           juni 2017 de rechtszekerheid van TSG zou zijn geschonden (pleitnota, randnummer
           48).

        7.5 Rechtszekerheidsbeginsel, gelijkheidsbeginsel en transparantie


        79. Zoals reeds in de rechtspraak is erkend, is het niet toegestaan om online kansspelen
           zonder vergunning aan te bieden, ook als niet voldaan wordt aan de
           prioriteringscriteria.70 De raad van bestuur is bevoegd om de aanbieder van de

           69 ECLI:NL:RBDHA:2017:10671, overweging 4.5.
           70 ECLI:NL:RBDHA:2016:4235): Het prioriteringsbeleid is geen gedoogbeleid.Zie ook SGR 14/7589 en SGR
           15/778, niet gepubliceerd. Evenzo: SGR 18/5274 en 18/5262. Vgl bijvoorbeeld het besluit in zaak 13078
           (Casumo), randnummers 38 en 39.
                                                              Pagina 19 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707

           website, TSG, een boete op te leggen of anderszins handhavend jegens haar op te
           treden. Niet ter discussie staat dat TSG ten tijde van het onderzoek de toegang tot
           haar website niet had geblokkeerd voor spelers die zich in Nederland bevinden en dat
           zij iDeal als betaalmiddel aanbood. TSG voldeed derhalve aan minimaal één
           prioriteringscriterium. De raad van bestuur heeft derhalve conform zijn
           handhavingsbeleid gehandeld.


        80. Het is de raad van bestuur overigens bekend dat payment service providers iDeal
           aanprijzen als the most popular payment method in the Netherlands71 en: The most
           popular payment method in the Netherlands, iDEAL is an inter-bank system covered
           by all major Dutch consumer banks72 en: This guide describes iDEAL, an alternative
           payment method that shoppers based in the Netherlands can use to make online
           payments.73


        81. Dat TSG naar aanleiding van het aangescherpte handhavingsbeleid in onzekerheid
           verkeerde over het criterium ‘het gebruik van betaalmiddelen die uitsluitend of
           grotendeels door Nederlanders worden gebruikt’ en of iDeal daaronder viel, kan de
           raad van bestuur niet volgen. Gelet op de reeds ruim zes jaar lopende procedures met
           aanbieders van kansspelen online zonder vergunning, gelet op alle gepubliceerde

           besluiten, op de nieuwsberichten in diverse (internationale) media, en gelet op het feit
           dat uit de zienswijze van TSG blijkt dat TSG de ontwikkelingen m.b.t. het aanbieden
           van kansspelen in Nederland nauwlettend volgt en heeft gevolgd, is dit niet
           geloofwaardig.

        82. De raad van bestuur heeft meermalen overwogen: Dat is een middel waarmee geld

           tussen uitsluitend Nederlandse bankrekeningen kan worden overgemaakt. Hieruit
           volgt een specifieke en onmiskenbare gerichtheid op Nederland.74

        83. Ook naar vaste rechtspraak van de Afdeling kan in de aanwezigheid van iDeal een
           objectieve aanwijzing gevonden worden voor de gerichtheid van het aanbod op de
           Nederlandse markt.75


        84. TSG stelt voorts dat de Kansspelautoriteit het rechtszekerheidsbeginsel heeft
           geschonden door in de handhavingsprocedure gebruik te maken van subjectieve
           criteria die vooraf niet kenbaar zijn gemaakt, zoals populariteit van de website,
           schadelijkheid voor consumenten en de mate van gerichtheid. De raad van bestuur

           71 https://www.[PSP 1].com/wp-content/uploads/2017/06/ps_iDEAL_170808_web.pdf.
           72 https://www.[PSP 2].com/payment-methods/ideal.
           73 http://support.[PSP 3].com/support/kb/gg/ideal/ideal.htm.
           74 Vgl bijvoorbeeld het besluit in zaak 12477 (Mr Green), randnummer 52, het besluit in zaak 8035 (Inperial
           e-Club), randnummer 76, en het besluit in zaak 8446 (7Red.com), randnummer 138.
           75 ECLI:NL:RVS:2018:155: overweging 7.2 en ECLI:NL:RVS:2018:3135: overweging 6.3.
                                                              Pagina 20 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707

           begrijpt dat TSG hierbij doelt op een methode die de raad van bestuur voor zichzelf
           heeft ontwikkeld om de volgorde te bepalen van de (geprioriteerde) aanbieders die in
           onderzoek worden genomen. Dit is een methode voor intern gebruik die is ontwikkeld
           vanwege het grote aantal overtreders. De criteria die in deze methode worden
           gebruikt zijn dus geen criteria om handhaving te bepalen maar enkel om intern een
           volgorde aan de handhaving aan te brengen.


        85. Anders dan TSG veronderstelt is er geen sprake van ‘geheime’ selectiecriteria. Het
           prioriteringsbeleid en de aanscherping van het handhavingsbeleid per 1 juni 2017 zijn
           bekend gemaakt. Bij besluit van 28 maart 2019 heeft de Kansspelautoriteit de
           beschikbare informatie over de selectiemethode openbaar gemaakt.76

        86. Overigens meent TSG ten onrechte dat (eerdere) bekendheid met de informatie die op
           28 maart 2019 openbaar is gemaakt, kon worden aangewend om de overtreding voort
           te zetten zonder het risico te lopen op handhavend optreden van de Kansspelautoriteit.
           Geen enkele deprioritering brengt mee dat daarmee een overtreding wordt opgeheven,
           dat het een overtreder vrij staat een overtreding voort te zetten of dat een overtreder
           niet bedacht hoeft te zijn op handhavend optreden.77


        87. Noch het prioriteringsbeleid uit 2012 noch het aangescherpte beleid per 1 juni 2017,
           noch enig ander criterium heeft tot doel (gehad) om aanbieders van kansspelen online
           in de gelegenheid te stellen straffeloos de Wok te overtreden.

        88. Tenslote merkt de raad van bestuur nog op dat er ‘harde’ indicatoren zijn – zoals het
           gebruik van een .nl-extensie – en ‘zachtere’ indicatoren – zoals gerichtheid op
           Nederland die kan blijken uit het gebruik van bepaalde terminologie of afbeeldingen,
           maar dat maakt niet dat deze ‘zachtere’ indicatoren niet gebruikt zouden kunnen
           worden. De indicatoren dienen immers niet tot het vaststellen van een overtreding
           maar om volgorde in de handhaving aan te brengen.


        89. De raad van bestuur is daarom van oordeel dat er geen sprake is van enige strijdigheid
           met het rechtszekerheidsbeginsel.

        90. Evenmin ziet de raad van bestuur in dat er sprake zou zijn van schending van het
           gelijkheidsbeginsel. De criteria zijn voor een ieder gelijkelijk van toepassing. Het is
           overigens TSG die er juist over klaagt dat voor haar geen uitzondering wordt gemaakt
           (pleitnota, randnummers 43).

        91. Van enige schending van het transparantiebeginsel (pleitnota, randnummer 80) is ook
           geen sprake. De raad van bestuur verwijst naar de randnummers 75, 85 en 86.


           76 Besluit van 28 maart 2019, kenmerk 13239/01.053.736.
           77 Vgl het besluit in zaak 13078 (Casumo) randnummer 75, en het advies van de commissie in zaak 12517
           (Corona), randnummer 55.
                                                              Pagina 21 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707


        92. De raad van bestuur is tevens van oordeel dat er geen sprake is van strijdigheid met
           artikel 56 VWEU en verwijst naar de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van
           de Raad van State (hierna: de Afdeling) van 22 februari 2017.78

        7.6 Overige punten uit de zienswijze

        iDealtransacties
        93. Ter hoorzitting van 22 juli 2019 is door TSG aangevoerd dat in het rapport wordt
           gesuggereerd dat er tot en met 11 maart 2019 iDealtransacties zijn verricht, maar dat
           is niet juist. Er zijn na 28 augustus 2018 geen iDealtransacties meer verricht.

        94. De raad van bestuur merkt op dat een informatievordering aan de payment service
           provider is toegezonden op 7 december 2018. Daarbij is verzocht om informatie van 18

           juli 2018 tot en met datum vordering.79 De payment service provider heeft bezwaren
           gemaakt tegen de vordering, waarna op 11 maart 2019 een nieuwe vordering is
           gedaan.80 De termijn is dan nog steeds 18 juli 2018 tot en met datum vordering. De
           payment service provider heeft een overzicht verstrekt van de iDealtransacties in de
           periode 14 juli 2018 – 29 augustus 2018, waarin bijna 255.000 iDealtransacties zijn
           gedaan.

        Vacature Nederlandstalig personeel / gebruik van de Nederlandse taal op de .com site
        95. In het het rapport wordt opgemerkt dat ten tijde van het eerste onderzoek van de
           website een vacature voor Nederlandssprekend personeel was geplaatst (pleitnota,
           randnummer 7). Naar het oordeel van TSG kunnen hier geen consequeanties aan
           verbonden worden. De vacature was bedoeld voor Nederlandstalige klanten,
           voornamelijk in België.


        96. De raad van bestuur merkt op dat bij een onderzoek naar een website waarop
           kansspelen worden aangeboden, een aantal vaste onderzoeksvragen worden gesteld.
           Een daarvan is de vraag of er sprake is van Nederlandstalig personeel of de werving
           daarvan.

        97. De aanwezigheid van Nederlandstaling personeel is overigens geen voorwaarde voor
           het vaststellen van een overtreding van artikel 1, eerste lid, aanhef en onder a, van de
           Wok. Het kan wél een indicatie zijn voor gerichtheid op de Nederlandse markt, evenals
           bijvoorbeeld de taal van de website.


        98. TSG voert voorts aan dat op de Nederlandstalige .com website geen kansspelen konden
           worden gespeeld.


           78 ABRvS 22 februari 2017, ECLI:NL:RVS:2017:484 (Bluemay), overweging 3.4.
           79 Stuk 12871/01.045.246.
           80 Stuk 12871/01.045.662.
                                                              Pagina 22 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707


        99. De raad van bestuur merkt op dat op de Nederlandstalige website Pokerstars.com de
           voor de aangeboden pokerspelen noodzakelijke software kon worden gedownload. Dat
           kan naar het oordeel van de raad van bestuur beschouwd worden als een indicatie voor
           gerichtheid op de Nederlandse markt.

       100. Indien en voor zover TSG inderdaad uitsluitend de bedoeling had om Nederlandstalige
           spelers buiten Nederland te bedienen, had het op de weg van TSG gelegen om andere
           maatregelen te treffen om Nederlandse spelers te weren.81 TSG heeft dat niet gedaan.


       Vermelding van Nederlandse pokerspelers / Team Netherlands
       101. Voor de vermelding van Nederlandse pokerspelers en Team Netherlands geldt hetgeen
           de raad van bestuur ook hierboven heeft opgemerkt. Het gaat om mogelijke indicaties
           voor de gerichtheid van het aanbod die worden aangetroffen tijdens het onderzoek.

       102. Overigens is het de raad van bestuur bekend dat de vermelding Team Netherlands
           thans niet meer wordt gebruikt.

       Verwijzingen naar Nederlandse verslavingsinstellingen
       103. De verwijzingen naar Nederlandse verslavingsinstellingen zijn volgens TSG niet

           relevant. TSG steunt vaak organisaties in landen waar zij niet actief is en heeft sinds
           2016 geen contact meer gehad met [bedrijf 1]. Bovendien heeft TSG contact gezocht
           met Nederlandse instellingen voor verslavingszorg op ‘advies’ van de
           Kansspelautoriteit. TSG betreurt dat dit nu tegen haar wordt gebruikt.

       104. De raad van bestuur merkt op dat de vermelding van Nederlandse instellingen voor
           verslavingszorg zijn opgenomen onder de kop Need help, advice or counselling?82 Dat
           is naar het oordeel van de raad van bestuur direct bedoeld voor spelers met, zoals TSG
           het aanduidt, een gambling problem.

       105. De stelling van TSG dat zij op ‘advies’ van de Kansspelautoriteit contact zou hebben
           gezocht met Nederlandse instellingen voor verslavingszorg zelfs zonder dat zij in
           Nederland actief zou zijn, wordt niet nader onderbouwd. Naar het oordeel van de raad

           van bestuur is dit bovendien niet in overeenstemming met de vermelding van
           dergelijke instellingen onder de genoemde, op spelers gerichte kop.

       Lijst van uitgesloten landen en het dropdownmenu
       106. TSG voert aan dat geen betekenis kan worden gehecht aan de lijst van uitgesloten
           landen en de vermelding van Nederland in het dropdownmenu bij registratie.
           Aangevoerd wordt dat er een actuele interne lijst is, die – zo begrijpt de raad van
           bestuur – een andere ontwikkeling heeft doorgemaakt dan de lijst op de website.

           81 Zie bijvoorbeeld ook zaak 10507 (Trustfulgames), advies van de commissie, randnummer 35.
           82 Stuk 12871/01.047.618/07.

                                                              Pagina 23 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707


       107. De raad van bestuur merkt op dat TSG dit niet verder onderbouwt. Voor een
           onderneming die zich profileert als de grootste pokeraanbieder ter wereld, onderdeel
           van een beursgenoteerde onderneming, en met 4.200 medewerkers,83 is een dergelijk
           ‘verschillende lijstjes bijhouden’ naar het oordeel van de raad van bestuur
           ongeloofwaardig. Dit zou bovendien betekenen dat TSG in elk geval tussen 26 juli 2018
           en 10 januari 2019 intern een (geheel) andere policy voerde dan volgens de website en
           dat in die periode ook geen enkele aanpassing van de beweerdelijke ‘externe’ aan de
           beweerdelijke ‘interne’ lijst nodig werd geacht. Bovendien stond die beweerdelijke
           ‘interne’ lijst niet in de weg aan het grote aantal iDealtransacties dat in juli en augustus
           2018 door TSG is geaccepteerd en evenmin aan de op 29 januari 2019 geconsteerde
           mogelijkheid een nieuw account aan te maken met Netherlands als voorgeselecteerde
           keuze.


       Pokertoernooien in Nederland en het aanmaken van een account
       108. TSG voert aan dat in het rapport sprake is van fysieke pokertoernooien, maar dat zij
           nooit een toernooi in Nederland heeft georganiseerd.

       109. De raad van bestuur merkt op dat tijdens het onderzoek is gekeken naar het aanbod
           van TSG. Daarbij is geconstateerd dat er zowel online poker als fysieke
           pokertoernooien worden aangeboden. Het is de raad van bestuur dan ook niet duidelijk
           wat TSG wil betogen met deze zienswijze.

       110. TSG voert voorts aan dat het aanmaken van een account waarop kon worden ingelogd
           nog niet betekent dat er ook wordt deelgenomen aan de kansspelen op afstand.


       111. De raad van bestuur merkt op dat het niet relevant is voor de overtreding van artikel 1,
           eerste lid, aanhef en onder a, van de Wok of er daadwerkelijk is deelgenomen aan
           kansspelen. Van belang is of er gelegenheid tot deelname wordt geboden.

       112. De raad van bestuur merkt overigens op dat op de website wordt vermeld: Getting
           started is easy, waarbij de drie stappen (software downloaden, een account aanmaken
           en een bonus claimen) worden opgesomd: Simple registration. You’ll be playing in no
           time.84 Dat spelers die een account aanmaken dat account ook kunnen gebruiken voor
           het kijken naar pokertoernooien, doet daar niet aan af.


       Kansspelapps
       113. TSG voert aan dat in het rapport informatie is opgenomen waarmee beoogd wordt aan
           te tonen dat er een app wordt aangeboden in de Nederlandse taal. Deze app is niet
           beschikbaar in Nederland, aangezien iOS in Nederland geen enkele kansspelapp


           83 Zoals op pagina 2 van de presentatie die TSG heeft gegeven ter hoorzitting van 22 juli 2019. Op pagina 7
           is bovendien sprake van meer dan 300 security and game integrity professionals.
           84 Stuk 12871/01.037.470/02.
                                                              Pagina 24 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707

           ondersteunt. In het rapport is de Maltese versie van iOS onderzocht en niet de op
           Nederland gerichte pagina.

       114. De raad van bestuur kan niet volgen waarom TSG denkt dat de informatie over de apps
           tot doel zou hebben om aan te tonen dat er sprake is van aanbod in de Nederlandse
           taal. Daar wordt niets over vermeld. Vermeld wordt slechts dat er kansspelaanbod via
           apps is.

       115. De raad van bestuur verwijst naar hetgeen is opgemerkt onder randnummer 96
           betreffende onderzoeksvragen. Overigens is in het verslag van het onderzoek van 10
           janauri 2019 opgenomen dat er voor iOS apparaten een verwijzing is gevonden naar de
           iTunes Store Malta. Voor Android apparaten waren de apps direct te downloaden.


       116. De raad van bestuur verwijst ten overvloede naar Online Software End User License
           Agreement, waar is opgenomen dat de spelers met een account alle software kunnen
           downloaden, zowel op een desktop of laptop als op een mobile device.85 Dat de apps
           niet voor Nederland beschikbaar zouden zijn, wordt nergens vermeld.

       Gelieerde partijen
       117. TSG voert aan dat met betrekking tot de gelieerde Nederlandstalige website
           pokerstarspartners.nl niets zegt over het aanbieden van kansspelen in Nederland. Een
           in Nederland gevestigde gelieerde partij kan immers ook het aanbod van Pokerstars
           promoten buiten Nederland. Bovendien heeft TSG op 28 juni 2017 in een nieuwsbrief
           expliciet de instructie gegeven aan haar affiliates om niet in Nederland te adverteren.86


       118. De raad van bestuur merkt op dat ter hoorzitting van 22 juli 2019 is verzocht
           genoemde nieuwsbrief te overleggen. Deze is niet ontvangen. Overigens verwijst de
           raad van bestuur naar hetgeen is opgemerkt onder randnummer 96 betreffende
           onderzoeksvragen.

       119. De raad van bestuur volgt dat Nederlandse affliates ook in het buitenland reclame
           kunnen maken voor het aanbod van TSG, maar de raad van bestuur ziet niet in
           waarom TSG Nederlandse affiliatepartijen zou faciliteren als het niet de bedoeling is (of
           was) om ook in Nederland te adverteren. De raad van bestuur wijst erop dat op
           pokerstarspartners.nl voor diverse landen uitzonderingen worden gemaakt of


           85 Stuk 12871/01.047.618: Therefore "Software" will include The Stars Group software downloadable to
           your personal desktop or laptop computer ("PC") from www.pokerstars.eu, www.pokerstarscasino.eu,
           www.betstars.eu, www.fulltilt.eu, www.pokerstars.com, www.pokerstarscasino.com, www.betstars.com and
           www.fulltilt.com, the web-based software accessible from www.pokerstars.eu, www.pokerstarscasino.eu,
           www.betstars.eu, www.fulltilt.eu, www.pokerstars.com, www.pokerstarscasino.com, www.betstars.com and
           www.fulltilt.com, and also The Stars Group mobile software applications downloadable or made available to
           you on your end-user device (including, without limitation, a cellular phone, PDA, tablet, or any other type
           of portable or mobile device now existing or hereafter devised) (each, a "Device") as well as all ancillary
           software to the Software (whether web-based software or client/server software).
           86 Een kopie van de nieuwsbrief is toegezonden op 9 augustus 2019, stuk 13366/01.061.070.
                                                              Pagina 25 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707

           afwijkende regels gelden, maar dat dat voor Nederland niet het geval is.87 Nederland
           wordt alleen genoemd als een land vanwaar pokerstars.eu kan worden gepromoot.88

       120. Evenmin was op 14 februari 2019 (20 maanden na de genoemde nieuwsbrief) een
           aanwijzing op de website pokerstarspartners.nl te vinden dat geen reclame mocht
           worden gemaakt in Nederland.

       Jaarverslag
       121. TSG voert aan dat in het jaarverslag over 2017 alleen wordt toegelicht hoe TSG denkt
           over het prioriteringsbeleid van de Kansspelautoriteit. In tegenstelling tot het rapport
           doet vermoeden, is het jaarverslag veel uitgebreider.


       122. De raad van bestuur verwijst ten eerste naar hetgeen is opgemerkt in randnummer 96
           betreffende de onderzoeksvragen en merkt op dat het jaarverslag in zijn geheel is
           opgenomen in het dossier.89

       123. In het jaarverslag staan enkele passages opgenomen waar Nederland aan de orde
           komt. Op pagina 25 en 26 van het jaarverslag wordt onder meer vermeld: Is has been
           debated whether the BGA (de WOK) also applies to gambling provided via the Internet
           and if is also applicable to actions taken outside of the Netherlands.

       124. De raad van bestuur ziet niet in waarom nog in 2017 ter discussie zou staan of
           kansspelen via internet onder de Wok vallen. Ter illustratie verwijst de raad van

           bestuur naar de uitspraak van de Hoge Raad van 18 februari 2005,
           ECLI:NL:HR:2005:AR4841, overweging 3.3.3: Bij het voorgaande is zonder belang
           vanuit welk land de kansspelen worden georganiseerd, waar de kansspelovereenkomst
           totstandkomt en welk recht op de kansspelovereenkomst van toepassing is. En de
           rechtbank Amsterdam ECLI:NL:RBAMS:2015:1452: Overtreding van deze bepaling is
           strafbaar. Deze bepaling is neutraal geformuleerd: het gaat erom dat voor het
           gelegenheid geven om mee te doen aan kansspelen in Nederland een vergunning
           vereist is. Op welke manier kansspelen worden aangeboden is in deze bepaling niet
           gedefinieerd.90

       125. In 2017 had de Kansspelautoriteit bovendien op de website reeds een aanzienlijk aantal
           nieuwsberichten, sanctiebesluiten, boetebeleidsregels en andere documenten geplaatst

           waarin meer dan afdoende werd toegelicht dat het aanbieden van kansspelen online
           zonder vergunning niet was (en nog steeds niet is) toegestaan.

           87 Stuk 12871/01.049.918/03, 04 (onder 4.4, in bijlage A op pagina 6 onderaan), 05 (partners uit de VS en
           aangeboden betalingsschema’s).
           88 Stuk 12871/01.049.918/05.
           89 Stuk 12871/01.046.501.
           90 En overweging 4.8: Van gelegenheid geven in de bedoelde zin is sprake wanneer via internet door middel
           van een mede op Nederland gerichte website de toegang tot kansspelen wordt geboden aan potentiële
           deelnemers in Nederland en deze via hun computer rechtstreeks aan het spel kunnen deelnemen, dat wil
           zeggen zonder dat andere handelingen zijn vereist dan die op de computer kunnen worden verricht.
                                                              Pagina 26 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707


        7.7 Conclusie overtreding


       126. De raad van bestuur stelt vast dat via de website pokerstars.com gelegenheid werd
           gegeven om mede te dingen naar prijzen of premies, terwijl de aanwijzing der
           winnaars geschiedt door enige kansbepaling waarop de deelnemers geen overwegende
           invloed konden uitoefenen, zonder dat hiervoor en vergunning was verleend. Hiermee
           is artikel 1, eerste lid, onder a, van de Wok overtreden.


       127. Het aanbod was beschikbaar in elk geval in de periode 26 juli 2018 – 10 januari 2019.


        8  Overtreder

       128. De raad van bestuur rekent de overtreding betreffende het aanbieden van kansspelen
           via de website pokerstars.eu toe aan TSG Interactive Gaming Europe Limited te Malta.


        9  Bestuurlijke  boete


        9.1 Algemeen

       129. De raad van bestuur is ingevolge artikel 35a van de Wok bevoegd een boete op te
           leggen van ten hoogste het bedrag van de zesde categorie (artikel 23 van het
           Wetboek van Strafrecht) of – indien dit meer is – 10% van de omzet in het boekjaar
           voorafgaand aan de beschikking. Het bedrag van de zesde categorie bedraagt met
           ingang van 1 januari 2018 € 830.000,-.

       130. Bij de vaststelling van de boete houdt de raad van bestuur rekening met de ernst van
           de overtreding en de mate waarin deze aan de overtreder kan worden verweten. Zo
           nodig houdt de raad van bestuur rekening met de omstandigheden waaronder de
           overtreding is gepleegd (artikel 5:46 van de Algemene wet bestuursrecht (hierna:
           Awb)).

       131. Ingevolge artikel 3:4, tweede lid, van de Awb neemt de raad van bestuur bij het
           bepalen van de hoogte van de boete het evenredigheidsbeginsel in acht: de voor één
           of meer belanghebbenden nadelige gevolgen van een besluit mogen niet onevenredig
           zijn in verhouding tot de met het besluit te dienen doelen. Als algemene maatstaf
           geldt daarbij dat de hoogte van de boete zodanig dient te zijn dat deze de overtreder

           weerhoudt van nieuwe overtredingen (speciale preventie) en ook in algemene zin voor
           andere (potentiële) overtreders een afschrikkende werking heeft (generale preventie).



                                                              Pagina 27 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707

       132. De raad van bestuur neemt bij het bepalen van de hoogte van een op te leggen boete
           de Beleidsregels aanbieden kansspelen online zonder vergunning in acht. Deze
           beleidsregels zijn bekendgemaakt via de website van de Kansspelautoriteit.91

       133. De raad van bestuur ziet zich thans gesteld voor de vraag of en zo ja, welke sanctie in
           dit geval passend is.
        9.2 Ernst en verwijtbaarheid


       134. Op dit moment biedt de Wok geen mogelijkheid om vergunningen te verlenen voor het

           aanbieden van online kansspelen. De huidige wet biedt immers voor die vorm van
           kansspelen geen mogelijkheid om invulling te geven aan de doelstellingen van het
           kansspelbeleid: het voorkomen van kansspelverslaving, het beschermen van de
           consument en het tegengaan van mogelijke fraude en criminaliteit.

       135. De kansspelmarkt is geen gewone economische markt. Omdat financieel gewin kan
           optreden zonder dat daar een evenredige inspanning tegenover staat, is deze markt
           extra gevoelig voor fraude, bedrog en verslaving waarvan de kansspelconsument de
           dupe kan worden.92

       136. Bij ongereguleerd aanbieden van kansspelen zijn er geen wettelijke voorschriften
           m.b.t. zgn. verliesgrenzen en minimale uitkeringspercentages (zie bijvoorbeeld artikel
           13, eerste lid, onder f en g, van het Speelautomatenbesluit) en worden bovendien
           geen heffingen en belastingen afgedragen. Daarmee hebben deze kansspelaanbieders
           een negatief effect op reguliere aanbieders. De opbrengst van een onvergund kansspel
           kan eenvoudig worden aangewend voor individueel profijt,93 hetgeen de wijze waarop
           het kansspel wordt aangeboden, georganiseerd en gespeeld, kan beïnvloeden.

       137. De positie van deelnemers aan ongereguleerde kansspelen is niet geregeld.94 Er is
           geen enkele gereguleerde controle voor de deelnemer dat het spel op een eerlijke
           manier gespeeld wordt, het betalingsverkeer veilig verloopt, persoonsgegevens correct
           worden behandeld, en eventueel gewonnen prijzen ook daadwerkelijk worden
           uitgekeerd.

       138. De raad van bestuur stelt vast dat via de website pokerstars.eu gelegenheid werd
           gegeven tot het deelnemen aan kansspelen online zonder vergunning en dat deze
           websites zich – in elk geval mede – richtten op de Nederlandse markt. Gelet op het




           91 https://kansspelautoriteit.nl/onderwerpen/a-z/aanpak-online/.
           92 Zesde voortgangsrapportage kansspelen, 27 januari 2009, pagina 6.
           93 Zie het Europese Hof van Justitie, 24 maart 1994, zaak C-275/92, overweging 60.
           94 Zie bijvoorbeeld: http://www.kansspelautoriteit.nl/kansspelen/risico'-kansspelen/. Zie ook
           ECLI:NL:RBUTR:2003:AI0977, overweging 3.14: De Wet op de Kansspelen strekt tot bescherming van het
           publieke belang bij het inperken van fraude en van excessieve goklust. Zie ook ECLI:NL:HR:2005:AR4841,
           overweging 3.3.2, en ECLI:NL:RBSGR:2006:BB8297, overweging 6.16.
                                                              Pagina 28 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707

           hiervoor gestelde kwalificeert de raad van bestuur het onvergund en ongereguleerd
           aanbieden van kansspelen online als zeer ernstig.
       139. Van een bedrijf dat online kansspelen aanbiedt in Nederland mag worden verwacht dat

           het zich verdiept in de Nederlandse wet- en regelgeving en handelt binnen de grenzen
           die daarin worden gesteld. Dat heeft TSG nagelaten.
       140. TSG vermeldt in de Online Software End User License Agreement (onderdeel 1.2):

           Please note that the Service is not for use by […] (iii) individuals connecting to the
           Sites from jurisdictions from which it is illegal to do so. Rational Group is not able to
           verify the legallity of the service in each Jurisdiction and it is the users responsibillity
           to ensure that their use of the service is lawful.95

       141. Van een professionele onderneming mag echter verwacht worden dat deze in staat is
           om na te gaan welke wet- en regelgeving van toepassing is. Bovendien weet TSG over
           welke vergunningen zij beschikt (en dus ook over welke niet). TSG was ook in staat
           om een overzicht te geven van uitgesloten landen en in onderdeel 10.19 van
           bovengenoemde Agreement een speciale passage op te nemen voor spelers in
           Duitsland: Important information for customers permanently or ordinarily resident in
           Germany.

       Omvang van het aanbod van kansspelen
       142. De raad van bestuur stelt vast dat op de website pokerstars.eu onder meer
           pokerspellen werden aangeboden. Pokerstars.eu noemt zichzelf the world’s largest
           online poker site en vermeldt: Welcome to PokerStars, where you’ll find more

           tournaments and games than any other poker site en PokerStars is home to the best
           online poker events. Every year we run the biggest online tournament series in the
           world. We also host the biggest weekly tournaments, plus thousands more every day
           of the week. With a game starting every second, PokerStars is the only place to play
           tournament poker online.96


       Bonussen en promoties
       143. Pokerstars.eu biedt (potentiële) spelers een bonusprogramma zoals diverse
           pokerpromotions, een first deposit bonus van € 600,-, en het Stars Rewards Program.

       Prijzen
       144. De aangeboden prijzen waren o.a. seats in live events,97 de $1 Million Spin & Go.98
           Ook wordt aangesprezen: Team PokerStars Pro PokerStars is the only place where you

           can watch and play against Team PokerStars Pro - our group of elite pro players.
           Between them they have scores of World Series bracelets, EPT and WPT titles and

           95 12871/001.037.470/09. Evenzo in de End Users License Agreement - play money games.
           96 Stuk 12871/01.037.470/01.
           97 Stuk 12871/01.037.470/20.
           98 Stuk 12871/01.047.618/01.
                                                              Pagina 29 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707

           more, adding up to millions of dollars in winnings. And now you can join them at the
           tables with PokerStars.99

       Risico’s voor spelers
       145. De op de websites aangeboden kansspelen zijn short odd-kansspelen. Uit de
           (wetenschappelijke) literatuur is bekend dat bij short-odd kansspelen meer verslaafde

           spelers te vinden zijn dan bij long odd-kansspelen, zoals loterijen.100 Bij de
           aangeboden kansspelen speelt verslavingsproblematiek derhalve een rol van
           betekenis. Het feit dat dat de positie van deelnemers niet is geregeld en het feit dat de
           negatieve gevolgen van onmatige deelneming aanzienlijk kunnen zijn, maken de
           overtreding zeer ernstig. De raad van bestuur verwijst ter illustratie hiervan naar de
           uitspraak van de Afdeling van 22 februari 2017, waar opgemerkt wordt: Naast het feit

           dat er geen direct contact is tussen de consument en de marktdeelnemer, vormen de
           zeer gemakkelijke en permanente toegang tot kansspelen die op internet worden
           aangeboden, alsook de potentieel grote omvang en hoge frequentie van het betrokken
           internationale aanbod, in een omgeving die bovendien wordt gekenmerkt door het
           isolement van de speler, een klimaat van anonimiteit en het ontbreken van sociale
           controle, evenzoveel factoren die een toename van gokverslaving en geldverkwisting
           door gokken en dus ook van de negatieve sociale en morele gevolgen daarvan in de

           hand werken (zie onder meer het arrest van het HvJ van 8 september 2010, Carmen
           Media Group, ECLI:EU:C:2010:505, punten 102 en 103 en de daar aangehaalde
           rechtspraak).101 Dit onderstreept de ernst van de overtreding.

       146. De websites richtten zich (mede) op de Nederlandse markt. Dit bleek uit het
           aanbieden van de betaalmethode iDeal, het Nederlandstalig contactformulier (eerste

           onderzoek) en de verwijzingen naar Nederlandse instellingen voor verslavingszorg. Bij
           het aanmaken van het account werd automatisch de landkeuze Netherlands
           voorgeselecteerd. Tenslotte is aangetroffen een Nederlandstalige website vanwaar de
           software kon worden gedownload waar de pokerspellen konden worden gespeeld.

       147. Bovendien blijkt uit de informatie van de payment service provider dat Nederlandse
           spelers daadwerkelijk hebben deelgenomen aan de aangeboden kansspelen.


       9.3 Boetevaststelling


       148. Gelet op bovenstaande acht de raad van bestuur passend en geboden dat een boete
           wordt opgelegd aan TSG Interactive Gaming Europe Limited.

           99 Stuk 12871/01.047.618/01.
           100 Zie bijvoorbeeld het rapport Gokken in Kaart, WODC, ministerie van Veiligheid en Justitie, december
           2011, pagina 1.
           101 ECLI:NL:RVS:2017:484, overweging 3.1.
                                                              Pagina 30 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707


       149. De raad van bestuur heeft bij het bepalen van de boete acht geslagen op de ernst van
           de overtreding, het aantal websites en het aantal spellen dat werd aangeboden, de
           hoogte van de te winnen prijzen, maximale inzetten en opnames, en de aangeboden
           bonussen en promoties, conform de boetebeleidsregels en zoals in bovenstaande
           toegelicht.


       150. De raad van bestuur neemt bij de bepaling van de hoogte van de boete het
           startbedrag van € 150.000,- in acht. Dit startbedrag wordt conform de
           boetebeleidsregels verhoogd gelet op het aanbod van spellen, prijzen, bonussen en
           andere omstandigheden zoals omschreven randnummers 142 tot en met 144.


       151. Alles afwegende acht de raad van bestuur een boete van € 400.000,- aan TSG
           Interactive Gaming Europe Limited passend en geboden.

       152. De raad van bestuur acht geen aanleiding aanwezig voor boete verhogende of boete
           verlagende omstandigheden.


       10  Besluit


           De raad van bestuur:

              a. stelt vast dat TSG Interactive Gaming Europe Limited te Malta artikel 1, eerste
                lid, onder a, van de Wok heeft overtreden door gelegenheid te geven om mede
                te dingen naar prijzen of premies, waarbij de aanwijzing der winnaars

                geschiedt door enige kansbepaling waarop de deelnemers geen overwegende
                invloed kunnen uitoefenen, en waarvoor geen vergunning is verleend;
              b. legt aan TSG Interactive Gaming Europe Limited te Malta een boete op van
                € 400.000,-.

              Den Haag, 3 september 2019


              De raad van bestuur van de Kansspelautoriteit,

              w.g.


              René J.P. Jansen

              voorzitter


                                                              Pagina 31 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>





           OPENBAAR                                               Kansspelautoriteit
                                                                  Datum
                                                                  3 september 2019
                                                                  Ons kenmerk
                                                                  13366 / 01.060.707

              Verzonden op 3 september 2019

              Tegen dit besluit kan degene wiens belang rechtstreeks bij dit besluit is betrokken, binnen
              zes weken na de dag van bekendmaking van dit besluit een gemotiveerd bezwaarschrift
              indienen bij de Kansspelautoriteit, afdeling Juridische Zaken en Ontwikkeling, Postbus 298,
              2501 CG Den Haag.


              Boetes dienen binnen zes weken nadat het besluit op de in artikel 3:41 van de Algemene
              wet bestuursrecht voorgeschreven wijze bekend is gemaakt, te zijn betaald op
              bankrekeningnummer IBAN NL07ABNA0501634479 ten name van Kansspelautoriteit, Den
              Haag, Nederland, onder vermelding van het kenmerk van dit besluit. Na het verstrijken van
              deze termijn wordt de geldboete vermeerderd met de wettelijke rente.



































                                                              Pagina 32 van 32</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>