<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>GR Sw ''FRYSLÂN''
 Jaarstukken 2018
                  Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                  Voor waarmerkingsdoeleinden
                  behorend bij controleverklaring
                  d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>1     ALGEMEEN                                                                  4
2     VAN DE VOORZITTER                                                         5
3     BERICHT VAN HET DAGELIJKS BESTUUR                                         6
Algemeen bestuur                                                                6
Jaarovereenkomst                                                                6
De toekomst van de sociale werkvoorziening                                      6
Cliëntenraad                                                                    6
4     JAARVERSLAG                                                               7
4.1 Programmaverantwoording                                                     8
4.1.1   Algemeen                                                                8
4.1.2   Ontwikkeling van binnen naar buiten                                     8
4.1.3   Personele bezetting                                                     8
4.1.4   Ziekteverzuim                                                           8
4.2     Resultaatanalyse                                                       10
4.2.1   Algemeen                                                               10
4.2.2   Subsidie gemeenten uitvoering Wsw                                      10
4.2.3   Loon- en personeelskosten Sw                                           10
4.2.4   Loonkosten ambtelijk                                                   10
4.2.5   Financieringskosten                                                    11
4.3     Verplichte paragrafen BBV                                              12
4.3.1   Weerstandsvermogen, kengetallen en risicobeheersing                    12
4.3.2   Onderhoud kapitaalgoederen                                             13
4.3.3   Financiering                                                           13
4.3.4   Verbonden partijen                                                     14
4.3.5   Bedrijfsvoering                                                        14
4.3.6   Rechtmatigheid                                                         14
5     JAARREKENING                                                             15
5.1     Balans per 31 december 2018 (na resultaatbestemming)                   16
5.2.1   Overzicht van baten en lasten 2018                   Hofsteenge Zeeman 17 Groep B.V.
                                                             Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                             behorend bij controleverklaring
                                                             d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>5.2.2   Het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten 2018 per taakveld                                                                                            18
5.3     Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling                                                                                                                19
5.4     Toelichting op de balans                                                                                                                                        22
   Vaste activa ....................................................................................................................................................... 22
   Vlottende activa ................................................................................................................................................ 22
   Vaste passiva ..................................................................................................................................................... 23
   Vlottende passiva .............................................................................................................................................. 24
5.5     Toelichting op het overzicht van baten en lasten                                                                                                                25
   Overige bedrijfsopbrengsten ............................................................................................................................. 25
   Subsidie gemeenten uitvoering SW .................................................................................................................. 25
   Lonen, salarissen en sociale lasten SW ............................................................................................................. 26
   Overige personeelskosten SW........................................................................................................................... 26
   Lonen en sociale lasten ambtelijk ..................................................................................................................... 26
   Overige kosten GR ............................................................................................................................................ 27
   Financieringsfunctie .......................................................................................................................................... 27
5.6     Kengetallen                                                                                                                                                     29
5.7     Overzicht verdeling subsidiebijdragen                                                                                                                           29
6     OPMAAK EN VASTSTELLING                                                                                                                                           30
7     NORMENKADER RECHTMATIGHEID 2018                                                                                                                                  31
8     SAMENSTELLING VAN ALGEMEEN BESTUUR PER 31 DECEMBER 2018                                                                                                          33
9     CONTROLEVERKLARING                                                                                                                                               34
                                                                                                                                               Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                                                                                               Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                                                                               behorend bij controleverklaring
                                                                                                                                               d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1 Algemeen
De Gemeenschappelijke Regeling Sociale Werkvoorziening 'Fryslân' (GR Sw 'Fryslân') is een samen-
werkingsverband van de gemeenten Achtkarspelen, Heerenveen, Leeuwarden, Ooststellingwerf, Op-
sterland, Smallingerland, Tytsjerksteradiel en Weststellingwerf.
De GR Sw 'Fryslân' heeft tot doel de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en daaruit voortvloeiende
voorschriften uit te voeren voor de acht aangesloten gemeenten. De uitvoering van de Wsw heeft het
bestuur van de GR opgedragen aan Caparis NV.
Het bestuur van de GR wordt gevormd door leden van de colleges van B&W van de aangesloten ge-
meenten. Het bestuur voert de regie op de uitvoering van de Wsw en vergadert gemiddeld vijfmaal per
jaar, waarbij ook de algemeen directeur van Caparis NV aanwezig is als adviseur van het bestuur.
                                                                                     Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                                     Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                     behorend bij controleverklaring
                                                                                     d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>2 Van de voorzitter
Voor u ligt de programmaverantwoording en de jaarrekening 2018 van de GR SW ‘Fryslân’.
Op 1 januari 2015 is de Participatiewet in werking getreden. Tegelijkertijd is de Wet sociale werk-
voorziening gewijzigd en is instroom in de sociale werkvoorziening niet meer mogelijk. Dit betekent
dat de sociale werkvoorziening op termijn zal verdwijnen.
Het stoppen van de instroom heeft niet alleen gevolgen voor de GR, maar ook voor de uitvoeringsor-
ganisatie, Caparis NV. De opdracht van de GR aan Caparis NV zal immers kleiner worden.
In 2016 zijn de eerste stappen gezet op weg naar een transitie van de uitvoeringsorganisatie. Onder de
titel “Caparis, lokaal maatwerk, regionaal netwerk” heeft Caparis NV een eerste uitwerking gepresen-
teerd en de nodige stappen gezet om de bedrijfsvoering aan te passen aan de gewijzigde opdracht van
de GR.
Ondertussen is ook een onderzoek gestart naar de meest wenselijke governance structuur voor de GR
en voor Caparis NV. De verwachting is dat er medio 2019 meer duidelijkheid komt over de toekom-
stige structuur.
Binnen de veranderende structuur en organisatie gaat de aandacht vooral uit naar onze werknemers.
Zij verdienen een goede en veilige werkplek. Ook in de nieuwe situatie blijft Caparis NV die werkplek
bieden.
Friso Douwstra
Voorzitter GR SW ‘Fryslân’
                                                                                       Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                                       Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                       behorend bij controleverklaring
                                                                                       d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>3 Bericht van het dagelijks bestuur
Algemeen bestuur
Het algemeen bestuur wordt gevormd door een lid van de colleges van B&W van alle aangesloten ge-
meenten. Het algemeen bestuur is in 2018 drie keer bij elkaar geweest, het dagelijks bestuur verga-
derde vijf maal. In de vergaderingen is veel aandacht besteed aan de toekomstige uitvoering van de
sociale werkvoorziening, in verband met de nieuwe regelgeving vanuit de Participatiewet.
Jaarovereenkomst
Ook voor 2018 hebben de GR Sw 'Fryslân' en Caparis NV een jaarovereenkomst gesloten. In de jaar-
overeenkomst zijn de afspraken vastgelegd ten aanzien van de verplichtingen van zowel opdrachtgever
als opdrachtnemer. Er worden geen prestatie-indicatoren meer afgesproken; door de afname van het
aantal werknemers – door zowel natuurlijk verloop als door overgang naar een gemeente – wordt het
steeds lastiger om een taakstelling op te nemen voor bijvoorbeeld het na te streven aantal detacherin-
gen.
De toekomst van de sociale werkvoorziening
Begin 2016 heeft het algemeen bestuur van de GR de toekomstige ontwikkelrichting voor de sociale
werkvoorziening vastgesteld. In 2017 heeft de directie van Caparis NV een aanvang gemaakt met de
uitwerking in een transitieplan. In het derde kwartaal verscheen de eerste uitwerking, in de vorm van
het plan “Caparis: lokaal maatwerk, regionaal netwerk”, transitie naar een sociale onderneming.
De transitie betreft verbetering van de bedrijfsvoering en de dienstverlening aan gemeenten. In 2018
zijn de eerste stappen gezet in de transitie, in 2019 wordt daaraan een vervolg gegeven.
In 2018 is ook een onderzoek gestart naar de meest wenselijke governance structuur van de GR en
Caparis NV. De uitkomsten van dit onderzoek kunnen naar verwachting in 2019 ter besluitvorming
worden voorgelegd.
In dit veranderingsproces staat voorop dat er oog moet zijn voor de mensen die het aangaat, en voor
het behoud van werkgelegenheid.
Cliëntenraad
De SW (cliënten) Raad is in 2018 vijf maal bij elkaar geweest. De Raad bestaat uit 9 leden, een secre-
taris en een onafhankelijk voorzitter. Er is veel aandacht besteed aan de gevolgen van de participatie-
wet en daaruit voortvloeit.
Het werven van nieuwe leden is een voortdurend aandachtspunt. Het blijft belangrijk om van
alle vestigingen van het SW bedrijf Caparis een vertegenwoordiger in de SW-Raad te hebben.
Ook de afvaardiging van de gedetacheerde werknemers is belangrijk. Vooral aan de communicatie tus-
sen de gedetacheerde medewerkers en het bedrijf Caparis is veel aandacht besteed.
De Raad heeft vragen gesteld over de schuldenproblematiek, het inzichtelijk maken van loon en speci-
fieke afdrachten zoals o.a. het koffiegeld.
De Raad wordt in haar vergaderingen door de locatiemanager op de hoogte gehouden van de ontwik-
kelingen en het beleid van de Caparis organisatie.
De voorzitter is aanwezig bij de a.b.-vergaderingen van de GR.
Tweemaal per jaar heeft de voorzitter van de SW Raad overleg met de OR van Caparis.
Door het lidmaatschap van Mobility hebben we via de landelijke cliëntenraad een stem op het lande-
lijk beleid.
                                                                                        Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                                        Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                        behorend bij controleverklaring
                                                                                        d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>4 Jaarverslag
▪   Programmaverantwoording
▪   Resultaatanalyse
▪   Verplichte paragrafen BBV
                              Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                              Voor waarmerkingsdoeleinden
                              behorend bij controleverklaring
                              d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>4.1 Programmaverantwoording
4.1.1 Algemeen
Het bestuur van de GR Sw 'Fryslân' is verantwoordelijk voor één programma binnen de hoofdfunctie
van de ‘Sociale Voorzieningen en Maatschappelijke Dienstverlening’ t.w. de Sociale Werkvoorziening
(Wsw). In 2018 wordt deze activiteit, in het kader van de nieuwe voorschriften BBV, aangeduid als
het taakveld Begeleide Participatie binnen het Sociaal Domein.
De GR heeft de uitvoering van de Wsw voor de acht aangesloten gemeenten opgedragen aan Caparis
NV. In dit hoofdstuk wordt de omvang van die opdracht tot uitdrukking gebracht en de mate waarin
Caparis NV die opdracht heeft kunnen realiseren. Met ingang van 1 januari 2015 is instroom in de
Wsw niet meer mogelijk. Dit heeft er onder andere toe geleid dat er met ingang van 2015 geen sprake
meer is van een taakstelling.
4.1.2 Ontwikkeling van binnen naar buiten
In de jaarovereenkomst van 2018 zijn tussen de GR Sw 'Fryslân' en Caparis NV geen concrete doel-
stellingen met betrekking tot de werkladder meer opgenomen. Het beleid van Caparis blijft evenwel
gericht op de afgesproken doelstelling om waar mogelijk medewerkers te plaatsen in detachering en
begeleid werken.
4.1.3 Personele bezetting
In de hierna weergegeven tabel is de bezetting van Sw-medewerkers en kadermedewerkers met een
ambtelijke aanstelling bij de GR Sw 'Fryslân' weergegeven:
                                                 Gew. begr.  Realisatie  Realisatie   Verschil
 Bezetting                                          2018       2017        2018     2017 en 2018
 Sw-medewerkers in dienst            Se                1.709      1.896       1.704            192-
                                     fte               1.599      1.778       1.594            185-
 Aantal Begeleid Werken              Se                  138        141         138              3-
                                     fte                 124        127         125              2-
 Kader (ambtelijk)                   fte                  65         66          62              4-
Uit het overzicht hiervoor blijkt dat het gemiddelde aantal Sw-medewerkers in 2018 is gedaald met
187 fte. De oorzaak hiervan is dat er met ingang van 2015, als gevolg van wetswijzigingen, geen in-
stroom in de Wsw meer plaatsvindt en er wel sprake is van verloop (pensionering, ontslag, overlijden,
enzovoorts). Daarnaast zijn 130 fte per 1 oktober 2017 overgegaan naar de gemeenten in verband met
de keuze van vier gemeenten om de groenactiviteiten uit te voeren met de (eigen) SW medewerkers.
Het aantal Sw-medewerkers geplaatst via een Begeleid Werken-contract is in 2018 licht gedaald t.o.v.
2017.
Het aantal ambtelijke kadermedewerkers is in 2018 met bijna 4 fte gedaald. Doordat er voor kaderper-
soneel geen nieuwe dienstverbanden door de GR Sw 'Fryslân' worden afgesloten, zal het aantal ambte-
lijke kadermedewerkers de komende jaren verder dalen.
4.1.4 Ziekteverzuim
In onderstaande grafiek wordt het verloop van het ziekteverzuim gedurende 2018 per maand weerge-
geven.
                                                                                      Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                                      Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                      behorend bij controleverklaring
                                                                                      d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>In onderstaande tabel is het ziekteverzuim in percentages weergegeven. In deze tabel is onderscheid
gemaakt tussen ziekteverzuim Sw en ziekteverzuim kader, voor zowel kort als lang verzuim.
                                                     Feit        Feit       Doel
                                                    2017        2018        2018
 Sw                                 kort            5,00%       5,10%       4,50%
                                    lang            9,00%      10,50%       8,50%
                                    totaal         14,00%      15,60%      13,00%
 Kader                              kort            1,90%       1,50%       1,90%
                                    lang            2,60%       3,60%       2,60%
                                    totaal          4,50%       5,10%       4,50%
Het kortdurend ziekteverzuim Sw bedraagt 5,1% en is 0,6% hoger dan begroot en 0,1% hoger dan in
2017. Het kort verzuim kader is 0,4% lager dan begroot en komt uit op 1,5%. Ten opzichte van 2017
is het kort verzuim bij het kader ook lager.
Zowel voor Sw als voor kader overschrijdt het lang verzuim de scores van 2017 en de doelstelling.
Langdurig verzuim is moeilijker te beïnvloeden dan kort verzuim. Vaak liggen er ernstige en langdu-
rige ziektebeelden aan ten grondslag.
In 2018 zijn er door de arbodienstverlener, vanwege een personeelstekort, te weinig uren bedrijfsarts
geleverd. De arbodienstverlener is daarvoor ook door Caparis in gebreke gesteld. Caparis heeft vervol-
gens zelf een bedrijfsarts gezocht die, onder de vlag van de arbodienstverlener, een deel van de ontbre-
kende uren bedrijfsarts heeft kunnen invullen.
Vanaf 1 januari 2019 wordt, via een door Cedris uitgevoerde aanbesteding, gestart met een nieuwe
arbodienstverlener.
                                                                                        Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                                        Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                        behorend bij controleverklaring
                                                                                        d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>4.2      Resultaatanalyse
4.2.1 Algemeen
Het bedrijfseconomische deel van de Wsw is aan Caparis NV uitbesteed. Dat heeft tot gevolg dat een
aantal zaken niet in dit jaarverslag opgenomen wordt. Het jaarverslag geeft dus geen beeld van de be-
drijfsmatige aspecten van de uitvoering van de Wsw in ons werkgebied; daarvoor is ook kennisname
van het jaarverslag van Caparis NV nodig.
De begroting voor het jaar 2018 is door het algemeen bestuur van de GR goedgekeurd op 7 juli 2017.
Over 2018 was sprake van hogere SW loonkosten dan in eerste instantie begroot. De verschillen daar-
omtrent zijn medio 2018 aan het bestuur voorgelegd en hebben geleid tot een begrotingswijziging, die
in december 2018 is vastgesteld.
4.2.2 Subsidie gemeenten uitvoering Wsw
De bij de GR Sw 'Fryslân' aangesloten gemeenten zorgen voor de financiering van de GR Sw 'Fryslân'.
Deze financiering wordt hoofdzakelijk gebruikt ter dekking van de loon- en overige personeelskosten
van de Sw-medewerkers. Ter (gedeeltelijke) dekking van de kosten bij de GR Sw 'Fryslân', ontvangen
de gemeenten een bijdrage van het Rijk. Het resterende deel voor de dekking wordt door de gemeenten
uit eigen middelen bijgedragen. De subsidie voor de Sw-medewerkers die in gemeenten wonen buiten
de bij de GR Sw 'Fryslân' aangesloten gemeenten, maar wel via de GR Sw 'Fryslân' zijn geplaatst bij
Caparis NV, loopt vanaf 2017 via één van de aangesloten gemeenten. Deze bijdrage is gelijk aan het
jaarlijks vastgestelde (fictieve) budget zoals de gemeenten dat ontvangen als onderdeel van het Partici-
patiebudget..
De totaal te ontvangen subsidie is € 1.000 lager dan begroot (realisatie: € 54.350.000/gewijzigde be-
groting: € 54.351.000). Daarbij is sprake van een lagere realisatie van het aantal SE (5) ten opzichte
van de begroting als gevolg van een hogere uitstroom. Daartegenover zijn de loonkosten per SE nog
enigszins hoger dan bij de gewijzigde begroting geraamd (0,3%). Verder is van gemeenten elders een
bijdrage (€ 30.000) gevraagd en ontvangen voor naadloze overnames en is een aanvullende gemeente-
lijke bijdrage over 2018 ontvangen van de Friese gemeenten (€ 23.000).
4.2.3 Loon- en personeelskosten Sw
De loonkosten Sw zijn in absolute zin gedaald met € 4.684.000 (8,7%) ten opzichte van 2017. De ge-
middelde loonkosten per Sw-medewerker zijn met 1,8% gestegen (van € 30.187 per fte in 2017 naar
 € 30.746 per fte in 2018). De stijging wordt enigszins beïnvloed doordat in het resultaat van 2018 het
restant voordeel 2017 (€ 87.000) van de LIV (lage-inkomensvoordeel) is meegerekend. Zonder het ex-
tra bedrag van 2017 zou de stijging in 2018 (t.o.v. 2017) 2% hebben bedragen. De procentuele stijging
van het brutoloon per fte bedraagt 1,6% en de stijging van de sociale lasten 2,5% per fte.
De eind 2017 nog opgenomen post van € 7.000 voor nabetaling van loon en compensatie voor moge-
lijke schade als gevolg van de geconstateerde omissie van Caparis bij de uitvoering van de cao voor de
sociale werkvoorziening (zie verder de jaarstukken van dat jaar), is geheel afgewikkeld in 2018. De
werkelijke kosten kwamen op ruim € 10.000. Deze post was zowel een kostenpost als bate en even-
eens zowel een schuld als vordering voor de GR, omdat door het bestuur van de GR met Caparis was
afgesproken dat zij deze kosten voor haar rekening neemt.
De GR Sw ‘Fryslân’ is voor het Sw-personeel aangesloten bij bedrijfstakpensioenfonds Stichting Pen-
sioenfonds Werk en Integratie en past samen met andere rechtspersonen dezelfde pensioenregeling
toe. Er is geen verplichting tot het voldoen van aanvullende bijdragen, anders dan het voldoen van ho-
gere toekomstige premies, in het geval van een tekort bij het bedrijfstakpensioenfonds.
4.2.4 Loonkosten ambtelijk
De loonkosten ambtelijk kader zijn in absolute zin met € 95.000 gedaald ten opzichte van 2017. De
voornaamste oorzaak hiervan is de daling van het aantal ambtelijke kadermedewerkers. In 2018 zijn
gemiddeld bijna 4 fte’s uitgestroomd. De gemiddelde loonkosten voor het kaderpersoneel zijn geste-
gen met 3,7% per fte.
                                                                                         Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                                         Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                         behorend bij controleverklaring
                                                                                         d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>De GR Sw ‘Fryslân’ is voor het ambtelijk personeel aangesloten bij bedrijfstakpensioenfonds ABP en
past samen met andere rechtspersonen dezelfde pensioenregeling toe. Er is geen verplichting tot het
voldoen van aanvullende bijdragen, anders dan het voldoen van hogere toekomstige premies, in het
geval van een tekort bij het bedrijfstakpensioenfonds.
De loonkosten ambtelijk worden 100% doorbelast aan Caparis NV.
4.2.5 Financieringskosten
De rentelasten zijn in 2018 gedaald met € 22.000 (2018: € 60.000, 2017: € 82.000). De lagere rentelasten
worden veroorzaakt doordat de totaalbehoefte aan financiering substantieel is gedaald door de positieve
bedrijfsresultaten en kasstromen bij Caparis NV.
                                                                                       Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                                       Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                       behorend bij controleverklaring
                                                                                       d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>4.3      Verplichte paragrafen BBV
4.3.1 Weerstandsvermogen, kengetallen en risicobeheersing
GR Sw 'Fryslân' heeft al het ambtelijk personeel bij Caparis NV gedetacheerd. Vervolgens vindt een
integrale doorberekening plaats aan Caparis NV. Per saldo levert dit geen risico op. De vakantiegeld-
verplichtingen van zowel het ambtelijk personeel als het personeel met een dienstverband in het kader
van de Wsw, zijn niet opgenomen in de jaarrekening van de GR Sw ‘Fryslân’. De vakantiegeldver-
plichting voor ambtelijk personeel is aan Caparis NV doorberekend. Hetzelfde geldt voor het Individu-
eel Loopbaan Budget. In de balans zijn, in overeenstemming met de regelgeving, geen personele ver-
plichtingen tot uitdrukking gebracht van een jaarlijks gelijkblijvend niveau. Dit is op basis van het Be-
sluit Begroting en Verantwoording (BBV) niet toegestaan. Het betreft de volgende verplichtingen voor
Sw-personeel: vakantiegeld (€ 2.060.000), vakantiedagen (€ 2.043.000), spaarverlof
(€ 417.000) en jubilea (€ 1.510.000).
In het overzicht van de baten en lasten 2018 is een bedrag (€ 729.000) opgenomen voor het in 2019 te
ontvangen bedrag aan lage-inkomensvoordeel (LIV). Uit de jaargegevens/-opgaven van 2018 zal door
het UWV worden bepaald welke medewerkers hiervoor in aanmerking komen en zullen de bedragen
vervolgens worden uitgekeerd door de belastingdienst. Het berekende bedrag is gebaseerd op de per-
sonele - en loongegevens over 2018. Er is een risico dat het uiteindelijk vastgestelde en uit te betalen
bedrag gaat afwijken van het bedrag waar nu rekening mee wordt gehouden.
In de paragraaf hierna, handelend over de financiering (paragraaf 4.3.3), wordt aangegeven dat de door
de GR Sw ‘Fryslân’ afgesloten leningen worden doorgeleend aan Caparis NV. Het risico voor de GR
Sw ‘Fryslân’ bestaat daarin dat Caparis NV in staat moet zijn aan de vereiste aflossingsverplichtingen
te kunnen voldoen. Echter, in praktische zin is dit geen risico omdat dezelfde gemeenten die participe-
ren in de GR Sw ‘Fryslân’ ook aandeelhouder van Caparis NV zijn. Bovendien heeft Caparis NV ze-
kerheden verstrekt in de vorm van pandrecht op voorraden en debiteuren en een hypotheek op het on-
roerend goed van Caparis NV. Het weerstandsvermogen van Caparis NV is toereikend om de lopende
verplichtingen op korte - en middellange termijn te voldoen.
Hieronder zijn in een tabel de vanuit de BBV verplichte kengetallen weergegeven.
 Verloop van de kengetallen                                                     jaarrek.'17 begr.'18 jaarrek.'18
 Kengetallen:                                                                  (*1.000)               (*1.000)
  1 netto schuldquote                        vaste schulden                A          3.261    2.554          2.554
                                             vlottende schulden            B&C        3.133    3.565          3.107
                                             fin.vaste activa              D          3.261    2.554          2.554
                                             uitzettingen < 1jr            E&G        3.371    3.835          3.327
                                             liquide middelen              F            387      355            380
                                             saldo baten                   H         63.639  56.865         58.792
            berekende netto schuldquote      (A+B+C-D-E-F-G)/H                      -1,0%    -1,1%          -1,0%
  2 netto schuldquote gecorrigeerd           voor alle verstrekte leningen
  berekende netto schuldquote na corr.       (A+B+C-E-F-G)/H                          4,1%    3,4%           3,3%
  3 solvabiliteitsrisico                     eigen vermogen                A            625      625            600
                                             totaal passiva                B          7.019    6.744          6.261
                     berekende solvabiliteit A/B                                      8,9%    9,3%           9,6%
  4 structurele exploitatieruimte            lasten (excl.mut.reserves)    A         63.786  56.929         58.877
                                             baten (excl.mut.reserves)     B         63.721  56.929         58.852
                                             storting reserves (struc.)    C               0        0             0
                                             onttrekking reserves (struc.) D               0        0             0
                                             ((B-A)+(D-C))                              -65         0           -25
                                             baten (excl.onttr.reserves)   E         63.721  56.929         58.852
              berekende exploitatieruimte    ((B-A)+(D-C))/(E)*100                  -0,10%    0,00%        -0,04%
  5 grondexploitatie                                                                     nvt     nvt            nvt
  6 belastingcapaciteit                                                                  nvt     nvt            nvt
De GR heeft ultimo boekjaar een vermogen van € 600.000 in de vorm van een bestemmingsreserve. Er
                                                                                               Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
wordt verder geen weerstandsvermogen opgebouwd omdat jaarlijks een positief of negatief               resultaat
                                                                                               Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                               behorend bij controleverklaring
                                                                                               d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>wordt afgerekend met de (deelnemende) gemeenten. Daarnaast zijn de hiervoor beschreven risico’s
van dien aard dat geen eigen weerstandsvermogen noodzakelijk is.
Omdat de exploitatie in zijn geheel plaatsvindt bij Caparis NV en de GR Sw Fryslân in die zin slechts
als doorgeefluik functioneert, zijn in feite alleen de kengetallen van belang die iets zeggen over de li-
quiditeit en solvabiliteit van de onderneming. De liquiditeit laat zien in hoeverre de onderneming in
staat is om haar (directe) opeisbare verplichtingen te voldoen en wordt uitgedrukt in de current ratio:
vlottende activa / kort vreemd vermogen. Per balansdatum bedraagt deze 1,2 (2017: 1,2). Dit betekent
dat er op korte termijn voldoende liquiditeit is om aan de kortlopende verplichtingen te voldoen.
De solvabiliteit biedt inzicht in de mate waarin de onderneming aan haar verplichtingen kan voldoen
en laat zien in hoeverre de onderneming afhankelijk is van schuldeisers. Het kengetal voor de solvabi-
liteit staat in bovenstaande tabel weergegeven, deze bedraagt ultimo 2018 9,6% (2017: 8,9%).
De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de GR ten opzichte van de eigen
middelen. Het geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie.
De GR heeft inclusief de uitzettingen (verstrekte leningen) aan Caparis, meer vorderingen dan schul-
den en tevens zijn de baten in enig jaar zodanig dat de druk van de schuldenlast nagenoeg te verwaar-
lozen is. Dit blijkt ook uit de berekende netto schuldquote van -1 % (waar vanuit de VNG (Vereniging
van Nederlandse Gemeenten) een signaalwaarde van 100% wordt gehanteerd). Ook exclusief de uit-
zettingen aan Caparis, is de berekende schuldquote van 3,3 %, afgezet tegen de baten, van geringe om-
vang.
4.3.2 Onderhoud kapitaalgoederen
De GR Sw 'Fryslân' beschikt niet over kapitaalgoederen, deze behoren toe aan Caparis NV.
4.3.3 Financiering
De GR Sw 'Fryslân' treedt op als financier van Caparis NV. Dit houdt in dat de GR Sw 'Fryslân' onder
gunstige voorwaarden geld aantrekt en dat vervolgens onder dezelfde voorwaarden doorleent aan Ca-
paris NV. Daarmee is Caparis NV verzekerd van externe financiering tegen optimale condities. Voor
de leningen van de GR Sw 'Fryslân' aan Caparis NV zijn door Caparis NV zekerheden gesteld in de
vorm van pandrecht op voorraden en debiteuren. Begin 2007 is een hypotheek afgesloten op het on-
roerend goed van Caparis NV.
In de financieringsovereenkomst tussen de GR Sw 'Fryslân' en Caparis NV is een plafond opgenomen
voor de maximale leencapaciteit van Caparis NV. De maximale leencapaciteit van Caparis NV be-
draagt 130% van de waarde van de vaste activa. Per 31 december 2018 heeft Caparis NV voor 23%
(2017: 28%) aan financiering aangetrokken via de GR Sw 'Fryslân'. Dit vertegenwoordigt een ver-
strekte financiering van € 2,6 miljoen (2017: € 3,3 miljoen). Gedurende 2018 is de financiering aan
Caparis NV derhalve met € 0,7 miljoen gereduceerd.
Voor het jaar 2019 verwacht Caparis voor eventuele nieuwe financiering in de vorm van langlopende
leningen, geen beroep te hoeven doen op de GR.
Omdat de GR Sw 'Fryslân' uitsluitend optreedt als financier van Caparis NV is er geen sprake van een
zelfstandig treasurybeleid. Door de integrale doorlening van alle financiering aan Caparis NV zijn de
risico's primair verlegd naar Caparis NV. Het belangrijkste risico voor de GR Sw 'Fryslân' betreft de
inbaarheid van de aan Caparis NV verstrekte leningen. Echter, in praktische zin is dit geen risico om-
dat dezelfde gemeenten die participeren in de GR Sw 'Fryslân' ook aandeelhouder van Caparis NV
zijn. Voor de secundaire risico's wordt verwezen naar de paragraaf over het weerstandsvermogen. De
gehanteerde financieringsconstructie leidt er toe dat een toetsing aan de kasgeldlimiet en de bereke-
ning van de renterisiconorm geen enkele toegevoegde waarde biedt.
Per balansdatum bestaat er nog één roll-over lening. Het van toepassing zijnde rentepercentage is, be-
gin 2012, middels een renteswap omgezet in een vast percentage. Het afsluiten van de renteswap heeft
conform het destijds geldende treasurystatuut plaatsgevonden. Middels deze renteswap wordt het ren-
terisico op de betreffende roll-over lening afgedekt. De afgesloten renteswap heeft een directe hedge-
relatie met de onderliggende roll-over lening. De renteswap is derhalve niet speculatief van aard. Zo-
lang GR Sw 'Fryslân' aan haar financiële verplichtingen richting de bank voldoet, zijn er geen extra
financiële stortingen vereist in geval de renteswap een negatieve marktwaarde heeft. De renteswap
                                                                                          Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                                          Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                          behorend bij controleverklaring
                                                                                          d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>heeft per 31 december 2018 een marktwaarde van € 11.000 negatief (2017: € 23.000 negatief). De ne-
gatieve waarde is niet in het overzicht van baten en lasten van de GR Sw 'Fryslân' als verlies verant-
woord, omdat de swap wordt gewaardeerd tegen aanschafwaarde. Gedurende de looptijd van de rente-
swap zal de marktwaarde weer nihil worden. De GR Sw 'Fryslân' heeft niet de intentie om de swap te
beëindigen.
4.3.4 Verbonden partijen
De GR Sw ‘Fryslân’ heeft als uitvoerend Sw-bedrijf Caparis NV te Drachten aangewezen. Hiermee
wordt slechts een contractuele relatie onderhouden. Er is geen bestuurlijke verbondenheid. De aande-
len van Caparis NV zijn in handen van de in de GR Sw ‘Fryslân’ deelnemende gemeenten. De GR Sw
'Fryslân' heeft derhalve geen verbonden partijen in de zin van het BBV.
4.3.5 Bedrijfsvoering
De GR Sw 'Fryslân' heeft geen zelfstandige inhoudelijke bedrijfsvoering, maar is doorgeefluik voor
financiering en arbeidscapaciteit aan Caparis NV. De feitelijke bedrijfsvoering vindt daar plaats.
4.3.6 Rechtmatigheid
De regelgeving over de rechtmatigheid in de jaarrekening vraagt om een scherpe afbakening van het
rechtmatigheidsbegrip bij gemeenschappelijke regelingen (GR). Dit betekent dat het noodzakelijk is
om te komen tot vastlegging van een normenkader en deze ook ter kennis te brengen aan het bestuur
van de GR. Bij de accountantscontrole is de rechtmatigheid gerelateerd aan handelingen in het kader
van het financieel beheer en de vaststelling of deze in overeenstemming met de wet- en regelgeving
zijn. Het gaat hierbij zowel om externe regelgeving als de eigen regels en verordeningen. In de bijlage
'Normenkader Rechtmatigheid' wordt een overzicht gegeven van de thans bekende, op de GR Sw
'Fryslân' van toepassing zijnde, wet- en regelgeving. Omdat de uitvoering van de activiteiten is opge-
dragen aan Caparis NV, blijkt het normenkader van de in de GR Sw 'Fryslân' blijvende activiteiten be-
perkt.
In de paragraaf 4.3.3 (Financiering) is toegelicht dat de GR Sw 'Fryslân' in 2012 twee renteswaps heeft
afgesloten. Renteswaps zijn risicobeheersingsinstrumenten die zorgdragen voor het afdekken van ren-
terisico’s op leningen met een variabele rente. Middels deze renteswaps wordt het renterisico op de
betreffende roll-over leningen afgedekt. De afgesloten renteswaps hebben een directe (hedge)relatie
met de twee onderliggende roll-over leningen. De renteswaps zijn derhalve niet speculatief van aard.
De renteswaps zijn afgesloten met de ABN-AMRO Bank. Het afsluiten van de renteswaps heeft con-
form het toen geldende treasurystatuut plaatsgevonden. In het najaar van 2012 is geconstateerd dat de
ABN-AMRO Bank door een wijziging in het kredietwaardigheidsoordeel niet meer voldoet aan de
door de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido) gestelde minimumratingeisen. Dit heeft
geen negatieve (financiële) gevolgen voor de GR Sw 'Fryslân' omdat er geen voornemens zijn de le-
ningen en de renteswaps die hier betrekking op hebben te beëindigen. Het treasurystatuut is in 2013
aangepast en voldoet aan de eisen gesteld in de Wet Fido.
                                                                                        Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                                        Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                        behorend bij controleverklaring
                                                                                        d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>5 Jaarrekening
▪   Balans
▪   Overzicht van baten en lasten
▪   Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
▪   Toelichting op de balans
▪   Toelichting op het overzicht van baten en lasten
▪   Kengetallen
▪   Overzicht verdeling subsidiebijdragen
                                                     Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                     Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                     behorend bij controleverklaring
                                                     d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>5.1 Balans per 31 december 2018 (na resultaatbestemming)
x € 1.000
                                                        2018             2017
ACTIVA
Vaste activa
Financiële vaste activa                                     2.554              3.261
- overige langlopende leningen                    2.554           3.261
Totaal vaste activa                                        2.554              3.261
Vlottende activa
Uitzettingen met een rentetypische looptijd
korter dan één jaar                                         3.327              3.371
- vorderingen op openbare lichamen                1.270             907
- uitzettingen in 's Rijks schatkist (< 1 jaar)   1.198           1.613
- overige vorderingen                               859             851
Liquide middelen                                              380                387
- banksaldi                                         380             387
Totaal vlottende activa                                    3.707              3.758
Totaal generaal                                            6.261              7.019
PASSIVA
Vaste passiva
Eigen vermogen                                                600                625
Vaste schulden met een rentetypische looptijd
van één jaar of langer                                      2.554              3.261
       - onderhandse leningen van binnenlandse
        banken en overige financiële instellingen 2.554           3.261
Totaal vaste passiva                                       3.154              3.886
Vlottende passiva
Netto-vlottende schulden met een
rentetypische looptijd korter dan één jaar                  3.107              3.133
- overige schulden                                3.107           3.133
Totaal vlottende passiva                                   3.107              3.133
Totaal generaal                                            6.261              7.019
                                                                     Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                     Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                     behorend bij controleverklaring
                                                                     d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>5.2.1 Overzicht van baten en lasten 2018
                                                                Gewijzigde Oorspr.
x € 1.000                                       Realisatie *) begroting begroting Realisatie
                                                         2018          2018             2018             2017
Baten
Overige bedrijfsopbrengsten                              4.442         4.490            4.490            4.537
(doorbelasting aan Caparis)
Subsidie gemeenten uitvoering Sw                       54.350         54.351          52.375            59.102
Totaal baten                                         58.792         58.841           56.865           63.639
Lasten
Lonen en sociale lasten Sw                             49.002         49.013          47.321            53.686
Overige personeelskosten Sw                              1.790         1.768            1.642            1.774
Lonen en sociale lasten ambtelijk                        4.442         4.490            4.490            4.537
Doorbetaling subsidie begeleid werken                    3.489         3.484            3.326            3.565
Doorbetaling bonus begeleid werken                            0             0                0                 0
Overige kosten GR                                            94            86               86               142
Totaal lasten                                        58.817         58.841           56.865           63.704
Financieringsfunctie
Rentekosten                                                  60            64               64                82
Doorbelaste rentekosten (Caparis)                           -60           -64              -64               -82
Saldo van de financieringsfunctie                             0             0                0                 0
Resultaat baten, lasten en financiering                    -25              0                0              -65
Resultaatbestemming                                          25                                               65
Gerealiseerd resultaat na bestemming                          0             0                0                 0
*) Als gevolg van de gewijzigde BBV rapportage-voorschriften, worden hierna in par. 5.2.2. de baten en lasten
(over 2018) per taakveld weergegeven.
                                                                                               Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                                               Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                               behorend bij controleverklaring
                                                                                               d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>5.2.2 Het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten 2018 per taakveld
                                                                                    Gewijzigde Oorspr.
x € 1.000                                                             Realisatie begroting begroting Realisatie *)
                                                                              2018           2018          2018            2017
Taakveld 0.       totaal                                                          0             0               0             0
       0.4        Overhead                             totaal                   -24             0               0           -65
                                                      totaal baten           4.660             86             86             77
                   Inkomensoverdrachten - overige overheden                  4.037
                   Inkomensoverdrachten - gemeenten                             623            86             86             77
                                                       totaal lasten         4.684             86             86            142
                   Salarissen en sociale lasten                              4.592
                   Overige goederen en diensten                                  92            86             86            142
       0.5         Treasury                            totaal                    -2             0               0             0
                                                      totaal baten               60            64             64             82
                   Inkomensoverdrachten - overige overheden                      60
                                                       totaal lasten             62            64             64             82
                   Toegerekende reële en bespaarde rente                         62            64             64             82
       0.10        Mutaties reserves                  totaal                     26             0               0            65
                                                     onttrekkingen               26                                          65
                                                          stortingen              0
                  SOCIAAL DOMEIN
Taakveld 6        totaal                                                          0             0               0             0
       6.4        Begeleide participatie
                                                      totaal baten          54.131        58.755         56.779          63.562
                  Inkomensoverdrachten - overige overheden                      404         4.490         4.490           4.537
                  Inkomensoverdrachten - gemeenten                          53.727        54.265         52.289          59.025
                                                       totaal lasten        54.131        58.755         56.779          63.562
                  Salarissen en sociale lasten                              50.642        55.271         53.453          59.997
                  Inkomensoverdrachten - overige overheden                   3.489          3.484         3.326           3.565
*) In 2017 was werd er nog gerapporteerd onder één hoofdfunctie 611 sociale werkvoorziening. Vanaf 2018 geldt de vereiste
   uitsplitsing naar taakvelden met specifieke vermelding van de overheadkosten.
                                                                                                               Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                                                               Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                                               behorend bij controleverklaring
                                                                                                               d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>5.3       Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
Algemeen
Het algemeen bestuur van het rechtspersoonlijkheid bezittend openbaar lichaam Sw ‘Fryslân’ heeft in
zijn aanwijzingsbesluit van 27 februari 2002 Caparis NV aangewezen als rechtspersoon ten behoeve
van de uitvoering van de Wsw in de zin van artikel 2 lid 3 van deze wet.
Zowel het Sw-personeel als het ambtelijk personeel zijn in dienst van GR Sw ‘Fryslân’. De lasten ver-
bonden aan het ambtelijke personeel worden volledig doorbelast aan Caparis NV. In de (cao gerela-
teerde) loonkosten en de vervoerskosten van de Sw-medewerkers wordt bijgedragen door de gemeen-
ten aan de GR Sw ‘Fryslân’. Nieuwe personeelsleden, niet zijnde Sw-personeel, worden sinds medio
2007 rechtstreeks bij Caparis NV in dienst genomen.
GR Sw ‘Fryslân’ verstrekt eveneens de noodzakelijke financieringsmiddelen aan Caparis NV. Als ze-
kerheidsstelling heeft GR Sw ‘Fryslân’ een pandrecht op alle inventaris, machines en voorraden van
Caparis NV. Ook het onroerende goed dient als onderpand, daartoe is op 27 januari 2007 een hypo-
theekakte afgesloten. Deze komt in plaats van een positieve hypotheekverklaring van Caparis NV, af-
gegeven ten behoeve van GR Sw ‘Fryslân’ voor alle in haar bezit zijnde onroerende zaken.
De jaarrekening is opgesteld in duizenden euro's. In hoofdstuk 6, bij de vaststelling van de jaarreke-
ning, wordt het voorstel tot resultaatbestemming weergegeven. De begroting 2018 is gedurende het
boekjaar aangepast, de oorspronkelijke en gewijzigde begroting zijn in het overzicht van baten en las-
ten weergegeven.
Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening
1.        Continuïteitsveronderstelling
De jaarrekening is opgesteld onder de veronderstelling van continuïteit van de organisatie en diens ac-
tiviteiten, mede in het licht van de aanvulling van tekorten door de aangesloten gemeenten.
2.        Schattingen
Om de grondslagen en de regels voor het opstellen van de jaarrekening te kunnen toepassen, is het no-
dig dat de leiding van de gemeenschappelijke regeling over verschillende zaken zich een oordeel
vormt, en dat de leiding schattingen maakt die essentieel kunnen zijn voor de in de jaarrekening opge-
nomen bedragen. Indien het voor het geven van het op grond van het BBV vereiste inzicht noodzake-
lijk is, is de aard van deze oordelen en schattingen inclusief de bijbehorende veronderstellingen opge-
nomen bij de toelichting op de betreffende jaarrekeningposten.
3.        Vergelijking met voorgaand jaar:
De gehanteerde grondslagen van waardering en van resultaatbepaling zijn ongewijzigd gebleven ten
opzichte van het voorgaand jaar, met uitzondering van de toegepaste stelselwijzigingen zoals opgeno-
men in de volgende paragraaf Stelselwijziging BBV.
4.        Stelselwijzing BBV
De invoering van het nieuwe BBV kwalificeert in principe als stelselwijziging. De wijzigingen hebben
echter geen impact op de cijfers van de GR, maar wel op de presentatie van de baten en lasten. De wij-
zigingen zien met name op de toerekening en verantwoording van overhead. Dit is weergegeven in het
overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld (zie par. 5.2.2). Daarbij geldt m.n. voor de
personele lasten dat een deel als overhead moet worden beschouwd. Uitgangspunt daarbij is dat de
kosten van overhead bestaan uit de kosten van de ondersteunende afdelingen w.o. vallen de taken van
HRM, de financiële administratie, ICT en Vastgoed (facilitair en huisvesting). Daarnaast zijn ook de
kosten van het leidinggevende personeel, van zowel kader als SW, als overhead toegerekend.
                                                                                         Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                                         Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                         behorend bij controleverklaring
                                                                                         d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>5.       Overig
De jaarrekening is opgesteld met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in het Besluit
begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de verordening ex artikel 212 Ge-
meentewet, waarin door het bestuur op 7 december 2018 de uitgangspunten voor het financiële beleid,
alsmede de regels voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie zijn
vastgesteld.
De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van his-
torische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en pas-
siva opgenomen tegen nominale waarden.
De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten
worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun
oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het
opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.
Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als
gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaar-
lijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden som-
mige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt; daarbij moet
worden gedacht aan componenten zoals ziektekostenpremie ten behoeve van gepensioneerden en
overlopende verlofaanspraken.
Balans
Financiële vaste activa
Waardering vindt plaats op basis van de verkrijgingsprijs verminderd met eventuele duurzame waarde-
verminderingen en aflossingen.
Financiële derivaten
Financiële derivaten worden slechts gebruikt ter afdekking van onderliggende transacties. Het beleid is
erop gericht de gevolgen van renteschommelingen te beperken. Het renterisico is het risico dat de
waarde van een financieel instrument fluctueert als gevolg van veranderingen in de marktrente. Het
renterisicobeleid is gericht op het minimaliseren van dit renterisico waaraan de activiteiten worden
blootgesteld door renteschommelingen. De GR Sw ‘Fryslân’ kan renteswaps gebruiken voor het be-
perken van dit renterisico. De hieraan verbonden kosten zijn verwerkt onder de rentelasten.
Financiële derivaten worden, voor zover van toepassing, in de balans gewaardeerd tegen aanschaf-
waarde.
Vlottende activa
De uitzettingen en overlopende activa worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. De uitzettingen
hebben een rente typische looptijd van één jaar of korter. Onder de vlottende activa zijn ook de uitzet-
tingen opgenomen die betrekking hebben op het schatkistbankieren.
Liquide middelen
De liquide middelen worden tegen nominale waarde opgenomen.
Vaste schulden
De vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde, verminderd met de reeds gedane
aflossingen. Vaste schulden hebben een rente typische looptijd van één jaar of langer.
Netto vlottende schulden
De vlottende schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.
                                                                                         Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                                         Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                         behorend bij controleverklaring
                                                                                         d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Overzicht van baten en lasten
Overige bedrijfsopbrengsten
De post overige bedrijfsopbrengsten omvat het saldo van alle integraal aan Caparis NV doorberekende
loonkosten van het ambtelijk personeel.
Subsidies uitvoering Sw
Dit betreft de subsidies van de gemeenten ter financiering van de activiteiten van de GR Sw ‘Fryslân’.
Lonen Wsw en ambtelijk
Onder de lonen en salarissen worden de loon- en salariskosten van de Sw-medewerkers en de salaris-
kosten van het ambtelijk personeel verantwoord. Onder loon- en salariskosten wordt verstaan het bru-
tobedrag van de aan het boekjaar toe te rekenen lonen c.q. salarissen, waarvan het vakantiegeld, de
eindejaarsuitkering en het Individuele Keuze (IKB) budget onderdeel uitmaken..
Sociale lasten en pensioenpremies
De sociale lasten betreffen de ter zake van de werknemersverzekeringen verschuldigde werkgeverslas-
ten, alsmede het werkgeversaandeel in de pensioenvoorziening. Eveneens worden de aan het boekjaar
toe te rekenen ziekengelden, WAO-uitkeringen e.d. hieronder tot uitdrukking gebracht.
Overige kosten GR
De kosten voor het secretariaat, de cliëntenraad, de accountant en de advieskosten, zijn onder de ove-
rige kosten GR opgenomen. Eveneens zijn hieronder opgenomen de mogelijke advieskosten voor het
onderzoek naar aanpassingen van het beleid rond de herstructurering van de GR en Caparis NV als ge-
volg van de invoering van de Participatiewet met ingang van 1 januari 2015. Deze kosten worden ver-
volgens ten laste gebracht van een daarvoor gevormde bestemmingsreserve.
Rentekosten
De rentekosten worden berekend op basis van historische kosten.
Vennootschapsbelasting
Door de GR is bij de belastingdienst aangegeven dat met geen van de activiteiten structurele overschot-
ten worden behaald en dat er derhalve geen sprake is van winststreven. Op grond daarvan vormt de GR
met geen van de activiteiten een onderneming in de zin van de Wet op de Vennootschapsbelasting.
De belastingdienst heeft aangegeven zich met dit standpunt te kunnen vereniging en heeft daarbij verder
aangegeven dat de ondernemingstoets, waaronder de toets aan het winststreven, jaarlijks dient plaats te
vinden.
                                                                                        Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                                        Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                        behorend bij controleverklaring
                                                                                        d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>5.4       Toelichting op de balans
Vaste activa
x € 1.000
 Financiële vaste activa
 - overige langlopende leningen
                                                       2018                       2017
 Saldo per 1 januari                                   3.261                      4.268
 Aflossingen                                            -707                     -1.007
 Nieuwe leningen                                           0                          0
 Saldo per 31 december                                2.554                      3.261
De financiële vaste activa hebben betrekking op de aan Caparis NV verstrekte langlopende leningen.
De looptijden, rentepercentages en leningsvoorwaarden zijn exact gelijk aan de door de GR Sw ‘Frys-
lân’ afgesloten onderhandse leningen en eventuele daarop afgesloten derivaten. In 2018 zijn er geen
nieuwe langlopende leningen verstrekt.
De waarde van de overige langlopende leningen is weergeven tegen de oorspronkelijk doorgeleende
bedragen. De afgesproken aflossingen zijn eveneens daarop gebaseerd. Er is geen andere waarderings-
grondslag en derhalve ook geen (her)waarderingsrisico.
Vlottende activa
x € 1.000
 Uitzettingen met een rente typische looptijd korter dan één jaar
                                                       2018                       2017
 - vorderingen op openbare lichamen                    1.270                        907
 - uitzettingen in 's Rijks schatkist (< 1 jaar)       1.198                      1.613
 - overige vorderingen                                   859                        851
 Liquide middelen
 - banksaldi                                             380                        387
 Totaal                                               3.707                      3.758
De vorderingen op openbare lichamen bestaan uit:
• Het van de belastingdienst te ontvangen bedrag voor LIV (Laag inkomensvoordeel) over 2018 ad
      € 729.000 (2017: € 791.000);
• De van de gemeenten te vorderen bedragen over 2018 ad. € 541.000 (2017: € 116.000) betreffende
      de btw-voorbelasting, nog af te rekenen subsidiebijdragen en vooruitbetaalde posten.
De uitzettingen in ’s Rijks schatkist ad. € 1.198.000 (2017: € 1.613.000) hebben betrekking op de ver-
plichte deelname van de GR Sw ‘Fryslân’ aan het zogeheten ‘schatkistbankieren’. Hierbij worden de
(tijdelijk) overtollige liquide middelen dagelijks ‘gestald’ in een rekening-courantfaciliteit met de
Rijksoverheid. De Bank Nederlandse Gemeenten biedt de faciliteit dat het saldo dagelijks automatisch
wordt afgeroomd. De belangrijkste geldstromen van de GR lopen dan ook via deze bank. Het is toege-
staan om een drempelbedrag aan overtollige middelen buiten de rekening-courantfaciliteit aan te hou-
den. De hoogte van dit drempelbedrag is afhankelijk van de begrotingsomvang van de GR. De drem-
pel is voor 2018 berekend op € 426.488 (0,75% van € 56.865.000). De feitelijk aangehouden gemid-
delde saldi over de achtereenvolgende kwartalen in 2018 zijn:
                                                                                          Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
• 1e kwartaal: € 385.982                                                                  Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                          behorend bij controleverklaring
                                                                                          d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>• 2e kwartaal: € 404.616
• 3e kwartaal: € 385.150
• 4e kwartaal: € 408.949
De gemiddelde saldi over alle vier kwartalen van 2018 zijn lager dan het gestelde drempelbedrag
De overige vorderingen hebben betrekking op:
• de nog met het loon te verrekenen bedragen ad € 49.000 (2017: € 47.000) met name als gevolg
     van deelname aan het fietsenplan;
• een debiteurenvordering voornamelijk betrekking hebbend op Caparis ad € 798.000 (2017:
     € 781.000);
• vooruitbetaalde kosten voor vervoersabonnementen en overlopende posten per saldo ad € 12.000
     (2017: € 16.000).
De overige vorderingen zijn tegen nominale waarden opgenomen. Het betreffen actuele (berekende)
vorderingen waarvan op het moment van het opmaken en vaststellen van deze vorderingen, geen ri-
sico’s bekend zijn over het niet binnenkomen van de bedragen. Bij de waardering van de vlottende ac-
tiva is derhalve geen risico van oninbaarheid.
De liquide middelen van de GR Sw ‘Fryslân’ worden aangehouden bij de ABN-AMRO (€ 355.000) en
bij de BNG (€ 25.000).
De GR Sw ‘Fryslân’ heeft in 2018 een rekening-courantfaciliteit bij de BNG van € 1.361.000.
Vaste passiva
€ 1.000
 Eigen vermogen
                                                   2018                        2017
 Bestemmingsreserve
 Saldo 1 januari                                     625                         690
 -toevoeging
 -onttrekking                                         25                          65
 Saldo 31 december                                  600                         625
In 2015 is een bestemmingsreserve gevormd waarmee wordt voorzien in de aanpassing van het beleid
rond de herstructurering van Caparis NV als gevolg van de invoering van de Participatiewet met in-
gang van 1 januari 2015.
Aan het bestuur zal worden voorgesteld om het resultaat over 2018 ad. € 25.000 (2017: € 65.000),
overeenkomend met de gemaakte kosten voor herstructurering in 2018, te onttrekken uit de reserve
(zie voorstel bij vaststelling in hoofdstuk 6).
                                                                                      Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                                      Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                      behorend bij controleverklaring
                                                                                      d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre> Vaste schulden met een rente typische looptijd van één jaar of langer
                                                        2018                      2017
 Onderhandse leningen van binnenlandse
 banken en overige financiële instellingen
 - Aflossing komend jaar                                  707                     1.007
 - Looptijd korter dan 5 jaar                           1.654                       681
 - Looptijd langer dan 5 jaar                             900                     2.580
 Saldo per 1 januari                                   3.261                     4.268
 Aflossingen                                             -707                    -1.007
 Nieuwe leningen                                            0                         0
 Saldo per 31 december                                 2.554                     3.261
 Rentevoet                                             2,15%                     2,16%
 Rentelast                                                 60                        82
Alle geldleningen zijn verstrekt door binnenlandse banken. Het in 2018 af te lossen bedrag bedroeg
€ 707.000. De onderhandse geldleningen bestaan op 31 december 2018 nog voor een bedrag van
€ 454.000 uit de nog overgebleven roll-over lening. Voor deze lening, gefinancierd met variabele
rente, is het risico beperkt door het afsluiten in februari 2012 van een renteswap, waarmee de rente is
gefixeerd. Er is geen intentie de renteswap voortijdig te beëindigen.
Het af te lossen bedrag over 2019 bedraagt € 707.000. De verwachte rentelast voor de vaste schulden
voor het begrotingsjaar 2019 bedraagt € 48.000.
De hele schuld per 31 december 2018 (€ 2.554.000) heeft een looptijd korter dan 5 jaar.
Vlottende passiva
x € 1.000
 Netto-vlottende schulden met een rente typische looptijd korter dan één jaar
                                                        2018                      2017
 Overige schulden                                       3.107                     3.133
 Totaal                                                3.107                     3.133
Bij de overige schulden zijn de volgende bedragen opgenomen:
• terug te betalen subsidie uitvoering Sw 2018 ad. € 571.000 (2017: € 592.000), dit bedrag heeft
    grotendeels betrekking op de bij de GR Sw ‘Fryslân’ aangesloten gemeenten;
• te betalen loonheffing, pensioenpremies en personele inhoudingen € 1.706.000 en btw € 287.000
    (2017: resp. 1.751.000 en € 288.000);
• op balansdatum te betalen - en vooruit ontvangen posten (crediteuren, loonvoorschotten, accoun-
    tants- en vervoerskosten, kosten stuur-/werkgroep GR/Caparis en door-/terug te betalen zieken-
    geld) ad. € 62.000 (2017: € 69.000);
• aan Caparis NV te betalen (lopende) schuld ultimo 2018 ad. € 481.000 (2017: € 426.000);
Gebeurtenissen na balansdatum
De gebeurtenissen die zich na balansdatum hebben voorgedaan en die nog wezenlijk van invloed zijn
geweest, zijn verwerkt in de gepresenteerde cijfers.
                                                                                        Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                                        Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                        behorend bij controleverklaring
                                                                                        d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>5.5     Toelichting op het overzicht van baten en lasten
Overige bedrijfsopbrengsten
Dit betreft de loonkosten van het gedetacheerde ambtelijk personeel wat is doorbelast aan Caparis NV.
Subsidie gemeenten uitvoering SW
 x € 1.000                                         realisatie          begroot           realisatie
                                                        2018        2018 (gew.)                2017
 Subsidie GR gemeenten                                 52.866            52.869               57.544
 Subsidie overige gemeenten                             1.484             1.482                1.558
 Totaal                                               54.350            54.351               59.102
De loon-, vervoer- en overige cao gerelateerde kosten van het Sw-personeel komen, samen met de ei-
gen kosten van de GR Sw ‘Fryslân’, ten laste van de exploitatie van de GR Sw ‘Fryslân’. Ook de bij-
behorende geldstromen worden binnen de GR Sw ‘Fryslân’ verantwoord. De kosten van de GR Sw
‘Fryslân’ worden door middel van bevoorschotting gefinancierd door de aangesloten en niet-
aangesloten gemeenten, die Sw’ers hebben geplaatst bij de GR Sw ‘Fryslân’. Een eventueel tekort of
overschot op het (bevoorschotte) subsidieresultaat in enig jaar wordt direct verrekend in de bijdrage
van de bij de GR Sw ‘Fryslân’ aangesloten gemeenten. De uiteindelijk benodigde subsidie van de
deelnemende GR-gemeenten komt uit op € 29.643 per SE (2017: € 29.096 per SE). Hierbij is gerekend
met een gerealiseerd aantal SE, op basis van de woonsituatie per ultimo 2017 en correcties daarop
waaronder beëindiging van de dienstverbanden in 2018, door de deelnemende gemeenten van totaal
1.783,4 (2017: 1.977,8). In de gewijzigde begroting is uitgegaan van een subsidie van € 29.562 per
SE. Voor de medewerkers uit de woongemeenten buiten het GR-gebied wordt door de GR-gemeenten
die als werkgemeente zijn aangewezen, een subsidiebedrag van € 25.248 per SE betaald. Dat bedrag
geldt ook in de situaties wanneer medewerkers, ingeval van verhuizing naar het GR-gebied, naadloos
worden overgenomen van andere SW-uitvoerders. Binnen Friesland is afgesproken om over 2018 een
aanvullende gemeentelijke bijdrage te rekenen. Voor de Empatec gemeenten is deze € 500 per SE en
voor de NEF gemeenten € 1.060 per SE, berekend op basis van de gemiddelde bezetting in SE over
2018.
Als uitgangspunt voor de afrekening van de subsidie over 2018 is genomen de woon-/werksituatie van
de medewerkers per ultimo 2017. Het ministerie heeft de financiële budgetten namelijk verdeeld op
basis van dit uitgangspunt. Daarbij zijn de aantallen gecorrigeerd met de personen (SE) die naadloos
zijn overgenomen door andere SW-uitvoerders. Ook de medewerkers die direct een dienstverband
hebben bij enkele van de deelnemende gemeenten zijn gecorrigeerd, omdat ze direct voor rekening
van de betreffende gemeente komen. Tenslotte is ook rekening gehouden met beëindiging van en wij-
zigingen in de dienstverbanden in de loop van 2018.
Bij Caparis NV heeft feitelijk over 2018, in opdracht van de GR, een gemiddeld aantal van 1.784,3 SE
gerealiseerd voor de deelnemende GR-gemeenten en 56,7 SE voor de niet-deelnemende gemeenten.
Daarnaast is 1,2 SE naadloos overgenomen van andere SW bedrijven uit gemeenten elders.
De gemiddelde realisatie van de subsidieaantallen binnen de GR ligt voor de deelnemende GR-(woon-
/en werk)gemeenten 4 SE beneden het begrote aantal en voor de overige (woon)gemeenten 2 SE.
Van het gerealiseerde aantal SE hebben in 2018 gemiddeld 138,2 SE (125,1 fte's) een dienstbetrekking
door een plaatsing in Begeleid Werken.
De Rijksbijdrage maakt vanaf 2015 onderdeel uit van het participatiebudget, daarbij wordt voor de
SW doelgroep een fictief budget per SE toegekend op basis van de realisatiegegevens (per 31 decem-
ber) van het jaar voorafgaand aan het jaar waarvoor het budget beschikbaar wordt gesteld.
De aanvullende gemeentelijke bijdrage per SE is over 2018 alleen gevraagd aan de niet-deelnemende
gemeenten binnen Friesland.
                                                                                        Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                                        Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                        behorend bij controleverklaring
                                                                                        d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Lonen, salarissen en sociale lasten SW
 x € 1.000                                         realisatie           begroot           realisatie
                                                        2018         2018 (gew.)                2017
 Loonkosten                                            39.249             39.164               43.098
 Sociale lasten                                         7.129               7.049               7.723
 Pensioenpremie                                         3.425               3.525               3.746
 Ontvangen ziekengeld/WAO                                -801                -725                 -881
 Totaal                                               49.002             49.013               53.686
De gewijzigde begroting (exclusief Begeleid Werken) is gebaseerd op een realisatie van gemiddeld
1.599 fte's. Er is een gemiddelde bezetting gerealiseerd van 1.594 fte's (2017: 1.778 fte's). De begrote
loonkosten o.b.v. de begrotingswijziging bedragen € 30.652 per fte. De werkelijke loonkosten bedra-
gen in 2018 € 30.746 per fte (2017: € 30.187). Een fte is een fulltime arbeidsplaats à 36 uur.
Onder de loonkosten wordt een Cao-nabetaling in 2018 ad. € 10.000 verantwoord (2017: € 144.000).
Deze nabetaling houdt verband met een niet volledige naleving van de cao op het punt van de Indivi-
duele Ontwikkelingsplannen (IOP’s). Met Caparis is afgesproken dat het bedrag voor haar rekening
komt, derhalve is deze nabetaling kostenneutraal voor de GR.
Ook is in de loonkosten meegenomen het batig saldo (€ 87.000) van het voor het jaar 2017 verwachte
bedrag aan LIV (lage-inkomensvoordeel).
Overige personeelskosten SW
  x € 1.000                                         realisatie           begroot           realisatie
                                                         2018         2018 (gew.)                2017
  Vervoerskosten                                         1.639               1.634               1.649
  CAO gerelateerde kosten                                  151                 134                  125
  Totaal                                                1.790               1.768               1.774
Voor de kosten van het vervoer ontvangt Caparis een bijdrage van de GR gelijk aan de werkelijke kos-
ten van het vervoer.
De cao gerelateerde kosten hebben betrekking op de verplichte uitgaven op basis van de cao, hieronder
vallen onder andere de vergoedingen voor jubilea- en overlijdensuitkeringen. Deze uitkeringen be-
droegen in 2018 resp. € 81.000 en € 30.000 (2017: resp. € 69.000 en € 15.000).
Lonen en sociale lasten ambtelijk
 x € 1.000                                         realisatie           begroot           realisatie
                                                        2018         2018 (gew.)                2017
 Loonkosten                                             3.478               3.517               3.554
 Sociale lasten                                           466                 483                  488
 Pensioenpremie                                           498                 490                  496
 Ontvangen ziekengeld/WAO                                   0                   0                      0
 Totaal                                                4.442               4.490               4.537
In de begroting is met een ambtelijke bezetting gerekend van 65 dienstverbanden (fte’s) in de GR Sw
'Fryslân'. De werkelijke bezetting over 2018 is gemiddeld 62 fte’s (2017: 66 fte’s). De Hofsteenge
                                                                                         loonkosten      per Groep B.V.
                                                                                                       Zeeman
                                                                                         Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                         behorend bij controleverklaring
                                                                                         d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>fte (exclusief kosten gepensioneerden) waren bij de begroting(swijziging) begroot op € 68.717 per fte.
De werkelijke kosten van deze dienstverbanden, exclusief kosten gepensioneerden, bedragen
€ 71.559 per fte (over 2017: € 69.019 per fte).
In 2017 zijn door werkgevers en werknemers afspraken gemaakt over een nieuwe cao. Deze cao loopt
van 1 mei 2017 tot en met 31 december 2018. Met ingang van 1 januari 2018 hebben medewerkers
1,5% loonsverhoging gekregen, daarnaast is de IKB opbouw per 1 juli 2018 met 0,25% verhoogd.
De kosten met betrekking tot het ambtelijk personeel worden volledig doorbelast aan Caparis NV.
Met ingang van 2013 is de Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen in de publieke en semipu-
blieke sector (WNT) van toepassing. De WNT stelt een maximum aan de bezoldiging van topfunctio-
narissen in de publieke en semipublieke sector. De WNT kent een openbaarmakingsregime en een
maximale bezoldigingsnorm. De maximale bezoldigingsnorm is van toepassing op topfunctionarissen
die in dienstbetrekking werkzaam zijn en topfunctionarissen die niet in dienstbetrekking werkzaam
zijn (maar worden ingehuurd op basis van een overeenkomst van opdracht), indien zij binnen een peri-
ode van 18 maanden meer dan 6 maanden werkzaam zijn voor de (semi-)publieke instelling.
De algemene bezoldigingsnorm van de WNT bedraagt voor 2018 € 189.000 (2017: € 181.000). Voor
toezichthouders geldt een afzonderlijke norm. De bezoldigingsnorm voor toezichthouders is gesteld op
15% en 10% (2017: 15% en 10%) van de toepasselijke norm voor de voorzitter van de toezichthouders
respectievelijk de leden van de toezichthouders.
Het Dagelijks Bestuur van de GR Sw 'Fryslân' voert de operationele leiding van de GR Sw 'Fryslân'
uit. Het Algemeen Bestuur houdt toezicht op het Dagelijks Bestuur. Beide besturen vallen daarmee
onder de reikwijdte van de WNT. Zowel het Dagelijks Bestuur als het Algemeen Bestuur ontvangen
voor hun taken geen bezoldiging van de GR Sw 'Fryslân'.
Er is door de GR Sw 'Fryslân' voldaan aan de kaders van de WNT. In de voorgeschreven tabel voor de
WNT zijn de bedragen opgenomen in deze jaarrekening (zie overzicht hoofdstuk 8 op blz. 33).
Overige kosten GR
 x € 1.000                                         realisatie         begroot            realisatie
                                                        2018        2018 (gew.)                2017
 Overige kosten GR                                         94                86                  142
Onder deze post zijn de direct door de GR Sw 'Fryslân' gemaakte kosten opgenomen, waaronder de
kosten van het secretariaat, de cliëntenraad en de accountants- en (mogelijke) advies- en onderzoeks-
kosten. Deze kosten komen ten laste van het resultaat van de GR Sw 'Fryslân'.
Onderdeel van de overige kosten GR zijn de kosten van advies voor de herstructurering van Caparis
over 2018: € 25.000 (2017: € 65.000). Voor deze kosten is een bestemmingsreserve gevormd in 2015.
Aan het bestuur zal worden voorgesteld om –evenals in 2016 en 2017- voor de hoogte van het ge-
noemde bedrag, gelijk aan het resultaat over 2018, een onttrekking te doen ten laste van de bestem-
mingsreserve.
Financieringsfunctie
                                                                                        Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                                        Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                        behorend bij controleverklaring
                                                                                        d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre> x € 1.000                                        realisatie          begroot           realisatie
                                                       2018        2018 (gew.)                2017
 Rente leningen                                           60                64                    82
 Rente rekening courant                                    0                  0                      0
 Totaal                                                   60                64                   82
 Doorbelaste rentekosten                                 -60               -64                  -82
Het gemiddelde rentepercentage over de vaste geldleningen bedroeg 2,15% (2017: 2.16%).
De rentekosten € 60.000 (2017: € 82.000) die betrekking hebben op de voor Caparis NV aangetrokken
financiering, worden volledig doorbelast aan Caparis NV. Vanwege de lage rentevergoeding op aange-
houden tegoeden zijn er geen rentebaten en is het saldo van de financieringsfunctie over 2018 derhalve
€ 0 (2017 € 0).
                                                                                       Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                                       Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                       behorend bij controleverklaring
                                                                                       d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>5.6       Kengetallen
 Bezetting                                      2014            2015          2016          2017               2018
 Gemiddeld aantal Sw-ers:
 - in fte's                                    2.201           2.123         2.024         1.906              1.719
 - waarvan begel.werken (fte's)                   127            130           129           127                125
 - in Se's                                     2.344           2.262         2.163         2.037              1.842
 Taakstelling/subsidieaantallen
 deelnemende gemeenten in SE                   2.429
 Geplaatst bij andere
 uitvoerders Sw                                  -138
 Opdracht/realisatie t.b.v.                                                                1.978             1.785
                                               2.291           2.197         2.153
 deelnemende gemeenten in Se's
 Door derden gemeenten
 geplaatst bij Caparis                             66             65            64             58                57
 Opdracht incl. derden                         2.357           2.262         2.217         2.036             1.842
 Onder(-)/overrealisatie (+)                      -13               0            0               0                0
 Wachtlijst per 31 december *)                    154               0            0               0                0
 *) opgeheven per 1 januari 2015
 Ziekteverzuim Sw                            14,20%         13,20%        13,70%        14,00%             15,60%
 Ziekteverzuim ambtelijk                        4.8%          2,50%         3,80%         4,50%             5,10%
5.7       Overzicht verdeling subsidiebijdragen
De subsidie per SE van de deelnemende GR-gemeenten is voor 2018 bepaald op een bedrag benodigd
ter dekking van de loon-, vervoers- en overige cao gerelateerde kosten betreffende het Sw-personeel
en de apparaatskosten van de GR. De bijdrage wordt per gemeente afgerekend op basis van de aantal-
len SE’s in dienst van de GR en werkzaam bij Caparis NV. Uitgangspunt is de woonsituatie van de
medewerker per ultimo 2017, daarnaast worden de wijzigingen in de dienstverbanden over 2018 mee-
genomen.
De vermelde bijdrage bij de overige gemeenten heeft betrekking op het aandeel voor de medewerkers
die wonen buiten het GR-gebied en waarbij één van de deelnemende gemeenten als werkgemeente het
fictieve Rijksbudget doorbetaald. Daarnaast is hieronder opgenomen een aanvullende gemeentelijke
Friese bijdrage over 2018 en de bijdragen voor naadloze overdrachten uit andere gemeenten.
                                   aantal SE 1) bedrag € 1) aantal SE 2)                 bedrag € 2) tot.bedrag €
                                      31-12-2018           *€ 1.000      31-12-2018           *€ 1.000           *€ 1.000
 Achtkarspelen                                147,71           4.379             2,56                 65            4.443
 Heerenveen                                   318,36           9.437             1,80                 45            9.483
 Leeuwarden                                   422,80          12.533            11,69                295           12.828
 Ooststellingwerf                             117,21           3.474             0,63                 16            3.490
 Opsterland                                   125,06           3.707             2,93                 74            3.781
 Smallingerland                               373,10          11.060            30,95                781           11.841
 Tytsjerksteradiel                            133,05           3.944             4,45                112            4.056
 Weststellingwerf                             146,13           4.332             1,66                 42            4.374
 Totaal deelnemende gemeenten             1.783,42            52.866            56,67              1.431           54.297
 Bijdrage overige gemeenten                   57,87               53             1,20                                  53
 Totaal                                   1.841,29            52.919            57,87              1.431           54.350
                                1) aantal en bedrag als woon- en werkgemeente         2) aantal en bedrag als werkgemeente
                                                                                                      Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                                                      Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                                      behorend bij controleverklaring
                                                                                                      d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>6 Opmaak en Vaststelling
Bestemming resultaat
Het Dagelijks Bestuur stelt voor aan het Algemeen Bestuur om ter dekking van het tekort over 2018,
ad. € 25.000, ontstaan door de advieskosten t.b.v. de herstructurering van Caparis, een onttrekking te
doen uit de bestemmingsreserve ten bedrage van € 25.000. Na onttrekking is het resultaat nihil. De
voorgestelde resultaatbestemming is verwerkt in de cijfers van deze jaarstukken over 2018.
Opgemaakt op 12 april 2019
Namens het Dagelijks Bestuur
R.F. Douwstra, voorzitter                        M. Bos, secretaris
De jaarstukken 2018 zijn vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur van GR Sw “Frys-
lân” op 5 juli 2019. De bestemming van het resultaat is vastgesteld conform het daartoe gedane voor-
stel.
Namens het Algemeen Bestuur
R.F. Douwstra, voorzitter                        M. Bos, secretaris
                                                                                        Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                                        Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                        behorend bij controleverklaring
                                                                                        d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>7 Normenkader rechtmatigheid 2018
Normenkader t.b.v. accountantscontrole
Accountantscontrole rechtmatigheid
De accountantscontrole is erop gericht vast te stellen dat de in de jaarrekening verantwoorde baten,
lasten en balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. Voor de oordeelsvorming over het financi-
eel beheer besteedt de accountant in ieder geval aandacht aan de volgende criteria:
     1. financiële beheershandelingen, die ten grondslag liggen aan baten en lasten, alsmede de ba-
         lansposten, zijn tot stand gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting;
     2. besteding en inning van gelden door de GR voldoen aan de voorwaarden gesteld in van toe-
         passing zijnde wet- en regelgeving (zie hieronder).
Inventarisatie relevante wet- en regelgeving
Externe wet- en regelgeving:
- Grondwet
- Burgerlijk Wetboek
- Algemene Wet Bestuursrecht
- Gemeentewet
- Wet Gemeenschappelijke Regelingen
- Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten
- Besluit Accountantscontrole decentrale overheden
- Wet Financiering Decentrale Overheden (Fido)
- Uitvoeringsregeling financiering decentrale overheden
- Besluit leningvoorwaarden decentrale overheden
- Regeling Uitzettingen en Derivaten Decentrale Overheden (Ruddo)
- Fiscale wetgeving
- Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV
- Wet Normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT)
Interne regelgeving:
- Gemeenschappelijke Regeling GR SW ‘Fryslân’
- Samenwerkingsovereenkomst NWSW GR SW ‘Fryslân’ en Caparis 2002
- Delegatiebesluit 2006
- Treasurystatuut 2013
- Financiële verordening ex art. 212 Gemeentewet 2019
- Controleverordening ex art. 213 Gemeentewet 2013
- Regels ten aanzien van interne beheersing GR SW ‘Fryslân’ 2013
- Begroting GR SW ‘Fryslân’
- Verordening elektronische bekendmaking 2018
- Van toepassing verklaren regelingen 2017
Overige regels:
- besluiten van Dagelijks en Algemeen Bestuur van de GR SW ‘Fryslân’
                                                                                        Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                                        Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                        behorend bij controleverklaring
                                                                                        d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Normenkader specifieke activiteiten
Ten aanzien van een aantal specifieke processen en activiteiten kan het normenkader ten aanzien van
de financiële aspecten nader worden geduid:
Proces / activiteit             Interne regelgeving              Externe regelgeving
Salarissen (ambtelijk en        Gemeenschappelijke Rege-         Fiscale wetgeving
Wsw)                            ling (GR)                        Pensioenwetgeving
                                Mandateringsbesluit GR-Ca-       Ambtenarenwet
                                paris NV                         CAR/UWO
                                Mandaatregeling Caparis NV       CAO SW
                                                                 Zorgverzekeringswet
                                                                 Wet bescherming persoons-
                                                                 gegevens
                                                                 Gemeentewet
                                                                 Provinciewet
                                                                 Wet Gemeenschappelijke Re-
                                                                 gelingen
                                                                 Wet Sociale Werkvoorzie-
                                                                 ning
                                                                 WNT
Inkopen                         Gemeenschappelijke Rege-         Besluiten AB en DB GR
                                ling (GR)
Rente                           Treasurystatuut                  Wet Fido
Treasury                        Gemeenschappelijke Rege-         Wet Fido
                                ling (GR)                        Ruddo
                                Raamovereenkomst van             Gemeentewet
                                Geldlening 2002                  Provinciewet
                                Treasurystatuut
                                Mandateringsregeling Capa-
                                ris NV
Vastgesteld door het Algemeen Bestuur van de GR SW ‘Fryslân’, op 6 juli 2018.
de secretaris,                                          de voorzitter,
                                                                                      Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                                      Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                      behorend bij controleverklaring
                                                                                      d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>8 Samenstelling van algemeen bestuur per 31 december 2018
Mw. M. Jonker                                  - lid                          - Gem. Achtkarspelen
Dhr. H. Broekhuizen                            - lid                          - Gem. Heerenveen
Dhr. R.F. Douwstra                             -voorzitter/lid                - Gem. Leeuwarden
Dhr. M. Bos                                    - secretaris/lid               - Gem. Ooststellingwerf
Dhr. L. de Vries                               - lid                          - Gem. Opsterland
Vacant                                         - lid                          - Gem. Smallingerland
Mw. G. Hoekstra                                - lid                          - Gem. Tytsjerksteradiel
Mw. M. Rikkers                                 - lid                          - Gem. Weststellingwerf
Tabel inzake de bezoldiging toezichthoudende topfunctionarissen
Onderstaand wordt in een tabel een overzicht gegeven van de bezoldiging van de toezichthoudende top-
functionarissen over het jaar 2018. Omdat er geen sprake is van beloningen, vergoedingen en/of uitkerin-
gen aan de toezichthoudende topfunctionarissen, is ter vereenvoudiging niet het voorgeschreven format
gehanteerd . Ook over het jaar 2017 zijn er geen beloningen, vergoedingen en/of uitkeringen opgegeven
en ook geen aantallen fte.
                                                                                     belastbare voorzienin-  uitkeringen
                                                ingangsdatum einddatum               vaste en   gen beloning wegens beëin-
functie(s) voorzitter      naam                 lid bestuur    lid bestuur  beloning variabele  betaalbaar   diging van het
           of lid                                                                    onkosten-  op termijn   dienstverband
                                                                                     vergoeding
bestuur    lid             Dhr. J. Stellinga         dec.-16        jun.-18      0         0          0              0
bestuur    lid             Mw. C.van der Laan        jun.-14        jun.-18      0         0          0              0
bestuur    lid             Dhr. A. Ekhart            jun.-14        jun.-18      0         0          0              0
bestuur    voorzitter/lid  Dhr. E. van Esch          jun.-14        jun.-18      0         0          0              0
bestuur    lid             Dhr. W. Kooistra          jun.-14        jun.-18      0         0          0              0
bestuur    lid             Dhr. R. Haverkort        nov.-16         jun.-18      0         0          0              0
bestuur    lid             Mw. H. Rijpstra           jun.-14        dec.-17      0         0          0              0
bestuur    lid             Mw. E.Bruins-Slot         dec.-17        jun.-18      0         0          0              0
bestuur    lid             Dhr. C.Trompetter         jun.-14        jun.-18      0         0          0              0
bestuur    lid             Mw. M. Jonker             jun.-18        jun.-22      0         0          0              0
bestuur    lid             Dhr. H. Broekhuizen       jun.-18        jun.-22      0         0          0              0
bestuur    voorzitter/lid  Dhr. R.F. Douwstra     jun./dec.-18      jun.-22      0         0          0              0
bestuur    secr.           Dhr. M. Bos               jun.-18        jun.-22      0         0          0              0
bestuur    lid             Dhr. L. de Vries          jun.-18        jun.-22      0         0          0              0
bestuur    voorzitter/lid  Dhr. R. Haverkort         jun.-18       nov.-18       0         0          0              0
bestuur    lid             Mw. G. Hoekstra           jun.-18        jun.-22      0         0          0              0
bestuur    lid             Mw. M. Rikkers            jun.-18        jun.-22      0         0          0              0
                                                                                                      Hofsteenge Zeeman Groep B.V.
                                                                                                      Voor waarmerkingsdoeleinden
                                                                                                      behorend bij controleverklaring
                                                                                                      d.d. 12 april 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>9 Controleverklaring</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>