<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                         	
  
       Jeugdmonitor	
  onderwijs,	
  welzijn	
  en	
  arbeidsmarkt	
  
                      Gemeente	
  Achtkarspelen	
  
                                  mei	
  2015	
  


                                         	
  




                     BOP	
  onderzoek	
  en	
  communicatie	
  
                            www.boponderzoek.nl




	
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen   BOP onderzoek en communicatie   2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave	
  
	
  
Inleiding                                                                                                        5

Samenvatting: belangrijkste constateringen                                                                       7

1            Algemeen beeld van de gemeente Achtkarspelen                                                    17
       1.1   Aantal inwoners, opbouw van de bevolking en bevolkingsprognoses                                 18
       1.2   Aantal inwoners en bevolkingsopbouw per dorp                                                    26
       1.3   Achtergrondkenmerken jongeren en gezin                                                          28
       1.4   Voorzieningen in Achtkarspelen                                                                  32

2            Peuter- en kinderopvang                                                                         37
       2.1   Peuter- en kinderopvang in Achtkarspelen                                                        37
       2.2   Deelname peuteropvang, kinderopvang en buitenschoolse opvang                                    40
       2.3   Voor- en Vroegschoolse Educatie                                                                 43
       2.4   Programma’s/beleid op het gebied van taal en gezondheid                                         45

3            Basisonderwijs: 4 – 12 jaar                                                                     46
       3.1   Basisscholen en leerlingaantallen                                                               46
       3.2   Prognose aantal leerlingen per basisschool                                                      49
       3.3   Resultaten basisscholen                                                                         51
       3.4   Programma’s taal, cultuur, sociale competentie, gezondheid en natuur                            54

4            Voortgezet Onderwijs: 12 – 16/18 jaar                                                           58
       4.1   De scholen voor voortgezet onderwijs en het aantal leerlingen                                   59
       4.3   Onderwijssoorten                                                                                60
       4.4   (Zeer) zwakke en excellente scholen voortgezet onderwijs                                        63
       4.5   Gezondheidsbeleid in het voortgezet onderwijs                                                   63

5            Vervolgonderwijs: 16 – 23 jaar                                                                  64
       5.1   Aantal leerlingen in het vervolgonderwijs en de scholen                                         64
       5.2   Onderwijssoorten mbo                                                                            65

6            Voortijdig schoolverlaten                                                                       67

7            Abeidsmarkt & Onderwijs                                                                         71
       7.1   Kenmerken beroepsbevolking Achtkarspelen                                                        71
       7.2   Werk en ondernemerschap in Achtkarspelen                                                        76
       7.3   Jeugdwerkloosheid- en uitkeringen                                                               79
       7.4   Prognose en oriëntatie op de arbeidsmarkt                                                       84
       7.5   Braindrain?                                                                                     86

8            Gezondheid, welzijn en veiligheid                                                               88
       8.1   Overgewicht                                                                                     88
       8.2   Lid van een sportclub                                                                           90
       8.3   Roken, drinken en drugsgebruik                                                                  92
       8.4   Pesten en cyberpesten                                                                           97



Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen       BOP onderzoek en communicatie   3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>   8.5     Psychosociale problematiek en ongunstige opgroeiomstandigheden                                 98
   8.6     Ontwikkelingsachterstanden                                                                    101
   8.7     Schoolmaatschappelijk werk                                                                    103
   8.8     Jeugdzorg                                                                                     105
   8.9     Centrum voor Jeugd en Gezin                                                                   106
   8.10    Mantelzorg in Achtkarspelen                                                                   108
   8.11    Veiligheid in Achtkarspelen                                                                   109



   Bijlage I Activiteiten Sociaal Cultureel werk per dorp 2013                                           111
   Bijlage II Excellente basisscholen                                                                    114
   Bijlage III Interpretatie scores Cito-eindtoets                                                       115




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen   BOP onderzoek en communicatie   4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Inleiding	
  
De gemeente Achtkarspelen heeft BOP onderzoek en communicatie in december 2014 gevraagd een
update te maken van de jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt. BOP verzamelde al eerder
gegevens voor de monitor onderwijs en welzijn (in 2006, 2008 en 2011). In 2011 werd de monitor
aangevuld met gegevens over arbeidsmarkt en onderwijs. In de jeugdmonitor 2015 is een breed scala
aan cijfers met betrekking tot jeugd (0-23 jaar) opgenomen. De gegevens dienen als input voor beleid
op het gebied van onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt.


Opbouw	
  monitor	
  
De monitor brengt gegevens over de volgende thema’s in kaart:
•        algemeen beeld van de gemeente Achtkarspelen
•        peuter- en kinderopvang en voorschoolse educatie
•        basisonderwijs: 4-12 jaar
•        voortgezet onderwijs: 12-16/18 jaar
•        vervolgonderwijs: 16-23 jaar
•        voortijdig schoolverlaten
•        arbeidsmarkt en onderwijs
•        gezondheid, welzijn en veiligheid


Aanpak	
  
BOP heeft gebruik gemaakt van onderzoeksgegevens uit bestaande bronnen. Daarnaast zijn er
gegevens rechtstreeks bij organisaties opgevraagd. Cijfers zijn, waar mogelijk, vergeleken met de
Friese en landelijke cijfers en ook met cijfers uit de vorige meting (2011). Bij alle gegevens is de bron
van herkomst vermeld. BOP gaat ervan uit dat deze gegevens betrouwbaar zijn. Centraal staan de
gegevens uit de schooljaren 2012/2013, 2013/2014 en 2014/2015.


Bronnen
De gegevens zijn afkomstig uit de volgende bronnen:
• BRON (Duo) (via gemeente Achtkarspelen)
• www.achtkarspelen.nl
• www.partoer.nl
• www.cbs.nl
• www.monitorfryslan.nl
• www.trendsinbeeld.minocw.nl
• www.zorgatlas.nl
• www.landelijkregisterkinderopvang.nl
• www.smwf.nl/home Maatschappelijk werk Fryslân, jaarverslag 2013
• www.scholenopdekaart.nl
• www.werk.nl Basisset Regionale Arbeidsmarkinformatie
• www.werk.nl Basiscijfers Jeugd informatie over de arbeidsmarkt, het onderwijs en leerplaatsen in de
    regio Friesland, van UWV en beroepsonderwijs bedrijfsleven, oktober 2014
• www.ondernemersplein.nl




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen     BOP onderzoek en communicatie    5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>• www.fryslan.frl Wurkgelegenheid Fryslan. Uitkomst wurkgelegenheidsûndersiik 2013
• www.fryslan.frl Naar een regionaal voorzieningenspreidingsmodel in Noordoost Fryslân 2020-2030,
       Tialda Haartsen & Marien de Bakker, januari 2014
• JGZ/GGD Fryslân, Gezond opgroeien in Achtkarspelen 2010-2013
• http://jeugdmonitor.cbs.nl Jaarrapport 2014 Landelijke Jeugdmonitor, Ministerie van
       Volksgezondheid, Welzijn en Sport en CBS
• www.kinderbescherming.nl Thuis, ook in de cijfers, Raad voor de Kinderbescherming, Ministerie van
       Veiligheid en Justitie
• www.sfbo.nl
• http://www.vsvverkenner.nl
• www.rtlnieuws.nl
• www.rmcdefriesewouden.nl Regionaal Jaarverslag RMC- en leerplichtregio De Friese Wouden
• www.ad.nl
• www.devreedzameschool.nl



BOP heeft daarnaast gegevens achterhaald bij de volgende organisaties:
•      TIKO Kinderopvang
•      Christelijke Kinder Opvang Krummel
•      Kinderdagopvang De Bernebrêge
•      Basisscholen gemeente Achtkarspelen
•      Gemeente Achtkarspelen


	
  




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen   BOP onderzoek en communicatie   6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Samenvatting:	
  belangrijkste	
  constateringen	
  
Algemeen	
  
	
  Aantal	
  inwoners,	
  opbouw	
  van	
  de	
  bevolking	
  en	
  bevolkingsprognoses	
  
•   Het aantal inwoners in de gemeente Achtkarspelen is en blijft tot 2025 redelijk stabiel. Daarna
    wordt krimp verwacht. In 2015 telt de gemeente Achtkarspelen 27.988 inwoners. In 2011 had de
    gemeente 28.089 inwoners. Dit is een daling van 101 inwoners (- 0,4%). Prognoses laten zien dat
    het aantal inwoners tot 2025 redelijk stabiel blijft (- 2,5% tot 2,5%). Naar verwachting zal het aantal
    inwoners tussen 2025 en 2040 gaan krimpen (-10% tot -2,5%).
•   Het aantal 0 t/m 3 jarigen is de laatste jaren sterk gedaald. In 2010 telde de gemeente 1431
    0 t/m 3 jarigen. In 2014 zijn dit er 1228. Dit is een krimp van 203 0 t/m 3 jarigen.
•   Naar verwachting zal het aantal jongeren tussen 0 en 25 jaar in 2040 met 882 gekrompen zijn.
    In Achtkarspelen is in 2014 4,4% van de bevolking 0-3 jaar, 10,6% 4-11 jaar, 7,8% 12-17 jaar en
    7,8% 18-24 jaar. In totaal zijn dit 8582 ‘jongeren’. Volgens prognoses zullen dit er in 2040 7700 zijn.
    Een krimp van 882.
•   In Achtkarspelen ligt de groene druk (aantal 0-19 jarigen per honderd 20-65 jarigen) iets hoger
    dan in Nederland. In 2013 is de groene druk in Achtkarspelen 43,6 en in Nederland 38,4.
•   De grijze druk in Achtkarspelen (aantal 65-plussers per honderd 20 tot en met 64 jarigen) is
    ongeveer gelijk aan die van Nederland. In 2013 is in Achtkarspelen de grijze druk 28,7, in
    Nederland 28,0.
•   De demografische druk in Achtkarspelen (aantal 0-19 jarigen en aantal 65-plussers per
    honderd 20-65 jarigen) ligt hoger dan in Nederland. In 2013 is in Achtkarspelen de
    demografische druk 72,4, in Nederland 66,4. Dit heeft vooral te maken met het feit dat Achtkarspelen
    naar verhouding meer jongeren heeft.
•   De demografische druk zal in Achtkarspelen, net als in de rest van Nederland, de komende
    jaren blijven oplopen. Dit heeft te maken met de grijze druk, de groene druk neemt af. In
    Achtkarspelen zal de demografische druk in 2020 op 79,2 liggen. Houden we rekening met de
    verhoging van de AOW-leeftijd, dan is dit getal 74,0.

Achtergrondkenmerken	
  jongeren	
  en	
  gezin	
  
•   In Achtkarspelen is het aandeel huishoudens dat leeft van een inkomen tot net boven het
    bijstandsniveau een beetje hoger dan dat van Friesland en Nederland. In 2012 leefden 1900
    huishoudens in Achtkarspelen van een inkomen tot net boven het bijstandsniveau (tot 120% van het
    sociaal minimum). Dit is 17,2% van het totaal aantal huishoudens. In Friesland ligt dit percentage op
    16,7%, in Nederland op 15,3%.
•   In Achtkarspelen is het aandeel huishoudens met minderjarige kinderen dat leeft van een
    inkomen tot net boven het bijstandsniveau een beetje lager dan in Friesland en Nederland.
    In Achtkarspelen wonen in 11,2% van deze huishoudens kinderen tot 18 jaar. Dit zijn in totaal 700
    kinderen. In Friesland en Nederland liggen deze percentages op resp. 11,8% en 12,6%.
•   In Achtkarspelen wonen in vergelijking met Friesland minder jongeren (0-25 jarigen) in een
    eenoudergezin. In 2013 woonden 884 jongeren in een eenoudergezin. Dit is 10,2% van het totaal
    aantal jongeren van 0-25 jaar. In Friesland ligt dit percentage op 11,9%.
•   In Achtkarspelen is het aandeel achterstandsleerlingen de laatste drie jaar sterk gedaald. In
    2010/2011 was 14% van de leerlingen die naar het regulier basisonderwijs gingen


Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                         BOP onderzoek en communicatie   7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>    achterstandsleerling. In 2014/2015 is dit 8%. Achtkarspelen heeft vergeleken met Nederland een
    lager aandeel achterstandsleerlingen. In 2013/2014 is in Achtkarspelen 9% van de leerlingen
    achterstandsleerling. In Nederland ligt dit percentage op 11%.
	
  
Peuter-­‐	
  en	
  kinderopvang	
  
Peuter-­‐	
  en	
  kinderopvang	
  in	
  Achtkarspelen
•   In bijna alle dorpen in Achtkarspelen is een peuteropvang. Alleen de dorpen Surhuizum,
    en Boelenslaan hebben geen peuteropvang.
•   In 4 van de 11 dorpen wordt kinderdagopvang (0-4 jaar) en buitenschoolse opvang (0-13 jaar)
    aangeboden. Het gaat om de dorpen Buitenpost, Gerkesklooster/Stroobos, Harkema en
    Surhuisterveen.
•   In alle dorpen bieden gastouders zich aan voor de opvang van 0-13 jarigen.
•   Het aantal gastouders in Achtkarspelen neemt af. In 2015 zijn er 114 actieve gastouders. In 2011
    zijn dit er nog 158. Een afname van 44 gastouders. Het aantal kindplaatsen ging van 618 naar 453.
    Een afname van 165 kindplaatsen.

Deelname	
  peuteropvang	
  (2-­‐4	
  jaar),	
  kinderopvang	
  (0-­‐4	
  jaar)	
  en	
  buitenschoolse	
  opvang	
  (4-­‐13	
  jaar)	
  
•   Er gaan veel minder kinderen naar de peuteropvang. In 2014 bezoeken 205 3-4 jarige peuters uit
    Achtkarspelen de peuteropvang. In 2011 zijn dit er nog 299. Een verschil van 94. De afname van het
    aantal kinderen dat naar de peuteropvang gaat, heeft niet alleen te maken met de daling van het
    aantal 0-4 jarigen in Achtkarspelen. Ook het percentage peuters dat naar de peuteropvang gaat
    daalt. Van de dorpen waar een peuteropvang zit, bezoekt in 2014 70% van de 3-4 jarigen de
    peuteropvang. In 2011 is dit nog 81%.
•   Er gaan veel minder 0-4 jarigen naar de kinderopvang. In 2014 gaan 155 kinderen naar de
    kinderopvang. In 2011 zijn dit er 276. Een verschil van 121 kinderen.
•   Het aantal kinderen dat naar de buitenschoolse opvang gaat is nagenoeg stabiel. In 2014 gaan
    258 kinderen naar de buitenschoolse opvang. In 2011 zijn dit er 248.

Voor-­‐	
  en	
  Vroegschoolse	
  Educatie	
  
• 18% van de kinderen in Achtkarspelen die naar een peuteropvang gaat, krijgt tutoring (sept.
    t/m dec. 2014). Dit zijn kinderen met een lage Cito-score (voornamelijk IV/V-scores).
• Kinderen die tutoring krijgen, boeken redelijke vooruitgang. De gemiddelde vooruitgang van 16
    peuters met één jaar tutoring is 0,9. Dat betekent dat een kind bijvoorbeeld van een IV-score naar
    (bijna) een III-score gaat. In 2010/2011 was er een vooruitgang te zien van 1,7.

Programma’s/beleid	
  op	
  het	
  gebied	
  van	
  taal	
  en	
  gezondheid	
  
•   5 van de 10 peuteropvangen zijn gecertificeerd tweetalig (Nederlands en Fries).
•   3 van de 10 peuteropvangen werken met de Gezonde School.
	
  
Basisonderwijs:	
  4-­‐12	
  jaar	
  
Basisscholen	
  en	
  leerlingenaantallen	
  
•   Achtkarspelen telt 20 basisscholen. Dit zijn er twee minder dan in 2011. Reden is de krimp van
    het leerlingenaantal. Obs Lytze Wiman in Twijzel fuseerde met obs Mienskip in Buitenpost. Obs J.v.
    Zuilenskoalle en cbs De Stile in Boelenslaan fuseerden tot de samenwerkingsschool De Waldiik.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                                      BOP onderzoek en communicatie   8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>•   Het aantal leerlingen in het basisonderwijs in Achtkarspelen daalt behoorlijk. Op 1 oktober
    2014 gaan 2803 kinderen uit Achtkarspelen naar de basisschool. Op 1 oktober 2011 waren dit er
    nog ruim 100 meer (2905).
•   Het aantal leerlingen dat naar het speciaal onderwijs gaat, stijgt licht. Op 1 oktober 2014 gaan
    246 kinderen uit Achtkarspelen naar het speciaal onderwijs (2014). In 2011 waren dit er 204 (- 42).
    Een groot deel van deze kinderen gaat naar Sjalom (58), De Zwaai/Grewel (38) en Heechhof (31) in
    Drachten.

Prognoses	
  aantal	
  leerlingen	
  per	
  basisschool	
  
•   De prognoses geven aan dat de komende 15 jaar in vrijwel alle plaatsen in Achtkarspelen het
    aantal basisschoolleerlingen daalt. Vooral in de plaatsen Buitenpost (-136), Harkema (-134),
    Surhuisterveen (- 91) en Kootstertille (-75) zal in 2030 het leerlingenaantal flink afgenomen zijn.
•   Voor It Twaspan in Twijzelerheide kan de daling van het leerlingenaantal in 2020 een
    probleem gaan vormen. Het leerlingenaantal ligt dan mogelijk tegen de opheffingsnorm van 23
    aan. Voorspelling is dat het aantal leerlingen in 2020 op 31 ligt. Maar omdat het werkelijke aantal
    leerlingen in 2014 een stuk lager ligt dan de voorspelling was (43 i.p.v. 52) zou deze daling sneller
    kunnen doorzetten dan voorspeld.
•   Voor de scholen De Saad en Maskelyn in Augustinusga en De Balkwar in Kootstertille vormt
    de daling van het aantal leerlingen niet direct een probleem, maar het worden/blijven kleine
    scholen. Voorspelling is dat de scholen De Saad en Maskelyn in 2025 resp. 58 en 55 leerlingen
    hebben. Voor de Balkwar wordt voorspeld dat het aantal leerlingen in 2025 op 62 ligt. Maar omdat
    het werkelijke aantal leerlingen in 2014 een stuk lager ligt dan de voorspelling was (65 i.p.v. 80) zou
    dit aantal lager kunnen liggen. (Inmiddels hebben de scholen in Augustinusga besloten te fuseren tot
    een samenwerkingsschool).

Resultaten	
  basisscholen	
  
• In de gemeente Achtkarspelen zijn geen (zeer) zwakke basisscholen.
•   Obs De Mienskip is door de onderwijsinspectie als excellente school aangemerkt. De school
    behaalde dit predicaat in 2013 en 2014. Beide jaren was de school excellent in de thema’s
    onderwijskundig leiderschap, maatwerk, en leraren en resultaten.
•   De basisscholen in Achtkarspelen scoren goed op de Cito-eindtoets. Slechts 2 scholen scoren
    in 2013/2014 onder de ondergrens. In 2012/2013 waren dit nog 7 scholen. 4 scholen scoren in
    2013/2014 zelfs boven de bovengrens.
•   Op het onderdeel begrijpend lezen van de eindtoets in groep 4 wordt niet goed gescoord. 11
    van de 20 scholen scoren in 2013/2014 onder het landelijk groepsgemiddelde.
•   Op het onderdeel rekenen/wiskunde van de eindtoets in groep 4 wordt redelijk gescoord. 6
    van de 20 scholen scoren in 2013/2014 onder de ondergrens.

Programma’s	
  voor	
  taal,	
  cultuur,	
  sociale	
  competentie,	
  gezondheid	
  en	
  natuur	
  
•   3 van de 20 basisscholen in de gemeente Achtkarspelen zijn drietalig gecertificeerd.
•   Op 11 van de 20 basisscholen in de gemeente Achtkarspelen is Algemene Muzikale Vorming
    (AMV) ingebed in het onderwijsprogramma. AMV wordt verzorgd door Cultuurcentrum de
    Wâldsang.
•   6 van de 20 basisscholen in Achtkarspelen zijn een Vreedzame school of werken met KiVa,
    programma’s voor ontwikkeling van sociale competenties.



Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                                  BOP onderzoek en communicatie   9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>•      9 van de 20 basisscholen in Achtkarspelen werken met de Gezonde School.
•      Er wordt door basisscholen veel gebruik gemaakt van het NME-aanbod in Achtkarspelen. In
       2013/2014 wordt in totaal 4649 keer deelgenomen aan een activiteit.
	
  
Voortgezet	
  onderwijs:	
  12-­‐16/18	
  jaar	
  
Aantal	
  leerlingen	
  in	
  voortgezet	
  onderwijs	
  en	
  de	
  scholen	
  
•      In de gemeente Achtkarspelen is het aantal leerlingen dat naar het regulier voortgezet
       onderwijs gaat behoorlijk toegenomen. In schooljaar 2013/2014 gaan 1732 leerlingen naar het
       regulier voortgezet onderwijs. Dit zijn 167 leerlingen meer dan in 2010/2011.
•      Het aantal leerlingen uit Achtkarspelen dat naar het regulier voortgezet onderwijs buiten de
       gemeente gaat neemt toe. In 2010/2011 gaan 148 leerlingen naar een school buiten de gemeente.
       In 2013/2014 gaan 497 leerlingen naar een school buiten de gemeente. Leerlingen die binnen de
       gemeente voortgezet onderwijs volgen, gaan naar het Lauwers College in Buitenpost (679 in 2014),
       het vo in Surhuisterveen (400) en het Nordwin College in Buitenpost (156). (In werkelijkheid zitten er
       meer leerlingen op deze scholen. Dit zijn leerlingen uit andere gemeenten.) Leerlingen die buiten de
       gemeente voortgezet onderwijs volgen, gaan met name naar Drachten (Singelland 164, Gomarus
       College 91 en CSG Liudger 100).

Onderwijssoorten	
  
•      Het aandeel leerlingen in de verschillende niveaus van het voortgezet onderwijs is nagenoeg
       gelijk gebleven. In 2013/2014 zit 11% van de leerlingen in vwo 3-6, 16% in havo 3-5, 15% in vmbo
       theoretische/gemengde leerweg 3-4, 12% in vmbo basis/kaderberoepsgerichte leerweg 3-4 en 4% in
       het praktijkonderwijs. Het aandeel leerlingen in het vwo, de basis- en kaderberoepsgerichte leerweg
       en het praktijkonderwijs is vergeleken met 2010/2011 met 1% afgenomen. In de
       theoretische/gemengde leerweg is het aandeel leerlingen met 2% gestegen. Het aandeel leerlingen
       in havo 3-5 is gelijk gebleven. Het niveau in Friesland (13% vwo, 16% havo) en Nederland (17%
       vwo, 16% havo) ligt nog steeds hoger.
•      Het aandeel leerlingen in Achtkarspelen dat in het derde leerjaar Leerweg Ondersteunend
       Onderwijs (LWOO) krijgt neemt af. In 2013 krijgt 11,2% van de leerlingen LWOO. In 2009 was dit
       nog 16-18% van de leerlingen.

(Zeer)	
  zwakke	
  en	
  excellente	
  scholen	
  voortgezet	
  onderwijs	
  	
  
•      In de gemeente Achtkarspelen zijn geen (zeer) zwakke scholen voor voortgezet onderwijs.
•      Osg Singelland (vmbo b/k) en het Lauwerscollege (vmbo-k) in Surhuisterveen scoorden in
       2014 het beste op de examens in de provincie Friesland.

Gezondheidsbeleid	
  in	
  het	
  voortgezet	
  onderwijs	
  	
  
•      Alle vo-scholen in de gemeente Achtkarspelen werken met de Gezonde School.


Vervolgonderwijs:	
  16-­‐23	
  jaar	
  
Aantal	
  leerlingen	
  in	
  het	
  vervolgonderwijs	
  en	
  de	
  scholen	
  
•      Het aantal leerlingen uit de gemeente Achtkarspelen dat naar het mbo gaat neemt af. In
       schooljaar 2010/2011 gaan 1091 leerlingen naar het mbo, in 2013/2014 zijn dit er 994. Een afname
       van 97 leerlingen.



Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen               BOP onderzoek en communicatie   10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>•   Het aantal jongeren uit Achtkarspelen dat naar het hbo en wo gaat lijkt toe te nemen. In
    schooljaar 2010/2011 gaan 511 jongeren naar het hbo en 90 naar het wo. In 2013/2014 zijn dit er
    resp. 687 en 240. Een toename van 176 hbo’ers en 150 wo’ers. Omdat het niet bekend is hoeveel
    jongeren er vanuit Achtkarspelen naar elders verhuizen om te gaan studeren, is het niet met
    zekerheid te zeggen of er meer jongeren hoger onderwijs volgen.
•   Mbo-leerlingen uit Achtkarspelen gaan met name naar mbo-scholen buiten de gemeente.
    Binnen de gemeente is 1 mbo-school, namelijk het Nordwin College in Buitenpost (leerjaar 1 en 2).
    Hier gaan in 2013 in totaal 7 leerlingen uit Achtkarspelen naar toe. (In werkelijkheid zitten er meer
    leerlingen op deze school. Dit zijn leerlingen uit andere gemeenten.) Van de leerlingen die buiten de
    gemeente naar school gaan, zitten de meeste leerlingen op het Friese poort (550) en het Friesland
    College (201). Daarnaast gaan er veel leerlingen naar het Nordwin College (68), het Noorderpoort
    (52) en het Alfa College (46).

Onderwijssoorten	
  mbo	
  
•   Het niveau van mbo-leerlingen in Achtkarspelen stijgt. Er gaan meer leerlingen naar niveau 4a
    en 3, en minder leerlingen naar niveau 1 en 2. In schooljaar 2013/2014 gaat 42% naar niveau 4a,
    34% naar niveau 3, 22% naar niveau 2 en 2% naar niveau 1. Vergeleken met schooljaar 2010/2011
    gaan er 3% meer leerlingen naar niveau 4 en 6% meer leerlingen naar niveau 3. In Friesland en
    Nederland gaan er meer leerlingen naar niveau 4 (resp. 47% en 44%). Maar hier was de afgelopen
    jaren een lichtere stijging te zien van het niveau.
	
  
Voortijdig	
  schoolverlaten	
  
•   Het aandeel nieuwe voortijdig schoolverlaters in Achtkarspelen ligt binnen alle doelgroepen
    onder de landelijke streefnormen. In 2012/2013 zijn in de gemeente Achtkarspelen 38 nieuwe
    voortijdig schoolverlaters. Dit is 1,6% van het totaal aantal vo’ers en mbo’ers. Het aandeel voortijdig
    schoolverlaters ligt binnen alle doelgroepen onder de landelijke streefnormen. In 2009/2010 lag het
    percentage nieuwe voortijdig schoolverlaters veel hoger (3,2%). Dat het percentage nu veel lager
    ligt, heeft onder andere te maken met het feit dat een aantal doelgroepen, met de start van het vsv-
    convenant 2012-2016, niet meer als vsv’er wordt aangemerkt.
•   Het aandeel nieuwe vsv’ers in Achtkarspelen ligt lager dan in Nederland en is ongeveer gelijk
    aan het aandeel in RMC-regio De Friese Wouden. In Achtkarspelen ligt het aandeel nieuwe
    vsv’ers een half procent lager dan in Nederland (1,6% tegenover 2,1%) In De Friese Wouden ligt het
    aandeel vsv’ers 0,1% lager dan in Achtkarpelen (1,5% tegenover 1,6%).
•   De meeste vsv’ers komen uit het mbo. In 2012/2013 verlaat 4,4% van de leerlingen uit het mbo
    voortijdig de school. Vooral binnen niveau 1 en 2 vallen veel leerlingen uit. In het voortgezet
    onderwijs ligt dit percentage op 0,1%.
•   Een groot deel van de vsv’ers in RMC-regio De Friese Wouden is opstapper/wil werken of is
    overbelast. De Regio Friese Wouden maakt onderscheid tussen verschillende typen vsv’ers. De
    cijfers over het schooljaar 2012/2013 laten zien dat 39% van de vsv’ers opstapper is of aan het werk
    gaat, 28% van het aantal vsv’ers overbelast is, 17% van de vsv’ers niet in staat is om een opleiding
    op het niveau van een startkwalificatie te behalen en tot de niet-kunners behoort, en 6% twijfelt over
    de beroepskeuze en daarmee een loopbaantwijfelaar is. Van de opstappers heeft 40%
    daadwerkelijk een baan. 60% wil wel werken, ‘heeft genoeg van school’, maar heeft nog geen werk
    gevonden waarmee in het levensonderhoud kan worden voorzien.



Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen     BOP onderzoek en communicatie    11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Arbeidsmarkt	
  &	
  Onderwijs	
  
Kenmerken	
  beroepsbevolking	
  Achtkarspelen	
  
•   In Achtkarspelen werkt bijna eenderde van de beroepsbevolking in de gemeente
    Achtkarspelen. 48% werkt elders in Friesland en 20% werkt buiten Friesland.
•   Een groot deel van de beroepsbevolking in Achtkarspelen is laag opgeleid. Een klein deel is
    hoog opgeleid. In 2011/2013 ligt het percentage laagopgeleiden op 41%. In vergelijking met
    Friesland en Nederland is dat veel (resp. 30% en 28% in 2013). Het percentage hoger opgeleiden
    ligt in 2011/2013 op 14%. In vergelijking met Friesland en Nederland is deze groep erg klein (resp.
    23 en 29% in 2013). 45% van de beroepsbevolking in Achtkarspelen is middelbaar opgeleid.
•   In Achtkarspelen stijgt het aandeel mensen van de beroepsbevolking met een middelbare
    opleiding (havo/vwo, mbo 2, 3 en 4). In 2007/2009 heeft 41% van de beroepsbevolking in
    Achtkarspelen een middelbare opleiding, in 2010/2013 is dit 45%. Het percentage laagopgeleiden
    nam met 5% af. In Friesland en Nederland daalt het percentage lager opgeleiden ook, maar neemt
    het percentage hoger opgeleiden iets meer toe.
•   De bruto arbeidsparticipatie in Achtkarspelen (het percentage mensen dat werk heeft of
    zoekt) stijgt licht, maar ligt lager dan in Friesland en Nederland. In 2008/2010 ligt dit percentage
    op 64,7, in 2011/2013 op 67,9. In Friesland en Nederland liggen deze percentages in 2013 op resp.
    72,2 en 72,1.
•   De bruto arbeidsparticipatie van ‘jongeren’ (25 tot 35 jarigen) in Achtkarspelen stijgt flink en
    ligt hoger dan in Friesland en Nederland. In 2008/2010 heeft of zoekt 83,1% van de 25 tot 35
    jarigen werk, in 2011/2013 ligt dit percentage op 93,5. In Friesland en Nederland liggen deze
    percentages in 2013 op resp. 86,7 en 86,1.
•   De netto arbeidsparticipatie (het aandeel mensen van de beroepsbevolking dat werk heeft) in
    Achtkarspelen is stabiel, maar ligt lager dan in Friesland en Nederland. In de periode
    2008/2010 heeft gemiddeld 62,4% van de beroepsbevolking in Achtkarspelen werk. In 2011/2013
    ligt dit percentage op 62,2. In Friesland en Nederland liggen deze percentages hoger (resp. 65,5 en
    66,1 in 2013).
• De netto arbeidsparticipatie van ‘jongeren’ (25 tot 35 jarigen) in Achtkarspelen stijgt flink en
    ligt hoger dan in Friesland en Nederland. In 2008/2010 heeft 79,1% van de 25 tot 35 jarigen werk,
    in 2011/2013 ligt dit percentage op 88,5. In Friesland en Nederland liggen deze percentages in 2013
    op resp. 78,5 en 79,1.

Werk	
  en	
  ondernemerschap	
  in	
  Achtkarspelen	
  
•   Het aantal bedrijven/vestigingen (inclusief nevenvestigingen) in de gemeente Achtkarspelen
    neemt toe. In 2015 heeft Achtkarspelen 2.212 bedrijven (inclusief nevenvestigingen). In 2010 heeft
    Achtkarspelen nog 2079 bedrijven. De meeste bedrijven zijn te vinden in de sectoren ‘zakelijke en
    persoonlijke dienstverlening’ (712), bouwnijverheid (440), en detailhandel en ambachten (356).
•   Het aantal fulltime banen in de gemeente Achtkarspelen neemt af. In 2013 heeft Achtkarspelen
    6593 fulltime banen. In 2010 waren dit er 7396. De meeste fulltime banen zijn te vinden in de
    sectoren Industrie/delfstoffenwinning (1718), Handel en reparatie (1175), en Bouwnijverheid (950).
•   In de gemeente Achtkarspelen zijn naar verhouding iets meer zelfstandigen dan in Friesland
    en Nederland. Van de werkende beroepsbevolking in Achtkarspelen zijn in 2010/2013 1900 van de
    10.700 mensen (18%) zelfstandig. In Friesland ligt dit percentage op 17 en in Nederland op 15.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen   BOP onderzoek en communicatie   12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>•   Er zijn weinig jongeren (15-27 jaar) in Achtkarspelen die zelfstandige zijn. Maar het
    percentage jonge zelfstandigen ligt in Achtkarspelen iets hoger dan in Friesland en
    Nederland. In 2013 zijn 100 van de 2400 (4,2%) werkzame jongeren zelfstandige. In Friesland ligt
    dit percentage op 3,3 en in Nederland op 3,2.
•   In de regio Noordoost Fryslân is veel belangstelling voor de startersavond en de cyclus
    ‘Dwaande met je bedrijf’. In 2014 namen 43 mensen deel aan de startersavond en 101 aan
    ‘Dwaande met je bedrijf’.

Jeugdwerkloosheid-­‐	
  en	
  uitkeringen	
  
•   In de gemeente Achtkarspelen is het aantal jonge werkzoekenden (< 27 jaar) vergeleken met
    andere Friese gemeenten gemiddeld. In 2014 zijn er in totaal 235 jongeren (< 27 jaar) NWW’er.
    (Het NWW-percentage < 27 jaar is niet bekend.)
•   Het aandeel jonge NWW’ers (< 27 jaar) in Achtkarspelen daalt. In december 2013 zijn er 225
    jonge NWW’ers (standcijfer). In december 2014 zijn dit er 155. Een afname van 65 jonge NWW’ers.
•   Er zijn in Achtkarspelen, vergeleken met andere Friese gemeenten, veel jongeren (15-24 jaar)
    met een WW-uitkering. In 2014 hebben in Achtkarspelen in totaal 98 jongeren een WW-uitkering
    gehad. Dit is 8,8% van de jongeren van 15-24 jaar. In de meeste andere Friese gemeenten ligt dit
    percentage veel lager. Eind augustus 2014 (standcijfer) hebben 67 jongeren
    (< 27 jaar) in Achtkarspelen een WW-uitkering.
•   Het percentage jongeren met een WW-uitkering in Achtkarspelen daalt, maar dit gaat
    langzamer dan in Friesland en Nederland. In Achtkarspelen zijn eind augustus 2014 67 jongeren
    met een WW-uitkering. Een jaar eerder waren dat er 71. Dit is een daling van 6%. In Friesland
    hadden eind augustus 2014 1.030 jongeren een WW-uitkering. Een jaar eerder waren dat er 1.253.
    Dit is een daling van 18%. Landelijk daalde het percentage jongeren met een WW-uitkering met
    10%.
•   In de gemeente Achtkarspelen is het percentage jongeren (15-24 jaar) met een wajong-
    uitkering hoog. In 2014 is het percentage wajongers in Achtkarspelen 34,3, dit zijn in totaal 171
    jongeren. Daarmee heeft van de Friese gemeenten de gemeente Achtkarspelen (op Harlingen en
    Ferweradiel na) het hoogste percentage wajongers.
•   In de gemeente Achtkarspelen is het aantal huishoudens (tot 26 jaar) met een
    bijstandsuitkering vergeleken met andere gemeenten gemiddeld. In 2013 zijn er in
    Achtkarspelen 80 jonge huishoudens met een bijstandsuitkering. (Het percentage is onbekend.)

Prognose	
  en	
  oriëntatie	
  op	
  de	
  arbeidsmarkt	
  
•   Studenten die in 2014 een mbo-diploma haalden, hebben in Friesland een gunstig
    baanperspectief wanneer zij aan de slag willen als onder andere voedingsoperator, opticien
    of servicemonteur. Zie voor meer kansrijke beroepen www.kansopwerk.nl
•   In Friesland vinden, in vergelijking met Nederland, meer studenten een stage of leerbaan. Van
    alle studenten die in schooljaar 2013/2014 met een stage of leerbaan zijn gestart en in de regio
    Friesland wonen, heeft 88% een stage of leerbaan gevonden binnen de eigen woonregio. Landelijk
    lag dit percentage op 76%.
•   Knelpunten op de stagemarkt (bol) en leerbanenmarkt (bbl) zijn in Friesland aanwezig in de
    beroepsgroepen dierverzorging, bouw en infra, ICT, en zorg.
•   In de gemeente Achtkarspelen zijn de meeste leerbanen te vinden in de sector zorg, welzijn en sport
    (Calibris 91), de groensector (Aequor 80), de sectoren bedrijfsadministratief, commercieel en



Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen   BOP onderzoek en communicatie   13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>    internationaal, informatiedienstverlening, juridisch en secretarieel (ECABO 59), en de sector Handel
    (KC Handel 52).
•   Via www.stagemarkt.nl worden stages en leerbanen aangeboden voor jongeren in het mbo. Er kan
    worden gezocht op plaats, provincie of land (dus ook op aanbod in de eigen regio).

Braindrain?	
  
•   Van de hoger opgeleiden (hbo, wo) uit Noordoost-Friesland blijft 41,2% in Noordoost-
    Friesland wonen.
•   Ruim 75% van de hoger opgeleiden (hbo, wo) woont in Noord-Nederland. 41,2% woont in
    Noordoost- Friesland, 15,4% woont elders in Friesland en 18% woont elders in Noord-Nederland.
•   De factoren die het sterkst verklaren of men na het afstuderen in Noordoost-Friesland blijft of
    niet, zijn ‘de woonregio tijdens de studie’ en ‘Friestalig opgevoed of niet.’
•   Ongeveer de helft van de hoger opgeleide jongeren, verlaat na de middelbare school
    Noordoost-Friesland om elders te gaan wonen voor de studie, vooral in de stad Groningen.
    De andere helft blijft in Noordoost-Friesland wonen en pendelt dagelijks naar Leeuwarden of
    Groningen.
•   De groep afgestudeerden die tijdens de studie in Noordoost-Friesland bleef wonen, blijft hier
    na het afstuderen ook grotendeels (+/- 65%), vooral om te wonen. Werken doet deze groep
    vooral in de stad Leeuwarden of Groningen.
•   Bijna 80% van de niet-Friestalig opgevoede afgestudeerden woont later niet in Noordoost-
    Friesland. Bij de respondenten die wel Friestalig zijn opgevoed, blijft de helft. De andere helft
    vertrekt.


Gezondheid,	
  welzijn	
  en	
  veiligheid	
  
Overgewicht	
  
•   Het percentage kinderen in klas 1 van het vmbo met overgewicht of obesitas is hoog. Het
    gemiddelde percentage 2010-2013 ligt op 23.
•   In de gemeente Achtkarspelen komt overgewicht bij een aantal doelgroepen vaker voor dan
    in Friesland. Het gaat om de volgende doelgroepen: kinderen van 36 maanden, kinderen uit groep
    2 en kinderen uit klas 1 van het vmbo.
•   In de gemeente Achtkarspelen is (net zoals in de provincie Friesland) het percentage
    kinderen in het basisonderwijs met overgewicht/obesitas redelijk stabiel.
•   In de gemeente Achtkarspelen is in klas 1 van het vmbo het percentage kinderen met
    overgewicht/obesitas tussen 2012-2013 afgenomen.

Lid	
  van	
  een	
  sportclub
•   In de gemeente Achtkarspelen zijn minder kinderen uit klas 1/2 van het voortgezet onderwijs
    lid van een sportclub dan in Friesland. Het gemiddelde percentage 2010-2013 ligt op 63
    (Achtkarspelen) en 67 (Friesland). In groep 7 is geen duidelijk verschil met het Fries gemiddelde
    (78% tegenover 79%).
•   In Achtkarspelen is een stijgende trend te zien in het aantal kinderen uit groep 7 dat lid is van
    een sportvereniging. In Fryslân is dit stabiel.
•   Bijna eenderde van de basisschoolkinderen in Achtkarspelen doet mee aan een activiteit
    vanuit sportstimulering High Five. In 2014 nam 30% van de basisschoolkinderen er aan deel.



Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen     BOP onderzoek en communicatie   14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>•   Het aantal kinderen uit klas 1/2 van het voortgezet onderwijs dat lid is van een
    sportvereniging is stabiel. Dit is zowel in Achtkarspelen als in Friesland het geval.

Roken,	
  drinken	
  en	
  drugsgebruik	
  	
  
•   In Achtkarspelen ligt het alcoholgebruik onder jongeren uit klas 3 van het vmbo hoger dan in
    Friesland (63% tegenover 55%). Dat geldt ook voor bingedrinken (50% tegenover 45%).
    Jongeren uit klas 1 van het vmbo en klas 2 van havo/vwo wijken niet af van het Friese gemiddelde
    wat betreft alcoholgebruik (7%) en bingedrinken (3%).
•   In Achtkarspelen is in de schooljaren 2010-2013 het alcoholgebruik en bingedrinken onder
    jongeren uit klas 3 van het vmbo toegenomen.
•   In Achtkarspelen is in de schooljaren 2008-2013 onder jongeren uit klas 1 van het vmbo een
    dalende trend te zien in alcoholgebruik.
•   Het percentage jongeren dat wekelijks/dagelijks rookt is laag. In Achtkarspelen roken
    jongeren uit klas 1 van het vmbo iets vaker dan in Friesland (4% tegenover 2%). Jongeren in 2
    havo/vwo roken niet of nauwelijks (Achtkarspelen 0%, Friesland 1%).
•   In de schooljaren 2008-20013 is in Achtkarspelen en Friesland het aantal jongeren in klas 1
    van het vmbo dat wekelijk/dagelijks rookt licht afgenomen.
•   Het percentage jongeren tussen de 12 en 18 jaar in Achtkarspelen dat ooit softdrugs heeft
    gebruikt is ongeveer gelijk aan het Friese gemiddelde. In 2012 gaf 16% van de jongeren aan ooit
    softdrugs te hebben gebruikt.
•   Het percentage jongeren tussen de 12 en 18 jaar in Achtkarspelen dat ooit harddrugs heeft
    gebruikt ligt hoger dan het Friese gemiddelde. In 2012 gaf 7% van de jongeren aan ooit
    harddrugs te hebben gebruikt. In Friesland lag dit percentage op 5%.

Pesten	
  en	
  cyberpesten	
  
•   In Achtkarspelen hebben jongeren van 12-18 jaar iets minder te maken met pesten dan elders
    in Friesland. In Achtkarspelen is in 2012 13% van de jongeren recent slachtoffer van pesten. In
    Friesland ligt dit percentage op 16%.
•   Veel jongeren van 12-18 jaar in de gemeente Achtkarspelen zijn ooit slachtoffer geweest van
    cyberpesten. In de gemeente Achtkarspelen is in 2012 44% van de jongeren slachtoffer. In
    Friesland 41%.

Psychosociale	
  problematiek	
  en	
  ongunstige	
  opgroeiomstandigheden	
  
•   Kinderen/jongeren in Achtkarspelen hebben (volgens een arts of verpleegkundige JGZ) over
    het algemeen minder vaak hulp (opvoedingsadvies, opvoedingsondersteuning of
    gespecialiseerde hulpverlening) nodig door psychosociale problematiek of ongunstige
    opgroeiomstandigheden dan kinderen/jongeren in Friesland.

Ontwikkelingsachterstanden	
  
•   In Achtkarspelen wordt bij kinderen van 27 maanden iets vaker een ontwikkelingsachterstand
    in de motoriek gezien dan in de rest van Friesland (3% tegenover 2%).
•   Ook wordt er in Achtkarspelen bij kinderen uit groep 2 iets vaker een achterstand in de
    algemene ontwikkeling gezien (6% Achtkarspelen tegenover 4% Friesland). 	
  




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen           BOP onderzoek en communicatie   15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Schoolmaatschappelijk	
  werk	
  
•      Nieuwe cliënten die bij schoolmaatschappelijk werk terechtkomen hebben met name
       problemen op het gebied van relatie ouder/kind, psychische problemen en problemen in
       relatie tot anderen. In 2013 liggen deze percentages in Achtkarspelen op respectievelijk 24, 22 en
       22.
•      Het aantal uur besteed aan schoolmaatschappelijk neemt vanaf 2011 sterk toe. In 2011 werd
       1045 uur aan schoolmaatschappelijk werk besteed. In 2013 1397 uur. Dit is 352 uur meer.

Jeugdzorg	
  
•      Het aantal beschermingsonderzoeken onder jeugdigen stijgt. In 2014 zijn 25
       beschermingsonderzoeken uitgevoerd. In 2013 waren dit er nog 15.
•      Het aantal strafonderzoeken stijgt. In 2014 zijn er 29 strafonderzoeken uitgevoerd. In 2013 waren
       dit er nog 19.

Centrum	
  voor	
  Jeugd	
  en	
  Gezin	
  
•      De website van het Centrum voor Jeugd en Gezin wordt steeds vaker bezocht. In 2011 waren
       er gemiddeld 153 bezoekers per maand. In 2014 zijn dit er 244.
•      De informatieavonden over positief opvoeden (Triple - P) trekken veel belangstelling. De
       informatieavonden over ‘pubers en positief opvoeden’ (2013) worden in totaal door 150 mensen
       bezocht. In 2014 bezoeken nog eens 60 mensen een informatieavond over positief opvoeden.
•      In Achtkarspelen werken met name de professionals van de peuter- en kinderopvang met
       Triple-P.

Mantelzorg	
  
•      Het percentage mantelzorgers in Achtkarspelen is vergeleken met andere Friese gemeenten
       gemiddeld. In Achtkarspelen geeft in 2012 12% van de 19-65 jarigen mantelzorg.
•      De gemeente Achtkarspelen telt 29 jonge (10-20 jaar) mantelzorgers (maart 2015).

Veiligheid	
  
• De kans op het plaatsvinden van een delict in Achtkarspelen is niet heel groot. In 2013
       waren er 404 gemeenten. Achtkarspelen stond in 2013 op positie 383 (positie 1 = zeer onveilig,
       positie 404 = zeer veilig).


	
  




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen     BOP onderzoek en communicatie   16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>1	
        Algemeen	
  beeld	
  van	
  de	
  gemeente	
  Achtkarspelen	
  
Dit hoofdstuk geeft een algemeen beeld van de gemeente Achtkarspelen. Aan de orde komen het
aantal inwoners en de leeftijdsopbouw in Achtkarspelen, bevolkingsprognoses en de belangrijkste
achtergrondkenmerken van jongeren en gezinnen.




De gemeente Achtkarspelen heeft een oppervlakte van ruim 10.000 hectare en telt elf dorpen.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen   BOP onderzoek en communicatie   17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>1.1	
      	
  Aantal	
  inwoners,	
  opbouw	
  van	
  de	
  bevolking	
  en	
  bevolkingsprognoses	
  

Tabel 1    Aantal inwoners Achtkarspelen op 1 januari (in absolute aantallen)

                                      2011            2014           2015
Totaal                              28.089          28.017         27.988

Bron       GBA, gemeente Achtkarspelen, www.achtkarspelen.nl (cijfers 2011, 2014)




Tussen 2011 en 2014 is de totale Friese bevolking met bijna 1.000 inwoners afgenomen (-0,1%). In Achtkarspelen ligt dit

percentage op -0,4%. Landelijk is er in dezelfde periode nog een groei van 1,0% (bron: www.partoer.nl).




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                   BOP onderzoek en communicatie    18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Uit: www.monitorfryslan.nl




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen   BOP onderzoek en communicatie   19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Tabel              Aantal inwoners in de leeftijd 0 t/m 3 jaar, per gemeente (2000 t/m 2010)
                             2000      2001      2002     2003      2004      2005     2006        2007     2008     2009          2010
       Achtkarspelen         1433      1446      1498     1552      1532      1529     1513        1473     1473     1444          1431
       Friesland            31134     31918     32448    32720     32630     31947    31129       30334    29404    28867         28624
       Nederland           790157    807374   818713    820289    817502   802575    784234      765440   745807   738354        737359


Bron               www.partoer.nl, CBS Landelijke Jeugdmonitor, bewerkt door Partoer CMO Fryslân, juli 2010

Tabel              Aantal inwoners in de leeftijd 4 t/m 11 jaar, per gemeente (2000 t/m 2010)
                             2000      2001      2002     2003      2004      2005     2006        2007     2008     2009          2010
       Achtkarspelen         2921      2893      2839     2801      2828      2847     2899        2956     2950     2983          2999
       Friesland            63398     64113     64441    64800     64819     64982    64907       65098    65313    65165         64758
       Nederland          1582582 1588833 1593483 1592974 1591484 1595100 1595724 1594048 1598360 1598434 1593055


Bron               www.partoer.nl, CBS Landelijke Jeugdmonitor, bewerkt door Partoer CMO Fryslân, juli 2010

Tabel              Aantal inwoners in de leeftijd 12 t/m 17 jaar, per gemeente (2000 t/m 2010)
                             2000      2001      2002     2003      2004      2005     2006        2007     2008     2009          2010
       Achtkarspelen         2357      2324      2325     2297      2287      2254     2220        2140     2103     2064          2042
       Friesland            48513     48638     49063    49126     49253     49067    48926       48946    48719    48690         48347
       Nederland          1118659 1136495 1157667 1180200 1194681 1199916 1201799 1204964 1201945 1191453 1184064


Bron               www.partoer.nl, CBS Landelijke Jeugdmonitor, bewerkt door Partoer CMO Fryslân, juli 2010

Tabel              Aantal inwoners in de leeftijd 18 t/m 24 jaar, per gemeente (2000 t/m 2010)
                             2000      2001      2002     2003      2004      2005     2006        2007     2008     2009          2010
       Achtkarspelen         2604      2551      2553     2517      2501      2448     2423        2350     2332     2351          2318
       Friesland            53447     53633     54164    54426     54654     54518    53244       52451    52207    52543         53185
       Nederland          1337496 1338042 1341129 1348364 1352753 1359718 1358613 1358686 1372095 1402203 1426766


Bron               www.partoer.nl, CBS Landelijke Jeugdmonitor, bewerkt door Partoer CMO Fryslân, juli 2010
	
  




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                  BOP onderzoek en communicatie       20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                                                              	
  




                                                                                                              	
  
Uit        www.monitorfryslan.nl




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen   BOP onderzoek en communicatie   21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Uit        www.monitorfryslan.nl




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen   BOP onderzoek en communicatie   22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Tabel         Demografische-, groene en grijze druk, 2013

                                            Achtkarspelen                       Nederland
Inwoners
Totaal aantal                               28.110                              16.779.575
Aantal 0 - 19 jarigen                       7.116                               3.870
Aantal 20 - 64 jarigen                      16.309                              10.084.457
Aantal 65-plussers                          4.685                               2.824.345
Inwoners percentages
0 - 19 jarigen                              25,3                                23,1
20 - 64 jarigen                             58,0                                60,1
65-plussers                                 16,7                                16,8
Demografische druk
Demografische druk                          72,4                                66,4
Groene druk                                 43,6                                38,4
Grijze druk                                 28,7                                28,0
Potentiële beroepsbevolking (15-64)
Aantal                                      18.015                              11.077.308
Percentage van de totale bevolking          64,1                                66,0

Bron          www.zorgatlas.nl


Demografische druk
Verschillen in bevolkingsopbouw binnen gebieden worden ook wel uitgedrukt in demografische druk: de optelsom
van groene druk en grijze druk. De demografische druk wordt ook wel de afhankelijkheidsgraad genoemd: de
verhouding tussen het niet-economisch productieve deel van de bevolking en dat deel dat wel (potentieel)
economisch actief is.


Groene druk
Jongeren leveren zelf vaak nog geen economische bijdrage aan de maatschappij en drukken daarom op de lasten
van de beroepsbevolking. Dit wordt de groene druk genoemd, waarbij het gaat om de verhouding van het aantal 0-
tot 20-jarigen ten opzichte van het aantal 20- tot 65-jarigen.


Grijze druk
De grijze druk geeft de verhouding aan tussen enerzijds het totaal aantal personen van 65 jaar of ouder en
anderzijds de personen in de leeftijdsgroep van 20 tot en met 64 jaar. De grijze druk is een maat voor vergrijzing.



Tabel         Prognoses demografische, groene en grijze druk in Achtkarspelen

                         2012                   2020                     2030                  2040
Aantal inwoners          28.100                                                                25.900
Druk 65+
Demografische druk       70,9                   79,2                     89,0                  103,6
Grijze druk              27,6                   37,0                     48,7                  61,6
Groene druk              43,3                   42,2                     40,3                  42,0
Druk AOW-plus*
Demografische druk       70,9                   74,0                     77,0                  83,5
Grijze druk              27,6                   33,0                     39,2                  45,7
Groene druk              43,3                   41,0                     37,7                  37,9
* Rekening houdend met verhoging AOW-leeftijd


Bron          www.zorgatlas.nl




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen           BOP onderzoek en communicatie    23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Uit        www.zorgatlas.nl




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen   BOP onderzoek en communicatie   24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Conclusies	
  
•      Het aantal inwoners in de gemeente Achtkarspelen is en blijft tot 2025 redelijk stabiel. Daarna
       wordt krimp verwacht. In 2015 telt de gemeente Achtkarspelen 27.988 inwoners. In 2011 had de
       gemeente 28.089 inwoners. Dit is een daling van 101 inwoners (- 0,4%). Prognoses laten zien dat
       het aantal inwoners tot 2025 redelijk stabiel blijft (- 2,5% tot 2,5%). Naar verwachting zal het aantal
       inwoners tussen 2025 en 2040 gaan krimpen (-10% tot -2,5%).
•      Het aantal 0 t/m 3 jarigen is de laatste jaren sterk gedaald. In 2010 telde de gemeente 1431
       0 t/m 3 jarigen. In 2014 zijn dit er 1228. Dit is een krimp van 203 0 t/m 3 jarigen.
•      Het aantal 4 t/m 11 jarigen is de laatste jaren licht gedaald. In 2010 telde de gemeente 2999 4
       t/m 11 jarigen. In 2014 zijn dit er 2975. Een krimp van 24 4 t/m 11 jarigen. Als we kijken naar de
       leerlingenaantallen in het reguliere basisonderwijs in Achtkarspelen is de krimp groter. In 2010 zaten
       er 2940 leerlingen op de basisscholen in Achtkarspelen. In 2014 2803. Dit is een krimp van 137
       leerlingen. Een mogelijke verklaring is dat er meer 4 t/m 11 jarigen naar de (speciale) basisscholen
       buiten de gemeente gaan. In 2015 gaan 237 kinderen van deze doelgroep naar scholen buiten
       Achtkarspelen.
•      Het aantal 12 t/m 17 jarigen loopt de laatste jaren op. In 2010 waren dit er 2042, in 2014 2181.
       Een toename van 139.
•      Het aantal 18 t/m 24 jarigen neemt de laatste jaren af. In 2010 waren dit er 2318, in 2014 2198,
       een afname van 120.
•      Naar verwachting zal het aantal jongeren tussen 0 en 25 jaar in 2040 met 882 gekrompen zijn.
       In Achtkarspelen is in 2014 4,4% van de bevolking 0-3 jaar, 10,6% 4-11 jaar, 7,8% 12-17 jaar en
       7,8% 18-24 jaar. In totaal zijn dit 8582 ‘jongeren’. Volgens prognoses zullen dit er in 2040 7700 zijn.
       Een krimp van 882.
•      In Achtkarspelen ligt de groene druk (aantal 0-19 jarigen per honderd 20-65 jarigen) iets hoger
       dan in Nederland. In 2013 is de groene druk in Achtkarspelen 43,6 en in Nederland 38,4.
•      De grijze druk in Achtkarspelen (aantal 65-plussers per honderd 20 tot en met 64 jarigen) is
       ongeveer gelijk aan die van Nederland. In 2013 is in Achtkarspelen de grijze druk 28,7, in
       Nederland 28,0.
•      De demografische druk in Achtkarspelen (aantal 0-19 jarigen en aantal 65-plussers per
       honderd 20 - 65-jarigen) ligt hoger dan in Nederland. In 2013 is in Achtkarspelen de
       demografische druk 72,4, in Nederland 66,4. Dit heeft vooral te maken met het feit dat Achtkarspelen
       naar verhouding meer jongeren heeft.
•      De demografische druk zal in Achtkarspelen, net als in de rest van Nederland, de komende
       jaren blijven oplopen. Dit heeft te maken met de grijze druk, de groene druk neemt af. In
       Achtkarspelen zal de demografische druk in 2020 op 79,2 liggen. Houden we rekening met de
       verhoging van de AOW-leeftijd, dan is dit getal 74,0.


	
  

	
  




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen         BOP onderzoek en communicatie   25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>	
  
1.2	
           Aantal	
  inwoners	
  en	
  bevolkingsopbouw	
  per	
  dorp	
  
Tabel           Aantal inwoners Achtkarspelen per dorp op 1 januari (in absolute aantallen)

Dorpsgebied                                   2011        2014            2015
Augustinusga                                 1.305        1272            1.260
Boelenslaan                                  1.143        1149            1.139
Buitenpost                                   5.765        5822            5.804
Drogeham                                     1.750        1726            1.755
Gerkesklooster                                 812         819              825
Harkema                                      4.263        4268            4.259
Kootstertille                                2.543        2522            2.502
Stroobos                                       319         320              325
Surhuisterveen                               5.857        5825            5.854
Surhuizum                                    1.378        1356            1.325
Twijzel                                      1.078        1093            1.098
Twijzelerheide                               1.876        1845            1.835


Totaal gemeente                            28.089        28.017         27.988*

Bron            GBA, gemeente Achtkarspelen (cijfers 2015)
                www.achtkarspelen.nl (cijfers 2011, 2014)

* De som van het aantal inwoners per dorp komt niet overeen met het totaal (afwijking van 7).


Tabel           Aantal inwoners Achtkarspelen per leeftijdsgroep op 1 januari 2011 (in absolute aantallen en %)

dorpsgebied                                  totaal      Jonger dan 20 jaar       20 tot 65 jaar      65 jaar of ouder
Augustinusga                                 1.305                 384 (29%)        792 (61%)               129 (10%)
Boelenslaan                                  1.143                 258 (23%)         703 (62%)              182 (16%)
                                                     1
Buitenpost                                   5.792                1.435 (24%)      3.355 (58%)            1.002 (17%)
Drogeham                                     1.750                 491 (28%)       1.023 (58%)              236 (13%)
Gerkesklooster                                 812                 213 (26%)         497 (61%)              102 (13%)
Harkema                                      4.263                1.078 (25%)      2.612 (61%)              573 (13%)
Kootstertille                                2.543                 700 (28%)       1.538 (60%)              305 (12%)
Stroobos                                       319                  89 (28%)         202 (63%)                28 (9%)
Surhuisterveen                               5.857                1.312 (22%)      3.280 (56%)            1.265 (22%)
Surhuizum                                    1.378                 416 (30%)         794 (58%)              168 (12%)
                                                     2
Twijzel                                      1.087                 272 (25%)         658 (61%)              157 (14%)
Twijzelerheide                               1.876                 507 (27%)       1.160 (62%)              209 (11%)
Totaal                                      28.125                     7.155            16.614                  4.356

Bron            GBA, gemeente Achtkarspelen




1
    Cijfer verschilt met eerder genoemde cijfers.
2
    Idem.



Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                     BOP onderzoek en communicatie   26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Tabel           Aantal inwoners Achtkarspelen per leeftijdsgroep op 1 januari 2015 (in absolute aantallen en %)
dorpsgebied                                totaal        Jonger dan 20 jaar            20 tot 65 jaar          65 jaar of ouder
Augustinusga                               1.260                   341 (27%)              780 (62%)                   139 (11%)
Boelenslaan                                1.139                   254 (22%)              694 (61%)                   191 (17%)
Buitenpost                                 5.804                 1.426 (25%)             3.194 (55%)                1.184 (20%)
Drogeham                                   1.755                   479 (28%)              980 (56%)                   296 (17%)
Gerkesklooster                               825                   212 (26%)              492 (60%)                   121 (15%)
Harkema                                    4.259                 1.074 (25%)             2.481 (58%)                  704 (17%)
Kootstertille                              2.502                   688 (28%)             1.441 (58%)                  373 (15%)
Stroobos                                     325                     98 (30%)             196 (60%)                    31 (10%)
Surhuisterveen                             5.854                 1.296 (22%)             3.220 (55%)                1.338 (23%)
Surhuizum                                  1.325                   373 (28%)              764 (58%)                   188 (14%)
Twijzel                                    1.098                   268 (24%)              653 (60%)                   177 (16%)
Twijzelerheide                             1.835                   481 (26%)             1.121 (61%)                  233 (13%)
totaal                                   27.981*                        6.990                 16.016                        4.975

Bron            GBA, gemeente Achtkarspelen

*      Dit getal wijkt af van het getal in de eerdere tabel. Bij de 20-65 jarigen ontbreken er 6 en bij de 65-plussers 1.



Conclusies	
  
•      In 7 van de 11 dorpen in Achtkarspelen nam het aantal inwoners tussen 2011 en 2015 af.
       Vooral in de dorpen Surhuizum (-53), Augustinusga (-45), Kootstertille (-41) en Twijzelerheide (-41)
       nam het inwoneraantal af.
•      In 4 van de 11 dorpen steeg het inwoneraantal tussen 2011 en 2015 licht. Buitenpost (tussen 12
       en 39), Gerkesklooster (+13), Stroobos (+6) en Drogeham (+5).
•      In bijna alle dorpen in Achtkarspelen, behalve in Stroobos, nam het aantal jongeren tot 20 jaar
       tussen 2011 en 2015 af. Vooral in de dorpen Surhuizum (-43), Augustinusga (-43), en
       Twijzelerheide (-26) was een afname te zien van het aantal jongeren.
•      Stroobos heeft in 2015 vergeleken met de andere dorpen in Achtkarspelen het hoogste
       aandeel jongeren tot 20 jaar (30%). De dorpen Drogeham, Kootstertille en Surhuizum volgen met
       een jongerenaandeel van 28%.
•      Boelenslaan (22%) en Surhuisterveen (22%) hebben een laag aandeel jongeren tot 20 jaar.
•      Surhuisterveen (23%) en Buitenpost (20%) hebben een hoog aandeel 65-plussers.

	
  




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                           BOP onderzoek en communicatie      27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>1.3	
      	
  Achtergrondkenmerken	
  jongeren	
  en	
  gezin	
  

Tabel      Laag en langdurig laag inkomen




Uit        www.monitorfryslan.nl




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen   BOP onderzoek en communicatie   28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Uit             www.monitorfryslan.nl
	
  

Tabel           Sociaal-economische status (SES): percentage gewichtleerlingen per school in de gemeente
                Achtkarspelen, teldatum 1 oktober

dorpsgebied                      school                       10/11      11/12       13/14       14/15
Augustinusga                     obs Maskelyn                  23          17         12          10
                                 bbs de Saad                    4          5           4          3
Boelenslaan                      obs De Waldiik                                       12          9
                                 obs J.v. Zuilenskoalle        29          29          -           -
                                 bbs de Stile                  20          18          -           -
Buitenpost                       obs de Mienskip               10          13         13          12
                                 bbs de Fontein (geref.)        0          0           0          0
                                 bbs de Lichtbron               1          1           3          2
Drogeham                         bbs de Tarissing              10          9           4          3
Gerkesklooster/Stroobos          bbs de Claercamp              10          10          3          3
Harkema                          obs it Holdersnêst            31          21         17          15
                                 bbs de Wynroas                18          16         11          9
Kootstertille                    obs de Balkwar                25          22         26          25
                                 bbs Merlettes                 23          19         14          15
                                 bbs Oranje Nassau (geref.)     0          0           0          1
Surhuisterveen                   obs it Skriuwboerd            29          24         15          11
                                 bbs de Hoekstien               3          3           3          5
                                 bbs de Bernebrêge              5          6          10          8
Surhuizum                        bbs Joh. Looijengaskoalle      3          4           2          3
Twijzel                          obs Lytse Wiman               21          15          -           -
                                 bbs de Oanrin                 22          18         15          14
Twijzelerheide                   obs it Twaspan                40          32         26          16
                                 bbs de Reinbôge               23          22         17          16


Bron            BRON (Duo, via gemeente Achtkarspelen)




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen           BOP onderzoek en communicatie   29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Tabel         Sociaal-economische status (SES): percentage gewichtleerlingen op openbaar, christelijk en
              gereformeerd basisonderwijs in Achtkarspelen, teldatum 1 oktober

                             10/11               11/12               13/14             14/15
totaal obs                      26                  21                   16                13
totaal bbs PCBO                 11                  10                   8                 7
totaal bbs geref.               0                   0                    0                 1
totaal                          14                  12                   9                 8


Bron          BRON (Duo, via gemeente Achtkarspelen)


Tabel        Aantal achterstandsleerlingen in het basisonderwijs in Nederland, 2009/'10–2013/'14




Uit           Jaarrapport 2014 Landelijke Jeugdmonitor,door: Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
              en CBS



Tabel         Aantal en % achterstandsleerlingen in Nederland, 2010/2011 en 2013/2014

                                          2010/2011                              2013/2014
Aantal achterstandsleerlingen             196 402                                161 142
% achterstandsleerlingen                  13                                     11



Bron          www.cbs.nl




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen            BOP onderzoek en communicatie   30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Conclusies	
  
•   In Achtkarspelen is het aandeel huishoudens dat leeft van een inkomen tot net boven het
    bijstandsniveau een beetje hoger dan dat van Friesland en Nederland. In 2012 leefden 1900
    huishoudens in Achtkarspelen van een inkomen tot net boven het bijstandsniveau (tot 120% van het
    sociaal minimum). Dit is 17,2% van het totaal aantal huishoudens. In Friesland ligt dit percentage op
    16,7, in Nederland op 15,3.
•   In Achtkarspelen is het aandeel huishoudens met minderjarige kinderen dat leeft van een
    inkomen tot net boven het bijstandsniveau een beetje lager dan dat van Friesland en
    Nederland.
    In Achtkarspelen wonen in 11,2% van deze huishoudens kinderen tot 18 jaar. Dit zijn in totaal 700
    kinderen. In Friesland en Nederland liggen deze percentages op respectievelijk 11,8 en 12,6.
•   In Achtkarspelen wonen in vergelijking met Friesland minder jongeren (0-25 jarigen) in een
    eenoudergezin. In 2013 woonden 884 jongeren in een eenoudergezin. Dit is 10,2% van het totaal
    aantal jongeren van 0-25 jaar. In Friesland ligt dit percentage op 11,9.
•   Achterstandsleerlingen zijn leerlingen waarvan beide ouders een (zeer) laag opleidingsniveau
    hebben. In Achtkarspelen is het aandeel achterstandsleerlingen de laatste drie jaar sterk
    gedaald. In 2010/2011 was 14% van de leerlingen die naar het regulier basisonderwijs gingen
    achterstandsleerling. In 2014/2015 is dit 8%. Achtkarspelen heeft vergeleken met Nederland een
    lager aandeel achterstandsleerlingen. In 2013/2014 is in Achtkarspelen 9% van de leerlingen
    achterstandsleerling. In Nederland ligt dit percentage op 11.
•   De daling van het aandeel achterstandsleerlingen vond vooral op de openbare basisscholen
    plaats. In 2010/2011 was 26% van de leerlingen op de openbare basisscholen achterstandsleerling.
    In 2014/2015 ligt dit percentage op 13%. Daarmee ligt het aandeel achterstandsleerlingen in
    vergelijking met de christelijke (7%) en gereformeerde basisscholen (1%) nog wel hoger. Opvallend
    is de daling van het aandeel achterstandsleerlingen op obs it Twaspan in Twijzelerheide. Dit ging
    van 40% in 2010/2011 naar 16% in 2014/2015.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen     BOP onderzoek en communicatie   31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>1.4	
       Voorzieningen	
  in	
  Achtkarspelen	
  

In onderstaande tabellen zijn per dorp in Achtkarspelen de aanwezige voorzieningen weergegeven.
Doel is om, in het kader van leefbaarheid, te kijken met wie er kan worden samengewerkt. De gebruikte
bronnen m.b.t. de peuteropvang, gastouders en scholen worden in de volgende hoofdstukken
beschreven. Bronnen voor de overige voorzieningen zijn: ‘Naar een regionaal
voorzieningenspreidingsmodel in Noordoost Fryslân 2020-2030, Tialda Haartsen & Marien de Bakker,
januari 2014, en het CJG (informatie consultatiebureaus).


Augustinusga	
  

Soort voorziening                      Naam voorziening             Aanbieder        Aantal kinderen        Aantal
                                                                                     2014***                gastouders/
                                                                                                            Kindplaatsen
                                                                                                            2015
Peuteropvang 2-4 jaar                  t Hummelhoekje               TIKO             36 (incl. Surhuizum)
Gastouder 0-13 jaar*                   -                            -                -                      4/15


Basisschool                            obs Maskelyn                 Roobol           62
Basisschool                            cbs De Saad                  Noventa          71


Consultatiebureau
Gym/sportzaal**
Zaal en veld (voetbal)
Sportkantine
Sociaal Cultureel Werk****



Boelenslaan	
  

Soort voorziening                      Naam voorziening             Aanbieder        Aantal kinderen        Aantal
                                                                                     2014                   gastouders/
                                                                                                            Kindplaatsen
                                                                                                            2015
Gastouder 0-13 jaar                    -                            -                -                      4/14
Basisschool                            Gearwurkingsskoalle          Roobol           80
                                       De Wâldiik


Consultatiebureau
Gym/sportzaal
Dorpshuis
Sportkantine
Sociaal Cultureel Werk


*Gastouders in Achtkarspelen staan in 2015 ingeschreven bij 17 verschillende gastouderbureaus. Het aantal kindplaatsen geeft

het aanbod aan. Het zegt niets over het aantal kinderen dat gebruik maakt van gastouderopvang.
**Sommige gym/sportzalen zijn in dorpshuizen ondergebracht.

*** Bij de peuteropvang, kinderdagopvang en buitenschoolse opvang staat het aantal kinderen dat uit de betreffende woonplaats

de opvang bezoekt. In werkelijkheid kunnen er meer kinderen (uit andere dorpen) op de opvang zitten.
**** Zie voor de activiteiten van Sociaal Cultureel Werk per dorp in de bijlage.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                    BOP onderzoek en communicatie    32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Buitenpost	
  

Soort voorziening                 Naam voorziening         Aanbieder                 Aantal kinderen      Aantal
                                                                                     2014                 gastouders/
                                                                                                          Kindplaatsen
                                                                                                          2015
Peuteropvang 2-4 jaar             De Krobbekûle            TIKO                      56
Peuteropvang 2-4 jaar             CKO Krummel              CKO Krummel               5


Kinderopvang 0-4 jaar             Bommelstein              TIKO                      29
Kinderopvang 0-4 jaar             De Bernebrêge            De Bernebrêge             29
Kinderopvang 0-4 jaar             CKO Krummel              CKO Krummel               11


Buitenschoolse opvang 4-13 jaar   De Bijenkorf             TIKO                      114 (totaal TIKO)
Buitenschoolse opvang 4-13 jaar   Wammes Waggel            TIKO
Buitenschoolse opvang 4-13 jaar   Sport-bso De Apenkooi    TIKO
Buitenschoolse opvang 4-13 jaar   CKO Krummel              CKO Krummel               17


Gastouder 0-13 jaar               -                        -                         -                    13/53


Basisschool                       obs De Mienskip          Roobol                    162
Basisschool                       gbs De Fontein           Noorderbasis              113
Basisschool                       cbs De Lichtbron         Noventa                   334


Voortgezet onderwijs:             Nordwin College          Nordwin College           156
vmbo-groen bk(g)t
Voortgezet onderwijs              CSG Lauwers College      CSG Lauwers College       679
lwoo-vmbo (g)t-havo-vwo-gymn.
Mbo-groen (leerjaar 1 en 2)       Nordwin College          Nordwin College           7


Consultatiebureau
Zwembad (overdekt)
Sporthal
Veld (voetbal)
Sportkantine
Dorpshuis
Bibliotheek
Sociaal Cultureel Werk



Drogeham	
  

Soort voorziening                  Naam voorziening            Aanbieder         Aantal kinderen         Aantal gastouders/
                                                                                 2014                    Kindplaatsen 2015
Peuteropvang 2-4 jaar              De Hamsterkes               TIKO              28
Gastouder 0-13 jaar                -                           -                 -                       11/50
Basisschool                        cbs De Tarissing            Noventa           163


Consultatiebureau
Gym/sportzaal
Veld (voetbal)
Sportkantine
Sociaal Cultureel Werk




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                BOP onderzoek en communicatie      33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Gerkesklooster/Stroobos	
  

Soort voorziening                  Naam voorziening          Aanbieder      Aantal kinderen      Aantal gastouders/
                                                                            2014                 Kindplaatsen 2015


Peuteropvang 2-4 jaar              Dol-fijn                  TIKO           19
Kinderopvang 0-4 jaar              Gerkesklooster            TIKO           11
Buitenschoolse opvang 4-13 jaar    Gerkesklooster            TIKO           7
Gastouder 0-13 jaar                -                         -              -                    2/8
Basisschool                        cbs de Claercamp          Noventa        116


Consultatiebureau
Gym/sportzaal
Veld (voetbal)
Sportkantine
Dorpshuis
Sociaal Cultureel Werk

Harkema	
  

Soort voorziening                      Naam voorziening      Aanbieder      Aantal kinderen      Aantal gastouders/
                                                                            2014                 Kindplaatsen 2015
Peuteropvang 2-4 jaar                  De Wâldpykjes         TIKO           39
Kinderopvang 0-4 jaar                  Harlekein             TIKO           23
Buitenschoolse opvang 4-13 jaar        Harlekein             TIKO           44
Gastouder 0-13 jaar                    -                     -              -                    21/86


Basisschool                            obs it Holdersnêst    Roobol         172
Basisschool                            cbs de Wynroas        Noventa        271


Consultatiebureau
Sporthal
Veld (voetbal)
Sportkantine
Dorpshuis
Sociaal Cultureel Werk

Kootstertille	
  

Soort voorziening                      Naam voorziening      Aanbieder      Aantal kinderen      Aantal gastouders/
                                                                            2014                 Kindplaatsen 2015
Peuteropvang 2-4 jaar                  Bernejister           TIKO           48
Gastouder 0-13 jaar                    -                     -              -                    17/85


Basisschool                            obs de Balkwar        Roobol         65
Basisschool                            cbs Merlettes         Noventa        142
Basisschool                            gbs Oranje Nassau     Noorderbasis   86


Consultatiebureau
Gym/sportzaal
Veld (voetbal)
Sportkantine
Dorpshuis
Sociaal Cultureel Werk




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen           BOP onderzoek en communicatie   34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Surhuisterveen	
  

Soort voorziening                    Naam voorziening        Aanbieder                       Aantal   Aantal gastouders/
                                                                                           kinderen   Kindplaatsen 2015
                                                                                              2014
Peuteropvang 2-4 jaar                Krobbehiem              TIKO                    62
Kinderopvang 0-4 jaar                De Kindertuin           TIKO                    35
Buitenschoolse opvang 4-13 jaar      De Boomhut              TIKO                    51
Gastouder 0-13 jaar                  -                       -                       -                16/63


Basisschool                          cbs de Hoekstien        Noventa                 148
Basisschool                          obs it Skriuwboerd      Roobol                  168
Basisschool                          cbs de Bernebrêge       Noventa                 231


Voortgezet onderwijs: lwoo-vmbo      VO Surhuisterveen       CSG Lauwers College     152
bkt, onderbouw havo                                          OSG Singelland          248


Consultatiebureau
Zwembad (openlucht)
Sporthal
Zaal en veld (voetbal)
Sportkantine
Muti Functioneel Centrum
(3 of meer functies)
Bibliotheek
Sociaal Cultureel Werk

Surhuizum	
  

Soort voorziening                    Naam voorziening        Aanbieder             Aantal kinderen    Aantal gastouders/
                                                                                              2014    Kindplaatsen 2015
Gastouder 0-13 jaar                  -                       -                 -                      9/34
Basisschool                          cbs Joh.                Noventa           117
                                     Looijengaskoalle


Gym/sportzaal
Zaal en veld (voetbal)
Sportkantine
Multi Functioneel Centrum
(3 of meer functies)
Sociaal Cultureel Werk
* Inwoners van Surhuizum gaan voor het consultatiebureau naar Augustinusga

Twijzel	
  

Soort voorziening                    Naam voorziening            Aanbieder     Aantal kinderen        Aantal gastouders/
                                                                               2014                   Kindplaatsen 2015
Peuteropvang 2-4 jaar                Date’s Plakje               TIKO          20
Gastouder 0-13 jaar                  -                           -             -                      3/17
Basisschool                          cbs de Oanrin               Noventa       81


Consultatiebureau
Gym/sportzaal
Veld (voetbal
Sportkantine
Dorpshuis
Sociaal Cultureel Werk




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen             BOP onderzoek en communicatie    35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Twijzelerheide	
  

Soort voorziening                   Naam voorziening            Aanbieder      Aantal       Aantal gastouders/
                                                                               kinderen     Kindplaatsen 2015
                                                                               2014
Peuteropvang 2-4 jaar               It Boartershûske            TIKO           37
Gastouder 0-13 jaar                 -                           -              -            7/28


Basisschool                         obs it Twaspan              Roobol         43
Basisschool                         cbs De Reinboge             Noventa        178


Consultatiebureau
Gym/sportzaal
Veld (voetbal)
Sportkantine
Dorpshuis
Sociaal Cultureel Werk




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen      BOP onderzoek en communicatie   36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>2	
            Peuter-­‐	
  en	
  kinderopvang	
  	
  
Dit hoofdstuk geeft een overzicht van deelname aan peuter- en kinderopvang in Achtkarspelen en de
gecertificeerde tweetalige peuteropvangen. Daarnaast worden resultaten van Piramide (een programma
voor voor- en vroegschoolse educatie) weergegeven.


2.1	
          Peuter-­‐	
  en	
  kinderopvang	
  in	
  Achtkarspelen




*       Houtigehage hoort niet bij de gemeente Achtkarspelen. Het dorp is op deze overzichtskaart gezet, omdat kinderen uit
        Boelenslaan in Houtigehage naar de peuteropvang gaan.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                      BOP onderzoek en communicatie     37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>De peuteropvang, kinderdagopvang en de buitenschoolse opvang in Achtkarspelen wordt verzorgd door
drie organisaties: TIKO, De Bernebrêge en CKO Krummel. In onderstaande tabellen worden de locaties
weergegeven. Daarnaast wordt een overzicht gegeven van gastouders.


Tabel           De peuteropvang (TIKO) in Achtkarspelen (2-4 jaar), met aantal dagdelen uren per week 2015
dorp                            Naam                         Aanbieder
Augustinusga                    t Hummelhoekje                           TIKO
Boelenslaan                     -
Buitenpost                      De Krobbekûle                            TIKO
                                CKO Krummel                          CKO Krummel
Drogeham                        De Hamsterkes                            TIKO
Gerkesklooster-Stroobos         Dol-fijn                                 TIKO
Harkema                         De Wâldpykjes                            TIKO
Kootstertille                   Bernejister                              TIKO
Surhuizum                       -
Surhuisterveen                  Krobbehiem                               TIKO
Twijzel                         Date’s Plakje                            TIKO
Twijzelerheide                  It Boartershûske                         TIKO
Bron       TIKO, CKO Krummel

Tabel      Kinderdagopvang in Achtkarspelen (0-4 jaar)

dorp                             Naam                        Aanbieder
Augustinusga                     -                                         -
Boelenslaan                      -
Buitenpost                       Bommelstein                             TIKO
                                 De Bernebrêge                       De Bernebrêge
                                 CKO Krummel                         CKO Krummel
Drogeham                         -
Gerkesklooster-Stroobos          Gerkesklooster                          TIKO
Harkema                          Harkelein                               TIKO
Kootstertille                    -
Surhuizum                        -
Surhuisterveen                   De Kindertuin                           TIKO
Twijzel                          -
Twijzelerheide                   -
Bron            TIKO, De Bernebrêge, CKO Krummel

Tabel           Buitenschoolse opvang in Achtkarspelen (4-13 jaar)

dorp                             Naam                        Aanbieder
Augustinusga                     -
Boelenslaan                      -
Buitenpost                       De Bijenkorf                TIKO
                                 Wammes Waggel               TIKO
                                 Sport-bso De Apenkooi (2)   TIKO
                                 CKO Krummel                 CKO Krummel
Drogeham                         -
Gerkesklooster-Stroobos          Gerkesklooster              TIKO
Harkema                          Harkelein                   TIKO
Kootstertille                    -
Surhuizum                        -
Surhuisterveen                   De Boomhut                  TIKO
Twijzel                          -
Twijzelerheide                   -
Bron            TIKO, CKO Krummel




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen               BOP onderzoek en communicatie   38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Tabel           Aantal (actieve) gastouders en kindplaatsen in Achtkarspelen (1 oktober 2011)
Plaats                       Aantal gastouders 2011*       Aantal gastouders       Aantal kindplaatsen      Aantal kindplaatsen
                                                                  2015*                    2011**                  2015**
Augustinusga                            7                           4                        25                     15
Boelenslaan                             5                           4                        23                     14
Buitenpost                             25                           13                       98                     53
Drogeham                               16                           11                       69                     50
Gerkesklooster                          5                           2                        21                      8
Harkema                                30                           21                      103                     86
Kootstertille                          19                           17                       78                     85
Surhuisterveen                         25                           16                       99                     63
Surhuizum                              12                           9                        42                     34
Twijzel                                 6                           3                        29                     17
Twijzelerheide                          8                           7                        31                     28
Totaal                                 158                         114                      618                     453
Bron            Landelijk Register Kinderopvang en Peuterspeelzaalwerk



*    De gastouders in Achtkarspelen staan ingeschreven bij 17 verschillende gastouderbureaus. In 2011 waren dit er 26.

**   Het aantal kindplaatsen geeft het aanbod aan. Het zegt niets over het aantal kinderen dat gebruik maakt van
     gastouderopvang.



Conclusies	
  
•    In bijna alle dorpen in Achtkarspelen is een peuteropvang. Alleen de dorpen Surhuizum en
     Boelenslaan hebben geen peuteropvang.
•    In 4 van de 11 dorpen wordt kinderdagopvang (0-4 jaar) en buitenschoolse opvang (0-13 jaar)
     aangeboden. Het gaat om de dorpen Buitenpost, Gerkesklooster/Stroobos, Harkema en
     Surhuisterveen.
•    In alle dorpen bieden gastouders zich aan voor de opvang van 0-13 jarigen.
•    Het aantal gastouders in Achtkarspelen neemt af. In 2015 zijn er 114 actieve gastouders. In 2011
     zijn dit er nog 158. Een afname van 44 gastouders. Het aantal kindplaatsen ging van 618 naar 453.
     Een afname van 165 kindplaatsen.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                    BOP onderzoek en communicatie     39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre> 2.2	
          Deelname	
  peuteropvang	
  (2-­‐4	
  jaar),	
  kinderopvang	
  (0-­‐4	
  jaar)	
  en	
  
    	
          buitenschoolse	
  opvang	
  (4-­‐13	
  jaar)	
  

 Deelname	
  peuteropvang	
  

 Tabel          Aantal peuters in Achtkarspelen dat naar de peuteropvang gaat
 jaar                     Aantal
 2008                     734
 2011                     647
 2014                     ?



 Bron           Amarins Kindercentra/TIKO

 Tabel          Totaal deelname peuteropvang per dorp (alle leeftijden)
                                                                       2011           Per sept. 2014*                1 dec. 2014
                                                                                                TIKO                         CKO
Augustinusga/Surhuizum                                                      78                     36
Buitenpost                                                                  92                     56                          5
Drogeham                                                                    60                     28
Gerkesklooster/Stroobos                                                     25                     19
Harkema                                                                 106                        39
Kootstertille                                                               69                     48
Surhuisterveen                                                          118                        62
Twijzel                                                                     32                     20
Twijzelerheide                                                              67                     37
                                                                                                  345                          5
Totaal                                                                  647                                     Totaal 2014: 350

 Bron           Amarins Kindercentra (2011)/TIKO, CKO (2014)
 *Gegevens over het hele jaar 2014 zijn niet beschikbaar. Daardoor kan er geen vergelijking worden gemaakt met 2011.



 Tabel          Deelname peuteropvang 4-jarigen (geboren in 2007)
woonplaats kinderen                                      Aantal 4 jarigen        Aantal psz bezocht         percentage kinderen
                                                         (geboren 2007)                                        psz bezocht
Augustinusga/Surhuizum                                          43                       34                        79%
Buitenpost                                                      56                       39                        70%
Drogeham                                                        35                       30                        86%
Gerkesklooster/Stroobos                                         12                       9                         78%
Harkema                                                         67                       53                        79%
Kootstertille                                                   48                       42                        88%
Surhuisterveen                                                  60                       48                        82%
Twijzel                                                         21                       19                        90%
Twijzelerheide                                                  27                       25                        93%
Eindtotaal                                                     369                      299                        81%


 Bron           Amarins Kindercentra




 Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                   BOP onderzoek en communicatie       40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Tabel           Deelname peuteropvang 3-4 jarigen (geboren in 2011)
woonplaats kinderen                              Aantal 4 jarigen        Aantal po bezocht               percentage kinderen po
                                                 (geboren 2011)                                                 bezocht
Augustinusga                                              12                       8                              67%
Surhuizum                                                 16                      10                              63%
Buitenpost                                                59                      37                              63%
Drogeham                                                  21                      19                              91%
Gerkesklooster/Stroobos                                   14                      12                              86%
Harkema                                                   35                      20                              57%
Kootstertille                                             32                      27                              84%
Surhuisterveen                                            61                      43                              71%
Twijzel                                                   20                      14                              70%
Twijzelerheide                                            22                      15                              68%
Totaal                                                    292                     205                             70%


Bron            TIKO, CKO Krummel


Deelname	
  kinderdagopvang	
  0-­‐4	
  jaar
Tabel           Deelname kinderdagopvang (0-4 jaar), kinderen wonende in Achtkarspelen
woonplaats kinderen                         Aantal kinderen         Aantal kinderen           Aantal kinderen     Aantal kinderen
                                            1 december 2011         1 december 2014          1 december 2014     1 december 2014
                                                                         TIKO                  Bernebrêge               CKO
Augustinusga                                         5                    2
Boelenslaan                                          5                     -
Buitenpost                                          119                   29                        27                    11
Drogeham                                             4                    0
Gerkesklooster/Stroobos                              5                    11
Harkema                                             52                    23
Kootstertille                                        6                    3
Surhuisterveen                                      56                    35
Surhuizum                                           14                    6
Twijzel                                              6                    5                         1
Twijzelerheide                                       4                    1                         1
                                                                         115                        29                    11
Totaal                                              276                                                     Totaal 1 dec. 2014: 155
Bron            Amarins, Kindercentra, Kinderopvang Achtkarspelen (2011), Bernebrêge (2011, 2014), TIKO (2014),
                CKO Krummel (2014)


Deelname	
  buitenschoolse	
  opvang	
  4-­‐13	
  jaar
Tabel           Deelname buitenschoolse opvang (4-13 jaar), kinderen wonende in Achtkarspelen
woonplaats kinderen                              aantal kinderen                aantal kinderen                 aantal kinderen
                                                 december 2011             1 december 2014 TIKO              1 december 2014 CKO
Augustinusga                                               4                             3
Boelenslaan                                                5                             0
Buitenpost                                                128                           114                            17
Drogeham                                                   0                             2
Gerkesklooster/Stroobos                                    5                             7
Harkema                                                   30                            44
Kootstertille                                             11                             0
Surhuisterveen                                            59                            51
Surhuizum                                                  3                            11
Twijzel                                                    3                             4
Twijzelerheide                                             -                             5
                                                                                        241                            17
Totaal                                                    248             Totaal 1 dec. 2014: 258
Bron       Kinderopvang Achtkarspelen/ Amarins Kindercentra (2011), TIKO (2014)



Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                         BOP onderzoek en communicatie      41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Conclusies	
  
•   Er gaan veel minder kinderen naar de peuteropvang. In 2014 bezoeken 205 3-4 jarige peuters uit
    Achtkarspelen de peuteropvang. In 2011 zijn dit er nog 299. Een verschil van 94. De afname van het
    aantal kinderen dat naar de peuteropvang gaat heeft niet alleen te maken met de daling van het
    aantal 0-4 jarigen in Achtkarspelen. Ook het percentage peuters dat naar de peuteropvang gaat
    daalt. Van de dorpen waar een peuteropvang zit, bezoekt in 2014 70% van de 3-4 jarigen de
    peuteropvang. In 2011 is dit nog 81%.
•   Er gaan veel minder 0-4 jarigen naar de kinderopvang. In 2014 gaan 155 kinderen naar de
    kinderopvang. In 2011 zijn dit er 276. Een verschil van 121 kinderen.
•   Het aantal kinderen dat naar de buitenschoolse opvang is nagenoeg stabiel. In 2014 gaan er
    258 kinderen naar de buitenschoolse opvang. In 2011 zijn dit er 248.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen      BOP onderzoek en communicatie   42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>2.3	
       Voor-­‐	
  en	
  Vroegschoolse	
  Educatie	
  

Alle peuteropvangen en organisaties voor kinderopvang – behalve Bernebrêge – in de gemeente
Achtkarspelen werken met een Voor- en Vroegschools Educatieprogramma (VVE). CKO Krummel
werkt sinds januari 2015 met Uk en Puk. TIKO werkt met Piramide. Hieronder volgen de resultaten van
het werken met Piramide.


Tabel       Aantal kinderen met tutoring op de peuteropvang
                                                            2010/2011          Sept. t/m dec.
                                                                                       2014*
Totaal aantal peuters op peuteropvang                             492                    345
Totaal aantal 3-jarigen (schatting)                        328 (100%)             203 (100%)
Aantal 3-jarigen met tutoring                                45 (14%)               37 (18%)

Bron        Amarins Kindercentra (2010/2011), TIKO (2014)


*    TIKO heeft per september 2014 de opvang overgenomen. Er is geen zicht op tutoring/scores van kinderen die daarvoor van

     de opvang afgingen.


Tabel       SES-scores ouders van kinderen met tutoring op de peuteropvang
SE-gewicht                      Aantal ouders 2010/2011            Aantal ouders sept. 2014
0                               34                                 26
0,3*                            10                                 6
1,2*                            1                                  5
totaal                          45                                 37
Bron        Amarins Kindercentra (2010/2011), TIKO (2014)

*    Het gewicht 0,3 wordt toegekend aan gezinnen waarvan beide ouders een laag opleidingsniveau hebben. Het gewicht 1,2
     wordt toegekend aan gezinnen waarvan één ouder een zeer laag opleidingsniveau heeft en de andere ouder een laag
     opleidingsniveau.



Taaltoets peuters
De taaltoets voor peuters kent twee normgroepen:
•         3 jaar en 0 maanden – 3 jaar en 5 maanden
•         3 jaar en 6 maanden – 4 jaar en 0 maanden
In onderstaande tabel worden de toetsresultaten van kinderen die tussen september t/m december
2014 tutoring kregen, weergegeven. In totaal zijn dit 37 kinderen. Sommige kinderen hebben eerst een
normering gekregen vanuit de oude situatie (zie de letters A t/m D), en daarna vanuit de nieuwe situatie
(zie de romeinse cijfers I t/m V). In de nieuwe situatie zijn de normen iets strenger. Had een kind
bijvoorbeeld eerst een C-score, dan kan het later bij hetzelfde resultaat een IV-score halen.
Van de 37 peuters werden er bij 16 peuters twee toetsen afgenomen. In de tabel is het verschil te zien
tussen de eerste toets en de meest recente toets.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                 BOP onderzoek en communicatie       43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>VVE Monitoring periode 24-9-2014 t/m 31-12-2014


Dorp                    peuternr.                     Taaltoets 3 jarigen            Datum         Datum


                                         Score P1 Taal        Score P2 Taal          Start VVE     Vertrek
Augustinusga                    110121 vhs 19 niveau V        vhs 30 niveau V hoog      04-03-14             09-02-15
                                110886 vhs 9 niveau V                                   01-06-14
                                         vhs 47 niveau I
                                110826 vhs 40 niveau II                                 06-10-14
                                110926 vhs 28 niveau IV                                 06-10-14
                                         vhs 36 niveau III
                                110763 toets lukt niet                                  03-11-14
Buitenpost                      110725 E                      V                         01-04-14
                                105682 C                      V                         01-08-14
Drogeham                        110917 V                                                21-10-14
                                110895 V                                                08-12-14
Gerkesklooster                  110040 V                                                26-05-14
                                110770 V                                                01-09-14
                                110759 V                      V                         17-03-14             01-12-14
Harkema                         105739 E                      D (IV)                    01-05-14             01-05-15
                                110680 E                                                01-11-13             01-12-14
                                110156 E                                                01-02-14             01-12-14
                                105393 E                      moet nog                  01-09-14             01-08-15
                                110984 D                      B                         01-04-14             01-04-15
Kootstertille                   110845                        IV/C                      18-08-14
                                110865 V/E                                              18-08-14             21-01-15
                                110591                        I/A                       24-03-14
                                110718                        IV/C                      28-10-14
                                110758                        I/A                       03-02-14             28-10-14
                                110746                        III/B                     06-01-14             18-12-14
Surhuisterveen                  110635 23 D/V                 47 B/II                   18-11-13             10-11-14
                                105730 23 D/V                 42 B/III                  06-01-13             11-12-14
                                110643 36 B/III               47 B/II                   06-01-13             21-12-14
                                110790 31 C/IV                44 B/II                   20-01-14             20-12-14
                                110874 23 D/V                 27 D/V                    07-02-14             07-02-15
                                110773 23 D/V                 36 C/IV                   19-02-14             27-02-15
                                105613 16 E/V                                           05-06-14
                                110946 0 E/V                                            27-10-14
                                105672 33 C/III                                         17-11-14
Twijzel                         110897 25 V                                             18-11-14             18-11-15
Twijzelerheide                  110682 25 D/V                 28 D/V                    01-06-13             17-02-14
                                110009 29 C/IV                44 B/II                   27-03-14             09-01-15
                                110740 27 D/IV                42 B/III                  01-03-14             26-12-14
                                110486 27 D                   44 B/II                   01-03-14             22-01-15




Conclusies	
  
• 18% van de kinderen in Achtkarspelen die naar een peuteropvang gaat krijgt tutoring (sept.
   t/m dec. 2014). Dit zijn kinderen met een lage Cito-score (voornamelijk IV/V-scores).
• Kinderen die tutoring krijgen, boeken redelijke vooruitgang. De gemiddelde vooruitgang van 16
   peuters met 1 jaar tutoring is 0,9. Dat betekent dat een kind bijvoorbeeld van een IV-score naar
   (bijna) een III-score gaat. In 2010/2011 was er een vooruitgang te zien van 1,7. Dat er nu een
   kleinere vooruitgang te zien is, kan te maken hebben met de strengere normering.



Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen               BOP onderzoek en communicatie      44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>2.4	
           Programma’s/beleid	
  op	
  het	
  gebied	
  van	
  taal	
  en	
  gezondheid	
  

Tabel           Tweetalig (Nederlands, Fries) gecertificeerde peuteropvangen in Achtkarspelen
dorp                          Naam                      Aanbieder              Tweetalig gecertificeerd
Augustinusga                  t Hummelhoekje                   TIKO                          -
Buitenpost                    De Krobbekûle                    TIKO                         Ja
                              CKO Krummel                  CKO Krummel                       -
Drogeham                      De Hamsterkes                    TIKO                         Ja
Gerkesklooster-Stroobos       Dol-fijn                         TIKO                          -
Harkema                       De Wâldpykjes                    TIKO                          -
Kootstertille                 Bernejister                      TIKO                         Ja
Surhuisterveen                Krobbehiem                       TIKO                          -
Twijzel                       Date’s Plakje                    TIKO                         Ja
Twijzelerheide                It Boartershûske                 TIKO                         Ja


Bron            www.sfbo.nl



Tabel           Peuteropvangen in Achtkarspelen die met Gezonde School werken
dorp                          Naam                      Aanbieder              Werkt met Gezonde School*
Augustinusga                  t Hummelhoekje                   TIKO                          -
Buitenpost                    De Krobbekûle                    TIKO                          -
                              CKO Krummel                  CKO Krummel                       -
Drogeham                      De Hamsterkes                    TIKO                          -
Gerkesklooster-Stroobos       Dol-fijn                         TIKO                          -
Harkema                       De Wâldpykjes                    TIKO                         Ja
Kootstertille                 Bernejister                      TIKO                         Ja
Surhuisterveen                Krobbehiem                       TIKO                          -
Twijzel                       Date’s Plakje                    TIKO                          -
Twijzelerheide                It Boartershûske                 TIKO                         Ja


Bron            Beleidsnota ‘Achtkarspelen Gezond en Wel’

* Gezondeschool.nl helpt organisaties die structureel aan gezondheid willen werken.
	
  
Conclusies	
  
•      5 van de 10 peuteropvangen in Achtkarspelen zijn gecertificeerd tweetalig (Nederlands,
       Fries).
•      3 van de 10 peuteropvangen werken met de Gezonde School.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                 BOP onderzoek en communicatie   45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>3	
        Basisonderwijs:	
  4-­‐12	
  jaar	
  
Dit hoofdstuk gaat over het basisonderwijs. Het brengt per school het aantal leerlingen en de prognoses
in kaart. Daarnaast worden Cito-scores weergegeven en programma’s/beleid met betrekking tot taal,
cultuur, sociale competenties en gezondheid.


3.1	
      Basisscholen	
  en	
  leerlingaantallen	
  




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen   BOP onderzoek en communicatie   46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>	
  
Tabel           Aantal leerlingen op de basisscholen in de gemeente Achtkarspelen
Plaatsnaam              Brincode     Naam school                         Aantal            Aantal        Aantal             Aantal          Aantal
                                                                      leerlingen   leerlingen 1     leerlingen 1      leerlingen 1     leerlingen 1
                                                                      1 oktober           oktober       oktober           oktober          oktober
                                                                           2010             2011           2012               2013            2014


Augustinusga            12RC01       obs Maskelyn                            48               59                61              66              62
                        07XB00       bbs De Saad                             91               86                89              82              71
Boelenslaan             10LV00       obs J.v. Zuilenskoalle/                 56               56                54              81              80
                                     Gearwurkingsskoalle De
                                     Waldiik
                        06PY00       bbs De Stile                            40               38                35
Buitenpost              11BF00       obs De Mienskip                        127              129            131                144             162
                        21NI00       bbs De Fontein (geref.)                109              109            103                109             113
                        11MA00       bbs De Lichtbron                       360              365            379                359             334
Drogeham                04JU00       bbs De Tarissing                       183              175            185                171             163
Gerkesklooster/         07YK00       bbs De Claercamp                       118              115            111                116             116
Stroobos
Harkema                 11ZI00       obs It Holdersnêst                     166              158            172                180             172
                        10BP00       bbs De Wynroas                         285              280            271                281             271
Kootstertille           12IS00       obs De Balkwar                          87               87                76              78              65
                        05QE00       bbs Merlettes                          150              147            142                137             142
                        03HS00       bbs Oranje Nassau                       98               92                95              88              86
                                     (geref.)
Surhuisterveen          11MB00       bbs De Hoekstien                       150              149            149                139             148
                        12RC00       obs It Skriuwboerd                     161              155            161                162             168
                        11XH00       bbs De Bernebrêge                      201              210            234                218             231
Surhuizum               07MY00       bbs Joh. Looijengaskoalle              149              143            133                130             117
Twijzel                 13EF00       obs Lytse Wiman                         33               27                20
                        04JW00       bbs De Oanrin                           68               67                85              86              81
Twijzelerheide          13JP00       obs It Twaspan                          47               54                49              54              43
                        08PH00       bbs De Reinboge                        213              204            200                190             178


                                     Totaal                                2940             2905           2935               2871            2803
Bron            BRON (Duo), via gemeente Achtkarspelen


Tabel           Aantal leerlingen op openbaar, christelijk en gereformeerd basisonderwijs
                          Aantal leerlingen     Aantal leerlingen     Aantal leerlingen     Aantal leerlingen        Aantal leerlingen
                            1 oktober 2010          1 oktober 2011      1 oktober 2012         1 oktober 2013          1 oktober 2014
Totaal obs                             725                      725                 724                  765                      752
Totaal bbs PCBO                       2008                     1979                2013                 1909                     1852
Totaal bbs geref.                      207                      201                 198                  197                      199
Totaal                                2940                     2905                2935                 2871                     2803
Bron            BRON (Duo), via gemeente Achtkarspelen


In (maart) 2015 gaan er in totaal 237 kinderen van 4 t/m 11 jaar naar (speciale) basisscholen buiten de
gemeente Achtkarspelen. Naar schatting gaan hiervan 73 kinderen naar reguliere basisscholen en 164 naar
speciale basisscholen. Bron: Duo, via de gemeente Achtkarspelen.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                       BOP onderzoek en communicatie        47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>Hieronder wordt een overzicht gegeven van scholen voor speciaal onderwijs waar de kinderen uit Achtkarspelen
naar toe gaan. Het gaat om scholen voor speciaal basisonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs.


Tabel          Aantal leerlingen uit Achtkarspelen in het speciaal onderwijs
   Plaatsnaam                         Naam school speciaal onderwijs           Aantal leerlingen 1       Aantal leerlingen 1
                                                                               oktober 2011              oktober 2014
   Beetsterzwaag                      School Lyndensteyn                                             8                     10
   Dokkum                             De Twine                                                   10                        10
   Drachten                           Sjalom                                                     70                        58
   Drachten                           De Zwaai (2014 /Grewel)                                    27                        38
   Drachten                           Heechhof                                                   18                        31
   Drachten                           De Skelp                                                   14                        15
   Drachten                           De Rank                                                    13                        16
   Drachten                           Talryk                                                                               20
   Drachten                           G.N. Gerritsmaschool                                           5                     16
   Drachten                           De Poarte ZMLK                                             11
   Damwoude                           Stichting De Wingerd                                       13                        13
   Groningen                          W.J. Bladergroenschool                                                                   2
   Groningen                          Dr. J. de Graafschool                                                                    2
   Groningen                          De Meerpaal                                                    7                         2
   Groningen                          De Steiger                                                     3                         1
   Groningen                          Guyot                                                          2                         3
   Leeuwarden                         De Caleidoscoop                                                1                         8
   Leeuwarden                         Sluisgroep                                                     1
   Leeuwarden                         Professor Grewelschool (2014/zwaai)                            1
   Rijs                               Witakker                                                                                 1
   Totaal                                                                                       204                       246


Bron           BRON (Duo), via gemeente Achtkarspelen
	
  
Conclusies	
  
•      Achtkarspelen telt 20 basisscholen. Dit zijn er 2 minder dan in 2011. Reden is de krimp van het
       leerlingenaantal. Obs Lytze Wiman in Twijzel fuseerde met obs Mienskip in Buitenpost. Obs J.v.
       Zuilenskoalle en cbs De Stile in Boelenslaan fuseerden tot de samenwerkingsschool De Waldiik.
•      Het aantal leerlingen in het basisonderwijs in Achtkarspelen daalt behoorlijk. Op 1 oktober
       2014 gaan 2803 kinderen uit Achtkarspelen naar de basisschool. Op 1 oktober 2011 waren dit er
       nog ruim 100 meer (2905).
•      Daling van het aantal basisschoolleerlingen vond vooral plaats in Twijzelerheide, Kootstertille
       en Surhuizum. Tussen 2011 en 2014 daalde het aantal leerlingen in Twijzelerheide met 37, in
       Kootstertille met 33, en in Surhuizum met 26.
•      In Surhuisterveen groeide het aantal leerlingen met 33.
•      Het aantal leerlingen dat naar het speciaal onderwijs gaat, stijgt licht. Op 1 oktober 2014 gaan
       246 kinderen uit Achtkarspelen naar het speciaal onderwijs (2014). In 2011 waren dit er 204 (- 42).
       Een groot deel van deze kinderen gaat naar Sjalom (58) en De Zwaai/Grewel (38), en Heechhof (31)
       in Drachten.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen               BOP onderzoek en communicatie        48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>3.2	
        Prognose	
  aantal	
  leerlingen	
  per	
  basisschool	
  

Hieronder volgen per dorp en school in de gemeente Achtkarspelen de leerlingprognoses. De
prognoses zijn gebaseerd op de 1 oktober telling van 2013. Het getal dat bij 2014 tussen haakjes staat
is het werkelijke getal. Bron: ‘Leerlingenprognoses Basisonderwijs 2014-2032, Gemeente
Achtkarspelen’, Planning Verband Groningen.

Tabel        Prognose leerlingen basisscholen Buitenpost
                      2014               2015                 2020        2025              2030
De Fontein            108 (113)*         107                  96          90                84
De Lichtbron          358 (334)          355                  319         299               280
De Mienskip           146 (162)          147                  128         120               112
Totaal                612 (609)          609                  543         509               476


Tabel        Prognose leerlingen basisscholen Surhuisterveen
                      2014               2015                 2020        2025              2030
De Bernebrêge         220 (231)          219                  186         178               178
De Hoekstien          136 (148)          133                  118         114               114
It Skriuwboerd        159 (168)          150                  138         133               132
Totaal                515 (547)          502                  442         425               424



Tabel        Prognose leerlingen basisscholen Harkema
                      2014               2015                 2020        2025              2030
De Wynroas            276 (271)          261                  219         185               194
It Holdersnêst        177 (172)          164                  140         118               125
Totaal                453 (443)          425                  359         303               319



Tabel        Prognose leerlingen basisscholen Kootstertille
                      2014               2015                 2020        2025              2030
De Balkwar            80 (65)            77                   72          62                57
Merlettes             135 (142)          136                  124         108               99
Oranje Nassau         89 (86)            86                   75          73                73
Totaal                304 (293)          299                  271         243               229



Tabel        Prognose leerlingen basisscholen Twijzelerheide
                      2014               2015                 2020        2025              2030
De Reinboge           193 (178)          191                  190         187               183
It Twaspan            52 (43)            45                   32          32                31
Totaal                245 (221)          236                  222         219               214




Tabel        Prognose leerlingen basisscholen Drogeham
                      2014               2015                 2020        2025              2030
De Tarissing          165 (163)          157                  133         138               142
Totaal                165                157                  133         138               142




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen     BOP onderzoek en communicatie   49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Tabel        Prognose leerlingen basisscholen Surhuizum
                       2014             2015                 2020         2025               2030
J. Looijengaskoalle    131 (117)        125                  108          105                104
Totaal                 131              125                  108          105                104



Tabel        Prognose leerlingen basisscholen Augustinusga
                      2014               2015                2020         2025               2030
De Saad               74 (71)            67                  53           58                 66
Maskelyn              60 (62)            59                  50           55                 62
Totaal                134 (133)          126                 103          113                128




Tabel        Prognose leerlingen basisscholen Boelenslaan
                       2014             2015                 2020         2025               2030
De Waldiik             81 (80)          79                   73           70                 76
Totaal                 81 (80)          79                   73           70                 76


se leer
Tabel        Prognose leerlingen basisscholen Gerkesklooster/Stroobos
                       2014             2015                 2020         2025               2030
De Claercamp           125 (116)        128                  141          122                119
Totaal                 125 (116)        128                  141          122                119



Tabel        Prognose leerlingen basisscholen Twijzel
                       2014             2015                 2020         2025               2030
De Oanrin              88 (81)          91                   85           90                 92
Totaal                 88 (81)          91                   85           90                 92
lingen basisscholen Twijzelerheide

Conclusies	
  
•   De prognoses geven aan dat de komende 15 jaar in vrijwel alle plaatsen in Achtkarspelen het
    aantal basisschoolleerlingen daalt. Vooral in de plaatsen Buitenpost (-136), Harkema (-134),
    Surhuisterveen (- 91) en Kootstertille (-75) zal in 2030 het leerlingenaantal flink gedaald zijn.
•   Voor It Twaspan in Twijzelerheide kan de daling van het leerlingenaantal in 2020 een
    probleem gaan vormen. Het leerlingenaantal ligt dan mogelijk tegen de opheffingsnorm van 23
    aan. Voorspelling is dat het aantal leerlingen in 2020 op 31 ligt. Maar omdat het werkelijke aantal
    leerlingen in 2014 een stuk lager ligt dan de voorspelling was (43 i.p.v. 52), zou deze daling sneller
    kunnen doorzetten dan voorspeld.
•   Voor de scholen De Saad en Maskelyn in Augustinusga en De Balkwar in Kootstertille vormt
    de daling van het aantal leerlingen niet direct een probleem, maar het worden/blijven kleine
    scholen. Voorspelling is dat de scholen De Saad en Maskelyn in 2025 resp. 58 en 55 leerlingen
    hebben. Voor De Balkwar wordt voorspeld dat het aantal leerlingen in 2025 op 62 ligt. Maar omdat
    het werkelijke aantal leerlingen in 2014 een stuk lager ligt dan de voorspelling was (65 i.p.v. 80), zou
    dit aantal lager kunnen liggen. (Inmiddels hebben de scholen in Augustinusga besloten te fuseren tot
    een samenwerkingsschool).




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen      BOP onderzoek en communicatie   50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>3.3	
      Resultaten	
  basisscholen	
  
In de gemeente Achtkarspelen zijn geen zwakke basisscholen. Bron: www.onderwijsinspectie.nl. 1 school in
Achtkarspelen is als excellent aangemerkt. Het gaat om obs De Mienskip in Buitenpost. De school kreeg het
predikaat in de schooljaren 2013 en 2014. De school is excellent in de thema’s: onderwijskundig leiderschap,
maatwerk, en leraren en resultaten. Bron: www.excellentescholen.nl. Zie voor verdere uitleg over excellente
scholen in de bijlage.


Tabel     Cito-standaardscores eindtoets basisscholen gemeente Achtkarspelen
School                             Plaats                   09/10         10/11   11/12       12/13        13/14
Obs Maskelyn                       Augustinusga             531,7         534,9      -          -          534,8
Pcbs De Saad                       Augustinusga             534,6         533,4   526,7       531,2        535,4
Obs Jan van Zuilenskoalle          Boelenslaan              535,5         537,5      -          -            -
Cbs De Stile                       Boelenslaan              523,5         541,3      -          -            -
Gearwurkingsskoalle De Waldiik     Boelenslaan                                    536,9       532,1        529,7
(fusie JvZ en DS)
Obs De Mienskip                    Buitenpost               534,7         536,9   536,3       540,2        543,3
Gbs De Fontein                     Buitenpost               537,3         534,7   542,6       542,0        535,5
Cbs De Lichtbron                   Buitenpost               535,3         535,8   535,1       534,7        534,4
Cbs De Tarissing                   Drogeham                 534,9         534,1   535,4       534,1        534,7
Pcbs De Claercamp                  Gerkesklooster           532,9         533,3   536,3       538,5      536,8***
Obs It Holdersnêst                 Harkema                  535,2         534,5   536,7       538,5        536,1
Cbs De Wynroas                     Harkema                  533,8         537,1   536,5       540,1        534,7
Obs De Balkwar                     Kootstertille            537,6         533,6   534,0       529,3*       541,9
Cbs De Merlettes                   Kootstertille            535,1         532,9   527,3       532,5        533,5
Gbs Oranje Nassau                  Kootstertille            534,6         535,3   538,0       535,4        537,5
Cbs De Hoekstien                   Surhuisterveen           534,0         533,6   543,7       537,9        535,4
Obs It Skriuwboerd                 Surhuisterveen           534,2         536,0      -        537,8        537,1
Cbs De Bernebrêge                  Surhuisterveen           535,1         537,0   520,5       535,5        536,5
Pcbs Joh. Looijengaskoalle         Surhuizum                532,4         531,6   537,5       537,0        536,8
Cbs De Oanrin                      Twijzel                  536,5         533,8      -        526,8        538,4
Obs It Twaspan                     Twijzelerheide             -             -     533,9**    528,0**       524,0
Pcbs De Reinbôge                   Twijzelerheide           535,4         535,0   536,6       534,3        532,6
Vetgedrukte scores = onder de ondergrens, Onderstreepte scores = boven de bovengrens
Bron      Basisscholen gemeente Achtkarspelen (t/m 10/11 en 13/14)
          www.scholenopdekaart.nl (12/13)


* 7 deelnemers, de gemiddelde score kan sterk beïnvloed zijn door uitschieters.
** Er zijn geen gegevens bekend over de onder- en bovengrens.
*** Dit is de gemiddelde score van de schoolgroep.


Zie voor de interpretatie van de Cito-eindtoets scores in de bijlage.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen             BOP onderzoek en communicatie    51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Tabel       Cito-scores eindtoets rekenen/wiskunde groep 4 basisscholen gemeente Achtkarspelen
school                             plaats                  groepsgemiddelde*                niveau
obs Maskelyn                       Augustinusga                    67,3                        I
cbs De Saad                        Augustinusga                    58,9                       IV
sws De Waldiik                     Boelenslaan                     72,9                        I
obs De Mienskip                    Buitenpost                      63,4                       I+
gbs De Fontein                     Buitenpost                      68,8                        B
cbs De Lichtbron                   Buitenpost                      66,1                        I
cbs De Tarissing                   Drogeham                        67,1                       III
pcbs De Claercamp                  Gerkesklooster                  60,1                       VI
obs It Holdersnêst**               Harkema                         63,5                        II
cbs De Wynroas                     Harkema                         63,5                        II
obs De Balkwar**                   Kootstertille                   63,8                        II
cbs De Merlettes                   Kootstertille                   54,1                        E
gbs Oranje Nassau                  Kootstertille                   65,4                        II
cbs De Hoekstien                   Surhuisterveen                  60,5                       IV
obs It Skriuwboerd**               Surhuisterveen                  73,1                       I+
cbs De Bernebrêge                  Surhuisterveen                  62,4                       III
cbs Joh. Looijengaskoalle          Surhuizum                       59,9                       C
cbs De Oanrin**                    Twijzel                         67,4                        I
obs It Twaspan**                   Twijzelerheide                  55,1                        E
cbs De Reinbôge**                  Twijzelerheide                  58,5                       IV


Bron      Basisscholen gemeente Achtkarspelen

* Het landelijk groepsgemiddelde is 62. Scholen die daarop of daarboven zitten scoren goed. Dit zijn de niveaus I en II, en A en

B. De inspectie hanteert voor de eindtoets rekenen/wiskunde groep 4 een ondergrens van 61 voor scholen met minder dan 15%

gewichtleerlingen en een ondergrens van 56 voor scholen met meer dan 15% gewichtleerlingen.

** Scholen met meer dan 15% gewichtleerlingen.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                  BOP onderzoek en communicatie       52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>Tabel     Cito-scores eindtoets begrijpend lezen groep 4 basisscholen gemeente Achtkarspelen
school                             plaats                       Groepsgemiddelde*            niveau
obs Maskelyn                       Augustinusga                       26,9                     A+
pcbs De Saad                       Augustinusga                       19,2                     III
De Waldiik                         Boelenslaan                        11,7                      V
obs De Mienskip                    Buitenpost                         22,5                     I+
gbs De Fontein                     Buitenpost                         21,8                      A
cbs De Lichtbron                   Buitenpost                         16,3                     IV
cbs De Tarissing                   Drogeham                           16,4                     IV
pcbs De Claercamp                  Gerkesklooster                     16,4                     IV
obs It Holdersnêst                 Harkema                            16,7                     IV
cbs De Wynroas                     Harkema                            13,3                      V
obs De Balkwar                     Kootstertille                       9,0                     V-
cbs De Merlettes                   Kootstertille                      15,2                      C
gbs Oranje Nassau                  Kootstertille                      15,6                     IV
cbs De Hoekstien                   Surhuisterveen                     20,2                      II
obs It Skriuwboerd                 Surhuisterveen                     23,4                      I
cbs De Bernebrêge                  Surhuisterveen                     18,0                     III
pcbs Joh. Looijengaskoalle         Surhuizum                          18,6                      B
cbs De Oanrin                      Twijzel                            17,9                     III
obs It Twaspan                     Twijzelerheide                      2,7                      E
pcbs De Reinbôge                   Twijzelerheide                     16,4                     IV
Bron      Basisscholen gemeente Achtkarspelen

* Het landelijk groepsgemiddelde is 18. Scholen die daarop of daarboven zitten scoren goed. Dit zijn de niveaus I en II, en A en

B. Bij de niveaus III en C moet worden gekeken of het groepsgemiddelde onder of boven het landelijk gemiddelde zit. Bij niveau

III is de marge rond het gemiddelde kleiner dan bij niveau C.



Conclusies	
  
• In de gemeente Achtkarspelen zijn geen (zeer) zwakke basisscholen.
•   Obs De Mienskip is door de onderwijsinspectie als excellente school aangemerkt. De school
    behaalde dit predicaat in 2013 en 2014. Beide jaren was de school excellent in de thema’s:
    onderwijskundig leiderschap, maatwerk, en leraren en resultaten.
•   De basisscholen in Achtkarspelen scoren goed op de Cito-eindtoets. Slechts 2 scholen scoren
    in 2013/2014 onder de ondergrens. In 2012/2013 waren dit nog 7 scholen. 4 scholen scoren in
    2013/2014 zelfs boven de bovengrens.
•   Op het onderdeel begrijpend lezen van de eindtoets in groep 4 wordt niet goed gescoord. 11
    van de 20 scholen scoren in 2013/2014 onder het landelijk groepsgemiddelde.
•   Op het onderdeel rekenen/wiskunde van de eindtoets in groep 4 wordt redelijk gescoord. 6
    van de 20 scholen scoren in 2013/2014 onder de ondergrens.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                  BOP onderzoek en communicatie       53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>3.4	
     Programma’s	
  taal,	
  cultuur,	
  sociale	
  competentie,	
  gezondheid	
  en	
  natuur	
  
Tabel        Methode Fries en wel/niet gecertificeerd drietalig (Nederland, Fries, Engels)
school                            plaats                methode Fries                        drietalig gecertificeerd
obs Maskelyn                      Augustinusga          Studio F                             -
pcbs De Saad                      Augustinusga          Studio F                             -
De Waldiik                        Boelenslaan           geen methode                         -
obs De Mienskip                   Buitenpost            Studio F                             ja
gbs De Fontein                    Buitenpost            Studio F                             -
cbs De Lichtbron                  Buitenpost            Studio F                             -
cbs De Tarissing                  Drogeham              Studio F                             -
pcbs De Claercamp                 Gerkesklooster        Studio F                             -
obs It Holdersnêst                Harkema               Studio F, Lêsbrêge                   ja
                                                        - ob Lês- en printeboeken,
                                                            wurdkaartsjes,
                                                        - mb Lêsbrêge en Studio F
                                                        - bb Studio F
cbs De Wynroas                    Harkema               Studio F                             ja/nee (niet officieel)
obs De Balkwar                    Kootstertille         Studio F                             ja
cbs De Merlettes                  Kootstertille         Studio F                             -
gbs Oranje Nassau                 Kootstertille         Studio F                             -
cbs De Hoekstien                  Surhuisterveen        Studio F                             -
obs It Skriuwboerd                Surhuisterveen        Tsjek                                -
cbs De Bernebrêge                 Surhuisterveen        Studio F                             -
pcbs Joh. Looijengaskoalle        Surhuizum             Geen vaste methode                   -
cbs De Oanrin                     Twijzel               Fryske Taalrotonde                   -
obs It Twaspan                    Twijzelerheide        WitWat (ob), Studio F (bb)           -
pcbs De Reinbôge                  Twijzelerheide        Studio F                             -


Bron         Basisscholen gemeente Achtkarspelen


Tabel        AMV-lessen op de scholen door Cultuurcentrum de Wâldsang (2015)
school                            plaats                AMV
obs Maskelyn                      Augustinusga          -
pcbs De Saad                      Augustinusga          -
De Waldiik                        Boelenslaan           Ja
obs De Mienskip                   Buitenpost            Ja
gbs De Fontein                    Buitenpost            Ja
cbs De Lichtbron                  Buitenpost            Ja
cbs De Tarissing                  Drogeham              Ja
pcbs De Claercamp                 Gerkesklooster        Ja
obs It Holdersnêst                Harkema               -
cbs De Wynroas                    Harkema               -
obs De Balkwar                    Kootstertille         Ja
cbs De Merlettes                  Kootstertille         -
gbs Oranje Nassau                 Kootstertille         Ja
cbs De Hoekstien                  Surhuisterveen        Ja
obs It Skriuwboerd                Surhuisterveen        -
cbs De Bernebrêge                 Surhuisterveen        Ja
pcbs Joh. Looijengaskoalle        Surhuizum             -
cbs De Oanrin                     Twijzel               Ja
obs It Twaspan                    Twijzelerheide        -
pcbs De Reinbôge                  Twijzelerheide        -


Bron         Cultuurcentrum de Wâldsang




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen               BOP onderzoek en communicatie      54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>Tabel        Vreedzame school/KIVA-school*
school                             plaats                 Vreedzame             Kivaschool           anders
                                                          school
obs Maskelyn                       Augustinusga           -                              -           Tussen nu en 5 jaar
                                                                                                     Vreedzame school
pcbs De Saad                       Augustinusga           -                              -
De Waldiik                         Boelenslaan            Ja                             -
obs De Mienskip                    Buitenpost             -                              -           Tussen nu en 5 jaar
                                                                                                     Vreedzame school
gbs De Fontein                     Buitenpost             -                              -
cbs De Lichtbron                   Buitenpost             -                             Ja
cbs De Tarissing                   Drogeham               -                              -           Volgend jaar Vreedzame
                                                                                                     school of Kanjertraining
pcbs De Claercamp                  Gerkesklooster         -                              -
obs It Holdersnêst                 Harkema                Ja                             -           Tussen nu en 5 jaar
                                                                                                     Vreedzame school
cbs De Wynroas                     Harkema                -                              -
obs De Balkwar                     Kootstertille          Ja                             -
cbs De Merlettes                   Kootstertille          -                              -
gbs Oranje Nassau                  Kootstertille          -                              -
cbs De Hoekstien                   Surhuisterveen         -                              -
obs It Skriuwboerd                 Surhuisterveen         -                             Ja           Tussen nu en 5 jaar
                                                                                                     Vreedzame school
cbs De Bernebrêge                  Surhuisterveen         -                              -
pcbs Joh. Looijengaskoalle         Surhuizum              -                             Ja
cbs De Oanrin                      Twijzel                -                              -           methode ‘Goed Gedaan’,
                                                                                                     denkt na over andere
obs It Twaspan                     Twijzelerheide         Ja                             -
pcbs De Reinbôge                   Twijzelerheide         -                              -


Bron         www.devreedzameschool.nl, websites basisscholen Achtkarspelen

*   De Vreedzame School is een compleet programma voor basisscholen voor sociale competentie en democratisch
    burgerschap. Het beschouwt de klas en de school als een leefgemeenschap, waarin kinderen zich gehoord en gezien voelen,
    een stem krijgen, en waarin kinderen leren om samen beslissingen te nemen en conflicten op te lossen. Kinderen voelen zich
    verantwoordelijk voor elkaar en voor de gemeenschap, en staan open voor de verschillen tussen mensen.
    KiVa is een programma dat effectief is bij het voorkomen en oplossen van pesten. KiVa legt de nadruk op de rol van de hele
    groep bij het voorkomen en stoppen van pesten. KiVa biedt scholen een programma om te werken aan positieve
    groepsvorming.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                  BOP onderzoek en communicatie       55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Tabel        Basisscholen die met Gezonde School werken (2015)
school                              plaats                Werkt met Gezonde School*
obs Maskelyn                        Augustinusga          -
pcbs De Saad                        Augustinusga          -
De Waldiik                          Boelenslaan           Ja
obs De Mienskip                     Buitenpost            -
gbs De Fontein                      Buitenpost            -
cbs De Lichtbron                    Buitenpost            -
cbs De Tarissing                    Drogeham              -
pcbs De Claercamp                   Gerkesklooster        Ja
obs It Holdersnêst                  Harkema               Ja
cbs De Wynroas                      Harkema               Ja
obs De Balkwar                      Kootstertille         Ja
cbs De Merlettes                    Kootstertille         -
gbs Oranje Nassau                   Kootstertille         Ja
cbs De Hoekstien                    Surhuisterveen        -
obs It Skriuwboerd                  Surhuisterveen        -
cbs De Bernebrêge                   Surhuisterveen        -
pcbs Joh. Looijengaskoalle          Surhuizum             Ja
cbs De Oanrin                       Twijzel               -
obs It Twaspan                      Twijzelerheide        Ja
pcbs De Reinbôge                    Twijzelerheide        Ja


Bron         Beleidsnota ‘Achtkarspelen Gezond en Wel’, via gemeente Achtkarspelen

* Gezondeschool.nl helpt scholen die structureel aan gezondheid willen werken.



Tabel        Deelname basisscholen aan activiteiten NME-Achtkarspelen

Activiteit                                                        Scholen              kind.        pakk.


Bijenexcursie                                                            4              110             0
Bollen en knollen in de klas                                            13              905            40
Braakballen pluizen                                                      1               52             0
Herfstontdektocht                                                        1               75            12
Himmelwike                                                              15             1066             0
Kikkerdril in de klas                                                    9              568            26
Kuikens in de klas                                                       5              200             8
Natuursprong                                                             8              279             0
Paddenstoelen in de klas                                                 7              285            15
Takomst foar in unyk lânskip                                             6              179             0
Vlinders in de klas                                                      1              210             9
Vogels in de winter                                                     10              613            37
Weidevogeldagen                                                          2              107             0


Totaal                                                                  25             4649           147
Bron         NME-Achtkarspelen   	
  




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                BOP onderzoek en communicatie   56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>Conclusies	
  
•   3 van de 20 basisscholen in de gemeente Achtkarspelen zijn drietalig gecertificeerd.
•   Op 11 van de 20 basisscholen in de gemeente Achtkarspelen is Algemene Muzikale
    Vorming (AMV) ingebed in het onderwijsprogramma. AMV wordt verzorgd door Cultuurcentrum
    de Wâldsang.
•   6 van de 20 basisscholen in Achtkarspelen zijn een Vreedzame school of werken met KiVa,
    programma’s voor ontwikkeling van sociale competenties.
•   9 van de 20 basisscholen in Achtkarspelen werken met de Gezonde School.
•   Er wordt door basisscholen veel gebruik gemaakt van het NME-aanbod in Achtkarspelen. In
    2013/2014 wordt in totaal 4649 keer deelgenomen aan een activiteit.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen    BOP onderzoek en communicatie   57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>4	
   	
     Voortgezet	
  onderwijs:	
  12-­‐16/18	
  jaar
Dit hoofdstuk geeft een beeld van het voortgezet onderwijs in de gemeente Achtkarspelen. Aan bod
komen het percentage leerlingen dat naar vmbo, havo, vwo, mbo en speciaal onderwijs gaat en
voortijdig schoolverlaten.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen   BOP onderzoek en communicatie   58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>4.1	
         De	
  scholen	
  voor	
  voortgezet	
  onderwijs	
  en	
  het	
  aantal	
  leerlingen	
  

Tabel          Vo-leerlingen wonende in de gemeente Achtkarspelen
                                                            2010/2011                 2012/2013                         2013/2014


Totaal voortgezet onderwijs                                      1.565                     1680                               1732


Bron          www.cbs.nl

Tabel         Scholen voor voortgezet onderwijs in de gemeente Achtkarspelen
Brincode            Naam school                                      Plaatsnaam                 Soort
12VI                Nordwin College                                  Buitenpost                 vmbo-groen bk(g)t
                                                                                                (mbo-groen leerjaar 1 en 2)
00ZV                CSG Lauwers College                              Buitenpost                 lwoo-vmbo (g)t-havo-vwo-gymn
00ZV/04YE02         VO Surhuisterveen: CSG Lauwers College &         Surhuisterveen             lwoo-vmbo bkt, onderbouw
                    OSG Singelland                                                              havo


Bron          www.achtkarspelen.nl
	
  
Tabel         Aantal leerlingen uit Achtkarspelen op de scholen voor voortgezet onderwijs in de gemeente
              Achtkarspelen (oktober 2011, oktober 2014)
Brincode          Naam school                                      Plaatsnaam                  Aantal leerlingen*
                                                                                               2011              2014
12VI              Nordwin College                                  Buitenpost                  141               156
21BZ              Nordwin College (Mbo leerjaar 1 en 2)            Buitenpost                  17                7
00ZV              CSG Lauwers College                              Buitenpost                  896               679
00ZV              VO Surhuisterveen: CSG Lauwers College           Surhuisterveen              208               152
04YE02            VO Surhuisterveen: OSG Singelland                Surhuisterveen              226               248

Bron          Gemeente Achtkarspelen, via DUO

*      In leerjaar 2013/2014 gingen 1732 leerlingen (cbs) uit Achtkarspelen naar het vo. Gezien de aantallen in deze tabel gaan
       hiervan veel leerlingen (1235) naar vo-scholen in Achtkarspelen. 497 leerlingen gaan naar vo-scholen buiten de gemeente.


Tabel         Leerlingen uit Achtkarspelen gaan daarnaast naar de volgende scholen voor voortgezet onderwijs
Brincode         Naam school
04YE             Singelland overige locaties                       164
02UV             Gomarus College                                   91
25CM             CSG Liudger                                       100
12VI             Nordwin College overige locaties
20DL             Piter Jelles
01NJ             AOC Terra
20EM             HN Werkman College
20BV             Preadinius Gymnasium
00ZX             Dockinga College
01UH             Maartens College
05NE             J.J. Boumanschool
14WI             Chr. Gymnasiyum Beijers Naudé
02VC             CDG Comenius
01KL             Noordzee College
14RP             CSG Groningen
30UV             Tjalling Koopmans
01WM             Burg. Harmsmaschool
02XE             De Saad

Bron          Gemeente Achtkarspelen, via DUO




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                      BOP onderzoek en communicatie         59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>Conclusies	
  
•    In de gemeente Achtkarspelen is het aantal leerlingen dat naar het regulier voortgezet
     onderwijs gaat behoorlijk toegenomen. In schooljaar 2013/2014 gaan 1732 leerlingen naar het
     regulier voortgezet onderwijs. Dit zijn 167 leerlingen meer dan in 2010/2011.
•    Het aantal leerlingen uit Achtkarspelen dat naar het regulier voortgezet onderwijs buiten de
     gemeente gaat neemt toe. In 2010/2011 gaan 148 leerlingen naar een school buiten de gemeente.
     In 2013/2014 gaan 497 leerlingen naar een school buiten de gemeente. Leerlingen die binnen de
     gemeente voortgezet onderwijs volgen, gaan naar het Lauwers College in Buitenpost (679 in 2014),
     het vo in Surhuisterveen (400) en het Nordwin College in Buitenpost (156). (In werkelijkheid zitten er
     meer leerlingen op deze scholen. Dit zijn leerlingen uit andere gemeenten.) Leerlingen die buiten de
     gemeente voortgezet onderwijs volgen, gaan met name naar Drachten (Singelland 164, Gomarus
     College 91 en CSG Liudger 100).


4.3	
       Onderwijssoorten	
  

Tabel        Onderwijssoorten (vo) van leerlingen wonende in de gemeente Achtkarspelen
                                                      2010/2011             2012/2013                   2013/2014
Onderwijssoorten
Totaal voortgezet onderwijs                        1.565 (100%)           1680 (100%)                 1732 (100%)
Vo algemene leerjaren 1-3                             654 (42%)             724 (43%)                   725 (42%)
Vwo 3-6                                               181 (12%)             185 (11%)                   186 (11%)
Havo 3-5                                              249 (16%)             283 (17%)                   282 (16%)
Vmbo theoretische/gemengde leerweg 3-4                198 (13%)             228 (14%)                   255 (15%)
Vmbo basis/kaderberoeps 3-4                           210 (13%)             197 (12%)                   213 (12%)
Praktijkonderwijs                                       73 (5%)                63 (4%)                     71 (4%)


Vavo                                                         12                    10                             15


Bron        www.cbs.nl


Tabel      Onderwijssoorten van leerlingen wonende in Friesland
                                                      2010/2011             2012/2013                   2013/2014
Onderwijssoorten
Totaal voortgezet onderwijs                       38.067 (100%)          38 860 (100%)              39 288 (100%)
Vo algemene leerjaren 1-3                          15.858 (42%)           16 813 (43%)                16 941 (43%)
Vwo 3-6                                             5.517 (15%)            5 132 (13%)                 5 052 (13%)
Havo 3-5                                            6.218 (16%)            6 068 (16%)                 6 147 (16%)
Vmbo theoretische/gemengde leerweg 3-4              4.683 (12%)            5 066 (13%)                 5 228 (13%)
Vmbo basis/kaderberoeps 3-4                         4.565 (12%)            4 493 (12%)                 4 638 (12%)
Praktijkonderwijs                                    1.226 (3%)             1 288 (3%)                  1 282 (3%)


Vavo                                                        494                   380                         350


Bron        www.cbs.nl




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen            BOP onderzoek en communicatie    60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>Tabel       Onderwijssoorten van leerlingen wonende in Nederland
                                                                                2010/2011                     2012/2013                   2013/2014
Onderwijssoorten
Totaal voortgezet onderwijs                                          939 534 (100%)                     961 099 (100%)               974 360 (100%)
Vo algemene leerjaren 1-3                                             393 354 (42%)                      409 838 (43%)                413 754 (42%)
Vwo 3-6                                                               164 687 (18%)                      162 137 (17%)                161 469 (17%)
Havo 3-5                                                              151 193 (16%)                      153 350 (16%)                156 773 (16%)
Vmbo theoretische/gemengde leerweg 3-4                                101 714 (11%)                      107 957 (11%)                111 602 (12%)
Vmbo basis/kaderberoeps 3-4                                           101 967 (11%)                      100 141 (10%)                102 137 (11%)
Praktijkonderwijs                                                         26 619 (3%)                        27 676 (3%)                 28 625 (3%)



Bron        www.cbs.nl


Figuur 10 Onderwijssoorten (vo) van leerlingen die wonen in de gemeente Achtkarspelen (in %)


    Vo algemene leerjaren 1-3

                      Vwo 3-6

                     Havo 3-5

   Vmbo theoretisch-gemengd

     Vmbo basis-kaderberoeps

              Praktijkonderwijs


                                  0          5         10            15         20        25      30    35     40   45

                         Schooljaar 2013/204                         Schooljaar 2010/2011


Bron        www.cbs.nl


Schoolsoorten 2013/2014 in %


    Vo algemene leerjaren 1-3


                      Vwo 3-6


                     Havo 3-5
                                                                                               Nederland 2013/204

   Vmbo theoretisch-gemengd                                                                    Friesland 2013/204
                                                                                               Achtkarspelen 2013/2014
     Vmbo basis-kaderberoeps


              Praktijkonderwijs


                                  0	
     10	
     20	
     30	
       40	
      50	
  


Bron        www.cbs.nl




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                                              BOP onderzoek en communicatie   61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>                                                                         	
  
Het percentage leerlingen in de gemeente Achtkarspelen dat in 2013 in het derde leerjaar Leerweg Ondersteunend
Onderwijs krijgt is 11,2 (Bron http://www.trendsinbeeld.minocw.nl).



Conclusies	
  
•   Het aandeel leerlingen in de verschillende niveaus van het voortgezet onderwijs is nagenoeg
    gelijk gebeleven. In 2013/2014 zit 11% van de leerlingen in vwo 3-6, 16% in havo 3-5, 15% in vmbo
    theoretische/gemengde leerweg 3-4, 12% in vmbo basis/kaderberoepsgerichte leerweg 3-4 en 4% in
    het praktijkonderwijs. Het aandeel leerlingen in het vwo, de basis- en kaderberoepsgerichte leerweg
    en het praktijkonderwijs is vergeleken met 2010/2011 met 1% afgenomen. In de
    theoretische/gemengde leerweg is het aandeel leerlingen met 2% gestegen. Het aandeel leerlingen
    in havo 3-5 is gelijk gebleven. Het niveau in Friesland (13% vwo, 16% havo) en Nederland (17%
    vwo, 16% havo) ligt nog steeds hoger.
•   Het aandeel leerlingen in Achtkarspelen dat in het derde leerjaar Leerweg Ondersteunend
    Onderwijs (LWOO) krijgt neemt af. In 2013 krijgt 11,2% van de leerlingen LWOO. In 2009 was dit
    nog 16-18% van de leerlingen.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen          BOP onderzoek en communicatie   62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>4.4	
      (Zeer)	
  zwakke	
  en	
  excellente	
  scholen	
  voortgezet	
  onderwijs	
  	
  

In Achtkarspelen zijn geen (zeer) zwakke scholen voor voortgezet onderwijs. Daarentegen staan er ook geen
scholen op de lijst van excellente scholen. Wel maakte RTL Nieuws melding van het feit dat osg Singelland in
Surhuisterveen (vmbo-b/k) en het Lauwerscollege in Surhuisterveen (vmbo–k) het beste scoorden op de examens
in de provincie Friesland.




Uit: www.rtlnieuws.nl


Conclusies	
  
•    In de gemeente Achtkarspelen zijn geen (zeer) zwakke scholen voor voortgezet onderwijs.
•    Osg Singelland (vmbo b/k) en het Lauwerscollege (vmbo-k) in Surhuisterveen scoorden in
     2014 het beste op de examens in de provincie Friesland.
	
  
	
  
4.5	
      Gezondheidsbeleid	
  in	
  het	
  voortgezet	
  onderwijs	
  	
  
Tabel      Vo-scholen met gezondheidsbeleid (2015)
Naam school                                     Plaatsnaam                 Werkt met Gezonde School*
Nordwin College                                 Buitenpost                 Ja
CSG Lauwers College                             Buitenpost                 Ja
VO Surhuisterveen: CSG Lauwers College &        Surhuisterveen             Ja
OSG Singelland


Bron       Beleidsnota ‘Achtkarspelen Gezond en Wel’

* Gezondeschool.nl helpt scholen die structureel aan gezondheid willen werken.



Conclusie	
  
•    Alle vo-scholen in de gemeente Achtkarspelen werken met de Gezonde School.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen               BOP onderzoek en communicatie   63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>5	
             Vervolgonderwijs:	
  16-­‐23	
  jaar	
  
5.1	
           Aantal	
  leerlingen	
  in	
  het	
  vervolgonderwijs	
  en	
  de	
  scholen	
  

Tabel           Aantal leerlingen uit de gemeente Achtkarspelen in het vervolgonderwijs
                                                              2010/2011                 2012/2013                     2013/2014


Middelbaar beroepsonderwijs                                        1.091                      1022                           994
Hoger beroepsonderwijs                                               511                       499                           687
Wetenschappelijk onderwijs                                            90                         67                          240


Bron            www.cbs.nl



Tabel           Mbo-scholen van leerlingen uit Achtkarspelen (oktober 2011, 2012, 2013)
Brincode           Naam school                                         Aantal leerlingen      Aantal leerlingen   Aantal leerlingen
                                                                                     2011                 2012                 2013
21BZ               Nordwin College, Buitenpost (mbo 1 en 2)                            17                     -                    -
08PG               Friese Poort                                                       592                  544                  550
25LG               Friesland College                                                  202                  202                  201
12VI               Nordwin College*                                                    69                  70*                  68*
25LU               Alfa-college                                                        57                   46                   46
25LW               Noorderpoort                                                        53                   52                   52

Bron            (Duo), via gemeente Achtkarspelen


*       In de aantallen is het aantal leerlingen op het Nordwin College in Buitenpost (mbo) meegenomen. In Buitenpost zaten in 2014

        7 leerlingen uit Achtkarspelen in mbo 1 en 2 (bron leerplichtadministratie Achtkarspelen).




Conclusies	
  
•       Het aantal leerlingen uit de gemeente Achtkarspelen dat naar het mbo gaat, neemt af. In
        schooljaar 2010/2011 gaan 1091 leerlingen naar het mbo, in 2013/2014 zijn dit er 994. Een afname
        van 97 leerlingen.
•       Het aantal jongeren uit Achtkarspelen dat naar het hbo en wo gaat lijkt toe te nemen. In
        schooljaar 2010/2011 gaan 511 jongeren naar het hbo en 90 naar het wo. In 2013/2014 zijn dit er
        resp. 687 en 240. Een toename van 176 hbo’ers en 150 wo’ers. Omdat het niet bekend is hoeveel
        jongeren er vanuit Achtkarspelen naar elders verhuizen om te gaan studeren, is het niet met
        zekerheid te zeggen of er meer jongeren hoger onderwijs volgen.
•       Mbo-leerlingen uit Achtkarspelen gaan met name naar mbo-scholen buiten de gemeente.
        Binnen de gemeente is 1 mbo-school, namelijk het Nordwin College in Buitenpost (leerjaar 1 en 2).
        Hier gaan in 2013 in totaal 7 leerlingen uit Achtkarspelen naar toe. In werkelijkheid zitten er meer
        leerlingen op deze school. Dit zijn leerlingen uit andere gemeenten. Van de leerlingen die buiten de
        gemeente naar school gaan, zitten de meeste leerlingen op het Friese poort (550) en het Friesland
        College (201). Daarnaast gaan er veel leerlingen naar het Nordwin College (68), het Noorderpoort
        (52) en het Alfa-college (46).




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                         BOP onderzoek en communicatie    64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>5.2	
        Onderwijssoorten	
  mbo	
  

Tabel        Onderwijssoorten van leerlingen/studenten die wonen in de gemeente Achtkarspelen
                                                         2010/2011           2012/2013                  2013/2014*
Onderwijssoorten
Totaal middelbaar beroepsonderwijs                     1.091 (100%)        1022 (100%)                  994 (100%)
Mbo bol                                                  804 (74%)           752 (74%)                   761 (77%)
Mbo bbl                                                  287 (26%)           270 (26%)                   233 (23%)
Assistentopleiding (niveau 1)                               52 (5%)             23 (2%)                     21 (2%)
Basisberoepsopleiding (niveau 2)                         309 (28%)           274 (27%)                   218 (22%)
Vakopleiding (niveau 3)                                  300 (28%)           288 (28%)                   338 (34%)
Middenkaderopleiding (niveau 4a)                         425 (39%)           436 (43%)                   417 (42%)
Specialistenopleiding (niveau 4b)                            5 (1%)            1 (0,1%)                            -


Hoger beroepsonderwijs                                            511              499                          687


Wetenschappelijk onderwijs                                         90               67                          240
Bron         www.cbs.nl


Tabel        Onderwijssoorten van leerlingen/studenten die wonen in Friesland
                                                      2010/2011              2012/2013                  2013/2014*
Onderwijssoorten
Totaal middelbaar beroepsonderwijs                24.504 (100%)           23.761 (100%)              23.611 (100%)
Mbo bol                                            18.640 (76%)            18.548 (78%)                18.843 (80%)
Mbo bbl                                             5.864 (24%)             5.213 (22%)                 4.768 (20%)
Assistentopleiding (niveau 1)                          910 (4%)                731 (3%)                   659 (3%)
Basisberoepsopleiding (niveau 2)                    5.831 (24%)             5.252 (22%)                 4.963 (21%)
Vakopleiding (niveau 3)                             6.657 (27%)             6.186 (26%)                 6.965 (30%)
Middenkaderopleiding (niveau 4a)                   11.020 (45%)            11.567 (47%)                11.020 (47%)
Specialistenopleiding (niveau 4b)                     86 (0,4%)               25 (0,1%)                     4 (0,02)


Hoger beroepsonderwijs                                   18.326                 18.477                      20.087


Wetenschappelijk onderwijs                                2.107                   2.071                       6.960
Bron         www.cbs.nl


Tabel        Onderwijssoorten van leerlingen/studenten die wonen in Nederland
                                                      2010/2011              2012/2013                  2013/2014*
Onderwijssoorten
Totaal middelbaar beroepsonderwijs              528.009 (100%)           510.857 (100%)             499.843 (100%)
Mbo bol                                           357.758 (68%)           360.202 (71%)              370.546 (74%)
Mbo bbl                                           170.251 (32%)           150.655 (30%)              129.297 (26%)
Assistentopleiding (niveau 1)                       25.084 (5%)             22.580 (4%)                 20.166 (4%)
Basisberoepsopleiding (niveau 2)                  129.347 (25%)           118.223 (23%)              110.937 (22%)
Vakopleiding (niveau 3)                           144.542 (27%)           139.634 (27%)              147.481 (30%)
Middenkaderopleiding (niveau 4a)                  225.304 (43%)           228.849 (45%)              220.684 (44%)
Specialistenopleiding (niveau 4b)                    3.732 (1%)            1.571 (0,3%)                  575 (0,1%)


Hoger beroepsonderwijs                                  416629                 421.693                     440.203


Wetenschappelijk onderwijs                              242.345                241.372                     250.111
Bron         www.cbs.nl
* voorlopige cijfers




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen             BOP onderzoek en communicatie   65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>Figuur      Onderwijssoorten (mbo) van leerlingen die wonen in Achtkarspelen (in %)




    Specialistenopleiding (niveau 4b)

    Middenkaderopleiding (niveau 4a)

                Vakopleiding (niveau 3)

    Basisberoepsopleiding (niveau 2)

         Assistentopleiding (niveau 1)

                                          0   5    10   15    20    25        30   35   40     45

                           Schooljaar 2013/204      Schooljaar 2010/2011


Bron        www.cbs.nl

Figuur      Onderwijssoorten (mbo) van leerlingen in 2013-2014 (in %)


    Specialistenopleiding (niveau 4b)



    Middenkaderopleiding (niveau 4a)


                                                                                   Nederland
                Vakopleiding (niveau 3)
                                                                                   Friesland
                                                                                   Achtkarspelen
    Basisberoepsopleiding (niveau 2)



         Assistentopleiding (niveau 1)


                                          0   10   20    30    40        50

Bron        www.cbs.nl




Conclusie	
  
•   Het niveau van mbo-leerlingen in Achtkarspelen stijgt. Er gaan meer leerlingen naar niveau 4a
    en 3, en minder leerlingen naar niveau 1 en 2. In schooljaar 2013/2014 gaat 42% naar niveau 4a,
    34% naar niveau 3, 22% naar niveau 2 en 2% naar niveau 1. Vergeleken met schooljaar 2010/2011
    gaan 3% meer leerlingen naar niveau 4 en 6% meer leerlingen naar niveau 3. In Friesland en
    Nederland gaan er meer leerlingen naar niveau 4 (resp. 47% en 44%). Maar hier was de afgelopen
    jaren een lichtere stijging te zien van het niveau.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                         BOP onderzoek en communicatie   66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>6	
        Voortijdig	
  schoolverlaten	
  

Tabel      Voortijdig schoolverlaters die wonen in de gemeente Achtkarspelen naar onderwijssoort (2012-2013)




De cijfers gaan over schooljaar 2012-2013. Waar normen genoemd worden, betreft het streefnormen voor het VO. Naast de

prestatienormen zijn er in het VO streefnormen bepaald die lager zijn dan de prestatienormen. De streefpercentages reflecteren

de normen die elke instelling zou moeten halen om te komen tot maximaal 25.000 vsv'ers en dienen vooral als stuurinstrument.

Bron: http://www.vsvverkenner.nl




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                  BOP onderzoek en communicatie       67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>	
  
Figuur     Percentage nieuwe voortijdig schoolverlaters in Achtkarspelen en Nederland




Bron       http://www.vsvverkenner.nl


Figuur     Percentage nieuwe voortijdig schoolverlaters in Achtkarspelen RMC De Friese Wouden




Bron: http://www.vsvverkenner.nl




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen        BOP onderzoek en communicatie   68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>Vsv	
  convenant	
  2012/2013	
  


Reductiedoelstelling voor 2012/2013 gehaald
Bestuurders van gemeenten, mbo-instellingen en vo-scholen hebben in mei 2012 het nieuwe vsv-convenant voor
de periode 2012/2016 ondertekend. Doel van dit vsv-convenant is om de komende jaren het aantal nieuwe vsv’ers
in de regio verder te reduceren, zodat in 2016 de landelijke doelstelling van maximaal 25.000 nieuwe vsv’ers wordt
bereikt. De samenwerking tussen onderwijs en gemeenten moet leiden tot structurele borging van maatregelen ter
voorkoming van voortijdig schoolverlaten. In de regio De Friese Wouden is op basis van de voorlopige cijfers de
reductiedoelstelling voor 2012/2013 gehaald. Het gaat dus heel goed.


Aantal doelgroepen telt niet meer mee als vsv’er
Vanaf de start van het huidige convenant telt een aantal doelgroepen, dat eerder ten onrechte als vsv’er werd
aangemerkt, niet meer mee:
•   jongeren die overstappen vanuit regulier bekostigd onderwijs naar niet-bekostigd, erkend onderwijs;
•   jongeren met een vrijstelling van de leerplicht;
•   jongeren met een mbo-1 diploma (entreeopleiding) en een baan van minstens 12 uur op de teldatum van 1
    oktober;
•   jongeren die op 1 oktober als vsv’er zijn geteld, maar in de daaropvolgende maanden oktober, november of
    december alsnog een startkwalificatie halen (verlate startkwalificatie);
•   jongeren die van het vmbo en het mbo naar de politieschool of defensieopleidingen gaan;
•   jongeren die uit het regulier onderwijs direct doorstromen naar een school in het (voortgezet) speciaal onderwijs
    en praktijkonderwijs;
•   eerstejaars nieuwkomers (buitenlandse jongeren die hier worden opgevangen), ook wel bekend als ISK-
    leerlingen, anderstaligen, asielzoekers of vreemdelingen.
Bron: Regionaal Jaarverslag RMC en leerplichtregio De Friese Wouden



Typen	
  voortijdig	
  schoolverlaters	
  
De regio Friese Wouden (waartoe de gemeente Achtkarspelen behoort) maakt onderscheid tussen verschillende
typen voortijdig schoolverlaters. Zo wordt de achterliggende problematiek duidelijk en kan meer maatwerk geboden
worden. De cijfers over het schooljaar 2012/2013 laten zien dat:
•   6% twijfelt over de beroepskeuze en daarmee een loopbaantwijfelaar is.
•   17% van de vsv’ers niet in staat is om een opleiding op het niveau van een startkwalificatie te behalen en tot de
    niet-kunners behoort.
•   39% van de vsv’ers opstapper is of aan het werk gaat.
•   28% van het aantal vsv’ers overbelast is.
Opmerkelijk is dat tijdens het afgelopen schooljaar het aantal opstappers flink is toegenomen. Van de opstappers
heeft 40% daadwerkelijk een baan. 60% wil wel werken, ‘heeft genoeg van school’, maar heeft nog geen werk
gevonden waarmee in het levensonderhoud kan worden voorzien. Hier ligt een uitdaging: hoe kan de RMC-functie
ervoor zorgen dat deze jongeren gekwalificeerd de arbeidsmarkt betreden?
Bron: Regionaal Jaarverslag RMC en leerplichtregio De Friese Wouden




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen           BOP onderzoek en communicatie    69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>Conclusies	
  
•   Het aandeel nieuwe voortijdig schoolverlaters in Achtkarspelen ligt binnen alle doelgroepen
    onder de landelijke streefnormen. In 2012/2013 zijn in de gemeente Achtkarspelen 38 nieuwe
    voortijdig schoolverlaters. Dit is 1,6% van het totaal aantal vo’ers en mbo’ers. Het aandeel voortijdig
    schoolverlaters ligt binnen alle doelgroepen onder de landelijke streefnormen. In 2009/2010 lag het
    percentage nieuwe voortijdig schoolverlaters veel hoger (3,2%). Dat het percentage nu veel lager
    ligt, heeft onder andere te maken met het feit dat een aantal doelgroepen, met de start van het vsv-
    convenant 2012-2016, niet meer als vsv’er wordt aangemerkt.
•   Het aandeel nieuwe vsv’ers in Achtkarspelen ligt lager dan in Nederland en ongeveer gelijk
    aan het aandeel in RMC-regio De Friese Wouden. In Achtkarspelen ligt het aandeel nieuwe
    vsv’ers een half procent lager dan in Nederland (1,6% tegenover 2,1%) In De Friese Wouden ligt het
    aandeel vsv’ers 0,1% lager dan in Achtkarpelen (1,5% tegenover 1,6%).
•   De meeste vsv’ers komen uit het mbo. In 2012/2013 verlaat 4,4% van de leerlingen uit het mbo
    voortijdig de school. Vooral binnen niveau 1 en 2 vallen veel leerlingen uit. In het voortgezet
    onderwijs ligt dit percentage op 0,1%.
•   Een groot deel van de vsv’ers in RMC-regio De Friese Wouden is opstapper/wil werken of is
    overbelast. De Regio Friese Wouden maakt onderscheid tussen verschillende typen vsv’ers. De
    cijfers over het schooljaar 2012/2013 laten zien dat 39% van de vsv’ers opstapper is of aan het werk
    gaat, 28% van het aantal vsv’ers overbelast is, 17% van de vsv’ers niet in staat is om een opleiding
    op het niveau van een startkwalificatie te behalen en tot de niet-kunners behoort, en 6% twijfelt over
    de beroepskeuze en daarmee een loopbaantwijfelaar is. Van de opstappers heeft 40%
    daadwerkelijk een baan. 60% wil wel werken, ‘heeft genoeg van school’, maar heeft nog geen werk
    gevonden waarmee in het levensonderhoud kan worden voorzien.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen     BOP onderzoek en communicatie   70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>7	
         Arbeidsmarkt	
  &	
  Onderwijs	
  
	
  
Dit hoofdstuk bestaat uit de volgende onderdelen: kenmerken van de beroepsbevolking, werk en
ondernemerschap in Achtkarspelen, jeugdwerkloosheid- en uitkeringen, prognoses en oriëntatie op de
arbeidsmarkt, en braindrain.


	
  
7.1	
       Kenmerken	
  beroepsbevolking	
  Achtkarspelen	
  

Tabel       Werkgebied beroepsbevolking Achtkarspelen




                                                                                                                           	
  
Bron        Cbs 2009. Uit: Naar een regionaal voorzieningenspreidingsmodel in Noordoost Frylân 2020-2030,
            januari 2014




Tabel       Potentiële beroepsbevolking Achtkarspelen en Nederland

Potentiële beroepsbevolking (15-64)             Achtkarspelen                       Nederland
Aantal                                          18.015                              11.077.308
Percentage van de totale bevolking              64,1                                66,0

Bron        www.zorgatlas.nl


Tabel       Beroepsbevolking (15-65 jaar) naar opleidingsniveau, Achtkarspelen, Friesland en Nederland

                                       totaal    Laag %         Middel %   Hoog %   Onbekend %


Achtkarspelen     2007/2009           18.100             46           41       13
                  2008/2010           16.700             43           41       16
                  2011/2013           17.300             41           45       14


Friesland         2009               420.000             33           46       20               1
                  2010               421.000             31           45       23               1
                  2013               413.000             30           45       23               2


Nederland         2009                11014              32           40       27               1
                  2010                11017              31           40       28               1
                  2013                11013              28           41       29               2



Bron        www.cbs.nl




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                BOP onderzoek en communicatie   71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>Figuur      Opleidingsniveau beroepsbevolking (15-65 jaar) gemeente Achtkarspelen 2011/2013 (in %)



                  14%	
                             laag
                              41%	
  
                                                    midden
             45%	
                                  hoog




Figuur      Opleidingsniveau beroepsbevolking (15-65 jaar) Friesland 2013 (in %)



               2%	
                               laag
            23%	
   30%	
  
                                                  midden
                                                  hoog
                  45%	
                           onbekend




Figuur      Opleidingsniveau beroepsbevolking (15-65 jaar) Nederland 2013 (in %)




                      2%	
                               laag
                29%	
        28%	
  
                                                         midden
                                                         hoog

                       41%	
                             onbekend




Bron        www.cbs.nl


Tabel       Bruto participatiegraad Achtkarspelen, Friesland en Nederland

                                                                  Leeftijd                                    Onderwijsniveau


                        totaal          15 – 25    25 – 35        35 – 45    45 – 55   55 – 65        Laag       Middelbaar      Hoog
Achtkarspelen
2008/2010                   64,7              .      83,1             85,2     72,0          .         50,9            70,8      87,8
2010/2012                   65,1              .      88,6             81,7     73,3          .         48,1            75,4      83,4
2011/2013                   67,9              .      93,5             77,3     77,9      51,3          54,2            76,7      80,1


Friesland
2011                        69,6          39,8       89,0             86,8     81,9      48,9          51,4            73,9      86,7
2013                        72,2          43,7       86,7             85,3     83,1      60,1          52,7            76,8      89,7


Nederland
2011                        71,1          42,1       87,2             85,7     82,8      53,7          52,4            74,9      86,5
2013                        72,1          42,3       86,1             85,9     83,1      59,6          51,6            75,2      88,0

Bron        www.cbs.nl




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                           BOP onderzoek en communicatie    72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>Tabel       Bruto participatiegraad mannen en vrouwen Achtkarspelen, Friesland en nederland
                              mannen                           vrouwen                        totaal
Achtkarspelen
2010/2012                     73,0                             56,4                           65,1
2011/2013                     76,6                             58,3                           67,9


Friesland
2011                          77,5                             61,3                           69,6
2013                          79,9                             64,3                           72,2


Nederland
2011                          78,3                             63,8                           72,1
2013                          78,7                             65,4                           72,1

Bron        www.cbs.nl

Tabel       Netto participatiegraad Achtkarspelen, Friesland en Nederland

                                                    Leeftijd                                        Onderwijsniveau


                    totaal   15 – 25     25 – 35    35 – 45      45 – 55     55 – 65        Laag       Middelbaar      Hoog
Achtkarspelen
2008/2010            62,4            .      79,1        83,0          70,7         .         48,4            68,1      86,9
2010/2012            60,5            .      82,3        75,5          69,2         .         43,5            70,5      79,5
2011/2013            62,2            .      88,5        71,7          70,0     46,5          48,8            69,8      77,1


Friesland
2011                 65,6       35,7        83,4        83,1          77,7     46,4
2013                 65,5       36,5        78,5        77,7          76,7     55,6


Nederland
2011                 67,2       38,0        82,4        82,0          79,0     51,0
2013                 66,1       35,6        79,1        80,0          77,5     55,0

Bron        www.cbs.nl


Tabel       Standcijfers Niet Werkende Werkzoekenden (NWW*), 2013




Bron        Basisset Regionale Arbeidsmarkinformatie, www.werk.nl


Tabel       Standcijfers Niet Werkende Werkzoekenden (NWW), 2014




Bron        Basisset Regionale Arbeidsmarkinformatie, www.werk.nl




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                 BOP onderzoek en communicatie    73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>*UWV WERKbedrijf publiceert cijfers over niet-werkende werkzoekenden (NWW) op de website www.werk.nl. De cijfers over

NWW verschillen van samenstelling met de werkloze beroepsbevolking (wbb) die het CBS publiceert. Enerzijds staan niet alle

werklozen ingeschreven bij UWV WERKbedrijf. Dit betreft vooral personen zonder recht op een uitkering, zoals jongeren en

herintreders. Anderzijds staan er personen bij UWV ingeschreven die niet tot de werkloze beroepsbevolking horen. Dit betreft met

name personen die niet direct beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt, bijvoorbeeld omdat zij een opleiding of cursus volgen. Dit

geldt ook voor personen die niet actief naar werk zoeken.



Definitie NWW

Niet-werkende werkzoekenden (NWW): bij UWV ingeschreven werkzoekenden van 15-64 jaar zonder werk of minder dan 12 uur

per week werkzaam. Werkloze beroepsbevolking (wbb): personen van 15-64 jaar zonder werk of minder dan 12 uur per week

werkzaam, die direct beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt en actief naar werk zoeken.



Defenitie NWW-i vanaf januari 2015
Vanaf januari 2015 volgt het CBS de internationaal afgesproken definitie van werkloosheid. Aansluitend daarop past ook UWV de

definitie van de niet-werkende werkzoekenden (nww) aan op de internationale definitie. Hiermee vervalt het urencriterium van 12

uur en de leeftijdsgrens van 65 jaar. Een niet -werkende werkzoekende is per januari 2015 iemand van 15 tot en met 74 jaar die

bij UWV als werkzoekende staat ingeschreven. De afkorting is nww-i van nww-internationaal. De nww-i bestaan uit WW-ers,

WWB-ers en werkzoekenden zonder uitkering.




Conclusies	
  
•   In Achtkarspelen werkt bijna eenderde van de beroepsbevolking in de gemeente
    Achtkarspelen. 48% werkt elders in Friesland en 20% werkt buiten Friesland. Dit laatste heeft
    ermee te maken dat de gemeente Achtkarspelen op de grens van de provincie Groningen ligt. Van
    de mensen die in Friesland werken, werkt 15% in één van de omliggende gemeenten Dantumadiel,
    Dongeradeel, Kollumerland en Tytjerksteradiel (cijfers uit 2009).
•   De potentiële beroepsbevolking (15-64 jarigen) in Achtkarspelen ligt lager dan in Nederland.
    In Achtkarspelen behoort in 2013 64,1% van de totale bevolking tot de potentiële beroepsbevolking.
    In Nederland ligt dit percentage op 66%.
•   Een groot deel van de beroepsbevolking in Achtkarspelen is laag opgeleid. Een klein deel is
    hoog opgeleid. In 2011/2013 ligt het percentage laagopgeleiden op 41. In vergelijking met Friesland
    en Nederland is dat veel (resp. 30% en 28% in 2013). Het percentage hoger opgeleiden ligt in
    2011/2013 op 14. In vergelijking met Friesland en Nederland is deze groep erg klein (resp. 23% en
    29% in 2013). 45% van de beroepsbevolking in Achtkarspelen is middelbaar opgeleid.
•   In Achtkarspelen stijgt het aandeel mensen van de beroepsbevolking met een middelbare
    opleiding (havo/vwo, mbo 2, 3 en 4). In 2007/2009 heeft 41% van de beroepsbevolking in
    Achtkarspelen een middelbare opleiding, in 2010/2013 is dit 45%. Het percentage laagopgeleiden
    nam met 5 af. In Friesland en Nederland daalt het percentage lager opgeleiden ook, maar neemt het
    percentage hoger opgeleiden iets meer toe.
•   De bruto arbeidsparticipatie in Achtkarspelen (het percentage mensen dat werk heeft of
    zoekt) stijgt licht, maar ligt lager dan in Friesland en Nederland. In 2008/2010 ligt dit percentage
    op 64,7, in 2011/2013 op 67,9. In Friesland en Nederland liggen deze percentages in 2013 op resp.
    72,2 en 72,1.


Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                    BOP onderzoek en communicatie       74
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>•   De bruto arbeidsparticipatie van ‘jongeren’ (25 tot 35 jarigen) in Achtkarspelen stijgt flink en
    ligt hoger dan in Friesland en Nederland. In 2008/2010 heeft of zoekt 83,1% van de 25 tot 35
    jarigen werk, in 2011/2013 ligt dit percentage op 93,5. In Friesland en Nederland liggen deze
    percentages in 2013 op resp. 86,7 en 86,1.
•   In Achtkarspelen is de bruto participatiegraad van vrouwen vergeleken met die van mannen
    laag. Deze ligt ook lager vergeleken met de bruto participatiegraad van vrouwen in Friesland
    en Nederland. In 2011/2013 heeft of zoekt 58,3% van de vrouwen in Achtkarspelen werk. Voor de
    mannen ligt dit percentage op 76,6. In Friesland en Nederland ligt de bruto participatiegraad voor
    vrouwen op resp. 64,3% en 65,4% in 2013. (Er zijn geen gegevens beschikbaar over de bruto
    participatie naar geslacht en leeftijd. Naar verwachting zal de bruto participatie van vrouwen in
    Achtkarspelen bij de jongere leeftijdsgroepen veel hoger liggen (zie bruto participatie 25-35 jarigen).
•   De netto arbeidsparticipatie (het aandeel mensen van de beroepsbevolking dat werk heeft) in
    Achtkarspelen is stabiel, maar ligt lager dan in Friesland en Nederland. In de periode
    2008/2010 heeft gemiddeld 62,4% van de beroepsbevolking in Achtkarspelen werk. In 2011/2013
    ligt dit percentage op 62,2. In Friesland en Nederland liggen deze percentages hoger (resp. 65,5 en
    66,1 in 2013).
• De netto arbeidsparticipatie van ‘jongeren’ (25 tot 35 jarigen) in Achtkarspelen stijgt flink en
    ligt hoger dan in Friesland en Nederland. In 2008/2010 heeft 79,1% van de 25 tot 35 jarigen werk,
    in 2011/2013 ligt dit percentage op 88,5. In Friesland en Nederland liggen deze percentages in 2013
    op resp. 78,5 en 79,1.
•   Het percentage Niet Werkende Werkzoekenden (NWW’ers) daalt licht (NWW’ers staan bij
    UWV ingeschreven als werkzoekend). Het percentage NWW’ers ligt ongeveer gelijk aan dat
    van Friesland, maar hoger dan in Nederland. In december 2014 ligt het aandeel NWW-ers in
    Achtkarspelen op 12,9%. In december 2013 is dit nog 13,7%. In Friesland en Nederland ligt dit
    aandeel in december 2014 op resp. 12,5% en 10,6%




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen     BOP onderzoek en communicatie   75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>7.2	
        Werk	
  en	
  ondernemerschap	
  in	
  Achtkarspelen	
  


Tabel        Aantal bedrijven per sector in Achtkarspelen, met nieuwe vestigingen en opheffingen vanaf 1 januari
             2015 (meetmoment 30 maart 2015)

Sector                         Aantal bedrijven        Nieuwe            Opgeheven          Verschil        Aantal
                                                       vestigingen       vestigingen                        faillissementen
Agrosector                                     195                   1                  0              1                 0
Bouwnijverheid                                 440                   1                  0              1                 0
Detailhandel en ambachten                      356                   0                  2              -2                1
Groothandel                                    119                   0                  0              0                 0
Horeca, catering, sport en                     103                   0                  1              -1                0
recreatie
Industrie                                      121                   0                  0              0                 0
Kinderopvang                                      30                 0                  0              0                 0
Kunst, cultuur, amusement en                      32                 0                  0              0                 0
media
Vervoer                                           34                 0                  0              0                 0
Zakelijke en persoonlijke                      712                   1                  7              -6                0
dienstverlening
Zorg                                              70                 0                  0              0                 0
Totaal                                        2212                   3                 10              -7                1

Bron         www.ondernemersplein.nl


Op 1 januari 2010 telde de gemeente Achtkarspelen 2079 bedrijven. Bron: rapport Arbeidsmarkt en Onderwijs,
gemeente Achtkarspelen, 2011




Bron         Wurkgelegenheid Fryslan. Uitkomst wurkgelegenheidsûndersiik 2013

In 2010 telde de gemeente Achtkarspelen 7396 fulltime banen. Bron: rapport Arbeidsmarkt en Onderwijs,
gemeente Achtkarspelen, 2011




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                 BOP onderzoek en communicatie   76
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>Tabel    Aantal zelfstandigen in Achtkarspelen




www.cbs.nl

Tabel    Aantal zelfstandigen in Friesland en Nederland




www.cbs.nl


Tabel    Aantal jongeren (15-27 jaar) in Achtkarspelen, Friesland en Nederland die zelfstandig zijn




www.cbs.nl


Innovatiehuis Lauwersdelta voor groeiondernemers
In Achtkarspelen (Buitenpost) staat het Lauwersdelta Innovatiehuis. Dit innovatiehuis biedt een inspirerende
werkomgeving aan ambitieuze en vernieuwende ondernemingen uit Noordoost-Fryslân en het Westerkwartier.
Nieuwe en bestaande MKB-ondernemingen met groeiambitie kunnen elkaar stimuleren en versterken, en op deze
manier doorgroeien. Innovatiehuis Lauwersdelta staat als regionaal kennis- en netwerkcentrum open voor alle
ondernemers (zie voor meer informatie op www.lauwersdelta.nl).




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen          BOP onderzoek en communicatie   77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>Tabel      Deelname startersavond en ‘Dwaande met je bedrijf’*

                                           Aantal deelnemers 2013                    Aantal deelnemers 2014
Startersavond                              48                                        43
Dwaande met je bedrijf                     50                                        101

Bron     Gemeente Achtkarspelen

*De 6 gemeenten in Noordoost Fryslân die samenwerken binnen het samenwerkingsverband Netwerk Noordoost organiseren
ieder jaar bijeenkomsten voor startende ondernemers. In het voorjaar de startersavond en in het najaar de cyclus ‘Dwaande met

je bedrijf’ (verdieping in ondernemerschap, bestaande uit 9 modules).




Conclusies	
  
•   Het aantal bedrijven/vestigingen (inclusief nevenvestigingen) in de gemeente Achtkarspelen
    neemt toe. In 2015 heeft Achtkarspelen 2.212 bedrijven (inclusief nevenvestigingen). In 2010 heeft
    Achtkarspelen nog 2079 bedrijven. De meeste bedrijven zijn te vinden in de sectoren ‘zakelijke en
    persoonlijke dienstverlening’ (712), bouwnijverheid (440), en detailhandel en ambachten (356).
•   Het aantal fulltime banen in de gemeente Achtkarspelen neemt af. In 2013 heeft Achtkarspelen
    6593 fulltime banen. In 2010 waren dit er 7396. De meeste fulltime banen zijn te vinden in de
    sectoren Industrie/delfstoffenwinning (1718), Handel en reparatie (1175), en Bouwnijverheid (950).
•   In de gemeente Achtkarspelen zijn naar verhouding iets meer zelfstandigen dan in Friesland
    en Nederland. Van de werkende beroepsbevolking in Achtkarspelen zijn in 2010/2013 1900 van de
    10.700 mensen (18%) zelfstandig. In Friesland ligt dit percentage op 17 en in Nederland op 15.
•   Er zijn weinig jongeren (15-27 jaar) in Achtkarspelen die zelfstandige zijn. Maar het
    percentage jonge zelfstandigen ligt in Achtkarspelen iets hoger dan in Friesland en
    Nederland. In 2013 zijn 100 van de 2400 (4,2%) werkzame jongeren zelfstandige. In Friesland ligt
    dit percentage op 3,3 en in Nederland op 3,2.
•   In Achtkarspelen (Buitenpost) staat het Lauwersdelta Innovatiehuis. Dit innovatiehuis biedt
    een inspirerende werkomgeving aan ambitieuze en vernieuwende ondernemingen uit
    Noordoost Fryslân en het Westerkwartier. Nieuwe en bestaande MKB-ondernemingen met
    groeiambitie kunnen elkaar stimuleren en versterken, en op deze manier doorgroeien. Innovatiehuis
    Lauwersdelta staat als regionaal kennis- en netwerkcentrum open voor alle ondernemers.
•   In de regio Noordoost Fryslând is veel belangstelling voor de startersavond en de cyclus
    ‘Dwaande met je bedrijf’. In 2014 namen 43 mensen deel aan de startersavond en 101 aan
    ‘Dwaande met je bedrijf’.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                 BOP onderzoek en communicatie       78
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>7.3	
      Jeugdwerkloosheid	
  en	
  uitkeringen	
  


Tabel      Standcijfers niet-werkende werkzoekenden (NWW), 2013




Tabel      Standcijfers niet-werkende werkzoekenden (NWW), 2014




Tabel      Standcijfers niet-werkende werkzoekenden (NWW-i), 2015




Bron       Basisset Regionale Arbeidsmarkinformatie, www.werk.nl




Tabel      Jonge NWW’ers* (< 27 jaar) naar opleidingsniveau




Bron       Basiscijfers Jeugdinformatie over de arbeidsmarkt, het onderwijs en leerplaatsen in de regio Friesland,
           okt. 2014, www.werk.nl




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen          BOP onderzoek en communicatie   79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>In de gemeente Achtkarspelen waren in 2014 in totaal 235 jongeren (< 27 jaar) NWW-er*. Uit: www.monitorfryslan.nl




In 2014 waren in Achtkarspelen in totaal 98 jongeren met een WW*-uitkering. Dit is 8,8% van de jongeren van
15-24 jaar. Dit is vergeleken met andere gemeenten in Friesland hoog.
Uit: www.monitorfryslan.nl




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen         BOP onderzoek en communicatie   80
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>Tabel      Aantal jongeren (< 27 jaar) met een WW-uitkering




Bron       Basiscijfers Jeugdinformatie over de arbeidsmarkt, het onderwijs en leerplaatsen in de regio Friesland,
           okt. 2014, www.werk.nl


Op Fries niveau is de grootste daling van jongeren met een WW-uitkering te zien onder jongeren die werkzaam
waren in de bouwnijverheid (-55%). Het aantal nieuwe WW-uitkeringen aan jongeren die werkzaam waren in de
bedrijfssector Vervoer en opslag is het meest gestegen (+10%).
Uit: Basiscijfers Jeugdinformatie over de arbeidsmarkt, het onderwijs en leerplaatsen in de regio Friesland


*De Werkloosheidswet (WW) is er voor diegenen die werkloos zijn geworden. De laatste jaren zijn de eisen waaraan voldaan

moet worden een stuk strenger geworden: men dient werkloos te zijn in de zin van de WW; men verliest minimaal 5 werkuren per

week (of als u minder dan 10 uur werkte, minimaal de helft van de totale arbeidsuren); men heeft geen recht meer op loon over

die verloren werkuren; men is in staat en bereid om werk te accepteren en men dient verzekerd te zijn voor de WW.




Uit        www.monitorfryslan.nl



In 2014 is het percentage wajongers* in Achtkarspelen 34,3%, dit zijn in totaal 171 jongeren (in 2011 was het
percentage wajongers 7,36%). Daarmee is Achtkarspelen de gemeente (op Harlingen en Ferweradiel na) met het
hoogste percentage wajongers.


*De wet Wajong staat voor Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten. Het UWV (Uitvoeringsinstituut



Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                  BOP onderzoek en communicatie    81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>Werknemersverzekeringen) voert de wet Wajong uit en biedt hulp bij het vinden en behouden van werk. Indien werken niet
(geheel) mogelijk is, zorgt de Wajong voor inkomen: een Wajong-uitkering. De Wajong is voor jongeren die voor hun 17e
verjaardag gehandicapt of langdurig ziek zijn, en voor studenten jonger dan 30 jaar die gehandicapt of langdurig ziek zijn geraakt.
Deze jongeren zijn vanwege hun ziekte of handicap al op jonge leeftijd moeilijk of niet in staat om te werken. Door gebruik te
maken van de Wajong zijn betreffende jongeren niet meer inkomensafhankelijk van hun ouders/verzorgers of de bijstand. Iemand
kan vanaf 18 jaar aanspraak maken op een Wajong-uitkering.




Het aantal jongeren in Achtkarspelen met een bijstandsuitkering is 80 (het percentage wordt niet vermeld).

Uit: www.monitorfryslan.nl




Conclusies	
  
•   In de gemeente Achtkarspelen is het aantal jonge werkzoekenden (< 27 jaar) vergeleken met
    andere Friese gemeenten gemiddeld. In 2014 zijn er in totaal 235 jongeren (< 27 jaar) NWW’er.
    (Het NWW-percentage < 27 jaar is niet bekend.)
•   Het aandeel jonge NWW’ers (< 27 jaar) in Achtkarspelen daalt. In december 2013 zijn er 225
    jonge NWW’ers (standcijfer). In december 2014 zijn dit er 155. Een afname van 65 jonge NWW’ers.
•   Jonge NWW’ers (< 27 jaar) in Achtkarspelen zijn vooral jongeren met een middelbare
    opleiding (minimaal mbo niveau 2 of havo/vwo) of jongeren zonder startkwalificatie (bao,
    vmbo of mbo niveau 1). Op 1 augustus 2014 heeft 51% van de jonge werkzoekenden een
    middelbare opleiding, 39% een lage opleiding en 9% een hoge opleiding. Dit ligt ongeveer gelijk met
    het Friese beeld.
•   Er zijn in Achtkarspelen, vergeleken met andere Friese gemeenten, veel jongeren (15-24 jaar)
    met een WW-uitkering. In 2014 hebben in Achtkarspelen in totaal 98 jongeren een WW-uitkering
    gehad. Dit is 8,8% van de jongeren van 15-24 jaar. In de meeste andere Friese gemeenten ligt dit
    percentage veel lager. Eind augustus 2014 (standcijfer) hebben 67 jongeren
    (< 27 jaar) in Achtkarspelen een WW-uitkering.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                     BOP onderzoek en communicatie         82
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>•   Het percentage jongeren met een WW-uitkering in Achtkarspelen daalt, maar dit gaat
    langzamer dan in Friesland en Nederland. In Achtkarspelen zijn eind augustus 2014 67 jongeren
    met een WW-uitkering. Een jaar eerder waren dat er 71. Dit is een daling van 6%. In Friesland
    hadden eind augustus 2014 1.030 jongeren een WW-uitkering. Een jaar eerder waren dat er 1.253.
    Dit is een daling van 18%. Landelijk daalde het percentage jongeren met een WW-uitkering 10%.
•   In de gemeente Achtkarspelen is het percentage jongeren (15-24 jaar) met een wajong-
    uitkering hoog. In 2014 is het percentage wajongers in Achtkarspelen 34,3, dit zijn in totaal 171
    jongeren. Daarmee heeft van de Friese gemeenten de gemeente Achtkarspelen (op Harlingen en
    Ferweradiel na) het hoogste percentage wajongers.
•   In de gemeente Achtkarspelen is het aantal huishoudens (tot 26 jaar) met een
    bijstandsuitkering vergeleken met andere gemeenten gemiddeld. In 2013 zijn in Achtkarspelen
    80 jonge huishoudens met een bijstandsuitkering. (Het percentage is onbekend.)




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen   BOP onderzoek en communicatie   83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>7.4	
      Prognose	
  en	
  oriëntatie	
  op	
  de	
  arbeidsmarkt	
  
Onderstaande grafiek laat zien van welk deel van de jongeren uit Friesland (<27 jaar) de WW-uitkering is beëindigd
vanwege werk vergeleken met het aandeel ‘andere redenen’. Deze andere redenen kunnen zijn: het bereiken van
de maximale duur van de WW-uitkering of ziekte. Per bedrijfssector is het aandeel jongeren weergegeven dat
vanuit die sector in de WW is terechtgekomen en de WW nu verlaten heeft. Zij kunnen ook in een andere sector
dan de herkomstsector werk gevonden hebben.


Tabel      Van WW naar werk in de periode mei t/m augustus 2013 en 2014




Uit        Basiscijfers Jeugdinformatie over de arbeidsmarkt, het onderwijs en leerplaatsen in de regio Friesland


In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van mbo-beroepen die een goede kans bieden op een baan
voor gediplomeerde schoolverlaters, die nu een baan zoeken in Friesland. Het is een selectie van beroepen. Zie
voor meer kansrijke beroepen www.kansopwerk.nl.


Tabel      Kansrijke beroepen op mbo-niveau




Uit        Basiscijfers Jeugdinformatie over de arbeidsmarkt, het onderwijs en leerplaatsen in de regio Friesland




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen          BOP onderzoek en communicatie    84
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>Tabel       Aantal leerbedrijven in Achtkarspelen per kenniscentrum, augustus 2014




Uit         Basiscijfers Jeugdinformatie over de arbeidsmarkt, het onderwijs en leerplaatsen in de regio Friesland,
            van UWV en beroepsonderwijs bedrijfsleven


Stage, leerbanen
Gediplomeerden zijn op zoek naar een baan, studenten hebben behoefte aan een geschikte leerplaats. Knelpunten
op de stagemarkt (bol) en leerbanenmarkt (bbl) zijn in deze regio aanwezig in de beroepsgroepen dierverzorging,
bouw en infra, ICT, en zorg. Van alle studenten die in schooljaar 2013/2014 met een stage of leerbaan zijn gestart
en in de regio Friesland wonen, heeft 88% een stage of leerbaan gevonden binnen de eigen woonregio. Landelijk
vond 76% van de studenten een leerplaats binnen de eigen regio. De mogelijkheid een leerplaats te vinden binnen
de eigen regio verschilt sterk per beroepsgroep. Uit: Basiscijfers Jeugdinformatie over de arbeidsmarkt, het
onderwijs en leerplaatsen in de regio Friesland, van UWV en beroepsonderwijs bedrijfsleven


Hoe vinden jongeren stages en leerbanen in de regio?
Via de website van RMC De Friese Wouden (www.rmcdefriesewouden.nl) worden jongeren doorverwezen naar
www.stagemarkt.nl. Via www.stagemarkt.nl worden stages en leerbanen aangeboden voor jongeren in het mbo. Er
kan worden gezocht op plaats, provincie of land (dus ook op aanbod in de eigen regio). Ook kan er worden gezocht
naar bedrijven die erkend zijn, maar op dit moment geen stageaanbod hebben. RMC De Friese Wouden verwijst
daarnaast door naar https://www.werk.nl/werk_nl/werknemer/meer_weten/kansen_vergroten/besmart/aan_de_slag.
Een site met informatie, tips en tests voor jongeren die nog niet precies weten of ze willen doorleren of aan het
werk willen gaan.



Conclusies	
  
•     In 2013/2014 zijn in Friesland relatief veel WW-uitkeringen van jongeren afkomstig uit de
      bedrijfssectoren Bouwnijverheid en Onderwijs beëindigd, omdat zij werk hebben gevonden.
•     Studenten die in 2014 een mbo-diploma haalden, hebben in Friesland een gunstig
      baanperspectief wanneer zij aan de slag willen als onder andere voedingsoperator, opticien
      of servicemonteur. Zie voor meer kansrijke beroepen www.kansopwerk.nl
•     In Friesland vinden, in vergelijking met Nederland, meer studenten een stage of leerbaan. Van
      alle studenten die in schooljaar 2013/2014 met een stage of leerbaan zijn gestart en in de regio
      Friesland wonen, heeft 88% een stage of leerbaan gevonden binnen de eigen woonregio. Landelijk
      lag dit percentage op 76%.
•     Knelpunten op de stagemarkt (bol) en leerbanenmarkt (bbl) zijn in Friesland aanwezig in de
      beroepsgroepen dierverzorging, bouw en infra, ICT, en zorg.
•     In de gemeente Achtkarspelen zijn de meeste leerbanen te vinden in de sector zorg, welzijn
      en sport (Calibris 91), de groensector (Aequor 80), de sectoren bedrijfsadministratief,
      commercieel en internationaal, informatiedienstverlening, juridisch en secretarieel (ECABO
      59), en de sector Handel (KC Handel 52).
•     Via www.stagemarkt.nl worden stages en leerbanen aangeboden voor jongeren in het mbo. Er
      kan worden gezocht op plaats, provincie of land (dus ook op aanbod in de eigen regio).



Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen           BOP onderzoek en communicatie      85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>7.5	
      Braindrain?	
  
Dineke Wagenaar geeft in haar onderzoek ‘Should I stay or should I go?’ (2013/2014) antwoord op de volgende
vraag: “In hoeverre verlaten of blijven hoger opgeleide personen oorspronkelijk uit Noordoost-Friesland in deze
regio na hun afstuderen en welke factoren zijn daarbij van invloed?” 267 hoger opgeleide dertigers, oorspronkelijk
uit Noord-Oost Friesland, deden mee aan het onderzoek, waardoor een duidelijk beeld geschetst kan worden van
de uitstroom van hoger opgeleide jongeren.


Huidige woonregio alle respondenten (hoger opgeleiden)




Bron: ‘Should I stay or should I go?’, Dineke Wagenaar, 2013/2014




Conclusies
•    Van de hoger opgeleiden (hbo, wo) uit Noordoost-Friesland blijft 41,2% in Noordoost-
     Friesland wonen.
•    Ruim 75% van de hoger opgeleiden (hbo, wo) woont in Noord-Nederland. 41,2% woont in
     Noordoost- Friesland, 15,4% woont elders in Friesland en 18% woont elders in Noord-Nederland.
•    De factoren die het sterkst verklaren of men na het afstuderen in Noordoost-Friesland blijft of
     niet, zijn ‘de woonregio tijdens de studie’ en ‘Friestalig opgevoed of niet.’


Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen          BOP onderzoek en communicatie     86
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>•   Ongeveer de helft van de hoger opgeleide jongeren verlaat na de middelbare school
    Noordoost-Friesland om elders te gaan wonen voor de studie, vooral in de stad Groningen.
    De andere helft blijft in Noordoost-Friesland wonen en pendelt dagelijks naar Leeuwarden of
    Groningen.
•   Na hun afstuderen keren de studenten die elders hebben gestudeerd nauwelijks terug naar
    Noordoost-Friesland. Zij zijn ‘gesetteld’ in een andere regio en zien geen reden om weer terug
    te keren naar Noordoost-Friesland.
•   De groep afgestudeerden die tijdens de studie in Noordoost-Friesland bleef wonen, blijft hier
    na het afstuderen ook grotendeels (±65%), vooral om te wonen. Werken doet deze groep
    vooral in de stad Leeuwarden of Groningen.
•   Bijna 80% van de niet-Friestalig opgevoede afgestudeerden woont later niet in Noordoost-
    Friesland. Bij de respondenten die wel Friestalig zijn opgevoed, blijft de helft. De andere helft
    vertrekt.
•   Redenen om na de studie niet naar Noordoost-Friesland terug te keren zijn: het geringe
    aanbod van hoger opgeleide banen en de tevredenheid elders (men heeft elders een baan of
    partner gevonden).
•   In vergelijking met Oost Zeeuws-Vlaanderen, een regio die ook te maken heeft met het vertrek
    van hoger opgeleide jongeren, valt de uitstroom in Noordoost-Friesland mee. Vertrok in Oost
    Zeeuws-Vlaanderen ruim tweederde van alle jongeren, Noordoost-Friesland behoudt ruim 40% van
    haar hoger opgeleide jongeren. Terwijl Friesland breed gezien meer dan de helft van de hoger
    opgeleiden in de provincie blijft wonen.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen     BOP onderzoek en communicatie   87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>8	
        Gezondheid,	
  welzijn	
  en	
  veiligheid	
  

Dit hoofdstuk geeft een beeld van de gezondheid en het welzijn van jongeren. Naast gegevens over
leefstijl, zijn gegevens van Jeugdzorg, Schoolmaatschappelijk Werk en Mantelzorg opgenomen.
Daarnaast geeft het hoofdstuk een globaal beeld van de veilighied in de gemeente Achtkarspelen.


8.1	
      Overgewicht	
  




Bron      Gezond opgroeien in Achtkarspelen 2010-2013 (JGZ)




Bron      Gezond opgroeien in Achtkarspelen 2010-2013 (JGZ)




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen   BOP onderzoek en communicatie   88
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>Bron     Gezond opgroeien in Achtkarspelen 2010-2013 (JGZ)




Conclusies	
  
•   Het percentage kinderen in klas 1 van het vmbo met overgewicht of obesitas is hoog. Het
    gemiddelde percentage 2010/2013 ligt op 23.
•   In de gemeente Achtkarspelen komt overgewicht bij een aantal doelgroepen vaker voor dan
    in Friesland. Het gaat om de volgende doelgroepen: kinderen van 36 maanden, kinderen uit groep
    2 en kinderen uit klas 1 van het vmbo.
•   In de gemeente Achtkarspelen is (net zoals in de provincie Friesland) het percentage
    kinderen in het basisonderwijs met overgewicht/obesitas redelijk stabiel.
•   In de gemeente Achtkarspelen is in klas 1 van het vmbo het percentage kinderen met
    overgewicht/obesitas tussen 2012/2013 afgenomen.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen   BOP onderzoek en communicatie   89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>8.2	
      Lid	
  van	
  een	
  sportclub	
  




Bron      Gezond opgroeien in Achtkarspelen 2010-2013 (JGZ)




Bron      Gezond opgroeien in Achtkarspelen 2010-2013 (JGZ)




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen   BOP onderzoek en communicatie   90
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>Bron         Gezond opgroeien in Achtkarspelen 2010-2013 (JGZ)
	
  
Deelname sportstimulering 2014
In 2014 heeft ongeveer 30% van de leerlingen van de basisschool uit de gemeente Achtkarspelen meegedaan aan
een activiteit vanuit sportstimulering High Five.
Bron: gemeente Achtkarspelen
	
  
Conclusies	
  
•      In de gemeente Achtkarspelen zijn minder kinderen uit klas 1/2 van het voortgezet onderwijs
       lid van een sportclub dan in Friesland. Het gemiddelde percentage 2010/2013 ligt op 63
       (Achtkarspelen) en 67 (Friesland). In groep 7 is geen duidelijk verschil met het Fries gemiddelde
       (78% tegenover 79%).
•      In Achtkarspelen is een stijgende trend te zien in het aantal kinderen uit groep 7 dat lid is van
       een sportvereniging. In Fryslân is dit stabiel.
•      Bijna eenderde van de basisschoolkinderen in Achtkarspelen doet mee aan een activiteit
       vanuit sportstimulering High Five. In 2014 nam 30% van de basisschoolkinderen deel aan een
       activiteit.
•      Het aantal kinderen uit klas 1/2 van het voortgezet onderwijs dat lid is van een
       sportvereniging is stabiel. Dit is zowel in Achtkarspelen als in Friesland het geval.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen       BOP onderzoek en communicatie   91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>8.3	
      Roken,	
  drinken	
  en	
  drugsgebruik	
  	
  
	
  




                                                                                                              	
  
Bron      Gezond opgroeien in Achtkarspelen 2010-2013 (JGZ)




                                                                                                              	
  
Bron      Gezond opgroeien in Achtkarspelen 2010-2013 (JGZ)




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen   BOP onderzoek en communicatie   92
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>                                                                                                              	
  




Bron     Gezond opgroeien in Achtkarspelen 201-2013 (JGZ)




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen   BOP onderzoek en communicatie   93
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>Bron     Gezond opgroeien in Achtkarspelen 2010-2013 (JGZ)




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen   BOP onderzoek en communicatie   94
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>Bron     Gezond opgroeien in Achtkarspelen 201-2013 (JGZ)




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen   BOP onderzoek en communicatie   95
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>	
  




                                                                                       	
  
Bron: GGD Fryslan - bewerking Partoer. Uit: www.monitorfryslan.nl

Conclusies	
  
•      In Achtkarspelen ligt het alcoholgebruik onder jongeren uit klas 3 van het vmbo hoger dan in
       Friesland (63% tegenover 55%). Dat geldt ook voor bingedrinken (50% tegenover 45%).
       Jongeren uit klas 1 van het vmbo en klas 2 van havo/vwo wijken niet af van het Fries gemiddelde
       wat betreft alcoholgebruik (7%) en bingedrinken (3%).
•      In Achtkarspelen is in de schooljaren 2010/2013 het alcoholgebruik en bingedrinken onder
       jongeren uit klas 3 van het vmbo toegenomen.
•      In Achtkarspelen is in de schooljaren 2008/2013 onder jongeren uit klas 1 van het vmbo een
       dalende trend te zien in alcoholgebruik.
•      Het percentage jongeren dat wekelijks/dagelijks rookt is laag. In Achtkarspelen roken
       jongeren uit klas 1 van het vmbo iets vaker dan in Friesland (4% tegenover 2%). Jongeren in 2
       havo/vwo roken niet of nauwelijks (Achtkarspelen 0%, Friesland 1%).
•      In de schooljaren 2008/2013 is in Achtkarspelen en Friesland het aantal jongeren in klas 1 van
       het vmbo dat wekelijk/dagelijks rookt licht afgenomen.
•      Het percentage jongeren tussen de 12 en 18 jaar in Achtkarspelen dat ooit softdrugs heeft
       gebruikt is ongeveer gelijk aan het Friese gemiddelde. In 2012 gaf 16% van de jongeren aan ooit
       softdrugs te hebben gebruikt.
•      Het percentage jongeren tussen de 12 en 18 jaar in Achtkarspelen dat ooit harddrugs heeft
       gebruikt ligt hoger dan het Friese gemiddelde. In 2012 gaf 7% van de jongeren aan ooit
       harddrugs te hebben gebruikt. In Friesland lag dit percentage op 5.



Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen       BOP onderzoek en communicatie   96
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>8.4	
        Pesten	
  en	
  cyberpesten	
  




Bron         www.monitorfryslan.nl
	
  
Conclusies	
  
•      In Achtkarspelen hebben jongeren van 12-18 jaar iets minder te maken met pesten dan elders
       in Friesland. In Achtkarspelen is in 2012 13% van de jongeren recent slachtoffer van pesten. In
       Friesland ligt dit percentage op 16.
•      Veel jongeren van 12-18 jaar in de gemeente Achtkarspelen zijn ooit slachtoffer geweest van
       cyberpesten. In de gemeente Achtkarspelen is dit in 2012 44% van de jongeren. In Friesland 41%.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen     BOP onderzoek en communicatie   97
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>8.5	
      Psychosociale	
  problematiek	
  en	
  ongunstige	
  opgroeiomstandigheden	
  

Onderstaande figuren tonen het percentage kinderen en jongeren waarbij arts of verpleegkundige JGZ
tijdens een gezondheidsonderzoek opvoedingsvoorlichting, opvoedingsondersteuning of
gespecialiseerde hulpverlening nodig vond.


*Wanneer kinderen of jongeren door hun eigen gedrag niet goed kunnen functioneren in sociale situaties thuis, op school of

tussen leeftijdsgenoten, is er sprake van een psychosociaal probleem. Bij ongunstige opgroeiomstandigheden is sprake van

ouder-, gezins- of omgevingsfactoren die het opgroeien van een kind bemoeilijken. Bron Gezond opgroeien in Achtkarspelen

2009/2010, JGZ.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                   BOP onderzoek en communicatie       98
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>	
  




In groep 7 van het basisonderwijs gebruikt de JGZ de SDQ-vragenlijst. De score op de SDQ-vragenlijst geeft een
indicatie voor geen psychosociale problematiek, mogelijk psychosociale problematiek (borderline score) of 95%
kans op psychosociale problematiek (klinische score). In het gesprek met ouder en kind wordt nagegaan of er een
psychosociaal probleem is en wordt advies gegeven of zo nodig verwezen. Bron: Gezond opgroeien in
Achtkarspelen 2010/2013, JGZ




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen        BOP onderzoek en communicatie     99
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>Onderstaande figuur toont het percentage kinderen uit groep 7 van het basisonderwijs met een
borderline score en met een klinische score op de SDQ-vragenlijst.




Bron         Gezond opgroeien in Achtkarspelen 2010/2013 (JGZ)
	
  
Conclusies	
  
•      Kinderen/jongeren in Achtkarspelen hebben (volgens een arts of verpleegkundige JGZ) over
       het algemeen minder vaak hulp (opvoedingsadvies, opvoedingsondersteuning of
       gespecialiseerde hulpverlening) nodig door psychosociale problematiek of ongunstige
       opgroeiomstandigheden dan kinderen/jongeren in Friesland.
•      De scores van kinderen in Achtkarspelen (groep 7) op de SDQ-vragenlijst (door ouders
       gesignaleerde psychosociale problematiek) zijn vergelijkbaar met die van Friesland. In
       Achtkarspelen ziet 9% van de ouders een waarschijnlijk probleem en 6% een mogelijk probleem, in
       Friesland liggen deze percentages op resp. 8 en 7.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen   BOP onderzoek en communicatie   100
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>8.6	
       Ontwikkelingsachterstanden	
  

In onderstaande figuur staat het percentage kinderen van 27 maanden en uit groep 2 van de basisschool bij wie de
arts JGZ een achterstand in de motorische ontwikkeling, de spraak- en taalontwikkeling of de algemene
ontwikkeling signaleert. Daarnaast staat in deze figuur het percentage kinderen bij wie op de leeftijd van 27
maanden aanwijzingen zijn voor een autistisch spectrum stoornis.
-    Motoriek: ontwikkeling van grove motoriek, tenminste 6 maanden achter ten opzichte van de leeftijd en/of sterk
     afwijkende handmotoriek.
-    Spraak en taal: taalontwikkeling tenminste 6 maanden achter ten opzichte van leeftijd en/of matige tot ernstige
     articulatieproblemen.
-    Algemeen: achterstand van 1 jaar of meer op tenminste 2 van de volgende gebieden: motoriek, spraak/taal,
     lichamelijke rijping, emotionele en psychosociale ontwikkeling, cognitief functioneren.
-    Contactstoornis: aanwijzing voor een contactstoornis in het autistisch spectrum.


Risicogroepen voor een achterstand van de spraak- en taalontwikkeling in groep 2 zijn kinderen van moeders met
een laag opleidingsniveau (14%) en kinderen met niet-westerse allochtone ouders (18%).
Bron: Gezond opgroeien in Achtkarspelen 2010/2013, JGZ




                                                                                                                         	
  
Bron        Gezond opgroeien in Achtkarspelen 2010/2013 (JGZ)




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen             BOP onderzoek en communicatie   101
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>                                                                                                               	
  
Bron       Gezond opgroeien in Achtkarspelen 2010/2013 (JGZ)



Conclusies	
  
•   In Achtkarspelen wordt bij kinderen van 27 maanden iets vaker een ontwikkelingsachterstand
    in de motoriek gezien dan in de rest van Friesland (3% tegenover 2%).
•   Ook wordt er in Achtkarspelen bij kinderen uit groep 2 iets vaker een achterstand in de
    algemene ontwikkeling gezien (6% Achtkarspelen tegenover 4% Friesland). 	
  




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen   BOP onderzoek en communicatie   102
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>8.7	
      Schoolmaatschappelijk	
  werk	
  




Bron      Maatschappelijk werk Fryslân, http://jaarverslag.smwf.nl/jaarcijfers/achtkarspelen/




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen            BOP onderzoek en communicatie   103
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>             Aantal uren besteed aan school maatschappelijk werk

Jaar                              2009                2010               2011             2012                  2013
Aantal uren                       1414                1481               1045             1224                  1397


	
  
Conclusies	
  
•      Het aantal nieuwe clienten dat jaarlijks bij schoolmaatschappelijk werk terecht komt, wisselt
       sterk (143 in 2013, 95 in 2012, 163 in 2010).
•      Nieuwe cliënten die bij schoolmaatschappelijk werk terecht komen hebben met name
       problemen op het gebied van relatie ouder/kind, psychische problemen en problemen in
       relatie tot anderen. In 2013 liggen deze percentages in Achtkarspelen op respectievelijk 24, 22 en
       22.
•      Het aantal uur besteed aan schoolmaatschappelijk neemt vanaf 2011 sterk toe. In 2011 werd
       1045 uur aan schoolmaatschappelijk werk besteed. In 2013 1397 uur. Dit is 352 uur meer.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen          BOP onderzoek en communicatie   104
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>8.8	
         Jeugdzorg	
  


Tabel         Verwijzingen Bureau Jeugdzorg gemeente Achtkarspelen
                                      2007     2008       2009        2010          2011        2013*
Vrijwillig                            114       118        116         125           -            -
Jeugdreclassering (JR)                 9         13         8            4           6           10
Onder Toezicht Stelling (OTS)          3         1          9            4           20          70
Voogdij                                -         2          -            1           3            5
Advies- en meldpunt                    75        76         74         97            -            -
kindermishandeling (AMK)
Bron         Bureau Jeugdzorg Friesland, cbs (2013)
* Voorlopige cijfers


Tabel        Aantal afgesloten diensten Bureau Jeugdzorg gemeente Achtkarspelen

                                                                 aantal afgesloten diensten
Individuele diensten in 2012                                                 2012
Indicaties 2e lijns zorgaanbod                                                39
Indicaties AWBZ/PGB/ZINN                                                      57
Onderzoek zorgmelding                                                         31
Onderzoek kindermishandeling                                                  42
Spoedeisend                                                                   19
Raadsmelding                                                                  17
Speciale diagnostiek                                                          3
Veiligheidsregie                                                              7
Gespecialiseerde zorg coordinatie                                             20
Casemanagement volgen en toetsen                                              8
Voogdij                                                                       4
Gezinsvoogdij                                                                 27
Jeugdreclassering                                                             8


Bron         Bureau Jeugdzorg Friesland




Bron          ‘Thuis, ook in de cijfers’, Raad voor de Kinderbescherming, Ministerie van Veiligheid en Justitie




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                    BOP onderzoek en communicatie   105
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>Conclusies	
  
•    Het aantal beschermingsonderzoeken onder jeugdigen stijgt. In 2014 zijn 25
     beschermingsonderzoeken uitgevoerd. In 2013 waren dit er nog 15.
•    Het aantal strafonderzoeken stijgt. In 2014 zijn er 29 strafonderzoeken uitgevoerd. In 2013 waren
     dit er nog 19.
•    Het aantal jeugdigen dat te maken krijgt met Onder Toezicht Stelling stijgt flink. In 2011
     gebeurde dit 20 keer, in 2013 70 keer.


8.9	
       Centrum	
  voor	
  Jeugd	
  en	
  Gezin	
  

Het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) is de plek waar (aanstaande) ouders, kinderen, jongeren tot 23 jaar of
professionals terecht kunnen met al hun vragen over opvoeden en opgroeien.



Tabel       Aantal bezoekers website Centrum voor Jeugd en Gezin Achtkarspelen
                                               Gemiddeld per maand                                                        Totaal
2010                                                                 65                         Vanaf start november 2010: 129
2011                                                               153                  Vanaf januari tot november 2011: 1.530
2013                                                               244                                                     2.930
                                                                                                     % nieuwe bezoekers: 27%
                                                                                               % terugkerende bezoekers: 73%
Bron        Centrum voor jeugd en gezin, via gemeente Achtkarspelen


Tabel       Aantal bezoekers website Ondertussen in Achtkarspelen*

                                               Gemiddeld per maand                                                        Totaal
2014?                                                                40                                                      486
                                                                                                      % unieke bezoekers: 55%
                                                                                                % teugkerende bezoekers: 44%
Bron        Centrum voor Jeugd en Gezin Achtkarspelen, via gemeente Achtkarspelen

*De website www.ondertusseninachtkarspelen.nl is in 2011 online gegaan. De website is bedoeld voor jongeren. Jongeren vinden

er o.a. nieuws over gezondheid en welzijn, en kunnen er digitaal hulp vragen. Het is niet duidelijk uit welk jaar bovenstaande

cijfers dateren.



Tabel       Doelgroepen die werken met Triple-P
Verpleegkundigen JGZ

Leidsters kinderdagverblijven

Peuterleidsters

Kleuterjuffen

Intern begeleiders*
Bron        Centrum voor Jeugd en Gezin Achtkarspelen, via gemeente Achtkarspelen


*Het is onduidelijk in hoeverre de methodiek in het basisonderwijs wordt gebruikt. Een aantal intern begeleiders heeft een training

gevolgd.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                     BOP onderzoek en communicatie         106
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>Aantal deelnemers training Triple-P 2012
                                                             Doelgroep                                     Aantal deelnemers
2012                                    Professionals (training niveau 2)                                                    30

Bron        Centrum voor Jeugd en Gezin Achtkarspelen, via gemeente Achtkarspelen


Tabel       Aantal bezoekers informatieavond Positief Opvoeden (Triple-P) in Achtkarspelen
                                               Totaal aantal avonden                                         Aantal bezoekers
2010                                                                  1                                                      70
2011                                                                  8                                                     292
2012                                                                  3                                                      45
2013                                             (Triple-P en pubers) 6                                                     150
2014                                                        (Twijzel) 2                                                      60
Bron        Centrum voor Jeugd en Gezin Achtkarspelen, via gemeente Achtkarspelen


Tabel       Aantal signalen en matches in verwijsindex Achtkarspelen




Bron        Gemeente Achtkarspelen


* De verwijsindex is een informatiesysteem. Het brengt signalen van beroepskrachten (kinderopvang, peuterspeelzalen,
onderwijs, JGZ, Maatschappelijk Werk etc.) over jeugdigen (0 tot 23 jaar) bij elkaar. In het systeem koppelt de beroepskracht zijn
naam aan de naam, het adres en de geboortedatum van het kind waar hij bij betrokken is. Er wordt geen inhoudelijke informatie

opgenomen. Met de verwijsindex gaan organisaties beter samenwerken. Ouders hoeven niet meer iedere keer opnieuw hun

verhaal te vertellen. Bron Centrum voor jeugd en gezin Achtkarspelen




Conclusies	
  
•   De website van het Centrum voor Jeugd en Gezin wordt steeds vaker bezocht. In 2011 waren
    er gemiddeld 153 bezoekers per maand. In 2014 zijn dit er 244.
•   De informatieavonden over positief opvoeden (Triple-P) trekken veel belangstelling. De
    informatieavonden over ‘pubers en positief opvoeden’ (2013) worden in totaal door 150 mensen
    bezocht. In 2014 bezoeken nog eens 60 mensen een informatieavond over positief opvoeden.
•   In Achtkarspelen werken met name de professionals van de peuter- en kinderopvang met
    Triple-P.
•   Het afgeven van signalen in de verwijsindex neemt een beetje toe. In 2014 zijn door diverse
    instanties in Achtkarspelen 197 signalen afgegeven. Dat leidde tot 48 matches. In 2011 worden er
    177 signalen afgegeven. Dit leidde tot 78 matches.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                     BOP onderzoek en communicatie       107
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>8.10	
     Mantelzorg	
  in	
  Achtkarspelen	
  




                                                                                                                      	
  
Bron       www.monitorfryslan.nl


Aantal jonge mantelzorgers
De gemeente Achtkarspelen telt 29 jonge (10-20 jaar) mantelzorgers (maart 2015)	
  
Bron: gemeente Achtkarspelen



Conclusies	
  
•   Het percentage mantelzorgers in Achtkarspelen is vergeleken met andere Friese gemeenten
    gemiddeld. In Achtkarspelen geeft in 2012 12% van de 19-65 jarigen mantelzorg.
•   De gemeente Achtkarspelen telt 29 jonge (10-20 jaar) mantelzorgers (maart 2015).




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen          BOP onderzoek en communicatie   108
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>8.11	
      Veiligheid	
  in	
  Achtkarspelen	
  




Figuur     Misdaadscore 2013



De kans op het plaatsvinden van een delict in Achtkarspelen was in 2013 niet heel groot. In 2013 waren er 404
gemeenten. Achtkarspelen stond dit jaar op positie 383 (positie 1 = zeer onveilig, positie 404 = zeer veilig).


Bron        http://www.ad.nl/ad/nl/1401/home/integration/nmc/frameset/nieuws/misdaadmeter.dhtml




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen            BOP onderzoek en communicatie   109
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>Bron         http://www.ad.nl/ad/nl/1401/home/integration/nmc/frameset/nieuws/misdaadmeter.dhtml

	
  

Conclusies	
  
• De kans op het plaatsvinden van een delict in Achtkarspelen is niet heel groot. In 2013
       waren er 404 gemeenten. Achtkarspelen stond in 2013 op positie 383 (positie 1 = zeer onveilig,
       positie 404 = zeer veilig).
•      Het aantal keren dat er sprake is van drugshandel neemt een beetje toe. In 2010 is hier 9
       keer sprake van, in 2013 23 keer.
•      Het aantal vernielingen neemt flink af. In 2010 is hier 237 keer sprake van. In 2013 149 keer.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen        BOP onderzoek en communicatie   110
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>Bijlage	
  I	
  	
   Activiteiten	
  Sociaal	
  Cultureel	
  Werk	
  per	
  dorp	
  2013	
  

Augustinusga +/- 15 activiteiten
Activiteit                                 Kinderactiviteit (2 t/m 12 jaar)           Jeugdactiviteit (13 t/m 17 jaar)
Soosavonden                                                                           1x per week
Workshops                                  2x per jaar                                2x per jaar
Paasactiviteit                             1x per jaar
Knutselen                                  1x per jaar
Theater                                    2x per jaar
Lampionoptocht                             1x per jaar
Apres Ski party                                                                       1x per jaar
Buitenspeeldag                             1 x per jaar
Film                                       1x per jaar                                1x per jaar

Boelenslaan
Activiteit
Peuterclub 9x per jaar                     1,5-5 jaar
Kidsclub 20x per jaar                      5-8 jaar
Avonturenclub 10x per jaar                 8-12 jaar
Jeugdclub 20x per jaar                     12-16 jaar

Drogeham +/- 25 activiteiten
Activiteit                                 Kinderactivtieit                           Jeugdactiviteit
Nieuwsjaarsdisco                           x
Filavonden                                                                            x
Sporten in de gymzaal                                                                 x
Cupcakes versieren                         x
Valentijdsdisco                            x                                          x
Spelletjes avond                                                                      x
Bingo                                      x                                          x
Koninginnedag                              x                                          x
Zomerevenement                                                                        x
Winterevenement                            x
Open avond ouders
Beauty avond                                                                          x
Kerstgala                                  x                                          x
Survival ism kerk                                                                     x
Playbackshow                                                                          x

Gerkesklooster – Strobos
Activiteit                                 Kinderactiviteit                           Jeugdactiviteit
Wekelijks soosavond                                                                   x
2wekelijks kidskoor                        x
Maandelijks filmavond                      x                                          x
Sport en Spel workshop                                                                x
Zelfverdediging en dans                                                               x
Valentijn activiteit                       x
Tassen pimpen                              x
Avondvierdaagse                            x                                          x
Haloween disco                                                                        x
St. Maarten lampion                        x                                          x
Heksentocht/spokentocht                                                               x
Sinterklaas intocht                        x
Kerstballen maken                          x
Moederdag activiteit                       x
Vaderdag activiteit                        x




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                     BOP onderzoek en communicatie   111
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>Harkema +/- 26 activiteiten
Kinderactiviteit                          Jeugdactiviteit
Knutselmiddag                             Spokentocht
Snoepprotocol                             Speurtocht
Disco                                     Vossenjacht
Sleutelhangermaken                        Valentijnssoos
Regenboog potje maken                     Bezemrace
Paasactiviteit                            Playbackshow
Moederdag knutsel                         Film avond
Spellenmiddag                             Hollandse avond
Bloemenkrans maken                        Voetbal
Herfstknutsel                             Filmavond
Halloween knutsel                         Sterkste man / vrouw


Lampion maken                             Sinterklaasavond
                                          Spijkerslaan
                                          Vierkamp
                                          Soos in Harkema is iedere maand
                                          open, leeftijd rond de 12 jaar.

Kootstertille
Activiteit                                Kinderactiviteit                       Jeugdactiviteit
Knutselmiddagen (2x)                      x
Speurtocht                                x
Sinterklaas                               x
Kerstfeest                                x
Spelletjesmiddagen                        x
Film (4x)                                                                        x
Discoavond (6x)                                                                  x
Sinterklaas                                                                      x
Halloween                                                                        x
Carnaval                                                                         x
Gameavonden                                                                      x
De soos is open op avonden/
middagen als er geen activiteiten zijn.
De ene keer voor de kinderen andere
keer voor jeugd.


Surhuisterveen (heel veel)
Groep 1 t/m 4                                 Groep 5 t/m 8
4x filmavond                                  4x film
7x discoavond                                 7x Disco
2 x instuif knutselen                         1x handboogschieten
1x kerststukjes maken                         1x mozaieken
2x minidisco voor de allerkleinsten           1x kerststukje maken
1x zeepketting maken                          4x knutselen
1x rodeo prins/prinsessen                     2x kookcafe
1x kinderbingo                                4 x activtieit divers
1x Ot en Sien tripje
1x Blote voetenpad met huifkar

Jaarplanning jeugddoos (14 tot en met 17 jaar) De jeugdsoos is bijna ieder weekend open behalve in de maanden juni / juli en
augustus en de laatste weekenden van december.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                BOP onderzoek en communicatie      112
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>Twijzel (minimaal 12 activiteiten)
Activiteit                                   Kinderactiviteit                          Jeugdactiviteit
Disco                                        x
Winterknutsel                                x
Paaseieren zoeken                            x
Playbackshow                                 x                                         x
Filmmiddag                                   x
Zomeractiviteiten                            x                                         x
Beachvolleybal                               x                                         x
Halloweenknutsel                             x
Sint Maarten                                 x                                         x
Intocht Sinterklaas                          x                                         x
Kerstworkshop                                x                                         x


Twijzelerheide (minimaal 18 activiteiten)
Activiteit                              Kinderactiviteit                             Jeugdactiviteit
Zaterdagavonddisco                          8                                        t/m 15 jaar
Kinderfeestje                               6 t/m 12 jaar
Sinterklaas                                 t/m 8 jaar
Wandel4daagse                               Alle leeftijden
Darttoernooi                                6                                        t/m 16 jaar
Spokentocht                                 6                                        t/m 16 jaar
Militairendropping                          6                                        t/m 16 jaar
Beachvolleybal                              6                                        t/m 16 jaar
Sterkste jongen/meisje                      6                                        t/m 16 jaar
Filmavonden                                 6                                        t/m 16 jaar
Playbackshow                                6                                        t/m 16 jaar
Sint Maarten                                4                                        t/m 12 jaar
Toneelworkshop                              4                                        t/m 12 jaar
6kamp                                       6                                        t/m 16 jaar
Thema-avonden                               6                                        t/m 16 jaar




Surhuizum

In Surhuizum zijn de laatste tijd weinig activiteiten georganiseerd, maar dit wordt sinds 2015 weer goed opgepakt. Zij komen naar

inschatting aan zo’n 10 activiteiten per jaar.



Buitenpost

In Buitenpost is het SCW breder opgezet en worden ook veel meer dingen dan alleen activiteiten voor jeugd en jongeren

georganiseerd. De jeugdsoos is iedere maand open voor de jeugd van 12 t/m 17 jaar. Daarnaast worden er iedere week

kinderactiviteiten (tot en met 11 jaar) en andere activiteiten voor de jeugd georganiseerd.



Verder

De jeugdhonken zijn in de meeste dorpen iedere maand (behalve in de zomerperiode) open en is een soort hangplek voor de
jeugd met muziek.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen                        BOP onderzoek en communicatie   113
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>Bijlage	
  II	
   Excellente	
  basisscholen	
  

Een school krijgt het predicaat ‘excellente school’ als er wordt voldaan aan de volgende criteria:


1. Resultaten
De school behaalt zeer goede resultaten, breed opgevat, op verschillende terreinen: drie ringen resp. kernvakken;
andere vakken; sociale vaardigheden/ burgerschap/ cultuur/ vorming.


2. De omstandigheden waarin de school werkt
De school weet optimaal om te gaan met de omstandigheden waarbinnen de school moet werken (soort leerlingen,
variëteit leerlingen, locatie enz.), de school streeft naar inzicht in de leerwinst bij onderscheiden categorieën
leerlingen.


3. Inrichting van het onderwijsproces
De school heeft een goed inzicht in de schoolfactoren die aantoonbaar bijdragen aan deze resultaten in brede zin
en geeft een duidelijke koppeling tussen deze factoren en de visie van de school op goed onderwijs.


4. Verband tussen de inrichting van het onderwijsproces en de resultaten
De school realiseert verbetering van de onderwijsresultaten door het onderwijsproces en de schoolorganisatie te
versterken. Het lerend en verbeterend vermogen van de school is evident.


5. Het excellentiebeleid van de school
De school is niet alleen een zeer goede school, maar ook een bijzondere school met een opvallend profiel dat in de
school als geheel doorwerkt, en de reputatie van de school wordt extern bevestigd.


Voor de jury is van groot belang dat de criteria en indicatoren alleen in gezamenlijkheid werken, geen enkel
kenmerk leidt afzonderlijk tot een excellente school.


In 2013 stonden 28 (reguliere) basisscholen in Nederland op de lijst van excellente scholen. In 2014 waren dit 34
scholen. In beide jaren betrof een van de scholen obs De Mienskip in Buitenpost. De school is excellent in de
thema’s: onderwijskundig leiderschap, maatwerk, en leraren en resultaten. In 2013 wordt er onder andere het
volgende over de school gezegd: “Het eigen excellentieprofiel van de school komt naar voren door differentiatie,
van meer- en hoogbegaafde leerlingen tot zorgleerlingen. De school heeft speciaal aandacht voor ‘ondernemen’,
onder meer door een eigen onderneming te runnen. Ook is de school gecertificeerd drietalig. Interessante punten
uit referenties zijn de waardering voor de innovaties op de school en leerzame projecten waarbij de kernvakken ook
centraal blijven staan. De proactieve houding van het team en de open communicatie naar alle betrokkenen
worden geroemd.” In 2014 wordt er onder andere het volgende gezegd: “De gekozen kwaliteitsdoelen zijn
herkenbaar in de school. Zo realiseert de school op systematische wijze passend onderwijs en werkt de school aan
verbetering van het woordenschatonderwijs (drietalige aanpak) en wordt ICT steeds meer ingezet om de
schooldoelen te realiseren. Daarbij kent de school een sterke professionele cultuur met een actieve inbreng van de
teamleden, die gaan voor gedeelde verantwoordelijkheid en de ruimte krijgen van de directie voor onderzoek en
scholing, zowel samen in de school als via eigen leertrajecten.” Bron: www.excellentescholen.nl




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen              BOP onderzoek en communicatie   114
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>Bijlage	
  III	
   Interpretatie	
  scores	
  Cito-­‐eindtoets	
  

Vanaf schooljaar 2009-2010 kregen scholen twee rapporten voor de Cito-eindtoets: het schoolrapport correctie LG
en het schoolrapport zonder correctie. Het schoolrapport correctie LG bevatte de gecorrigeerde standaardscore
(LG-score), deze score was gecorrigeerd naar het percentage gewogen leerlingen op school. Het schoolrapport
zonder correctie bevatte de ongecorrigeerde standaardscore. Als er een oordeel moest worden gegeven over
resultaten van 10 of meer leerlingen, keek de inspectie naar het schoolrapport correctie LG. Bij minder dan 10
leerlingen werd het oordeel gebaseerd op het schoolrapport zonder correctie, omdat de LG-scores voor kleine
groepen minder betrouwbaar zijn. Voor deze scholen gold een andere ondergrens. Deze was afhankelijk van het
percentage gewichtleerlingen en verschilde per school. Voor de taal- en rekenresultaten (eindtoets) gold, ook bij
minder dan 10 leerlingen, dat er gekeken werd naar de LG-scores.


Met ingang van schooljaar 2011/2012 hanteert de inspectie een nieuwe systematiek voor de beoordeling van de
Cito-eindtoets. Voor alle scholen wordt gebruik gemaakt van de ongecorrigeerde schoolscore. De onder- en
bovengrens is afhankelijk van het percentage gewogen leerlingen op de hele school. Deze grenzen zijn afgeleid
van het landelijk gemiddelde voor scholen met hetzelfde percentage gewichtenleerlingen op teldatum 1 oktober van
het betreffende schooljaar.




Jeugdmonitor onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt gemeente Achtkarspelen          BOP onderzoek en communicatie       115
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>