<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Geen goedgekeurde Begroting 2021! Hoe verder? (Versie 22 januari)
     1. Context
De Begroting 2021 laat een tekort zien van € 7,3 miljoen, aflopend tot een tekort van € 5,4 miljoen in
2024. Ondanks onze bezuinigingen vanaf 2010 (totaal ca. 14 miljoen) loopt ons tekort toch weer op. De
oorzaak ligt voor de hand, te weinig financiële compensatie voor onze taken in het sociaal domein en dan
met name jeugdzorg en uitvoering WSW (Wedeka). Het tekort in onze gemeente is hoog door de sociale
structuur in onze gemeente.
Het college had een pakket met maatregelen (Ambitienota 2021-2024) samengesteld om de Begroting
2021 sluitend te maken. Een fors deel van deze maatregelen heeft impact op de kwaliteit van onze
samenleving. De gemeenteraad staat naar aanleiding hiervan op het volgende standpunt: “tot hier en niet
verder” en wil geen verdere afbreuk doen aan de kwaliteit van de samenleving.
De gemeenteraad heeft de Begroting 2021 en de meerjarenraming 2022-2024 op 9 november vastgesteld
met een tekort. Daarnaast is ook de Maatregelnota 2021-2024 (de uitgeklede versie van de Ambitienota)
als eerste begrotingswijziging wijziging vastgesteld. Hierin staan alleen maatregelen die gericht zijn op een
efficiëntere uitvoering van de taken, het afromen van budgetonderschrijdingen en het genereren van
extra inkomsten. Na het verwerken van de Maatregelennota 2021-2024 zijn de verwachte tekorten
respectievelijk € 5,8 miljoen (2021) en € 4,1 miljoen (2024).
     2. Preventief toezicht
De Begroting 2021 is met het vaststellen door de gemeenteraad niet structureel en niet reëel in
evenwicht, niet in 2021 en ook niet in 2024. Eén van beide is voorwaarde voor goedkeuring en repressief
toezicht (= toezicht achteraf: Begroting 2021 en wijzigingen hierop mogen dan direct worden uitgevoerd
na vaststelling door de gemeenteraad). Dat betekent voor de gemeente Stadskanaal preventief toezicht (=
toezicht vooraf: Begroting 2021 en wijzigingen hierop mogen we expliciet pas uitvoeren na goedkeuring
door de provincie als toezichthouder).
Dit is voor ons, en met name de Financieel adviseurs, een onbekend proces, we hebben niet op alle
vragen een antwoord. We weten wel dat het proces maatwerk is omdat de situatie voor iedere
individuele gemeente uniek is. Gaandeweg het proces zullen we dan ook de vervolgstappen
voorbereiden. De regie van het proces is in handen van de Taskforce Financiële positie (Johan Hamster,
Gert-Jan van der Zanden, Albert Harm Grooten, Bert Viel en Gert Meijer).
     3. Komende periode (verwachting tot circa 1 mei 2021)
De Begroting 2021 is door de toezichthouder beoordeeld en voor de motivering van de
toezichtkwalificatie heeft bestuurlijk overleg plaatsgevonden met wethouder Hamster. De toezichthouder
heeft inmiddels besloten goedkeuring aan de Begroting 2021 te onthouden en onze gemeente met ingang
van 1 januari onder preventief toezicht te stellen.
Er komt nu op korte termijn een verdiepingsonderzoek naar de oorzaken: hiervoor is een begrotingsscan
aangevraagd. Deze scan wordt uitgevoerd door de gemeente samen met de toezichthouder en het
ministerie van binnenlandse zaken en koninkrijkrelaties). De resultaten van de scan in de vorm van
aanbevelingen en oplossingsrichtingen zijn nadrukkelijk niet vrijblijvend.
Toezichthouder en gemeente maken afspraken over de mogelijkheden (waaronder het resultaat van de
begrotingsscan) om de Begroting 2021 alsnog sluitend te maken door het opstellen van een zogenaamd
herstelplan. Niet genomen maatregelen uit de Ambitienota 2021-2024 met impact op de samenleving
kunnen hiervoor input zijn. De gemeenteraad is hiervoor verantwoordelijk en neemt zelfstandig en goed
gemotiveerd een besluit over de inhoud van het herstelplan waaronder de aanbevelingen en
oplossingsrichtingen naar aanleiding van de begrotingsscan. Tijdens het besluitvormingsproces is er geen
inhoudelijke bemoeienis van de toezichthouder.
                                                                                                            1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Mocht de Begroting 2021 na wijziging op basis van een herstelplan alsnog structureel en reëel sluitend
zijn, dan kan lopende het begrotingsjaar het preventief toezicht worden omgezet naar repressief toezicht.
     4. Wat betekent preventief toezicht voor de uitvoering van onze taken?
De status van de begroting 2021 is dat de gemeenteraad de Begroting 2021 heeft vastgesteld en daarmee
in feite het college heeft geautoriseerd om de Begroting 2021 uit te voeren en de budgetten te besteden.
Door het ontbreken van goedkeuring van de begroting 2021 door de toezichthouder staat hier echter de
rem op.
De winkel moet wel open blijven en het voor 2021 vastgestelde beleid moet worden uitgevoerd. Om dit
mogelijk te maken heeft de toezichthouder toestemming gegeven om budget ter grote van maximaal
6/12 van de structurele budgetten 2020 te besteden.
  Stel: Voor een programmaonderdeel is in de begroting 2021 structureel € 100.000,00 geraamd en in de
  begroting 2020 € 90.000,00. De kredietbeheerder mag in dat geval voorlopig € 45.000,00 uitgeven. Dit komt
  immers overeen met 6/12 van € 90.000,00
De toezichthouder maakt een uitzondering voor de overheadbudgetten (de lasten die aan het in stand
houden van de eigen organisatie worden besteed zoals personeelskosten, huisvestingskosten, ICT,
catering, OR etc.) Hiervoor geldt geen beperking, de budgetten zoals die zijn geraamd in de begroting
2021 mogen voor de volledige 100 procent worden besteed.
Ook een uitzondering geld voor uitbetalen van subsidies (en dan met name de subsidies die in termijnen
worden uitbetaald) waarvoor in 2020 een beschikking is afgegeven, er geldt dan geen beperking van 6/12
de subsidie kan dan volledig worden uitbetaald. Als de beschikking in 2021 is/wordt afgegeven dan geldt
de beperking wel en zal op een gegeven moment extra budget moeten worden gevraagd. Hoe dit gaat
lees je hieronder.
Naast de taskforce is binnen het team financieel advies een werkgroep samengesteld die de organisatie
hierin gaat begeleiden.
Wanneer nieuw budget nodig is voor het uitvoeren van nieuwe taken, ga dan niet zonder meer
verplichtingen aan maar neem eerst contact op met je financieel adviseur.
Het 6/12 budget is niet voldoende. En nu?
Vóór het moment dat de grens van het 6/12 budget wordt bereikt kan aan de toezichthouder worden
gevraagd aanvullend budget beschikbaar te stellen. Hiervoor is door financieel advies een
aanvraagformulier ontwikkeld. Aanvullend budget kan uitsluitend via dit formulier worden aangevraagd,
het is beschikbaar bij de financieel adviseur.
Het aanvullend budget dat wordt aangevraagd moet goed worden onderbouwd en moet liggen binnen de
door de gemeenteraad vastgestelde budgetten in de Begroting 2021 én eventuele raadsvoorstellen met
begrotingswijziging (zoals in de decemberwijziging 2020 naar 2021 overgehevelde budgetten).
  Stel:
  Ergens in april blijkt dat het beschikbare 6/12 budget van € 45.000,00 eind mei is uitgegeven. Via het
  aanvraagformulier kan dan aanvullende budget worden aangevraagd tot maximaal € 100.000,00. Dit is
  het budget waarvoor de gemeenteraad via de begroting 2021 het college heeft geautoriseerd.
De toezichthouder heeft maximaal 13 weken om een besluit te nemen op de aanvraag. In de praktijk zal
de toezichthouder sneller een besluit nemen om aanvullend budget beschikbaar te stellen. Met een
positief besluit heeft het college toestemming om het aanvullend budget te besteden en dan kan een
kredietbeheerder nieuwe verplichtingen aangaan.
                                                                                                            2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>De kredietbeheerder is zelf verantwoordelijk voor het volledig invullen van een formulier en daarmee
voor het onderbouwen van de noodzaak van het aanvullend budget. Alle aanvragen worden, voordat het
college deze indient bij de toezichthouder door de financieel adviseur getoetst en geregistreerd.
Financieel advies coördineert het voorleggen van de aanvraagformulieren aan het college, het indienen
van de formulieren bij en het verwerken van de besluiten van de toezichthouder.
Aangaan verplichtingen/beschikkingen
Het komt regelmatig voor dat uit efficiency oogpunt voor een vol jaar een verplichting wordt aangegaan
of een beschikking wordt afgegeven. Voor zover de beschikking of verplichting over het uitvoeren van
regulier en bestaand beleid gaat is dat ook onder het preventief toezichtregiem toegestaan.
Met name bij het aangaan van verplichtingen op het gebied van onderhoud van de openbare ruimte
speelt dit.
Wanneer een incidentele verplichtingen voor het uitvoeren van in de begroting 2021 opgenomen
bestaand beleid wordt aangegaan moet dus eerst worden getoetst of hiermee het 6/12 budget wordt
overschreden. Is daar sprake van dan geldt dat via het aanvraagformulier eerst toestemming op
aanvullend budget moet worden aangevraagd.
Met het vaststellen van de Decemberwijziging 2020 heeft de gemeenteraad besloten incidentele
budgetten over te hevelen naar 2021. De budgetten mogen in 2021 niet zonder meer worden uitgevoerd.
Ook hier geldt dat via een aanvraagformulier eerst toestemming op aanvullende budget moet worden
gevraagd
Nieuwe budgetten
Net als in voorgaande jaren komen er nieuwe taken of kansen op de gemeente af. Normaliter zijn deze
ontwikkelingen input voor de voor- en najaarsnota.
Als afwegingskader voor nieuwe taken/verplichtingen geldt dat er sprake moet zijn van de uitvoering van
een wettelijke verplichting óf dat uitstel leidt tot aansprakelijkheid of kapitaalvernietiging óf toekomstige
onvermijdbare uitgaven hiermee worden voorkomen. Zoals gewoonlijk besluit de gemeenteraad hierover
via een P&C document of afzonderlijk raadsvoorstel. Pas na het raadsbesluit kan aan de toezichthouder
toestemming worden gevraagd verplichtingen aan te gaan.
In geval van dringende spoed mogen verplichtingen worden aangegaan zonder vooraf verkregen
goedkeuring van de toezichthouder. De gemeenteraad beoordeelt of er sprake is van dringende spoed.
Ga hier niet te lichtzinnig mee om en gebruik het (hoe goed bedoeld ook) niet als titel om snel iets te
realiseren. In het geval de toezichthouder op de uitvoering van dringende spoed achteraf goedkeuring
onthoudt kan dit vergaande consequenties hebben.
Soms is er sprake van kansen, een nieuwe taak of intensivering van een taak die volledig (dus zonder
enige vorm van cofinanciering) wordt gedekt uit een bijdrage door derden (bijvoorbeeld subsidie). Zodra
de beschikking voor de subsidie definitief is kan via het aanvraagformulier toestemming worden gevraagd
om verplichtingen aan te gaan. De beschikking moet hierbij worden overlegd. Vaststellen en autorisatie
van het budget door de raad mag in deze gevallen achteraf via de voor- of najaarsnota.
     5. Budgetbewaking
Om in de situatie van preventief toezicht in control te blijven is nog meer dan andere jaren nauwkeurig
budgetbeheer door de kredietbeheerders belangrijk.
Uitgangspunt voor de budgetbewaking is dat de afdelingsbudgetten 2021 niet kader stellend zijn voor de
uitvoering. Dat is in beginsel immers het 6/12 deel van de budgetten 2020.
Voor een juist beeld van de budgetten waarvoor de toezichthouder voor uitvoering toestemming heeft
gegeven, kan een kredietbeheerder de module kredietbeheer in K2fin raadplegen, hier zijn voor 2021 de
                                                                                                              3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>totaal beschikbare budgetten 2020 opgenomen. Ook de maatregelen voor 2021 (dus niet de ambities) uit
de Maatregelennota 2021-2024 worden hierin verwerkt. Kredietbeheerders hebben zelf het beste zicht
op het verloop van hun budgetten en moeten daarom zelf in de gaten houden dat vóór het moment dat
de grens van 6/12 besteding wordt bereikt, via het aanvraagformulier aanvullend budget wordt
aangevraagd. De werkgroep denkt nog na over facilitering hierin via een soort signaleringssysteem.
Uitgangspunt is dat de kredietbeheerder zelf verantwoordelijk is voor een budgetoverschrijding.
In de loop van 2021 komt met de door de toezichthouder goedgekeurde aanvraagformulieren steeds
meer aanvullend budget beschikbaar binnen de verschillende programmaonderdelen. De aanvullende
budgetten worden als begrotingswijziging verwerkt in de module kredietbeheer van K2financiën zodat
een kredietbeheerder zicht heeft op het totaal te besteden budget.
     6. Vragen en onduidelijkheden
Veel is onduidelijk, voor jullie maar ook voor de collega’s bij financieel advies. Het is een onbekend proces
en om dit in goede banen te leiden is veel communicatie nodig.
“Bij twijfel niet inhalen” geldt ook in dit proces. Neem daarom bij iedere twijfel of onduidelijkheid eerst
contact op met je financieel adviseur voordat je een verplichting aangaat. Je zult niet op alle vragen direct
antwoord krijgen, bij twijfel zal de adviseur je vraag willen bespreken in de werkgroep. Deze werkgroep
vergadert iedere maandagmorgen.
Managers, teamleiders en beleidsmedewerkers worden uitdrukkelijk gevraagd geen contact op te nemen
met de toezichthouder, alleen de werkgroep coördineert dit contact (onder verantwoordelijkheid van de
gemeentesecretaris).
Binnenkort volgt een overleg met managers en teamleiders over de gevolgen van het preventief toezicht
en de inhoud van dit memo. In overleg met hen worden afspraken gemaakt over het verder informeren
van de kredietbeheerders.
     7. Uitvoering maatregelennota 2021-2024
In de maatregelennota staan alleen in euro’s gekwantificeerde maatregelen gericht op een efficiëntere
uitvoering van taken, het afromen van budgetonderschrijdingen en het genereren van extra inkomsten.
Deze maatregelen hebben nauwelijks tot geen directe maatschappelijke impact. De financiële effecten
van de maatregelen zijn verwerkt in de module kredietbeheer in K2financiën.
De besluitvorming omtrent de onderzoeken van de Ambitienota 2020-2023 (o.a. minimabeleid, groen,
Taskforce WMO) wordt doorgeschoven naar het eerste kwartaal van 2021 (niet via het herstelplan maar
met afzonderlijke raadsvoorstellen).
De managers/teamleiders pakken de implementatie van maatregelen met communicatienoodzaak (zoals
bibliotheek, opvang beschermd wonen, toeristenbelasting) voor zover nodig nu op. De
manager/teamleider beoordeelt de proactieve communicatie i.o.m. de portefeuillehouder.
Ambities (zwembaden, binnensport en onderwijshuisvesting) worden opgepakt door de
verantwoordelijke managers/teamleiders en in overleg met financieel advies afgestemd met de
toezichthouder.
     8. En als het niet lukt om een structureel en reëel sluitende Begroting 2021 te krijgen?
Als het ons niet lukt om in de loop van 2021 na het nemen van maatregelen (herstelplan) alsnog een
sluitende Begroting 2021 te krijgen, kan de gemeente voor 1 december een aanvraag indienen voor een
artikel 12-status. Dit betekent dat we onder financiële curatele worden gesteld door het Rijk vanwege een
structureel ontoereikende financiële situatie. We krijgen van de rijksoverheid dan mogelijk tijdelijk extra
geld in ruil voor streng financieel toezicht. Tijdens de artikel 12 status periode wordt een saneringsplan
uitgevoerd met het doel de financiële positie weer op orde te krijgen.
                                                                                                            4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>5</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>6</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>