<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Beleidsbegroting
2026
Veiligheidsregio Groningen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave

Voorwoord                                                             4

Inleiding                                                              5
1.1   Landelijke ontwikkelingen                                         5
1.2   Regionale ontwikkelingen                                          9
1.3   Leeswijzer                                                       11



2 Programmaplan                                                       12
2.1   De opdracht                                                      12
2.2   Brandweerzorg                                                    13
2.3   Crisisbeheersing                                                 17
2.4   Gemeentelijke Kolom Groningen (GKG)                              20
2.5   Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR)       21
2.6   Overhead                                                         23



3 Paragrafen                                                          24
3.1   Weerstandsvermogen en risicobeheersing                           24
3.2   Onderhoud kapitaalgoederen                                       28
3.3   Financiering                                                     28
3.4   Bedrijfsvoering                                                  29
3.5   Verbonden partijen                                               31



4 Overzicht van baten en lasten                                       32
4.1   Overzicht baten en lasten per totaal en per programma            32
4.2   Geprognosticeerde balans                                         34
4.3   Toelichting meerjarenraming                                      34
4.4   Financiële ontwikkelingen beleidsbegroting 2026                  35
4.5   EMU-saldo                                                        37



5 Bijlagen                                                            38
5.1   Taakvelden                                                       39
5.2   Risico’s uit paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing    41
5.3   Investeringen                                                    47
5.4   Gemeentelijke bijdrage                                           48
5.5   Meerjarenbeeld 2027-2029                                         50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Voorwoord
Voor u ligt de beleidsbegroting 2026 van de Veiligheidsregio Groningen (VRG). Het afgelopen jaar heeft ons opnieuw
laten zien dat we als organisatie in staat zijn om te presteren onder druk.

De jaarstukken 2024 hebben inzicht gegeven in de ontwikkelingen die we hebben doorgemaakt, en hoewel het
resultaat iets onder de begroting lag, zijn we erin geslaagd om belangrijke mijlpalen te realiseren. Zo hebben we, in lijn
met de opdracht van het bestuur, de visie op brandweerzorg, het dekkingsplan en het regionaal beleidsplan
crisisbeheersing opgesteld, allemaal binnen de financiële kaders.
Onze samenwerking met de gemeenten en netwerkpartners blijft hierbij een cruciale factor. We werken vóór en mét
de gemeenten, die verbinding zal ook in de toekomst centraal staan. Deze samenwerking is essentieel om de
uitdagingen die voor ons liggen het hoofd te bieden.

De taakuitvoering op het huidige niveau vraagt de komende jaren een aanzienlijke inspanning. Regionale
ontwikkelingen zoals paraatheid, vakbekwaamheid, de Risico-Inventarisatie en Evaluatie, stijgende energiekosten en
vervangingsinvesteringen leggen druk op onze begroting. Landelijk zien we taken op ons afkomen waarvan nog niet
duidelijk is met welke financiële middelen dat gepaard gaat.
Daarnaast staan we voor nieuwe opgaven, zoals de veilige energietransitie en het vergroten van onze weerbaarheid,
waarvoor nog geen financiële dekking is. Deze onderwerpen zullen separaat aan het bestuur worden voorgelegd.

Ook landelijke ontwikkelingen hebben impact op onze begroting. Thema’s zoals PTSS als beroepsziekte, de
vrijwilligheid bij de brandweer en de invoering van de Omgevingswet vragen aandacht en middelen. Voor alle
landelijke thema’s hanteren we waar mogelijk het principe: geen knaken, geen taken. We zien dat de druk op de
taakuitvoering toeneemt, terwijl de financiering vanuit het Rijk juist onder druk staat. De dreigende korting van 10% uit
het hoofdlijnenakkoord op de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR) – voor de VRG een bedrag van € 1,1
miljoen – heeft grote financiële gevolgen voor de begroting 2026 en de jaren daarna, tenzij deze korting wordt
teruggedraaid. Of deze korting wordt teruggedraaid zal blijken bij de behandeling van de voorjaarsnota. Blijft de
korting gehandhaafd, dan heeft dit aanzienlijke financiële consequenties voor de VRG.

In 2026 zetten we belangrijke stappen in de implementatie van onze visie op brandweerzorg en crisisbeheersing. We
ronden de doorontwikkeling van de piketten in de crisisorganisatie af en blijven werken aan ons strategisch
vastgoedbeleid, waarbij we voor alle 39 kazernes een plan ontwikkelen.
De VRG bewijst zich in deze onvoorspelbare tijden als een wendbare en flexibele organisatie. Onze medewerkers
zetten zich dagelijks in om onze doelen te realiseren, ook onder moeilijke omstandigheden. We zijn lean
georganiseerd en bewegen mee, zowel inhoudelijk als financieel. Dit kunnen wij niet zonder het commitment van onze
tien gemeenten.

In deze beleidsbegroting lichten we de inhoudelijke ontwikkelingen en thema’s verder toe. U leest welke gevolgen
deze hebben voor de programma’s van de verschillende onderdelen van onze organisatie. We blijven ons inzetten
voor een veilige en weerbare regio.




Wilma Mansveld
Directeur Veiligheidsregio Groningen




                                                                                                                             4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Inleiding
De begroting voor 2026 bestaat uit een algemeen deel met relevante landelijke en regionale ontwikkelingen,
inhoudelijke ontwikkelingen per programma en bijbehorende financiële kaders. De ontwikkelingen die een grote
impact op de VRG hebben, worden besproken in het algemene gedeelte en daarnaast worden in de programma’s
nog specifieke ontwikkelingen geduid.


1.1          Landelijke ontwikkelingen
Evaluatie Wet Veiligheidsregio’s
In 2020 heeft de commissie Muller onderzocht of de Wet veiligheidsregio's aansluit bij de huidige situatie en
veiligheidsregio’s voldoende voorbereid zijn op toekomstige dreigingen, maatschappelijke ontwikkelingen en
overige crises. De commissie schetst dat het noodzakelijk is om te prepareren op rampen en crises van de toekomst
en beschrijft de mate van ontoereikendheid van de huidige wet en organisatie.

Voor het wetgevingsprogramma hanteert het ministerie een methode waarbij de wet in tranches tot stand komt,
ondersteund door zogenoemde two-pagers waarin de toekomstige bestendigheid van zowel brandweerzorg als
crisisbeheersing vorm krijgt. In 2024 heeft de eerste tranche herziening wet veiligheidsregio’s ter pre-consultatie
voorgelegen aan het Veiligheidsberaad en de veiligheidsregio’s en in 2025 voor formele consultatie. In 2026 wordt
de eerste tranche herziening wet veiligheidsregio’s aangeboden aan de Tweede Kamer.

Voor de tweede tranche gaat de Minister van Justitie en Veiligheid in 2026 met de veiligheidsregio’s en crisispartners
verder verkennen waar een wettelijke verankering of verduidelijking noodzakelijk is. Hierbij zullen onderwerpen zoals
bevolkingszorg, preventie op het gebied van brandveiligheid en de financieringssystematiek van het stelsel
besproken worden. Daarbij wordt bezien of en in hoeverre deze onderdeel kunnen zijn van een tweede tranche.

Met betrekking tot brandweerzorg is het doel van de toekomstige wet- en regelgeving: te kunnen beschikken over
brandweerzorg met voldoende capaciteit en kwaliteit. Dit om, naast kwalitatief hoogwaardige lokale en regionale
brandweerzorg, het hoofd te kunnen bieden aan grootschalige, gelijktijdige en bijzondere incidenttypen om daarmee
de maatschappelijke impact van grote incidenten te beperken. Hiertoe moet de regionale, bovenregionale, en
landelijke brandweerzorg worden verbeterd en geborgd, gebaseerd op een bovenregionale en landelijke risico-
inventarisatie en -analyse. Bij het vormgeven van bovenregionale en landelijke brandweersamenwerking is de huidige
regionaal vormgegeven brandweerzorg het uitgangspunt, evenals het behoud van autonomie van de
veiligheidsregio’s in een eventueel landelijk dekkingsplan. De wijze van financieren en de governance van (extra) taken
zijn belangrijke randvoorwaarden voor bovenregionale en landelijke brandweersamenwerking

Knooppunt Coördinatie Regio’s – Rijk (KCR2)
Om nationale crises het hoofd te bieden richtten de rijksoverheid en 25 veiligheidsregio's het Knooppunt Coördinatie
Regio's-Rijk (KCR2) op. Dit is het resultaat van de Rijksafspraken die zijn gemaakt naar aanleiding van de extra BDuR-
gelden die beschikbaar zijn gesteld ter versterking van de crisisbeheersing. Een deel van deze middelen is bestemd
voor de ondersteuning van dit landelijke knooppunt. De landelijke onderzoeken naar de governance en rechtsvorm
van KCR2 zijn in 2025 afgerond en zullen leiden tot beslissingen over de rechtsvorm en governance. De eerste
inschattingen geven aan dat het formaliseren van deze keuzes een periode van twee jaar zal vergen.

Tevens vindt er in dit kader binnen VRG een doorontwikkeling plaats van het regionale Veiligheid
Informatieknooppunt (VIK). Dit wordt gevolgd door bovenregionale afspraken met betrekking tot de 3Noord-
samenwerking (Groningen, Friesland en Drenthe), die gericht zijn op het creëren van een bovenregionaal overzicht
voor de meldkamer in Noord-Nederland. Dit zal in lijn zijn met het landelijke informatiemodel dat aansluit op KCR2.

Maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht
We staan voor groeiende dreigingen zoals veranderende geopolitieke verhoudingen, toenemende

                                                                                                                          5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>cyberaanvallen en verstoring van vitale processen. Deze complexe en onderling verbonden risico's vergroten de
kans op maatschappelijke ontwrichting. Voorbereiding hierop vraagt om een veerkrachtige en
sterke samenwerking. Binnen VRG werken we al jaren aan maatschappelijke weerbaarheid, onder andere via de
doorlopende campagne Eerste Hulp Ben Jij (EHBJ), die inwoners bewust maakt van risico’s en stimuleert tot
voorbereiding. Over de financiering van dit thema voor 2025 en 2026 lopen nog gesprekken. In 2026 bouwen we
voort op de activiteiten die we in 2025 zijn gestart, zoals doelgroepgerichte risicocommunicatie, het oprichten van
een inwonerpanel, in gesprek gaan met de samenleving, inwoners stimuleren zich voor te bereiden op noodsituaties
en hen handelingsperspectieven te geven met betrekking tot wat ze kunnen doen ten tijde van een ramp of crisis. Zo
blijven we inzetten op burgerparticipatie, samenwerking met vitale partners en het versterken van de
crisisorganisatie. Kanttekening hierbij is dat we nu niet kunnen overzien wat de (financiële) impact hiervan is waarbij
het proces rondom de formele opdracht vanuit het Rijk en Veiligheidsberaad aan de veiligheidsregio’s ook nog niet
afgerond is.

De oorlog in Oekraïne heeft ertoe geleid dat er ook in Nederland steeds meer wordt voorbereid op militaire dreiging.
Er wordt momenteel een Landelijk Crisisplan Militaire Dreiging ontwikkeld en met onder andere de
Eemshaven als doorvoerhaven voor militair materieel, is de Groningse betrokkenheid gewenst. Bij de uitwerking
hiervan wordt ook steeds meer een beroep gedaan op maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht. De VRG is
een van de landelijke portefeuillehouders op dit thema.

Informatieveiligheid (BIO)/ Cybercrime
De kans op cyberaanvallen is de afgelopen periode aanzienlijk toegenomen en tegelijkertijd zijn de gevolgen van
dergelijke aanvallen ernstiger geworden. Het is derhalve van groot belang om passende maatregelen te treffen ter
waarborging van de continuïteit van onze dienstverlening. Daarnaast ondergaat de wet- en regelgeving met
betrekking tot informatieveiligheid en privacy voortdurende veranderingen. Hoewel wij zijn uitgezonderd van de
Network and Information Security Directive (NIS2), maken de veiligheidsregio's wel deel uit van de vitale
crisisinfrastructuur. Dit houdt in dat wij, naast de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), dienen te voldoen aan
een breed scala aan vereisten.

In de komende beleidsperiode zullen wij ons richten op de uitkomsten en inzichten die voortkomen uit het Security
Operations Centre (SOC). Hierop zullen wij proactief reageren en de VRG zal investeren in de verbetering van zowel de
veiligheid als de functionaliteit van ons netwerk, zodat dit aan de gestelde standaarden blijft voldoen. Tegelijkertijd
borgen wij dat het kennisniveau van onze medewerkers op peil blijft en zullen zij voortdurend worden bijgeschoold op
het gebied van security en privacy. Nieuwe ontwikkelingen, waaronder kunstmatige intelligentie, zullen hierbij als
integraal onderdeel worden meegenomen.

Vernieuwing Missiekritische Communicatie (VMX)
In antwoord op de groeiende behoefte aan een toekomstbestendige, robuuste, veilige en missiekritische
communicatievoorziening, inclusief alarmering, heeft de Minister van Justitie en Veiligheid een programma
geïnitieerd. Dit programma is gericht op de aanschaf en inrichting van een nieuw informatie- en
communicatiesysteem voor de hulpdiensten, waaronder de brandweer. Deze stap is noodzakelijk geworden door de
eindigheid van het C2000-netwerk, waardoor het van essentieel belang is om te investeren in een moderne
communicatiestructuur die voldoet aan de eisen van de huidige en toekomstige veiligheidssituaties.


Het programma, met de werktitel NOOVA, is eind 2023 stopgezet en vervangen door het programma Vernieuwing
Missiekritische Communicatie (VMX). Hierbij zijn o.a. investeringen in de kwaliteit en continuïteit van C2000
aangekondigd. Het is nog niet bekend binnen welke financiële kaders de vernieuwing plaatsvindt en of en hoe kosten
worden versleuteld tussen Rijk en de deelnemende partijen.

Toekomstgericht werkgeverschap en CAO
Door de contourennota en de veranderende arbeidsmarkt willen de RCDV en het NIPV de komende vijf jaar ook
investeren in toekomstbestendig werkgeverschap. Daartoe is het programma ‘Toekomstgericht werkgeverschap’
gestart, als één van de vier ‘Grote Werken’. Dit programma richt zich op thema’s als kwaliteit van de dienstverlening,
                                                                                                                            6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>duurzame inzetbaarheid, betrokkenheid en motivatie, arbeidsverhoudingen en arbeidsrelaties, personeelswerving en
-behoud. De thema’s komen grotendeels overeen met thema’s die binnen de VRG spelen. Een vraagstuk binnen al
deze thema’s is steeds wat collectief wordt afgesproken en wat de individuele veiligheidsregio’s zelf afspreken. Er
ligt een relatie met arbeidsvoorwaardenontwikkeling, dit wordt binnen de werkgeversvereniging samenwerkende
veiligheidsregio’s (WVSV) besproken.

Het werven en behouden van personeel is een uitdaging voor alle werkgevers, als ook voor de VRG. Tot dusver is het
aantrekken van nieuw personeel succesvol geweest. Naar verwachting zal de arbeidsmarkt krapper worden waardoor
werkgevers hun organisatie steviger in de markt moeten zetten. De afgelopen twee jaren zijn er diverse instrumenten
ontwikkeld om de VRG als werkgever te onderscheiden en te promoten waaronder de werkgeversfilm, inzet van
andere (online) wervingskanalen en ontwikkeling van beeldmateriaal en websites. Dit zal worden uitgebouwd naar een
visie op recruitment en een gerichte inzet van Artifcial Intelligence (AI) en instrumenten om een goede match te
kunnen maken tussen mens en werk. Ten aanzien van behoud is een onboardingsprogramma ontwikkeld en is het
thuiswerkbeleid geïmplementeerd.

Ten aanzien van de arbeidsvoorwaarden is vanuit de WVSV het doel om binnen de loonruimte te blijven van de
gemeentelijke CAO, en voor de brandweer en crisisbeheersing waar nodig aanvullende arbeidsvoorwaarden overeen
te komen met de vakbonden. Dat is ook de insteek voor de onderhandelingen met de vakbonden de komende jaren.
Hierbij is het relevant om op te merken dat WVSV (nog) niet te maken heeft met de Wet normalisering rechtspositie
ambtenaren (WNRA). De inwerkingtreding van de WNRA is voor veiligheidsregio's nog uitgesteld, daar waar
gemeenten in 2020 al zijn overgegaan.

Tweede loopbaanbeleid
Tussen werkgevers en werknemers zijn op landelijk niveau afspraken gemaakt rondom de bezwarendheid van
repressieve brandweerfuncties. Deze afspraken zijn specifiek gemaakt voor de beroepsbrandweer. De belangrijkste
afspraak is dat beroepsmedewerkers hun functie maximaal twintig jaar mogen uitvoeren. Dit beleid is in 2006 van
kracht geworden. In 2022 heeft de VRG het herijkte tweede loopbaanbeleid vastgesteld.

Nu de toepassing dichterbij komt en er discussie bestaat over het thema bezwarendheid, is in 2021 een landelijk
onderzoek gestart door de Universiteit van Maastricht naar duurzame inzetbaarheid en arbeidsparticipatie voor
repressief brandweerpersoneel (SemFire onderzoek). Het onderzoek moet voor 2026 informatie opleveren ter
voorbereiding op een mogelijke herziening van de arbeidsvoorwaarden. In afwachting van de onderzoeksresultaten
hebben partijen afgesproken dat er geen onomkeerbare besluiten worden genomen. Vanuit de grotere
beroepskorpsen gaan geluiden op om dit onderzoek niet af te wachten en eerder afspraken te maken op landelijk
niveau. De VRG heeft als lijn om het huidige tweede loopbaanbeleid te volgen tot een gezamenlijk en goed
onderbouwd alternatief wordt geboden.

Onder bepaalde voorwaarden kunnen medewerkers een verzoek indienen tot uitstel van de maximale termijn van het
vervullen van de bezwarende functie (twintig jaar). Deze situatie geldt totdat er nieuwe afspraken zijn gemaakt en
deze zijn herzien en vastgesteld in een nieuwe arbeidsvoorwaardenregeling. Dit geldt ook voor VRG-medewerkers,
waarbij het herijkte VRG-beleid deze ruimte al biedt. De VRG heeft zich voorbereid op toenemende uitstroom in de
periode na 2026. Dit is conform het beleid van 2006. Hierin is aandacht voor duurzame inzetbaarheid en breed
loopbaanbeleid, wetende dat een repressieve functie doorgaans niet tot de pensioengerechtigde leeftijd kan
worden uitgevoerd. Dit zal in de komende jaren extra kosten met zich meebrengen. Vanuit het jaarresultaat 2021 is een
bestemmingsreserve gevormd waaruit we deze kosten dekken.

Risicobeheer en verzekeringen
Per 1 januari 2024 is de landelijke regeling aanspraken na dienstongevallen in werking getreden. In deze regeling staan
de aanspraken bij dienstongevallen voor alle medewerkers bij de Veiligheidsregio’s. De dekking van de regeling is
geborgd via een in 2023 gezamenlijk aanbestede ongevallenverzekering en voor het overige deel via het eveneens in
2023 gezamenlijk opgerichte waarborgfonds. De landelijke regeling omvat grotendeels verbeteringen voor het
personeel, maar gedeeltelijk ook een verslechtering. Om die verslechtering te compenseren is een lokale

                                                                                                                          7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>hardheidsclausule vastgesteld, waarin aanvullend dekking wordt verleend voor met name vrijwilligers die tevens
zelfstandige zijn.

Duurzame inzetbaarheid incl. mentale gezondheid/PTSS
Zowel op landelijk niveau als binnen de VRG is er veel aandacht voor duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Dit
betreft thema's zoals mentale gezondheid/ PTSS, fysieke fitheid, gezondheidsmonitoring en (loopbaan-
)ontwikkeling. Duurzame inzetbaarheid krijgt landelijke aandacht binnen het programma toekomstgericht
werkgeverschap (Groot Werk 4) en rondom PTSS zijn in 2024 veel inspanningen verricht (concept modelregeling PTSS
en toolbox psychosociale ondersteuning). In alle trajecten is de VRG goed aangehaakt, zowel binnen de landelijke
werkgroepen als met de gesprekken binnen de Werkgeversvereniging samenwerkende veiligheidsregio's (WVSV). In
2025 zullen precieze kosten voor veiligheidsregio's inzichtelijk worden.

Toekomstbestendig brandweerstelsel en rechtspositie brandweervrijwilligers
Door een uitspraak van het Europese Hof dat gelijke werkzaamheden gelijk beloond moeten worden, leek invoering
van verplichte taakdifferentiatie tussen beroepsbrandweermensen en brandweervrijwilligers een poos lang
onvermijdelijk. Met grote gevolgen voor het brandweerstelsel, dat voor ruim 80% uit vrijwilligers bestaat. Na juridisch
onderzoek is geconcludeerd dat taakdifferentiatie waarschijnlijk niet nodig is, mits duidelijker onderscheid wordt
gemaakt tussen verplichte en niet-verplichte opkomst door respectievelijk beroeps en vrijwilligers. De huidige vorm
van consignatie en kazernering van vrijwilligers zou dan moeten stoppen. De VRG zal pas concrete stappen zetten als
er landelijk overeenstemming is bereikt over hoe de implementatie gaat gebeuren en hoe dit wordt gefinancierd.
Daarbij zal het onverplichte karakter van brandweervrijwilligheid verenigd moeten worden met de ambitie om als
brandweerorganisatie altijd paraat te zijn.

Omgevingswet
De Omgevingswet is op 1 januari 2024 na een lang aanlooptraject in werking getreden. Door een goede
voorbereiding, waarbij veelvuldig afstemming is geweest met de ketenpartners, zijn we inmiddels steeds beter in
staat om onze taken conform deze nieuwe wet uit te voeren. Daar waar 2024 en mogelijk ook 2025 de overgangsjaren
waren, verwachten we dat in 2026 de Omgevingswet steeds meer het nieuwe normaal zal zijn. De Omgevingswet
heeft bovendien tot nieuwe taken voor de veiligheidsregio’s geleid. Onderzoek (Cebeon, 2021) heeft uitgewezen dat
deze taken voor de VRG een omvang hebben van 2-3 fte. Zowel vanuit het rijk (interbestuurlijke financiële monitor
Omgevingswet) als vanuit de veiligheidsregio's lopen nieuwe onderzoeken naar de omvang van deze taken.
Aangezien door het rijk en/of de gemeenten tot op heden geen extra middelen beschikbaar zijn gesteld, zijn we
vooralsnog genoodzaakt om tijdelijke keuzes te maken. Dit doen we risicogericht, wat betekent dat we nog
scherpere keuzes maken ten aanzien van het (brandveiligheids)advies en het toezicht: waar geven we wel advies en
houden we toezicht en waar niet?


Verbreding van het risicoprofiel
Risico- en crisismanagement is een primaire taak van de VRG en van oudsher gericht op brandveiligheid. De
doorontwikkeling van de afgelopen jaren heeft gezorgd voor een uitbreiding naar een breder




                                                                                                                          8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>veiligheidsperspectief (zoals energietransitie,
klimaatveiligheid, digitalisering) en het opzetten van een
doorlopend cyclisch proces van risico- en
crisisbeheersing. Daardoor volgen risico-inventarisatie,
risicoanalyse, pro-acties, preparatie, respons, nafase en
herstel elkaar logischerwijs op.

Hierdoor kan de VRG aan de voorkant van de
veiligheidsketen op meerdere risico’s een positie innemen
en deze voorkomen of beperken. Risicobeheersing is niet
in staat voor het brede perspectief van veiligheid
capaciteit beschikbaar te stellen vanuit de huidige
formatie. Omdat dit ook een voorbereiding is op
langdurige crises van de veiligheidsregio’s, worden de
extra rijksmiddelen ook voor die benodigde formatie
gebruikt. Hierbij wordt, zoals ook in de Visie
Crisisbeheersing is beschreven, een verbinding gelegd
met crisisbeheersing om zo de hele cyclus van risico- en
crisisbeheersing te borgen. Omdat dit tevens een
voorbereiding is op langdurige crises van de
veiligheidsregio’s, worden de extra rijksmiddelen ook
hiervoor gebruikt.


1.2          Regionale ontwikkelingen
Meldkamer Noord-Nederland (MNN)
De Landelijke Meldkamer Samenwerking (LMS) vormt sinds 2023 een netwerk van tien meldkamers, die technisch
verbonden zijn en onderling taken kunnen overnemen. De LMS beheert de meldkamers voor alle hulpdiensten op
technisch en facilitair vlak. De governance van de MNN voor de noordelijke veiligheidsregio’s is hiermee in lijn
gebracht. De Meldkamer Noord-Nederland is de plaats waar de drie noordelijke veiligheidsregio's in gezamenlijkheid
hun meldkamerfunctie uitvoeren voor de brandweertaak en de taak ten aanzien van rampenbestrijding,
crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening.


In 2024 is in aansluiting op de toekomstverkenningen crisisbeheersing en brandweer een landelijk visiedocument
meldkamers omarmd. Dit omdat de in beide toekomstverkenningen omschreven technologische en
maatschappelijke ontwikkelingen vragen om een daarop aansluitende meldkamerfunctie. Financiering van de ICT-
voorzieningen vindt plaats vanuit het multidisciplinaire meldkamerbudget. De veiligheidsregio’s zullen zich moeten
voorbereiden op het aannemen van personeel met andere competenties én de nodige bijscholing voor zittende
medewerkers.

Gaswinning en aardbevingen
Het sluiten van de gaskraan in Groningen van het Groningenveld op 1 oktober 2023 is een belangrijk markeerpunt in de
aardbevingsproblematiek in Groningen. Het is een essentiële stap op weg naar herstel en vertrouwen. De
uitkomsten van de parlementaire enquête aardgaswinning Groningen (PEGAS) en de daaropvolgende
Kabinetsreactie ‘Nij Begun’ betekenen een nieuwe fase in het dossier. Toch blijft Groningen nog lang
geconfronteerd met de effecten van de gaswinning en andere mijnbouwactiviteiten. Ook houdt de gaswinning uit de
kleine velden nog niet op. De bevingen, maar ook de schade aan huizen, de versterkingsoperatie en een stelsel van
regelingen trekken een zware wissel op de levens van gedupeerde bewoners in Groningen. Onderzoek van Gronings
Perspectief toont aan dat dit nog altijd een duidelijk effect heeft op de fysieke en mentale gezondheid van bewoners
in het bevingsgebied, hun vertrouwen in overheden en instanties, hun kijk op de leefbaarheid van hun dorp en regio en
hun toekomstverwachtingen.

                                                                                                                        9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>De VRG blijft zich inzetten voor de veiligheid, gezondheid, weerbaarheid en veerkracht van de inwoners van onze
regio. We voeren activiteiten uit op het gebied van fysieke en sociale veiligheid, gezondheid en maatschappelijke
onrust. Zo bieden we het vernieuwde lesprogramma Aardbevingenwijzer aan op basisscholen, zetten we in op
gerichte risicocommunicatie, gaan we in gesprek met inwoners over de risico’s die ze ervaren en lopen en bieden we
ze handvatten met betrekking tot wat ze zelf kunnen doen om zich voor te bereiden op noodsituaties en wat ze
kunnen doen tijdens een ramp of crisis. Op deze manier stimuleren we de zelf- en samenredzaamheid via de
doorlopende campagne Eerste Hulp Ben Jij (EHBJ).
De genoemde activiteiten kunnen echter alleen gecontinueerd worden als er ook extra middelen beschikbaar
gesteld worden (de financiering loopt tot en met 2025). We zijn in gesprek met het ministerie van Economische Zaken
voor opnieuw twee jaar incidentele financiering.


Klimaat
Klimaatverandering vormt een toenemende dreiging voor onze regio. Extreme hitte, droogte, stormen en hevige
regenval zullen leiden tot risico's zoals overstromingen, natuurbranden en hittestress. Hittegolven en overstromingen
krijgen daarbij bijzondere aandacht vanwege hun verstrekkende impact. De VRG bereidt zich actief voor op deze
risico’s. Niet alleen door te adviseren over klimaatadaptieve ruimtelijke inrichting onder de Omgevingswet, maar ook
door nauw samen te werken met ketenpartners zoals Rijkswaterstaat en waterschappen. Deze multivoorbereiding
stelt ons in staat om wateroverlast, overstromingen en extreem weer effectief het hoofd te bieden. Tegelijkertijd
blijven we de crisisorganisatie versterken en voorbereiden op klimaatscenario’s om risico’s te beperken. Zo werken
we in 3Noord-verband aan handelingsperspectieven voor onder andere een overstromingsscenario en doen we mee
aan een landelijke overstromingsoefening.


Energietransitie
De VRG wil de energietransitie mede mogelijk maken, maar wel op een veilige manier. Daarom is aandacht nodig voor
de veiligheidsconsequenties van de energietransitie. Dit doet de VRG enerzijds door een goede preparatie van
repressie en de crisisorganiatie en anderzijds door haar kennis en ervaringen te verzamelen en te delen, zodat de VRG
vroegtijdig advies kan geven over risicobeheersing bij (eventuele) beleidskeuzes. Zowel intern als extern met de
buurtregio’s en bij de stakeholders. De stakeholders op het gebied van energietransitie zijn: gemeenten, provincie,
infraproviders, nutsbedrijven, onderwijsinstellingen, netbeheerders en brancheorganisaties. De VRG denkt als
adviseur én kennispartner graag vooraf mee over mogelijke risico’s van nieuwe energiebronnen om deze beheersbaar
te houden.


Vastgoed
De afgelopen jaren is gewerkt aan het integraal in beeld krijgen van de vastgoedopgave waar de VRG de komende
jaren voor staat. De wens is ontstaan om vastgoedprocessen op strategisch en tactisch niveau verder te ontwikkelen
en bestaande processen te optimaliseren. Het doel is om in de jaarcyclus strategische en tactische doelen beter te
kunnen vertalen naar de beheerstrategie voor het vastgoed. Het resultaat is dat kaders en uitgangspunten voor
beheer en projecten tijdig worden bepaald en dat ingespeeld kan worden op interne en externe ontwikkelingen,
trends en innovaties.

2026 staat voor de nieuwbouw VRG in het teken van de ontwerpfase voor de ontwikkeling van de kazerne met
kantoren aan de Bornholmstraat en het oefen- en vakbekwaamheidscentrum aan de Winschoterweg. Voor de
voorbereidende werkzaamheden is een voorbereidingskrediet vastgesteld. De verwachte oplevering van beide
locaties is 2030.

De uitgangspunten voor de huisvestingstrategie in de regio staan opgenomen in het Strategisch Huisvestingsplan
(SHP), dat in 2023 bestuurlijk is vastgesteld. Hierin is de aanpak van gemiddeld één kazerne per jaar opgenomen op
het kwaliteitsniveau “midden”. Zo kan er invulling worden gegeven aan vervanging van de verouderde
huisvestingsportefeuille van de VRG. Hierbij wordt ook een belangrijke slag gemaakt om het vastgoed in de toekomst
op een doelmatige wijze duurzaam, circulair en flexibel te maken. Verder worden, waar van toepassing,
versterkingsmaatregelen meegenomen. Voor versterken en aardbevingsbestendig bouwen wordt een aanvraag bij
de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) gedaan voor vergoeding van de meerkosten.

                                                                                                                        10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>In 2024 is de Duurzaamheidsvisie VRG vastgesteld door het MT. In het vastgestelde Strategisch
HuisvestingsPlan(SHP) is een verduurzamingsopgave opgenomen voor het bestaande vastgoed. Deze opgave is op
hoofdlijnen opgenomen en zal nader worden uitgewerkt. Hierbij worden de mogelijkheden geïnventariseerd en wordt
onderzocht in hoeverre de gestelde ambities gerealiseerd kunnen worden. Dit zal leiden tot een routekaart met een
uitvoeringsprogramma en daarin opgenomen wat de maatregelen opleveren, wat de doorlooptijd en verwachtte
kosten per jaar zullen zijn. Hierbij zullen de (duurzaamheids)activiteiten vanuit het meerjarenonderhoudsplan en het
SHP worden geïntegreerd.


1.3          Leeswijzer
De Beleidsbegroting
De beleidsbegroting bestaat uit twee delen: het programmaplan en de paragrafen.

Het programmaplan is onderverdeeld in vier programma’s:
    1. Brandweerzorg (inclusief Bedrijfsvoering en Risicobeheersing)
    2. Rampenbestrijding en Crisisbeheersing
    3. Bevolkingszorg (GKG)
    4. Geneeskundige Hulporganisatie in de Regio (GHOR)

In de programmaplannen wordt nader ingegaan op de verschillende ontwikkelingen. Onder het programma
Brandweerzorg vindt ook de verantwoording plaats van Bedrijfsvoering en Risicobeheersing. De programma’s GKG
en GHOR worden uitgevoerd als integraal onderdeel van de sector Crisisbeheersing.

Het tweede deel van de beleidsbegroting bestaat uit de paragrafen. Het doel van de paragrafen is om hier
onderwerpen, die verspreid in de begroting staan zoals onderhoud kapitaalgoederen, lokale heffingen en
bedrijfsvoering, gebundeld en conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) weer te geven.


De financiële beleidsbegroting
Dit hoofdstuk bevat onder meer informatie over de gehanteerde indexatiesystematiek, de baten en lasten per
programma, het meerjarenperspectief en het in de begroting opgenomen investeringsplan.




                                                                                                                       11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>2        Programmaplan
2.1             De opdracht
In de Wet veiligheidsregio’s is vastgelegd dat de overheid zich moet inzetten voor het voorkomen en bestrijden van
branden, voor rampenbestrijding en crisisbeheersing en voor hulpverlening bij incidenten. Andere wet- en
regelgeving, zoals het Besluit Risico’s Zware Ongevallen en bestuurlijke afspraken op lokaal en regionaal niveau,
ondersteunt dit. De VRG heeft dan ook de expliciete opdracht om samen te werken op regionaal en lokaal niveau. Om
op die manier burgers beter te beschermen tegen de risico’s van brand, ongevallen, rampen en crises en ervoor te
zorgen dat zij goede hulpverlening en nazorg krijgen wanneer zij betrokken raken bij een incident.

De totale reguliere begroting van de VRG 2026 in cijfers:

                                          Actuele begroting     Begroting
VRG (* € 1.000)                                                              Verschil
                                                      2025          2026

Gemeentelijke bijdrage regulier                      52.121        53.708       1.587

Gemeentelijke bijdrage FLO                              100          100             -

Extra gem. bijdrage negatief EV                             -           -            -

Rijksbijdrage                                        11.015        11.015            -

Overige baten                                           398          398             -

 Totale baten                                        63.634        65.221       1.587



Personele lasten                                     44.531        45.564       1.033

Materiele lasten                                     17.724        18.277         553

 Totale lasten                                       62.254        63.841       1.587



 Resultaat voor reserve mutaties                       1.380        1.380            -



Reserve mutaties                                      -1.380       -1.380            -
 Resultaat na reserve mutaties                              -          0             -



De belangrijkste afwijkingen worden per programma toegelicht in de volgende paragrafen.




                                                                                                                     12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>2.2          Brandweerzorg

Programma:              Brandweerzorg
Portefeuillehouder:     J. Kuin
Directeur:              W. Mansveld
Commandant:             R. Knoop


Wat wil het programma Brandweerzorg in 2026 realiseren?

Visie op brandweerzorg in 2030
In een steeds sneller veranderende wereld staat de brandweer voor grote uitdagingen. Daarom is in opdracht van het
bestuur een gedragen visie ontwikkeld op de brandweerzorg 2030 in de regio Groningen. De visie geeft vanuit een
realistisch perspectief invulling aan de primaire taak van de brandweer -veiligheid realiseren en herstellen waar deze in
het geding is- met een goed toegeruste basisinfrastructuur die risicogericht, flexibel en wendbaar is. De VRG is
daarbij proactief en innovatief en we oriënteren ons op de wereld om ons heen. Met behoud van het goede,
verbeteren waar nodig en soms anders werken om hetzelfde doel te behalen. De visie is uitgewerkt in het
Organisatieplan Brandweerzorg. In 2026 werken we verder aan de uitvoering van dit plan en gaan we ons oriënteren
op de periode 2027 - 2030.

Risicogerichte preventieve brandweerzorg
Het is de ambitie om – conform de landelijke lijn – meer balans te brengen in de benadering van brandveiligheid; niet
alleen het bestrijden van branden met een solide repressieve organisatie, maar ook het voorkomen van branden met
risicogerichte preventie. Daarvoor wordt ingezet op een hoogwaardige risicoanalyse waarbij continue bijstelling en
slimme duiding van de risico’s centraal staan. Daarnaast speelt de Omgevingswet een belangrijke rol in de ambitie om
aan de voorkant van de veiligheidsketen intensief betrokken te zijn. Uit de Omgevingswet volgen ook nieuwe
wettelijke taken, zoals advisering op milieubelastende activiteiten, verbreding van onze adviesrol over branden,
rampen & crises en toenemende taken zoals bedrijfsbrandweeraanwijzingen en advisering op omgevingsvisie en -
plannen. Risicogerichte preventieve brandweerzorg vergt een doorontwikkeling van Risicobeheersing. Deze
ontwikkeling is zowel kwalitatief als mogelijk ook kwantitatief (meer capaciteit) waar het om extra taken gaat.

Risicogericht werken betekent dat de inspanningen primair worden gericht op situaties waarbij het meeste risico is.
De aandacht gaat dan minder uit naar situaties waarbij minder risico’s worden verwacht. Deze risicogerichte
benadering is niet nieuw, maar in het afgelopen jaar wel verder geoptimaliseerd. Zo worden risico's steeds meer
informatiegestuurd en in samenhang met alle onderdelen van de brandveiligheidsketen benaderd. Hierdoor is er
beter inzicht in de brandrisico’s. De wereld verandert snel waardoor dit niet een eenmalige exercitie is, maar een
continu proces. Om dit goed neer te zetten en duurzaam te borgen is eind 2024 gestart met het opzetten van een
Programma risicogerichtheid. De beoogde looptijd van het programma bedraagt 2 jaar.


In 2026 worden de volgende taken op basis van onze wettelijke taken en werkafspraken met gemeenten uitgevoerd:
    -   Advisering op omgevingsveiligheid in visie-, plan- en vergunningprocedures en beleidsdocumenten van
        bevoegde gezagen.
    -   Advisering op (brand)veiligheid.
    -   Multidisciplinaire advisering bij grotere evenementen.
    -   Toezicht op Seveso- en andere risicovolle bedrijven.
    -   Toezicht op bouwwerken en evenementen.
    -   Activiteiten in het kader van Brandveilig Leven, samen met diverse partners.
    -   Advisering op Integrale Veiligheidsplannen en andere beleidsstukken van gemeenten gebaseerd op
        cyclische analyse van de andere activiteiten.




                                                                                                                            13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Risicogericht werken betekent ook dat per risico wordt bekeken waar mogelijkheden tot beïnvloeding zijn en wat de
meest effectieve manier van postieve beïnvloeding is. Dat is niet altijd (alleen) middels het bovengenoemde
instrumentarium, maar kan ook de inzet van Brandveilig Leven betekenen of een andere inzet van de repressieve
brandweerzorg vragen. Deze verschuiving naar een effectiever instrumentarium kan invloed hebben op de taken die
wij voor en soms namens de gemeenten uitvoeren. Daar waar dat het geval is, gaan wij in gesprek met de gemeenten
om zo tot een passende inzet te komen.

Anticiperen op diverse ontwikkelingen zoals veranderingen in demografie, energietransitie, klimaatopgaven en
andere ruimtelijke ingrepen vraagt inzet. Waar die inzet niet past binnen de huidige begroting worden keuzes
voorgelegd, zodat uiteindelijk de inzet aan de voorkant van de veiligheidsketen leidt tot een (bestuurlijk) acceptabel
restrisico.


Solide organisatie van de repressieve brandweerzorg
Het belangrijkste product van de brandweer is paraatheid. Met strategische personeelsplanning wordt geanticipeerd
op de benodigde nieuwe aanwas, wordt vanuit werkgeverschap en opleiding zoveel mogelijk aangesloten op de
ervaringswereld van onze vrijwilligers en worden ontwikkelingen op het gebied van de rechtspositie van vrijwilligers
opgevangen. Daarnaast wordt brandweerzorg gebieds- en risicogericht georganiseerd in drie verschillende typen
posten in onze regio: continu bezet, robuust en basis. In 2024 en 2025 zijn alle inspanningen op paraatheid vanuit een
programma Paraatheid geregisseerd. In 2026 willen we die regie structureel beleggen, evenals de ondersteuning van
de post- en netwerkparaatheid.

De opbrengsten van het programma Vrijwilligheid worden benut om alles te doen wat nodig is om
brandweervrijwilligheid in onze regio zo goed mogelijk in stand te houden. Hierin nemen we de bevindingen uit het
landelijke programma mee: er is toekomst voor vrijwilligheid, maar je moet er wel anders naar kijken. Om de
bedrijfsvoering van de beroepsorganisatie toekomstbestendig te organiseren is in 2024 een programma gestart met
als inhoudelijke thema’s functie-invulling, vakbekwaamheidsprogramma en spreiding van werkzaamheden. Dit zal
naar verwachting leiden tot concrete aanpassingen van de bedrijfsvoering en in de arbeidsvoorwaarden.

We willen de vernieuwde landelijke basisprincipes van brandbestrijding volledig implementeren. Ook komen er
nieuwe risico’s waarop we ons moeten versterken. Dit vergt investeringen in opleidingen, verwachtingsmanagement
naar de samenleving en de aanschaf van nieuwe materialen. In 2025 onderzoeken we of en hoe we de veiligheid en
effectiviteit van onze brandbestrijding in de toekomst kunnen waarborgen met de introductie van Brandbestrijding
als Specialisme (BAS). Met BAS kunnen we expliciet keuzes maken in wat we onder altijd uit te voeren
basisbrandweerzorg verstaan en vanaf welk moment we gaan specialiseren. Wanneer dit onderzoek zou leiden tot de
inrichting van een specialistisch team en er investeringen nodig zijn in nieuw materieel dat specifiek geschikt is voor
complexe en gevaarlijke brandscenario’s, dan betekent dit een uitzetting van de begroting. Keuzes hierin worden met
aparte voorstellen aan het bestuur voorgelegd.

In 2025 verkennen we wat er nodig is om binnen het taakveld hulpverlening te werken volgens de landelijke visie
hulpverlening. Voor een groot gedeelte in de ‘’traditionele technische hulpverlening ‘’ doen we dit al, maar ook hier
moet worden versterkt op nieuwe risico’s met nu nog niet exact te duiden financiële consequenties in 2026.
Hetzelfde geldt voor de implementatie van de landelijke visie scheepsincidenten; het inrichten van het
basisbrandweeroptreden heeft naar verwachting geen financiële consequenties en uit verkennend onderzoek zal
blijken of de Brandweer Groningen voldoende passend is aangesloten bij de regionale risico’s op het gebied van
scheepsincidenten.

Om de vakbekwaamheid van de brandweer toekomstbestendig te maken, is een integrale aanpak ontwikkeld die
gericht is op vakbekwaam worden, leren en ontwikkelen, oefenen, evalueren en reflecteren. De focus verschuift van
kwantitatieve naar kwalitatieve vakbekwaamheid, waarbij aantoonbare competenties centraal staan. Om deze
verandering te realiseren, zijn impulsen nodig op het gebied van onderwijskundige ondersteuning, de inzet van
leerwerkplekbegeleiders en de ontwikkeling van didactische vaardigheden bij instructeurs. Dit verhoogt niet alleen
de kwaliteit van het leerproces, maar zorgt ook voor meer stabiliteit en continuïteit binnen de organisatie.

                                                                                                                          14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>De ontwikkeling van een uniforme evaluatiesystematiek, gekoppeld aan reflectie en jaargesprekken, vereist
aandacht voor technologie, procesinrichting en personele ondersteuning. Dit maakt kwalitatieve evaluaties mogelijk,
zodat niet alleen aanwezigheid maar ook vakinhoudelijke groei aantoonbaar wordt. Innovaties, zoals virtual reality en
simulaties, maken oefenen veiliger, aantrekkelijker en flexibeler. Ten slotte wordt geïnvesteerd in een meerjarig
oefenplan en de versterking van de rol van oefenleiders, wat zorgt voor meer flexibiliteit en duidelijkheid waardoor het
oefenproces robuuster wordt.


Brandweerzorg in verbinding met de samenleving
De brandweer kan niet alles alleen. Daarom heeft de brandweer de (kennis van de) samenleving nodig om
hoogwaardige brandweerzorg te kunnen blijven bieden. Dit geldt zowel aan de voor- als achterkant van de
veiligheidsketen en op verschillende niveaus: medeoverheden, bedrijven, maatschappelijke organisaties en
inwoners. We willen investeren in strategisch netwerkmanagement.

Met een beleidscyclus voor brandweerzorg worden de gemeenteraden periodiek bij de actuele en gewenste
kwaliteit van brandweerzorg betrokken, conform de nieuwe systematiek van het dekkingsplan. Daarnaast stimuleren
we gemeenten om een paragraaf brandweerzorg op te nemen in hun Integraal Veiligheidsplan.

Om te anticiperen op demografische ontwikkelingen willen we verkennen of en hoe de zelf- en samenredzaamheid
van bijvoorbeeld dorpen kan worden versterkt (bijvoorbeeld EHBJ en Brandveilig Leven). Afhankelijk van de landelijke
financiering kunnen we dit verbinden met het landelijke programma dat gericht is op het vergroten van de
weerbaarheid en veerkracht van de maatschappij.

We sluiten graag aan op kansrijke projecten in gemeenten of in de regio. Ook zoeken we naar manieren om onze
relatie met (potentiële) werkgevers van vrijwilligers te intensiveren als onderdeel van onze strategische
personeelsplanning. Naast de brede risico’s en beheersing, bouwen we graag onze samenwerking met onderwijs- en
kennisinstellingen uit in het kader van de energietransitie. Daarbij wordt specifiek voor de brandweer gekeken naar de
implicaties voor de organisatie.


Samen met de regio’s Drenthe en Fryslân houden we de brandweermeldkamerfunctie in stand. Vanuit de missie “Wij
helpen” vormt de alarmcentrale bij een incident het eerste contact tussen de melder en de brandweer.

Duurzame bedrijfsvoering
Omwille van de continuïteit van de brandweerorganisatie is de bedrijfsvoering gericht op duurzame inzet van mensen
en middelen. De brandweerzorg in Groningen valt of staat met de inzet van honderden brandweervrijwilligers en
tientallen beroepsbrandweermensen. We versterken daarom de aandacht voor de belevingswereld van onze
mensen, zowel in opleidingen (aandacht voor de 'human factor', mentale en fysieke fitheid en werkgeluk) als in de
manier waarop wij posten aansturen en faciliteren. Hierbij maken we continu de afweging tussen uniforme (landelijke
en regionale) processen als dat beter is voor de efficiëntie of professionaliteit van de gehele organisatie en maatwerk
als dat beter aansluit op de situatie en behoefte van een brandweerpost. Om dit alles vanuit een duurzame
bedrijfsvoering te ondersteunen, kijken we ook naar een optimale inrichting van de dagdienst.

Informatie- en kennis gestuurd werken vergroten het lerend vermogen en de wendbaarheid van de
brandweerorganisatie. Het gaat hierbij niet alleen om techniek, maar ook om het mogelijk maken van de
samenwerking met en informatie-uitwisseling tussen interne en externe partners. De ontwikkeling van het informatie-
gestuurd werken hangt samen met de ontwikkeling van het Veiligheids Informatie Knooppunt (VIK), waarin we ook
kennisregie een plek geven.

Op het gebied van materiaal en materieel krijgen we onder meer te maken met strengere energie- en milieueisen en
willen we nagaan welke (nieuwe) technieken er nodig zijn om te zorgen dat de brandweer op een professionele en
duurzame wijze haar taken kan blijven uitvoeren. Aandachtspunt zijn de gevolgen van de energietransitie voor de
brandweervoertuigen. Als overheid hebben wij de verplichting om ons wagenpark te verduurzamen. We beginnen


                                                                                                                           15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>met onze kleine dienst- en piketvoertuigen. Voor de tankautospuiten, hoogwerkers en ander specialistisch groot
materieel is dit technisch lastiger en daarmee is dit een landelijk onderwerp.

Samen met de veiligheidsregio’s Fryslân en Drenthe doorloopt de VRG een aanbesteding voor nieuwe
dienstvoertuigen. De eerste nieuwe, elektrische, dienstvoertuigen zullen eind 2025, begin 2026 worden opgeleverd.
De elektrische voertuigen zijn 1,5 keer duurder dan de huidige voertuigen. Daarnaast is er een extra investering nodig
voor een laadpaleninfrastructuur bij en in de kazernes. Zodra bekend is wat de financiële impact van deze nieuwe
voertuigen is, wordt dit separaat ter besluitvorming aan het bestuur voorgelegd.

In 2024 is een Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) opgesteld voor de repressieve taken van de brandweer. De
aanpak van de geconstateerde knelpunten vraagt in 2026 verdere opvolging. De vijf belangrijkste zijn: het gebruik van
(de juiste) persoonlijke beschermingsmiddelen, veiligheid en veiligheidsbewustzijn bij het opleiden en oefenen, een
veilige cultuur waarin het aanspreken op gedrag als de norm ervaren wordt, verkeersveiligheid en legionellabeheer.
De maatregelen om de knelpunten aan te pakken moeten nog SMART gemaakt worden.


Wat heeft Brandweerzorg hiervoor nodig?

                                               Actuele
Brandweerzorg (* € 1.000)                                    Begroting 2026             Verschil
                                       begroting 2025

Gemeentelijke bijdrage regulier                 49.353                50.857                1.504

Gemeentelijke bijdrage FLO                         100                   100                     -

Rijksbijdrage                                    8.276                  8.276                    -
Overige baten                                      326                   326                     -
 Totale baten                                   58.055                59.559                1.504


Personele lasten                                39.950                40.898                  948

Materiele lasten                                16.725                17.280                  555

 Totale lasten                                  56.675                58.179                1.504


 Resultaat voor reserve mutaties                 1.380                  1.380                    -


Reserve mutaties                                 -1.380                -1.380                    -
 Resultaat na reserve mutaties                        -                     -                    -




                                                                                                                         16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>2.3           Crisisbeheersing

 Programma:               Rampenbestrijding en crisisbeheersing
 Portefeuillehouder:      C.Y. Sikkema
 Directeur:               W. Mansveld



De complexiteit van de crises van de afgelopen jaren en de dreigingen die in de huidige tijd zichtbaar zijn, laten zien
dat wij als crisisorganisatie alert moeten zijn en ons moeten voorbereiden. Dat we vakbekwaam, flexibel en wendbaar
moeten zijn. Met behulp van het Regionaal Beleidsplan Crisisbeheersing VRG 2024 – 2028 wordt hieraan uitvoering
gegeven. In samenwerking met de programma’s Bevolkingszorg, GHOR en onze vaste crisispartners.


Wat wil het programma Crisisbeheersing realiseren in 2026?

Versterken van de crisisorganisatie
De wijze waarop de VRG haar crisisorganisatie heeft ingericht, is vastgesteld in overeenstemming met de Wet
Veiligheidsregio's in het Regionaal Crisisplan (RCP). Deze volgt op het Regionaal Risicoprofiel en het Regionaal
Beleidsplan. Het RCP is in 2025 vastgesteld, hierin staan de uitgangspunten om de crisisorganisatie verder te richten
de komende jaren. De doctrine crisisbeheersing is één van deze uitgangspunten en het vliegwiel voor de komende
jaren om de crisisorganisatie verder te versterken. In de doctrine crisisbeheersing VRG staan de afspraken over de
multidisciplinaire samenwerking ten tijde van een crisis, zowel in niet acute- als acute situaties. Dit leidt tot eenheid
van opvatting en werkwijze in deze situaties, Dit wordt jaarlijks bijgesteld en door vakbekwaamheid opgenomen in het
vakbekwaamheidsprogramma, waardoor we continu de crisisorganisatie versterken en de crisisfunctionaris wordt
meegenomen in een doorlopend leren cyclus.


Inrichting risicogericht werken
Het regionaal risicoprofiel vormt de basis voor de risico’s waar de VRG zich op richt en dus ook de crisisorganisatie
zich op voorbereidt. De aansluiting met het landelijke risicoprofiel wordt, mede gelet op landelijke ontwikkelingen,
steeds belangrijker en deze verbinding wordt in de komende jaren versterkt. Als VRG willen we steeds meer aan ‘de
voorkant’ van de veiligheidsketen zitten. Dit doen we niet alleen om beter voorbereid te zijn, maar ook om waar
mogelijk crises te kunnen voorkomen. In lijn met de verschuiving naar een landelijk risicogericht model, werken we aan
een gezamenlijke aanpak waarbij regionale risico’s in toenemende mate in overeenstemming worden gebracht met
landelijke prioriteiten en richtlijnen. Dit landelijke model biedt een kader voor risico-inschatting, besluitvorming en
preventieve maatregelen, waardoor crisisorganisaties effectiever kunnen anticiperen op opkomende risico’s. De
landelijke aanpak stelt ons in staat om onze voorbereidingen en preventiestrategieën nog beter af te stemmen op
dreigingen, met als doel samenhang in de crisisrespons en versterking van de nationale veiligheidsketen. Hier wordt
uitvoering aangegeven door meer verbinding te creëren tussen multirisicobeheersing en crisisbeheersing.


Duurzame netwerksamenwerking
Crisismanagement is voor een belangrijk deel netwerkmanagement. We investeren als VRG in het in kaart brengen van
netwerkpartners, het ouderhouden van contacten en waar nodig afspraken voor samenwerking vast te leggen.
Nieuwe soorten crises leiden tot nieuwe partners. Hierbij is het belangrijk om bestaande partnerschappen niet uit het
oog te verliezen en om deze te behouden. Het is om die reden vanzelfsprekend om diverse netwerkmomenten te
beleggen met onder andere maatschappelijk betrokken partijen, bedrijven en inwoners. Met regionale, landelijke en
internationale samenwerking en in 3-Noordverband. Met maritieme partners, met het Rijk en ook met bijvoorbeeld
onze Duitse grensregio’s. We zetten in op een zo efficiënt mogelijke wijze van netwerksamenwerking, gebruik makend
van zowel onze eigen kennis, werkprocessen en ervaring van andere veiligheidsregio’s.



                                                                                                                            17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Vergroten zelf- en samenredzaamheid
De website ‘Eerste Hulp Ben Jij’ is en blijft op orde. Inwoners uit Groningen kunnen hier relevante informatie vinden
over regionale en lokale risico’s, te treffen maatregelen en andere informatie waarmee de zelf-en samenredzaamheid
wordt aangejaagd. Middels een doorlopende campagne wordt de website en actief verspreid onder de inwoners.
Naast algemene informatie over deze vorm van maatschappelijke weerbaarheid wordt ook per risicotype uit het
regionaal risicoprofiel handelingsperspectief voor inwoners uitgewerkt. Naast handvatten hoe reguliere aansluiting
bij de overheid eruit ziet door burgers bij een ramp of een crises , volgt ook handelingsperspectief op het risico hoog
water en uitval van elektriciteit.
Wanneer externe financiering wordt gerealiseerd, worden deze activiteiten versterkt door het organiseren van
aanvullende fysieke buurtbijeenkomsten om de informatie actief te brengen naar buurten en aldaar de zelf- en
samenredzaamheid te bespreken en te bevorderen.


Altijd vakbekwaam
Het is belangrijk dat onze crisisfunctionarissen en bestuurders voldoen aan kwaliteitsprofielen conform het landelijk
crisisonderwijsstelsel. Dit wordt bereikt door opleiden, trainen, oefenen en evalueren en is een continuerend proces.


Vanuit het Regionaal Beleidsplan Crisisbeheersing zijn voor vakbekwaamheid Crisisbeheersing de volgende opgaven
geformuleerd:
   -   Altijd vakbekwaam en aantoonbaar vakbekwaam.
   -   Vakbekwaamheid voorspelbaar maken in het aanbieden van leerinterventies.
   -   Versterken van de crisisorganisatie met de juiste competenties.
   -   Risicogerichte leerinterventies en werkwijze.
   -   Passende leerinterventies, nu en in de toekomst.
In 2026 ligt onze focus op de uitrol van het programma bestuurlijke vakbekwaamheid. Dit naar aanleiding van de
gemeentelijke verkiezingen, de noodzaak om de crisisorganisatie met de juiste competenties te versterken en de
implementatie van het crisisplan. Op basis van het in 2025 vastgestelde beleid evalueren, worden incidenten en
oefeningen geëvalueerd, waarbij gebruik wordt gemaakt van een evaluatiemanagementsysteem.


Realisatie informatie gestuurde veiligheid
Binnen de VRG worden verschillende initiatieven ter ondersteuning van informatiegestuurd werken gelanceerd. Door
continu te verkennen en te leren van deze innovaties kijkt de VRG wat passend en blijvend is voor ons. Denk
bijvoorbeeld aan een dataplatform voor crisisfunctionarissen. Het Veiligheid Informatieknooppunt en het datateam
ondersteunen het informatiegestuurd werken binnen de organisatie.




                                                                                                                          18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Versterken risico- en crisiscommunicatie
In de komende jaren wordt intensief samengewerkt tussen risicocommunicatie (voorkant) en crisiscommunicatie
(tijdens crises). Dit sluit volledig aan bij de visie op crisisbeheersing om meer aan de voorkant te komen, zodat
onze inwoners tijdens crises weerbaarder zijn. Deze communicatie richt zich op iedereen, maar ook specifiek op
verschillende doelgroepen in de samenleving, zoals bijvoorbeeld kinderen, ouderen, studenten, verminderd
zelfredzamen en migranten. We werken alles uit en maken gebruik van diverse communicatievormen, zoals video’s,
ervaringsverhalen en campagnes zoals EHBJ. Verder richten we een compact en vakbekwaam
(crisis)communicatieteam in dat in staat is om proactief te handelen tijdens crisissituaties en de samenwerking met
crisispartners te versterken. Dit communicatieteam zal bovendien de crisisvoorbereiding en -respons verbeteren
door het gebruik van effectieve communicatiekanalen, zoals NL-Alert, sociale media, en de website van
Veiligheidsregio Groningen.


Versterken evenementenveiligheid
De VRG heeft een belangrijke rol als het gaat om evenementenveiligheid. In 2024 is veel werk verzet om het proces
van aanvraag van een evenementenvergunning, het advies daarop en de operationele voorbereiding te verbeteren.
Hierin is ook nadrukkelijk de samenwerking met de gemeente gezocht. In 2025 zal in afstemming met de gemeenten
en multipartners het proces verder worden geoptimaliseerd. Daarbij hebben de VRG en de gemeenten beiden nog
huiswerk te doen. Dit is naar verwachting niet in 2025 gereed. Daarom zal naar verwachting in 2026 verder worden
gebouwd op deze verbeteringen.

Wat heeft Crisisbeheersing hiervoor nodig?

                                            Actuele begroting      Begroting
Crisisbeheersing (* € 1.000)                                                       Verschil
                                                  2025               2026

Gemeentelijke bijdrage regulier                             785            810           24
Rijksbijdrage                                             1.438          1.448           10

Overige baten                                                72              72               -

 Totale baten                                             2.295          2.330           34


Personele lasten                                          1.700          1.740           40

Materiele lasten                                            595            589            -6

 Totale lasten                                            2.295          2.330           35



 Resultaat voor reserve mutaties                               -               -              -


Reserve mutaties                                               -               -              -
 Resultaat na reserve mutaties                                 -               -              -




                                                                                                                      19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>2.4          Gemeentelijke Kolom Groningen (GKG)
 Programma:                Gemeentelijke Kolom Groningen
 Portefeuillehouder:       C.Y. Sikkema
 Directeur:                A. Castelijn en B. Aukema



Wat wil het programma Gemeentelijke Kolom Groningen (GKG) realiseren in 2026?

In opdracht van de GKG wordt voor gemeenten Bevolkingszorg als integraal onderdeel van de sector
Crisisbeheersing op regionaal niveau uitgevoerd.
Dit ter preparatie op en uitvoering van adequate, toekomstgerichte en onderling samenhangende
bevolkingszorgprocessen: publieke zorg, omgevingszorg, informatie, ondersteuning, crisiscommunicatie en nafase.
Bevolkingszorg omvat de werkzaamheden van een gemeente ten tijde van een incident, ramp of crises binnen de
hoofdstructuur van de rampenbestrijding en crisisbeheersing.
De uitvoering en coördinatie van het programma gebeurt regionaal, lokaal verbonden, doelmatig en integraal.


Een belangrijk aandachtspunt voor de crisisbeheersing is het versterken van de crisisorganisatie en zodoende ligt
daar ook een rol voor de GKG. De uitvoering van crisisbeheersing (w.o. bevolkingszorg) moet naadloos aansluiten op
de gemeentelijke taken, zowel tijdens als na een incident, ramp of crisis.


Verder is samenwerking tussen (crisis)partners, verschillende regio's (en het rijk) een vanzelfsprekendheid, waarbij de
GKG als onderdeel van de sector Crisisbeheersing ook een rol heeft als netwerkregisseur. De GKG maakt deel uit
binnen crisisbeheersing van het cyclische proces: risico-inventarisatie, risicoanalyse, preparatie, respons, nafase en
herstel, evaluatie. We bouwen verder aan het versterken en verder vormgeven van dit proces.
Multidisciplinaire planvorming is een belangrijk onderdeel van de preparatie. Ook de GKG draagt bij aan het opstellen
en actualiseren hiervan.


Vakbekwaamheid is een belangrijk onderdeel van de voorbereiding op crisisbeheersing. De GKG draagt integraal bij
op basis van het jaarprogramma vakbekwaamheid. Het is van belang dat (nieuwe) crisisfunctionarissen, ook bij alle
gemeenten, snel vakbekwaam worden en dat zij flexibel en wendbaar zijn binnen de verschillende soorten crises.

Wat heeft de GKG hiervoor nodig?

                                              Actuele        Begroting
GKG (* € 1.000)                                                              Verschil
                                      begroting 2025             2026

Gemeentelijke bijdrage regulier                  1.437            1.481            44

Overige baten                                       10                0           -10

 Totale baten                                    1.447            1.481            34


Personele lasten                                 1.253            1.282            30
Materiele lasten                                   195              198             4

 Totale lasten                                   1.447            1.481            34


 Resultaat voor reserve mutaties                      -                -            -


Reserve mutaties                                      -                -            -
 Resultaat na reserve mutaties                        -                -            -

                                                                                                                          20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>2.5           Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio
              (GHOR)
 Programma:               Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio
 Portefeuillehouder:      C.Y. Sikkema
 Directeur:               J. Koopman


Wat wil het programma Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) realiseren in
2026?

Onder verantwoordelijkheid van de Directeur Publieke Gezondheid (DPG) worden GHOR-taken uitgevoerd. Als
integraal onderdeel van de sector crisisbeheersing geeft de GHOR uitvoering aan de visie op crisisbeheersing zoals
beschreven in het regionaal beleidsplan crisisbeheersing 2024-2028. De GHOR zorgt voor verbinding in de
geneeskundige keten door organisaties samen te brengen en te sturen op onderlinge afstemming. Ook stemt de
GHOR af met de multidisciplinaire partners uit de veiligheidsketen en de partners uit de andere functionele ketens.
Daarnaast behartigt de GHOR de belangen ten aanzien van ketencontinuïteit van zorg en is verantwoordelijk voor de
processen van publieke en acute gezondheidszorg tijdens rampen en crises.

Risicoanalyse en risicomanagement in de zorgketen, Regionale crisis inzet zorgketen
In 2026 wordt verder ingezet op netwerkverbinding in de zorgketen, zowel bij acute als niet acute zorgpartners. De
gezamenlijke uitdaging voor Regionaal Overleg Acute Zorg (ROAZ) en DPG is om (nu nog onderbelichte) interne en
externe risico’s in beeld te krijgen voor de regionale continuïteit van de zorgketen. Belangrijk is ook dat de instellingen
in de acute zorg en in de care gezamenlijk zijn voorbereid om bij rampen en crises de noodzakelijke geneeskundige
hulp te verlenen. Deze voorbereiding wordt versterkt door de introductie van het zorgrisicoprofiel. Zoals beschreven
in de contourennota Wet Veiligheidsregio’s en de Algemene maatregel van Bestuur Acute Zorg vertaalt de
DPG/GHOR de dominante (boven)regionale risico’s in het kader van geneeskundige hulpverlening naar scenario’s
voor de gehele geneeskundige keten. De DPG heeft vanuit haar bewakende rol een signalerende en adviserende
functie richting het bestuur van de veiligheidsregio ten aanzien van de aandachtspunten voortkomend uit het
zorgrisicoprofiel. Op basis van de beschreven scenario's in het Noord-Nederlandse zorgrisicoprofiel zal in 2026
worden ingezet op het beoefenen van beheersmaatregelen en het aanscherpen van de regionale planvorming met
als doel de zorgketen gezamenlijk optimaal voorbereiden op de geprioriteerde scenario's (pandemie, uitval ICT en
telecom, uitval energievoorziening, extreem weer en brand in eigen gebouw).
De focus op de verschuiving naar langdurige crisisinzetten is ook zichtbaar binnen de zorgketen met als risico
langdurige belemmering voor de toegang tot acute zorg en/of een bedreiging van de zorgcontinuïteit in de keten.
Aangezien de zorgketen Noord-Nederlands is ingericht betekent dit dat er heldere afspraken moeten worden
gemaakt in bovenregionale crisisinzet tussen de GHOR-bureaus, maar ook met het Regionaal Overleg Acute Zorg dat
verantwoordelijk is voor het garanderen van de toegang tot de acute zorg. De DPG en de ROAZ-voorzitter trekken
hierin samen op. Vanuit de crisisorganisatie van de GHOR wordt proactief afstemming gezocht met het ROAZ. De
DPG informeert de voorzitter van het ROAZ, zodat tijdig een inschatting gemaakt kan worden van een mogelijk
langduriger belemmering van de continuïteit van zorg daar waar instroom, doorstroom en uitstroom acute zorg en
zorgcontinuïteit onder druk staat.




                                                                                                                              21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Wat heeft de GHOR hiervoor nodig?

                                   Actuele begroting
GHOR (* € 1.000)                                       Begroting 2026   Verschil
                                               2025

Gemeentelijke bijdrage regulier                 545               561         16

Rijksbijdrage                                 1.291             1.291          -

Overige baten                                      -                -          -
 Totale baten                                 1.836             1.852         16


Personele lasten                              1.628             1.643         15

Materiele lasten                                208               209          1

 Totale lasten                                1.836             1.852         16


 Resultaat voor reserve mutaties                   -                -          -


Reserve mutaties                                   -                -          -
 Resultaat na reserve mutaties                     -                -          -




                                                                                   22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>2.6           Overhead
Om het bestuur op eenvoudige wijze meer inzicht te geven in de totale kosten van de overhead voor de hele
organisatie en ook meer zeggenschap over die kosten te geven, wordt conform BBV (besluit Beleidsbegroting en
Verantwoording) in het programmaplan een apart overzicht opgenomen van de kosten van de overhead. In de
programma’s moeten dan de kosten worden opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces.

Om te kunnen vaststellen welke kosten verband houden met de sturing en ondersteuning van het primaire proces en
zodoende gerekend kunnen worden tot de overhead, is een definitie van overhead geïntroduceerd. Deze definitie
luidt: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.
Conform de notitie Overhead BBV* zijn alle kosten beoordeeld op aard (overhead of primair).

De overhead komt als volgt tot uitdrukking in het overzicht baten en lasten. De totale overhead conform BBV-definitie
is totaal begroot op 20,8% uitgedrukt in euro’s van de totale lasten van de VRG.

Overzicht baten en lasten (conform artikel 17 BBV):
VRG (* € 1.000)                                               Baten                         Lasten              Saldo
Brandweerzorg                                                 50.933                         43.903              7.029

Crisisbeheersing                                                  810                         2.330             -1.520

GKG                                                             1.481                          1.481                 0

GHOR                                                              561                          1.852             -1.291

Algemene dekkingsmiddelen                                       11.413                            0              11.413

Overhead                                                           24                         14.275            -14.251

Heffing VPB                                                         0                             0                  0

Bedrag onvoorzien                                                   0                             0                  0

 Saldo van baten en lasten                                    65.221                        63.841              1.380



Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves per programma

Brandweerzorg                                                       0                         1.380             -1.380

Crisisbeheersing                                                    0                             0                  0

GKG                                                                 0                             0                  0

GHOR                                                                0                             0                  0

 Resultaat                                                    65.221                        65.221                   0




* De notitie Overhead 2023 is voor gemeenschappelijke regelingen van toepassing vanaf het begrotingsjaar 2026



                                                                                                                          23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>3        Paragrafen
3.1          Weerstandsvermogen en risicobeheersing
De beoordeling van de robuustheid van het weerstandsvermogen bestaat uit de volgende componenten:
    •  Het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s.
    •  Een inventarisatie van de beschikbare weerstandscapaciteit: bestaande uit de middelen en mogelijkheden
       waarover de gemeenschappelijke regeling beschikt of kan beschikken om niet-begrote kosten te dekken.
    •  Een inventarisatie van de benodigde weerstandscapaciteit.

De in de beleidsnota opgenomen kaders voor de periode 2023-2026 omtrent risicomanagement en
weerstandsvermogen worden gebruikt om de risico’s in te schatten en om het weerstandsvermogen te bepalen. Het
weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in het volgende verhoudingsgetal:

                                 Beschikbare weerstandcapaciteit (vrij beschikbare reserves)
Ratio weerstandvermogen=
                                 Benodigde weerstandcapaciteit (uitkomst risicoanalyse)


Gemeenten verwachten dat de VRG risicobewust handelt en de gevolgen van financiële calamiteiten zoveel mogelijk
zelf opvangt. Een ratio tussen 1,0 en 1,4 wordt als voldoende beoordeeld. Hier werken we in de komende periode
naartoe.


Beschikbare weerstandscapaciteit
De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover de VRG beschikt of kan beschikken om
niet-begrote kosten te dekken. Onderstaand overzicht geeft een beeld van het verwachte meerjarige verloop van de
algemene reserves waarover de VRG beschikt. In de geprognosticeerde stand is met de volgende mutaties rekening
gehouden:
    •   Verwachte resultaatbestemming 2024.
    •   Verwachte begrote mutaties in de algemene reserve.


Algemene reserve (in €)                        2024          2025        2026         2027         2028        2029

 Stand per 1-1                           -1.767.106     3.774.789 3.874.789 3.974.789 4.074.789 4.174.789

Aanvulling door gemeenten                2.600.000


Jaarlijkse bijdrage FLO                            -     100.000     100.000      100.000      100.000     100.000


Aanvullende dotatie                       -703.000

Rekeningresultaat                         3.647.345              -            -           -            -            -
 Stand per 31-12                          3.774.789    3.874.789 3.974.789 4.074.789           4.174.789 4.274.789



De algemene reserve van de VRG wordt tot de beschikbare weerstandscapaciteit gerekend. Naar verwachting is de
algemene reserve vanaf 2024 weer positief, zodat aan het herstelplan is voldaan.

Niet tot de beschikbare weerstandscapaciteit worden de bestemmings- en egalisatiereserves gerekend:
    •    Materieel VRG: deze reserve is bestemd om de kapitaallasten op toekomstige investeringen in activa die
         eenmalig door het Rijk zijn geschonken te dekken. In 2021 is geïnvesteerd in vier grootwatersystemen. De
         reserve wordt ingezet om de jaarlijkse kapitaallasten te dekken met ingang van 2022.
    •    Huisvesting: de reserve is bestemd om fluctuaties in de vastgoedopgave te kunnen opvangen.

                                                                                                                        24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>    •    Kapitaallasten: deze reserve is bestemd om vrijvallende kapitaallasten te reserveren en om schommelingen in
         werkelijke kapitaallasten op te vangen.
    •    Tweede loopbaanbeleid: de reserve is bestemd voor kosten voor opleiding en ontwikkeling en
         loopbaaninstrumenten inzake het tweede loopbaanbeleid.
    •    ICT: deze reserve is bestemd voor projecten met een informatievoorzieningscomponent.


Benodigde weerstandscapaciteit
De risico’s voor uitvoering van de veiligheidsregiotaken worden, conform vastgesteld beleid, gemonitord in het kader
van de P&C-cyclus. Zoals in de kaderbrief benoemd zal met name de herhuisvesting van de kazerne aan de Sontweg
in Groningen en het huisvestingsplan voor de rest van de regio in de toekomst tot een financiële opgave leiden. Niet
alle risico’s zijn op dit moment te kwantificeren. Deze risico’s zijn als PM-post opgenomen en worden zodra dit
mogelijk is, nader uitgewerkt en gekwantificeerd. Hierbij is onderscheid gemaakt in incidentele en structurele risico’s,
waarbij structurele risico’s voor twee jaar worden voorzien.

Onderstaand overzicht geeft een beeld van de risico’s, die de VRG onderkent, met mogelijke financiële
consequenties. In bijlage 5.2 zijn onderstaande risico’s beschreven.



Risico                                                Actueel vanaf   Impact*         Kans   I/S   Risicobedrag


Paraatheid vrijwilligers                                   2019           1.000.000   50%     S           500.000

Programma aardbevingen                                     2024             650.000    10%    S            65.000

Achterstallig onderhoud                                    2023            500.000    50%      I          250.000

Tweede loopbaanbeleid                                      2026           1.000.000   70%      I          700.000

Omgevingswet                                               2023            200.000    50%     S           100.000

FLO                                                        2023           2.000.000   50%      I        1.000.000

Hardheidsclausule na dienstongevallen                      2024             450.000    10%     I           45.000

Meldkamer Noord-Nederland                                  2026             324.000   90%     S            291.600

Korting BDuR                                               2026           2.200.000   90%     S          1.980.000
Vakbekwaamheid                                             2025             570.000   50%     S           285.000

Verplichtend karakter vrijwilligers (structureel)          2025           1.000.000   50%     S           500.000

Verplichtend karakter vrijwilligers (incidenteel)          2025           2.800.000   50%      I        1.400.000

Totaal                                                                                                   7.116.600

Risicobedrag (*0,9)                                                                                     6.404.940

*I/S; structureel bedrag wordt voor 2 jaar voorzien




De volgende risico’s zijn op dit moment nog niet goed te kwantificeren. Deze risico’s zijn daarom als p.m. opgenomen:
                                                                                                                       25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                                                Actueel                                     Risico-
                            Risico                                              Bedrag       Klasse I/S*
                                                                 vanaf                                      bedrag

Wet op de Veiligheidsregio's                                     2019         PM             50%      S       PM
Multidisciplinaire crisisorganisatie                             2021         PM             30%      I       PM
Nieuwbouw Arrivalocatie en Winschoterdiep Groningen              2030         PM             30%      S       PM
PFAS                                                             2024         PM             30%      I       PM
PTSS                                                             2024         PM             30%      I       PM
Cyber- en informatiebeveiliging                                  2021         PM             50%      S       PM
Cybercriminaliteit                                               2022         PM             50%      S       PM
Brandkranen                                                      2024         PM             10%      I       PM
Verduurzaming                                                    2024         PM             50%      S       PM
Brandbestrijding als Specialisme                                 2025         PM             50%      S       PM
Taakveld hulpverlening                                           2026         PM             10%      S       PM
Vervangingsinvesteringen                                         2026         PM             50%      S       PM


Beoordeling weerstandsvermogen
De VRG voert tweemaal per jaar een inventarisatie uit naar alle strategische risico’s. Het risicobedrag wordt bepaald
aan de hand van:
    •   De geschatte financiële omvang van het risico;
    •   De waarschijnlijkheid dat het risico zich daadwerkelijk voordoet;
    •   Het effect van bijsturingsmaatregelen.

Structurele risico’s worden voor twee jaar voorzien. Binnen deze twee jaar moet door middel van bijsturing en/of
aanpassing van het beleid het risico geminimaliseerd dan wel opgevangen worden binnen de begroting. Omdat de
kans klein is dat alle risico’s zich gelijktijdig voordoen, corrigeren we het totale risicobedrag met een
waarschijnlijkheidsfactor van negentig procent.

Bovenstaand overzicht laat zien dat de benodigde weerstandscapaciteit ruim € 6,4 miljoen bedraagt. Op het
moment dat de benodigde weerstandscapaciteit hoger is dan het aanwezige weerstandsvermogen, moet de VRG
zich beroepen op de deelnemende gemeenten.

In de nota risicomanagement en weerstandsvermogen is het uitgangspunt gehanteerd dat de VRG zelf
weerstandscapaciteit opbouwt om potentiële financiële calamiteiten op te kunnen vangen. Hierbij wordt uitgegaan
van een ratio tussen de 1,0 en 1,4 (verhouding beschikbaar en benodigd weerstandsvermogen).


Voorzieningen
Primo 2026 zijn naar verwachting de volgende voorzieningen getroffen, waarvan hieronder weergegeven is welke
afloop in 2026 te verwachten valt:


                                                                  Vrijval /
Voorziening (*1.000)                            1-1-2026                           Dotatie    31-12-2026
                                                              aanwending

Personeel gerelateerd                                  115              -68              -            47

Groot onderhoud kazernes                            1.365            -528             296           1.133

Voorziening FLO-overgangsrecht                      8.670           -1.245            100          7.525

Totaal                                             10.150           -1.841            396          8.705

                                                                                                                      26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Personeel gerelateerd
Deze voorziening bestaat uit twee elementen:
   •   Voorziening eigen risico WW
  De VRG is eigenrisicodrager WW. De WW-uitkering van medewerkers waarvan afscheid wordt genomen, ook na
  een tijdelijk dienstverband, komt voor eigen rekening. Voor de oud-medewerkers waarbij een verband bestaat
  tussen de WW-uitkering en de regionalisering is voor de toekomstige verplichting een voorziening getroffen.
  Deze voorziening loopt gestaag af, ook gezien de huidige arbeidsmarkt.
   •   Voorziening AOW-hiaat
  Dit betreft een voorziening voor de compensatie van het AOW-hiaat van oud-medewerkers. Ze zijn voor hun 65e
  op basis van de FLO-regeling vervroegd met pensioen gegaan. De verhoging van de AOW-leeftijd bezorgt hun
  een financieel nadeel dat zij niet kunnen compenseren door langer door te werken. In verband met het nieuwe
  pensioenakkoord zal de AOW-leeftijd minder snel stijgen dan waar rekening mee is gehouden ten tijde van het
  vormen van de voorziening.


Groot onderhoud huisvesting
De VRG is zelfstandig bevoegd om groot onderhoud uit te laten voeren voor de gebouwen die haar eigendom zijn. Op
basis van het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) is de voorziening gevormd. Hiermee vlakken we de schommelingen
af die de onderhoudskosten tussen de verschillende jaren vertonen in de exploitatie.


Voorziening FLO-overgangsrecht
Bij het opstellen van de jaarstukken 2019 is een voorziening getroffen voor de toekomstige FLO-kosten tot en met
2045. De totale FLO-kosten worden jaarlijks geactualiseerd door een extern adviseur, waarmee ook de voorziening
jaarlijks wordt geactualiseerd.


Financiële kengetallen:
                                                        Realisatie      Begroot     Begroot       Begroot     Begroot Begroot
Kengetallen
                                                          2024           2025        2026         2027         2028    2029

Netto schuldquote *                                          28,6%       40,2%          51,7%       74,7%     106,8%     134,9%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte
                                                             28,6%       40,2%          51,7%       74,7%     106,8%     134,9%
leningen *

Solvabiliteitsratio *                                        20,5%       28,0%         24,3%        18,0%       13,1%      10,4%

Structurele exploitatieruimte                                 0,3%        0,0%          0,0%        0,0%        0,0%       0,0%

Grondexploitatie                                               n.v.t.      n.v.t.        n.v.t.      n.v.t.     n.v.t.      n.v.t.

Belastingcapaciteit                                            n.v.t.      n.v.t.        n.v.t.      n.v.t.     n.v.t.      n.v.t.


* De kengetallen 2024 zijn gebaseerd op de balans na verwachte resultaatbestemming 2025. De ratio’s voor 2025 e.v. zijn berekend
op het verwachte verloop van de balansposities.


Netto schuldquote
Netto schuldquote: het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen
    •   0% t/m 100%: normaal
    •   100%: weinig leencapaciteit
    •   130%: zeer hoge schuld
De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. De
netto schuldquote stijgt aankomende jaren tot een zeer hoog niveau doordat meer langlopende financiering wordt
aangetrokken voor met name de nieuwbouw van kazernes.

Solvabiliteitsratio


                                                                                                                               27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>De solvabiliteitsratio stijgt eerst om later weer af te nemen. Dit wordt veroorzaakt door de toenemende langlopende
financiering waardoor het eigen vermogen in relatie tot het totale vermogen afneemt.

Structurele exploitatieruimte
Er is sprake van een evenwichtige begroting waarbij de structurele baten en lasten in evenwicht zijn.

Grondexploitatie
Alle gronden worden ingezet voor eigen gebruik. Er is dus geen sprake van grondexploitatie met andere doeleinden
dan de primaire taak van de VRG.


3.2          Onderhoud kapitaalgoederen
Vastgoed
In 2024 is de nota onderhoud geactualiseerd met behulp van een extern bureau. Hierin is de stand van zaken van het
onderhoud van de gebouwen voor het heden en de toekomst bekeken en op basis hiervan een
meerjarenonderhoudsplan (MJOP) opgesteld. De planning die voortvloeit uit het MJOP wordt jaarlijks geactualiseerd
op basis van ontwikkelingen binnen de portefeuille vastgoed en eventueel onvoorziene externe omstandigheden.
Voor de onderhoudskosten is een egalisatievoorziening gevormd zodat er gelijkmatige spreiding van de kosten over
de jaren plaatsvindt. en aanbestedingsbeleid.


Materieel
De VRG is verantwoordelijk voor het onderhouden van het materieel. Op basis van het Organisatieplan
Brandweerzorg 2023-2026 is gewerkt aan een visie voor invulling van het benodigde materieel en bezetting. Op basis
van een brede inventarisatie van risico’s en ontwikkelingen die in het kader van incidentbestrijding op ons afkomen, is
een prioritering en aanpak bepaald om te komen tot een toekomstbestendige inzet met de juiste middelen. Dit
project vormt ook een berekende grondslag voor het toekomstige investeringsplan en de bijbehorende
kapitaallasten.


3.3          Financiering
Beleid financieringsrisico’s
Het financieringsbeleid is erop gericht dat de VRG in beginsel haar investeringen financiert uit eigen middelen. Als de
middelen ontoereikend zijn, worden de financieringsrisico’s eerst zoveel mogelijk afgedekt door kortlopende
financiering/ kasgeldleningen (tot de kasgeldlimiet) omdat de meerjareninvesteringsbegroting qua bedragen en
timing met onzekerheden gepaard gaat. Als blijkt dat de financieringsbehoefte structureel van aard is, wordt deze
afgedekt met langer lopende vastrentende leningen. Het type, de omvang en looptijd van deze leningen zijn
afgestemd op de spreiding in de leningenportefeuille en de aflossing is gepland binnen de kaders voor de
renterisiconorm en de kasgeldlimiet, zoals vastgelegd in de Wet financiering decentrale overheden. Het beleid is
defensief en risicomijdend en erop gericht om de financieringsrisico's zo goed mogelijk te beheersen. Bij de
financiering worden geen zekerheden verstrekt en worden geen afgeleide financiële instrumenten ingezet.


Leningenportefeuille en liquiditeit
Conform het investeringsoverzicht in paragraaf 5.3 is voor de periode 2025-2029 een totaal investeringsbedrag
geraamd van € 109,5 miljoen inclusief de huisvestingsopgave. Rekening houdend met vrijkomende cashflow uit
afschrijvingen, herfinanciering en andere cashflowmutaties betekent dit een totaal aanvullende kapitaalbehoefte van
€ 87,6 miljoen over de periode 2025-2029. Daarmee zal de totale omvang van de langlopende leningen toenemen
van € 10,9 miljoen primo 2025 tot circa € 88,5 miljoen ultimo 2029. Om de benodigde (project) financiering voor
huisvesting aan te trekken en binnen de vereiste normen te blijven, zal expertise van een (externe) treasurer benodigd
zijn.




                                                                                                                          28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Kasgeldlimiet
De kasgeldlimiet is gesteld op 8,2% van het beleidsbegrotingstotaal, dit is voor 2026 een bedrag van
€ 5,3 miljoen. Zoals hierboven is aangegeven kan in 2026 tijdelijk kortlopend worden geleend tot maximaal deze
grens, voordat de financiering langlopend wordt vastgelegd.


Renterisiconorm
Op grond van de wet Fido moet de beleidsbegroting inzicht verschaffen in de renterisiconorm voor de komende vier
jaar van de organisatie. De renterisiconorm schrijft voor hoeveel maximaal geleend mag worden voor een periode
langer dan één jaar.

De renterisiconorm bedraagt 20% van het beleidsbegrotingstotaal en bedraagt in 2026 € 12,3 miljoen. In de huidige
leningenportefeuille is bij planning van het aflossingsschema rekening gehouden met deze limiet. Af te sluiten nieuwe
financieringen worden zodanig gepland, dat de renterisiconorm niet wordt overschreden.


Renterisico norm                              2025           2026            2027            2028            2029

Begrotingstotaal                            62.254          63.481          66.297         68.559         70.903

Voorgeschreven percentage                 20,00%          20,00%          20,00%         20,00%          20,00%

Renterisico norm                             12.451         12.696          13.259          13.712          14.181


Renteherzieningen                                 -               -               -              -               -

Aflossingen                                   -443            -323            -323         -3.573            -323

Renterisico                                   -443            -323            -323         -3.573            -323

Renterisiconorm                              12.451         12.696          13.259          13.712          14.181

Renterisico                                   -443            -323            -323         -3.573            -323

Ruimteonderderenterisiconorm                12.008          12.373          12.936          10.139         13.858


Een van de treasury-doelstellingen is een flexibele leningenportefeuille, waarvan het aflossingspatroon is afgestemd
op de resterende looptijd van de onderliggende activa. Daarmee zal het renterisico in de eerste paar jaar minimaal
zijn. Uit het overzicht blijkt dat het risico bij herfinanciering van de huidige portefeuille vooralsnog ruim binnen de
renterisiconorm blijft.


Schatkistbankieren
Bij schatkistbankieren moeten decentrale overheden, alsook de VRG, hun tegoeden aanhouden bij het ministerie van
Financiën. Bij verplicht schatkistbankieren is het niet meer mogelijk beleggingen en deposito’s zelfstandig aan te
gaan buiten het drempelbedrag. Het drempelbedrag is per 1 juli 2021 gelijk aan 2% van het begrotingstotaal, met een
minimum van € 1 miljoen. Het drempelbedrag voor de VRG voor 2026 is € 1,3 miljoen.


3.4           Bedrijfsvoering
De VRG is continu bezig om haar bedrijfsvoering verder te optimaliseren, zo ‘lean en mean’ als mogelijk. Aanzetten
hiertoe zijn gegeven, zoals informatieveiligheid en het streven naar BIO+ status, duurzaamheid in lijn met de geldende
wet- en regelgeving, financiële transparantie en sturing en huisvesting. Ook zet de VRG verder in op een betere
projectorganisatie en portfoliomanagement, waarin sectorbrede thematiek wordt opgepakt en uitgewerkt in een
projectstructuur met duidelijke procesflow.




                                                                                                                          29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>De kwaliteitsverbeteringen die de VRG doorvoert, zijn specifiek gericht op het optimaal ondersteunen van de vitale
processen van crisisbeheersing en brandweerzorg, met als doel de continuïteit van deze processen te waarborgen.


3.4.1 Personeels- en organisatieontwikkeling

Strategische HR-agenda
In 2026 wordt gewerkt op basis van een strategische HR-agenda waarin doelen en prioriteiten op het gebied van HR
zijn bepaald op basis van de HR-visie. Binnen de volgende thema's worden onderwerpen opgepakt en prioriteiten
bepaald: (persoonlijk) leiderschap, cultuur en gedrag, toekomstgericht werkgeverschap en werknemerschap, HR-
digitalisering en HR-fundament. Daarnaast krijgen, in aanvulling op de landelijke thema’s, de volgende onderwerpen
de komende jaren in ieder geval aandacht: strategisch personeelsbeleid/ strategische personeelsplanning,
vrijwilligheid, hybride werken, diversiteit en inclusiviteit, veerkracht en vitaliteit, functiehuis.

(Persoonlijk) leiderschap
Een strategisch HR-thema dat specifiek wordt uitgelicht is het (persoonlijk) leiderschap. In 2022 is een start gemaakt
met de gewenste leiderschapsontwikkeling, waarbij is begonnen bij het strategisch niveau. Dit wordt in 2025 en 2026
doorgezet naar de tactische en operationele laag. Ter ondersteuning van het (persoonlijk) leiderschap is eind 2022
een meervoudig onderhandse aanbesteding doorlopen waarin de inkoop van een instrument voor
persoonlijkheidsprofielen is aanbesteed. Dit moet voor de komende jaren een gezamenlijk fundament bieden voor
het investeren in persoonlijk leiderschap.


3.4.2 Informatiemanagement
Informatie vormt een fundamenteel en blijvend essentieel onderdeel van de VRG en noodzakelijk voor de continuïteit
van de bedrijfsprocessen. Daarom willen we ook de komende jaren blijvende aandacht besteden aan en investeren in
onze informatievoorziening.

Het belang van gedegen informatiemanagement is ook op landelijk niveau erkend, wat heeft geleid tot verschillende
initiatieven waarin wij participeren. Deze initiatieven zijn gericht op het versterken van de informatievoorziening, zowel
op regionaal als landelijk niveau. Een van de belangrijkste programma's is de ontwikkeling van een regionaal
informatieknooppunt, dat zal aansluiten op het landelijke informatieknooppunt (KCR2). Daarnaast worden er nog
twee andere programma's uitgevoerd, die zich richten op systemen, techniek, IT en data (onder water), en mensen en
processen (boven water).

De financiering van deze initiatieven vindt plaats uit reguliere budgetten en extra beschikbare middelen, zoals de
versterkingsgelden van de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR). Om de interne informatiehuishouding te
verbeteren, zijn er verschillende projecten gestart onder de paparplu: ‘Grip op Informatievoorziening’. Dit met als doel
de interne organisatie op orde te brengen en te zorgen voor aansluiting op landelijke voorzieningen, waaronder het
KCR2, het landelijke crisissysteem (LCMS), de meldkamer en andere relevante infrastructuren. Tevens beogen we
hiermee de samenwerking binnen het 3Noord-verband (Groningen, Friesland, Drenthe) te bevorderen.


Naast de ontwikkelingen rond cyberweerbaarheid zijn er tal van andere factoren die invloed hebben op onze
informatiefunctie. Met het oog op 2026 streven wij ernaar een robuuste en toekomstbestendige
informatievoorziening te realiseren, die niet alleen de operationele effectiviteit van de VRG waarborgt, maar ook een
belangrijke bijdrage levert aan de veiligheid en samenwerking binnen onze regio en met landelijke partners.


3.4.3 Duurzaamheid
De toenemende schaarste aan grondstoffen en olie, evenals de verontrustende gevolgen van klimaatverandering en
de impact op het milieu, vereisen steeds meer aandacht voor duurzaamheid.

In 2026 willen we verder uitvoering geven aan de CO2-reductie (onderdeel van de landelijke duurzaamheidsagenda
Veiligheidsregio’s) en het verdere verduurzamen van ons wagenpark (personenauto’s) en onze gebouwen. Daarnaast

                                                                                                                         30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>willen we de ingezette koers voortzetten en nieuwe initiatieven en samenwerkingen verkennen die ons in staat stellen
verder te bouwen aan een duurzame toekomst voor onze organisatie en de samenleving als geheel.

Hoewel de financiële impact van deze initiatieven nog niet volledig in kaart is gebracht, streven we ernaar om binnen
de bestaande financiële kaders te blijven. Dit wordt een hele opgave en kan de ambitie drukken. Maatregelen op het
gebied van verduurzaming kunnen op termijn ook besparingen opleveren.


3.5          Verbonden partijen
Verbonden partijen zijn privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisaties, waarin de VRG zowel een bestuurlijk als
financieel belang heeft. Er is sprake van een financieel belang als de VRG aansprakelijk is bij het niet nakomen van de
verplichtingen door de rechtspersoon. Er is sprake van een bestuurlijk belang als de VRG vertegenwoordigd is in het
bestuur of zeggenschap daarin kan uitoefenen.


Stichting BON
De bestuurlijke deelname, samen met de veiligheidsregio’s Friesland en Groningen, in de Stichting
Brandweeropleidingen Noord (BON), maakt de BON tot een verbonden partij. De stichting is aandeelhouder in de
BON B.V. De BON B.V. heeft een 100%-deelneming in Oefencentrum Noord B.V. en Brandweeropleidingen Noord
B.V. In 2025 zijn de statuten van Stichting BON gewijzigd. De impact van de wijzigingen wordt meegenomen in de
actualisatie van de begroting 2026.




                                                                                                                          31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>4 Overzicht van baten en lasten
Onderstaand is de ontwikkeling van baten en lasten inclusief meerjarenraming tot en met het jaar 2029 weergegeven,
waarbij tevens de geactualiseerde beleidsbegroting 2025 is opgenomen per overzicht.


4.1          Overzicht baten en lasten per totaal en per programma
                                    2025 Act.        2026            2027            2028             2029
VRG (*1.000)
                                    begroting      Begroting       Begroting       Begroting        Begroting
Gemeentelijke bijdrage regulier           52.121         53.708          55.679           57.567          59.518
Gemeentelijke bijdrage FLO                   100             100             100              100             100
Extra gem. bijdrage negatief EV                0               0               0                0               0
Rijksbijdrage (BDUR)                      11.015          11.015          11.015           11.015          11.015
Overige baten                                398             398             398              398             398
Totale baten                            63.634           65.221          67.192         69.080           71.031

Personele lasten                          44.531         45.564           47.519         49.368           51.290
Materiele lasten                          17.724          18.277          18.778          19.191           19.613
Totale lasten                           62.254           63.841         66.297          68.559          70.903

Resultaat voor reserve mutaties           1.380           1.380             896              521             129

Reservemutaties                           -1.380          -1.380           -896             -521            -129
Resultaat na reserve mutaties                 0                0               0               0                0


                                     2025 Act.       2026            2027            2028             2029
Brandweerzorg (* € 1.000)
                                     begroting     Begroting       Begroting       Begroting        Begroting
Gemeentelijke bijdrage regulier          49.353          50.857          52.723           54.511         56.359
Gemeentelijke bijdrage FLO                  100             100             100             100             100
Extra gem. bijdrage negatief EV               0               0               0               0               0
Rijksbijdrage (BDUR)                      8.276           8.276           8.276           8.276           8.276
Overige baten                               326             326             326             326             326
Totale baten                            58.055          59.559           61.425          63.213          65.061

Personele lasten                         39.950          40.898          42.653           44.312         46.037
Materiele lasten                          16.725          17.280          17.759          18.150         18.549
Totale lasten                           56.675           58.179         60.412          62.462          64.586

Resultaat voor reserve mutaties           1.380           1.380           1.013             750             475

Reservemutaties                           -1.380          -1.380          -1.013           -750            -475
Resultaat na reserve mutaties                 0                0               0               0                0




                                                                                                                    32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Rampenbestrijding en              2025 Act.      2026            2027            2028             2029
crisisbeheersing (* € 1.000)      begroting    Begroting       Begroting       Begroting        Begroting
Gemeentelijke bijdrage regulier          785           810             839             868              897
Rijksbijdrage (BDUR)                   1.438         1.448           1.448           1.448            1.448
Overige baten                             72            72              72              72               72
Totale baten                          2.295         2.330           2.359           2.388             2.417

Personele lasten                       1.700         1.740            1.815          1.886            1.960
Materiele lasten                         595           589             602             615              629
Totale lasten                         2.295         2.330            2.417          2.501            2.589

Resultaat voor reserve mutaties           0                0          -58             -114             -171

Reservemutaties                           0                0            58             114               171
Resultaat na reserve mutaties             0                0               0               0                0


                                  2025 Act.      2026            2027            2028             2029
GKG (* € 1.000)
                                  begroting    Begroting       Begroting       Begroting        Begroting
Gemeentelijke bijdrage regulier        1.437          1.481          1.535           1.587             1.641
Rijksbijdrage (BDUR)                      10             0               0               0                0
Overige baten                              0             0               0               0                0
Totale baten                          1.447          1.481           1.535           1.587            1.641

Personele lasten                       1.253         1.282            1.337          1.390            1.444
Materiele lasten                         195           198             203             207              212
Totale lasten                         1.447          1.481          1.540            1.597            1.655

Resultaat voor reserve mutaties           0                0            -5            -10              -15

Reservemutaties                           0                0               5               10               15
Resultaat na reserve mutaties             0                0               0               0                0


                                  2025 Act.      2026            2027            2028             2029
GHOR (* € 1.000)
                                  begroting    Begroting       Begroting       Begroting        Begroting
Gemeentelijke bijdrage regulier         545             561            582              601             622
Rijksbijdrage (BDUR)                   1.291          1.291           1.291           1.291            1.291
Overige baten                             0              0               0               0                0
Totale baten                          1.836          1.852           1.873           1.892            1.913

Personele lasten                       1.628         1.643            1.713          1.780            1.850
Materiele lasten                        208            209              214             218             223
Totale lasten                         1.836          1.852           1.927           1.999           2.073

Resultaat voor reserve mutaties           0                0          -54            -106             -160

Reservemutaties                           0                0            54             106              160
Resultaat na reserve mutaties             0                0               0               0                0




                                                                                                                 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>4.2          Geprognosticeerde balans
In het onderstaande overzicht is de geprognosticeerde balans (per 31-12 van enig jaar) opgenomen.


Activa (x € 1.000)                      2024           2025          2026          2027          2028          2029
Materiele vaste activa                 39.662        46.942        54.222         70.125       92.575        113.481
Vorderingen                              1027           1027          1027          1027         1027          1027
Liquide middelen                           118            118           118          118           118           118
Totaal activa                         40.807         48.087        55.367        71.270        93.720       114.626


Passiva (x € 1.000)                     2024           2025          2026          2027          2028          2029
Eigen vermogen                          9.775          9.775        10.322       10.730        10.724        10.724
Voorzieningen                           11.596        11.596        10.150         9.212        8.092          6.914
Langlopende schulden                   10.904         18.184       26.363        42.796        66.372        88.456
Vlottende passiva                       8.532          8.532         8.532        8.532         8.532         8.532
Totaal passiva                        40.807         48.087        55.367        71.270        93.720       114.626


In de voorspelde balans is rekening gehouden met de geplande investeringen voor 2025-2029 (inclusief strategisch
huisvestingsplan /vervanging Sontweg) en een stabiel werkkapitaal. Ook zijn de geplande mutaties in reserves en
voorzieningen, zoals in de eerdere paragrafen genoemd, verwerkt. De behoefte aan langlopende financiering is
bepaald op basis van het meerjareninvesteringsplan, de vastgelegde financieringsstructuur en cashflowmutaties. De
rentelast voor deze financiering is gedekt in de begroting 2026. Bovenstaande balans is de basis voor de berekende
financiële kengetallen in de paragraaf weerstandsvermogen.


4.3          Toelichting meerjarenraming
Algemeen
Deze begroting inclusief meerjarenraming is opgesteld aan de hand van de uitgangspunten in de kaderbrief 2025-
2028. Zoals uit deze kaderbrief blijkt, spelen er meerdere landelijke en regionale ontwikkelingen die nog omkleed zijn
met (financiële) onzekerheden. Zoals vorig jaar al geschetst is de nullijn nog steeds het uitgangspunt, maar rondom
huisvesting en Functioneel Leeftijdsontslag (FLO) niet meer haalbaar.

De komende jaren zullen ook op andere ontwikkelingen extra stappen gezet moeten worden, maar de meeste hiervan
zijn momenteel te onzeker om te kwantificeren. Bij nieuwe ontwikkelingen sluiten we aan bij de gemaakte financiële
afspraken (hygiëneregels). Dit betekent het volgende:

    •   Er wordt onderscheid gemaakt tussen autonome (niet-beïnvloedbare) ontwikkelingen en niet-autonome
        (beïnvloedbare) ontwikkelingen.
    •   Autonome ontwikkelingen leiden in principe tot uitzetting van de begroting;
    •   Niet-autonome ontwikkelingen worden voorgelegd aan het bestuur inclusief risico’s, financieel effect en
        dekking.
    •   We geven invulling aan wettelijke taken vanuit een realistisch perspectief.
    •   Onze landelijke inzet is om financiële effecten van nieuwe ontwikkelingen te verkleinen.
    •   We kijken expliciet naar financieringsmogelijkheden door derden.




                                                                                                                         34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Huisvesting en vastgoed
In de beleidsbegroting 2024 is een financiële stap gezet met betrekking tot het strategisch huisvestingsplan door
toevoeging van een fondsvorming en uitzetting voor de eerste tien jaren van € 1,3 miljoen. Met betrekking tot het
nieuwbouwplan Sontweg is sprake van ontstane vertraging in de planning. Op dit moment is nog geen nieuwe
doorrekening voor deze nieuwbouwplannen beschikbaar en de VRG rekent daarom in deze begroting met dezelfde
totaalsom voor nieuwbouw Sontweg zoals gebruikt in de besluitvormingsstukken van juli 2023. We merken hierbij op
dat deze investeringen en verschoven planning voor de volledigheid van de meerjarendoorkijk wel in alle tabellen zijn
verwerkt, maar dat bestuurlijke besluitvorming over de vervolgfases nog moet plaatsvinden.

Voor huisvesting stedelijk gebied is vanaf de begroting 2023 al € 100.000 per jaar toegevoegd ter dekking van
rentekosten voorbereidingskrediet. Vanwege de vertraging in de planning is in 2023 nog geen voorbereidingskrediet
aangetrokken.In 2025 wordt naar verwachting het benodigde voorbereidingskrediet, mogelijk in gedeelten,
aangetrokken. We hebben € 100.000 aan bespaarde rentekosten in 2023 toegevoegd aan de bestemmingsreserve
huisvesting. In 2026 is het dan ook niet nodig om de gemeentelijke bijdrage te verhogen met de volgende stap in
rentekosten. In de actualisatiebegroting 2026 volgt een update van deze ontwikkeling.


Herijking gemeentefonds/effecten op verdeelsleutel
Vanaf 2026 worden onze gemeenten geconfronteerd met een oplopend tekort in de financiën, doordat de kosten
stijgen en het Rijk gemeenten onvoldoende middelen geeft om taken naar behoren uit te voeren. Het Rijk wil per 2026
drie miljard euro korten op het gemeentefonds. De gemeenten zetten de lobby richting het Rijk om de korting op het
gemeentefonds weer van tafel te krijgen stevig door. De eventuele effecten van deze landelijke ontwikkeling voor
2026 en verder voor de VRG zijn op dit moment nog niet in te schatten.




4.4          Financiële ontwikkelingen beleidsbegroting 2026
Autonome (niet-beïnvloedbare) ontwikkelingen die leiden tot uitzetting van de begroting:
•   Versterkingsmiddelen BDuR
    Voor veiligheidsregio’s zijn vanaf 2023 versterkingsmiddelen oplopend tot 83 miljoen euro structureel
    beschikbaar gesteld voor de verhoging van de brede doeluitkering rampenbestrijding (BDuR) van het Rijk. Deze
    versterkingsmiddelen zijn bedoeld voor het versterken van de crisisfunctie binnen de Veiligheidsregio met een
    grote nadruk op informatievoorziening. De toekenning voor 2024 is definitief en dit betekent voor de VRG een
    structurele extra bijdrage van € 1,8 miljoen in 2024 en zou oplopen tot € 2,6 miljoen in 2026 en verder. De
    geraamde bijdrage voor 2026 is nu € 2,3 miljoen. In de decembercirculaire is aangegeven dat op grond van het
    Hoofdlijnenakkoord en de uitwerking in het regeerprogramma de totale BDUR met 10% zal worden gekort met
    de inzet om in de voorjaarsnota komende zomer duidelijkheid te geven hoe dit zal gaan uitwerken. Wij gaan
    voorlopig uit van een status quo.
    Wij zetten deze middelen zo efficiënt mogelijk in voor de opgaven waar we voor staan. De opgaven en taken
    hebben daarmee geen effect op de gemeentelijke bijdrage.
•   Indexering 2026
    Indexering van de (meerjaren)begroting vindt plaats op basis van loon- en prijsontwikkeling, zoals opgenomen in
    de financiële verordening. Conform de verhouding (70/30) tussen de personele en materiele lasten is de
    gewogen indexatie 3,04%. De beleidsbegroting 2026 is geïndexeerd met 3,04% (€ 1.587 duizend) en deze is als
    volgt berekend:




                                                                                                                        35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>    Looncomponent

    2026
    Prijs overheidsconsumptie, beloning werknemers *                     3,40%
                                                                                               Weging
    Totale indexatie looncomponent in 2026                                            3,40%     70    2,38%
    Materieelcomponent (IMOC)

    2026
    Prijs overheidsconsumptie, netto materieel *                         2,20%
                                                                                               Weging
    Totale indexatie materieelcomponent in 2026                                       2,20%      30   0,66%
    * Gebaseerd op tabel 4.2.2 septembercirculaire 2024 Gemeentefonds                          Totaal 3,04%

De meerjarige indexatie is volgens dezelfde systematiek gebaseerd op onderstaande tabel uit de
septembercirculaire 2024 van het gemeentefonds:




•     FLO – bijdrage
      Bij het opstellen van de jaarstukken 2019 is een voorziening getroffen van € 15,2 mln. (netto contante waarde) voor
      de toekomstige FLO-kosten tot en met 2045. Hierdoor ontstond een negatieve algemene reserve. Destijds is
      afgesproken om de deelnemersbijdrage in de periode 2020-2024 te verhogen en na die vijf jaar nadere
      afspraken te maken met de gemeenten over de resterende FLO-kosten.

      De totale FLO-kosten worden jaarlijks geactualiseerd door een extern adviseur, waarmee ook de voorziening
      jaarlijks wordt geactualiseerd. Voor 2026 en verder is berekend dat jaarlijks € 100.000 noodzakelijk is tot 2045.
      Dit wordt veroorzaakt doordat sprake is van wijzigingen in de (fiscale) regelgeving en een netto-
      inkomensgarantie. De berekening is afgestemd met de accountant en de uitzetting van € 100.000 voor de jaren
      2025-2029 is opgenomen in deze beleidsbegroting conform de kaderbrief. Onderdeel van de afspraken met de
      gemeenten is dat de bijdrage FLO jaarlijks wordt na gecalculeerd. Over vijf jaar wordt de bijdrage opnieuw
      geëvalueerd.

De hierboven geschetste financiële ontwikkelingen zijn verwerkt in alle tabellen in deze begroting.




                                                                                                                            36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>4.5   EMU-saldo




                  37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>5   Bijlagen




               38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>5.1             Taakvelden

Begroting 2026                            VRG totaal                     Brandweer                    Crisisbeheersing               Gemeentelijke kolom                          GHOR
Taakveld (* € 1.000)             Baten     Lasten    Saldo       Baten       Lasten    Saldo       Baten       Lasten   Saldo       Baten       Lasten    Saldo       Baten       Lasten    Saldo

0. Bestuur en ondersteuning

0.1 Bestuur                           -      1.547     -1.547            -     1.547    -1.547             -        -           -           -         -           -           -         -           -

0.4 Overhead                        24      14.558 -14.534           24       14.275   -14.251             -      283     -283              -         -           -           -         -           -

0.5 Treasury                        168        166           2      168         166            2           -        -           -           -         -           -           -         -           -

0.8 Overige baten en lasten         913        20        892        776          20       755          79           -       79          58            -       58              -         -           -

0.10 Mutaties reserves                -      1.380     -1.380                 1.380    -1.380              -        -           -           -         -           -           -         -           -
0.11 Resultaat van de rekening
     van baten en lasten
1. Veiligheid
1.1 Crisisbeheersing en
                                 64.116    42.384      21.732 58.590 37.005            21.585       2.250       2.047      204        1.423       1.481      -57        1.852       1.852           0
Brandweer


2. Verkeer, vervoer en waterstaat

2.1 Verkeer en vervoer                -       840       -840             -      840      -840              -        -           -           -         -           -           -         -           -



8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

8.3 Wonen en bouwen                   -     4.324      -4.324            -    4.324    -4.324              -        -           -           -         -           -           -         -           -


Totaal                           65.221    65.221            -   59.559      59.559            -    2.330       2.330           -     1.481       1.481           -    1.852       1.852            -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Conform het BBV is hieronder een overzicht opgenomen met het verdelingsprincipe op basis waarvan de taakvelden over de programma's zijn verdeeld.

Taakveld

0.1 Bestuur                                          Betreft kosten voor (ondersteuning) bestuur en accountantskosten.

                                                     O.b.v. Notitie Overhead - juli 2016 Commissie BBV. Ondersteunende taken niet direct dienstbaar aan de externe klant of
0.4 Overhead                                         het externe product behoren tot overhead. Dit zijn Planning en Control, Financiën, HRM, OR, Inkoop, Communicatie,
                                                     Juridische zaken, Informatievoorziening en Automatisering, Facilitaire zaken, post/document verwerking en Huisvesting.

0.5 Treasury                                         Activiteiten ten aanzien van financiering en betalingsverkeer zoals rentebaten en rentelasten.

0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)                     Geen sprake van vennootschapsbelasting binnen de Veiligheidsregio Groningen.

0.10 Mutaties reserves                               Alle toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves.

0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten   Na resultaatbestemming is hier het jaarresultaat zichtbaar.

                                                     Alle reguliere taken van de brandweer en taken in verband met het beperken en bestrijden van rampen en zware
1.1 Crisisbeheersing en Brandweer
                                                     ongevallen, inclusief GHOR en Bevolkingszorg.

2.1 Verkeer en vervoer                               Betreft bluswatervoorziening.

8.3 Wonen en bouwen                                  Advies, toetsing en handhaving van brandveiligheid.




                                                                                                                      40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>5.2         Risico’s uit paragraaf weerstandsvermogen en
            risicobeheersing
De in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing opgenomen risico’s zijn begin 2025 geactualiseerd.
Hieronder is een uitwerking opgenomen van de genoemde risico’s in de paragraaf weerstandsvermogen.

               Paraatheid vrijwilligers
             Paraatheid is van groot belang voor een snelle en doeltreffende uitvoering van de brandweerzorg,
             en is in algemene zin een continu aandachtspunt. Om de paraatheid op een zo hoog mogelijk niveau
             te houden dan wel te krijgen, wordt continu naar mogelijkheden gezocht ter verbetering. Deze
             verbeteringen worden gezocht op het gebied van personeel (boeien en binden van vrijwilligers,
Omschrijving
             piketten), materieel en procedures, kazernes en organisatievormen. Door het uitrukken met
             afwijkende voertuigbezettingen te faciliteren (met onder meer slimme pagers en opleiding en
             oefenen) en te zorgen voor een netwerk van elkaar ondersteunende posten, worden zowel een
             snelle eerste uitruk als de benodigde slagkracht georganiseerd.
Risico                                                                                                 250.000
Kans           Hoog


               Programma aardbevingen
             Door het ontbreken van structurele dekking voor het programma aardbevingen is het opbouwen,
             maar vooral ook het borgen van adequate kennis binnen onze formatie een uitdaging. Door de
             provincie Groningen is een bijdrage toegezegd tot en met 2024; het risico bestaat dat voor de
Omschrijving
             lange termijn geen dekking is voor deze werkzaamheden. Er worden momenteel gesprekken
             gevoerd over de verlenging van de subsidie; naar verwachting komt hierover in de eerste helft van
             2025 duidelijkheid.
Risico                                                                                                 325.000
Kans           Middel


               Wet op de Veiligheidsregio's
             Uit de evaluatie van de Wet op de Veiligheidsregio's is geconcludeerd dat de veiligheidsregio’s
             goed functioneren als het gaat om regionale branden, incidenten en crises. Omdat crises
             ingewikkelder worden en regionale grenzen overschrijden, is meer samenwerking nodig; tussen
Omschrijving veiligheidsregio’s met crisispartners en met het Rijk. Daarom moet er, met behulp van een
             taskforce, een nieuwe wet komen die daarvoor zorgt. Ook binnen VRG zien we nieuwe risico's, zoals
             cyber en klimaatverandering, maar ook het vraagstuk maatschappelijke weerbaarheid en de taken
             die we daarvoor moeten uitvoeren. De financiële effecten zijn op dit moment nog niet te overzien.
Risico                                                                                                           -
Kans           Hoog


               Achterstallig onderhoud
             In juli 2023 zijn de huisvestingsplannen voor de diverse kazernes in het algemeen bestuur
             vastgesteld. Het onderhoud aan de betreffende kazernes zal aangepast worden aan de nog
             resterende levensduur. Dit brengt het risico mee dat onvoorziene kosten zich voor kunnen doen.
Omschrijving
             Voor de kazernes die niet op korte termijn ver(nieuw)bouwd worden, geldt dat regulier invulling
             wordt gegeven aan de meerjaren onderhoudsplanning (MJOP). Ook hier bestaat als gevolg van de
             gemiddelde (hoge) leeftijd van de kazernes het risico op tussentijds onvoorziene kosten.
Risico                                                                                                 250.000
Kans           Hoog


               Tweede loopbaanbeleid
               Momenteel wordt een landelijk onderzoek uitgevoerd naar het maximaal 20 jaar uitvoeren van
Omschrijving
               bezwarende beroepsbrandweerfuncties. De toekomstige uitstroom als gevolg van het tweede
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>              loopbaanbeleid is onzeker en het 'hernieuwde tweede loopbaanbeleid' gaat tot extra kosten
              leiden. We hebben voorlopig een globale inschatting gemaakt van het risico.
Risico                                                                                                  500.000
Kans          Hoog


              Multidisciplinaire crisisorganisatie
             De crises in de afgelopen jaren hebben laten zien dat ze een grote impact op de werkzaamheden
             van VRG hebben. VRG werkt in de multidisciplinaire crisisorganisatie intensief samen met
             ketenpartners, levert een stevige bijdrage aan de risico- en crisiscommunicatie en complexe
             juridische advisering. De bestaande crisisstructuur is uitgebouwd naar datgene wat nodig is om de
Omschrijving
             uitdagingen het hoofd te bieden; we acteren flexibel op de aard en de duur van deze crises. Voor de
             meerkosten van deze crises zijn in specifieke gevallen landelijke compensatieregelingen. Zeker is
             dat de diverse crises impact hebben op de reguliere bedrijfsvoering. We kunnen nog niet overzien
             wat dit betekent voor de langere termijn.
Risico                                                                                                              -
Kans          Hoog


              Omgevingswet
             De Omgevingswet is inwerking getreden op 1 januari 2024. De stelselherziening Omgevingswet
             brengt een intensieve taakverandering voor veiligheidsregio’s met zich mee op het gebied van
             risicobeheersing. Uit een eerder onderzoek van Cebeon volgt dat de Omgevingswet extra kosten
             met zich meebrengt voor veiligheidsregio’s die door het Rijk niet zijn voorzien. Zoals benoemd is de
Omschrijving
             verwachting dat deze nieuwe taken per saldo een extra inzet van 2-3 fte vragen van VRG. Zowel
             vanuit het Rijk (interbestuurlijke financiële monitor Omgevingswet) als vanuit de veiligheidsregio's
             lopen nieuwe onderzoeken naar de omvang van deze taken. Financiële vertaling wordt nog
             verwacht en VRG is van mening dat extra taken door het Rijk gefinancierd moeten worden.
Risico                                                                                                   100.000
Kans          Hoog




                                                                                                                        42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>               FLO
             In 2018 is een landelijk FLO-akkoord gesloten tussen werkgevers en vakbonden voor
             beroepsmedewerkers van de brandweer die voor 2006 een repressieve functie vervulden. Naast
             de gevormde voorziening bevat het FLO-akkoord een aantal onderdelen waar landelijke
             besluitvorming over moet plaatsvinden en die tot een stijging van de benodigde voorziening kunnen
Omschrijving leiden, zoals cao-loonstijgingen en werkgeversbijdragen tot 2045. De actualisatie van de totale
             FLO-kosten wordt jaarlijks herrekend door een externe adviseur en de voorziening zal daarmee ook
             jaarlijks geactualiseerd worden. Het opgenomen risico is gebaseerd op de jaarlijkse aanvullende
             dotaties in de afgelopen jaren.

Risico                                                                                                   1.000.000
Kans           Hoog


               Cyber- en informatiebeveiliging
               De crisisorganisatie van veiligheidsregio's biedt ondersteuning aan ketenpartners bij verstoring of
               uitval, wanneer de openbare orde en veiligheid in gevaar kan komen. De veiligheidsregio’s kunnen
               zelf echter ook worden getroffen door storing en uitval. De interne informatiebeveiliging dekt de
               vitale en kritische processen binnen VRG.
Omschrijving
               De veiligheidsregio’s maken (nog) geen onderdeel uit van de Nederlandse vitale infrastructuur, zoals
               bijvoorbeeld de politie. Landelijk wordt verkend of de veiligheidsregio’s gekenmerkt kunnen
               worden als vitale aanbieder via NIS2. Voor de veiligheidsregio’s betekent dit een verdere
               investering in de informatiebeveiliging per regio. De organisatorische en financiële gevolgen
               hiervan worden in kaart gebracht."
Risico                                                                                                            PM
Kans           Hoog


               Cybercriminaliteit
             Cybercriminaliteit is een moedwillige handeling om een organisatie schade aan te brengen of een
             verstoring te veroorzaken met politiek of financieel gewin. Gevolgen die hieruit kunnen
Omschrijving voortvloeien, zijn het platleggen van de digitale infrastructuur, het aanrichten van imagoschade, het
             stellen van financiële eisen voor herstel/continuïteit en verlies/diefstal van vertrouwelijke
             informatie/persoonsgegevens.

Risico                                                                                                            PM
Kans           Hoog


               Brandkranen
             De VRG heeft een overeenkomst met het Waterbedrijf Groningen over het gebruik van
             brandkranen. In de overeenkomst staat dat beide partijen de overeenkomst kunnen ontbinden met
Omschrijving een opzegtermijn van twee jaar.
             Indien het Waterbedrijf hiertoe over zou gaan uit oogpunt van vitaal belang, leidt dit tot financiële en
             organisatorische problemen voor de VRG."

Risico                                                                                                            PM
Kans           Laag




                                                                                                                        43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>               Hardheidsclausule na dienstongevallen
             Voor vrijwilligers is als gevolg van de gewijzigde landelijke regeling dienstongevallen een
             hernieuwde invulling gegeven aan de hardheidsclausule. Op basis van de schadecijfers uit het
Omschrijving verleden is een inschatting gemaakt van het risico. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen
             medewerkers die in dienst zijn voor 1 januari 2024 en medewerkers die na 1 januari 2024 in dienst zijn
             gekomen.

Risico                                                                                                    450.000
Kans           Laag


               Meldkamer Noord-Nederland
               Om de CaCo-functie structureel 24/7 te borgen is een uitzetting nodig van 3,1 fte binnen de MNN.
               De kosten hiervoor bedragen € 352.000 per jaar. Het structureel (financieel) borgen van de functie
               van Coördinator Crisisbeheersing binnen MNN kost € 124.000 per jaar. Deze kosten worden door
               de 3 veiligheidsregio’s gedragen: voor VRG betekent dit een uitzetting van respectievelijk €
               120.000 en € 42.000.

Omschrijving In de begroting 2024 van de VRG is een bedrag opgenomen voor de uitzetting zoals opgenomen in
             de notitie CaCo 2023 2024 2025 e.v. d.d. 11-7-2023. Het extra bedrag wat in 2024 hiervoor reeds is
             opgenomen bedraagt afgerond € 100.000. Dit betekent dat voor 2025 en verder dit leidt tot een
             uitzetting van (162.000 – 100.000) € 62.000 van de begroting van de VRG. Voor 2025 is deels
             dekking georganiseerd, het restant wordt uit de vooruit ontvangen frictiekosten gedekt, welke op
             de balans staan. Vanaf 2026 dient dit uit de uitzetting Crisisbeheersing (83 miljoen) te worden
             gedekt.

Risico                                                                                                     162.000
Kans           Hoog


               Korting BDuR
             Uit de begroting van J&V volgt dat de specifieke uitkering Brede Doeluitkering Rampenbestrijding
             (BDuR) met ingang van 2026 met een budgetkorting van 10% wordt uitgekeerd aan
Omschrijving veiligheidsregio's. Dit levert een korting van € 1,1 miljoen per jaar op voor de begroting van VRG. Op
             de landelijke tafels wordt geprobeerd deze korting van tafel te krijgen. De uitkomst hiervan is nog
             onduidelijk.
Risico                                                                                                   1.100.000
Kans           Hoog


               Nieuwbouw Arrivalocatie en Winschoterdiep Groningen
             Met betrekking tot het nieuwbouwplan aan de Sontweg is de planningshorizon opgeschoven en de
             oplevering nu voorzien in het jaar 2030. Dit betekent dat de exploitatiekosten van deze nieuwbouw
Omschrijving vanaf 2031 volledig in de begroting van VRG zullen vallen. Door het verschuiven van de horizon
             bestaat het risico dat kosten stijgen ten opzichte van de afgegeven calculaties in juli 2023.

Risico                                                                                                           PM
Kans           Middel




                                                                                                                      44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>               PFAS
             Het Veiligheidsberaad heeft de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio (RCDV)
             gevraagd om de landelijke ontwikkelingen inzake PFAS inzichtelijk te maken en te coördineren. Dit
             heeft betrekking op de gevolgen van het gebruik van PFAS-houdend blusschuim door
Omschrijving veiligheidsregio’s. In Groningen is de transitie naar PFAS-vrij blusschuim afgerond. In de bluskleding
             en in het operationeel uniform bevindt zich een vorm van PFAS die is toegestaan (type C6). De
             provincie heeft onderzoek gedaan naar PFAS-verontreiniging bij locaties van de VRG. De
             onderzoeksresultaten gaven geen aanleiding voor vervolgonderzoek.

Risico                                                                                                          PM
Kans           Hoog


               PTSS
             Er is een landelijke regeling in ontwikkeling voor de zorg en ondersteuning van PTSS-gevallen. Voor
             deze regeling is echter nog geen financiële dekking opgenomen. Door het ontbreken van financiële
Omschrijving middelen ontstaat het risico dat niet aan de landelijke verwachtingen kan worden voldaan. Dit kan
             leiden tot een verminderde kwaliteit van zorg en ondersteuning voor PTSS-gevallen en kan extra
             druk leggen op de reeds beperkte beschikbare middelen.

Risico                                                                                                          PM
Kans           Hoog


               Verduurzaming
             In 2026 willen we verder uitvoering geven aan de CO2-reductie (onderdeel van de landelijke
             duurzaamheidsagenda Veiligheidsregio’s) en het verdere verduurzamen van ons wagenpark
Omschrijving (personenauto’s). We voorzien dat gezien de prijsontwikkelingen in de afgelopen jaren dit een hele
             opgave kan worden. Omdat de financiële impact van deze initiatieven nog niet volledig in kaart is
             gebracht, nemen we deze vooralsnog als P.M. op.

Risico                                                                                                          PM
Kans           Hoog


               Vakbekwaamheid
             Aantoonbare vakbekwaamheid verbeteren door een betere aansluiting van de visie op
             vakbekwaamheid bij de actualiteit en daarmee bij te dragen aan veiligheid, professionaliteit en
Omschrijving kwalitatief goede hulpverlening van de brandweerorganisatie. bijdragen aan- en zorgen voor
             samenhang tussen de verschillende processen binnen brandweerzorg.


Risico                                                                                                    285.000
Kans           Hoog




                                                                                                                      45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>               Verplichtend karakter vrijwilligers (structureel)
             Als gevolg van Europese wetgeving wordt op landelijk niveau gewerkt aan de implementatie van
             ‘Het verplichtend karakter’ vrijwilligers (bouwsteen 1). De kosten voor implementatie zijn landelijk
             geraamd op € 35 miljoen. Voor de VRG zijn de kosten incidenteel geraamd op € 2.800.000,- en
Omschrijving structureel op € 500.000,-. Ook in dit dossier zijn de gesprekken met de minister gaande, maar is
             het financieringsvraagstuk nog niet opgelost. Ook zal bij de invoering moeten worden gekeken wat
             dit betekent voor de vrijwilligers in Groningen. De VRG is overigens geen voorstander en heeft
             juridisch laten uitzoeken dat dit betwistbaar is.
Risico                                                                                                    500.000
Kans           Hoog


               Verplichtend karakter vrijwilligers (incidenteel)
             Als gevolg van Europese wetgeving wordt op landelijk niveau gewerkt aan de implementatie van
             ‘Het verplichtend karakter’ vrijwilligers (bouwsteen 1). De kosten voor implementatie zijn landelijk
             geraamd op € 35 miljoen. Voor de VRG zijn de kosten incidenteel geraamd op € 2.800.000,- en
Omschrijving structureel op € 500.000,-. Ook in dit dossier zijn de gesprekken met de minister gaande, maar is
             het financieringsvraagstuk nog niet opgelost. Ook zal bij de invoering moeten worden gekeken wat
             dit betekent voor de vrijwilligers in Groningen. De VRG is overigens geen voorstander en heeft
             juridisch laten uitzoeken dat dit betwistbaar is.
Risico                                                                                                  2.800.000
Kans           Hoog


               Brandbestrijding als Specialisme
             In 2025 onderzoeken we of en hoe we de veiligheid en effectiviteit van onze brandbestrijding in de
             toekomst kunnen waarborgen met de introductie van Brandbestrijding als Specialisme (BAS). Met
             BAS kunnen we expliciet keuzes maken in wat we onder altijd uit te voeren basisbrandweerzorg
Omschrijving verstaan en vanaf welk moment we gaan specialiseren. Wanneer dit onderzoek zou leiden tot de
             inrichting van een specialistisch team en er investeringen nodig zijn in nieuw materieel dat specifiek
             geschikt is voor complexe en gevaarlijke brandscenario’s, dan betekent dit een uitzetting van de
             begroting. Keuzes hierin worden met aparte voorstellen aan het bestuur voorgelegd.
Risico                                                                                                           PM
Kans           Hoog


               Taakveld hulpverlening
             In 2025 verkennen we wat er nodig is om binnen het taakveld hulpverlening te werken volgens de
             landelijke visie hulpverlening. Voor een groot gedeelte in de ‘’traditionele technische hulpverlening
Omschrijving ‘’ doen we dit al, maar ook hier moet worden versterkt op nieuwe risico’s met nu nog niet exact te
             duiden financiële consequenties in 2026.

Risico                                                                                                           PM
Kans           Laag


               Vervangingsinvesteringen
             De afgelopen jaren is de VRG geconfronteerd met hogere vervangingsinvesteringen dan begroot
Omschrijving als gevolg van de (enorm) stijgende kosten. Dit geldt voor de voertuigen, gebouwen en materialen.
             Het gaat hier om stijgingen die groter zijn dan de indexatie op basis van de hygiëneregels.

Risico                                                                                                           PM
Kans           Laag



                                                                                                                      46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>5.3           Investeringen
Onderstaand een overzicht van de voorgenomen investeringen voor 2025 tot en met 2029:
Omschrijving               Investerings-   2025          2026          2027                        2028        2029
(in euro)                    behoefte
                               totaal
                            2025-2029
Huisvesting                      92.490.872      8.017.872    10.813.000     25.642.000      21.804.000     26.214.000

Voertuigen/vaartuigen           26.686.800      2.821.500     10.825.300      3.844.000       6.387.000      2.809.000

Inventaris rijdend                1.369.000        31.000        404.000         133.000        186.000        615.000
materieel
Materieel/materiaal               1.109.000       519.000        450.000                 -      50.000          90.000

Persoonlijke bescherming            765.000      225.000          75.000        330.000         135.000                   -
middelen/kleding
ICT                              2.489.000      1.068.000        242.000        782.000        257.000         140.000

Overige materiele vaste              92.000        92.000                -               -              -                 -
activa
Grond                                       -             -              -               -              -                 -

Totaal investeringen            125.001.672 12.774.372        22.809.300     30.731.000      28.819.000     29.868.000

Realisatie index %                                    90%            90%             90%            90%            80%

Realisatie index in             109.514.705     11.496.935    20.528.370     27.657.900      25.937.100     23.894.400
bedragen



Dit investeringsoverzicht is geactualiseerd in oktober 2024. Het investeringsplan gaat uit van vervanging van
bestaand materieel en ICT-voorzieningen. De genoemde prijzen zijn exclusief verduurzaming en gebaseerd op het
prijspeil 2024. Met betrekking tot de huisvesting zijn de getallen vanuit de besluitvorming in juli 2023
gepresenteerd, met een verschuiving in tijd. We merken hierbij op dat de investeringen vanaf 2026 en verder
aangaande vervanging Sontweg voor de volledigheid wel in het overzicht zijn opgenomen, maar dat bestuurlijke
besluitvorming over de vervolgfases nog moet plaatsvinden.
Er is uitgegaan van actuele prijzen en bekende reguliere indexeringen uit (landelijke) contracten. Voor 2025 is voor
het grootste gedeelte een indexatie gehanteerd van 3,24% (behalve waar andere contract gebonden
percentages gelden), de gehanteerde jaren daarna is grotendeels gerekend met een percentage van 3,1%. Of dit
afdoende gaat zien zijn voor de langere termijn valt nu nog niet te overzien. Gezien de onzekerheid in de planning
van sommige investeringen rekenen we met een realisatie index van 90% voor de jaren 2025 t/m 2028 en voor de
jaren daarna met een percentage van 80%.
In afwachting van de aanbesteding vervanging dienstvoertuigen 3Noord is voor wat betreft deze voertuigen
gerekend met investeringsbedragen gebaseerd op fossiele brandstoffen.


5.3.1 Ontwikkeling kapitaallasten
We blijven een opwaartse druk op de kapitaallasten zien, mede door de noodzakelijke vervanging van materieel
dat in sommige gevallen forse prijsstijgingen laat zien. Deze vervangingsinvesteringen kunnen leiden tot een piek
in de uitgaven.
Het handhaven van het huidige areaal binnen het beschikbare budget vraagt om strakke financiële sturing. Dankzij
de invoering van de egalisatiereserve kapitaallasten zijn we in staat stabiliteit te creëren op de kapitaallasten in de
begroting. Hierdoor zijn er geen onverwachte mutaties in de gemeentelijke bijdragen. Er is echter nog steeds
geen ruimte voor nieuwe uitbreidingsontwikkelingen. We blijven hierbij vasthouden aan de afspraken zoals
vastgelegd in de financiële verordening en de financiële hygiëneregels.



                                                                                                                              47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>5.4           Gemeentelijke bijdrage
                                                                                                                           Totaal
                                          Inwoners          GHOR            Crisis       Gemeentelijke    Brandweer      primitieve      Vergelijking
                                          dec-2024                       beheersing         Kolom                       gem. bijdrage     begroting
                                                                                                                         VRG in 2026      2025 act.
Inwonerbijdrage 2025-actueel                                   € 0,91           € 1,31          € 2,39        € 82,24
Indexatie                                        3,04%         € 0,03           € 0,04          € 0,07         € 2,50

Inwonerbijdrage 2026-primitief                                 € 0,93           € 1,35          € 2,46        € 84,74
Eemsdelta                                       45.106         42.091          60.722          111.062      3.116.540        3.330.415     3.232.157
Oldambt                                         39.405         36.771          53.048           97.025      2.813.548        3.000.392     2.911.871
Pekela                                          12.517         11.680          16.851           30.820       762.098          821.448        797.213
Stadskanaal                                     32.013         29.873          43.096           78.824      2.126.533        2.278.327     2.211.109
Veendam                                         27.520         25.680          37.048           67.761      1.745.517        1.876.006     1.820.658
Het Hogeland                                    48.224         45.000          64.920          118.740      4.597.603        4.826.263     4.683.873
Westerkwartier                                  64.896         60.558          87.364          159.790      4.657.895        4.965.606     4.819.106
Groningen                                      243.768        227.472         328.164          600.218     24.558.461       25.714.314    24.955.662
Westerwolde                                     26.465         24.696          35.628           65.163      1.909.556        2.035.043     1.975.003
Midden Groningen                                61.433         57.326          82.702          151.263      4.669.451        4.960.743     4.814.386
Totaal                                         601.347        561.146         809.542        1.480.667     50.957.202       53.808.557    52.221.037



De bijdragen aan de GHOR, crisisbeheersing en de gemeentelijke kolom worden bepaald aan de hand van het aantal inwoners. De bijdrage aan het
programma brandweer is naar een verdeelsleutel op basis van het aandeel voor brandweerzorg in het gemeentefonds.




                                                                                                     48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Toelichting VRG mutatie bijdrage 2025 act - 2026 prim

                                     Indexatie     Verandering                          Uitzetting
                         VRG           VRG            B&R            Actualisatie        bijdrage          VRG            Mutatie
                         2025                        sleutel       Inwoneraantal                           2026           bijdrage
                        actueel        3,04%                                                             Primitief

Eemsdelta               3.232.157        98.258              -                      -                -    3.330.415          98.258
Oldambt                 2.911.871        88.521              -                      -                -    3.000.392          88.521
Pekela                    797.213        24.235              -                      -                -      821.448          24.235
Stadskanaal             2.211.109        67.218              -                      -                -    2.278.327          67.218
Veendam                 1.820.658        55.348              -                      -                -    1.876.006          55.348
Het Hogeland            4.683.873       142.390              -                      -                -    4.826.263         142.390
Westerkwartier          4.819.106       146.501              -                      -                -    4.965.606         146.501
Groningen              24.955.662       758.652              -                      -                -   25.714.314         758.652
Westerwolde             1.975.003        60.040              -                      -                -    2.035.043          60.040
Midden Groningen        4.814.386       146.357              -                      -                -    4.960.743         146.357

Totaal                 52.221.037      1.587.520             -                      -                -   53.808.557       1.587.520




In de geactualiseerde begroting 2025 zijn de effecten van veranderingen in de herijking gemeentefonds, de B&R sleutel en inwonersaantal meegenomen op basis van de
Cebeon-rapportage. Voor de beleidsbegroting 2026 en verder is dezelfde verdeelsleutel gehanteerd als voor de geactualiseerde begroting 2025.




                                                                                                                     49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>5.5           Meerjarenbeeld 2027-2029
Hierna volgt het meerjaren beeld voor de komende 4 jaren. Voor de berekening zijn wij uitgegaan van gelijkblijvend inwoneraantal en gelijkblijvende verdeelsleutel en een
gewogen indexatie op basis van de indexatiecijfers afgegeven door het CPB, zoals weergegeven in de septembercirculaire 2024 van het gemeentefonds.

Meerjarenbeeld 2027


                                    Inwoners           GHOR             Crisis       Gemeentelijke      Brandweer              Totaal
                                    dec-2024                         beheersing          Kolom                                bijdrage
                                                                                                                             VRG in 2027
Inwonerbijdrage 2026-primitief                            € 0,93            € 1,35            € 2,46          € 84,74
Indexatie                                3,67%            € 0,03            € 0,05            € 0,09           € 3,11


Inwonerbijdrage 2027-primitief                            € 0,97            € 1,40            € 2,55          € 87,85
Eemsdelta                                45.106           43.635           62.951           115.138        3.230.917           3.452.641
Oldambt                                  39.044           38.120           54.994           100.586        2.916.806           3.110.506
Pekela                                   12.404           12.109           17.469            31.951          790.067             851.596
Stadskanaal                              32.135           30.969           44.678            81.717        2.204.577           2.361.941
Veendam                                  27.616           26.623           38.407            70.248        1.809.577           1.944.856
Het Hogeland                             48.298           46.652           67.302           123.097        4.766.335           5.003.387
Westerkwartier                           64.946           62.780           90.570           165.654        4.828.839           5.147.844
Groningen                              238.147           235.820          340.207           622.246       25.459.756          26.658.029
Westerwolde                              26.537           25.602           36.935            67.555        1.979.637           2.109.729
Midden Groningen                         61.554           59.430           85.737           156.815        4.840.820           5.142.802
Totaal                                 595.787           581.740          839.252         1.535.007       52.827.331          55.783.331




                                                                                                                        50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>Meerjarenbeeld 2028


                                 Inwoners     GHOR         Crisis       Gemeentelijke   Brandweer            Totaal
                                 dec-2024                beheersing        Kolom                            bijdrage
                                                                                                           VRG in 2028
Inwonerbijdrage 2027-primitief                  € 0,97         € 1,40          € 2,55       € 87,85
Indexatie                            3,39%      € 0,03         € 0,05          € 0,09        € 2,98


Inwonerbijdrage 2028-primitief                  € 1,00         € 1,44          € 2,64       € 90,83
Eemsdelta                            45.106     45.115        65.085         119.041      3.340.445          3.569.686
Oldambt                              39.044     39.413        56.859         103.996      3.015.685          3.215.952
Pekela                               12.404     12.519        18.061           33.034      816.850             880.465
Stadskanaal                          32.135     32.019        46.193           84.487     2.279.312          2.442.011
Veendam                              27.616     27.525        39.709           72.629     1.870.922          2.010.786
Het Hogeland                         48.298     48.233        69.584         127.270      4.927.914          5.173.001
Westerkwartier                       64.946     64.908        93.640         171.270      4.992.537          5.322.356
Groningen                           238.147    243.814       351.740         643.340     26.322.842         27.561.736
Westerwolde                          26.537     26.470        38.187           69.845     2.046.746          2.181.249
Midden Groningen                     61.554     61.445        88.644         162.131      5.004.924          5.317.143
Totaal                              595.787    601.461       867.702        1.587.044    54.618.178         57.674.385




                                                                                                      51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Meerjarenbeeld 2029


                                 Inwoners     GHOR         Crisis       Gemeentelijke   Brandweer            Totaal
                                 dec-2024                beheersing        Kolom                            bijdrage
                                                                                                           VRG in 2029
Inwonerbijdrage 2028-primitief                  € 1,00         € 1,44          € 2,64       € 90,83
Indexatie                            3,39%      € 0,03         € 0,05          € 0,09        € 3,08


Inwonerbijdrage 2029-primitief                  € 1,03         € 1,49          € 2,73       € 93,91
Eemsdelta                            45.106     46.644        67.291         123.077      3.453.686          3.690.698
Oldambt                              39.044     40.749        58.786         107.521      3.117.917          3.324.973
Pekela                               12.404     12.944        18.673           34.154      844.541             910.312
Stadskanaal                          32.135     33.105        47.758           87.351     2.356.581          2.524.795
Veendam                              27.616     28.458        41.056           75.091     1.934.346          2.078.952
Het Hogeland                         48.298     49.868        71.943         131.585      5.094.970          5.348.366
Westerkwartier                       64.946     67.109        96.815         177.076      5.161.784          5.502.784
Groningen                           238.147    252.080       363.664         665.149     27.215.186         28.496.079
Westerwolde                          26.537     27.367        39.482           72.213     2.116.131          2.255.193
Midden Groningen                     61.554     63.528        91.649         167.627      5.174.591          5.497.394
Totaal                              595.787    621.851       897.117        1.640.845    56.469.734         59.629.547




                                                                                                      52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>