<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Pagina 1 van 19</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Informerende notitie Vluchtelingenopvang in
Achtkarspelen
Voor u ligt de ‘Informerende notitie Vluchtelingenopvang in Achtkarspelen’. Het doel van
het college is om u met deze notitie breed te informeren over de mogelijkheden van
vluchtelingenopvang in Achtkarspelen. De basis is gelegen in de motie vreemd aan de
orde van de dag, met het onderwerp “Vluchtelingen opvang Achtkarspelen”.
In deze notitie besteden we onder meer aandacht aan de aanleiding, het verzoek van het
COA in september 2015 en het besluit van het college daarop, de huidige
vluchtelingenproblematiek en het Bestuursakkoord Verhoogde Asielinstroom. Tevens
wordt ingegaan op de verschillende vormen van opvang en welke huidige inspanningen
Achtkarspelen levert voor vluchtelingen en/of vergunninghouders. Het college hecht er
grote waarde aan om het communicatieproces richting de verschillende doelgroepen,
zowel intern als extern, op een zorgvuldige manier vorm te geven. In de notitie is dan
ook een aparte paragraaf communicatie opgenomen. Hetzelfde geldt voor veiligheid. De
notitie wordt afgesloten met een schematisch overzicht van mogelijke opties van opvang.
Bij de notitie hoort een bijlagenboek. Op verschillende onderdelen wordt voor een
inhoudelijke verdieping of supplement verwezen naar dit naslagwerk.
Door de landelijke dynamiek van dit dossier moet er direct en adequaat gehandeld
worden. Dit kan tot gevolg hebben dat deze notitie en het bijlagenboek, op het moment
van lezen, mogelijk op bepaalde onderdelen niet meer volledig aansluit bij de
werkelijkheid.
                                      Pagina 2 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
Informerende notitie Vluchtelingenopvang in Achtkarspelen ............................. 2
1.  Inleiding ....................................................................................................... 4
  Aanleiding.......................................................................................................... 4
2.  Verzoek Centraal Orgaan opvang Asielzoekers ............................................. 5
3.  Collegebesluit ............................................................................................... 5
  Programmabegroting 2016................................................................................... 5
4.  Huidige situatie vluchtelingenproblematiek ................................................. 6
  Het opvangtracé ................................................................................................. 6
  Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) .................................................... 7
5.  Bestuursakkoord Verhoogde Asielinstroom (BVA)........................................ 8
6.  Vormen van opvang en de mogelijkheden in Achtkarspelen ....................... 10
  Verschillende groepen vluchtelingen .....................................................................10
  Vormen van opvang ...........................................................................................11
  Crisisnoodopvang en huisvesting vergunninghouders .............................................12
7.  Communicatie ............................................................................................ 14
  Afbakening........................................................................................................14
  Uitgangspunt communicatie ................................................................................14
  Kansen en risico’s in de communicatie ..................................................................14
  Communicatiedoelgroepen ..................................................................................14
  Communicatiestrategie .......................................................................................15
  Communicatiekalender .......................................................................................15
8.  Veiligheid ................................................................................................... 17
  Maatschappelijke ontwikkelingen .........................................................................17
  Inwoners van Achtkarspelen ...............................................................................17
9.  Mogelijke opties van opvang ...................................................................... 18
                                              Pagina 3 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>     1. Inleiding
Aanleiding
Met een ‘motie vreemd aan de orde van de dag’1 heeft de raad het college donderdag 21
januari 2016 opdracht gegeven om in de raadsvergadering van 31 maart 2016 met een
informerende notitie te komen over de mogelijkheden van vluchtelingenopvang in de
gemeente Achtkarspelen.
De raad heeft het college opgedragen de volgende twee stappen uit te voeren:
Stap 1
Als college de vier mogelijkheden voor vluchtelingenopvang uit te werken en te komen
met een informerende notitie en mondelinge toelichting ten behoeve van de raad. Bij de
voorbereiding van en informatie aan de raad de deskundigheid van het COA te
gebruiken.
Stap 2
Als college in de raadsvergadering d.d. 31 maart te komen met een uitgewerkt voorstel
voor de opvang van vluchtelingen in Achtkarspelen, zodat de raad in positie wordt
gebracht en een besluit kan nemen over crisisopvang, noodopvang, asielzoekerscentrum,
statushouders.
Het college heeft de raad op 3 februari 20162 een memo gestuurd met hierin een
voorstel hoe de motie uitgewerkt wordt. Rekening houdend met inhoud en tijd heeft het
college de motie vertaald naar de volgende opdracht:
   Het college levert een informerende notitie met feitelijke informatie op, met de
   volgende onderdelen:
           Verzoek (in sept 2015) van het COA
           Collegebesluit
           Huidige situatie vluchtelingenproblematiek
           Bestuursakkoord en provinciale aanpak
           Vormen van opvang en de mogelijkheden in Achtkarspelen opgesplitst in
            crisisopvang, noodopvang, asielzoekerscentrum en statushouders.
           Aanpak veiligheid en communicatie
1
  Zie bijlage 1: Motie vreemd aan de orde van de dag
2
  Zie bijlage 2: Memo uitwerkingsvoorstel motie
                                             Pagina 4 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>     2. Verzoek Centraal Orgaan opvang Asielzoekers
Het COA heeft de gemeente Achtkarspelen, middels de brief van 24 september 20153,
gevraagd medewerking te verlenen aan het vestigen van een AZC in de gemeente voor
een langere termijn. Het gaat hier om een tijdelijke opvang met een opvangcapaciteit
van aanvankelijk maximaal 600 vluchtelingen. In een later stadium is dit aantal
bijgesteld naar minimaal 400 personen.
     3. Collegebesluit
Het college van B en W heeft op 4 december 2015 besloten geen ruimte te creëren voor
het vestigen van een AZC van 400 tot 600 personen. In de afweging is zowel de feitelijke
informatie over het vestigen van een AZC meegenomen als ook de mogelijke sociaal
maatschappelijke impact. Het college heeft in haar overwegingen aard, schaal en
draagvlak meegenomen. Het COA is zowel mondeling als door middel van een brief 4
hierover geïnformeerd. Het college heeft de raad met een memo5 over dit collegebesluit
geïnformeerd.
Programmabegroting 2016
Het college heeft in de programmabegroting 2016 een ambitie uitgesproken. Zij heeft
daarvoor het volgende in de programmabegroting 2016 opgenomen;
De vluchtelingenproblematiek is zeer actueel. Het college heeft de ambitie om een 'thuis'
te zijn voor al haar inwoners en ook voor de mensen die noodgedwongen hun land
hebben moeten verlaten, hun thuis hebben moeten opgeven en op zoek zijn naar een
nieuw 'thuis'. De ambitie van de huidige taakstelling gaat daarin volgens het college niet
ver genoeg. Zij zou graag een 'plus-variant' daarop willen zien en gaat onderzoeken
welke mogelijkheden hiervoor zijn.
Het college heeft toegezegd in 2016 een beleidsnota inzake vluchtelingenbeleid aan de
raad aan te bieden.
3
  Zie bijlage 3: Verzoek COA aan de gemeente Achtkarspelen
4
  Zie bijlage 4: Antwoordbrief college van B en W op verzoek van COA
5
  Zie bijlage 5: Memo aan de raad over collegebesluit van verzoek COA
                                              Pagina 5 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>    4. Huidige situatie vluchtelingenproblematiek
Nederland kent al geruime tijd een verhoogde asielinstroom. De prognose is dat deze
instroom dit jaar en aankomend jaar geen daling zal laten zien. Deze situatie stelt het
Rijk en de gemeenten voor een grote uitdaging.
De instroom van asielzoekers over 2015 was hoger dan 2013 en 2014 bij elkaar. In
totaal werden in 2015 59.100 asielaanvragen geregistreerd, tegen resp. 17.000 in 2013
en 30.000 in 2014 (afgeronde aantallen). Formeel wordt er voor 2016 nog gesproken
over een instroom van 58.000 personen. Echter voorzichtige prognoses voor 2016 en
2017 geven aan dat er rekening moet worden gehouden met 80.000 tot 90.000
vluchtelingen in 2016 en 100.000 tot 120.000 voor aankomend jaar.
Het opvangtracé
Er zijn verschillende soorten opvangcentra waar de asielzoeker in onder gebracht wordt
bij binnenkomst in Nederland. Waar een asielzoeker wordt opgevangen, is afhankelijk
van de fase van de asielprocedure waarin hij zich bevindt.
Figuur 1: Opvangtracé van de vluchteling, van binnenkomst in Nederland tot huisvesting
in de gemeente.
                                    Pagina 6 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>De huidige reguliere opvangcentra (AZC’s en noodopvang)6 zijn niet voldoende om de
vluchtelingenstroom op te vangen. Naast het feit dat de asielinstroom groter is dan de
opvangcapaciteit, is er ook sprake van stagnatie van uitstroom naar reguliere
huisvesting. Momenteel zitten er 47.2657 mensen in de opvang, waarvan 14.800
vergunninghouder is en al gekoppeld aan gemeenten die zorg moeten dragen voor de
huisvesting.
Huisvesting van de vergunninghouders in de gemeenten is bij voorkeur in reguliere
(huur)woningen. Wanneer er geen beschikbare reguliere woningen zijn, biedt het
Bestuursakkoord Verhoogde Asielinstroom gemeenten een aantal instrumenten om
gebruik te maken van alternatieve huisvesting, zoals opvang in een vakantiehuisje, B&B,
leegstaande gebouwen of containers.
In het Bestuursakkoord Verhoogde Asielinstroom8 is overeengekomen de
crisisnoodopvang af te bouwen. Het is niet wenselijk om de vluchtelingen van
crisisnoodopvang naar crisisnoodopvang te laten reizen in afwachting van opvang in een
noodopvang of AZC. Op 1 februari jl. zijn er geen crisisnoodopvang locaties meer
operationeel in Nederland.
Knelpunten in het opvangtracé
Het knelpunt van opvang zit op dit moment vooral in het voorportaal van het
opvangtracé. Het COA investeert daarom in nieuwe AZC’s en er blijven tot en met 2016
meer en grotere noodopvangplekken nodig. Dit wordt bevestigd en ondersteund door het
Bestuursakkoord Verhoogde Asielinstroom. De spreekwoordelijke ‘knop’ om dit knelpunt
aan te pakken is uitbreiding van de huidige noodopvang- en AZC locaties, of een
combinatie van beide.
Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA)
Het COA is in Nederland verantwoordelijk voor de opvang en begeleiding van
asielzoekers. Opvang is wettelijk geregeld tot de asielzoeker een verblijfsvergunning
krijgt of, bij geen vergunning, gedurende de tijd die hij heeft gekregen om het land te
verlaten. Een van de taken van het COA is ervoor te zorgen dat er altijd voldoende
opvanglocaties zijn. Door de verhoogde asielinstroom heeft het COA grote problemen
met de opvang van de vluchtelingen.
De opvanglocaties van het COA liggen verspreid over het hele land. Elke locatie is weer
anders. Bewoners wonen in voormalige kloosters (Heerlen, Baexem) of kazernes (Grave,
Gilze), soms in caravans (Sint Annaparochie) of semipermanente woonunits (Goes,
Emmen). Soms staat een asielzoekerscentrum midden in het bos (Oisterwijk), soms
midden in de stad (Utrecht) of juist in een dorp (Echt). Belangrijke eisen voor de
vestiging van een opvangcentrum zijn onder meer dat de locatie goed bereikbaar is met
het openbaar vervoer en dat er in de nabije omgeving voldoende faciliteiten zijn, zoals
een supermarkt en scholen. Waar een asielzoeker ook terecht komt, in Groningen of
Limburg: alle opvangcentra werken op dezelfde manier.
6
  Zie bijlage 18: overzicht reguliere- en noodopvang locaties in Nederland
7
  Stand per 25 januari 2016.
8
  In hoofdstuk 5 wordt nader ingegaan op het Bestuursakkoord Verhoogde Asielinstroom
                                              Pagina 7 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>     5. Bestuursakkoord Verhoogde Asielinstroom (BVA)
Vanwege de grote instroom van vluchtelingen, en mede de daardoor ontstane
huisvestingsproblematiek, heeft de VNG met het Rijk (en betrokkenheid van het IPO9)
een BVA10 gesloten. Het Rijk en de gemeenten komen door middel van deze bestuurlijke
afspraken overeen om gezamenlijk, schouder aan schouder, de huidige opgaven het
hoofd te bieden. Voor het originele BVA11 en de samenvatting12 wordt u verwezen naar
bijlage 6 en 7.
Het akkoord draagt gemeenten op uitwerking te geven aan de gezamenlijke afspraken.
Hiermee is expliciet uitgesproken dat de opvang van vluchtelingen een gezamenlijke
verantwoordelijkheid van Rijk en gemeenten is, in samenwerking met de ketenpartners,
waaronder het COA.
In het akkoord zijn bestuurlijke afspraken gemaakt over de opvangcapaciteit, de
sluitende aanpak van de huisvesting, de inkomensvoorziening en de maatschappelijke
begeleiding. Er wordt onderscheid gemaakt tussen maatregelen voor de korte en de
middellange termijn. De effecten van de maatregelen op de middellange termijn zijn nog
niet volledig in beeld gebracht, dit zal gemonitord worden en in de toekomst verder
uitgewerkt. De effecten van de maatregelen voor de korte termijn zijn in beeld gebracht
en financieel doorberekend.
Aangezien de problematiek per definitie op het lokale niveau tot uiting komt, zijn
samenwerking en goede communicatie tussen rijk, provincies en gemeenten cruciaal. De
verhoogde asielinstroom vraagt tegelijkertijd om een duidelijke verantwoordelijkheids-
verdeling en een bijbehorende aanspreekbaarheid op ieders verantwoordelijkheid.
Aanpak uitwerking BVA (provinciale aanpak)
Minister Plasterk heeft de CvdK’s de opdracht gegeven om samen met gemeenten te
komen tot een overzicht van de verschillende mogelijkheden voor het realiseren van
opvanglocaties voor vluchtelingen in hun provincie.
Regietafel
Door middel van het instellen van zogenaamde Regionale regietafels wordt regelmatig de
stand van zaken teruggekoppeld richting de CvdK, die op zijn/haar beurt de minister
informeert over de stand van zaken.
Omdat er behoefte is aan extra noodopvang (2000 á 2500 plaatsen voor 2016) in
Fryslân, is voor dit vraagstuk een bestuurlijk overleg actief en een ambtelijke werkgroep.
De ambtelijke werkgroep – bestaande uit gemeentesecretarissen en vertegenwoordiging
vanuit de Veiligheidsregio Fryslân – zijn aan de slag gegaan met het inventariseren van
mogelijkheden om aan de wens voor extra opvangplaatsen tegemoet te komen. Voor
deze werkgroep wordt de districtsindeling vanuit de crisisorganisatie aangehouden en is
per district één secretaris het aanspreekpunt. In het geval van het district Noordoost
Fryslân (de gemeenten Achtkarspelen, Dantumadiel, Dongeradeel, Kollumerland c.a.,
Smallingerland, Tytsjerksteradiel, maar ook Ferwerderadiel, Ameland en
Schiermonnikoog) is dit aanspreekpunt Dirk Willems, gemeentesecretaris Dongeradeel.
9
  Interprovinciaal Overleg; behartigt de gezamenlijke belangen van de provincies in ‘Den Haag’ en ‘Brussel’.
10
   Definitief vastgesteld op 21 december 2015.
11
   Zie bijlage 6: Bestuursakkoord Verhoogde Asielinstroom.
12
   Zie bijlage 7: Samenvatting Bestuursakkoord Verhoogde Asielinstroom.
                                             Pagina 8 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>In het bestuurlijk gremium (regietafel13, zie ook BVA) wordt onze gemeente
vertegenwoordigd door burgemeester Bilker (Kollumerland c.a.).
Zowel de regionale gemeentesecretaris als de regioburgemeester overlegt regelmatig
met de lokale gemeentesecretaris c.q. burgemeester.
De regietafel heeft als taak de volledige keten in onze provincie te coördineren, van
crisisnoodopvang tot en met huisvesting van statushouders. De verschillende vormen van
huisvesting zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden; stagnatie in een van de schakels
veroorzaakt extra druk op andere. De huidige Friese werkwijze is succesvol en wordt
gehandhaafd. Fryslân werkt in 4 clusters (congruent aan de crisisorganisatie), de
regietafel coördineert op provinciaal niveau.
Concreet gaat het om onderstaande structuur:
        De regietafel in Fryslân wordt gevormd door de vier coördinerende
         burgemeesters, de voorzitter van de taskforce14 de heer Van der Zwan (tevens
         voorzitter van de vereniging Friese gemeenten), de voorzitter van de
         veiligheidsregio de heer Crone en een vertegenwoordiger van het COA.
         Commissaris van de Koning de heer Jorritsma is voorzitter van de regietafel.
        Coördinerend gemeentesecretaris De Jong (namens de gemeentesecretarissen) en
         de Veiligheidsregio Fryslân bieden ondersteuning.
        De regietafel Fryslân richt zich op de gehele keten. De regietafel bespreekt
         relevante ontwikkelingen, zoals ontwikkelingen in de instroom van asielzoekers en
         in wet- en regelgeving. De regietafel spreekt over de vorderingen op alle aspecten
         van de keten in de diverse districten. De regietafel bespreekt eventuele zorgen.
        De regietafel spreekt over de samenwerking tussen de diverse partijen
         (gemeenten, provincie, rijk en COA). Wanneer deze stroef verloopt, wordt de
         regietafel gebruikt om de samenwerking vlot te trekken.
        Algemene communicatie over de regietafel Fryslân verloopt via de regietafel.
         Communicatie over zaken die specifiek een bepaalde gemeente aangaan, verlopen
         via die gemeente.
13
   Voor (crisis-)noodopvang is Fryslân verdeeld in vier districten. Ieder district kent een coördinerend
burgemeester, te weten de heren Bilker, Sluiter en Apotheker en mevrouw Van Selm.
14
   Voor de kleinere gemeenten heeft de heer Bos, wethouder gemeente Dantumadiel, zitting in de Taskforce.
                                             Pagina 9 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>    6. Vormen van opvang en de mogelijkheden in
        Achtkarspelen
Voordat de vormen van opvang worden toegelicht willen we eerst kort aandacht besteden
aan de verschillende groepen vluchtelingen; de termen die worden gebruikt, de
toelichting die daar bijpast en wat Achtkarspelen nu doet voor deze groep. Aansluitend
worden de verschillende vormen van opvang beschreven. Ook daarin wordt de verbinding
gelegd met wat de gemeente Achtkarspelen doet, wat een wettelijke taak is of waar de
aandacht ligt op basis van het BVA, in afstemming met de ketenpartners.
Verschillende groepen vluchtelingen
We kennen verschillende groepen onder de vluchtelingen, die elk hun specifieke status
en aanpak hebben:
     Reguliere asielzoekers
     Uitgeprocedeerde asielzoekers
     Vergunninghouders
     Hervestigers
     Alleenstaande minderjarige asielzoekers of vreemdelingen
                                                                               Wat doet
         Groepen                            Toelichting                     Achtkarspelen
                                                                          voor deze groep
 Reguliere asielzoekers      De reguliere asielzoeker is in afwachting
                             van zijn asielaanvraag en verblijft in een
                             AZC. De regie en verantwoordelijkheid
                             ligt bij het COA.
 Uitgeprocedeerde            Uitgeprocedeerde asielzoekers hebben       Uw Raad heeft op 13-05-
 asielzoekers                de asielaanvraagprocedure doorlopen en     ‘15 een motie aangeno-
                             geen verblijfsvergunning ontvangen. De     men; de zgn. bed, bad
                             uitzettingsprocedure wordt opgestart.      en brood regeling.
 Vergunninghouders           Vergunninghouders beschikken over een      Stand op 01-01-‘16: +8
 (huisvesting)               verblijfsvergunning en worden door het
                             COA aan een gemeente gekoppeld voor        De taakstelling 2016:
                             reguliere huisvesting. De vergunning-      1ste half jaar: 33
                             houder verlaat het AZC en gaat in de       2de half jaar: nog
                             gemeente wonen.                            onbekend
 Hervestigers                Nederland nodigt elk jaar ongeveer 500     In 2015 heeft
 (uitgenodigde               vluchtelingen uit om zich in ons land te   Achtkarspelen één
 vluchtelingen)              vestigen. Het zijn vooral vluchtelingen    ‘hervestigers-gezin’
                             uit vluchtelingenkampen van de             gehuisvest.
                             Verenigde Naties. De Nederlandse
                             aandacht richt zich op vluchtelingen die
                             extra kwetsbaar zijn: alleenstaande
                             minderjarigen, alleenstaande vrouwen
                             en vluchtelingen die in acute medische
                             nood verkeren. Gezinnen kunnen ook in
                             aanmerking komen.
 Alleenstaande               Alleenstaande minderjarige asielzoekers
 minderjarige                zijn jonger dan 18 jaar en worden bij
 asielzoekers of             binnenkomst in Nederland niet begeleid
 vreemdelingen               door een ouder of een meerderjarige
 (AMA’s of AMV’s)            bloed- of aanverwant. Het COA biedt
                             veilige opvang met speciale begeleiding
                             voor deze groep. Uitgangspunt is dat
                             deze groep niet wordt opgevangen in
                             een AZC maar in een huislijke omgeving.
                                        Pagina 10 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Vormen van opvang
Vanaf het moment dat een vluchteling Nederland binnenkomt, wordt hij opgevangen in
één van de opvangcentra. Hieronder wordt toegelicht wat de verschillende vormen van
opvang inhouden en wat daarvan een wettelijke taak, eventueel een vrije keuze of
afgesproken is in het BVA.
                                                                                  Wettelijke taak /
    Soort opvang                                  Toelichting
                                                                                  uitwerking
                                                                                  bestuursakkoord
 Crisisnoodopvang15             Locaties, zoals sporthallen, die ook voor         BVA: doel is deze opvang af
                                incidenten, rampen of crisis worden gebruikt.     te bouwen, dit is en wordt
                                Deze opvang is in beginsel bedoeld voor 72        mogelijk gemaakt door
                                uur, waarna asielzoekers kunnen doorstromen       opbouw nood- en reguliere
                                naar de andere vormen van opvang. De              opvang.
                                coördinatie van de crisisnoodopvang ligt primair
                                bij de Veiligheidsregio of — indien dat regionaal Regietafel Fryslân: Diverse
                                is afgesproken — bij een provincie of grote       gemeenten hebben
                                stad.                                             crisisnoodopvang verzorgd.
                                                                                  Nu landelijk de capaciteit
                                                                                  van andere vormen van
                                                                                  opvang toeneemt, is de
                                                                                  vraag naar crisisnoodopvang
                                                                                  (in ieder geval voorlopig)
                                                                                  weggevallen.
                                                                                  Keuze 8K: In september
                                                                                  2015 heeft Achtkarspelen 39
                                                                                  vluchtelingen obv
                                                                                  crisisnood-opvang in
                                                                                  Gerkesklooster-Stroobos
                                                                                  opgevangen.
 Noodopvang16                   Tijdelijke opvangvoorzieningen met een            BVA: Voor 1 februari 2016
                                soberder doch adequate kwaliteit en               plan gereed 2.500 extra
                                voorzieningenniveau, zoals hallen, locaties voor  opvangplekken per provincie
                                paviljoens en beperkt aangepaste kantoren die     (voor de duur van meer dan
                                tijdelijke opvang kunnen bieden aan +/-300 of     1 jaar) onder beheer van
                                meer asielzoekers onder leiding van het COA.      het COA.
                                De tijdelijke opvang is voor minimaal 3
                                maanden.                                          Regietafel Fryslân: Op 1-2-
                                                                                  ‘16 zijn 900 plaatsen
                                                                                  gerealiseerd. Deels op
                                                                                  recreatieparken welke in
                                                                                  april/mei niet langer
                                                                                  beschikbaar zijn. Per saldo is
                                                                                  dit in 2016 nog behoefte aan
                                                                                  1800 plaatsen.
 Reguliere opvang17             Een AZC met normale kwaliteit en                  BVA (en COA): Algemene
                                voorzieningenniveau, dat door het COA wordt       vraag is de opvangcapaciteit
                                geëxploiteerd voor een termijn vanaf 2 jaar       uit te breiden voor
                                met een opvangcapaciteit van 300 tot 1.500+       asielzoekers.
                                personen. Incidenteel worden ook
                                recreatieparken, migrantenhuisvesting of          Regietafel Fryslân: Met de
                                vergelijkbare accommodaties benut. Kleinere       uitbreidingen van AZC’s is
                                onzelfstandige vestigingen van in ieder geval     de benodigde capaciteit nog
                                200+ kunnen onderdeel zijn van een grote          niet bereikt. Meer
                                vestiging (het satellietmodel).                   capaciteit is nodig.
15
   Zie bijlage 8: Factsheet Crisisnoodopvang
16
   Zie bijlage 9: Factsheet Noodopvang
17
   Zie bijlage 10: Factsheet Reguliere opvang
                                              Pagina 11 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>  Huisvesting                   Asielzoekers die een verblijfsvergunning        Wettelijke taak: De
  vergunninghouders18           hebben ontvangen (vergunninghouders)            huisvesting of taakstelling is
                                verhuizen naar een eigen woonruimte.            een door het Rijk opgelegde
                                Gemeenten hebben de taak om deze                wettelijke taak. De provincie
                                vergunninghouders te huisvesten. Elk half jaar  is toezichthouder.
                                krijgen gemeenten door het Rijk een
                                taakstelling opgelegd voor het aantal te        Stand 8K op 01-01-‘16: +8
                                huisvesten vergunninghouders. Op basis
                                daarvan koppelt het COA de vergunninghouder     Regietafel Fryslân: De
                                aan een gemeente. De gemeente zoekt             huisvesting gaat binnen
                                vervolgens passende woonruimte.                 Fryslân over het algemeen
                                                                                naar behoren.
                                Hervestiging vluchtelingen
                                Het huisvesten van ‘uitgenodigde vluchtelingen’ Keuze 8K:
                                is op basis van vrijwilligheid en telt mee voor In 2015 heeft Achtkarspelen
                                de taakstelling.                                één ‘hervestigers-gezin’
                                                                                gehuisvest.
Het ministerie gaat uit van een sobere en adequate opvang. Er is niet één specifieke
blauwdruk voor de verschillende vormen van opvang, er wordt creatief met de situatie
van vraag en aanbod omgegaan. De factsheets waar naar wordt verwezen geven de rode
lijn en de situatie van nu weer.
Provinciale ontwikkeling: Momenteel lijkt de tendens richting een combinatie van
noodopvang/AZC te gaan. Hierbij moet gedacht worden aan het realiseren van een
noodopvang, wat in een later stadium overgaat in een AZC locatie.
Momenteel wordt er veel gesproken over kleinere reguliere opvanglocaties (AZC) met
minder dan 200 personen, bv. in de vorm van een satelliet vestiging. Dit is mogelijk mits
in de nabije omgeving een hoofdvestiging is.
Crisisnoodopvang en huisvesting vergunninghouders
De crisisnoodopvang en huisvesting vergunninghouders vraagt om een extra toelichting
gezien de effecten en/of ontwikkelingen voortvloeiend uit het BVA en de wettelijke taak
huisvesting vergunninghouders, in relatie tot de vragen die gesteld zijn in de motie.
Crisisnoodopvang
De gemeente Achtkarspelen heeft van 30 september 2015 tot en met 16 oktober 2015
opvang geboden aan 39 vluchtelingen in een leegstaande school in Gerkesklooster-
Stroobos19.
In het BVA is overeengekomen de crisisnoodopvang af te bouwen. De afbouw is alleen
mogelijk door opbouw van noodopvang of reguliere opvang. Of crisisnoodopvang weer
nodig wordt, hangt af van de instroom van vluchtelingen de komende periode en van de
mogelijkheden die het COA heeft om die te huisvesten. Die ontwikkeling laat zich slecht
voorspellen. Wel vormt dit een extra aansporing om voldoende opvang in reguliere- en
noodopvang mogelijk te maken.
Wij zijn van mening dat het gebruik van crisisnoodopvang zoveel mogelijk moet worden
voorkomen. In afwachting van meer permanente opvang, worden vluchtelingen vaak
achtereenvolgens op verschillende locaties ondergebracht, steeds voor 72 uren. Dit
betekent voor hen veel reizen, onrust en onzekerheid. Daarnaast vraagt deze vorm van
18
   Zie bijlage 11: Factsheet Huisvesting vergunninghouders
19
   Zie bijlage 17: Evaluatie crisisopvang Gerkesklooster
                                              Pagina 12 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>opvang veel inspanning van gemeenten, die eigenlijk niet in verhouding staat tot de
korte duur van de geboden opvang.
Huisvesting vergunninghouders
Achtkarspelen voldoet aan de wettelijke opgelegde taakstelling huisvesting
vergunninghouders. Eind 2015 is de achterstand volledig ingelopen en is er sprake van
een positief aantal gehuisveste vergunninghouders van +8.
Over de jaren 2011 t/m 2015 is, op basis van de opgelegde taakstelling en het inlopen
van de achterstand huisvesting, binnen onze gemeente gehuisvest:
 jaar        Taakstelling    Taakstelling      Totaal         Totaal        Totaal
             1ste ½ jaar     2de ½ jaar        taakstelling   gehuisvest    achterstand
                                                                            op 1 januari
 2012        5               3                 8              15            -41
 2013        8               11                19             30            -34
 2014        11              16                27             44            -23
 2015        23              25                48             70            -6
 2016        33              -                 -              -             +8
De asielinstroom en de huisvesting vergunninghouders zijn communicerende vaten. Hoe
hoger de instroom, hoe hoger de taakstelling, hoe hoger de druk voor gemeenten met
betrekking tot het huisvesten van vergunninghouders.
Het college voorziet voor het 1ste half jaar 2016 geen problemen om de taakstelling te
gaan halen. Wanneer de taakstelling voor het 2 de half jaar op gelijke hoogte zal zijn, zal
dit wederom geen grote problemen opleveren.
Echter gezien de prognose van asielinstroom, en rekening houdend met een mogelijke
verhoging van de taakstelling in de toekomst, moet het college zich gaan oriënteren op
alternatieve huisvesting om de wettelijke taak in de toekomst te kunnen behalen. Een
extra ‘plus’ op deze wettelijke taak is derhalve te ontraden.
In de programmabegroting 2016 heeft het college aan de raad toegezegd dit jaar met
een beleidsnota inzake het vluchtelingen opvangbeleid te komen. Hierin zal de totaalvisie
met betrekking tot vluchtelingenopvang uitgewerkt worden. De uitdaging en ambitie
taakstelling huisvesting vergunninghouders wordt hier uiteraard in meegenomen.
                                      Pagina 13 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>     7. Communicatie
Communicatie speelt een cruciale rol bij de opvang van vluchtelingen. Alleen informatie
verstrekken werkt niet bij onderwerpen die zo maatschappelijk beladen zijn als de komst
van vluchtelingen in een gemeente.
Afbakening
Elke vorm van opvang vraagt om een eigen communicatieaanpak. In dit hoofdstuk wordt
niet specifiek ingegaan op de communicatie per vorm van opvang maar wordt een
algemene communicatie aanpak omschreven. Een uitgewerkt communicatieplan volgt
zodra de gemeenteraad een (voorgenomen) besluit heeft genomen.
Uitgangspunt communicatie
Voordat de gemeente een definitief besluit neemt over de opvang van vluchtelingen,
wordt eerst met inwoners en andere belanghebbenden gesproken over dit onderwerp.
Kansen en risico’s in de communicatie
Een goede verbinding draagt bij aan het draagvlak voor een opvanglocatie en de
vluchtelingen enerzijds en aan het succes van het project anderzijds. Zorgvuldigheid en
tijdigheid zijn essentiële onderwerpen. Er zullen zowel positieve als negatieve geluiden
over de komst van de opvanglocatie komen. Het is belangrijk positief ingestelde inwoners
als criticasters mee te nemen in het proces van communicatie.
Kansen
      Verbeteren van het vertrouwen van criticasters.
      Goede communicatie leidt tot groeiend vertrouwen en draagvlak bij
         inwoners/omwonenden met betrekking tot de komst van de nieuwe tijdelijke
         buurtbewoners.
      Door gezamenlijk op te trekken en met één mond te spreken wordt de
         kernboodschap versterkt.
Risico’s
      Slechte communicatie leidt tot een verminderd vertrouwen en verminderd
         draagvlak van inwoners.
      Slechte communicatie leidt tot geen vorming van draagvlak onder inwoners ten
         opzichte van de nieuwe buurtbewoners.
      Geen afstemming met buurt en directe buren leidt tot onnodige vertraging.
Communicatiedoelgroepen
Intern gemeente
      Gemeenteraad
      Ambtelijke organisatie
Intern  COA
        Medewerkers opvanglocatie
        Medewerkers COA algemeen
        Bestuur
Extern
        Directe omgeving (omwonenden en bedrijven)
        Belangengroepen – Plaatselijke belangen
        Bewoners
        Ondernemers – winkeliers
        Organisaties/instellingen in de omgeving (scholen, kerken, kinderopvang)
        Onderwijsinstellingen in Achtkarspelen
        Lokale vrijwilligersorganisaties
                                       Pagina 14 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>       Lokale samenwerkings- en ketenpartners (vreemdelingenpolitie,
        vluchtelingenwerk …)
       Sportverenigingen
       Culturele organisaties
       Politie
       Brandweer
       GGD
       Openbaar vervoer/ taxibedrijven/ buurtbus
       Overige geïnteresseerden (incl. alle inwoners gemeente Achtkarspelen)
       Media
Communicatiestrategie
De communicatie over de opvang van vluchtelingen in Achtkarspelen is open, eerlijk en
transparant: de partijen zijn volstrekt helder over wat doelgroepen kunnen verwachten
en zijn realistisch. Dit betekent dat uitsluitend zaken worden benoemd die de partijen
waar kunnen maken.
Transparant en duidelijk zijn waar ruimte is voor betrokkenheid van inwoners, in
hoeverre en ook waar/wanneer niet.
Openheid en duidelijkheid worden te allen tijde gegeven. Als het COA en/of gemeente
dat zelf nog niet kunnen geven omdat bepaalde informatie nog niet voorhanden is, wordt
dat gemeld.
De communicatie is op tijd en regelmatig. Uitgangspunt is dat in dit proces liever te veel
en te vaak dan te weinig wordt gecommuniceerd.
De communicatie is afgestemd op de verschillende doelgroepen en er is nadrukkelijke
aandacht voor de volgorde waarin doelgroepen worden benaderd: eerst de directe
omgeving, daarna overige doelgroepen, daarna de media.
Feiten en cijfers zijn niet voldoende, betekenisgeving/duiding wel. Belangrijk is om aan te
sluiten bij de gevoelens van de doelgroepen.
Communicatie met inwoners en andere belanghebbenden
Voor 23 maart a.s. gaat het college in gesprek met stakeholders van alle dorpen.
Inwoners hebben de gelegenheid om tijdens de raadsvergadering van 23 en 31 maart in
te spreken. Nadat de raad een voorgenomen besluit heeft genomen gaat de gemeente in
dialoog met de inwoners. We horen graag de belangen, zorgen en ideeën van inwoners.
Belangrijk is om hier in de communicatie bij aan te sluiten.
Er wordt niet één bijeenkomst gehouden maar in meerdere dorpen worden
bijeenkomsten gehouden: klein en veel ruimte voor gesprek. Voor 31 maart 2016 worden
inwoners geïnformeerd over het proces en het vervolg.
Communicatiekalender
In de communicatiekalender is aangegeven welke activiteiten op welk moment
plaatsvinden en wat de globale inhoud is. Communicatieactiviteiten worden toegevoegd,
verwijderd of gewijzigd als daar behoefte aan is of de situatie daarom vraagt.
                                      Pagina 15 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Wanneer          Wie (doelgroep)     Wat (middel)
16 februari 2016 College             Behandeling notitie in college
17/18 februari   Gemeenteraad        Raad ontvangt de notitie met toelichting over
2016                                 verdere bekendmaking
18 februari 2016 Alle                Website: De notitie en bijlagenboek
                                     verschijnen op de openbare besluitenlijst op
                                     www.achtkarspelen.nl/besluiten
18 februari 2016 Alle                Q en A’s op www.achtkarspelen.nl/opvang
18 februari 2016 Alle                Nieuwsbericht op www.achtkarspelen.nl
Eind februari    Gemeenteraad        Bijeenkomst voor raadsleden waarbij COA
2016                                 aanwezig is.
Voor 23 maart    Stakeholders        Informatiebijeenkomsten
2016
23 maart 2016    Gemeenteraad en     Informatiecarrousel waarin het college de
                 college             notitie toelicht. Inwoners kunnen inspreken.
31 maart 2016    Gemeenteraad        Raadsvergadering waarin de raad een
                                     voorgenomen besluit neemt over de notitie
                                     opvang vluchtelingen in Achtkarspelen.
                                     Inwoners kunnen inspreken.
Vanaf 31 maart   Inwoners            In dialoog met de inwoners.
2016
                                     Vervolg communicatietraject is afhankelijk
                                     van de richting die gekozen wordt.
                              Pagina 16 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>    8. Veiligheid
Maatschappelijke ontwikkelingen
De afgelopen maanden is het één en ander veranderd in onze maatschappij. Daar waar
in eerste instantie de Nederlanders zorgzaam waren en open stonden voor opvang van
de vluchtelingen uit oorlogsgebieden, begint er een verandering in tolerantie te komen.
Ook in onze gemeente merken we dit. Gedurende de jaarwisseling zijn we
geconfronteerd met een meer negatieve houding van onze autochtone inwoners richting
statushouders in onze gemeente. Het ging hier om schelden, vuurwerkoverlast en
discriminerende opmerkingen. Vanuit de politie wordt hier extra op ingezet. Hoewel het
hier vaak gaat om jongeren (14-17 jaar), kunnen we deze verandering in houding niet
negeren.
De berichtgeving in de media speelt ook een rol in de houding van de autochtone
inwoners van ons land ten opzichte van vluchtelingen. Berichten over vluchtelingen
komen momenteel veel voor in het nieuws. Negatieve berichten in de pers kunnen olie op
het vuur zijn van mensen, die minder positief ten opzichte van vluchtelingen staan.
Inwoners van Achtkarspelen
In sommige gevallen wordt ook in onze gemeente negatief gereageerd op vluchtelingen.
Een ander deel van de bevolking staat juist open voor opvang. Het is van belang dat er
op korte termijn duidelijkheid komt over de wijze van opvang voor vluchtelingen in de
gemeente Achtkarspelen. Zolang er geen duidelijkheid is, kan er maatschappelijke onrust
ontstaan.
Gezien het feit dat niet iedereen het eens is met de opvang van vluchtelingen in ons
land, zullen we iedere openbare bijeenkomst rekening moeten houden met eventuele
tegenstanders, die zich zullen laten horen. Samen met de politie zal er vanuit team
Veiligheid bij iedere openbare bijeenkomst een veiligheidsplan gemaakt worden, dit om
de orde tijdens deze bijeenkomsten te bewaren.
In onderstaand schema een abstract overzicht van de aandachtspunten op het gebied
van Veiligheid.
 Veiligheid en incidenten
 Er is binnen het COA en bij gemeenten, politie en andere organisaties veel ervaring
 met veiligheidsvraagstukken, zoals het voorkomen en beperken van incidenten. Veel
 gemeenten krijgen te maken met maatschappelijke zorgen over veiligheid. Veiligheid
 en incidenten kunnen gaan over:
      (Gewelds-) incidenten binnen of buiten de locatie
      Grootschalige ordeverstoringen
      Maatschappelijke onrust
      Escalatie van demonstraties of manifestaties
      Bedreiging en intimidatie
      Discriminatie en racisme
      Mensensmokkel en georganiseerde criminaliteit
      Zorgen over radicalisering of rekrutering
 Er is pas sprake van een veiligheidsvraagstuk als het risico bestaat dat de openbare
 orde wordt verstoord of er mogelijk strafbare feiten worden gepleegd. Denk hierbij aan
 strafbare beledigingen, bedreigingen, vernielingen en geweld. Ook kan bezorgdheid en
 boosheid verworden tot maatschappelijke onrust.
                                     Pagina 17 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>    9. Mogelijke opties van opvang
In onderstaand overzicht zijn de verschillende opties van opvang expliciet benoemd wat
u als raad als basis kunt nemen voor uw voorgenomen besluit. In het bijlagenboek zijn
alle onderdelen opgenomen die u hierbij kunnen ondersteunen. Naast de afzonderlijke
opties A t/m F is een combinatievorm ook mogelijk. In het overzicht zijn per opvangvorm
de effecten en de consequenties met betrekking tot het Bestuursakkoord Verhoogde
Asielinstroom opgenomen.
 Mogelijkheid       Vorm                     Effect/risico
 Optie A            Geen (extra) opvang      Effect:
                    behoudens de                  Geen (extra) inspanning t.a.v het
                    wettelijke taakstelling          landelijk vluchtelingenprobleem.
                    huisvesting                   Voldoen niet aan de afspraken
                    vergunninghouders                opgenomen in het BVA.
                                             Risico:
                                                  O.b.v het BVA de mogelijkheid dat
                                                     we vanuit de VR een taak ‘opgelegd’
                                                     krijgen.
                                                  Verlies van regie.
 Optie B            Crisisnoodopvang         Effect:
                                                  Indirecte inspanning t.a.v het
                                                     landelijk vluchtelingenprobleem.
                                                     Lost niet de knelpunten op.
                                                  Voldoen niet aan de afspraken
                                                     opgenomen in het BVA.
                                             Risico:
                                                  O.b.v het BVA de mogelijkheid dat
                                                     we vanuit de VR een taak ‘opgelegd’
                                                     krijgen.
                                                  Verlies van regie.
 Optie C            Noodopvang               Effect:
                                                  (extra) inspanning t.a.v het landelijk
                                                     vluchtelingenprobleem.
                                                  Voldoen aan de afspraken
                                                     opgenomen in het BVA.
                                                  Houden de regie.
                                             Risico:
                                                  Onder welke voorwaarden?
 Optie D            Reguliere opvang         Effect:
                    (AZC)                         (extra) inspanning t.a.v het landelijk
                                                     vluchtelingenprobleem.
                                                  Voldoen aan de afspraken
                                                     opgenomen in het BVA.
                                                  Houden de regie.
                                             Risico:
                                                  Onder welke voorwaarden?
 Optie E            Combinatie van           Effect:
                    noodopvang / AZC              (extra) inspanning t.a.v het landelijk
                                                     vluchtelingenprobleem.
                                                  Voldoen aan de afspraken
                                                     opgenomen in het BVA.
                                                  Houden de regie.
                                             Risico:
                                                  Onder welke voorwaarden?
                                     Pagina 18 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre> Optie F               + Variant op de                 Effect:
                       wettelijke taakstelling              Indirecte inspanning t.a.v het
                       huisvesting                              landelijk vluchtelingenprobleem.
                       vergunninghouders.                       Lost niet de knelpunten op.
                                                            Voldoen niet aan de afspraken
                                                                opgenomen in het BVA.
                                                       Risico:
                                                            O.b.v het BVA de mogelijkheid dat
                                                                we vanuit de VR een taak ‘opgelegd’
                                                                krijgen.
                                                            Verlies van regie.
* Er vanuit gaande dat we bij optie C, D en E voldoen aan de ‘opdracht’ BVA, is het redelijk om aan te nemen
dat er vanuit de VR geen extra taak opgelegd wordt.
                                            Pagina 19 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>