<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>  Ontwerpbegroting 2020
Gemeenschappelijke regeling
            FUMO
   (Fryske Utfieringstsjinst
    Miljeu en Omjouwing)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Pagina 2 van 57</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
1.             Inleiding ............................................................................................................. 5
1.1            Een stevige uitdaging voor 2020 ........................................................................ 5
1.2            Hoofdpunten begroting 2020 .............................................................................. 6
1.3            Opzet en samenvatting begroting 2020 ............................................................. 7
2.             Programma’s................................................................................................... 12
2.1            Algemene ontwikkelingen ................................................................................. 12
2.2            Programma toetsing en vergunningverlening .................................................. 20
2.3            Programma toezicht en handhaving................................................................. 23
2.4            Programma specialistisch advies ..................................................................... 26
2.5            Programma bedrijfsvoering (incl Management) ............................................... 29
3.             De financiële begroting 2019......................................................................... 33
3.1            Uitgangspunten ................................................................................................ 33
3.2            Overzicht van baten en lasten .......................................................................... 33
3.3            Financieel meerjarenperspectief ...................................................................... 40
3.4            Geprognosticeerde balans en toelichting ......................................................... 42
4.             Transitiebegroting .......................................................................................... 43
4.1            Uitgangspunten transitiebegroting.................................................................... 43
4.2            Toelichting op transitiebegroting ...................................................................... 44
5.             Paragrafen ....................................................................................................... 45
5.1            Paragraaf bedrijfsvoering ................................................................................. 45
5.2            Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................... 45
5.3            Paragraaf financiering ...................................................................................... 46
Bijlage 1: Bijdragen per deelnemer ..................................................................................... 47
Bijlage 2: Overzicht taakvelden ........................................................................................... 52
Bijlage 3: Risicoanalyse 2020 .............................................................................................. 53
Bijlage 4: Geconsolideerde begroting ................................................................................. 56
Bijlage 5: Aantal meldingen bodem en asbest ................................................................... 57
                                                         Pagina 3 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Pagina 4 van 57</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre> 1. Inleiding
1.1        Een stevige uitdaging voor 2020
Voor u ligt de ontwerpbegroting 2020 van de Fryske Utfieringstjinst Miljeu en Omjouwing (FUMO). Bij
het samenstellen van de voorliggende begroting heeft de door het algemeen bestuur vastgestelde
Kaderbrief 2020 – 2024 als basis gediend. Met deze begroting geven wij uitvoering aan de taken die
onze deelnemers, de Friese gemeenten, de Provincie Fryslân en het Wetterskip Fryslân aan ons
opdragen. Op deze wijze draagt de FUMO bij aan een schoon, gezond, veilig en duurzaam woon- en
werkklimaat.
Na een periode van vijf jaar staat er een uitvoeringsorganisatie met veel kennis op het gebied van
omgevingsrecht. Over de inzet van onze medewerkers en de kwaliteit van de uitvoering van onze
kerntaken – vergunningverlening, toezicht, handhaving en specialistische advisering – zijn bedrijven,
inwoners en onze deelnemers doorgaans tevreden. In toenemende mate voldoet de FUMO-
organisatie aan de kwaliteitseisen die onze deelnemers van ons vragen.
In 2017 is een ontwikkelagenda FUMO 2.0 vast gesteld. Dit programma werpt zijn vruchten af. Er is
reeds veel bereikt. Er is nog een aantal onderwerpen dat in 2020 moet worden uitgevoerd. Het betreft
in het bijzonder onderwerpen waarbij de samenwerking met de deelnemers nodig is zoals governance
en mandaat. Dit om de samenwerking tussen de deelnemers en de Fumo efficiënter en effectiever te
laten verlopen.
De overdracht van (resterende) basistaken van gemeenten aan de FUMO – wat wettelijk verplicht is
per 1 juli 2017 – vindt plaats per 1 januari 2020. In voorliggende ontwerpbegroting zijn de effecten van
de overdracht van de (resterende) basistaken meegenomen. Dit betreft effecten die het directe gevolg
zijn van de inbreng van ca 1.300 basistaakbedrijven, de inbreng van bodemtaken, de inbreng van
taken inzake sloop/asbest en de inbreng van handhavingstaken.
Zoals bekend zal de nieuwe Omgevingswet met ingang van 1 januari 2021 in werking treden. Het Rijk,
VNG en IPO hebben in het afgelopen jaar nadrukkelijk aangegeven dat omgevingsdiensten bij de
uitvoering van de Omgevingswet een belangrijke rol spelen. In de eerste plaats omdat de uitvoering
van VTH-taken is gebaseerd op de nieuwe Omgevingswet. Daarnaast krijgen alle overheden – en
daarmee ook de FUMO – te maken met nieuwe instrumenten, andere bestuurlijke afwegingskaders en
een andere basishouding om met vraagstukken en ontwikkelingen op het gebied van het
omgevingsrecht om te gaan. Omgevingsdiensten beschikken over de benodigde kennis van de inhoud
en de uitvoeringspraktijk. Bovendien zullen omgevingsdiensten in toenemende mate data verzamelen
en beheren die nodig is bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Tenslotte zullen ze de nieuwe
ontwikkelingen en eisen ook eigen moeten maken.
Uit het voorgaande blijkt dat 2020 voor de FUMO een belangrijk jaar zal zijn. Hiervoor is bestuurlijke
daadkracht en eensgezindheid van groot belang. Dit vraagt samen werken aan verandering. Samen
de schouders er onder zetten. Binnen de gemeenschappelijke regeling FUMO staan we voor een
kwalitatief goede uitvoering van onze publieke taak. In het afgelopen jaar is extra ingezet op een
goede verbinding met de deelnemers en deze lijn wordt voortgezet.
                                               Pagina 5 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>1.2        Hoofdpunten begroting 2020
De hiervoor aangegeven uitdagingen voor de FUMO en haar deelnemers werken direct door op het
financiële vlak. In deze paragraaf worden de belangrijkste ontwikkelingen genoemd met de
bijbehorende financiële impact.
Besluit VTH
De impact van de overdracht van de (resterende) basistaken op de formatie van de FUMO heeft een
formatieve impact van ca 24 fte. Tegelijkertijd met de overdracht van taken zijn ook wijzigingen
opgetreden in het inrichtingenbestand als gevolg van de verwerking van de vierde tranche van het
activiteitenbesluit. Ook is het aantal plus-uren gedaald, omdat taken die door deelnemers reeds als
plustaak waren ingebracht, een basistaak zijn geworden. Per saldo is het effect van al deze factoren
een formatieve uitbreiding van ca 20 fte. Hierdoor stijgen de personeelskosten van het primaire proces
met ca € 1.7 mln. Naast een stijging van de primaire loonkosten, stijgen ook de indirecte
personeelskosten en de materiële kosten. Hierbij kan gedacht worden aan kosten voor uitbreiding van
het wagenpark, het verhogen van het scholingsbudget en het uitbreiden van het aantal licenties. In
hoofdstuk 2 en 3 wordt nader ingegaan op deze kosten. De totale kosten, die als gevolg van de
overdracht van de (resterende) basistaken in voorliggende begroting zijn verwerkt bedragen ca € 2.0
mln. In paragraaf 2.1 wordt nader ingegaan op de impact van het Besluit VTH op voorliggende
begroting.
Omgevingswet
Zoals in de inleiding al is aangegeven is de impact van de Omgevingswet groot. Voor 2020 betekent
dit investeren in een optimale voorbereiding. Dit betreft een investering in uren van onze eigen
medewerkers én een investering in externe begeleiding. Voor 2020 is hiervoor, conform
besluitvorming binnen het DB, een bedrag meegenomen van € 308.000. Bij de toelichting op de
algemene ontwikkelingen wordt dit bedrag nader onderbouwd.
LEEF
In 2017 is het zaaksysteem LEEF in gebruik genomen. 2020 zal vooral in het teken staan van het
verhogen van de data-integriteit en het gereed maken van het zaaksysteem LEEF voor de
omgevingswet. Hiermee zijn naar verwachting ca 6.000 interne uren gemoeid. Deze uren maken voor
indirecte medewerkers (overhead) deel uit van de formatie van bedrijfsvoering en voor directe
medewerkers zijn de uren verdisconteerd in de productiviteitsnorm. Mocht blijken dat de inzet voor het
LIS niet binnen de huidige kaders past, dan zal dit tijdig bestuurlijk worden geagendeerd.
FUMO 2.0
Met de uitvoering van de Ontwikkelagenda FUMO 2.0 wordt intensief gewerkt aan de
doorontwikkeling van de FUMO. Uit de tussenevaluatie volgt dat in 2019, met een doorloop naar
2020, nog inzet nodig is om een aantal belangrijke onderwerpen uit de ontwikkelagenda tot resultaat
te brengen. Hierbij is samenwerking met de deelnemers cruciaal. De kosten voor FUMO 2.0 zijn
opgenomen in de transitiebegroting. In de reguliere begroting 2020 wordt hiervoor derhalve geen
apart budget meegenomen.
                                               Pagina 6 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Uitbreiding bedrijfsvoering
Begin 2019 is een scan gemaakt van de afdeling bedrijfsvoering. Het doel van deze scan is om te
bepalen of de huidige bezetting van deze afdeling kwantitatief en kwalitatief toereikend is. Uit deze
scan is naar voren gekomen dat, gezien de werkvoorraad en de kwetsbaarheid, op een aantal
onderdelen versterking noodzakelijk is. In totaal betreft dit een uitbreiding van de formatie met 3.5 fte
op de gebieden ICT en beleids/bestuursondersteuning. De kosten die hiermee gepaard gaan zijn ca
€ 300.000. In paragraaf 2.5 wordt de formatie van bedrijfsvoering nader toegelicht.
In totaal betreft het voorgaande een opgave van € 2.615.000 welke in de ontwerpbegroting 2020 is
verwerkt. Hiernaast spelen er ook andere factoren die de begroting beïnvloeden, zoals reguliere
indexaties. Deze factoren worden toegelicht in hoofdstuk 3.
1.3        Opzet en samenvatting begroting 2020
De opzet van de programmabegroting is ten opzichte van 2019 niet gewijzigd. Er is een duidelijke
splitsing tussen de reguliere begroting en een transitiebegroting. In de reguliere begroting zijn de
belangrijkste uitgangspunten een productiviteitsnorm van 1.340 uur en de Fryske Norm die voor de
producten van vergunningverlening vanaf de begroting 2019 met 30% zijn verhoogd. Deze normen
zijn in de ontwerpbegroting 2020 ongewijzigd.
In de transitiebegroting zijn de extra tijdelijke budgetten opgenomen die tot en met 2022 nodig zijn
om de basis op orde te krijgen. De informatie over de voortgang zal in de reguliere planning- en
control cyclus worden opgenomen. De in de transitiebegroting opgenomen kosten bestaan uit de
volgende onderdelen:
      •   Budget voor implementatiekosten en ICT-kosten
      •   Ontwikkelbudget FUMO 2.0
      •   Extra kosten voor het in drie jaar tijd op niveau krijgen van de productiviteit
      •   Opbouw van het een weerstandsvermogen dat is gerelateerd aan de (kwantificeerbare)
          risico’s die de FUMO loopt.
      •   Tijdelijke bekostiging van de hoge flexibele schil.
De transitiebegroting is ten opzichte van 2019 ongewijzigd.
Op het moment van het opstellen van voorliggende ontwerpbegroting 2020 is de zienswijzeprocedure
voor de begrotingswijziging 2019 gaande. Daarom is ervoor gekozen om de goedgekeurde begroting
2019 (exclusief wijzigingen) te hanteren voor de vergelijkende cijfers.
                                                Pagina 7 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Samenvatting begrotingscijfers
FUMO in hoofdlijnen
De FUMO heeft 20 deelnemers, te weten de provincie Fryslan, de 18 Friese gemeenten en Wetterskip
Fryslan. Op jaarbasis levert de FUMO ca 157.000 uren aan deze deelnemers. Deze uren zijn als volgt
verdeeld over de taakgebieden.
Taakgebied                                   Uren op jaarbasis
Ba s i s taken                                                95.027
Ni et i nri chtings gebonden ba s i s taken                     7.102
Pl us taken provi nci e                                       26.344
Pl us taken gemeente (i ncl Bri ks )                          15.677
Overi ge s tructurel e taken                                  12.752
Totaal uren per taakgebied                                   156.902
                                                                                      Tabel 1: Begrote uren per taakgebied
Als gevolg van de overdracht van de (resterende)basistaken is het aandeel basistaken gestegen. In
voorliggende ontwerpbegroting bestaat ruim 60% van de taken uit basistaken. Voorheen bedroeg dit
ruim 50%.
Om deze uren te kunnen leveren is een formatie begroot van ca 151 FTE. Deze formatie is als volgt
over de afdelingen verdeeld.
Afdeling                                  Begrote FTE per afdeling
Toezicht & Handhaving (TH)                                             52,4
Toetsing en Vergunningverlening (TV)                                   41,1
Specialistisch Advies (SPA)                                            29,3
Bedrijfsvoering (BV)                                                   23,1
Management (MAN)                                                        5,0
Totaal formatie FUMO                                                  150,9
                                                                                                 Tabel 2: Begrote FTE per afdeling
                                                                      Pagina 8 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Op jaarbasis levert de FUMO hiervoor onder meer de volgende kwantificeerbare diensten
 Categorie inrichting      Aantal vergunningen               Categorie bedrijven      Aantal geplande controles
 Categorie B                                       259       Categorie B                                            425
 Categorie C                                       141       Categorie C                                             98
 IPPC                                               21       IPPC                                                    15
 (oud) Provinciale B                                15       Provinciale                                             60
 (oud) Provinciale C                                29       Totaal                                                 598
 Provincie                                          35
 Totaal                                            500
    Tabel 3: Verwacht aantal vergunningsaanvragen 2020                         Tabel 4: Verwacht aantal controles 2020
Reguliere begroting 2019
De begroting is opgesteld met de uitgangspunten zoals die in de kaderbrief 2020 – 2024 zijn
geformuleerd.
De begroting 2020 stijgt ten opzichte van de begroting 2019 (excl. wijzigingen) qua omvang met € 3.8
mln. tot € 16.5 mln. Dit is inclusief de ontwikkelingen genoemd in paragraaf 1.2 en inclusief circa € 0,5
mln. voor loon- en prijsindexatie. Per saldo stijgt de deelnemersbijdrage met € 3.7 mln. tot € 15.8 mln.
(totale begroting minus bate uit extra opdrachten).
In Tabel 5 wordt de reguliere begroting weergegeven. In hoofdstuk 3 wordt deze per onderdeel
toegelicht, waarbij ook de verschillen met de begroting 2019 aan de orde komen.
In tabelvorm:
                                     Begroting
                                                      Begroting
 Reguliere begroting                  2019 (excl                   Verschil
 (Bedragen x € 1000)                                    2020
                                       wijziging)
 Lasten
 Personeelskosten                             10.760      13.601        2.840
 Overige personeelskosten                         439        870          431
 Kapitaallasten                                   121          28         -93
 Wagenpark                                        119        160           41
 Huisvesting                                      649        675           26
 Administratie                                     36          52          16
 ICT                                              281        380           99
 Overige kosten                                   108        174           66
 Onvoorzien                                       120        120             0
 Ontwikkelkosten                                   50        100           50
 Implementatie omgevingswet                         0        308          308
 Totale lasten                                12.683      16.468        3.785
 Baten
 Baten uit extra opdrachten                       603        642           39
 Deelnemersbijdrage                           12.080      15.826        3.746
 Totale baten                                 12.683      16.468        3.785
 Saldo baten en lasten                              0           0            0
                                                                  Tabel 5: Reguliere begroting 2020
                                                     Pagina 9 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Transitiebegroting
De in de transitiebegroting opgenomen budgetten zijn opgenomen in Tabel 6
 Transitiebegroting                                                      Totaal
                                              2019    2020    2021  2022
 (Bedragen x € 1000)                                                     transitiebegroting
 Lasten
 Loonkosten primair proces (productiviteit)    167      56     -     -                       223
 Loonkosten primair proces (flexibele schil)   226     226     -     -                       452
 Extra onvoorzien                                60     60       60  -                       180
 Opbouwen weerstandsvermogen                   327     327     327   -                       981
 Implementatiekosten (oud)                     647     453     453  453                    2.006
 Totaal lasten exclusief indexering          1.427   1.122     840  453                    3.842
 Indexering                                    -        28       31   32                      91
 Totaal lasten inclusief indexering          1.427   1.150     871  485                    3.933
 Bijdrage per jaar (gedurende 4 jaar)                                                        983
                                                                    Tabel 6: Transitiebegroting
De kosten van de transitie worden voorgefinancierd door de FUMO en in vier jaar (in gelijke delen) in
rekening worden gebracht bij de deelnemers in de verhouding van de bijdrage aan basis- en
plustaken.
Het omvang van de transitiebegroting bedraagt € 3,9 miljoen, waarvan ruim € 2 miljoen bestaat uit al
eerder vastgestelde budgetten voor implementatiekosten. Een bedrag van € 1,9 miljoen betreft de
tijdelijke extra kosten om de basis op orde te krijgen (zie pag 7).
Financiële positie
Over het verslagjaar 2018 wordt een voordelig saldo verwacht. Het AB besluit in haar vergadering van
4 juli 2019 wat er met dit saldo gebeurt.
De algemene reserve voor resultaatsbestemming bedraagt € 0.2 mln. Een deel van de algemene
reserve is al gereserveerd door specifieke doelen. Daarnaast zijn er diverse risico’s voor de FUMO te
onderkennen, die de FUMO financieel niet kan opvangen.
Op basis van een risico-inventarisatie is de benodigde omvang van het weerstandsvermogen bepaald
op € 1.023.000. Dit benodigd weerstandsvermogen wordt in drie jaar tijd opgebouwd door vanaf 2019
jaarlijks een deel hiervan mee te nemen in de transitiebegroting.
Besluit begroting en verantwoording
In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) zijn de wettelijke eisen vastgelegd voor de opzet en
inhoud van de begroting en jaarrekening. Voor gemeenschappelijke regelingen is de vernieuwde BBV
van kracht met ingang van de begroting 2018. Belangrijke wijzigingen zijn onder andere dat de
overhead apart moeten worden verantwoord en dat de kosten en opbrengsten op uniforme taakvelden
inzichtelijk moeten worden gemaakt, zodat vergelijking tussen overheden makkelijker is. De
programmabegroting 2019 van de FUMO is opgezet conform de voorschriften van de BBV.
                                                 Pagina 10 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Leeswijzer
Deze begroting is als volgt opgebouwd. In hoofdstuk 2 worden de programma’s van de FUMO
toegelicht. Dit betreft Toetsing & Vergunningverlening, Toezicht & Handhaving, Specialistisch Advies
en Management & Bedrijfsvoering. In hoofdstuk 3 wordt de financiële begroting behandeld. Hoofstuk 4
bespreekt de transitiebegroting. In het laatste hoofdstuk staan de (verplichte) begrotingsparagrafen
centraal.
                                             Pagina 11 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>2. Programma’s
Wij zorgen voor een schone en veilige leefomgeving, nu en in de toekomst. Kerntaken die we hiervoor
uitvoeren zijn: vergunningverlening, toezicht en handhaving. Dit doen we binnen de kaders van de
actuele wet- en regelgeving. Onze ambitie is om specialisten in slimme uitvoering van
omgevingsbeleid te zijn. Hierbij richten wij ons op het door onze deelnemers gewenste effect in onze
Friese gemeenschappen. Onze mensen zijn proactief, inspelend op en adviserend over
veranderingen in de samenleving en wensen van onze deelnemers. Deze ambitie vindt plaats binnen
een werkklimaat waarin de medewerkers van de FUMO zich als professional kunnen ontwikkelen. De
FUMO streeft eveneens naar hoge kwaliteit van dienstverlening op basis van duurzame inzetbaarheid
van medewerkers.
De programma-indeling van de begroting volgt de indeling van de organisatie. De programma’s zijn
onderverdeeld naar toetsing en vergunningverlening, toezicht en handhaving, specialistisch advies en
bedrijfsvoering.
2.1        Algemene ontwikkelingen
Impact Besluit VTH
De gemeenten zijn verplicht de basistaken door de omgevingsdienst uit te laten voeren. Inmiddels zijn
de Wet van 9 december 2015 tot wijziging van de Wabo (VTH) en het besluit tot wijziging van het
Besluit omgevingsrecht (1 juli 2017) in werking getreden. Op grond hiervan zijn alle gemeenten en
provincies onder meer verplicht de uitvoering van taken die in de package deal als basistaken zijn
aangemerkt, onder te brengen bij een omgevingsdienst.
Om de implementatie van het Besluit VTH in goede banen te leiden is de Bestuurlijke Stuurgroep
Besluit VTH in het leven geroepen. Ook waren er vier (ambtelijke) werkgroepen (inhoud, omvang,
overdracht en personeel) actief, die op hun deelgebieden advies uit hebben gebracht aan de
bestuurlijke stuurgroep. De begeleiding van dit proces vond plaats door een externe projectleider.
In voorliggende ontwerpbegroting zijn de effecten van de overdracht van taken in het kader van de
implementatie van het Besluit VTH verwerkt. De implementatie van het Besluit VTH raakt 4
aandachtsgebieden, die in Figuur 1 worden weergegeven.
   Basistaak-
                         Bodemtaken
    bedrijven
     Asbest               Handhaving
Figuur 1: Aandachtsgebieden Implementatie Besluit VTH
                                               Pagina 12 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Door de projectleider, dhr. N. Joosten, de bestuurlijke stuurgroep en de ambtelijke werkgroepen is
een zo goed mogelijke inschatting gemaakt van de taken en het aantal benodigde fte's. De
projectleider heeft steeds aangegeven dat de gangbare uitgangspunten gebaseerd zijn op 'de
minimale variant, de ondergrens' waarmee de Fumo waarschijnlijk moeilijk mee uit de voeten kan. Na
de zomer van 2019 wordt een start gemaakt met de opmaak van een risicomatrix betreffende alle
taken die worden uitgevoerd door de Fumo. Dit en een onderzoek naar reële kengetallen betreffende
deze taken zouden kunnen leiden tot een ander inzichten betreffende het aantal benodigde fte's voor
de taken en evt. tot herziening van de begroting.
In voorliggende begroting zijn de volgende (minimale) normen en verdeelsleutels gehanteerd.
    1. Basistaakbedrijven
         Normstelling:            (bijgestelde) Fryske Norm
         Verdeelsleutel:          Aantal ingebrachte basistaakbedrijven
         Als gevolg van de implementatie van het besluit VTH is het inrichtingenbestand met ca 1.300
         inrichtingen toegenomen. Op basis van overzichten die per deelnemer zijn aangeleverd aan
         de FUMO, is het inrichtingenbestand bijgewerkt. Op basis van de (bijgestelde) Fryske norm is
         vervolgens de bijbehorende formatie berekend, welke daarna is vertaald naar de
         deelnemersbijdrage per deelnemer. Naast de inbreng van basistaakinrichtingen, is ook de
         vierde tranche van het activiteitenbesluit verwerkt in het inrichtingenbestand. Per saldo leidt dit
         tot een groei in de begrote formatie voor basistaakbedrijven van 4.2 fte.
    2. Bodemtaken
         Normstelling:            2.5 uur per melding
                                  Toezicht in 30% van de gevallen
                                  6 uur per toezicht controle
         Verdeelsleutel:          Gemiddelde aantal meldingen 2017-2018 per deelnemer
         Op basis van gegevens afkomstig van het meldpunt bodemkwaliteit is het gemiddeld aantal
         meldingen per deelnemer over de periode 2017-2018 vastgesteld. In bijlage V is een
         specificatie van deze meldingen opgenomen. Het aantal meldingen, vermenigvuldigd met de
         hierboven genoemde normen, leidt tot een benodigde formatie van 3.66 fte om deze
         bodemtaken uit te voeren. Deze 3.66 fte zijn verwerkt in voorliggende begroting.
    3. Asbest
         Normstelling:            1.5 uur per melding
                                  Toezicht in 50% van de gevallen
                                  2.5 uur per toezicht controle
         Verdeelsleutel:          Aantal meldingen 2017
         Op basis van gegevens afkomstig van het meldpunt asbest is het aantal meldingen per
         deelnemer over 2017 vastgesteld. In bijlage V is een specificatie van deze meldingen
         opgenomen. Het feit dat de Eerste Kamer op 4 juni 2019 het wetsvoorstel inzake het verbod
         op asbestdaken heeft verworpen, heeft geen invloed op de voor voorliggende begroting
         gehanteerde aantallen meldingen, aangezien het voorstel voor het verbod in 2017 nog niet
         bekend was. Het aantal meldingen, vermenigvuldigd met de hierboven genoemde normen,
                                              Pagina 13 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>          leidt tot een benodigde formatie van 9.26 fte om deze asbesttaken uit te voeren. Deze 9.26 fte
          zijn verwerkt in voorliggende begroting.
     4. Handhaving
          Voor handhavingstaken zijn geen normen beschikbaar. Uit de ‘Werkgroep Omvang’, is een
          ruwe inschatting gemaakt. Vanuit deze schatting is bepaald dat minimaal 5 FTE nodig is voor
          de handhavingstaken. Als verdeelsleutel voor deze 5 fte is het bedrag aan basistaken per
          deelnemer gehanteerd.
Omgevingswet
Met de Omgevingswet wil de overheid de regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigen en
samenvoegen. Naar verwachting treedt de Omgevingswet in 2021 in werking. De nieuwe wetgeving
leidt tot ingrijpende veranderingen. Er worden nieuwe wettelijke instrumenten geïntroduceerd, er komt
meer ruimte voor maatwerk en participatie en de dienstverlening aan inwoners en bedrijven zal
veranderen. De Omgevingswet zal gevolgen hebben voor de taken van gemeenten en de provincie in
de fysieke leefomgeving en daarmee ook voor de uitvoering van de bij de FUMO belegde taken.
Bevoegd gezag en de betrokken bestuursorganen gaan bij de regulering van een activiteit intensiever
en meer integraal samenwerken. Werkzaamheden worden verder op elkaar afgestemd en de
uitwisseling van gegevens tussen overheden zal nog belangrijker worden. Een sleutelfunctie voor de
Omgevingsdiensten ligt hierbij in het verschiet.
De Omgevingswet biedt de FUMO en haar partners ook het perspectief om inhoud te geven aan deze
nieuwe wetgeving en de integrale benadering van gebiedsopgaves. De recent uitgevoerde
impactanalyse laat zien dat de Omgevingswet de FUMO voor een forse uitdaging plaatts om in
samenspraak met de deelnemers positie te kiezen, diverse veranderingen binnen de organisatie door
te voeren en nieuwe diensten en producten te ontwikkelen om de deelnemers bij de uitvoering van
taken onder het regime van de nieuwe Omgevingswet te kunnen faciliteren. Dit vraagt nieuwe kennis,
vaardigheden en competenties van onze medewerkers. En alhoewel sommige details vanuit de wet
nog niet bekend zijn, is wel duidelijk dat de beschikbaarheid van betrouwbare en bestendige
gegevens over de fysieke leefomgeving van groot belang wordt. De Omgevingsdiensten zijn middels
de Programmaraad Omgevingswet allen bezig met de invoering van de Omgevingswet en willen
werken aan een integrale benadering.
Uit de impactanalyse is een routekaart afgeleid. Deze bevat activiteiten waar de komende jaren in
geïnvesteerd zal moeten worden. Het dagelijks bestuur heeft gekozen voor de minimale variant
(variant A). De incidentele kosten voor 2020 bedragen € 308.000. Deze post is opgenomen in
voorliggende ontwerpbegroting 2020. Het belangrijkste inhoudelijke verschil tussen variant A en B is
dat in variant B meer dan in variant A de samenwerking met deelnemers wordt gezocht voor de
ontwikkeling van kerninstrumenten. Variant A is daarmee meer intern gericht en variant B meer
extern.
De totale kosten van de implementatie van de omgevingswet hebben wij geraamd op € 570.000. Dit
bedrag is als volgt opgebouwd:
                                              Pagina 14 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                 Geraamde kosten Omgevingswet variant A
 Onderdeel                            2019       2020      2021 Totaal
 Samenwerken en verbinden                1        21        -            22
 Veranderopgave                         35        17        -            52
 Ontwikkelen kerninstrumenten           17        36        -            53
 Datakwaliteit/ DSO                     14       127         85         226
 Projectleider                          40        75         38         152
 Programmateam                          17        33         17          67
 Totaal                                123       308        139         570
                          Tabel 7: Geraamde kosten implementatie omgevingswet
De Omgevingswet betekent dat er nauw samen moet worden gewerkt met de andere ketenpartners
zoals gemeente, provincie en veiligheidsregio. Wij willen daarom dit project via de systematiek van
een programmateam uitvoeren. In dit programmateam zijn zowel medewerkers van FUMO als van
onze ketenpartners opgenomen. In de ontwerp begroting voor 2020 is het bedrag van € 308.000
opgenomen. Omdat de omgevingswet met name betrekking heeft op de taken in het basistakenpakket
zijn de kosten verdeeld op basis van de verhouding van de bijdrage voor basistaken.
Zeer Zorgwekkende Stoffen
Het Nederlandse beleid is er op gericht om Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) te weren uit de
leefomgeving en om ervoor te zorgen dat de uitstoot van potentiële ZZS uit voorzorg wordt beperkt.
ZZS zijn geclassificeerd als de meest gevaarlijke stoffen voor mens en milieu die met voorrang
aangepakt dienen te worden. Het regeringsbeleid is om ernaar te streven deze stoffen uit de
leefomgeving te weren of ten minste beneden een verwaarloosbaar risiconiveau te brengen (of te
houden). Vanaf 2016 is het aantal stoffen waarvoor de minimalisatieverplichting geldt, toegenomen
van ruim honderd naar ten minste de ruim 1700 stoffen op de niet-limitatieve ZZS lijst van het RIVM
De landelijke aanpak ZZS is vervolgens besproken in het Bestuurlijk Omgevingsberaad van 25 april
2018. In dit overleg is gezamenlijk het belang van een landelijke programmatische aanpak onderkend
en zijn in dit kader op bestuurlijk niveau de voornaamste acties rond de uitvraag naar ZZS benoemd.
Het betreft de volgende toezeggingen:
    1.    De provincies zeggen toe aan te sluiten bij de uitvraag van Rijkswaterstaat (RWS) met de
          ZZS-uitvraag van emissies naar de lucht en water voor de bedrijven waar voor zij WABO
          bevoegd gezag zijn.
    2.    De provincies en I en W zeggen elkaar toe dat de omgevingsdiensten en RWS de ZZS-
          uitvraag in gezamenlijkheid uitvoeren.
    3.    De provincies zeggen toe de ZZS-uitvraag naar de lucht en water te hebben voltooid op 1
          januari 2021.
Met deze besluitvorming is de bestuurlijke basis gelegd voor de uitvoering door de provincies. De drie
noordelijke provincies spraken het volgende af.
•         Door de Noordelijke drie provincies wordt hun bedrijvenbestand op een rij gezet en
          beschikbaar gesteld aan het IPO
•         Iedere provincie treedt intern en met de omgevingsdienst(en) in overleg over de voorkeur bij
          welke bedrijven gestart wordt met de inventarisatie en waarom
                                              Pagina 15 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>•        De wensen van de drie provincies worden gezamenlijk met de drie betrokken
         omgevingsdiensten besproken om zo te komen tot
         -       een goede afstemming van de beschikbare capaciteit binnen de drie diensten
         -       een eenduidige werkwijze. De drie provincies werken gelijk waar het de RIE4 (Richtlijn
                 Industriële Emissies 4) en BRZO (Besluit Risico Zware Ongevallen) bedrijven betreft
                 en willen voor alle provinciale bedrijven gelijk werken waardoor de drie werkwijzes
                 voor alle bedrijven dus gelijk moeten zijn
         -       een goede kennisuitwisseling tussen de diensten
         -       eenzelfde en eenduidige communicatie richting de bedrijven
         -       afgestemde informatie uitwisseling met derden
•        Er wordt rekening gehouden met de RWS lijst
•        De werkwijze/draaiboek DCMR is uitgangspunt
De ZZS-problematiek heeft betrekking op zowel provinciale als gemeentelijke bedrijven. In Friesland
wordt gestart met de inventarisatie van de provinciale inrichtingen. Uit de inventarisatie blijkt of een
vergunning moet worden herzien. Tevens kan het tot consequentie hebben dat het toezicht moet
worden geïntensiveerd. Het bevoegd gezag kan een bedrijf dat een vergunning aanvraagt om nader
onderzoek vragen als dit bedrijf een potentiële ZZS uitstoot. Het is nog niet bekend wat de financiële
impact is van deze werkzaamheden in 2020. De eventuele gevolgen hiervan worden meegenomen in
de begrotingswijziging 2020.
Friesland brede uitvoeringsprogramma (Fbup)
In 2019 is een eerste versie van het zogenaamde Fryslânbrede programma opgesteld. De inzet van
de FUMO is bepaald op basis van een risicoanalyse op de schaal van de gehele provincie. De
basisgedachte hierachter is dat milieu- en omgevingsrisico’s zich niet houden aan bestuurlijke (i.c.
gemeentelijke) grenzen en dat aard en omvang van de milieurisico’s en de te bereiken effecten
bepalender zijn voor de inzet van de FUMO. Voor 2019 is een percentage van 15% van de capaciteit
voor basistaken voor het Fryslânbrede programma gereserveerd.
Deze insteek vloeit voort uit de visie op de FUMO, zoals vastgesteld door het AB van de FUMO in zijn
vergadering van 29 juni 2017. Het is uiteindelijk aan de gezamenlijke bestuurders van de deelnemers
om, bij de vaststelling van het Fryslânbrede programma, te beoordelen of tussen “individuele inleg”
(van de deelnemers) en “collectieve inzet” (van de FUMO en de deelnemers samen) de juiste balans
is gevonden. Dit is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Het voornemen is om de inzet voor het
Fryslânbrede programma in 2020 verder uit te breiden naar circa 30% van de beschikbare capaciteit.
Nadere uitwerking zal plaatsvinden in samenspraak met de deelnemers.
Het voornemen is om de volgende projecten in 2020 uit te (blijven) voeren in het kader van het
Fryslânbrede uitvoeringsprogramma:
Overbelaste geursituaties veehouderij
Bij veehouderijbedrijven, met name de intensieve veehouderij, de zogenoemde (Integrated Pollution
en Control) IPPC-bedrijven, komen stofdeeltjes en gassen vrij. De uitstoot van fijnstof en ammoniak
kan lokaal aanleiding geven tot gezondheidsklachten en geurhinder. Voor 54 intensieve
veehouderijbedrijven die vallen onder de IPPC-richtlijn, geldt dat recent de BBT-conclusies (Best
Beschikbare Techniek) zijn aangescherpt. In situaties waar sprake is van een “overbelaste
                                              Pagina 16 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>geursituatie” zullen de betrokken bedrijven binnen vier jaar (uiterlijk 2021) waar nodig aanvullende
voorzieningen moeten toepassen. De vergunningen van deze IPPC-bedrijven moeten worden getoetst
aan de aangescherpte norm.
Net niet Brzo-bedrijven
De staatsecretaris heeft de omgevingsdiensten in Nederland nadrukkelijk gevraagd om aandacht te
besteden aan ‘net-niet Brzo-inrichtingen’ (Besluit risico’s zware ongevallen). Dit zijn bedrijven die net
als Brzo-bedrijven een hoog risico kennen. Landelijk hebben zich de afgelopen jaren meerdere
incidenten voorgedaan bij bedrijven in de net-niet-categorie. Deze bedrijven vallen niet onder de
strenge Brzo-regelgeving, maar incidenten kunnen wel een grote impact hebben op het milieu en de
volksgezondheid. In 2015 is het bedrijvenbestand van de FUMO hierop gescreend.
De screening is in 2019 herhaald (VV, TH, EV en de Veiligheidsregio). In 2019 zijn 20 dossiers
gescreend, de rest van de screening vindt in 2020 plaats. Bij 3-5 bedrijven starten we met de
actualisatie van de vergunning. Het aanpassen van de vergunningen loopt door in 2020/2021.
Energie bij (provinciale) inrichtingen
De provincie Fryslân heeft de FUMO gevraagd om voor de provinciale bedrijven te beoordelen hoe
het onderwerp energie is vertaald in de vergunningvoorwaarden. Een kernvraag hierbij is of in de
omgevingsvergunningen adequate voorschriften over energie zijn opgenomen. Wanneer deze
ontbreken, worden de vergunningen op dit onderdeel geactualiseerd. Vooralsnog is de gedachte dat
een derde van de vergunningen aangepast moeten worden. De uitvoering is gestart in 2019 en krijgt
een vervolg in 2020.
Voor de niet provinciale inrichtingen is energie ook een belangrijk thema in de
omgevingsvergunningen (milieu). Dit wordt, afhankelijk van het type bedrijf, geregeld in het
Activiteitenbesluit of in de omgevingsvergunning. De werkzaamheden die hiermee gepaard gaan
worden binnen de bestaande capaciteit uitgevoerd en zijn derhalve niet separaat begroot.
Risicogericht en themagericht toezicht
De ervaringen met een “eerste proeve” van een Fryslânbreed programma in 2019 worden in 2020
verder uitgewerkt. TH zet aan de hand van dit programma sterk in op een verdere ontwikkeling van
het risicogericht en themagericht werken. Toezicht richt zich niet op alle risico’s, maar op de risico’s
‘die er toe doen’. Daartoe zullen we de huidige manier van werken verrijken met vernieuwende
vormen van controles die beter aansluiten bij het risicogericht werken.
En waar Fryslânbreed gewerkt wordt, is het essentieel dat dat de verbindingen tussen onze
opdrachtgevers en medewerkers FUMO wordt versterkt. De intensivering daarvan is in 2019 al
ingezet maar zeker nog niet af. Het zal zich uiten in meer contact ter voorbereiding en afwerking van
controles maar ook in aanwezigheid en nabijheid op gemeentehuizen.
LHS
Landelijk is de landelijke handhavingsstrategie (LHS) ontwikkeld. Vervolgens is in het bestuurlijk VTH
overleg afgesproken dat alle deelnemers de LHS gaan vaststellen en in de praktijk gaan brengen.
                                             Pagina 17 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Door invoering van de LHS gaat de BOA-inzet toenemen omdat het strafrechtelijk spoor vaker zal
worden ingezet. De inzet van de BOA’s volgt uit de systematiek van de LHS en is losgekoppeld van
de individuele deelnemers. Deze inzet vergt een gemeenschappelijke financiering waarbij niet per
definitie een vaste inzet per opdrachtgever wordt geborgd. De LHS is van toepassing voor zowel
inrichtinggebonden als niet-inrichtinggebonden taken. Voor de gemeenten die deze BOA taken niet
onderbrengen bij de Fumo geldt dat evt extra inzet door de Fumo gezien deze constructie door die
gemeenten worden betaald.
In voorliggende begroting is geen rekening gehouden met de effecten van de LHS, omdat deze op dit
moment nog niet concreet genoeg vast te stellen zijn. De effecten worden zo nodig meegenomen in
de begrotingswijziging 2020.
Majeure vraagstukken, ontwikkelingen en innovatie
Omgevingsdiensten krijgen steeds vaker een belangrijke rol. Regelmatig worden nieuwe
ontwikkelingen door bijvoorbeeld IPO of het Ministerie voorgelegd aan omgevingsdiensten met het
verzoek deelnemers hierbij te adviseren of te ondersteunen. Een mooi voorbeeld hiervan is de aanpak
op gebied van ZZS.
Omgevingsdiensten hebben zich verenigd in omgevingsdienst.nl (OD.nl). Samen met VNG en IPO is
OD.nl het gremium waar kennis en ervaring aanwezig is, maar ook ontwikkeld en uitgedragen wordt.
Ook samen met VNG en IPO zal OD.nl steeds vaker ingezet worden voor centrale thema’s. De FUMO
ontkomt er niet aan om meer tijd, ervaring en kennis te steken in OD.nl als onderdeel van de
basistaken. Hierdoor kan het toepassen van kennis en de aanpak voor uitvoering van taken worden
gedeeld. Ook innovatie en productontwikkeling zal veel meer vanuit omgevingsdiensten gezamenlijk
komen. Vervolgens kan de FUMO dit benutten in hun advisering naar deelnemers om zo ook van
meerwaarde te zijn en blijven. Tot slot is het van belang dat de FUMO aangehaakt blijft bij nieuwe
ontwikkelingen. Hiervoor zijn landelijke expertiseteams c.q. vakgroepen die nieuwe ontwikkelingen
vertalen naar de uitvoeringspraktijk. Of omgekeerd de uitvoeringspraktijk inbrengen om tot nieuw
landelijk beleid te komen.
Personeel
De komende jaren ligt een grote inspanning bij de FUMO om jong getalenteerd personeel aan te
trekken en te binden aan de FUMO. Hiervoor zijn drie redenen:
-        Relatief ouder personeelsbestand
-        Veel inzet van inhuur in verband met krappe arbeidsmarkt
-        Extra taken in verband met besluit VTH. Met de overdracht van de (resterende) basistaken
         komen vrijwel geen medewerkers mee over vanuit de gemeenten. Alleen vanuit gemeente
         Leeuwarden is het principe ‘mens volgt taak’ van toepassing.
De FUMO zet in op het aantrekken en intern opleiden van ‘young professionals.’ Met extra
inspanningen voor werving en selectie van deze medewerkers hoopt de FUMO uiteindelijk tegemoet
te komen aan de gestelde verhouding vast/flexibel 85/15. Daarnaast is het aantrekken van ‘young
professionals’ noodzakelijk omdat als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt via reguliere werving
                                             Pagina 18 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>onvoldoende geschikte kandidaten geworven kunnen worden. In de uitzetting van het budget voor
personeelskosten als gevolg van de implementatie van het besluit VTH is rekening gehouden met het
aantrekken van ‘young professionals.’ Hierbij is de gedachte dat deze ‘young professionals’
goedkoper zijn dan de huidige medewerkers, maar tegelijkertijd ook minder productief. Per saldo
wordt aangenomen dat dit een neutraal effect heeft. Het werkelijke financiële effect wordt gemonitord
in de (financiële) rapportages van 2020.
Naast het aantrekken van young professionals is op personeel vlak de nodige ontwikkelingen die hun
uitwerking hebben in 2020. Dit betreffen onder meer de Wnra, aantrekkelijk werkgeverschap,
duurzame inzetbaarheid, opleidingen en aandacht voor ziekteverzuim.
Verhuizing
De FUMO huurt haar kantoorpand van de gemeente Leeuwarden. Het pand is zowel van binnen als
buiten gedateerd. Ook is het pand klimatologisch van onvoldoende kwaliteit. Leeuwarden heeft de
wens geuit het pand energieneutraal te willen maken. Het energieneutraal maken van het pand is
zonder het verbouwen van de binnenkant niet te realiseren. Leeuwarden en de FUMO zijn
overeengekomen dat met de verbouwing van de buitenkant ook de binnenkant verbouwd gaat
worden.
De wens tot energieneutraliteit van het FUMO-gebouw van de zijde van de gemeente Leeuwarden
leidde er in 2017 toe dat de FUMO het huurcontract verlengde met 12 jaar. In die verlenging is de
afspraak opgenomen dat de betalingen voor gas en licht na verbouw gedurende 10 jaar aan
Leeuwarden zullen worden overgemaakt, ter dekking van de kosten van het energieneutraal maken.
In de huurverlenging is ook expliciet opgenomen dat Leeuwarden de kosten betaalt die verband houdt
met de tijdelijke huisvesting van de FUMO tijdens de verbouwing.
Op het moment van het opstellen van voorliggende begroting is de FUMO in onderhandeling met de
gemeente Leeuwarden over zowel de planning als de financiële aspecten rondom de verhuizing en de
verbouwing.
                                           Pagina 19 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>2.2        Programma toetsing en vergunningverlening
Ambities en doelstellingen
De afdeling Toetsing en Vergunningverlening staat voor de bescherming en instandhouding van het
leefmilieu in Friesland. Dit doen wij door toetsing en vergunningverlening uit te voeren met in acht
name van de geldende wet- en regelgeving en met oog voor de ontwikkelingsmogelijkheden van
bedrijven binnen die wet- en regelgeving. Daarbij is onze ambitie voor 2020 om een verbeterslag te
maken ten aanzien van de interne processen, LRSO (Landelijke reactie standaardteksten
omgevingsvergunning), uniformiteit en communicatie.
Bij de uitvoering van onze werkzaamheden hebben wij als doel:
     •   uniforme vergunningverlening
     •   onze producten en diensten tijdig en op een acceptabel niveau uit te voeren, waarbij wij actief
         de samenwerking zoeken met onze interne deskundigen en de externe adviseurs zoals
         Veiligheidsregio Fryslân en Wetterskip Fryslân
     •   onze producten binnen de termijnen te leveren
     •   een goede communicatie en verbinding met de opdrachtgevers te onderhouden
     •   een betrouwbare partner te zijn in toetsing en vergunningverlening voor zowel bevoegde
         gezagen als bedrijven
Ontwikkelingen
Een aantal veranderingen in beleid hebben rechtstreeks gevolgen voor de taken van de afdeling
Toetsing en Vergunningverlening:
     •   Wet Natuurbescherming
     •   Sturing en monitoring kengetallen
     •   Opleiding nieuwe medewerkers
Hieronder wordt de impact van deze veranderingen op onze afdeling voor dit jaar toegelicht.
Wet Natuurbescherming
De provincie Fryslân is het bevoegd gezag voor de Wet natuurbescherming. In specifieke gevallen
haakt de Wet natuurbescherming aan bij een omgevingsvergunning. Elke vergunningaanvraag waarbij
sprake is van een wijziging in activiteiten (of het starten van nieuwe activiteiten) wordt getoetst. We
nemen dit mee in het reguliere proces voor de omgevingsvergunning.
Sturing en monitoring te leveren uren.
Op grond van de begrote werkzaamheden die vertaald is in de begroting 2020, kan de afdeling 41 fte
inzetten. Per deelnemer is inzichtelijk gemaakt hoeveel uren we beschikbaar hebben voor de
producten die we gaan leveren. Middels monitoring door het jaar heen kunnen we per deelnemer
aangeven hoeveel aan uren nog beschikbaar is.
                                              Pagina 20 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Opleiding
Ook voor vergunningverleners is de arbeidsmarkt nog steeds erg moeilijk. Daarom leiden we zelf
vergunningverleners op. In 2019 zijn we gestart met 5 nieuwe medewerkers. De opleiding gaat
voortvarend en wordt in 2020 voortgezet.
Projecten
In 2020 zal er een aantal projecten opgestart worden dan wel een vervolg krijgen.
Actualisatie afvalbedrijven
Het Landelijk afvalbeheerplan 2017-2029 (LAP3) geeft aan hoe wij in Nederland slimmer kunnen
omgaan met grondstoffen. Het LAP3 bevat allerlei maatregelen om er voor te zorgen dat er minder
afval ontstaat, zo veel mogelijk afval wordt hergebruikt en het milieu zo goed mogelijk wordt
beschermd door afval te storten of te verbranden. Het LAP bevat de doelstellingen en uitgangspunten
van het landelijk afvalstoffenbeleid.
Daarnaast bevat het LAP3 als toetsingskader voor de vergunningverlening van afval(verwerkende)
bedrijven. In 2019 zijn de Friese afvalbedrijven getoetst aan LAP3 om te beoordelen of LAP3
actualisatie van de vergunning vraagt. De werkzaamheden die hiermee gepaard gaan worden binnen
de bestaande capaciteit uitgevoerd en zijn derhalve niet separaat begroot.
Kwaliteitsverbetering en LRSO
Onder deze post gaat de afdeling werkafspraken uitwerken en beheren, kwaliteit en uniformiteit
verbeteren en het voorschriftenpakket LRSO beheren en verbeteren. Dit zijn iteratieve processen,
waar de afdeling structureel mee bezig is. Deze activiteiten staan geheel in dienst van de basistaken.
De uren hiervoor worden naar rato ten laste gebracht van de basistaakuren die de gemeenten
inbrengen. Voor 2020 beslaat het budget 3% van het totaal aantal basistaakuren (800 uur).
Wat willen we bereiken
    -    De afdeling wil alle verleende opdrachten tijdig en met acceptabele kwaliteit uitvoeren.
    -    We zorgen ervoor dat alle taken binnen de daarvoor geldende termijnen worden afgehandeld.
    -    We streven naar een gezond werkklimaat en tevreden klanten.
                                             Pagina 21 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Formatie en taken
De totale beschikbare formatie voor de afdeling toetsing en vergunningverlening bedraagt circa 41 fte.
Op basis van de bijgestelde fryske norm worden in 2020 naar verwachting 500
vergunningsaanvragen/ meldingen afgehandeld.
Taakgebied                                      T&V             Productie aantallen
Ba s i s ta ken (i ncl Bes l ui t VTH)                 23,6
Ni et i nri chti ngs gebonden ba s i s ta ken           0,7     Categorie inrichting         Aantal vergunningen
Pl us ta ken provi nci e                                7,1     Categorie B                                      259
Pl us ta ken gemeente (i ncl Bri ks )                   4,5     Categorie C                                      141
Overi ge s tructurel e ta ken                           2,6     IPPC                                              21
Totaal reguliere begroting                            38,5      (oud) Provinciale B                               15
                                                                (oud) Provinciale C                               29
Transitiebegroting                                      1,9
                                                                Provincie                                         35
Coördinatoren                                           0,8
                                                                Totaal                                           500
Totaal                                                41,1
                       Tabel 9: Formatie 2020 afdeling TV              Tabel 8: Verwacht aantal vergunningen 2020
Kosten van het programma
                       Programma                                2020                2019
   Toetsing en vergunningverlening                           Begroting          Begroting
Lasten                                                           3.546.588         2.909.661
Baten
- Reguliere bijdragen                                            3.248.505         2.655.473
- Brikstaken                                                       137.616           129.188
- Incidentele opbrengsten                                          160.466           125.000
Saldo                                                                    -               -
                                                                 Tabel 10: Kosten programma TV
                                                       Pagina 22 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>2.3       Programma toezicht en handhaving
Ambities en doelstellingen
De afdeling Toezicht en Handhaving (TH) voert milieutoezicht uit bij bedrijven en houdt toezicht op
gebied van bodem, ontgrondingen, vuurwerk, luchtvaart, zwemwater en groene wetten. Het toezicht
op BRIKS (Bouwen, Ruimtelijke ordening, Inritten, Kappen (van bomen) en Slopen) voert TH uit voor
de provincie en de gemeente Terschelling. Daarnaast onderhoudt de FUMO het milieualarmnummer.
Op dit nummer kunnen burgers en bedrijven klachten en calamiteiten 24 uur per dag, 7 dagen per
week melden. TH zorgt vervolgens voor een adequate afhandeling van deze klachten en calamiteiten.
Ontwikkelingen
Besluit VTH
Het zwaartepunt van het effect van het Besluit VTH ligt bij afdeling TH. Het besluit regelt het volgende:
    -    Verschuiving van WABO-taken voornamelijk binnen het milieudomein;
    -    Per saldo is het voor de FUMO een uitbreiding van de basistaak toezicht bedrijven;
    -    Uitvoering toezicht en beoordelen meldingen Besluit Bodemkwaliteit definitief door FUMO
    -    Uitvoeren toezicht en beoordeling meldingen sloop en asbest definitief naar FUMO
    -    Juridische follow-up van toezicht (handhaving) door de FUMO
    -    BRIKS-taken bij voormalige provincie bevoegde gezagen vloeien terug naar de gemeenten.
De verwachting is dat met de taken weinig personeel wordt meegeleverd door de deelnemers. De
afdeling TH moet het benodigde personeel gaan werven. Op een markt overigens waar schaarste is.
Het is dan ook een zorgpunt om goed en voldoende personeel te werven. Er wordt hierbij ingezet op
de inzet van trainees.
Verdere ontwikkelingen
Eind 2018 is TH begonnen met realistische programmering van onze controles. Op basis van eigen
ervaringscijfers en ervaringen vanuit “onze buurdiensten” zijn planningen opgesteld en wordt strak
gestuurd om deze ook daadwerkelijk te realiseren. Deze inzet is in 2019 waardevol gebleken. In 2020
zal de ontwikkeling doorgaan. Waar normgetallen niet reëel zijn of waar we nog niet werken met
normgetallen zullen we die evalueren, aanpassen en opstellen. Als de verwachting is dat normgetallen
voor specifieke situaties niet werkbaar zijn dan gaan we in overleg met opdrachtgevers over
maatwerk. Zo ontstaat gaandeweg meer realisme in de uitvoering en betrouwbaarheid van onze TH-
uitvoering bij onszelf en de deelnemers
Wat willen we bereiken?
•   de gemaakte (reële) werkafspraken en controles tijdig met voldoende kwaliteit uitvoeren
•   meldingen en klachten worden adequaat afgehandeld
•   uitvoering van bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving volgens de LHS
•   onderhouden van de piketregeling
•   zo snel mogelijk juiste invulling geven aan de gevolgen van het Besluit VTH
•   expertise vergroten en volgen van ontwikkelingen; kortom opbouwen van de FUMO als
    kennisnetwerk
                                             Pagina 23 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>•    samen met onze partners gevolgen van de Omgevingswet en privatisering Bouw (vooral van
     toepassing op de provincie en gemeente Terschelling) in beeld brengen
•    samen met onze partners invulling geven aan de gevolgen
Wat gaan we daarvoor doen?
De medewerkers TH zijn als geen ander bekend met hun werk en betrekken we dus nadrukkelijk in
het verder uitdenken en vormgeven van de geschetste ontwikkelingen. Ook zetten we nadrukkelijk in
op ontwikkelen, trainen en helpen van medewerkers om vanuit een meer risico- en resultaatgerichte
insteek te gaan werken.
We willen uitvoeren wat we hebben afgesproken! Dat betekent dat we verder gaan op het pad van de
realistische normen. Die monitoren we en stellen we, aan de hand van onze ervaringen, waar nodig
en mogelijk bij.
We willen gaan werken met een risicomatrix en met kengetallen die realistisch zijn en dit bestuurlijk
laten vast stellen. We werken met toezichtsplannen voor individuele bedrijven of branches. Afspraken
zullen we vooraf goed plannen en monitoren. Afwijkingen zullen we tijdig signaleren en vervolgens
bespreken met de deelnemers.
Formatie en taken
De totale beschikbare formatie voor de afdeling toezicht en handhaving bedraagt circa 52 fte. De
opbouw hiervan is weergegeven in Tabel 12.
Naar verwachting worden er in 2020 598 reguliere controles uitgevoerd. In de vergadering algemeen
bestuur van 29 juni 2018 is besloten om de fryske norm voor wat betreft het aantal reguliere controles
los te laten. Op basis van deze losgelaten norm zouden er in 2020 1.435 reguliere controles
uitgevoerd moeten worden. Dit verschil wordt enerzijds veroorzaakt door het feit dat het aantal uren
per controle waarmee in de fryske norm rekening is gehouden in de praktijk in zijn algemeenheid te
laag blijkt. Anderzijds is de fryske norm gebaseerd op een gemiddelde tijd per controle voor een
gemiddelde inrichting. In de praktijk wordt op basis van een risico-inschatting relatief vaak bij een
complexere inrichting gecontroleerd, waardoor de gemiddelde tijd per controle hoger uitvalt dan de
fryske norm.
                                             Pagina 24 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Formatie 2020                                                    Productie aantallen
Taakgebied                                      T&H              Categorie bedrijven  Aantal geplande controles
Ba s i s ta ken (i ncl Bes l ui t VTH)                  32,1
                                                                 Categorie B                                       425
                                                                 Categorie C                                        98
Ni et i nri chti ngs gebonden ba s i s ta ken            3,6
                                                                 IPPC                                               15
Pl us ta ken provi nci e                                10,6     Provinciale                                        60
Pl us ta ken gemeente (i ncl Bri ks )                    2,2     Totaal                                            598
Overi ge s tructurel e ta ken                            1,7                         Tabel 11: Geplande controles 2020
Totaal reguliere begroting                             50,3
Transitiebegroting                                       0,3
Coördinatoren                                            1,8
Totaal                                                 52,4
                       Tabel 12: Formatie 2020 afdeling TH
Wat mag het kosten?
             Programma                           2020                 2019
 Toezicht en handhaving                       Begroting            Begroting
Lasten                                           4.335.830              3.180.772
Baten
- Reguliere bijdragen                            4.037.748              2.926.584
- Brikstaken                                        137.616               129.188
- Incidentele opbrengsten                           160.466               125.000
Saldo                                                     -                     -
                                                  Tabel 13: Kosten programma TH 2020
                                                      Pagina 25 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>2.4        Programma specialistisch advies
Algemeen
De FUMO heeft kwalitatief goede adviseurs om de deelnemers te ondersteunen op diverse
specialistische gebieden. De trend van de afgelopen jaren laat zien dat deelnemers onze specialisten
steeds vaker benaderen en erg tevreden zijn over de producten en diensten die geleverd worden. De
afdeling Specialistisch Advies heeft op vijf gebieden adviseurs werkzaam, namelijk juridisch, geluid,
externe veiligheid, bodem en lucht/geur. Voor een deel wordt het specialisme intern ingezet ter
ondersteuning voor de producten van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Het andere deel
wordt ingezet rechtstreeks voor advisering en dienstverlening aan provincie en gemeenten (zijnde de
plustaken).
Kwaliteit en verbinding
Sinds het aanjagen vanuit het ontwikkelprogramma FUMO 2.0 zijn de adviseurs van de afdeling
Specialistisch Advies steeds meer in verbinding met onze klanten, de deelnemers van de FUMO.
Deels wordt dit ingevuld door regelmatig kantoordagen bij een deelnemer te houden, voor een ander
deel wordt dit gedaan door altijd telefonisch contact te zoeken bij een nieuwe opdracht. Afstemmen
van de verwachtingen vooraf en bespreken van het product achteraf zijn hierbij belangrijke pijlers.
Door de intensievere samenwerking worden we meer gezien als partners om gezamenlijk een
oplossing te zoeken voor de actuele knelpunten of vraagstukken. In die samenwerking kunnen we
kennis van de lokale situatie namelijk optimaal koppelen aan onze kennis en deskundigheid over de
fysieke leefomgeving. Daarnaast wil de afdeling SPA ook met actuele kennis van zaken tijdig en
correcte producten en diensten bieden aan de interne klanten. Met uiteindelijk als doel tevreden
klanten.
Ofwel wat we willen bereiken is als volgt:
Productie:               We zetten ons in om onze bijdrage aan het Fryslânbrede
                         uitvoeringsprogramma conform afspraak te realiseren.
Tijdigheid:              We zorgen ervoor dat zaken binnen de daarvoor afgesproken termijnen
                         worden afgehandeld.
Kwaliteit:               We leveren kwaliteit en streven naar een verder verbetering daarvan.
Klanttevredenheid:       We streven naar tevreden klanten.
Vanzelfsprekend willen we als afdeling Specialistisch Advies ook checken of ons doel wordt behaald,
namelijk kwalitatief goede producten binnen de afgesproken termijn. Hiervoor wordt telefonisch
contact gezocht of in gesprek gegaan met de betreffende deelnemer bij oplevering van onze
producten en diensten.
                                              Pagina 26 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Naast het verstevigen van de relatie met onze deelnemers ten aanzien van onze geleverde producten
en diensten, willen we ook ontmoetingen organiseren voor uitwisselen van kennis en onderhouden
van de contacten. Vandaar dat de afdeling Specialistisch Advies in 2020 ca. vijf kennisbijeenkomsten
wil organiseren. Zo blijven deelnemers jaarlijks op de hoogte van de ontwikkelingen in de diverse
vakgebieden. Het afgelopen jaar is gebleken dat de waardering van deelnemers ontzettend hoog is bij
evaluatie van de kennisdagen.
Omgevingswet
Zoals hiervoor aangegeven beschikt de afdeling Specialistisch Advies over veel expertise. De opgave
is vooral om de expertise tijdig in te brengen bij visievorming, planvorming en maatregelen in
programma’s in het kader van de omgevingswet. Een mooi voorbeeld is de bouwsteen Externe
Veiligheid die de afgelopen twee jaar gezamenlijk met deelnemers en FUMO is opgesteld. Hierin heeft
de FUMO inhoudelijke inbreng geleverd. Deze bouwsteen is voor de deelnemers belangrijke input
voor de omgevingsvisies en omgevingsplannen.
In navolging van deze bouwsteen wordt hier in 2020 vervolg aan gegeven bij een aantal deelnemers
met de bouwsteen geluid. De gemeenten hebben aangegeven dit een fijne werkwijze te vinden om zo
met de verschillende bouwstenen milieurelevante input te hebben voor de omgevingsvisies. Het blijkt
dat met de inhoudelijke inbreng van de FUMO een goede bijdrage wordt geleverd aan betere
besluitvorming en betere regels op specialistische gebieden. Voor de uitvoering is dit ook van groot
belang om in de toekomst knelpunten hierin te voorkomen. De FUMO zal alle deelnemers dan ook
benaderen over de rol en inbreng van de FUMO bij de visievorming en planvorming in het kader van
de Omgevingswet. De resultaten hiervan zullen ook zichtbaar gemaakt worden op de website van de
FUMO en in kennisbijeenkomsten.
Veranderingen
Vooralsnog is de insteek van het Ministerie van I&M om vanaf 2020 of 2021 de financiering van het
specialisme Externe Veiligheid niet langer financieel te ondersteunen. In oktober 2019 komt hier meer
helderheid over. Deze Rijksgelden worden jaarlijks toegekend aan de Provincie Fryslân. Vervolgens
verstrekt de provincie opdracht aan de FUMO om een deel van de werkzaamheden uit te voeren. In
de kaderbrief is hiervoor reeds aandacht gevraagd. Om voldoende kwalitatieve inzet te garanderen
conform de kwaliteitscriteria, is de insteek gekozen voor een collectieve opdracht van alle deelnemers
aan de FUMO. Deze collectieve opdracht behelst zowel de advisering op gebied van Externe
Veiligheid voor gewijzigde of nieuwe ruimtelijke plannen, als het volgen van ontwikkelingen en deze
uitdragen in kennisbijeenkomsten en implementeren in werkwijzen. De verwachting is dat het
Ministerie in 2020 toch nog een deel van de werkzaamheden Externe Veiligheid financieel gaat
ondersteunen. Wanneer meer duidelijkheid hierover is, zal een voorstel over de uitvoering van de
totale werkzaamheden bestuurlijk worden geagendeerd.
Energie
Het specialisme waar afgelopen jaren zeer geringe inbreng van de FUMO gevraagd is, betreft
advisering op gebied van energie. Als we kijken naar andere omgevingsdiensten, dan is deze
constatering bijzonder te noemen. Daar wordt vanuit omgevingsdiensten volop ingezet op
duurzaamheid en energie. Voor de FUMO zal in de nieuwe visie onderzocht worden wat de
deelnemers verwachten van de FUMO op dit gebied zodat eventuele investeringen hierin op gebied
van personeel en kennis dit ook rendement voor de deelnemers oplevert.
                                              Pagina 27 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Impact besluit VTH
Als gevolg van de implementatie van het besluit VTH zal bij de afdeling Specialistisch advies met
name extra juridische ondersteuning nodig zijn op het gebied van handhavingszaken. Het gaat hierbij
met name op het voornemen tot het opleggen van een last onder dwangsom en eventuele verdere
handhavingstrajecten. Daarnaast levert de afdeling specialistisch advies ook ondersteuning bij de
uitvoering van de extra bodem en asbesttaken. Ook de groei van het inrichtingenbestand zorgt voor
meer werk voor de afdeling specialistisch advies. De verwachting is dat dit leidt een uitbreiding van de
taken van de afdeling specialistisch advies met minimaal 4 fte.
Formatie en taken
De totale beschikbare formatie voor de afdeling specialistisch advies bedraagt circa 29 fte. De
formatie is als volgt opgebouwd:
 Taakgebied                                        Specialistisch advies
 Ba s i s ta ken (i ncl Bes l ui t VTH)                                    15,2
 Ni et i nri chti ngs gebonden ba s i s ta ken                              1,0
 Pl us ta ken provi nci e                                                   1,9
 Pl us ta ken gemeente (i ncl Bri ks )                                      5,0
 Overi ge s tructurel e ta ken                                              5,2
 Totaal reguliere begroting                                                28,3
 Transitiebegroting                                                         0,5
 Coördinatoren                                                              0,5
 Totaal                                                                    29,3
                                            Tabel 14: Formatie 2020 afdeling SPA
Wat mag het kosten?
              Programma                        2020                 2019
    Specialistisch advies                   Begroting            Begroting
 Lasten                                        2.921.713            2.021.332
 Baten
 - Reguliere bijdragen                         2.258.780            1.326.778
 - Externe veiligheid                             342.000             342.000
 - Incidentele opbrengsten                        320.933             352.554
 Saldo                                                  -                    -
                                            Tabel 15: Kosten 2020 programma SPA
                                                          Pagina 28 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>2.5        Programma bedrijfsvoering (incl Management)
Ambities en doelstellingen
Het programma bedrijfsvoering is gericht op alle ondersteunende activiteiten om het primair proces en
de FUMO-organisatie soepel te laten verlopen. Dat betreft de zogenaamde PIOFACH taken:
Personeel, Informatievoorziening, Organisatie, Financiën, Administratieve organisatie, Communicatie
en Huisvesting. De afdeling Bedrijfsvoering voert deze ondersteunende taken uit. Binnen afdeling
bedrijfsvoering is ook de strategische advisering en het accountmanagement gesitueerd. Het
management van de FUMO bestaat uit de directeur en 4 afdelingshoofden.
De werkzaamheden binnen bedrijfsvoering worden deels met eigen systemen en door eigen
medewerkers uitgevoerd, maar voor P&O, huisvesting, facilitaire zaken, financiën en ICT wordt ook
gebruik gemaakt van diensten van de gemeente Leeuwarden en de provincie Fryslân. Hiervoor zijn
dienstverleningsovereenkomsten gesloten. In de loop van 2019 zal een nieuwe overeenkomst met de
provincie worden afgesloten. De omvang van de af te nemen diensten wordt minder en daardoor
ontstaat een voordeel ten opzichte van de begroting. Dit voordeel van circa € 50.000 is verwerkt in
deze ontwerpbegroting.
Ontwikkelingen
Formatie ontleend aan kaderbrief
In de kaderbrief is al aangekondigd dat voor een aantal taken en functies geen formatie in de
begroting 2019 was opgenomen. Dit betreft de volgende beheersmatige taken. Deze functies zijn
opgenomen in de formatie van 2020.
 Functie                                   FTE
 Medewerker archivering (DIV)                       1
 Preventiemedewerker                             0,15
 Functionaris Gegevensbescherming                 0,2
 Totaal                                          1,35
Tabel 16: Formatie bedrijfsvoering ontleend aan kaderbrief
Bedrijfsscan
Begin 2019 is een scan gemaakt van de afdeling Bedrijfsvoering. Het doel van deze scan is om te
bepalen of de huidige organisatie kwantitatief en kwalitatief toereikend is. Uit deze scan is naar voren
gekomen dat op een aantal onderdelen versterking noodzakelijk is. Het betreft de volgende functies:
                                                  Pagina 29 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>                                                   Onderbouwing:
                                                   Er zijn meerdere ontwikkelingen die impact hebben op de
 Functie                                 FTE       FUMO. Daarbij kan gedacht worden aan de Omgevingswet. De
                                                   vertaling van deze ontwikkelingen en de implementatie van
 Algemene bestuursondersteuning                1
                                                   mogelijke maatregelen is een onderbelichte taak geweest
 Versterking analyse en implementatie          1   binnen de FUMO. Gevolg is dat FUMO op veel punten niet
 Versterking ICT                               1   goed genoeg is voorbereid op de dingen die komen gaan.
                                                   Daarom is er behoefte aan extra menskracht.
 Versterking Inname en Voorbereiding         0,5
 Totaal                                      3,5   De FUMO wordt steeds afhankelijker van ICT voor de
                                                   operationele en ondersteunende processen. Om op een goede
                                                   wijze ICT-ontwikkelingen en specifieke behoeften te kunnen
Tabel 17: Versterking bedrijfsvoering              beoordelen en te kunnen afhandelen, is binnen de FUMO
                                                   behoefte aan ICT versterking.
Besluit VTH
De implementatie van het Besluit VTH heeft impact op bedrijfsvoering in zijn algemeenheid en meer
specifiek op het aandachtsgebied P&O. Daarom is de formatie voor P&O-taken met 0.5 fte uitgebreid
in voorliggende ontwerpbegroting.
Formatie
De formatie voor bedrijfsvoering bedraagt 21.6 FTE, die als volgt over de deelgebieden is verdeeld.
 Deelgebied                        FTE
 Personeel (P)                          1,50
 Informatievoorziening (I)              6,59
 Organisatie (O)                        4,68
 Financiën (F)                          3,00
 Administratieve organisatie (A)        3,35
 Communicatie (C.)                      1,00
 Kwaliteit                              1,00
 Intake                                 0,50
 Totaal                                 21,6
Tabel 18: Formatie bedrijfsvoering 2020
In de begroting wordt hiernaast ook nog rekening gehouden met een flexibele schil van 1.5 FTE. Deze
flexibele schil is ook opgevoerd in de begrotingswijziging 2019. De reden hiervoor is dat voor afdeling
bedrijfsvoering slechts een beperkt budget beschikbaar was voor vervanging tijdens ziekte of voor
vervanging wegens andere redenen. Het budget voor 1.5 fte flexibele schil is nodig om deze kosten te
kunnen opvangen. Het budget dient ervoor dat de processen die benodigd zijn om de basis op orde te
krijgen en te houden door kunnen lopen, ook wanneer wegens ziekte of andere redenen het hiervoor
aangemerkte personeel niet beschikbaar is.
                                              Pagina 30 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Aandachtspunten per deelgebied
Voor de deelgebieden zijn voor 2020 de volgende aandachtspunten benoemd:
Bestuur en Beleid:
    -   Herijken visie 2021 – 2025. Naast de inzet van interne medewerkers op dit onderwerp, is in de
        begroting ook rekening gehouden met € 50.000 aan kosten voor externe ondersteuning. Deze
        is opgenomen onder de ontwikkelkosten.
ICT:
    -   Ontwikkelen van een strategische visie op ICT en vertalen naar onder meer het gewenste
        applicatielandschap.
    -   Omgevingswet: De aansluiting op het digitale stelsel vereist een organisatie die geheel
        digitaal kwalitatieve, hoogstaande informatie verzamelt en opmaakt. De infrastructuur die de
        FUMO nu heeft, is gericht op de huidige manier van werken, en zal dus moeten worden
        aangepast. Dit is opgenomen in de impactanalyse omgevingswet en financieel vertaald in de
        implementatiekosten voor de omgevingswet.
    -   Informatiebeveiliging: Informatiebeveiliging is van groot belang. Informatiebeveiliging gaat
        over fysieke -, organisatorische - en technische maatregelen. In de Baseline
        informatiebeveiliging gemeenten (BIG) staat op hoofdlijnen beschreven op welke manier
        gemeenten hun informatiebeveiliging inrichten.
    -   Inregelen ontsluiting informatie naar deelnemers
    -   Realiseren en beheren van een volledig en actueel archief
P&O:
    -   Het beoordelen en mogelijk herontwerpen van de organisatiestructuur als gevolg van de
        ontwikkeling in gestelde eisen en formatie uitbreiding.
    -   In 2020 wordt (opnieuw) een werkbelevingsonderzoek uitgevoerd, waarbij onder meer wordt
        getoetst of de verbeterpunten uit het eerdere onderzoek zijn gerealiseerd
    -   Werving en selectie: De FUMO zet in op het aantrekken en intern opleiden van young
        professionals.
    -   Doorontwikkeling HR gesprekscyclus.
    -   Evalueren van introductie WNRA.
    -   Aantrekkelijk werkgeverschap.
    -   Opstellen jaarlijks opleidingsplan
    -   Duurzame inzetbaarheid.
    -   Loopbaan en mobiliteit
Communicatie:
    -   Professionalisering communicatie: zichtbaarheid en herkenbaarheid op een eigentijdse
        manier.
    -   Opstellen persberichten van beeldbepalende uitvoeringstaken;
    -   Versterken communicatie via sociale media;
    -   Bijdrage leveren aan organisatie kennisbijeenkomsten, nieuwsbrieven, etc.
    -   Vernieuwen website
                                             Pagina 31 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Financiën/ Planning en Control:
    -   Focus op betrouwbare sturings- en verantwoordingsoverzichten. Hiervoor is het nodig dat de
        onderliggende data voldoende betrouwbaar zijn.
    -   Komen tot nieuwe normen en kengetallen. Het doel is om de producten uit de PDC goed te
        beschrijven en hiervoor duidelijke normen te ontwikkelen, zie hiervoor ook paragraaf 2.1,
        onder ‘Impact Besluit VTH.’
Wat mag het kosten?
        Programma                  2020                2019
      Bedrijfsvoering           Begroting          Begroting
Lasten                            5.664.184          4.571.415
Baten
- Reguliere bijdragen             5.664.184          4.571.415
                                           -                  -
Saldo                                      -                  -
                                Tabel 19: Kosten bedrijfsvoering 2020
                                             Pagina 32 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>3.       De financiële begroting 2019
3.1        Uitgangspunten
Voor de financiële begroting is voor de loon- en prijsindexatie de verwachting van het Centraal Plan
Bureau (CPB) gevolgd:
                                                                                 Index/jaar
  Indexering
                                                                                 2020
  Loonvoet sector overheid                                                       4.0
  Prijs netto materiële overheidsconsumptie (imoc)                               1,7
  Gewogen gemiddelde                                                             3,5
De lasten in de begroting van de FUMO zijn voor 80% gerelateerd aan de loonvoet sector overheid en
voor 20% aan de prijs netto materiële overheidsconsumptie. Hiermee wordt de gemiddelde index van
de FUMO voor 2019 3,5%. In geld bedraagt dat ten opzichte van 2019 circa € 500.000.
Kostennormering
In de reguliere begroting is rekening gehouden met de volgende uitgangspunten.
Uitgangspunten:
     -   De indexering bedraagt 4% op de loonkosten en 1.7% op de materiele kosten.
     -   De flexibele schil voor het primair proces bedraagt 15%.
     -   Productiviteitnorm van 1340 uur
     -   Per coördinator 350 uur als indirecte uren opgenomen. Hiernaast is als gevolg van de
         implementatie van het besluit VTH 1 fte coördinatie toegevoegd aan de formatie.
     -   Inrichtingenbestand (bedrijvenlijst) per 1 januari 2019, plus de in het kader van het besluit
         VTH ingebrachte bedrijven, vormt de basis voor de basistaken
     -   Aantal inrichtingen x Aangepaste Fryske Norm = aantal uren basistaken
     -   Verwachte afname plusuren x integraal uurtarief = deelnemersbijdrage plustaken
     -   Opnemen van jaarlijks € 642.000 aan incidentele opdrachten
3.2        Overzicht van baten en lasten
Het totaal overzicht van de reguliere baten en lasten is hieronder in vergelijking met 2019
weergegeven.
                                              Pagina 33 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre> Reguliere begroting                      Begroting 2019
                                                                  Begroting 2020 Verschil
 (Bedragen x € 1000)                         (excl wijziging)
 Lasten
 Personeelskosten                                        10.760               13.601        2.840
 Overige personeelskosten                                    439                  870         431
 Kapitaallasten                                              121                   28         -93
 Wagenpark                                                   119                  160           41
 Huisvesting                                                 649                  675           26
 Administratie                                                36                   52           16
 ICT                                                         281                  380           99
 Overige kosten                                              108                  174           66
 Onvoorzien                                                  120                  120            0
 Ontwikkelkosten                                              50                  100           50
 Implementatie omgevingswet                                    0                  308         308
 Totale lasten                                           12.683               16.468        3.785
 Baten
 Baten uit extra opdrachten                                  603                  642           39
 Deelnemersbijdrage                                      12.080               15.826        3.746
 Totale baten                                            12.683               16.468        3.785
 Saldo baten en lasten                                         0                    0            0
                                                                 Tabel 20: Reguliere begroting 2020
Toelichting op de financiële begroting
De begroting 2020 stijgt ten opzichte van de begroting 2019 (excl. wijzigingen) qua omvang met € 3.8
mln. tot € 16.5 mln. Dit is inclusief de ontwikkelingen genoemd in paragraaf 1.2 en inclusief circa € 0,5
miljoen voor loon- en prijsindexatie. Per saldo stijgt de deelnemersbijdrage met € 3.8 mln. tot € 15.8
mln.
Hieronder worden de verschillende posten toegelicht.
Lasten
Personeelskosten
In Tabel 21 een specificatie van de personeelskosten opgenomen.
 Reguliere begroting               Begroting 2019
                                                          Begroting 2020 Verschil
 (Bedragen x € 1000)                 (excl wijziging)
 Personeelskosten
 Personeelskosten primair proces                  7.866            10.222      2.356
 Personeelskosten management                        570                580        10
 Personeelskosten bedrijfsvoering                 1.281             1.744        463
 DVO Provincie                                      808                790 -      18
 DVO Leeuwarden                                     207                236        29
 Detachering Wetterskip                               28                28       -
 Totaal personeelskosten                        10.760             13.601      2.840
                                               Tabel 21: Specificatie personeelskosten
                                                   Pagina 34 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Personeelskosten primair proces
De personeelskosten primair procesbestaan uit salariskosten en kosten van inhuur. De kosten stijgen
als gevolg van:
     -    De implementatie van het besluit VTH (groei basistaken en hierdoor daling plustaken) en de
          verwerking van de vierde tranche van het activiteitenbesluit. De formatie groeit als gevolg
          hiervan met ca 20 fte. Het effect op de loonkosten van het primaire proces bedraagt ca € 1.7
          mln.
     -    De eerder genoemde indexering. Hierin is ook de bijstelling van de gemiddelde loonkosten
          meegenomen, zoals deze beschreven is in de begrotingswijziging 2019. Het totale effect
          hiervan is ca € 0.6 mln
Personeelskosten management en bedrijfsvoering
De loonkosten bedrijfsvoering bestaan uit salariskosten en kosten van inhuur. De kosten stijgen als
gevolg van indexeringen en de versterking zoals beschreven in paragraaf 2.5.
Het percentage overheadfuncties op de totale formatie blijft met 21.6% binnen de hiervoor gestelde
norm van 24%.
DVO provincie en Leeuwarden en detachering wetterskip.
De kosten van de DVO van de provincie zijn licht neerwaarts bijgesteld als gevolg van verwachte
wijzigingen in de afname van diensten. De kosten inzake de DVO Leeuwarden zijn naar boven
bijgesteld als gevolg van stijging in de afname van diensten door implementatie van het Besluit VTH.
(meer medewerkers betekent bijvoorbeeld meer loonstroken en uitgebreidere
personeelsadministratie). De kosten inzake detachering Wetterskip veranderen naar verwachting niet.
Overige personeelskosten
Onder de overige personeelskosten vallen onder meer de kosten voor opleiding en vorming, kosten
voor secundaire arbeidsvoorwaarden en reis- en verblijfkosten. De post secundaire
arbeidsvoorwaarden wordt in deze begroting verhoogd, waarbij deze direct wordt gerelateerd aan de
personeelskosten (1.2% van de personeelskosten, overeenkomstig het percentage van de
WerkKosten Regeling (WKR). Ook zijn hier de kosten voor een werkbelevingsonderzoek (€ 15.000)
en outplacement (€ 0.2.mln) opgenomen.
Kapitaallasten
De kapitaallasten bestaan in principe uit afschrijvingskosten en financieringskosten (rente). De
kapitaallasten worden € 93.000 neerwaarts bijgesteld ten opzichte van de begroting 2019. Oorzaak is
het feit dat de verbouwing wordt uitgesteld tot 2020, waardoor de afschrijvingslasten pas in 2021
zullen stijgen.
                                              Pagina 35 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Wagenpark
De kosten voor het wagenpark stijgen als gevolg van indexaties en als gevolg van uitbreiding van het
wagenpark vanwege de implementatie van het Besluit VTH.
Huisvesting
De kosten voor huisvesting stijgen voornamelijk door het opnemen van kosten voor het updaten van
het RI&E-beleid.
Administratie
De administratiekosten worden hoger door het opnemen van kosten voor de uitvoering van de
verbijzonderde interne controle. Deze werkzaamheden waren tot op heden niet goed geborgd binnen
de organisatie.
ICT
De ICT-kosten stijgen door uitbreiding van het aantal licenties als gevolg van het besluit VTH en ook
als gevolg van de stijging van de licentiekosten van nieuwe applicaties, zoals Digitale Checklisten, die
ervoor moeten zorgen dat de medewerkers in het primaire proces de werkzaamheden efficiënter uit
kunnen voeren.
Overige kosten
De overige kosten stijgen als gevolg van het opnemen van budget voor (concern)communicatie en
representatiekosten. (zie hiervoor ook de begrotingswijziging 2019). Ook zijn hier kosten voor
meetapparatuur opgenomen, die benodigd zijn als gevolg van de implementatie van het besluit VTH.
Onvoorzien
Voor onvoorziene uitgaven is de post onvoorzien opgenomen. Deze is niet gewijzigd ten opzichte van
2019.
Budget voor ontwikkelkosten
In de begroting 2019 is € 50.000 aan ruimte opgenomen voor nieuwe ontwikkelingen. Uit dit budget is
onder meer het project AVG betaald (€ 35.000). Voor 2020 is dit bedrag verhoogd met € 50.000 voor
kosten inzake het herijken van de visie.
Implementatie omgevingswet
Voor de implementatie van de omgevingswet is € 308.000 opgenomen. Deze kosten worden op basis
van de bijdrage aan de basistaken onder de deelnemers verdeeld.
                                             Pagina 36 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Baten
Bijdragen uit extra opdrachten
Vanaf 2019 wordt in het meerjarenperspectief jaarlijks rekening gehouden met opbrengsten uit
incidentele opdrachten. De afgelopen jaren is gebleken dat buiten de afspraken in de
dienstverleningsovereenkomsten extra baten uit incidentele opdrachten worden verkregen. Ook is de
inzet aan ontwikkelprogramma’s opgenomen als incidentele baten bij de afdelingen. De bijdragen uit
incidentele opdrachten zijn verhoogd wegens de stijging van de integrale kostprijs. In de begroting is
hiermee zowel aan de lastenkant (formatie), als aan de batenkant rekening gehouden. Wanneer blijkt
dat de omvang aan incidentele opdrachten niet wordt gehaald conform de begroting, zal de flexibele
inzet gedurende het jaar naar rato worden verlaagd.
Deelnemersbijdrage
De deelnemersbijdrage voor de reguliere begroting stijgt met € 3.7 mln. De deelnemersbijdragen
bestaan uit de volgende bijdragen:
      •      Basistaken
      •      Eventuele plustaken
      •      Collectieve opdrachten
      •      Implementatie van de omgevingswet.
De bijdrage voor de basistaken is afhankelijk van het aantal inrichtingen. In bijlage 1 is een specificatie
per deelnemer opgenomen. In onderstaande tabel is het aantal inrichtingen per categorie opgenomen.
Er is een sterke toename te zien in het aantal categorie B-inrichtingen. Deze stijging wordt
veroorzaakt door de inbreng van (resterende) basistaken in het kader van de implementatie van het
Besluit VTH.
 Categorie              Aantal inrichtingen 2020 Aantal inrichtingen 2019 (voor wijziging)
 Ca tegori e B                              2.593                                     1.333
 Ca tegori e C                                703                                       702
 Ca tegori e IPPC                             107                                       157
 Vml Provi nci a l e B                         77                                        72
 Vml Provi nci a l e C                         74                                        74
 Provi nci a a l                               52                                        51
 Totaal                                     3.606                                     2.389
Tabel 22: Aantal inrichtingen per type 2019-2020
De bijdrage voor de plustaken (aanvullende taken) wordt bepaald op basis van de afgesproken uren.
In onderstaande tabel is een specificatie van de plusuren per deelnemer opgenomen.
                                                   Pagina 37 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Deelnemer                Plusuren 2020        Plusuren 2019 (voor begr wijziging)
Achtka rs pel en                          315                                        300
Amel a nd                                 179                                       178,5
Da ntuma di el                            300                                        459
De Frys ke Ma rren                        160                                        738
Ha rl i ngen                            1.350                                       2034
Heerenveen                                459                                        459
Leeuwa rden                             2.662                                       1000
Noa rd-Ea s t Frys l â n                1.350                                       2191
Oos ts tel l i ngwerf                      20                                           0
Ops terl a nd                              18                                           0
Schi ermonni koog                          16                                          47
Sma l l i ngerl a nd                      541                                        533
Sudwes t Frys l â n                        46                                          37
Ters chel l i ng*                       6.094                                     6302,5
Tyts jerks tera di el                     754                                        535
Vl i el a nd                              300                                       385,5
Wa a dhoeke                             1.100                                       1645
Wes ts tel l i ngwerf                      14                                           0
Provi nci e Frys l a n                 26.335                                      29980
Externe vei l i ghei d                  2.680                                       3600
Totaal                                 44.693                                     50.425
                                                      Tabel 23: Overzicht plusuren 2019 - 2020
Collectieve opdrachten
FUMO is toegetreden tot het landelijke kernteam EED (Europese Energie-Efficiency Richtlijn) en
coördineert de EED-taken voor de deelnemers. Voor 2020 wordt de inzet geraamd op 150 uur, gelijk
aan 2019.
Daarnaast is 1.000 uur opgenomen aan collectieve opdrachten. De in totaal 1150 uur zijn naar rato
van de deelnemersbijdrage voor basistaken over de deelnemers verdeeld. Indien gemeenten niet aan
collectieve opdrachten deel willen nemen, dan is dat mogelijk. Dit betekent dan ook dat die
gemeenten eveneens niet meedoen aan andere zaken die onder deze uren vallen.
                                                 Pagina 38 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Integraal uurtarief en gedifferentieerde tarieven
Het integrale uurtarief voor basistaken bedraagt voor 2020 € 102.70.
Voor aanvullende taken worden gedifferentieerde tarieven gehanteerd conform het besluit van het
algemeen bestuur op 29 juni 2015. Deze tarieven zijn als volgt:
 Omschrijving                 Uitvoering         Tarief
 Ta riefgroep 1               Scha a l 6-7           € 84,50
 Ta riefgroep 2               Scha a l 8-9           € 93,00
 Ta riefgroep 3               Scha a l 10          € 108,50
 Ta riefgroep 4               Scha a l 11          € 119,50
                          Tabel 24: Tariefstelling plusuren 2020
In bijlage 1 is de uitwerking van de bijdragen per deelnemer opgenomen (zowel voor de reguliere
begroting als de transitiebegroting).
                                                  Pagina 39 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>3.3          Financieel meerjarenperspectief
In Tabel 25 is het financieel meerjarenperspectief opgenomen van de reguliere begroting
    Meerjarenperspectief reguliere begroting          2019
                                                                       2020      2021       2022       2023       2024
    (Bedragen x € 1000)                          (excl wijziging)
    Lasten
    Personeelskosten                                     10.760         13.601    13.601     13.601     13.601      13.601
    Overige personeelskosten                                  439          870       870        870         870         870
    Kapitaallasten                                            121           28       121        121         121         121
    Wagenpark                                                 119          160       160        160         160         160
    Huisvesting                                               649          675       660        660         660         660
    Administratie                                               36          52         52        52          52           52
    ICT                                                       281          380       380        380         380         380
    Overige kosten                                            108          174       174        174         174         174
    Onvoorzien                                                120          120       120        120         120         120
    Ontwikkelkosten                                             50         100         50        50          50           50
    Implementatie omgevingswet                                    0        308       153          0           0            0
    Totale lasten excl indexering                        12.683         16.468    16.341     16.188     16.188      16.188
    Indexering                                                    0          0       572      1.139       1.705       2.272
    Totale lasten incl indexering                        12.683         16.468    16.913     17.327     17.893      18.460
    Baten
    Baten uit extra opdrachten excl indexering                603          642       642        642         642         642
  a Deelnemersbijdrage excl indexering                   12.080         15.826    15.699     15.546     15.546      15.546
    Indexering                                                    0          0       572      1.139       1.705       2.272
    Totale baten                                         12.683         16.468    16.913     17.327     17.893      18.460
    Saldo baten en lasten reguliere begroting                     0          0          0         0           0            0
                                                            Tabel 25: Meerjarenperspectief reguliere begroting 2020 - 2024
Met de gehanteerde uitgangspunten en het afzonderlijk opnemen van de tijdelijke extra kosten in een
aparte transitiebegroting vertonen de kosten en deelnemersbijdragen in het meerjarenperspectief
2020-2024 een stabiel beeld. De jaarlijkse bijdrage voor de transitiebegroting bedraagt in de periode
2019-2022 € 983.000 per jaar.
In Tabel 26 is het meerjarenperspectief van de deelnemersbijdrage, inclusief bijdrage voor de
transitiebegroting, opgenomen.
           Meerjarenperspectief incl                       2019
                                                                         2020      2021      2022       2023       2024
           transitiebegroting                         (excl wijziging)
         a Deelnemersbijdrage excl indexering                12.080       15.826    15.699    15.546     15.546     15.546
         b Bijdrage transitiebegroting                            983        983       983       983        -           -
 c = a + b Totale deelnemersbijdrage                         13.063       16.809    16.682    16.529     15.546     15.546
                                               Tabel 26: Meerjarenperspectief 2020 – 2024 incl. transitiebegroting
Hierbij wordt opgemerkt dat het lastig is om te voorspellen wat de ontwikkeling van de
deelnemersbijdrage zal worden. Gezien het feit dat de taken van de FUMO sterk afhankelijk zijn van
overheidsbeleid, kunnen als gevolg hiervan wijzigingen optreden, die impact hebben op de FUMO.
Hierbij kan gedacht worden aan de impact van het beleid rondom ZZS (Zeer Zorgwekkende Stoffen)
en de impact van de LHS (Landelijke Handhavingstrategie).
                                                   Pagina 40 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>In ieder geval is helder dat de huidige bijdrage in de transitiebegroting vanaf 2023 vervalt. Daarnaast
vervalt vanaf 2022 de bijdrage die wordt gevraagd voor de implementatie van de omgevingswet. In
Figuur 2 is de verwachte ontwikkeling van de totale deelnemersbijdrage (regulier + transitie)
weergegeven. Dit betreft de ontwikkeling exclusief indexeringen.
In 2020 is de stijging zichtbaar, die grotendeels wordt veroorzaakt door de implementatie van het
Besluit VTH. Hierdoor stijgt de bijdrage naar € 16.8 mln. De verwachting is dat de totale bijdrage in
2024 met € 1.3 mln. (8%) is gedaald tot € 15.5 mln., vooral als gevolg van het vervallen van de
bijdrage aan de transitiebegroting.
                          Figuur 2: Verwachte ontwikkeling deelnemersbijdrage 2019 – 2024 (bedragen x € 1 mln.)
                                               Pagina 41 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>3.4             Geprognosticeerde balans en toelichting
 Geprognoticeerde balans
 Activa                                    31-12-2020    31-12-2019       Passiva                            31-12-2020   31-12-2019
 Vaste activa                                                             Eigen vermogen                          854.000      527.000
 Financieel vast actief                                0             0
                                                                          Vreemd vermogen
 Materiele vaste activa                          442.000        65.000    Lening                                2.500.000    2.500.000
                                                 442.000        65.000                                          2.500.000    2.500.000
 Vlottende activa                                                         Vlottende passiva
 Overige vorderingen en overlopende activa     1.368.900     1.868.900    Crediteuren en overlopende passiva      600.000      600.000
 Liquide middelen                              2.143.100     1.693.100
                                               3.512.000     3.562.000
 Totaal                                        3.954.000     3.627.000    Totaal                                3.954.000    3.627.000
                                                                                    Tabel 27: Geprognosticeerde balans
In de geprognosticeerde balans zijn de verwachte gevolgen van de exploitatiebaten en –lasten
verwerkt. De implementatiekosten zijn, conform de in de concept-jaarrekening 2018 gevolgde
systematiek, als overlopend actief opgenomen, omdat het hier een vordering op de deelnemers
betreft. In 2018 is voor de vooruitbetaalde uitgaven een lening aangetrokken.
                                                           Pagina 42 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>4. Transitiebegroting
4.1          Uitgangspunten transitiebegroting
De transitiebegroting bestaat uit posten waarvan de kosten tijdelijk hoger zijn dan de in de reguliere
begroting gehanteerde uitgangspunten. De kosten zijn tijdelijk hoger om de basis op orde te krijgen.
De algemene uitgangspunten betreffen:
      -   Voorfinanciering door de FUMO
      -   Maximaal vier jaar
      -   Financiering door bijdrage deelnemers over vier jaar
      -   Kosten worden over de deelnemers verdeeld op basis van de verhouding van de basis- en
          plustaken
In de eerdere begrotingen van de FUMO zat in de reguliere begroting al een tijdelijke
kostencomponent opgenomen. Dat betrof de implementatiekosten. Deze post is vanaf 2019 in de
transitiebegroting opgenomen.
Wijze van financiering transitiekosten
De totale transitiekosten worden geëgaliseerd en zijn als een langlopende vordering van FUMO op de
deelnemers op de balans van de FUMO opgenomen. Deze kosten worden op basis van de
verhouding van de basis- en plustaken in de jaren 2019 tot en met 2022 bij de deelnemers in rekening
gebracht.
Financieel overzicht
 Transitiebegroting                                                          Totaal
                                              2019    2020    2021     2022
 (Bedragen x € 1000)                                                         transitiebegroting
 Lasten
 Loonkosten primair proces (productiviteit)    167      56     -        -                      223
 Loonkosten primair proces (flexibele schil)   226     226     -        -                      452
 Extra onvoorzien                                60     60       60     -                      180
 Opbouwen weerstandsvermogen                   327     327    327       -                      981
 Implementatiekosten (oud)                     647     453    453      453                   2.006
 Totaal lasten exclusief indexering          1.427  1.122     840      453                   3.842
 Indexering                                    -        28       31      32                     91
 Totaal lasten inclusief indexering          1.427  1.150     871      485                   3.933
 Bijdrage per jaar (gedurende 4 jaar)                                                          983
                                                                Tabel 28: Transitiebegroting meerjarig
                                                  Pagina 43 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>4.2        Toelichting op transitiebegroting
Loonkosten primair proces, productiviteit
De gerealiseerde productiviteit bedraagt gemiddeld circa 1.200 uur bij de FUMO. Vanaf 2018 wordt de
productiviteit stapsgewijs verhoogd tot 1.340 uur in 2021. In 2019 wordt uitgegaan van 1.280 uur en
2020 van 1.320 uur. De verwachte extra kosten hiervoor van € 167.000 in 2019 en € 56.000 in 2020
zijn in de transitiebegroting verwerkt.
Loonkosten primair proces, flexibele schil
Voor de jaren 2019 en 2020 wordt nog rekening gehouden met een flexibele schil van 25% voor het
primair proces.
Onvoorzien
Voor 2019 tot en met 2021 is rekening gehouden met meer onzekerheid in de begroting waardoor de
post onvoorzien op € 180.000 is begroot. Het verschil met het in de reguliere begroting opgenomen
bedrag voor onvoorzien van € 60.000 is in de transitiebegroting opgenomen.
Opbouw weerstandsvermogen
Het weerstandsvermogen moet in overeenstemming met de risico’s zijn. Het kader hiervoor zal
worden opgenomen in een nota weerstandsvermogen en risicomanagement. De omvang is bepaald
op basis van een risico-inventarisatie. Zie bijlage 4.
De opbouw om tot de benodigde omvang te komen is in de transitiebegroting opgenomen.
Implementatiekosten (oud)
De implementatiekosten (ontwikkelingskosten) van de FUMO zijn eenmalige kosten die aan de
implementatie van de FUMO zijn gerelateerd en bestaan uit ICT-kosten en algemene
implementatiekosten, en de ontwikkelkosten van FUMO 2.0.
Het verloop van de van de implementatiekosten zoals in voorgaande jaren is bepaald gaat als volgt:
                                                2019         2020         2021        2022
 Algemene implementatiekosten oud               193.552
 Implementatiekosten FUMO 2.0                   365.000      365.000      365.000     365.000
 ICT implementatiekosten oud
 Aanvulling ICT implementatiekosten             88.000       88.000       88.000      88.000
 (LIS)
                                                646.552      453.000      453.000     453.000
                                                   Tabel 29: Verloopoverzicht implementatiekosten (oud)
Indexering
Voor de variabele lasten in de transitiebegroting is rekening gehouden met indexering.
                                             Pagina 44 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre> 5. Paragrafen
 5.1        Paragraaf bedrijfsvoering
 Verwezen wordt naar het programma bedrijfsvoering en de toelichting daarop.
 5.2        Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing
 Weerstandsvermogen en risicobeheersing
 In de paragraaf weerstandsvermogen wordt beschreven in welke mate de weerstandscapaciteit
 toereikend is om eventuele risico’s op te vangen.
 Weerstandscapaciteit
 De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden om niet begrote kosten, die
 onverwachts en substantieel zijn, op te kunnen vangen. Hiervoor is de algemene reserve en de post
 onvoorzien beschikbaar. Als blijkt dat deze capaciteit niet voldoende is om de gekwantificeerde
 risico’s die zich kunnen voordoen te dekken dan is de FUMO aangewezen op een extra bijdrage van
 de deelnemers.
 Bepalingen in de Gemeenschappelijke Regeling FUMO
 In artikel 29 van de GR FUMO zijn bepalingen opgenomen over de vorming van een
 weerstandsvermogen. Een batig rekeningsaldo wordt toegevoegd aan het weerstandsvermogen, dat
 ten hoogste 10% van de jaaromzet bedraagt. Voor zover het batig saldo van enig jaar leidt tot een
 weerstandsvermogen van meer dan 10% van de jaaromzet, wordt het meerdere uitgekeerd naar rato
 van de bijdragen van de deelnemers. Een nadelig rekeningsaldo in enig jaar wordt ten laste gebracht
 van de deelnemers naar rato van hun bijdragen voor zover het niet geheel of gedeeltelijk ten laste van
 het weerstandsvermogen kan worden gebracht.
 Nota weerstandsvermogen
In de visie van de FUMO is aangegeven dat de FUMO een stabiele en heldere begroting moet krijgen.
Onderdeel daarvan is dat fluctuaties en risico’s door de FUMO zelf kunnen worden opgevangen.
Hiervoor is een weerstandsvermogen nodig.
Begin 2018 is een nota Weerstandsvermogen en Risicomanagement met een geactualiseerde risico-
inventarisatie opgesteld waarin de uitgangspunten voor het bepalen van de noodzakelijke omvang van
het weerstandsvermogen zijn aangegeven. In de bestuursconferentie van 25 januari 2018 is
ingestemd (richting gegeven) met het vormen van een weerstandsvermogen door het in drie jaar tijd
op te bouwen.
 Uit de risico-inventarisatie (zie bijlage 4) blijkt dat de FUMO een weerstandsvermogen nodig heeft van
 € 1.023.750. Omdat dit slechts marginaal afwijkt van eerdere risico-inventarisaties is de post opbouw
 weerstandsvermogen gelijk gebleven. Deze lasten zijn in de transitiebegroting opgenomen.
 Kengetallen
 In de verslaggevingsvoorschriften (het BBV) is aangegeven dat enkele kengetallen moeten worden
 opgenomen in de begroting (en jaarstukken).
                                                  Pagina 45 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre> Kengetallen
                                                                               2020    2019
 Netto schuld quote                                                             -3%     -3%
 Netto schuld quote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen                  -3%     -3%
 Solvabiliteitsratio                                                           22%     15%
 Structurele exploitatieruimte                                                   0%      0%
 ontwikkeling EMU saldo                                                     450.000 204.000
                                                            Tabel 30: Overzicht kengetallen
De netto schuld quote betreft de omvang van de schulden ten opzichte van de totale baten in de
begroting. De solvabiliteitsratio geeft het aandeel eigen vermogen ten opzichte van het totaal
vermogen aan. Het EMU (Europese Monetaire Unie)-saldo, ook wel begrotingssaldo van de
rijksoverheid en de decentrale overheden genoemd, is de optelsom van alle inkomsten en uitgaven.
5.3        Paragraaf financiering
De FUMO is als Gemeenschappelijke Regeling op basis van de Wet FIDO verplicht om in de begro-
ting en de jaarrekening een paragraaf financiering op te nemen. Daarin worden ontwikkelingen opge-
nomen over de kasgeldlimiet, de rente-risiconorm, de verwachte af- of toename van geldleningen of
uitzettingen en het beleid ten aanzien van treasury.
De FUMO wordt gefinancierd doordat de bijdrage van deelnemers per kwartaal vooruit wordt betaald.
Voor eventuele investeringen kunnen daarnaast leningen worden aangetrokken. Eind november 2017
is een lening van € 2,5 miljoen aangetrokken om het ontwikkelprogramma FUMO 2.0 en de uitgaven
van het automatiseringsproject LIS (Leef informatiesysteem) te financieren. De lening betreft een
zogenaamde roll over lening en heeft een looptijd van 3 jaar (tot eind november 2020). Van het
bedrag van € 2,5 miljoen is gedurende deze looptijd een bedrag van € 500.000 niet aflosbaar. Omdat
de rente variabel is en er momenteel sprake is van een negatieve rente is het volledige bedrag
aangetrokken. Op basis van de investeringsprognose en de ontwikkeling van de financiële vaste
activa (vordering op de deelnemers in verband met nog te ontvangen bijdragen voor
ontwikkelingsprogramma FUMO 2.0 en het project LIS) is de verwachting dat het bedrag van € 2,5
miljoen voldoende moet zijn tot en met 2020.
De kasgeldlimiet betreft het bedrag dat de FUMO kortlopend mag financieren voor het doen van
investeringen. Volgens de Uitvoeringsregeling van de Wet Fido is dit een percentage van 8,5% van de
begroting. Dit komt overeen met circa € 1,2 miljoen. Deze ruimte is tot nog toe niet gebruikt.
In het treasurystatuut is aangegeven op welke wijze wordt omgegaan met het aantrekken en uitzetten
van geldmiddelen. Dit beleid houdt o.a. in dat geldleningen alleen worden aangegaan voor de taken
van de FUMO en voor zover er geen andere financieringsbronnen (bijvoorbeeld reserves) aanwezig
zijn. Bij het uitzetten van (eventuele) overtollige middelen gelden strikte voorwaarden, waarbij het ge-
bruik van derivaten niet is toegestaan. Overigens is de mogelijkheid hiertoe al flink beperkt doordat
ook de FUMO verplicht valt onder het schatkistbankieren. Voor de FUMO betekent dit dat alle overtol-
lige middelen boven € 250.000 verplicht moeten worden afgedragen aan de schatkist.
                                              Pagina 46 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>Bijlage 1: Bijdragen per deelnemer
In bijlage 1 zijn drie tabellen opgenomen met specificaties van de deelnemersbijdrages. Als eerste is
een totaalspecificatie opgenomen van de deelnemersbijdrage 2020.
Als tweede is een specificatie opgenomen van de ontwikkeling van de deelnemersbijdrage 2020 ten
opzichte van 2019.
Als derde is een mutatieoverzicht opgenomen, waarin de verschillen worden verklaard tussen de
deelnemersbijdrage in de oorspronkelijke begroting 2019 en de ontwerpbegroting 2020.
Als laatste zijn overzichten opgenomen van het aantal basistaakbedrijven per categorie, de kostprijzen
per categorie en van de prijsstelling van de plustaken.
                                             Pagina 47 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>Specificatie bijdrage per deelnemer
 Begroting 2020        (a = b + c)                                                                                      b             c
 Deelnemer                Totale          Basistaken       Plustaken       Overige     Collectieve Implementatie Totaal reguliere Transitie-
                                                                                                                                             Gehanteerde verdeelsleutels:
                         bijdrage                                        opbrengsten opdrachten omgevingswet        begroting     begroting
                                                                                                                                             Basistaken:
 Achtkarspelen             391.775            321.173          34.178              -        3.616         9.135           368.102     23.673
                                                                                                                                             -  Algemeen: Aantal inrichtingen per
 Ameland                    73.227             47.474          19.422              -          535         1.350            68.780      4.447
                                                                                                                                                categorie
 Dantumadiel               258.898            202.223          32.985              -        2.277         5.751           243.236     15.662 -  Asbest: Aantal asbest meldingen
 De Fryske Marren          708.061            623.248          17.360              -        7.018        17.726           665.352     42.710 -  Bodem: Aantal bodem meldingen
 Harlingen                 520.197            342.655         132.358              -        3.858         9.746           488.617     31.581
 Heerenveen                500.358            404.262          49.802              -        4.552        11.498           470.113     30.245
 Leeuwarden              1.331.464            950.015         263.029              -       10.697        27.020         1.250.761     80.703 Plustaken:
 Noard-East Fryslân        881.153            653.093         148.765              -        7.354        18.575           827.787     53.366 -  Aantal ingebrachte plusuren per
 Ooststellingwerf          406.878            365.662           2.170              -        4.117        10.400           382.349     24.529    categorie
 Opsterland                354.788            318.789           1.953              -        3.590         9.067           333.399     21.389
 Schiermonnikoog            37.802             32.673           1.550              -          368           929            35.520      2.281
 Smallingerland            456.315            355.628          58.963              -        4.004        10.114           428.709     27.605 Collectieve taken:
 Sudwest Fryslân         1.281.522          1.153.481           4.991              -       12.988        32.806         1.204.267     77.255 -  Verhouding bijdrage basistaken
 Terschelling              692.714             73.226         573.853              -          825         2.083           649.986     42.728
 Tytsjerksteradiel         461.332            341.138          78.709              -        3.841         9.702           433.391     27.941
 Vlieland                   64.007             27.053          31.968              -          305           769            60.095      3.912 Implementatie omgevingswet:
 Waadhoeke                 886.474            696.695         108.500              -        7.845        19.815           832.855     53.618
                                                                                                                                             -  Verhouding bijdrage basistaken
 Weststellingwerf          370.482            333.392           1.519              -        3.754         9.482           348.147     22.334
 Subtotaal               9.677.446          7.241.881       1.562.072              -       81.545       205.968         9.091.466    585.981
                                                                                                                                             Transitiebegroting:
 Provincie Fryslân       6.519.238          3.246.620       2.737.008              -       36.558       102.032         6.122.219    397.019
                                                                                                                                             -  Verhouding bijdrage basistaken en
 Wetterskip                 46.753                  -          46.753              -           -            -              46.753
                                                                                                                                                plustaken
 Externe veiligheid        290.780                  -         290.780              -           -            -             290.780
 Brikstaken*               275.232                  -              -         275.232           -            -             275.232
 Overige opdrachten incidenteel
                           641.865                  -              -         641.865           -            -             641.865
 Eindtotaal            17.451.314         10.488.501        4.636.613        917.097      118.103       308.000       16.468.314     983.000
*De hier opgenomen Brikstaken betreffen hoofdzakelijk Brikstaken voor de provincie
                                                                                     Pagina 48 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Ontwikkeling deelnemersbijdrage
                                      a                     b                       c              d = c -/- a                e = c -/- b
Deelnemer                      Totale bijdrage       Totale bijdrage         Totale bijdrage      Mutatie 2020               Mutatie 2020
                               begroting 2019  begrotingswijzigiging 2019    begroting 2020    tov begroting 2019    tov begrotingswijziging 2019
Achtkarspelen                          233.534                     255.089             391.775              158.242                       136.686
Ameland                                 56.153                      57.977              73.227               17.074                        15.251
Dantumadiel                            167.700                     192.821             258.898               91.198                        66.077
De Fryske Marren                       451.906                     469.892             708.061              256.155                       238.169
Harlingen                              484.135                     500.076             520.197               36.063                        20.121
Heerenveen                             256.989                     265.627             500.358              243.369                       234.731
Leeuwarden                             583.526                     603.168           1.331.464              747.938                       728.295
Noard-East Fryslân                     532.840                     716.255             881.153              348.313                       164.898
Ooststellingwerf                       244.951                     255.582             406.878              161.928                       151.296
Opsterland                             206.697                     215.783             354.788              148.091                       139.005
Schiermonnikoog                         29.228                      31.153              37.802                 8.573                        6.648
Smallingerland                         276.828                     309.050             456.315              179.486                       147.265
Sudwest Fryslân                        576.170                     597.267           1.281.522              705.352                       684.255
Terschelling                           632.382                     660.786             692.714               60.332                        31.929
Tytsjerksteradiel                      264.482                     285.062             461.332              196.850                       176.270
Vlieland                                60.761                      64.543              64.007                 3.246                         (535)
Waadhoeke                              674.373                     716.771             886.474              212.100                       169.703
Weststellingwerf                       242.275                     252.201             370.482              128.206                       118.280
Subtotaal                           5.974.930                    6.449.103           9.677.446            3.702.516                     3.228.343
Provincie Fryslân                   6.441.674                    6.588.105           6.519.238               77.564                       (68.867)
Wetterskip                              46.753                      46.753              46.753                   -                            -
Externe veiligheid                     342.000                     342.000             290.780              (51.220)                      (51.220)
Brikstaken                             258.375                     270.357             275.232               16.857                         4.875
Overige opdrachten incidenteel         602.554                     603.000             641.865               39.311                        38.865
Eindtotaal                         13.666.287                   14.299.318          17.451.314            3.785.027                     3.151.996
                                                                           Pagina 49 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Mutatie deelnemersbijdrage
                                                                                                 Oorzaken
Deelnemer                         Mutatie 2020     Nieuw basis: Nieuw basis: Nieuw basis: Basistaken     Omgevingswet Plustaken Collectieve Transitie-
                               tov begroting 2019  bodemtaken    asbesttaken Handhaving    overig                                 opdrachten begroting
Achtkarspelen                             158.242        23.847       56.767        30.516     24.973            9.135     4.478       3.345      5.183
Ameland                                    17.074         4.416         5.084        4.511        (506)          1.350     1.750         469          1
Dantumadiel                                91.198         9.715       54.225        19.214     13.783            5.751  (15.956)       2.082      2.384
De Fryske Marren                          256.155        47.693       73.429        59.217     91.873           17.726  (47.204)       6.492      6.929
Harlingen                                  36.063        19.431       24.853        32.557      7.934            9.746  (55.001)       3.295     (6.752)
Heerenveen                                243.369        56.084       81.337        38.410     37.530           11.498     4.361       4.253      9.897
Leeuwarden                                747.938       165.591      233.280        90.265     24.119           27.020  163.145       10.018     34.501
Noard-East Fryslân                        348.313        32.237      135.280        62.053   139.010            18.575  (56.752)       6.733     11.177
Ooststellingwerf                          161.928        12.806       61.850        34.743     30.991           10.400     2.170       3.832      5.135
Opsterland                                148.091        11.040       77.948        30.289      9.421            9.067     1.953       3.349      5.023
Schiermonnikoog                             8.573         4.416         2.824        3.104        (556)            929    (2.445)        334        (33)
Smallingerland                            179.486        22.522       81.055        33.790     16.441           10.114     6.196       3.682      5.687
Sudwest Fryslân                           705.352        88.762      155.049      109.597    274.026            32.806     1.158      12.317     31.636
Terschelling                               60.332         4.416       11.579         6.957      7.813            2.083   34.738           88     (7.342)
Tytsjerksteradiel                         196.850        25.171       68.063        32.413     25.223            9.702   25.744        3.533      7.001
Vlieland                                    3.246         4.416         2.824        2.570     (1.880)             769    (4.789)        234       (898)
Waadhoeke                                 212.100        39.303      102.236        66.196     15.803           19.815  (38.535)       7.060        224
Weststellingwerf                          128.206        14.573       46.882        31.677     17.450            9.482     1.519       3.472      3.152
Provincie Fryslân                          77.564                                            187.410           102.032 (127.921)      29.055   (113.013)
Wetterskip                                    -
Externe Veiligheid                        (51.220)
Brikstaken                                 16.857
Overige opdrachten incidenteel             39.311
Eindtotaal                             3.785.027        586.439    1.274.565      688.080    920.857          308.000  (101.392)     103.642       (109)
                                                               Pagina 50 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>Overzicht aantal inrichtingen (basistaken)
                                        Specificatie inrichtingen
Gemeente               Categorie B     Categorie C Categorie D Provinciale B Provinciale C Totaal
Achtkarspelen                      98             22           14              5              1    140
Ameland                            14               4           0              1              1      20
Dantumadiel                        69             18            2              2              2      93
De Fryske Marren                 232              65            4             10              9    320
Harlingen                          56             40            3              3             10    112
Heerenveen                       122              47            7              5              0    181
Leeuwarden                       134              88            5              8             11    246
Noard-East Fryslân               369              64           13              4              1    451
Ooststellingwerf                   92             47           12              2              3    156
Opsterland                         74             33            5              5              3    120
Schiermonnikoog                     9               0           0              1              1      11
Smallingerland                   116              34            3              6              3    162
Sudwest Fryslân                  672             110           17              8              8    815
Terschelling                       19               8           0              0              2      29
Tytsjerksteradiel                  75             26            4              7              5    117
Vlieland                            5               4           0              1              0      10
Waadhoeke                        355              48           12              5             10    430
Weststellingwerf                   82             45            6              4              4    141
Provincie Fryslân                   0               0           0              0             52      52
Totaal                        2.593              703         107              77           126 3.606
Bovenop de fryske norm heeft de Provincie Fryslân 8.2 fte ingebracht ten behoeve van de uitvoering
van basistaken voor TOP-bedrijven.
Overzicht kostprijs per inrichting:                                   Tariefstelling plustaken:
Categorie     Totaal uren    Prijs per uur Prijs per              Gedifferentieerde tarieven    Bedrag in €
                             in 2019       inrichting in
                                                                  plustaken 2020                per uur
                                           2019
                                                                  Tariefgroep
Gemeente                                                                                      1          84,50
Categorie B             4,80       102,70            493                                      2          93,00
Categorie C            21,10       102,70          2.167                                      3         108,50
Categorie D            49,87       102,70          5.122                                      4         119,50
Provincie
Categorie B            59,47       102,70          6.107
Categorie C           114,72       102,70        11.781
Categorie D           260,06       102,70        26.708
                                                     Pagina 51 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Bijlage 2: Overzicht taakvelden
Volgens de verslaggevingsvoorschriften moet een overzicht van exploitatieposten naar
voorgeschreven taakvelden worden opgenomen.
                                                                    Taakvelden
Begroting FUMO             2020         0,1             0,4                 0,8            7,4          8,3
                                      Bestuur Overhead,ondersteuning Overige baten en Milieubeheer   Wonen en
                                                    organisatie           lasten                      Bouwen
Lasten:
Personeelskosten           12.546.666  55.193               2.269.086                      9.947.157   275.232
Inbesteding o.b.v. DVO's    1.025.970                       1.025.970
Detachering Wetterskip         28.000                          28.000
Materiele lasten            2.439.678                       2.439.678
Onvoorzien                    120.000                                         120.000
Implementatie omgevingswet    308.000                         308.000
Totaal lasten              16.468.315  55.193               6.070.734         120.000      9.947.157   275.232
Baten:
Basistaken                 10.763.733                                                     10.488.501   275.232
Aanvullende taken           4.636.613                                                      4.636.613
Overige opbrengsten           759.968                                                        759.968
Implementatie omgevingswet    308.000                         308.000
Totaal baten               16.468.314        0                308.000               0     15.885.083   275.232
Saldo                               0
                                           Pagina 52 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>Bijlage 3: Risicoanalyse 2020
In februari 2019 is ten behoeve van de begroting 2020 de risico-inventarisatie geactualiseerd. De
geïdentificeerde risico’s zijn in de tabel hieronder overgenomen en aangevuld met de aard van het
risico, de kans van optreden en de financiële impact.
Risico Analyse
De volgende risico’s die, als deze zich voordoen, kunnen leiden tot financiële gevolgen worden
onderkend door de FUMO:
         Omschrijving risico                        Beheersingsmaatregel    Bedrag        Kans    Impact
                                                                                          (Hoog,
                                                                                          Middel,
                                                                                          Laag)
  1                                                 Maandelijks worden
                                                    verzuimcijfers
         In de urenberekening wordt uitgegaan
                                                    besproken in het MT
         van een ziekteverzuim van 5% voor
                                                    en met
         2019. Indien er sprake is van een
                                                    afdelingshoofden. Met
         hoger percentage, dan zal dit leiden tot
                                                    medewerkers met een
         extra kosten omdat dan externe                                         200.000   H       € 160.000
                                                    hoog frequentie aan
         capaciteit moet worden ingehuurd
                                                    verzuim vinden
         welke niet is begroot.
                                                    gesprekken plaats.
         Maximaal 2 % boven de norm van 5%.
                                                    Vanaf 2017 is het
         1% is circa € 100.000
                                                    beleid meer gericht op
                                                    preventie van verzuim.
  2      Het zaaksysteem dient te worden
         aangepast aan de veranderende wet-
         en regelgeving zoals besluit VTH en
         Omgevingswet. Daarnaast vereist de
         aansluiting op het digitale stelsel een
         organisatie die geheel digitaal
                                                    Strakke sturing d.m.v.
         kwalitatieve, hoogstaande informatie
                                                    projectmanagement
         verzamelt en opmaakt. Dit vraagt na
                                                    LIS en regelmatige          250.000   H       € 200.000
         het afronden van de implementatie van
                                                    monitoring door het
         het nieuwe zaaksysteem LIS en het
                                                    MT.
         proces van uniformering als onderdeel
         van FUMO 2.0 om het opnieuw
         (her)inrichten van een aantal (interne)
         processen en systemen.
         Omvang van het risico is moeilijk te
         bepalen. Schatting risico is € 250.000
  3      Huisvesting. Risico m.b.t. tijdelijke
                                                    Afspraken maken dat
         huisvesting. Het gaat hierbij vooral om
                                                    de verhuurder zoveel
         kosten als het gevolg van                                              250.000   H       € 200.000
                                                    mogelijk kosten voor
         productieverlies. Globale schatting
                                                    haar rekening neemt.
         € 250.000.
                                               Pagina 53 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>4 Invoering omgevingswet zal voor de
  organisatie grote impact hebben. De
  voorbereiding en invoering zal extra
  inzet (productieverlies) vragen van
                                             Tijdig exacte
  FUMO-medewerkers. Dit betreft vooral
                                             inschatting voor inzet
  het inventariseren van de activiteiten                             250.000 M € 125.000
                                             maken en verwerken
  die bij de diverse inrichtingen worden
                                             in de begroting.
  uitgevoerd, In de productiviteitsnorm is
  beperkt rekening gehouden met inzet
  voor nieuwe ontwikkelingen. Risico
  ingeschat op € 250.000.
5 Werving, selectie en mobiliteit. Het
  aantrekken van nieuwe medewerkers
  via het reguliere wervings- en
  selectiebeleid van de FUMO
  (adverteren en zoeken naar personeel
  dat al aan de functie-eisen voldoet)
  voldoet nauwelijks meer. Als gevolg
  van de aantrekkende economie is het
  voor m.n. de specialistische functies
  uiterst moeilijk intern personeel te
  werven.
                                             In de begroting is
  Risico is dat het werven van nieuwe        rekening gehouden
  medewerkers en het verminderen van         met verhouding
  de inhuur niet zo snel gaat als            vast/flexibel van 75/25 227.500 M € 113.750
  gedacht.                                   tot en met 2020.
  Wanneer er, mede als gevolg van het        Daarna is de
  besluit VTH, naar verhouding meer          verhouding 85/15.
  moet wordt ingehuurd, is het risico dat
  de kosten hoger worden dan begroot.
  Wanneer de verhouding 70/30 wordt in
  plaats van 85/15, levert dit
  verhoudingsgewijs 13 fte meer inhuur
  op. Inhuur kosten gemiddeld € 35K per
  jaar meer, waardoor het totale risico €
  700 K bedraagt. Hiervan is een deel
  voorzien in de transitiebegroting,
  waardoor het restrisico 6,5 fte
  bedraagt.
6 Implementatie FUMO 2.0 in de lijn. Het
  ontwikkelprogramma FUMO 2.0 leidt          Sturen dat de
  tot veranderingen in de werkwijze van      uitgangspunten van de
  de FUMO (en deelnemers). De                productiviteitsnorm
  uitvoering van die veranderingen zal       gehaald worden. In die
                                                                     250.000 M € 125.000
  inzet van de eigen medewerkers             nieuwe norm is
  vragen en wellicht extra (externe)         rekening gehouden
  inzet. Er bestaat risico op                met uren voor nieuwe
  productieverlies, waarbij het risico       ontwikkelingen.
  bestaat dat het resterende budget voor
                                        Pagina 54 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>         FUMO 2.0 onvoldoende is om dit af te
         dekken.
  7      Implementatie besluit VTH. De
                                                        Gevolgen zo tijdig
         implementatie wordt projectmatig
                                                        mogelijk in beeld
         opgepakt en aangestuurd door een
                                                        brengen en verwerken
         bestuurlijke stuurgroep. De transitie
                                                        in de begroting.              200.000     M        € 100.000
         was voorzien voor 2018, maar lijkt
                                                        Kosten tussentijds in
         meer tijd te vergen. Hierdoor bestaat
                                                        rekening brengen bij
         de kans dat de projectkosten
                                                        deelnemers
         toenemen.
  Totaal                                                                          € 1.627.500              € 1.023.750
* Bij een hoog risico wordt de financiële impact voor 80 procent meegenomen, bij een gemiddeld risico voor 50
procent en bij een laag risico voor 20 procent.
Op basis van de risico-inventarisatie bedraagt de financiële impact € 1.023.750. Het huidige
weerstandsvermogen van de FUMO is, rekening houdende met de claims op de algemene reserve
nihil, zodat optredende risico’s niet door de FUMO kunnen worden opgevangen.
Op grond van de uitgangspunten in de nota Weerstandsvermogen en Risicomanagement van de
FUMO zal de opbouw van het weerstandsvermogen in drie jaar tijd plaatsvinden door middel van
extra deelnemersbijdragen.
                                                  Pagina 55 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Bijlage 4: Geconsolideerde begroting
In deze bijlage worden de reguliere begroting en de transitiebegroting geconsolideerd gepresenteerd.
                           Meerjarenbegroting geconsolideerd
 (Bedragen x € 1000)                       2020       2021     2022    2023      2024
 Lasten
 Personeelskosten                           13.883   13.601   13.601  13.601    13.601
 Overige personeelskosten                      870       870     870      870       870
 Kapitaallasten                                 28        28      28        28       28
 Wagenpark                                     160       160     160      160       160
 Huisvesting                                   675       675     675      675       675
 Administratie                                  52        52      52        52       52
 ICT                                           380       380     380      380       380
 Overige kosten                                174       174     174      174       174
 Onvoorzien                                    180       180     120      120       120
 Ontwikkelkosten                               100        50      50        50       50
 Implementatie omgevingswet                    308       153     -        -         -
 Opbouwen weerstandsvermogen                   327       327     -        -         -
 Implementatiekosten (oud)                     453       453     453      -         -
 Indexering                                     28       600   1.165    1.697     2.261
 Totale lasten incl indexering              17.618   17.704   17.728  17.807    18.371
 Baten
 Baten uit extra opdrachten                    642       664     688      712       737
 Deelnemersbijdrage incl indexering         15.826   16.168   16.556  17.096    17.635
 Bijdrage transitiebegroting                   983       983     983      -         -
 Totale baten                               17.452   17.816   18.227  17.807    18.371
 Saldo baten en lasten                 -       167       112     498      -         -
Zoals te zien is, is in geconsolideerde vorm in 2020 sprake van een begrotingstekort. Dit wordt
veroorzaakt door de opzet van de transitiebegroting, waarbij de opbrengsten over 4 jaar geëgaliseerd
worden, terwijl de werkelijke kosten een dalend patroon kennen. Structureel is er sprake van een
evenwicht tussen de baten en lasten.
                                             Pagina 56 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>Bijlage 5: Aantal meldingen bodem en asbest
Meldingen bodem: Gemiddelde 2017-2018                     Meldingen Asbest: 2017
                    Minimaal 10 per jaar                            Minimaal 10 per jaar
Gemeente            Meldingen                         Gemeente                Meldingen
Achtkarspelen              56                         Achtkarspelen                  201
Ameland                    10                         Ameland                         18
Dantumadiel                24                         Dantumadiel                    192
De Fryske Marren          102                         De Fryske Marren               260
Harlingen                  19                         Harlingen                       88
Heerenveen                131                         Heerenveen                     288
Leeuwarden                190                         Leeuwarden                     826
Noard-East Fryslân         56                         Noard-East Fryslân             479
Ooststellingwerf           36                         Ooststellingwerf               219
Opsterland                 17                         Opsterland                     276
Schiermonnikoog            10                         Schiermonnikoog                 10
Smallingerland             49                         Smallingerland                 287
Sudwest Fryslân           171                         Sudwest Fryslân                549
Terschelling               10                         Terschelling                    41
Tytsjerksteradiel          57                         Tytsjerksteradiel              241
Vlieland                   10                         Vlieland                        10
Waadhoeke                  69                         Waadhoeke                      362
Weststellingwerf           35                         Weststellingwerf               166
Totaal                   1052                         Totaal                        4513
                                       Pagina 57 van 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>