<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Programmabegroting 2019
Veiligheidsregio Fryslân


                         “Iedereen verdient
                     een veilig en gezond leven,
                      wij dragen daaraan bij.”
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Voorwoord
2019 vormt voor de meeste gemeenten het eerste volledige jaar van de nieuwe raadsperiode.
Waar het verkiezingsjaar nog in het teken staat van het eigen maken van inhoudelijke dossiers
en het creëren van nieuwe samenwerkingsverbanden, kan in het eerste volle jaar sneller en
meer meters gemaakt worden.

Veiligheidsregio Fryslân sluit hier graag bij aan. De eerste kennismakingen met nieuwe be-
stuurders en raden zijn al achter de rug. De komende maanden, zodra de stofwolken van de
verkiezingen zijn neergedaald, volgen nog meer bijeenkomsten en presentaties.
Dit doen we graag. Enerzijds, omdat we met veel plezier vertellen welk waardevol werk we
doen. Immers, wij leveren een bijdrage aan een veilig en gezond Fryslân; een belangrijke
taak. Of het nu taken zijn in het kader van de brandweerzorg, de publieke gezondheidszorg of
crisisbeheersing: wij helpen de inwoners van Fryslân.

Anderzijds komen we graag langs bij de gemeenten, omdat we de afgelopen jaren op een
plezierige en constructieve wijze hebben samengewerkt. Via onze crisisfunctionarissen, amb-
tenaren op het gebied van gezondheid, openbare orde en veiligheid en financiën, gemeen-
tesecretarissen, bestuurders en raadsleden trekken we veelal samen op om onze missie te
bewerkstelligen.

Ook bij de nieuw op te stellen beleidsplannen trekken we samen op met gemeenten. Via
instuifbijeenkomsten hebben we input gevraagd over welke speerpunten belangrijk zijn voor
de komende raadsperiode. 2019 is het eerste jaar van dit beleidsplan. Het algemeen bestuur
stelt dit eind 2018 vast, en bepaalt daarmee de koers voor de komende vier jaar.

In afwachting van dit beleidsplan is de programmabegroting luw aan nieuwe beleidsvoorstel-
len. De opgenomen beleidsontwikkelingen hebben voornamelijk betrekking op de wijzigin-
gen die voortkomen uit het vastgestelde Dekkingsplan 2.0 Samen Paraat en de extra inzet
richting vergunninghouders. De overige ontwikkelingen hebben een autonoom karakter, zoals
de wijziging van de pensioenpremie en de indexering van materiële kosten.

Uiteraard houden we de landelijke ontwikkelingen nauw in de gaten. Weliswaar zijn de invoe-
ring van de Omgevingswet en de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren uitgesteld,
toch vraagt dit in 2019 de nodige inspanning van onze kant. Het Regeerakkoord van Rutte III
beschrijft een evaluatie van de Wet gemeenschappelijke regelingen, die invloed kan hebben
op de veiligheidsregio. Ditzelfde geldt voor de geplande evaluatie wet Veiligheidsregio’s.

Door gebruik te maken van dat waar we goed in zijn, namelijk slagvaardig en alert handelen,
gaan we in 2019 een vervolg geven op dat wat we nu al ruim vijf jaar doen: samen met de
gemeenten een belangrijke bijdrage leveren aan een veilig en gezond Fryslân.



Hartelijke groet,


Het Dagelijks Bestuur




                                                                                              2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
1. Algemeen         ..................................................................................................... 4
    1.1 Meerjarenbeleidsplannen ............................................................................... 4
    1.2 Meerjarig financieel kader .............................................................................. 4

2. Programmaplan Gezondheid ............................................................. 6
    2.1 Algemeen ....................................................................................................... 6
    2.2 Doel van het programma ............................................................................... 6
    2.3 De pijlers en speerpunten van GGD Fryslân .................................................. 7
    2.4 Resultaten in 2019 .......................................................................................... 8
    2.5 Investeringen in 2019 ..................................................................................... 9
    2.6 Feiten en cijfers programma Gezondheid ...................................................... 9

3. Programmaplan Crisisbeheersing ................................................ 14
    3.1 Doel van het programma .............................................................................. 14
    3.2 De speerpunten van Crisisbeheersing .......................................................... 14
    3.3 Resultaten in 2019 ........................................................................................ 15
    3.4 Investeringen in 2019 ................................................................................... 16
    3.5 Feiten en cijfers programma Crisisbeheersing ........................................... 16

4. Programmaplan Brandweer ............................................................. 21
    4.1 Doel van het programma .............................................................................. 21
    4.2 De speerpunten van Brandweer Fryslân ....................................................... 22
    4.3 Investeringen in 2019 ................................................................................... 25
    4.4 Feiten en cijfers programma Brandweer ...................................................... 25

5. Programmaplan Organisatie ........................................................... 29
    5.1 Doel van het programma ..............................................................................             29
    5.2 De speerpunten van Organisatie ............................................................                       29
    5.3 Resultaten in 2019 ........................................................................................       30
    5.4 Investeringen in 2019 ...................................................................................         31
    5.5 Feiten en cijfers programma Organisatie .....................................................                     32

6. Algemene dekkingsmiddelen ......................................................... 36

7. Paragrafen .................................................................................................. 37
    7.1 Financiering ..................................................................................................   37
    7.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................                         38
    7.3 Bedrijfsvoering .............................................................................................     42
    7.4 Onderhoud kapitaalgoederen ......................................................................                 42

8. Financiële begroting ............................................................................ 44
    8.1 Overzicht van baten en lasten ...................................................................... 44
    8.2 Financiële positie .......................................................................................... 47

Bijlage 1: Bijdrage per gemeente 2018-2021 .......................................................... 49
Bijlage 2: Investeringskredieten ............................................................................... 54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1. Algemeen
1.1 Meerjarenbeleidsplannen
   In de vergadering van 19 maart 2015 stelde het Algemeen Bestuur van Veiligheidsregio
   Fryslân de beleidsplannen vast voor de jaren 2015 tot en met 2018. In de nieuw op te stellen
   beleidsplannen voor de komende beleidsperiode 2019-2022 trekken we samen op met
   gemeenten. 2019 is het eerste jaar van dit beleidsplan. Het algemeen bestuur stelt dit eind
   2018 vast, en bepaalt daarmee de koers voor de komende vier jaar. De programmaplannen in
   deze begroting zijn in afwachting van het nieuwe vast te stellen beleidsplan om die reden dan
   ook beschreven voortbordurend op 2018.




1.2 Meerjarig financieel kader
   Het Algemeen Bestuur stelde op 28 maart 2018 het meerjarig financieel kader vast. In deze
   kaderbrief worden zowel de reguliere indexatie, de uitkomsten van Dekkingsplan 2.0
   Samen Paraat en de vergunninghouders als de financiële uitwerking van het overig voor-
   gestelde autonome ontwikkeling meegenomen.

Beleidsmatige ontwikkelingen
   In de begroting zijn de volgende beleidsmatige ontwikkelingen meegenomen:
   		  • Dekkingsplan 2.0 Samen Paraat
   			 Op 19 oktober jl. is het Dekkingsplan 2.0 Samen Paraat vastgesteld door ons
   			 Algemeen Bestuur. In de begroting worden de financiële consequenties van het vast-
   			 gestelde dekkingsplan, die zich voordoen in deze beleidsperiode, opgenomen. 		
   			 Deze financiële consequenties hebben voor 2019 een uitzetting van € 700.000 tot
   			 gevolg. Dit betreft het saldo van de uitzetting op vakbekwaam worden, de vrijwilligers-
   			 vergoeding en de gerealiseerde besparing.
   		  • Extra inzet vergunninghouders
   			 In de komende jaren zullen nieuwe vergunninghouders gehuisvest moeten worden in 		
   			 de Friese gemeenten. Op basis van de huidige landelijke instroom zullen dat voor-
   			 namelijk gezinsherenigers zijn met een aanzienlijk aantal kinderen. Voor een kwalitatief
   			 goede uitvoering van de reguliere jeugdgezondheidszorg zijn met het oog daarop 		
   			 extra middelen nodig. Op basis van het landelijk model, dat ten grondslag ligt 		
   			 aan de middelen die voor 2017 beschikbaar zijn gesteld, komt dit neer op een bedrag
   			 van € 150.000 per jaar vanaf 2019, oftewel eenmalig € 500 per kind.

Autonome ontwikkelingen
   Conform artikel 5a van de financiële verordening zijn de budgetten voor materiële lasten en
   loonkosten geïndexeerd:

   		 •   De indexering voor materiële kosten is gebaseerd op de consumentenprijsindex (CPI) 		
   			    over de maand november 2017, ruim een jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar.
   			    De CPI over november 2017, die de basis vormt voor de indexering materiële kosten 		
   			    voor deze begroting bedraagt 1,3%. Meerjarig was al uitgegaan van een gemiddelde 		
   			    stijging van 1% per jaar. Per saldo leidt dit nog tot een uitzetting van € 73.000.




                                                                                                 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>   		 •   In 2017 is een nieuwe cao afgesloten met een geldigheidsduur tot 1 januari 2019.
   			    In de kaderbrief 2018-2021 is gerekend met een stijging van 2% per mei 2017 en
   			    meerjarig 1,25%. Daarmee is de begroting tot en met 2018 op peil. Meerjarig is aan-		
   			    gesloten bij de norm zoals destijds gehanteerd door de rijksoverheid: 1,25% per jaar.
   			    Deze is reeds in het kader verwerkt en leidt niet tot een extra autonome uitzetting.
   			    De pensioenpremies zijn per saldo met 1,4% gestegen waarbij er 0,98% voor rekening
   			    van de werkgever komt, zijnde € 225.000. Deze zijn opgenomen als uitzetting in de
   			    begroting.
   		 •   In het programma Gezondheid is overeenkomstig het besluit van de Bestuurscommissie
   			    Gezondheid rekening gehouden met de financiering Rijksvaccinatieprogramma (RVP) op
   			    basis van de decembercirculaire gemeentefonds 2017. Ten opzichte van de kaderbrief is
   			    sprake van een hogere toevoeging aan het gemeentefonds van € 100.000.
   		 •   De piketten bevolkingszorg vormen een gemeentelijke taak, maar worden uitgevoerd 		
   			    door Veiligheidsregio Fryslân. Enkele gemeenten stellen medewerkers beschikbaar 		
   			    aan Veiligheidsregio Fryslân, daarvoor zal btw in rekening gebracht moeten worden 		
   			    door die gemeenten. Het gaat hierbij om 21% over € 405.000, zijnde € 85.000.
   			    Deze btw kan volledig worden doorgeschoven naar de deelnemende gemeenten op 		
   			    basis van de transparantieregeling. Deze btw krijgen gemeenten via het btw-compensa-
   			    tiefonds terug met dezelfde verdeelsleutels als waarvoor deze in rekening wordt
   			    gebracht via de algemene bijdrage. Er ontstaat dus geen nadeel, het betreft slechts een
   			    verschuiving van de financiering.



Effecten op 2018
   Van de bovengenoemde punten hebben enkele (deels) ook effect op het jaar 2018.
   Deze effecten worden verwerkt in een begrotingswijziging die separaat zal worden voorgelegd.


Aansluiting nadelig saldo
   Als gevolg van de genoemde ontwikkelingen neemt de gemeentelijke bijdrage in het nadelig
   saldo in totaal toe met € 1.333.000 ten opzichte van de jaarschijf 2019 in de begroting 2018.
   Samengevat leiden de verschillende oorzaken per post tot de volgende aansluiting (x. € 1.000):


   Bijdrage 2019 begroting 2018                  € 58.446
   Dekkingsplan 2.0 Samen Paraat                 €      700
   Vergunninghouders                             €      150
   Indexatie materiële kosten                    €       73
   ABP-premiestijging                            €      225
   Rijksvaccinatieprogramma                      €      100
   btw Expertteams                               €       85
   Bijdrage 2019                                 € 59.779



   Het hoofdstuk ‘Algemene dekkingsmiddelen’ gaat in op de bijdrage per programma, waarbij
   eveneens de aansluiting met de begroting 2018 is gemaakt. In de bijlage staat een overzicht
   van de bijdragen per gemeente.




                                                                                                 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>2. Programmaplan Gezondheid
2.1. Algemeen
 In overeenstemming met het besluit van het Algemeen Bestuur over de ‘Kaderbrief
 2019-2022’ is in het programma Gezondheid rekening gehouden met:
 		  • financiering Rijksvaccinatieprogramma door de gemeenten op basis van inwonertal. 		
 			 Overeenkomstig het besluit van de Bestuurscommissie Gezondheid (juni 2016)
 			 zal de gemeentelijke bijdrage 2019 gebaseerd zijn op de definitieve toevoeging aan
 			 het gemeentefonds voor de Friese gemeenten zoals opgenomen in de december-
 			 circulaire gemeentefonds 2018. Op basis van de decembercirculaire gemeentefonds 		
 			 2017 betreft dit een bedrag van ten minste € 1.200.000.

 		 • continuering extra inzet jeugdgezondheidszorg nieuwe vergunninghouders:
 			 extra kosten € 150.000.




2.2. Doel van het programma
 “Gezondheid als het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht
 van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven”. Deze definitie van gezond-
 heid van Machteld Huber zegt precies waar het programma van GGD Fryslân om draait:
 het aanpassingsvermogen en de eigen regie van Friese inwoners vergroten.




  ‘Meer gezondheid, minder schade’

 Het programma werkt hieraan door middel van twee soorten activiteiten:

 Beschermen van de gezondheid van de Friese burger - GGD Fryslân is voor gezondheid
 de dijkbewaker.
 		 • monitoren van de gezondheidssituatie van de Friese bevolking.
 		 • alert op (uitbraak van) gezondheidsbedreigingen, en voorkomen van (verdere)
 			 verspreiding van ziektes en van escalatie van (medische en psychosociale)
 			 problematiek.
 		 • preventief: de basis gezond houden.
 		 • de crisisorganisatie die alert en slagvaardig optreedt als de dijken toch mochten
 			 doorbreken.

 Bevorderen van de gezondheid van de Friese burger - GGD Fryslân bevordert de
 gezondheid van de Friese burgers als dijkversterker.
 		 • richt zich op mogelijkheden van mensen, ook als er sprake is van kwetsbaarheid.




                                                                                            6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>2.3. Pijlers en speerpunten van GGD Fryslân
 In de begroting zijn de vier pijlers van GGD Fryslân terug te vinden.




 In het nog vast te stellen ‘Meerjarenbeleidsplan 2019-2022’ zullen de (nieuwe) speerpunten
 binnen de vier pijlers worden benoemd. Het nieuwe plan kan betekenen dat de toedeling van
 de budgetten nog wordt gewijzigd. Vaststelling van het nieuwe meerjarenbeleidsplan is,
 na raadpleging van de gemeenten, voorzien voor eind 2018.




                                                                                          7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>2.4. Resultaten 2019
  In het verlengde van het besluit van het Algemeen Bestuur over een nieuw format voor de
  programmabegroting (begroting 2.0) zijn door de Bestuurscommissie Gezondheid in 2017
  indicatoren vastgesteld. Bij de cijfermatige invulling in 2017 is gebleken dat voor het vergro-
  ten van de betrouwbaarheid van de cijfers een verbeterslag van de registratie noodzakelijk
  is. Nu naast de eigen indicatoren ook landelijk een openbare benchmark GGD Nederland en
  een indicatorenset door het RIVM wordt ontwikkeld, wordt de druk op betrouwbare gegevens
  alleen maar groter. Naar deze verbeterslag van de registratie gaat ook in 2018 de nodige
  aandacht uit.

  Het ambitieniveau voor de vastgestelde indicatoren in 2019 is een uitkomst beter of gelijk
  aan de gemiddelde landelijke uitkomst voor zover bekend. Naar verwachting zijn de lande-
  lijke uitkomsten in april 2018 bekend zodat zowel de landelijke uitkomsten als de beoogde
  uitkomsten 2019 kunnen worden opgenomen in de door het Algemeen Bestuur vast te stellen
  begroting 2019.


Indicator                                                       Realisatie   Landelijk    Ambitie
		                                                                 2017       2017         2019

Pijler 1 - Monitoren, signaleren, advies                         		

% verwezen kinderen naar extern		                                    4,7%			
% gebruik meldcode kindermishandeling		 0,09%
aantal kinderen geregistreerd in en		                                 378
aantal matches in Verwijsindex		                                      557		

% kinderen met overgewicht in groep 7		 10,5%		
% jongeren dat afgelopen 4 weken alcohol heeft 		 10,7%
gedronken in klas 1 en 2 voortgezet onderwijs					

Pijler 2 - Uitvoerende taken gezondheidsbescherming              		

% extra contactmomenten t.o.v. reguliere contactmomenten		 12,75% 			

Vaccinatiegraad BMR 9 jaar		 93,9%
Vaccinatiegraad DTP 9 jaar		 95,1%			
% indicaties Stevig Ouderschap		                                       6%			
aantal geïnfecteerde meldingsplichtig categorie A, B1, B2, C		        284
Pijler 3 - Bewaken van de publieke gezondheid bij
rampen en crises                                                 		
gemiddeld aantal incidenten per gemeente met dreigende 		 0,05
maatschappelijke onrust die door de GGD in opgeschaalde
vorm zijn ondersteund					
Pijler 4 - Toezicht houden                                       		
% uitgevoerde inspecties kinderopvang		                              92%
% uitgevoerde inspecties gastouderopvang (norm: 5%)		                  5%			




                                                                                                8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>2.5. Investeringen in 2019
   Pijler                                Lasten		       Baten		        Eindtotaal
   1 - Monitoren, signaleren, advies		     12.777.190 		     140.947 		   12.636.243
		 2 - Uitvoerende taken gezond-
			 heidsbescherming		                      8.455.453		    2.682.025 		     5.773.428
		 3 - Bewaken van de publieke 		           1.022.946 		     572.456 		      450.490
			 gezondheid bij rampen en
			 crises
		 4 - Toezicht houden		                    1.178.035 		   1.178.035 		             -
		 Reservemutaties		                          100.000		      160.000		        -60.000
		 Programma Gezondheid 2018               23.533.644      4.733.463      18.800.161




2.6. Feiten en cijfers programma gezondheid
Cijfers medewerkers 2017




                                                                                        9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Cijfers per pijler




                     Pijler 1, Monitoring, signalering en advies
                      Jeugdgezondheidszorg
                                    Consulten cb’s 0-18            163.000
                                    Telefoontjes naar GGD/JGZ      44.000
                                    Kinderen in beeld bij JGZ      141.000

                      Aantal consultatiebureaus                            47




                     Pijler 2, Uitvoerende taken gezondheidsbescherming
                     TBC-bestrijding
                                  Bron- en contactonderzoek        87
                                  X-thorax                         1.117
                                  Mantoux                          477

                     Reizigersvaccinatie
                                  Vaccinaties                      15.857
                                  Informatieverstrekkingen         1.819
                                  Consulten                        11.706




                     Pijler 3, Bewaken van de publieke gezondheid bij
                     rampen en crises
                     Forensische geneeskunde
                                    Lijkschouwingen                633
                                    Letselverklaringen             400
                                    Totaal aantal verrichtingen    3.391




                     Pijler 4, Toezicht houden
                     THZ Technische Hygiëne zorg
                                  Inspecties kinderdagverblijven   746
                         -        Scheeps/tattooshops/sexhuizen    92
                                  Inspectie gastouders             885




                                                                                11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Interview
Aandacht voor gezondheid Friese statushouders



‘Kennis delen is één,
voor echte
verandering
is meer nodig’
Meedoen in de samenleving:
dat is voor iedereen belangrijk.
Ben je gezond, dan kun je
makkelijker meedoen.
Sinds 2015 hebben ruim 3700
vluchtelingen zich gevestigd in
Fryslân. Deze “statushouders”
vormen een kwetsbare groep,
met kennisachterstand wat
betreft gezondheid.
GGD Fryslân zet zich samen
met partners in om hen op
weg te helpen. Want een
goede start betekent gezond-
heidswinst!




                                                                                     Heleen Holwerda (links), Willemijn Bruining



GGD Fryslân is verantwoordelijk voor publieke gezondheidszorg. In de Friese asielzoekerscentra (azc)
biedt ze tbc-screening, jeugdgezondheidszorg (jgz) en gezondheidsvoorlichting. Maar mensen
blijven steeds korter in het azc, dit geldt ook voor na-reizigers met vaak kleine kinderen. ‘Om status-
houders tóch te bereiken, is snelle inzet buiten het azc nodig’, benadrukt Willemijn Bruining, project-
leider bij de GGD. ‘Daarom organiseren we onder meer extra huisbezoeken en groepsvoorlichtingen.’

Barrières
Dat is en blijft hard nodig, volgens Willemijn. ‘Veel statushouders komen nu uit Eritrea en Syrië.
Hun kennis over gezondheidszorg in Nederland is beperkt. Ook zijn er taal- en cultuurbarrières en
ontbreken soms gezondheidsvaardigheden. Begrijpelijke voorlichting over hoe het hier werkt en wat
je zelf kunt doen om gezond te blijven is cruciaal. Jgz-verpleegkundigen komen als eerste bij
gezinnen thuis. Met extra beschikbare tijd kunnen zij goed signaleren, voorlichting geven en mensen
eventueel doorverwijzen. Zo nodig zijn meer huisbezoeken mogelijk, ook zijn tolken beschikbaar.’



                                                                                                           12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Verdieping graag!
Naast huisbezoeken zijn er in veel gemeenten inmiddels groepsvoorlichtingen voor statushou-
ders, voorbereid en ontwikkeld door de GGD. De belangrijkste thema’s zijn gezondheidszorg in
Nederland, seksualiteit, ziekte & leefstijl én opvoeding. Heleen Holwerda, collega-projectleider
en gezondheidsvoorlichter: ‘Deelnemers zijn opvallend leergierig en positief. Wel is er behoefte
aan meer verdieping en vervolgbijeenkomsten. Want kennis delen is één, voor echte verandering
is wat meer nodig. Daar willen we graag werk van maken. Ook zien we een toenemende vraag
naar opvoedondersteuning.’
In het azc in St. Annaparochie loopt momenteel een pilot over “positief opvoeden” voor bewo-
ners. Onderwerpen zijn bijvoorbeeld democratisch opvoeden, betrokkenheid van man en vrouw
én de rol van school. Willemijn: ‘Deze pilot gaan we mogelijk doorvertalen naar aanbod voor
statushouders die gehuisvest zijn in Fryslân. Ouders kunnen hun kinderen dan beter ondersteu-
nen bij het verwerken van trauma’s en emotionele problemen. Deelnemers zijn opvallend leer-
gierig en positief.’




        ‘Door samen de gezondheid van de statushouders
           te versterken, kunnen ze beter meedoen en
        voorkómen we grotere problemen in de toekomst.’



Regierol gemeente
Om de voorlichtingen goed te organiseren en te verdiepen, is intensieve samenwerking met
gemeenten en bijvoorbeeld Vluchtelingenwerk noodzakelijk. Heleen: ‘Gemeenten spelen een
belangrijke rol. De gemeente heeft goed zicht op haar inwoners, weet wat er leeft en speelt.
Die signalen kunnen wij weer gebruiken om vraaggericht én preventief te werken. We zien dat de
groepsvoorlichtingen het beste tot hun recht komen in gemeenten die zelf de regie pakken.
We hopen dan ook dat dit in nog veel meer gemeenten gaat gebeuren.’

Ervaringsdeskundige
En er zijn meer ambities wat betreft de gezondheid van statushouders. Willemijn: ‘Mensen die
hier al langer wonen, willen we graag opleiden tot ervaringsdeskundige. Zij kunnen mede voor-
lichting geven en sleutelfiguur worden om weer andere statushouders te bereiken.’ Ook mensen
die statushouders begeleiden, vormen een belangrijke doelgroep van de GGD. Zoals taal-
coaches, maatjes bij Vluchtelingenwerk of docenten van internationale schakelklassen.
Heleen: ‘Wij kunnen ze leren om signalen rond gezondheid en gezondheidsproblemen snel te
herkennen en zo nodig op te pakken.’

Regulier & flexibel aanbod
Een betere gezondheid voor statushouders en kleinere gezondheidsverschillen in Fryslân.
Daar dragen al deze initiatieven aan bij. Willemijn: ‘Ons streven is een regulier en flexibel aan-
bod voor deze groep, ondergebracht bij de GGD en deels bij wijkteams, welzijnsorganisaties of
Vluchtelingenwerk. Door samen de gezondheid van deze extra kwetsbare mensen te versterken,
kunnen ze beter meedoen en voorkómen we grotere problemen in de toekomst. Dat motiveert
ons elke dag.’




                                                                                                     13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>3. Programmaplan Crisisbeheersing
3.1. Doel van het programma
 In 2018 wordt een nieuw Beleidsplan Veiligheid (Brandweer & Crisisbeheersing) voor de
 periode 2019-2022 opgesteld. In dit nieuwe Beleidsplan staan voor Crisisbeheersing 2 nieuwe
 pijlers:

 De netwerksamenleving centraal
 Wij leven in een netwerksamenleving: een samenleving waarin samenwerking en communica-
 tie steeds verder geïntensiveerd worden dankzij technologische hulpmiddelen. De netwerk-
 samenleving kent een sterke zelforganisatie en een ieder voegt zijn of haar waarde toe. Het
 is de taak van de afdeling Crisisbeheersing om te zorgen voor een zo goed mogelijke sa-
 menwerking tussen gemeenten, partners, bedrijfsleven, kennisinstellingen én burgers. Samen
 Veilig is ons motto en gezamenlijk bereiden we onze crisisorganisatie voor op – sluimerende
 – crises en streven we ernaar om de – beleefde – kwaliteit van onze dienstverlening continu te
 verbeteren.

 Slimme inzet van data en technologie
 Binnen alle ontwikkelingen komt naar voren dat technologie en data een steeds belangrijkere
 rol spelen in onze toekomstige wereld. De afdeling Crisisbeheersing gaat gebruik maken van
 deze nieuwe technologische mogelijkheden om crisisbeheersing nog beter te ondersteunen
 en misschien zelfs crises te voorkomen of te voorspellen. De afdeling wil zich ook prepareren
 op de keerzijde van deze nieuwe technologie: cyberdreigingen. Wat wordt de rol van VRF en
 haar partners m.b.t. cybersecurity en -safety?

 Crisisbeheersing gaat in 2018 al werken aan deze twee basispijlers door op beide pijlers een
 programmaleider te zetten.




        ‘Wij ondersteunen de
 netwerksamenleving met het werken
         aan haar veiligheid.’

3.2. Thema’s Crisisbeheersing
 De afdeling Crisisbeheersing focust zich op de volgende thema’s:
 1. Nieuwe risico’s / nieuwe typen crises
 2. Cyber
 3. Uitval vitale voorzieningen
 4. Voorbereiding op – dreigende – overstroming en ernstige wateroverlast
 5. Terrorismegevolgbestrijding
 6. Implementatie “AVE-systematiek” (Aanpak Voorkoming Escalatie) bij gemeenten
 7. Hoe verhoudt de crisisorganisatie zich t.o.v. verminderd zelfredzame burgers
     tijdens en na een crisis.
 8. Zorgcontinuïteit (ketenpartners- en zorgpartners)
 9. Veilig verloop van evenementen
 10. Risico- en Crisiscommunicatie

                                                                                                14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>   Wij gaan samen met al onze partners werken aan deze thema’s met inachtneming van de
   volgende uitgangspunten:
   a. Dynamisch risico- en omgevingsbeeld
   		  Ons streven is erop gericht om nog pro-actiever te reageren op nieuwe ontwikkelingen
   		  en risico’s.
   b. Meer publiek-private samenwerking
   		  Wij werken inmiddels samen met een beperkt aantal private partners (vitale infrastructuur,
   		  watersportondernemers) maar deze publiek-private samenwerking is “nog lang niet 		
   		  klaar”. Ons streven is om enerzijds samen te gaan werken met nieuwe private partners; 		
   		  anderzijds willen we samen met deze nieuwe partners de gezamenlijke respons in de
   		  warme fase versterken.
   c. Meer samenwerking met burgers
   		  Ons streven is erop gericht dat de samenleving, in de vorm van “slimme vormen van
   		  burgerhulpverlening” een bijdrage gaat leveren aan de rampenbestrijding en crisis-
   		  beheersing; deze burgerhulpverlening is geen doel op zich maar een “nieuw middel”
   		  om Fryslân veiliger en gezonder te maken.
   d. Samenwerkend, klantgericht en nieuwsgierig
   		  Wij werken aan Crisisbeheersing met inachtneming van de nieuwe besturingsfilosofie
   		  van VRF: samenwerken, klantgericht en nieuwsgierig (innovatief) zijn onze kernwaarden.




3.3. Resultaten in 2019

 Doel                             Indicator                             Streefwaarde 2019*
 1.   proactief reageren op     - met de crisisorganisatie én           Aan de hand van
 		   nieuwe ontwikkelingen, 		 		 met (nieuwe) partners                de 10 thema’s
 		   risico’s en innovaties in 		 worden afspraken gemaakt             wordt gerappor-
 		   de maatschappij			        		 over nieuwe risico’s en              teerd over deze
                                		 nieuwe typen crises                  indicator
                                - crisisbeheersing wordt
                                		 ondersteund door nieuwe
                                		 technologische mogelijk-
                                		 heden

 2. kwaliteitsbeleving             -    crisisfunctionarissen zijn      De “beleefde
                                   		   tevreden over de wijze          kwaliteit” wordt
                                   		   waarop de crisisorganisatie     in kaart gebracht
                                   		   is voorbereid
                                   -    gemeenten en partners
                                   		   ervaren de meerwaarde
                                   		   van de Afdeling Crisis-
                                   		   beheersing
                                   -    burgers zijn tevreden over
                                   		   de hulpverlening tijdens en
                                   		   na operationele inzetten




*In tegenstelling tot voorgaande jaren gaan wij de indicatoren niet meer meten op output
(percentages en getallen als streefwaarden) maar op outcome (beleefde kwaliteit, innovaties).




                                                                                                15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>3.4. Investeringen in 2018			

Producten Crisisbeheersing   Lasten		        Baten		       Eindtotaal
Crisisbeheersing             e   4.170.171   e 2.915.071   e   1.255.100
Programma Crisisbeheersing   e   4.170.171   e 2.915.071   e   1.255.100




3.5. Feiten en cijfers programma
Crisisbeheersing

Cijfers medewerkers 2017




                                                                           16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Activiteiten 2017

   Risico’s in beeld
   		 • concept van het nieuwe Regionaal Risicoprofiel 2019-2022 opgesteld
   		 • nieuwe risicoscenario’s benoemd (uitval ICT/Data met als oorzaak cyber; personen
   			 met verward gedrag; terrorisme/ernstige geweldpleging)
   		 • Veiligheidsinformatiecentrum Noord-Nederland (project van de Veiligheidsregio’s
   			 Noord-Nederland en de Meldkamer om voorbereid te zijn op realistische c.q.
   			    beïnvloedbare risico’s)

   Een voorbereide crisisorganisatie
   		 • met gemeenten, partners en de crisisorganisatie zijn afspraken gemaakt over
   			 uiteenlopende thema’s zoals: overstromingsrisico’s, sluitende zorg- en veiligheids-
   			 keten bij sociale incidenten, terrorismegevolgbestrijding, grootschalige genees-
   			 kundige bijstand Waddeneilanden, zorgcontinuïteit, nucleaire veiligheid en stralings-
   			 bescherming (verstrekking jodiumtabletten in drie Friese gemeenten)
   		 • circa 100 vakbekwaamheidsactiviteiten voor de functionarissen van de
   			  “Friese Crisisorganisatie”
   		 • een positief resultaat op de systeemtest 2017 (scenario: natuurbrand in
   			  Drents-Friese Wold)

   Netwerkmanagement
   		 • partners waarderen netwerkbijeenkomsten (“van uitval vitale infrastructuur” tot
   			 “bijeenkomst rayonhoofden Elfstedentocht”) met een 7,7
   		 • intensievere samenwerking met Noordelijke Hogeschool (o.a. over nieuwe risico’s
   			  zoals cyber)

   Veilige publieksevenementen
   		 • 10 adviezen over C-evenementen (“The Passion”, Landelijke intocht Sinterklaas in
   			 Dokkum etc.) en ruim 100 adviezen over B-evenementen
   		 • Preparatie op Culturele Hoofdstad Leeuwarden-Fryslân 2018
   		 • Thema “Veiligheid op het ijs” besproken met de Bestuurscommissie Veiligheid

   Leren en Evalueren
   		 • 10 operationele inzetten
   		 • 5 belevingsonderzoeken onder burgers en partners na een inzet




                                                                                               18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Interview
Crisisbeheersing ziet mooie kansen



‘Kan het slimmer,
anders en nóg
meer samen?’
De wereld verandert snel.
Vergaande digitalisering zorgt
ervoor dat we steeds meer
kunnen én willen weten.
Dat beïnvloedt ook hoe je
omgaat met (dreigende) crises.
Afdeling Crisisbeheersing
van VRF speelt hier op in.
Pijlers van het nieuwe
Veiligheidsplan 2019-2022
zijn slimme inzet van data &
technologie, aanpassen &
innoveren én inspelen op de
netwerksamenleving.
Het betekent voor alle
betrokkenen grenzen
opzoeken, samen experimen-
teren en zo wendbaar mogelijk
worden om crises in Fryslân te
beheersen!



                                                                                     Jeroen Westerik (links) en Johan Haasjes




Crises beheersen, beperken én voorkomen. In Fryslân werken veel organisaties samen om dat te
bereiken. Afdeling Crisisbeheersing van VRF is daarbij “spin-in-het-web”. Ze coördineert onder
meer de multidisciplinaire samenwerking en organiseert het netwerk van crisisfunctionarissen.
De crisisorganisatie in Fryslân staat, bleek uit de meest recente systeemtest. Maar dit betekent
niet dat het “af” is, benadrukt Johan Haasjes, de nieuwe programmaleider Informatie & Innovatie
Crisisbeheersing VRF. ‘We moeten samen scherp en wendbaar zijn’.




                                                                                                        19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Koppelen netwerkpartners
‘We zien dat er nieuwe typen crises ontstaan’, vult Jeroen Westerik aan. Hij is afdelingshoofd
Informatiemanagement bij VRF. ‘Denk bijvoorbeeld aan cybercriminaliteit. Ook wordt alles inter-
nationaler, crises houden zich steeds minder aan grenzen. En misschien wel de grootste ontwik-
keling is de snelle digitalisering. De beschikbaarheid van nieuwe databronnen, real time data en
virtual reality bieden enorme kansen, juist ook voor crisisbeheersing. Landelijk is er ook aandacht
voor, bijvoorbeeld in de Digitale Agenda 2020.’

Meer grip
Het is de kunst om slim gebruik te maken van wat er is én in te spelen op wat er aankomt.
Johan: ‘Een voorbeeld is het huidige risicoprofiel dat we van de regio maken. Waardevol en mul-
tidisciplinair, er zijn veel partners bij betrokken. Toch is het nog vrij statisch. Als we een koppeling
kunnen maken met digitale data uit het 3DI overstromingsmodel van het waterschap of met data
van andere partners, krijgt het profiel meer actuele waarde.’ Een ander voorbeeld betreft risico-
inschatting bij grote evenementen. Jeroen: ‘We doen een pilot met simulatiesoftware om
verwachte drukte bij evenementen in kaart brengen. Stel je voor dat we dit soort modellen kun-
nen combineren met bijvoorbeeld telcamera’s en real time data. Dan krijgen we steeds meer grip
op risico’s.’




            ‘We zoeken ruimte om verantwoord te klunzen’


Johan noemt nog een ander voorbeeld rond grote evenementen. ‘Bij de vergunningverlening
komt veel informatie beschikbaar. We streven naar een soepele koppeling met het informatie-
proces binnen crisisbeheersing, zodat de relevante informatie ook direct beschikbaar is voor
incidentbestrijding.’ En er zijn meer kansen. Zoals geo-informatie gecombineerd met virtual
reality; denk aan de brandweerman die eenmaal ter plaatse meteen alle informatie over het
object bij zich draagt. Of het structureel inzetten van virtual reality om crisisfunctionarissen leven-
secht te trainen. Nu nog toekomstmuziek, maar erover nadenken en experimenteren is belangrijk.


Durven experimenteren
Afdeling Crisisbeheersing streeft ernaar om de crisisbeheersing samen met netwerkpartners in
kleine stapjes aan te passen aan de nieuwe realiteit. ‘Daarbij gaat het uiteindelijk meer om
mensen dan techniek’, benadrukt Johan. ‘We hebben elkaar nodig om stappen te zetten, ideeën
en informatie te delen. Het netwerk en de verbinding zijn belangrijker dan ooit. Ook vraagt het
om nieuwsgierigheid en lef van betrokkenen. De vraag die we onszelf steeds moeten stellen is:
kan het slimmer, anders en nóg meer samen? Zijn er nieuwe partners die ons kunnen helpen?
Het gaat om durven experimenteren en soms fouten durven maken. Noem het verantwoord
klunzen.’ Jeroen: ‘Tijdens crises stá je er met elkaar en is er weinig ruimte voor experiment.
Ook moet je volop aandacht geven aan aspecten als privacy en informatiebeveiliging.
Maar daaromheen kun je ruimte verkennen om crisisbeheersing nóg beter en flexibeler te maken.
Passend bij de snel veranderende samenleving.’




                                                                                                       20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>4. Programmaplan Brandweer
4.1. Doel van het programma
 Alle taken binnen het programma Brandweer staan in het teken van ‘voorkomen, beperken
 en bestrijden van incidenten’. Hierbij richten wij ons op het optimaliseren van de repressieve
 slagkracht en paraatheid in Fryslân optimaliseren en het bevorderen van het brandveiligheids-
 bewustzijn en zelfredzaamheid in de Friese samenleving.

 Brandweer Fryslân werkt, zoals beschreven in het Dekkingsplan 2.0 Samen Paraat, in een
 netwerk van posten en hiermee zijn we samen paraat. De implementatie van het Dekkingsplan
 2.0 Samen Paraat is gestart in 2018 en wordt afgerond in 2019. Samen paraat kan alleen met
 voldoende en vakbekwame brandweerlieden op alle posten. Daarom staat 2019 in het teken
 van strategische personeelsplanning, omdat het personeelsbestand van Brandweer Fryslân
 vergrijst en het aantrekken van nieuwe vrijwilligers toenemende aandacht vraagt. Hiervoor is
 in 2018 ingezet op inzicht in ons werkgeversimago, de culturele diversiteit en de duurzame
 inzetbaarheid van onze brandweerlieden.

 Tevens loopt de ontwikkeling om de operationele informatievoorziening tijdens de incident-
 bestrijding verder te optimaliseren. Door deze in inhoud en vorm zo goed mogelijk aan te
 bieden, leidt het tot een adequaat handelingsperspectief voor de repressieve brandweer-
 mensen. Digitalisering van gegevens speelt daarbij een belangrijke rol.

 Naast een repressieve inzet, levert Brandweer Fryslân vanuit verschillende invalshoeken kennis
 en expertise ten behoeve van een (brand)veilige leefomgeving. Denk aan de uitvoering van
 de wettelijke (advies)taken op het gebied van externe veiligheid en brandveiligheid.
 Ook wordt in nauwe in samenwerking met verschillende ketenpartners ingezet op het vergro-
 ten van de brandveiligheidsbewustzijn en zelfredzaamheid binnen het Uitvoeringsprogramma
 ‘Brandveilig Leven’. 2019 start met een nieuw meerjarig uitvoeringsprogramma. Naast de
 doelgroepgerichte aanpak wil Brandweer Fryslân meer inzicht in samenwerking met de ver-
 schillende ketenpartners en het bereiken van de Friese burger. Met deze inzichten wil
 Brandweer Fryslân waar nodig haar kwaliteit verbeteren. Voor de multigeoriënteerde adviezen
 en producten is er samenwerking met afdeling Crisisbeheersing.




                                                                                              21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>4.2. De speerpunten en resultaten 2019

     De onderstaande speerpunten dragen, samen met ons reguliere werkpakket, bij aan het
     streven om te komen tot




          ‘Minder incidenten,
minder slachtoffers en minder schade.’

     De concretisering van de doelen van Brandweer Fryslân vertaalt zich in een aantal
     speerpunten en resultaten:

Vakbekwaamheid                      2018                2019               2020
Uitruk op maat (flexibele voertuigbezetting)

•    Er is een visie op uitruk op Ontwikkeling Gereed                       Evalueren en
		   maat, waarin een werkwijze                                             afhechten
		   en handelingsperspectief
		   voor de eenheden wordt
		   voorgesteld. 			

•    Het toerusten van de           Voorbereiding       Uitvoering          Uitvoering
		   posten en repressief
		   leidinggevenden waarbij
		   Uitrukken op maat gewenst
		   is op basis van het gewenste
		   handelingsperspectief.

Kwalitatief oefenen (aantoonbare vakbekwaamheid)                          		

•    Er is een registratiesysteem   Voorbereiding       Implementatie       Uitvoering
		   waarin individuele             en aanschaf
		   vakbekwaamheid effectief
		   en efficiënt ingevoerd en
		   inzichtelijk gemaakt kan
		   worden (onderdeel project
		   VIPS, Vakbekwaamheid
		   Incidenten en Personeels-
		   systemen).

•    Het ontwikkelen van            Pilot 0-meting      Door-               Uitvoering
		   aanvullende meetinstru-        OvD, Officier van   ontwikkeling
		   menten voor blijvende          Dienst
		   vakbekwaamheid voor
		   repressief personeel.




                                                                                           22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Planvorming                        2018            2019             2020
Digitale operationele informatie voorziening (DOIV)

• Alle daarvoor aangewezen Gereed
		 brandweervoertuigen
		 beschikken over een
		 voorziening om realtime
		 incidentinformatie te
		 ontvangen. 			

•    Brandweer Fryslân maakt       Voorbereiding   Aanschaf en      Uitvoering
		   - als onderdeel van                           inrichting.
		   VR Fryslân - gebruik van
		   een geo-informatie-
		   voorziening.

•    De resultaten van de pilots   Voorbereiding   Uitvoering +     Uitvoeren aanpak
		   gericht op automatisch        en uitvoering   ontwikkeling
		   statussen en ingeschoten                      PvA.
		   navigatie zijn bekend en
		   op basis daarvan is een
		   aanpak ontwikkeld.

• Er is een visie op DOIV 2.0.     Ontwikkeling    Gereed           Uitvoering


Bluswatervoorziening               		
			                                Voorbereiding   Besluitvorming
•    Er is een bestuurlijk kader
		   voor bluswatervoorziening
		   gericht op budget en
		   verantwoordelijkheids-
		   verdeling.

•    Er is een beleidskader        Voorbereiding   Door-            Uitvoering
		   voor bluswatervoorziening                     ontwikkeling
		   op basis waarvan
		   Brandweer Fryslân
		   uitvoering geeft aan de
		   optimalisering van
		   bluswatervoorziening
		   gericht op veiligheid en
		   effectiviteit en waarbij
		   de bestaande budgettaire
		   kaders leidend zijn.

Slim alarmeren
			
• Optimaliseren van de alar-       Voorbereiding   Implementatie    Uitvoering
		 mering en verkorten van
		 de opkomsttijd door onder-
		 zoek naar mogelijkheden
		 om de beschikbaarheid van
		 repressieve medewerkers
		 verder te verbeteren en
		 meer inzichtelijk te maken.
		 De realisatie is: Onderzoek
		 in 2018/2019, realisatie
		 2019/2020.
 		

                                                                                       23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Materieelbeheer                     2018                  2019                 2020

Implementatie Dekkingsplan 2.0 Samen Paraat

• Het implementatietraject   Implementatie Gereed
		 verplaatsing materieel is
		 afgerond			

•    Er is onderzoek gedaan         Gereed                Afweging
		   naar de realiseerbaarheid                            door bestuur
		   van een kazerne in Oudega
		   en de verplaatsing van de
		   kazerne in Drachten

Onderhoud en contractmanagement                           		

•    De onderhoudsafspraken         Ontwikkeling          Gereed en
		   binnen de vier afdelingen                            implementatie
		   zijn afgestemd, geünifor-
		   meerd en contractmanage-
		   ment wordt toegepast.

Risicobeheersing                    2018                  2019                 2020

• Uitvoering geven aan het          Het uitvoerings-      Uitvoering          Uitvoering
		 Uitvoeringsprogramma             programma
		 Brandveilig Leven.               2019 en verder is
			                                 ontwikkeld

• Er is inzicht in de KTO,          De outcome van        De klant            De klant
		 klanttevredenheid.               het KTO 2017 is       ontvangt            ontvangt
                                    uitgewerkt.           periodieke          periodieke
                                    Een nieuw KTO         rapportages         rapportages
                                    voor evenementen
                                    is uitgevoerd

• Er is inzicht in de klantvraag.   Er is inzicht in de   Er is een           Er is een
                                    te verwachten         periodieke check/   periodieke check/
                                    werkdruk              herverdeling van    herverdeling van
                                                          werk en taken       werk en taken

•    Er is beleid ontwikkeld voor   Het sporen-           Uitvoering van      Uitvoering van
		   OMS, Openbaar meldsysteem      beleid OMS is         het sporenbe-       het sporenbeleid
		   / STOOM, Structureel Terug-    ontwikkeld            leid OMS            OMS
		   dringen van Onechte en
		   Ongewenste Meldingen.

Paraatheid en opkomsttijden         2018                  2019                 2020

                                    Ontwikkeling          Uitvoering          Implementatie
• Het actieplan strategische
		 personeelsplanning draagt
		 bij aan de toekomst-
		 bestendige paraatheid van
		 de brandweer.
			                                                       Uitvoering
• De opkomsttijden zoals            Uitvoering                                Uitvoering
		 vastgelegd in Dekkingsplan
		 2.0 Samen Paraat worden
		 behaald en periodiek wordt
		 hier op gerapporteerd richting
		 het bestuur.


                                                                                              24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>4.3. Investeringen in 2019
   De totale kosten voor dit programma bedragen ruim € 27,5 miljoen. De onderbouwing van
   deze kosten is als volgt:


   Producten Brandweer               Lasten		            Baten		          Eindtotaal
   Brandweer                         €    33.906.974     €   6.305.504    € 27.601.470
   Totaal Programma Brandweer        €   33.906.974      €   6.305.504     € 27.601.470




4.4. Feiten en cijfers programma Brandweer
Cijfers medewerkers 2017




                                                                                           25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>   Vervolg cijfers medewerkers 2017




   Cijfers activiteiten 2017


Aantallen incidenten waarvoor de             Materieel (voer- en vaartuigen) 2017
brandweer in 2017 is gealarmeerd             (Tank)autospuiten                         87
Alarm brand                            590   Personeels-/ materieelvoertuigen          49
Alarm overige                           20   Redvoertuigen                                7
Bezitsaantasting                         2   Hulpverleningsvoertuigen                  12
Brand		                               1184   Haakarmvoertuigen                         14
Dienstverlening                        405   OvD/HOvD-voertuigen                          9
Gezondheid                             129   Voertuigen (overig)                       55
Leefmilieu                             162   Vaartuigen                                16
Ongeval                                687
Veiligheid en openbare orde             17   Oppervlaktereddingsteams 2017             12
Verkeer                                 3                            (10 plus de 2 duikteams)

Totaal		                              3199
                                             Duikteams 2017                            2
                                             (tevens in te zetten als
                                             oppervlaktereddingsteams)




                                                                                     26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Interview
Burgerhulpverlener bij brandweer maakt zich sterk
voor levensreddende apparaten



‘Met een
AED aan de
muur krijgen
kazernes een
nieuwe functie’
De eerste zes minuten na
een hartstilstand zijn cruciaal.
Maar zo snel kunnen ambulan-
ces lang niet overal in Fryslân
komen. Burgerhulpverleners
kunnen levens redden, als ze
tenminste over een Automa-
tische Externe Defibrillator
beschikken. Met een AED
op 46 brandweer- en GGD-
locaties is er straks een dek-
kend netwerk.




                                                                Pieter-Jan Schouwstra (links) Dineke Venekamp (midden) en Walle Jelsma




Missie geslaagd voor Pieter-Jan Schouwstra, die zich hard maakte voor de AED’s. ‘Jaarlijks krijgen
15.000 mensen in Nederland een hartstilstand. Dat zijn er bijna vijftig per dag. Een AED, een ap-
paraat waarmee je het hartritme kunt herstellen, kan voor hen het verschil maken tussen leven en
dood.’ Naast beleidsadviseur Materieel bij de brandweer en manschap in Buitenpost is Pieter-Jan
burgerhulpverlener. In die hoedanigheid is hij meerdere keren per jaar betrokken bij de reanima-
tie van iemand met een hartstilstand.

Hij legt uit hoe dat werkt: ‘Bij de melding van een hartstilstand alarmeert de meldkamer niet
alleen een ambulance, ook burgerhulpverleners in de buurt. Een melding komt binnen via de
app van Hartslag Nu. Een aantal burgerhulpverleners krijgt via de app de opdracht om naar het
slachtoffer te gaan. Een andere groep moet zo snel mogelijk de dichtstbijzijnde AED ophalen.’




                                                                                                                 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Alle AED’s in kaart
Het is dus letterlijk van levensbelang dat die AED in de buurt is en dat is in Fryslân lang niet
overal het geval. Vooral niet in plattelandsgebieden en kleine dorpen, zonder gemeentehuis,
bibliotheek of sporthal. Stichting Fryslân Hartveilig bracht alle AED’s in de provincie in kaart, om
de “black spots” te ontdekken: locaties waar zich niet binnen anderhalve kilometer een AED
bevindt. ‘Op basis van deze scan hebben we 46 brandweer- en GGD-locaties aangewezen,
waarmee we het AED-netwerk in Fryslân dekkend kunnen krijgen’, vertelt Pieter-Jan. Hij wist het
brandweer MT ervan te overtuigen te investeren in de AED’s. ‘Brandweerkazernes zijn ideale
locaties: herkenbaar en goed bereikbaar. Ze worden nu gebruikt bij een uitruk of voor een oefen-
avond. Met een AED aan de muur krijgen ze een belangrijke extra functie.’




        Het doel met AED’s is om op alle 150 VRF-locaties
           in Fryslân een dekkend netwerk te hebben.



Zelfredzaamheid
Ook past de investering volgens hem bij VRF, een organisatie die zich sterk maakt voor een veilig
en gezond Fryslân. ‘Dat doen we door zelf hulp te verlenen én door het burgers mogelijk te
maken dat te doen. We zetten burgers steeds meer in hun kracht en vergroten hun zelfredzaam-
heid.’ Naast kazernes krijgen ook enkele consultatiebureaus een AED. En AED’s die nu nog ín
kazernes hangen, worden naar buiten verplaatst. Burgerhulpverleners kunnen er dan altijd bij.

Fijnmaziger netwerk
De aanbesteding voor de apparaten wordt in mei afgerond. Pieter-Jan hoopt dat de eerste AED’s
in de zomer op hun plek hangen. ‘Met deze 46 lossen we de hoogste nood op, maar het liefst zie
ik het AED-netwerk nog fijnmaziger worden. Een AED op alle 150 VRF-locaties is mijn volgende
doel.’ In sommige brandweerregio’s worden brandweerploegen opgepiept voor een reanimatie.
‘Zo ver zijn we in Fryslân nog niet’, vertelt Pieter-Jan, ‘maar vrijwilligers worden wel gestimuleerd
om burgerhulpverlener te worden. Gelukkig doen steeds meer collega’s dat. Ik heb al regelmatig
iemand met goede overlevingskans de ambulance in zien gaan. Je kunt dus als burgerhulpverle-
ner hetzelfde doen dan als brandweerman: levens redden. En dat is fantastisch!’




                                                                                                       28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>5. Programmaplan Organisatie
Kaderbrief
   De kaderbrief bevatte voor het programma Organisatie geen wijzigingen in het beleid. Wel is
   er een aantal ontwikkelingen dat mogelijk in de nabije toekomst tot veranderingen kan leiden.
   Zo vindt in 2018 opnieuw onderzoek plaats waarin de omvang van de ondersteunende dien-
   sten wordt vergeleken met vergelijkbare organisaties. Vier jaar terug vond een vergelijkbaar
   onderzoek plaats, dat aantoonde dat een extra investering van € 620.000 in de ondersteu-
   nende diensten noodzakelijk was. Het nieuwe onderzoek maakt inzichtelijk hoe de overhead
   zich verhoudt tot andere organisaties, en geeft een trend aan, met daarbij oog voor eventuele
   risico’s.

   Verder vindt in 2018 onderzoek plaats naar de ambities op het gebied van duurzaamheid en
   aantrekkelijk werkgeverschap. Daarnaast is een risico geconstateerd bij de inwerkingtreding
   van de wet normalisering rechtspositie ambtenaren. Door deze wet worden ook brandweer-
   vrijwilligers gezien als werknemer waardoor de loonkosten stijgen met ca. € 2,1 miljoen.
   Een al dan niet tijdelijke oplossing wordt landelijk nu uitgewerkt maar lijkt de structurele kos-
   tenstijging niet te voorkomen.




5.1. Doel van het programma
   In het programma Organisatie zijn die taken gebundeld die voor de gehele veiligheidsregio
   georganiseerd worden. Denk aan bestuurlijke taken en ondersteunende producten en dien-
   sten. De doelen voor dit programma zijn een combinatie van doelen die specifiek voor de
   ondersteuning gelden en doelen waar alle programma’s een bijdrage aan leveren.




5.2. De speerpunten van Bedrijfsvoering
   		
Het programma Organisatie focust zich op de volgende speerpunten.
   		 1. Tevredenheid bestuur
   			 We hechten grote waarde aan de tevredenheid van onze ketenpartners. In de andere
   		    programma’s zijn voor die specifieke inhoudelijke thema’s indicatoren opgenomen die
   			 de tevredenheid van inwoners van Fryslân meten. In dit programma meten we de
   			 tevredenheid van het bestuur.

   		 2. Effectiviteit ondersteuning
   			 De ondersteunende producten en diensten moeten zodanig georganiseerd zijn dat ze
   			 een maximale bijdrage leveren aan het hoofddoel: een veilig en gezond Fryslân.

   		 3.   Tevredenheid medewerkers
   			     Een belangrijk doel voor de organisatie is om een werksfeer te hebben waardoor
   			     mensen graag bij de veiligheidsregio werken. Jaarlijks wordt onder medewerkers
   			     onderzocht of zij anderen aan zouden raden om bij de veiligheidsregio te werken.
   			     Wij meten dit met de Netto Promotor Score (NPS).
   			


                                                                                                       29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre> 		 4.   Arbeidsmarkt
 			     Veiligheidsregio Fryslân wil een aantrekkelijke werkgever zijn. Door goed personeel te 		
 			     boeien en te binden en door te anticiperen op ontwikkelingen
 			     op de arbeidsmarkt, zoals de schaarste, vergrijzing en ontgroening. Daarbij hebben we
 			     oog voor: stagiaires, werkervaringsplekken en mensen die moeilijker een baan vinden.
 		
 		 5.   Betaaltermijn
 			     Veiligheidsregio Fryslân vindt het maatschappelijk van belang om facturen snel te
 			     betalen. Belangrijkste reden is om snelle betaling van facturen te normaliseren,
 			     en zo vooral de kleine, lokale ondernemers snel van hun geld te voorzien.
 		 6. Duurzaamheid
 			 Het maatschappelijke gezicht van de veiligheidsregio toont zich ook in de ambitie om 		
 			 structureel aan te sluiten op het vlak van circulaire economie en om binnen de
 			 organisatie gericht te werken aan het terugdringen van CO2-uitstoot, energieverbruik
 			en afvalstromen.
 		 7.   Veilig gebruik van informatie
 			     Met de grote groei van het gebruik van privacygevoelige data groeit ook de kans op 		
 			     een datalek. Op juridisch, technisch, procesmatig, en vooral menselijk vlak zijn daarom
 			     aangescherpte maatregelen nodig.




5.3. Resultaten in 2019
 		
 		 1.   Tevredenheid bestuur
 			     Om een veelvoud van vragenlijsten te voorkomen, voeren we eens in de drie jaar een 		
 			     kwalitatief onderzoek uit. In 2016 heeft Berenschot een dergelijk onderzoek
 			     uitgevoerd, waaruit bleek dat de huidige besturingsstructuur goed functioneert.
 			     In 2019 herhalen we dit onderzoek, op een moment waarop de nieuwe bestuurders 		
 			     bekend zijn met de structuur en ook zij in staat zijn een gefundeerde mening hierover
 			     te vormen. Daarnaast voeren we in 2019 weer een Operatie Stofkam uit, om de gehele
 			     begroting te toetsen op realiteit.

 		 2.   Effectiviteit ondersteuning			
 			     Eind 2017 is voor het eerst de mate waarin de medewerkers van Brandweer, GGD en 		
 			     Crisisbeheersing tevreden zijn over de ondersteuning, gemeten. Dit resulteerde in een
 			     hoge score van 7,4. Het doel voor 2019 is om dit cijfer te verhogen naar een 7,8.
 		 3.   Tevredenheid medewerkers
 			     We meten via de zogenaamde NPS-score. Ieder persoon die op een schaal van 0-10 		
 			     met een 9 of een 10 aangeeft dat hij het aanraadt om bij de veiligheidsregio te werken,
 			     zorgt voor een pluspunt. Deze groep zijn de echte ambassadeurs. En iedereen die 		
 			     deze vraag met een zes of lager beoordeelt, zorgt voor een minpunt, de zogenaamde
 			     criticasters. De NPS wordt bepaald door de aantallen criticasters af te trekken van de 		
 			     aantallen ambassadeurs. Hoe hoger dus de NPS, hoe hoger de binding van mede-
 			     werkers met de veiligheidsregio. De doelstelling van de NPS van de totale organisatie
 			     is als volgt:


    Jaar        2014         2015         2016           2017           ambitie 2018      ambitie 2019
    NPS         -17,2        2,6          5,2            17,0           20                25




                                                                                                 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre> 		 4.   Arbeidsmarkt en formatie voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt
 			     In 2018 maken we een plan hoe we als veiligheidsregio een nog betere werkgever
 			     worden. Doelstellingen uit dit plan worden derhalve later toegevoegd. Wel streven we
 			     al naar het zoveel mogelijk aan sluiten bij de in de Participatiewet genoemde aantallen.
 			     Voor 2019 gaat het dan om 13 fte (1 fte is 25,5 uur) aan arbeidsplaatsen.

 		 5. Betaaltermijn
 			 De ambitie is om in 2019 95% van de facturen binnen 21 dagen te betalen.
 			 Daarmee continueren we de ambitie van 2018.

 		 6.   Reductie CO2-uitstoot
 			     In lijn met het Regeerakkoord draagt ook Veiligheidsregio Fryslân een steentje bij aan 		
 			     de klimaatdoelstellingen. In 2018 bepalen we welke ambities de organisatie
 			     hierin heeft, inclusief de te behalen resultaten voor 2019, en in welke mate dit met de 		
 			     bestaande middelen te realiseren is.
 		
 		 7.   Datalekken
 			     Veiligheidsregio Fryslân heeft als doel om het aantal datalekken naar 0 te krijgen.




5.4. Investeringen in 2019
programma Organisatie                Lasten		              Baten               Eindtotaal
Bedrijfsvoering en directie               12.321.725               199.847        12.121.878
Totaal Organisatie                        12.321.725               199.847       12.121.878




                                                                                                  31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>5.5. Feiten en cijfers programma Organisatie
Cijfers medewerkers 2017




                                               32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>   Financiën en kengetallen Veiligheidsregio Fryslân




7. Bijdrage per programma                              11. Formatie per programma
Gezondheid                     e 18.800.161            Organisatie                     105 fte
Crisisbeheersing               e   1.255.100           Brandweer                       191 fte
Brandweer                      e 27.601.470            Gezondheid                      314 fte
Organisatie                    e 12.121.878            Crisisbeheersing                30 fte

Totaal                         e 59.778.609            Totaal                          641 fte


8. Inkomstenverdeling                                  12. Gemeentelijke bijdrage per taakveld
Bijdrage gemeenten             e 59.778.609            Gezondheid                         e 23.441.659
BDuR                           e   7.791.051           Crisisbeheersing                   e   1.953.985
Overig                         e   6.362.834           Brandweer                          e 34.382.965
Totaal                         e 73.932.494            Totaal                          e 59.778.609


9. Kostenverdeling                                     13. Vergelijk overhead VRF met landelijke
                                                       Benchmark
Salariskosten                  e 43.297.279
                                                       (in relatie tot directe programmalasten)
Kapitaalslasten                e   7.375.000
                                                       Werkelijk VRF (Berenschot eind 2014)      20,0%
Huisvestingskosten             e   6.420.908
                                                       Landelijke Benchmark (Berenschot)         22,3%
Materiële kosten               e 16.839.307
                                                       Werkelijk VRF 2019 conform BBV		          19.8%
Totaal                         e 73.932.494


10. Verdeelsleutel programma organisatie
Gezondheid                    38,3%
Crisisbeheersing              5,8%
Brandweer                     55,9%




                                                                                                  33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Interview
Balanceren tussen data benutten en bewaken



‘Mijn streven is een dashboard voor elke gemeente’
Hij wil zoveel mogelijk informatie laten zien, zij wil privacygevoelige informatie
beschermen. De belangen van data-analist Ytzen Westra en functionaris gegevens-
bescherming Ana Iličić zijn soms tegengesteld. Toch kunnen ze prima door één deur
en versterken ze elkaar. ‘Zij geeft duidelijk aan tot hoe ver ik kan gaan.’




                                                                                              Ana Iličić en Ytzen Westra



Per 25 mei 2018 zijn alle overheidsorganisaties verplicht om een functionaris gegevens-
bescherming aan te stellen. Veiligheidsregio Fryslân (VRF) nam Ana vorig jaar al aan. ‘Ik zag dat
gegevensbescherming technisch en op papier al goed geregeld was én dat medewerkers de
risico’s kennen. Maar uiteindelijk gaat het om het gedrag van mensen.’




                                                                                                         34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Kwetsbaar
Over persoonsgegevens wordt vanuit klantvriendelijkheid en gebruikersgemak soms te makkelijk
gedacht, merkt Ana. ‘Moet ik nou echt wéér om toestemming vragen? Gegevens die al op de
plank liggen, kan ik toch wel gebruiken als ik ze ergens anders voor nodig heb? Ik maak mensen
er nóg meer van bewust dat informatie kwetsbaar is en dat je er privacybewust mee moet
omgaan. Denk aan informatie die de GGD heeft over jonge kinderen of over volwassenen met
een SOA. Dat wil je niet op straat hebben liggen. Ook intern moet je voorzichtig zijn.
Een collega van reizigersvaccinaties moet niet kunnen zien dat iemand antibiotica gebruikt voor
een geslachtsziekte.’

Ana stelt continu de vragen: wat is het doel van gegevensverwerking, welke informatie is daarbij
nodig en wie moet daar toegang tot hebben? Ze bewaakt daarbij ook de personeelsgegevens.
‘Informatie in het digitale personeelsdossier over bijvoorbeeld salaris of ziekte mag alleen toe-
gankelijk zijn voor mensen die ermee te maken hebben.’




             ‘Een collega van reizigersvaccinaties moet
          niet kunnen zien dat iemand antibiotica gebruikt
                      voor een geslachtsziekte’


Vier definities
Ook Ytzen begon in 2017 aan zijn nieuwe baan. Hij zag dat data-analyse binnen VRF versnipperd
was, dat veel informatie handmatig werd verwerkt en dat er regelmatig met verschillende maten
werd gemeten. ‘De GGD meet bijvoorbeeld het BMI van kinderen en verbindt daar een conclusie
over overgewicht aan. Het bleek alleen dat er van overgewicht vier definities bestonden binnen
VRF, die – afhankelijk van de context – alle vier klopten. Maar je kunt alleen betrouwbare data
verzamelen als je één definitie hanteert, metingen op dezelfde manier uitvoert en data uniform
vastlegt. Daar ben ik druk mee bezig.’


No shows voorspellen
Als Ytzen deze basis op orde heeft, kan hij aan de slag met wat hij “het leukste aan zijn vak”
noemt: data gebruiken om voorspellingen te doen. ‘Dit jaar werk ik bijvoorbeeld aan een model
dat “no shows” op een consultatiebureau kan voorspellen. Zo kun je je voorstellen dat ouders
van een eerste kind die in een dorp wonen trouw komen opdagen, terwijl stadse ouders bij hun
derde kind eerder verstek laten gaan. Als je dit weet, zou je dubbele afspraken kunnen plannen.
Of je kunt het ouders makkelijker maken om wél te komen.’
Ytzens streven is om de informatie voor elke gemeente en andere ketenpartners toegankelijk te
maken op een eigen dashboard. ‘Met real time indicatoren, waarop je direct kunt anticiperen.’


Weerstand
Ana houdt scherp in de gaten of Ytzen geen privacygevoelige informatie op zijn dashboards
plaatst. Ytzen is blij met die “weerstand”. ‘Ana is mijn moreel kompas. Zij geeft duidelijk aan hoe
ver ik mag gaan.’ Aan de andere kant draagt het werk van Ytzen bij aan gegevensbescherming.
Ana: ‘Als data automatisch worden verwerkt, hoeven minder mensen naar de data te kijken.
Dan gaan transparantie bieden en privacy beschermen hand in hand.’ Ytzens streven is om de
informatie voor elke gemeente en andere ketenpartners toegankelijk te maken op een eigen
dashboard. ‘Met real time indicatoren, waarop je direct kunt anticiperen.’




                                                                                                      35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>6. Algemene dekkingsmiddelen
Gemeentelijk bijdrage in het nadelig saldo
  Conform de gemeenschappelijke regeling wordt de vastgestelde bijdrage in het nadelig
  saldo over de gemeenten voor de programma’s Gezondheid en Crisisbeheersing verdeeld op
  basis van het inwonertal. In afwijking hiervan heeft het Algemeen Bestuur besloten de bij-
  drage voor het programma Brandweer te verdelen op basis van de verdeling van het cluster
  openbare orde en veiligheid (OOV) in het gemeentefonds.

   Per programma is de bijdrage als volgt:
   Gezondheid          e 18.800.161
   Crisisbeheersing    e  1.255.100
   Brandweer           e 27.601.470
   Organisatie         e 12.121.878
   Totaal              e 59.778.609

   De bijdrage in het programma Organisatie wordt conform de eerder vastgestelde verdeel-
   sleutels voor organisatieoverhead toegerekend aan de oorspronkelijke taakvelden.
   Deze toerekening aan de taakvelden is er zodat de deelnemende gemeenten de bijdrage
   kunnen opnemen in hun eigen begroting. De toerekening aan de taakvelden is als volgt:

   Gezondheid		38,3%
   Crisisbeheersing		5,8%
   Brandweer		55,9%

   Hiermee komt de bijdrage per taakveld uit op de volgende bedragen:
   Gezondheid          e   23.441.659
   Crisisbeheersing    e    1.953.985
   Brandweer           e   34.382.965
   Totaal              e 59.778.609

   In bijlage 1 staat een overzicht van de verdeling van de bijdrage per taakveld over de
   gemeenten, inclusief een meerjarenperspectief richting 2022.


Brede doeluitkering rampenbestrijding
   De bijdrage BDuR (zoals opgenomen in de begroting) is gebaseerd op de decembercirculaire
   2017. Deze geeft een overzicht van de verdeling van het landelijke budget over de veilig-		
   heidsregio’s voor 2018 en verder. Deze bijdrage wordt conform het (bij de regionalisering
   afgesproken) uitgangspunt voor 35% toegerekend aan het programma Crisisbeheersing, en 		
   voor 65% aan het programma Brandweer.


Onvoorzien
  De opbouw van de post onvoorzien is gewijzigd bij het vaststellen van de nieuwe nota
  weerstandsvermogen. De post van e 500.000 kan alleen worden aangewend voor personele
  fricties. Overige onvoorziene posten dienen uit de reguliere begroting te worden gedekt.
  De post onvoorzien is toegewezen aan het programma Organisatie.




                                                                                             36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>7. Paragrafen
7.1. Financiering
   De kaders voor financiering zijn gebaseerd op de ‘Wet Financiering Decentrale Overheden’
   en de daaruit voortvloeiende uitvoeringsregelingen. Het eigen treasury-beleid van Veilig-
   heidsregio Fryslân is vastgelegd in de financiële verordening.


Beleid financieringsrisico’s
   Het financieringsbeleid van Veiligheidsregio Fryslân is erop gericht de financieringsrisico’s
   voor langere tijd af te dekken met vastrentende leningen. De omvang en looptijd van deze
   leningen is afgestemd op de omvang en levensduur van de materiële vaste activa en de
   aflossing is gepland binnen de kaders voor de renterisiconorm. Afhankelijk van de situatie op
   de kapitaalmarkt en de hoogte van eigen financieringsmiddelen (eigen vermogen, voorzie-
   ningen en werkkapitaal) bestaat de mogelijkheid een deel (tot de kasgeldlimiet) kortlopend te
   financieren. Bij de financiering worden geen zekerheden verstrekt en worden geen afgeleide
   financiële instrumenten ingezet.


Rentebeleid
   Sinds het begrotingsjaar 2017 wordt een omslagrente toegepast, die is berekend conform
   de voorgeschreven systematiek in de notitie ‘Rente’ van de commissie BBV. Deze berekening
   komt uit op een toe te passen omslagrente van 2,5%. Dit omslagpercentage is bepaald op
   basis van de huidige rente op de leningportefeuille om te slaan naar de te financieren vaste
   activa.


Leningenportefeuille en liquiditeit
   Het verloop in de financieringsportefeuille is nagenoeg volledig te herleiden naar het investe-
   ringsprogramma. Door het geplande investeringsprogramma in 2018 en 2019 neemt de
   omvang van de langlopende leningen naar verwachting toe tot bijna e 50 miljoen per eind
   2019.


Kasgeldlimiet en renterisiconorm
   Het financieringsbeleid voorziet in een groter beroep op kortlopende leningen, alvorens
   langlopend wordt gefinancierd. Dit betekent dat de ruimte onder de kasgeldlimiet meer zal
   worden benut dan voorheen, waarbij de kasgeldlimiet per kwartaal overigens niet zal worden
   overschreden. Voor 2019 is de kasgeldlimiet bepaald op 8,2% van het begrotingstotaal, dit is
   e 6,0 miljoen.

   De renterisiconorm voor 2019 is 20% van het begrotingstotaal, of e 14,7 miljoen. Bij het
   samenstellen van de leningenportefeuille is er rekening mee gehouden dat de jaarlijkse aflos-
   singen en renteherzieningen de renterisiconorm niet overschrijden.




                                                                                                  37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>7.2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
   In het BBV wordt het weerstandsvermogen omschreven als de relatie tussen de weerstandsca-
   paciteit van de organisatie en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen.
   Het weerstandsvermogen kan ook worden omschreven als de mate waarin de organisatie in
   staat is om omvangrijke tegenvallers op te vangen, zonder dat het beleid hoeft te worden
   aangepast. De weerstandscapaciteit dient dus om de continuïteit van de organisatie te waar-
   borgen.

   Het beleid rondom weerstandsvermogen en risicobeheersing is vastgelegd in de beleidsnota
   ‘Weerstandsvermogen 2015-2018’. In deze nota wordt onderscheid gemaakt tussen:
   		 • algemene risico’s samenhangend met de exploitatie
   		 • risico’s samenhangend met rampen- en crisisbeheersing


Algemene risico’s
   Voor de beleidsnota ‘Weerstandsvermogen 2015-2018’ is in 2014 het algemene risicoprofiel
   van Veiligheidsregio Fryslân geactualiseerd op basis van een risicoworkshop. Het afdelingsma-
   nagement heeft hierbij vanuit de verschillende vlakken van het INK-model (leiderschap, stra-
   tegie en beleid, management van middelen, management van medewerkers, management
   van processen, medewerkers, klanten en partners, bestuur en financiers en maatschappij) een
   aantal algemene risico’s geïdentificeerd. De volgende risico’s zijn geïdentificeerd als belangrijk
   in het kader van weerstandsvermogen:



   1.		 Het risico dat door veranderde marktomstandigheden de concurrentiepositie van
   			 Veiligheidsregio Fryslân in gevaar komt en hier niet tijdig adequaat op geanticipeerd 		
   			 wordt.
   2.		 Het risico dat de IT-infrastructuur en onderliggende processen en systemen
   			 onvoldoende aansluiten bij de wensen en eisen van de stakeholders (medewerkers, 		
   			 gemeenten, ketenpartners).
   3.		 Het risico dat het beleid van de landelijke of lokale overheid zodanig van invloed is op 		
   			 Veiligheidsregio Fryslân dat het haar functioneren en behalen van doelstellingen
   			 nadelig beïnvloedt.
   4.		   Het risico dat te weinig vakbekwame/bevoegde medewerkers kunnen worden
   			    aangetrokken. Specifiek voor brandweerzorg, welke voor een belangrijk deel steunt
   			    op vrijwilligers. De eisen aan brandweerzorg worden steeds hoger en zijn/worden
   			    wettelijk verankerd.
   5.		 Het risico van ernstige verstoring van de reguliere dienstverlening door incidenten,
   			 rampen en crises.
   6.		 Het risico dat een nieuw financieringsregime een onvoordelig effect heeft op de
   			 beleidsuitvoering van Veiligheidsregio Fryslân.
   7.		 Het risico van de invoering van de werkkostenregeling. Ieder organisatie krijgt
   			 hiermee te maken, maar voor Veiligheidsregio Fryslân laat deze zich extra voelen
   			 door het grote aantal vrijwilligers.
   8.		 Het risico van uitval van ICT en elektriciteit waardoor de cruciale voorzieningen voor
   			 hulpdiensten uitvallen



   Het belangrijkste risico is nog steeds marktwerking in brede zin en de impact hiervan op de
   dienstverlening en de mogelijkheid om hier tijdig op in te spelen (personele frictie en de
   mogelijkheid om hierop te anticiperen).




                                                                                                   38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Risico’s rampenbestrijding en crisisbeheersing
    Binnen het taakgebied rampenbestrijding en crisisbeheersing hangen de belangrijkste risico’s
    samen met het daadwerkelijk optreden van een ramp of crisissituatie. In een dergelijke situa-
    tie is de hulpverlening aan burgers de eerste prioriteit van Veiligheidsregio Fryslân. Om hulp
    te kunnen bieden zal het noodzakelijk zijn om extra personeel en materieel in te zetten.

   In het ‘Risicoprofiel Fryslân’ valt het merendeel van de incidenten met een hoge impact (zeer
   ernstig - catastrofaal) in de categorie ‘onwaarschijnlijk’ tot ‘zeer onwaarschijnlijk’. Gelet hierop
   is de huidige inschatting dat de kans op het zich daadwerkelijk voordoen van een ramp of
   crisis zeer gering is.

   Om deze reden is er bewust voor gekozen geen incidentele weerstandscapaciteit aan te
   houden voor dit risico. Afhankelijk van de omvang van de incidentele kosten en het (overige)
   saldo van het programma Crisisbeheersing kan dit leiden tot een verhoging van de gemeen-
   telijke bijdrage (nabetaling).


Weerstandscapaciteit
  Bij Veiligheidsregio Fryslân wordt de weerstandscapaciteit gevormd door de ‘Algemene
  reserve gezondheid’, ‘Algemene reserve Brandweer’ en de post onvoorzien.

   De algemene reserve kent een omvang van e 1.600.000. Dit is gelijk aan de maximale
   omvang van deze reserves volgens de beleidsnota ‘Weerstandsvermogen 2015-2018’.
   Gezien de status van risico-buffer zijn geen begrote onttrekkingen gepland.

   Conform de beleidsnota ‘Weerstandsvermogen’ is in de begroting 2019 een post onvoorzien
   opgenomen van e 500.000. De post onvoorzien vormt geen algemeen dekkingsmiddel,
   maar is bedoeld voor het opvangen van personele frictie binnen de programma’s.


Beleid
   De huidige weerstandscapaciteit is gelijk aan het noodzakelijk weerstandsvermogen, gelet op
   het risicoprofiel. Opbouw van de weerstandscapaciteit door een begrote toevoeging aan de
   algemene reserve is niet noodzakelijk. Indien de weerstandscapaciteit daalt onder het ge-
   wenste weerstandsvermogen, dan wordt de weerstandscapaciteit aangevuld vanuit een even-
   tueel overschot op de post onvoorzien, en indien niet toereikend vanuit eventuele positieve
   exploitatiesaldi per programma.


Structurele risico’s
   Voor de komende jaren zijn enkele grote structurele risico’s aangemerkt. Dit betreft:

   Normontwikkeling GGD
   Eind 2017 heeft VWS het stimuleringsprogramma betrouwbare publieke gezondheid afge-
   rond. Over de uitkomsten hiervan is de Tweede Kamer geïnformeerd. In tegenstelling tot de
   verwachting heeft het stimuleringsprogramma geen nieuwe veldnormen opgeleverd. Wel is
   afgesproken dat er een Bestuurlijk Overleg Publieke Gezondheid komt. In dit bestuurlijk over-
   leg zullen in landelijk verband afspraken worden gemaakt tussen Rijk en gemeenten betreffen-
   de de publieke gezondheid.

   Het stimuleringsprogramma betrouwbare publieke gezondheid heeft met betrekking tot
   academisering van de publieke gezondheid geen conclusies opgeleverd. Wel wordt in het
   Nationaal preventieakkoord ingezet op de inzet van bewezen effectieve interventies en
   verspreiding van kennis hierover. Daar waar kennis over de effectiviteit ontbreekt zal dit
   worden onderzocht. Gelet hierop blijft het financiële risico voor mogelijke deelname aan
   landelijke werkplaatsen bestaan (e 130.000).




                                                                                                      39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Voldoen aan het landelijk professioneel kader (LPK) JGZ en het leveren van verantwoorde zorg
blijft een aandachtspunt. In 2017 is een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden om te
voldoen aan het LPK door de JGZ binnen het huidige financiële kader. Blijkens het onderzoek
ontbreken (deels) de (organisatorische) randvoorwaarden voor vernieuwing binnen de JGZ.
Dit maakt een gefaseerde aanpak om de transitie naar een meer risicogerichte organisatie te
laten slagen noodzakelijk. Naar verwachting vindt gedurende 2018 een nadere duiding van
de resultaten plaats zodat bij de opstelling van de kaperbrief 2020 - 2023 de (financiële) con-
sequenties kunnen worden verwerkt. Het voorgaande betekent wel dat het eerder genoemde
financiële risico (e 400.000) in ieder geval voor 2018 blijft bestaan.

Ontwikkelingen Landelijke Meldkamer Organisatie (LMO)
In eerdere begrotingen is melding gemaakt van de mogelijke budgettaire consequenties van
het overdragen van de meldkamer-taak en de LMO. Het verschil tussen het huidige budget
voor de bestaande eigen meldkamer en de verwachte uitname als gevolg van invoering LMO
is circa e 750.000. Afhankelijk van de wijze van verrekening komt dit risico ten laste van de
Friese gemeenten (bij verrekening via gemeentefonds) of in eerste instantie bij Veiligheids-
regio Fryslân (in geval van verrekening via de BDuR). Door uitstel van de overgang tot 2020
doet het risico zich pas op zijn vroegst dan voor.

Openbaar meldsysteem
Uit onderzoek van het Veiligheidsberaad blijkt dat de rol van de veiligheidsregio’s in het kader
van het OMS herzien dient te worden. De conclusie van het onderzoek luidt dat er geen
wettelijke basis is voor de wijze waarop veiligheidsregio’s nu de regie voeren op het tot stand
komen van OMS. Daarnaast wordt getwijfeld aan de wijze waarop kosten worden verhaald op
de gebruikers van OMS. Uit ingewonnen juridisch advies blijkt dat, hoewel een redelijke over-
gangstermijn aan de orde is, de werkwijze op korte termijn zal moeten wijzigen. Dit betekent
tevens dat de huidige begrote opbrengsten van e 210.000 op korte termijn komen te verval-
len.

Wet normalisering rechtspositie ambtenaren
Vooralsnog treedt de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) op 1 januari 2020
in werking. De wet zorgt ervoor dat ambtenaren zoveel mogelijk dezelfde arbeidsrechtelijke
positie krijgen als werknemers in het bedrijfsleven. De invoering van deze wet brengt een
financieel risico met zich mee ten aanzien van de brandweervrijwilligers. Mogelijk wordt de
vergoeding van de brandweervrijwilliger beschouwd als loon, waardoor de loonkosten stijgen.
Tevens kunnen de kosten stijgen doordat een brandweervrijwilliger op een gegeven moment
aanspraak kan maken op structurele uren en niet alles meer op declaratiebasis gedaan wordt.
Het maximale risico als gevolg van stijgende loonkosten bedraagt e 2,1 miljoen. Op landelijk
niveau vindt overleg plaats om te onderzoeken of en hoe de wet hierop kan worden aange-
past.

Mogelijke (extra) stijging loonkosten
Door de economische groei zal de druk op de arbeidsmarkt de komende periode vermoede-
lijk verder toenemen. Het is voorstelbaar dat daardoor de cao’s meer zullen stijgen dan de
huidig opgenomen 1,25% (meerjarig).

Deze risico’s kunnen de komende jaren bij ongewijzigd beleid leiden tot structurele wijzigin-
gen in de budgettering. Aangezien voor deze risico’s op het moment dat zij zich voordoen
een structurele oplossing gevonden dient te worden, wordt hiervoor geen (incidentele) weer-
standscapaciteit aangehouden.




                                                                                                40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Vervallen risico’s
   Kapitaallasten brandweer
   In 2014 is vastgesteld dat de kapitaallasten niet voldoende geïndexeerd zijn. Gebouwen en
   materieel staan begroot voor de oorspronkelijke aanschafwaarde, terwijl het niet realistisch is
   om in de toekomst voor datzelfde bedrag een vervangende investering te doen. Het maxima-
   le tekort werd daarbij ingeschat op e 1,3 miljoen voor huisvesting en materieel van
   Brandweer Fryslân. Bij de uitwerking van Dekkingsplan 2.0 Samen Paraat is dit risico mee-
   genomen, en uiteindelijk vastgesteld op e 2,2 miljoen. Daarbij is besloten de benodigde
   uitzetting op te nemen in de begroting, en wel in 5 gelijke stappen in de periode 2021-2025.

   Vakbekwaam worden vrijwilligers
   Gezien de versnelde in- en uitstroom van vrijwilligers, en het feit dat het beschikbare budget
   in vergelijking met vergelijkbare regio’s relatief laag is, zorgde voor een maximaal risico op dit
   budget van e 800.000. In de totstandkoming van Dekkingsplan 2.0 Samen Paraat is dit risico
   nader geanalyseerd, en uitgewerkt. Als gevolg van deze uitwerking is dit als uitzetting opge-
   nomen in de begroting 2019-2022.

   Doordat deze risico’s nu structureel zijn geborgd in de begroting, komen zij vanaf nu te verval-
   len in deze paragraaf.

Financiële kengetallen
   Het besluit ‘Begroting en verantwoording’ schrijft voor dat in deze paragraaf een set met
   kengetallen wordt opgenomen rondom de financiële positie. De uitwerking hiervan is als
   volgt:


 								                                     Jaarverslag 		     Begroting		       Begroting
 								                                     2017		             2018		            2019
 Netto schuldquote				                               67,26%		         74,86%		            81,38%
 Gecorrigeerde netto schuldquote			                  67,26%		         74,86%		            81,38%
 Solvabiliteit				                                     5,05%		          2,93%		             3,40%
 Structurele exploitatieruimte			                      0,00%		          0,00%		             0,00%




                                                                                                    41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>   Toelichting
   De nettoschuldquote neemt toe, en de solvabiliteit neemt af door het invullen van de investe-
   ringsplanning in de komende jaren. Daarnaast neemt het saldo van de bestemmingsreserves
   af door de besteding van de specifiek voor projecten beschikbare gelden. Dit beeld vertoont
   een duidelijke samenhang met het structureel ‘vol lopen’ van de investeringsplanning de
   komende jaren, en de daarvoor in deze begroting opgenomen groei van de kapitaallasten.

   De structurele exploitatieruimte is per definitie 0%, aangezien de gemeentelijke bijdrage
   exact is afgestemd op het resterende nadelig saldo.




7.3. Bedrijfsvoering
   De inhoud van het onderdeel Bedrijfsvoering staat inhoudelijk toegelicht onder het
   programma Organisatie.




7.4. Onderhoud kapitaalgoederen
   In deze paragraaf staat een uiteenzetting van het geplande beleid over het gebouwenbeheer
   van Veiligheidsregio Fryslân.

   De organisatie de volgende gebouwen in eigendom / beheer:
   		 • het hoofdkantoor aan de Harlingertrekweg
   		 • 65 brandweerkazernes, waarvan 47 in eigendom
   		 • 47 locaties voor JGZ, allen gehuurd
   		 • het regionaal coördinatie centrum (RCC), ondergebracht bij de meldkamer


Kwaliteitsniveau
  Voor de gebouwen die Veiligheidsregio Fryslân in eigendom heeft, staat het gewenste
  kwaliteitsniveau op niveau 3 (redelijk) van NEN 2767. Om deze kwaliteit te kunnen waarbor-
  gen, hebben de eigendomslocaties meerjarige onderhoudsplanningen. Voor het egaliseren
  van de lasten van groot onderhoud over de jaren wordt gebruik gemaakt van een onder-
  houdsvoorziening. Bij de huurlocaties wordt gestreefd naar een vergelijkbaar kwaliteitsniveau.
  Deze wordt waar mogelijk vastgelegd in de huurovereenkomsten..


Kazernebudgetten
   Bij de regionalisering zijn de kazernebudgetten bepaald op basis van de overgenomen
   gemeentelijke locaties (huur of eigendom), gekoppeld aan het gewenste kwaliteitsniveau,
   inclusief een budget voor beheer van het vastgoed. Daarnaast zijn in het kader van het project
   ‘Samen naar 1 Brandweer’ budgetten vastgesteld voor facilitaire kosten en nutsvoorzieningen.

   Aangezien de kosten van groot onderhoud significant fluctueren over de jaren, is gekozen
   deze te egaliseren met een voorziening voor groot onderhoud. De in de begroting geraam-
   de dotatie aan de voorziening is het gemiddelde bedrag van het groot onderhoud dat de
   komende 20 jaar gepland is. In 2016 heeft een herijking plaatsgevonden van het vastgoed
   conform de NEN2767. Deze herijking heeft enerzijds geleid tot een completere onderhouds-
   begroting, maar anderzijds ook tot uitzetting. Door de kazernes van 40 naar 50 jaar af te
   schrijven wordt deze uitzetting opgevangen (‘Operatie Stofkam’).



                                                                                               42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Vastgoed op orde
   In de afgelopen jaren is gewerkt aan het op orde krijgen van de vastgoedportefeuille. Dat is
   voor een groot gedeelte inmiddels afgerond. We zullen het komende jaar nog wel energie
   moeten steken in de verdere implementatie van het legionellabeleid, het opzetten van een
   plan voor de valbeveiliging op de kazernes, en de implementatie van de wettelijke verplich-
   tingen omtrent de elektriciteitsinstallaties (NEN3140)

   Verder staan er nog een aantal grote projecten ingepland. Planvorming over duurzaamheid,
   circulaire aanbestedingen, nieuwbouw van twee kazernes, de implementatie van het nieuwe
   toegangsbeheerssysteem, en kazerne aanpassingen vanwege de implementatie van het
   Dekkingsplan 2.0 Samen Paraat zijn voorbeelden hiervan.


Blik op de toekomst
    Recentelijk zijn portfolio-analyses uitgevoerd van de panden van de Veiligheidsregio.
    Zowel voor de GGD als voor de Brandweer, voor eigendomslocaties, als voor huurlocaties.
    De portfolio-analyses geven een beeld van de staat van de kazernes en de GGD-locaties.
    Bij de brandweerkazernes heeft de focus vooral gelegen op de technische staat, energie-
    verbruik, financiën en courantheid. Bij de GGD zijn vooral de inrichtingszaken meegenomen.
    De portfolio-analyses geven een waardering van de locaties ten opzichte van elkaar, en vor-
    men daarmee een belangrijk instrument voor vervanging en nieuwbouw. Zoals in de kader-
    brief vermeld, zal in het eerste halfjaar van 2018 voor wat betreft de brandweerkazernes een
    portfolio-analyse worden voorgelegd aan het Dagelijks Bestuur. Met deze analyse kan op
    basis van nut en noodzaak de keuze worden gemaakt waar en in welk tempo eventuele
    nieuw- of verbouw daadwerkelijk plaatsvindt.




                                                                                                   43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>8. Financiële begroting
8.1. Overzicht van baten en lasten


 								                                 Lasten		          Baten		         Saldo
 Programma Gezondheid			
 Pijler 1            			               12.777.190         140.947      12.636.243
 Pijler 2			                            8.455.453 		    2.682.025 		    5.773.428
 Pijler 3				                           1.022.946         572.456         450.490
 Pijler 4			                            1.178.035 		    1.178.035 		             -
 Reservemutaties			                      100.000          160.000 		       -60.000
 Bijdrage Programma Gezondheid					 18.800.161 		 -18.800.161
 Totaal programma Gezondheid		        23.533.624       23.533.624               0


 Programma Crisisbeheersing			
 Producten Crisisbeheersing      		     4.170.171         188.203       3.981.968
 BDuR		              					                              2.726.868       -2.726.868
 Bijdrage Programma Crisisbeheersing				                1.255.100 		    -1.255.100
 Totaal programma Crisisbeheersing     4.170.171 		 4.170.171                   0
 			
 Programma Brandweer			
 Producten Brandweer             		    33.906.974 		    1.241.321 		   32.665.653
 BDuR							                                            5.064.183       -5.064.183
 Bijdrage Programma Brandweer				                      27.601.470      -27.601.470
 Totaal programma Brandweer		         33.906.974       33.906.974               0
 			
 Programma Organisatie			
 Producten Organisatie           		    12.321.725         183.347      12.138.378
 Reservemutaties		               				                      16.500 		       -16.500
 Bijdrage Programma Organisatie					 12.121.878                        -12.121.878
 Totaal programma Organisatie		       12.321.725       12.321.725               0
 			
 Eindtotaal		                    		 73.932.494         73.932.494               0		


 			
 			
 			
 			
 			
 			
 			
                                                                                     44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Conform het nieuwe BBV dient vanaf de begroting 2018 eveneens onderstaande opstelling
per taakveld te worden opgenomen in de begroting. Deze is opgesteld conform de daarvoor
uitgegeven handreikingen van de Commissie BBV. Het doel is op basis van deze richtlijn de
vergelijkbaarheid van overheidsorganisaties te bevorderen.


Overzicht baten en lasten art. 17 BBV
					                             Lasten		             Baten             Saldo
Programma Gezondheid		                  22.080.194		       23.369.548		      1.289.354
Programma Crisisbeheersing		             3.751.846		        4.174.249		          422.403
Programma Brandweer		                   31.841.476		       33.906.974		      2.065.498
Programma Organisatie		                    813.618		       12.121.878		     11.308.260
Algemene dekkingsmiddelen		                -37.161		                0		           37.161
Overhead			                             14.822.523		           183.347		 -14.639.176
Heffing vpb		                               60.000		                0		          -60.000
Onvoorzien		                               500.000		                0		 -500.000
Saldo van baten en lasten		             73.832.495		      73.755.995		           -76.500


Mutaties reserves		                        100.000		           176.500		          76.500

Resultaat		                             73.932.495        73.932.495		                0




                                                                                           45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>                               Jaarrekening 2017                         Begroting 2018                            Begroting 2019                             Begroting 2020                            Begroting 2021                            Begroting 2022

                                   Lasten          Baten       Saldo        Lasten           Baten        Saldo        Lasten           Baten        Saldo        Lasten          Baten        Saldo        Lasten          Baten        Saldo        Lasten           Baten        Saldo		

Programma
		        Gezondheid
Pijler 1                       12.925.605    1.073.007     11.852.598   12.291.625         138.985    12.152.640   12.777.190         140.947    12.636.243   12.903.122        142.336    12.760.786   13.044.241        143.893    12.900.348   13.185.752         145.454    13.040.299
Pijler 2                        9.049.095    4.913.781      4.135.314    8.199.815        2.590.872    5.608.943    8.455.453        2.682.025    5.773.428    8.537.806       2.708.459    5.829.347    8.630.087       2.738.081    5.892.006    8.722.627        2.767.785    5.954.841
Pijler 3                        1.139.445     570.782        568.663     1.035.032         563.830      471.202     1.022.946         572.456      450.490     1.033.028        578.098      454.930     1.044.326        584.421      459.906     1.055.656         590.761      464.895
Pijler 4                        1.323.302    1.167.080       156.222     1.194.031        1.194.031           0     1.178.035        1.178.035           0     1.189.646       1.189.646           0     1.202.657       1.202.657           0     1.215.704        1.215.704           0
Bijdrage
		       programma Gezondheid 16.250.147                   -16.250.147 		             18.232.785      -18.232.785 		                18.800.161 -18.800.161 		 19.045.063 -19.045.063 		 19.252.260 -19.252.260 		                                                  19.460.035 -19.460.035
Reservemutaties Gezondheid       100.000      109.200 					                                                          100.000          160.000 													
Totaal programma Gezondheid    24.537.447   24.083.997      -453.450    22.720.503    22.720.503              0    23.533.624       23.533.624           0    23.663.602   23.663.602              0    23.921.311   23.921.311              0    24.179.738       24.179.739           0
																						
																						
Programma Crisisbeheersing
Producten Crisisbeheersing      3.893.058     201.251       3.691.807    4.019.102         192.058     3.827.044    4.170.171         188.203     3.981.968    4.211.272        190.058     4.021.214    4.257.330        192.137     4.065.194    4.303.516         194.221     4.109.295
BDUR
		                                           2.733.389     -2.733.389 		                  2.703.050   -2.703.050 		                  2.726.868   -2.726.868 		                 2.726.868   -2.726.868 		                 2.726.868   -2.726.868 		2.726.868                     -2.726.868
Bijdrage
		       programma Crisis                    1.021.607     -1.021.607 		                  1.123.994   -1.123.994 		                  1.255.100   -1.255.100 		                 1.294.346   -1.294.346 		                 1.338.326   -1.338.326                     1.382.427   -1.382.427
Reservemutaties
		15.000        Crisisbeheersing                              -15.000 			                                     0 			                                      0 			                                     0 			                                     0 			                                      0			
Totaal programma Crisis         3.893.058    3.971.247        78.189     4.019.102        4.019.102           0     4.170.171        4.170.171           0     4.211.272       4.211.272           0     4.257.330       4.257.331           0     4.303.516        4.303.516           0
																						
Programma Brandweer
																						
Producten Brandweer            32.176.150    1.724.287     30.451.863   32.229.448         932.128    31.297.320   33.906.974        1.241.321   32.665.653   34.241.162       1.253.555   32.987.606   35.060.462       1.267.265   33.793.197   35.885.592        1.281.013   34.604.579
BDUR
		                                           5.076.293     -5.076.293 		                  5.019.950   -5.019.950 		                  5.064.183   -5.064.183 		                 5.064.183   -5.064.183 		5.064.183                    -5.064.183 		5.064.183                     -5.064.183
Bijdrage
		       programma Brandweer 25.657.898                    -25.657.898 		             26.277.370      -26.277.370 		                27.601.470 -27.601.470 		 27.923.423 -27.923.423                                 28.729.014 -28.729.014                        29.540.396 -29.540.396
Reservemutaties
		              Brandweer                     626.682       -626.682 			                                      0 			                                      0 			                                     0 			                                     0 			                                      0
Totaal programma Brandweer     32.176.150   33.085.160       909.010    32.229.448    32.229.448              0    33.906.974       33.906.974           0    34.241.162   34.241.161              0    35.060.462   35.060.462              0    35.885.592       35.885.592           0
																						
																						
Programma Organisatie
Producten Organisatie          13.170.316    1.945.175     11.225.141   13.660.253        1.422.229   12.238.024   12.321.725         183.347    12.138.378   12.286.640        185.154    12.101.486   12.421.016        187.179    12.233.837   12.555.767         189.210    12.366.557
Reservemutaties Organisatie       -40.000      46.805         -86.805 			                                     0 		                     16.500       -16.500 			                                    0 			                                     0             0               0            0
Bijdrage
		       programma Organisatie 11.790.226                  -11.790.226 		12.238.024                   -12.238.024 		12.121.878 -12.121.878 		12.101.486 -12.101.486 		 12.233.837 -12.233.837 		12.366.557 -12.366.557
Totaal programma Organisatie   13.130.316   13.782.206       651.890    13.660.253    13.660.253              0    12.321.725       12.321.725           -0   12.286.640   12.286.640              0    12.421.016   12.421.016              -0   12.555.767       12.555.767           -0
																						
Eindtotaal                     73.736.971   74.922.610      1.185.639   72.629.305    72.629.305              0    73.932.494       73.932.494           0    74.402.676   74.402.675              0    75.660.119   75.660.119              0    76.924.614       76.924.614           0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>   Toelichting:

   De mutatie van het nadelig saldo per programma ten opzichte van 2018 is als volgt,
   naar oorzaken:

   Analyse verhoging bijdrage per programma
   Omschrijving                       Gezondheid		   Crisisbeheersing      Brandweer		          Totaal
   - Vakbekwaam worden			                              			                    800.000         800.000
   - Vrijwilligersvergoeding			                        			                    250.000         250.000
   - Besparing dekkingsplan 2.0			                     			                   -350.000 		     -350.000
   - Extra inzet vergunninghouders        150.000 			                     			                 150.000
   - Cao / ABP                            322.002 		            2.969         387.530         712.500
   - Cpi                                  136.207               2.100         175.629         313.936
   - btw Expertteam 				                                        85.000 				                    85.000
     bevolkingszorg*		
   - Rijksvaccinatieplan                1.200.000 			                     			 1.200.000
   - Versterking Bedrijfsvoering		        -59.350 		          -13.937          -81.714 		    -155.000
   Stijging nadelig saldo               1.748.858             76.132        1.181.445 		 3.006.436




8.2. Financiële positie
Arbeidsverplichtingen
   Conform het besluit ‘Begroting en Verantwoording’ is het niet toegestaan voorzieningen op te
   nemen voor jaarlijks terugkerende verplichtingen met een vergelijkbaar volume. Dit gaat vooral
   om verplichtingen rondom vakantiegeld en het opgebouwde saldo vakantiedagen. Deze lasten zijn
   structureel gedekt in de begroting


Investeringskredieten
   Als onderdeel van de begroting is het meerjaren-investeringsplan vastgesteld. De geplande
   investeringen zijn aan te merken als investeringen met economisch nut en worden geactiveerd
   conform de regels die zijn vastgesteld in de financiële verordening. De effecten hiervan zijn in de
   kapitaallasten van de programma’s verwerkt. De vast te stellen kredieten zijn opgenomen in
   bijlage 2 bij deze begroting.


Reserves
   Het geraamde verloop van de reserves in 2019 is als volgt:


Reserves                             1-1-2019		      Storting		 Onttrekking			 31-12-2019
Algemene reserve		                     1.600.000     		         - 		           -      1.600.000
Gezondheidsmonitors		                    168.552     		 100.000         160.000         108.552
Rechtspostitie		                          35.816 		 			                  16.500          19.316
Egalisatiereserve                        654.000 			              				                  654.000
                                       2.458.368     		 100.000         176.500      2.381.868



                                                                                                  47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>Voorzieningen
   Het geraamde verloop in de voorzieningen is als volgt:

   Voorzieningen             1-1-2019		      Storting		       Onttrekking		     31-12-2019
   Voorziening 		                173.794 		               -            20.000        153.794
   opgebouwde spaaruren
   Voorziening sociaal plan 		   217.500                  -       116.000            101.500
   SN1B
   Groot onderhoud 		             89.965             42.000            55.500            76.465
   Harlingertrekweg
   Groot onderhoud 		            643.069            431.000 		    160.000            914.069
   brandweerkazernes

   			1.124.328                                     473.000       351.500          1.245.828



   De voorzieningen met betrekking tot de opgebouwde spaaruren en het sociaal plan zijn
   voldoende om de resterende onderliggende verplichtingen af te dekken. De voorzieningen
   voor groot onderhoud sluiten aan op de aanwezige meerjaren-onderhoudsplanningen.




Geprognosticeerde balans 2019

  						
  Balans 1-1-2019 31-12-2019		 1-1-2019 31-12-2019
  Materiële vaste activa    62.539         68.539      Eigen vermogen            2.555        2.478
  Vorderingen                2.411          1.958      Voorzieningen             1.035        1.174
  Liquide middelen               500         500       Langlopende schulden     51.280       56.685
  Overlopende activa         2.160          2.180      Kortlopende schulden     10.600       10.680
  			                                                  Overlopende passiva       2.140        2.160

   67.610 73.177		 67.610 73.177
  					

   In de voorspelde balans is rekening gehouden met de geplande investeringen voor 2018
   en 2019 en een stabiel werkkapitaal. Ook zijn de geplande mutaties in reserves en voor-
   zieningen, zoals in de eerdere paragrafen genoemd, verwerkt. De behoefte aan langlopen-
   de financiering is bepaald op basis van de in ‘Operatie Stofkam’ berekende en vastgelegde
   financieringsstructuur. De rentelast voor deze financiering is gedekt in de begroting 2019.
   Bovenstaande balans is de basis voor de berekende financiële kengetallen in de paragraaf
   weerstandsvermogen.

			




                                                                                                  48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Bijlage 1.
Bijdrage per Gemeente 2019-2022
		                  2018		2019		2020		2021
Achtkarspelen       €    2.374.414   €   2.397.704   €    2.443.778   € 2.490.447
Ameland             €      656.433   €    662.825    €      677.710   €   692.162
Dantumadiel         €    1.556.675   €   1.571.951   €    1.601.812   € 1.632.160
De Fryske Marren    €    4.859.296   €   4.906.896   €    5.004.083   € 5.101.681
Dongeradeel         €    2.188.188   €   2.209.631   €    2.253.041   € 2.296.735
Ferwerderadiel      €      870.262   €    878.781    €      896.451   €   914.122
Harlingen           €    1.450.228   €   1.464.440   €    1.493.200   € 1.522.151
Heerenveen          €    4.517.286   €   4.561.561   €    4.650.724   € 4.740.598
Kollumerland        €    1.100.897   €   1.111.695   €    1.133.089   € 1.154.750
Leeuwarden          €   11.706.593   € 11.821.242    €   12.056.475   € 12.292.394
Ooststellingwerf    €    2.324.930   €   2.347.714   €    2.393.761   € 2.440.130
Opsterland          €    2.586.802   €   2.612.167   €    2.662.715   € 2.713.813
Schiermonnikoog     €      269.518   €    272.137    €      278.538   €   284.681
Smallingerland      €    4.911.214   €   4.959.363   €    5.055.714   € 5.153.003
Súdwest-Fryslân     €    8.266.704   €   8.347.702   €    8.512.076   € 8.677.418
Terschelling        €      699.962   €    706.789    €      722.142   €   737.178
Tytsjerksteradiel   €    2.804.828   €   2.832.328   €    2.887.273   € 2.942.776
Vlieland            €      268.267   €    270.875    €      277.169   €   283.227
Waadhoeke           €    4.135.681   €   4.176.218   €    4.257.790   € 4.340.031
Weststellingwerf    €    2.230.430   €   2.252.300   €    2.295.893   € 2.339.957
                    €   59.778.609   € 60.364.317    €   61.553.436   € 62.749.415


		




                                                                                 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>2019
Bijdrage 2019       Gezondheid		     Crisisbeheer		   Brandweer		     Totaal
Achtkarspelen       €    1.010.797    €      84.255   €   1.279.362   € 2.374.414
Ameland             €      131.654    €      10.974   €    513.805    €    656.433
Dantumadiel         €      686.427    €      57.217   €    813.030    € 1.556.675
De Fryske Marren    €    1.869.356    €    155.821    €   2.834.120   € 4.859.296
Dongeradeel         €      866.133    €      72.197   €   1.249.858   € 2.188.188
Ferwerderadiel      €      316.542    €      26.385   €    527.334    €    870.262
Harlingen           €      574.741    €      47.908   €    827.580    € 1.450.228
Heerenveen          €    1.819.275    €    151.646    €   2.546.365   € 4.517.286
Kollumerland        €      466.460    €      38.882   €    595.555    € 1.100.897
Leeuwarden          €    4.427.813    €    369.082    €   6.909.698   € 11.706.593
Ooststellingwerf    €      925.528    €      77.148   €   1.322.255   € 2.324.930
Opsterland          €    1.076.932    €      89.768   €   1.420.102   € 2.586.802
Schiermonnikoog     €       34.100    €       2.842   €    232.576    €    269.518
Smallingerland      €    2.018.296    €    168.236    €   2.724.682   € 4.911.214
Súdwest-Fryslân     €    3.246.365    €    270.602    €   4.749.737   € 8.266.704
Terschelling        €      176.082    €      14.677   €    509.202    €    699.962
Tytsjerksteradiel   €    1.158.287    €      96.549   €   1.549.991   € 2.804.828
Vlieland            €       39.319    €       3.277   €    225.671    €    268.267
Waadhoeke           €    1.669.558    €    139.166    €   2.326.957   € 4.135.681
Weststellingwerf    €      927.992    €      77.353   €   1.225.085   € 2.230.430
                    €   23.441.658    € 1.953.985     € 34.382.965    € 59.778.609




		




                                                                                 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>2020
Bijdrage 2020       Gezondheid		     Crisisbeheer		   Brandweer		     Totaal
Achtkarspelen       €    1.019.124   €       86.840   €   1.291.740   €   2.397.704
Ameland             €      132.739   €       11.311   €    518.776    €        662.825
Dantumadiel         €      692.082   €       58.972   €    820.896    €   1.571.951
De Fryske Marren    €    1.884.757   €     160.600    €   2.861.539   €   4.906.896
Dongeradeel         €      873.269   €       74.411   €   1.261.950   €   2.209.631
Ferwerderadiel      €      319.150   €       27.195   €    532.436    €        878.781
Harlingen           €      579.476   €       49.377   €    835.587    €   1.464.440
Heerenveen          €    1.834.263   €     156.298    €   2.571.000   €   4.561.561
Kollumerland        €      470.303   €       40.075   €    601.317    €   1.111.695
Leeuwarden          €    4.464.292   €     380.403    €   6.976.547   € 11.821.242
Ooststellingwerf    €      933.153   €       79.514   €   1.335.047   €   2.347.714
Opsterland          €    1.085.804   €       92.522   €   1.433.841   €   2.612.167
Schiermonnikoog     €       34.381   €        2.930   €    234.826    €        272.137
Smallingerland      €    2.034.924   €     173.396    €   2.751.042   €   4.959.363
Súdwest-Fryslân     €    3.273.111   €     278.902    €   4.795.689   €   8.347.702
Terschelling        €      177.533   €       15.128   €    514.128    €        706.789
Tytsjerksteradiel   €    1.167.830   €       99.511   €   1.564.987   €   2.832.328
Vlieland            €       39.643   €        3.378   €    227.855    €        270.875
Waadhoeke           €    1.683.313   €     143.435    €   2.349.469   €   4.176.218
Weststellingwerf    €      935.638   €       79.726   €   1.236.937   €   2.252.300
     		€                23.634.786   €   2.013.923    € 34.715.609    € 60.364.317


		




                                                                                    51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>2021
Bijdrage 2021       Gezondheid		     Crisisbeheer		   Brandweer		     Totaal
Achtkarspelen       €    1.031.336    €      87.965   €   1.324.477   €   2.443.778
Ameland             €      134.329    €      11.457   €    531.924    €        677.710
Dantumadiel         €      700.376    €      59.736   €    841.701    €   1.601.812
De Fryske Marren    €    1.907.342    €    162.681    €   2.934.060   €   5.004.083
Dongeradeel         €      883.733    €      75.375   €   1.293.933   €   2.253.041
Ferwerderadiel      €      322.974    €      27.547   €    545.930    €        896.451
Harlingen           €      586.419    €      50.017   €    856.764    €   1.493.200
Heerenveen          €    1.856.243    €    158.322    €   2.636.158   €   4.650.724
Kollumerland        €      475.939    €      40.594   €    616.557    €   1.133.089
Leeuwarden          €    4.517.788    €    385.330    €   7.153.358   € 12.056.475
Ooststellingwerf    €      944.335    €      80.544   €   1.368.882   €   2.393.761
Opsterland          €    1.098.815    €      93.720   €   1.470.180   €   2.662.715
Schiermonnikoog     €       34.793    €       2.968   €    240.777    €        278.538
Smallingerland      €    2.059.308    €    175.642    €   2.820.764   €   5.055.714
Súdwest-Fryslân     €    3.312.333    €    282.515    €   4.917.229   €   8.512.076
Terschelling        €      179.660    €      15.324   €    527.158    €        722.142
Tytsjerksteradiel   €    1.181.824    €    100.800    €   1.604.649   €   2.887.273
Vlieland            €       40.118    €       3.422   €    233.629    €        277.169
Waadhoeke           €    1.703.484    €    145.293    €   2.409.013   €   4.257.790
Weststellingwerf    €      946.849    €      80.758   €   1.268.285   €   2.295.893
                    €   23.917.999    € 2.040.009     € 35.595.428    € 61.553.436




		




                                                                                    52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>2022
Bijdrage 2022       Gezondheid		     Crisisbeheer		   Brandweer		     Totaal
Achtkarspelen       €    1.045.323    €      89.790   €   1.355.334   €   2.490.447
Ameland             €      136.151    €      11.695   €    544.316    €        692.162
Dantumadiel         €      709.874    €      60.976   €    861.310    €   1.632.160
De Fryske Marren    €    1.933.209    €    166.056    €   3.002.416   €   5.101.681
Dongeradeel         €      895.718    €      76.939   €   1.324.078   €   2.296.735
Ferwerderadiel      €      327.354    €      28.119   €    558.649    €        914.122
Harlingen           €      594.372    €      51.055   €    876.724    €   1.522.151
Heerenveen          €    1.881.417    €    161.607    €   2.697.574   €   4.740.598
Kollumerland        €      482.393    €      41.436   €    630.921    €   1.154.750
Leeuwarden          €    4.579.057    €    393.326    €   7.320.012   € 12.292.394
Ooststellingwerf    €      957.142    €      82.215   €   1.400.773   €   2.440.130
Opsterland          €    1.113.717    €      95.665   €   1.504.431   €   2.713.813
Schiermonnikoog     €       35.265    €       3.029   €    246.387    €        284.681
Smallingerland      €    2.087.236    €    179.287    €   2.886.480   €   5.153.003
Súdwest-Fryslân     €    3.357.254    €    288.377    €   5.031.788   €   8.677.418
Terschelling        €      182.097    €      15.642   €    539.440    €        737.178
Tytsjerksteradiel   €    1.197.851    €    102.891    €   1.642.034   €   2.942.776
Vlieland            €       40.662    €       3.493   €    239.072    €        283.227
Waadhoeke           €    1.726.586    €    148.308    €   2.465.137   €   4.340.031
Weststellingwerf    €      959.690    €      82.434   €   1.297.833   €   2.339.957
                    €   24.242.369    € 2.082.339     € 36.424.707    € 62.749.415
		




                                                                                    53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>Bijlage 2.
Investeringskredieten
I
Investeringsproject 2019         Krediet
Verbouw diverse locaties         836.000
Nieuwbouw                      1.128.000
Grond                            282.000
Centrale alarmering              142.000
Redvoertuigen                  1.440.000
Hulpverleningsvoertuig         1.562.497
Tankautospuiten                4.416.996
Persoonlijke besch.middelen      150.300
Overige diverse kavels           361.391
Totaal Brandweer              10.319.184

Topdesk                          60.000
Smartphones                     125.000
Ipads                            50.000
Thin clients en laptops          70.000
Monitoren                        25.000
Audiovisuele middelen            21.500
Wifi 70 JGZ locaties             70.000
Digitalisering                  103.000
Koppelingen                      30.000
Werkplekmeubilair               170.000
AFAS ontwikkelingen              50.000
Huisvesting HTW                 200.000
Totaal Organisatie              974.500

Herinrichting huisvesting       100.000
SPSS                             23.000
Laptops screeners                10.000
Totaal Gezondheid               133.000

Totaal 2019                   11.426.684




                                           54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>