<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>GR SW ''FRYSLÂN''
  Begroting 2019
      - CONCEPT -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>1     INLEIDING                                                                           3
2     PROGRAMMAPLAN                                                                       4
2.1     Algemeen                                                                          4
2.2     Ontwikkeling van binnen naar buiten                                               4
2.3     Personele bezetting                                                               5
3     PARAGRAFEN BBV                                                                      6
3.1     Weerstandsvermogen GR en kengetallen                                              6
3.2     Financiering                                                                      6
3.3     Verbonden partijen                                                                7
3.4     Bedrijfsvoering                                                                   7
3.5     Onderhoud kapitaalgoederen                                                        7
3.6     Treasury                                                                          7
3.7     Risico’s                                                                          7
4     OVERZICHT VAN BATEN & LASTEN IN DE BEGROTING                                      10
5     TOELICHTING OP HET OVERZICHT VAN BATEN & LASTEN                                   11
5.1     Bijdrage gemeenten                                                               11
   5.1.1 Bijdrage GR-gemeenten                                                           11
   5.1.2 Bijdrage overige gemeenten                                                      12
5.2     Doorbelasting naar Caparis                                                       12
5.3     Lonen en sociale lasten Sw                                                       13
5.4     Vervoerskosten Sw                                                                13
5.5     Overige cao-gerelateerde kosten Sw                                               13
5.6     Lonen en sociale lasten ambtelijk kader                                          13
5.7     Doorverdeling BW-subsidie naar uitvoeringsorganisatie                            14
5.8     Overige kosten GR                                                                14
5.9     Rente                                                                            14
6     BALANSPROGNOSES                                                                   15
7     SAMENSTELLING VAN BESTUUR PER 1 JANUARI 2018                                      17
8     VASTSTELLING BEGROTING 2019                                                       18
BIJLAGE 1: LENINGEN                                                                     19
__________________________________________________________________________________________
Begroting 2019 GR Sw 'Fryslân' - CONCEPT                                               2/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>1 Inleiding
Voor u ligt de begroting 2019 van de Gemeenschappelijke Regeling Sociale Werkvoorziening Fryslân
(hierna: GR).
In verband met het afsluiten van de Wsw per 1 januari 2015, is instroom sinds die datum niet meer
mogelijk. Het bestuur heeft, samen met de directie van Caparis NV, in 2015 de richting voor de toe-
komst van de sociale werkvoorziening in het werkgebied van onze GR bepaald, om te voorkomen dat
er een heel lang traject van afbouw zou ontstaan. Deze ontwikkelrichting is begin 2016 vastgesteld.
In 2017 is de ontwikkelrichting verder uitgewerkt en is een begin gemaakt met het maken van een
stappenplan. De verwachting is dat dit stappenplan in de loop van 2018 en de jaren daarna kan worden
omgezet in concrete acties. Deze acties zullen voornamelijk betrekking hebben op de bedrijfsvoering
van Caparis NV en kunnen daarmee ook consequenties met zich meebrengen voor onze werknemers.
Het kan zijn dat zij eventueel ander werk zullen krijgen, maar ze houden hun baan.
Het ligt in de bedoeling dat er in juni/juli 2018 besluiten kunnen worden genomen door het bestuur
van de GR en de aandeelhouders over de toekomstige inrichting van Caparis NV.
Hoewel het nog niet helemaal duidelijk is hoe de sociale werkvoorziening zich in de komende jaren
gaat ontwikkelen, blijft het bestuur ernaar streven om onze werknemers een goede en passende werk-
omgeving te bieden.
Drachten,
Engbert van Esch
voorzitter
__________________________________________________________________________________________
Begroting 2019 GR Sw 'Fryslân' - CONCEPT                                                           3/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>2 Programmaplan
2.1 Algemeen
De Gemeenschappelijke Regeling Sociale Werkvoorziening 'Fryslân' (hierna: GR) is een samenwer-
kingsverband van de gemeenten Achtkarspelen, Heerenveen, Leeuwarden, Ooststellingwerf, Opster-
land, Smallingerland, Tytsjerksteradiel en Weststellingwerf. De GR heeft tot doel de Wet sociale
werkvoorziening (Wsw) en daaruit voortvloeiende voorschriften uit te voeren voor de acht aangesloten
gemeenten. De uitvoering van de Wsw heeft het bestuur van de GR opgedragen aan Caparis NV. Het
bestuur van de GR wordt gevormd door leden van de colleges van B&W van de aangesloten gemeen-
ten. Het bestuur voert de regie op de uitvoering van de Wsw en vergadert een aantal malen per jaar,
waarbij ook de algemeen directeur van Caparis NV aanwezig is als adviseur van het bestuur.
In dit hoofdstuk worden de plannen voor de uitvoering van de Wsw tot uitdrukking gebracht. Op 1 ja-
nuari 2015 is de Participatiewet ingevoerd. Een gevolg van de invoering van de Participatiewet is dat
instroom in de Sw per 1 januari 2015 niet meer mogelijk is. De huidige Sw-medewerkers behouden
hun rechten en plichten. In het kader van de Participatiewet komt de verantwoordelijkheid voor het
‘aan het werk helpen’ van een grote groep mensen (onder andere de mensen die voorheen geïndiceerd
werden voor de Wsw) bij gemeenten te liggen. Dit betekent dat met ingang van 2015 het aantal men-
sen met een Sw-dienstverband met de GR zal afnemen.
De komende jaren zal sprake zijn van uitstroom van Sw-medewerkers als gevolg van natuurlijk ver-
loop (pensionering, overlijden, enzovoorts) en door het besluit van de GR om alleen arbeidsovereen-
komsten voor bepaalde tijd om te zetten in arbeidsovereenkomsten voor onbepaalde tijd voor de men-
sen die naar verwachting duurzaam zijn aangewezen op een beschutte voorziening (zie paragraaf 2.3).
Daarnaast kan het zijn dat Sw-medewerkers bij één van de aangesloten gemeenten in dienst zullen
treden als de gemeenten daartoe zouden besluiten
Het algemeen bestuur van de GR heeft op 22 januari 2016 de ontwikkelrichting voor Caparis NV vast-
gesteld. De uitwerking van deze ontwikkelrichting in een transitieplan is in 2017 ter hand genomen
door de directie van Caparis NV.
In het derde kwartaal verscheen de eerste uitwerking, in de vorm van het plan “Caparis: lokaal maat-
werk, regionaal netwerk”, transitie naar een sociale onderneming. Naast verbetering van de bedrijfs-
voering en de dienstverlening aan gemeenten, stelt de directie voor om ook kritisch te kijken naar de
governance structuur. In 2018 zullen naar verwachting de eerste knopen doorgehakt worden en zullen
de eerste contouren van de transitie zichtbaar zijn.
De transitie in de bedrijfsvoering zal voornamelijk betrekking hebben op de bedrijfsvoering bij Capa-
ris NV. Dat kan betekenen dat er ook voor de werknemers van de GR iets kan veranderen. Op voor-
hand kunnen we niet aangeven of dat het geval zal zijn en zo ja, welke veranderingen dat zullen zijn.
2.2 Ontwikkeling van binnen naar buiten
Door de invoering van de Participatiewet is er met ingang van 1 januari 2015 geen instroom van Sw-
medewerkers meer. Dit betekent dat het aantal Se’s jaarlijks afneemt, hoofdzakelijk door natuurlijk
verloop. Op voorhand is niet vast te stellen welke (financiële en beleidsmatige) gevolgen dit precies
zal hebben voor de opdracht van de GR aan Caparis NV.
Om deze redenen is in de begroting 2019 geen prognose opgenomen ten aanzien van de ‘beweging
van binnen naar buiten’. De nieuwe jaarovereenkomst tussen de GR en Caparis NV, waarin afspraken
worden gemaakt over de opdracht van de GR aan Caparis NV, wordt – zoals gebruikelijk – aan het
eind van het jaar 2018 afgesloten.
__________________________________________________________________________________________
Begroting 2019 GR Sw 'Fryslân' - CONCEPT                                                            4/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>2.3 Personele bezetting
In onderstaand overzicht is de begrote/geraamde personele bezetting voor de jaren 2019 tot en met
2022 opgenomen. Dit geldt voor zowel Sw-personeel, BW-plaatsingen als kaderpersoneel (in dienst
van de GR).
                                 Realisatie                           Raming      Raming       Raming
 Bezetting                         2017      Begr. 2018  Begr. 2019     2020        2021        2022
 Sw-medewerkers in dienst   Se         1.896       1.850       1.641       1.570       1.497       1.427
                            fte        1.778       1.733       1.535       1.467       1.397       1.330
 Aantal Begeleid Werken     Se           141         138        135         132         130         126
                            fte          127         124        123         121         117         114
 Kader (ambtelijk)          fte           66          65          61          58          55          54
De bezetting van het aantal Sw-medewerkers in dienst van de GR zal jaarlijks dalen als gevolg van het
afsluiten van de Sw voor nieuwe instroom. Dit betekent dat alleen sprake is van natuurlijk verloop
(pensionering). Naast het verloop als gevolg van pensionering, is in de begrote/geraamde bezetting re-
kening gehouden met een additioneel verloop van voorzichtigheidshalve 1% per jaar voor niet voor-
zienbaar verloop (overlijden, ontslag op staande voet, vrijwillige beëindiging van het dienstverband
door de medewerker zelf, beëindiging dienstverband na 2 jaar ziekte, enzovoorts). In aantallen mede-
werkers zal de feitelijke uitstroom hoger zijn, omdat niet alle Sw-medewerkers fulltime werken. Naast
deze uitstroom, zal er sprake zijn van additionele uitstroom als de deelnemende gemeente(n) mogelijk
(meer onderdelen van) van de Sw zelf wil(len) gaan uitvoeren. Het is nu niet duidelijk wanneer en in
welke omvang deze uitstroom zich zal voordoen.
Op grond van het bestuursbesluit van 5 december 2014 worden arbeidsovereenkomsten voor bepaalde
tijd niet omgezet in overeenkomsten voor onbepaalde tijd, als de betreffende werknemer – op basis
van een analyse – geacht wordt niet duurzaam te zijn aangewezen op een beschutte werkplek binnen
een daarvoor ingerichte voorziening. Dit besluit zal geen noemenswaardige invloed hebben op de situ-
atie in 2019, omdat het nog slechts bij hoge uitzondering voorkomt dat er arbeidsovereenkomsten voor
bepaalde tijd aflopen.
Het aantal Sw-medewerkers geplaatst in een Begeleid Werken (BW) contract, zal eveneens de ko-
mende jaren gaan dalen. De exacte omvang van deze daling is niet te bepalen omdat uiteindelijk de
werkgever – waar een Sw-medewerker is geplaatst – bepaalt of het contract met de Sw-medewerker
wel of niet wordt verlengd. In de begrote en geraamde BW-plaatsingen is verondersteld dat de werk-
gevers de dienstverbanden zullen voortzetten tot het moment van pensionering van de desbetreffende
Sw-medewerker.
De bezetting kaderpersoneel laat een dalende trend zien. Nieuwe dienstverbanden met kaderpersoneel
worden vanaf medio 2007 niet aangegaan door de GR, maar door Caparis NV. Dit leidt ertoe dat bin-
nen de GR de omvang van het kaderpersoneel jaarlijks daalt als gevolg van natuurlijk verloop (pensio-
nering, overlijden en overige beëindiging van het dienstverband).
__________________________________________________________________________________________
Begroting 2019 GR Sw 'Fryslân' - CONCEPT                                                            5/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>  3 Paragrafen BBV1
  3.1 Weerstandsvermogen GR en kengetallen
  De GR heeft ultimo 2019 een vermogen van € 585.000 in de vorm van een bestemmingsreserve. Er
  wordt verder geen weerstandsvermogen opgebouwd omdat jaarlijks een positief of negatief resultaat
  wordt afgerekend met de (deelnemende) gemeenten. Daarnaast zijn de hierna beschreven risico’s van
  dien aard dat geen eigen weerstandsvermogen noodzakelijk is.
  Omdat de exploitatie in zijn geheel plaatsvindt bij Caparis NV en de GR Sw Fryslân in die zin slechts
  als doorgeefluik functioneert, zijn in feite alleen de kengetallen van belang die iets zeggen over de li-
  quiditeit en solvabiliteit van de onderneming.
  De liquiditeit laat zien in hoeverre de onderneming in staat is om haar (directe) opeisbare verplichtin-
  gen te voldoen en wordt uitgedrukt in de current ratio: vlottende activa / kort vreemd vermogen. Per
  balansdata 2018 en 2019 bedraagt deze: 1,2 (2017: 1,2). Dit betekent dat er op korte termijn voldoende
  liquiditeit is om aan de kortlopende verplichtingen te voldoen.
Begroting 2019
Verloop van de kengetallen
Kengetallen:                                                                                      jaarrek.'17 begr.'18 begr.'19
   netto schuldquote                                            vaste schulden                 A        3.261     2.554      1.847
                                                                vlottende schulden            B&C       3.133     3.565      3.349
                                                                fin.vaste act.                 D        3.261     2.554      1.847
                                                                uitzettingen < 1jr            E&G       1.757     3.835      3.603
                                                                liquide middelen               F        2.001       355        331
                                                                saldo baten                    H       63.639 61.027        57.214
                       berekende netto schuldquote (A+B+C-D-E-F-G)/H                                   -1,0%    -1,0%      -1,0%
   netto schuldquote gecorrigeerd                               voor alle verstrekte leningen
          berekende netto schuldquote na corr. (A+B+C-E-F-G)/H                                          4,1%     3,2%        2,2%
   solvabiliteitsrisico                                         eigen vermogen                 A          625       625        585
                                                                totaal passiva                 B        7.019     6.744      5.781
                                berekende solvabiliteit A/B                                             8,9%     9,3%      10,1%
  De solvabiliteit biedt inzicht in de mate waarin de onderneming aan haar verplichtingen kan voldoen
  en laat zien in hoeverre de onderneming afhankelijk is van schuldeisers. Het kengetal voor de solvabi-
  liteit staat in bovenstaande tabel weergegeven, deze bedraagt ultimo 2019 en 2018 resp. 10,1% en
  9,3% (realisatie 2017: 8,9%).
  De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de GR ten opzichte van de eigen
  middelen. Het geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie.
  De GR heeft inclusief de uitzettingen (verstrekte leningen) aan Caparis, meer vorderingen dan schul-
  den en tevens zijn de baten in enig jaar zodanig dat de druk van de schuldenlast nagenoeg te verwaar-
  lozen is. Dit blijkt ook uit de berekende netto schuldquote van -1% (waar vanuit de VNG (Vereniging
  van Nederlandse Gemeenten) een signaalwaarde van 100% wordt gehanteerd). Ook exclusief de uit-
  zettingen aan Caparis, is de berekende schuldquote van resp. 2,3% en 3,2% per ultimo 2019 en 2018
  (realisatie 2017: 4,1%), afgezet tegen de baten, van geringe omvang.
  3.2 Financiering
  De GR treedt op als financier van Caparis NV. De GR is in staat leningen onder gunstiger voorwaar-
  den aan te trekken dan Caparis NV en leent deze vervolgens door aan Caparis NV. Daarmee is Caparis
  1
    BBV - Besluit begroting en verantwoording voor provincies en gemeenten
  __________________________________________________________________________________________
  Begroting 2019 GR Sw 'Fryslân' - CONCEPT                                                                                     6/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>NV verzekerd van een financiering tegen optimale condities. Voor de leningen van de GR aan Caparis
NV zijn door Caparis NV zekerheden gesteld in de vorm van hypotheek- en pandrecht. Omdat de GR
uitsluitend optreedt als financier van Caparis NV is er geen sprake van een zelfstandig treasurybeleid
bij de GR. Door de integrale doorlening van alle financiering aan Caparis NV, zijn de risico's primair
verlegd naar Caparis NV. Het resterende deel van het overzicht van baten en lasten van de GR wordt
volledig gefinancierd door gemeentelijke bijdragen van de aangesloten gemeenten.
3.3 Verbonden partijen
De GR heeft als uitvoeringsorganisatie voor de sociale werkvoorziening Caparis NV te Drachten aan-
gewezen. Hiermee wordt slechts een contractuele relatie onderhouden; er is geen bestuurlijke verbon-
denheid. De aandelen van Caparis NV zijn in handen van de in de GR deelnemende gemeenten. De
GR heeft daarom geen verbonden partijen in de zin van het BBV.
3.4 Bedrijfsvoering
De GR voert geen zelfstandige inhoudelijke bedrijfsvoering in het kader van de uitvoering van de
Wsw, maar stelt arbeidscapaciteit en financieringscapaciteit ter beschikking aan Caparis NV.
3.5 Onderhoud kapitaalgoederen
De GR beschikt niet over bedrijfsmiddelen en is daarom niet verantwoordelijk voor het onderhoud er-
van. Deze verantwoordelijkheid ligt bij Caparis NV.
3.6 Treasury
Het treasurystatuut van de GR is niet van toepassing op de investeringen die plaatsvinden binnen Ca-
paris NV. Het aantrekken van leningen ten behoeve van Caparis NV geschiedt conform de daarvoor
geldende regels (wet- & regelgeving, treasurystatuut). De aan te trekken financieringsmiddelen wor-
den doorgeleend aan Caparis NV.
Een overzicht van de begrote leningenportefeuille is opgenomen in bijlage 1. Op dit moment is het de
verwachting dat er geen nieuwe financiering in 2019 hoeft te worden aangetrokken.
De voorbereidingsfase inclusief de daarbij behorende besluitvorming van de herstructurering van Ca-
paris vindt plaats in 2017 en 2018. In de begroting 2019 kan op dit moment nog geen rekening worden
gehouden met eventueel nieuw aan te trekken financiering voor de jaren 2019 en later.
Tot slot wordt op dit moment verondersteld dat de GR geen kasgeldleningen hoeft aan te trekken om
vervolgens door te lenen aan Caparis NV. In paragraaf 5.9 zijn de veronderstellingen ten aanzien van
de renteontwikkeling toegelicht.
3.7 Risico’s
De volgende risico's kunnen effect hebben op de baten- en lastenontwikkeling en de balansprognoses.
•    Gevolgen Participatiewet
     Een gevolg van de invoering van de Participatiewet per 1 januari 2015 is dat er vanaf die datum
     geen instroom in de Sw meer kan plaatsvinden. In 2014 hebben de GR en Caparis NV besloten om
     gezamenlijk een onderzoek uit te voeren naar het toekomstperspectief van/de nieuwe opdracht
     voor Caparis NV. Dit onderzoek heeft geleid tot een eindrapport met daarin een advies voor de
     toekomstige ontwikkelrichting voor Caparis NV. Het algemeen bestuur van de GR heeft op 22 ja-
     nuari 2016, met inachtneming van de zienswijzen van de gemeenteraden, de ontwikkelrichting de-
     finitief vastgesteld. De Raad van Commissarissen en algemeen directeur van Caparis NV zijn ge-
     vraagd om de vastgestelde ontwikkelrichting uit te werken in een transitieplan.
__________________________________________________________________________________________
Begroting 2019 GR Sw 'Fryslân' - CONCEPT                                                            7/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>   In 2017 heeft de directie van Caparis NV een aanvang gemaakt met de uitwerking in een transitie-
   plan. In het derde kwartaal verscheen de eerste uitwerking, in de vorm van het plan “Caparis: lo-
   kaal maatwerk, regionaal netwerk”, transitie naar een sociale onderneming.
   Naast verbetering van de bedrijfsvoering en de dienstverlening aan gemeenten, stelt de directie
   voor om ook kritisch te kijken naar de governance structuur. In 2018 zullen naar verwachting de
   eerste knopen doorgehakt worden en zullen de eerste contouren van de transitie zichtbaar zijn.
   Op dit moment kan nog onvoldoende beoordeeld worden in welke mate de uitwerking van de
   plannen van invloed is op de toekomstige bedrijfsvoering van Caparis NV en op de GR. Als ge-
   volg hiervan is het risico aanwezig dat de begroting 2019 van de GR in de loop van 2018 of 2019
   moet worden gewijzigd.
•   Bedrijfsvoering Caparis NV
   Hoewel het bedrijfsrisico voor rekening van Caparis NV komt, is het niet geheel uit te sluiten dat
   bij onverhoopte ongunstige ontwikkelingen voor Caparis NV en/of in de regelgeving ten aanzien
   van de Wsw of de Participatiewet, Caparis NV dusdanig in de problemen kan komen dat de conti-
   nuïteit van de bedrijfsvoering niet langer gewaarborgd is.
   In dat geval zal de GR maatregelen moeten treffen om de wettelijke verplichtingen vanuit de Wsw
   na te kunnen komen. In de overeenkomsten met Caparis NV is geregeld dat in een dergelijk geval
   in ieder geval de kennis (regulier kader, voor zover dit kader een aanstelling bij de GR heeft) en
   infrastructuur (onroerend goed) aanwezig is om hieraan invulling te kunnen geven.
•   Inbaarheid leningen Caparis NV
   In paragraaf 3.2 is toegelicht dat de GR optreedt als financier voor Caparis NV. Voor de leningen
   van de GR aan Caparis NV zijn door Caparis NV zekerheden gesteld in de vorm van hypotheek-
   en pandrecht. Het risico voor de GR bestaat daarin dat Caparis NV in staat moet zijn aan de ver-
   eiste rente- en aflossingsverplichtingen te voldoen en dat bij ingebrekestelling de waarde van de
   verkregen zekerheden niet toereikend is voor het aflossen van de financiering en het betalen van
   de resterende rente. Overigens wordt opgemerkt dat Caparis vanaf 2013 de opgenomen financie-
   ringsfaciliteit substantieel heeft gereduceerd. Hierdoor daalt ook het risico voor de GR.
•   Gevolgen besluit tijdelijke Sw-dienstverbanden
    Op grond van het bestuursbesluit van 5 december 2014 worden arbeidsovereenkomsten voor be-
    paalde tijd bij goed functioneren niet meer omgezet in overeenkomsten voor onbepaalde tijd, als
    de betreffende werknemer – op basis van een analyse – geacht wordt niet duurzaam te zijn aange-
    wezen op een beschutte werkplek binnen een daarvoor ingerichte voorziening. Het aantal overeen-
    komsten voor bepaalde tijd, aflopend in 2019, is zeer gering. Het besluit kan mogelijk (zeer ge-
    ringe) gevolgen hebben voor de begroting 2019.
•   Aanpassingen wet- en regelgeving
    Met ingang van 1 juli 2015 is de Wet Werk en Zekerheid van toepassing. Als gevolg van deze wet
    is de werkgever verplicht een transitievergoeding te betalen bij het beëindigen van een arbeids-
    overeenkomst. Voor 2019 wordt dit risico geschat op een bedrag van € 350.000.
    Verder is van kracht geworden de Wet tegemoetkomingen loondomein (Wtl). Deze bestaat uit 3
    regelingen voor werkgevers. De wet heeft als doel om werknemers met een kwetsbare positie op
    de arbeidsmarkt in dienst te nemen of te houden. De Wtl vervangt de premiekortingen arbeidsge-
    handicapte werknemer en oudere werknemer door het loonkostenvoordeel (LKV) voor deze groe-
    pen. Daarnaast bestaat de Wtl uit het lage-inkomensvoordeel (LIV) en het jeugd-LIV. Het LIV is
    ingegaan op 1 januari 2017 en ook van toepassing op de SW-medewerkers en heeft dus gevolgen
    voor de begroting van de GR.
__________________________________________________________________________________________
Begroting 2019 GR Sw 'Fryslân' - CONCEPT                                                            8/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>    Uit de jaargegevens/-opgaven over 2017 is door het UWV de hoogte van het te ontvangen bedrag
    bepaald. Uitgaande van het (voorlopig) toegekende bedrag over 2017 is een bedrag aan LIV bere-
    kend voor de begroting 2019, groot € 757.000. Er is een risico dat het uiteindelijk vastgestelde en
    uit te betalen bedrag gaat afwijken van het bedrag waar nu rekening mee wordt gehouden.
__________________________________________________________________________________________
Begroting 2019 GR Sw 'Fryslân' - CONCEPT                                                             9/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>4 Overzicht van baten & lasten in de begroting
 Alle bedragen in € * 1.000
                                             Realisatie   Begroting  Begroting  Raming    Raming    Raming
                                               2017         2018       2019      2020      2021      2022
 BATEN
 Bijdrage GR-gemeenten                            57.544      55.122     51.656    50.278    48.961    47.610
 Bijdrage overige gemeenten *)                     1.558       1.415      1.166     1.099     1.004       911
 Doorbelasting aan Caparis                         4.537       4.490      4.392     4.258     4.184     4.148
 Totaal baten                                     63.639      61.027     57.214    55.635    54.149    52.669
 *) v.a. 2018 via één deeln.-/betaalgemeente
 LASTEN
 Lonen en sociale lasten Sw                      53.686       51.346     47.702    46.375    45.064    43.672
 Vervoerskosten Sw                                 1.649       1.634      1.715     1.749     1.784     1.820
 Overige CAO gerelateerde kosten Sw                  125         145        140       135       130       200
 Lonen en sociale lasten ambtelijk                 4.537       4.490      4.392     4.258     4.184     4.148
 Doorverdeling BW-subsidie naar Caparis            3.565       3.326      3.178     3.029     2.897     2.737
 Bonus Caparis inzake Begeleid Werken                142          86        127       129       130       132
 Overige kosten GR                                63.704      61.027     57.254    55.675    54.189    52.709
 Totaal lasten
 FINANCIERINGSFUNCTIE
 Rente- en overige kosten                             82          64         48        32        19         7
 Doorbelasting rente naar Caparis                    -82         -64        -48       -32       -19        -7
 Totaal financieringsfunctie                            0          0          0         0         0         0
 Resultaat baten, lasten en financiering             -65           0        -40       -40       -40       -40
 Resultaatbestemming                                  65                     40        40        40        40
 RESULTAAT                                              0          0          0         0         0         0
In hoofdstuk 5 wordt het overzicht van baten en lasten in de begroting nader toegelicht.
__________________________________________________________________________________________
Begroting 2019 GR Sw 'Fryslân' - CONCEPT                                                                10/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>5 Toelichting op het overzicht van baten & lasten
In dit hoofdstuk zijn de uitgangspunten opgenomen die ten grondslag liggen aan de begroting 2019 en
de ramingen 2020, 2021 en 2022 van de GR.
Op 1 januari 2015 is de Participatiewet van kracht geworden. Een gevolg van invoering van de Partici-
patiewet is dat instroom in de Sw per 1 januari 2015 niet meer mogelijk is. De huidige Sw-medewer-
kers behouden hun rechten en plichten. In het kader van de Participatiewet komt de verantwoordelijk-
heid voor het ‘aan het werk helpen’ van een grote groep mensen (onder andere de mensen die voor-
heen geïndiceerd werden voor de Wsw) bij gemeenten te liggen.
De bij de GR aangesloten gemeenten zijn in 2014 samen met Caparis NV gestart met het uitvoeren
van een onderzoek naar een nieuw toekomstperspectief van/nieuwe opdracht voor Caparis NV. Het
algemeen bestuur van de GR heeft op 22 januari 2016 de ontwikkelrichting voor Caparis NV vastge-
steld. De gemeenteraden van de aangesloten gemeenten hebben eind 2015 ingestemd met de ontwik-
kelrichting.
In 2017 heeft de directie van Caparis NV een aanvang gemaakt met de uitwerking in een transitieplan.
In het derde kwartaal verscheen de eerste uitwerking, in de vorm van het plan “Caparis: lokaal maat-
werk, regionaal netwerk”, transitie naar een sociale onderneming. Naast verbetering van de bedrijfs-
voering en de dienstverlening aan gemeenten, stelt de directie voor om ook kritisch te kijken naar de
governance structuur. In 2018 zullen naar verwachting de eerste knopen doorgehakt worden en zullen
de eerste contouren van de transitie zichtbaar zijn.
Dit bemoeilijkt op dit moment het opstellen van een begroting 2019 en de ramingen voor de jaren
2020 tot en met 2022. Inmiddels hebben een aantal gemeenten wel de groenactiviteiten zelf in uitvoe-
ring genomen en SW-personeel overgenomen per 1 oktober 2017.
In de volgende paragrafen is nader toegelicht welke uitgangspunten zijn gehanteerd bij het opstellen
van de begroting en ramingen.
5.1 Bijdrage gemeenten
5.1.1 Bijdrage GR-gemeenten
De loonkosten Sw inclusief sociale lasten, pensioenpremies, vervoerskosten en overige CAO-gerela-
teerde kosten komen ten laste van de GR. Deze kosten worden vervolgens gedekt door bijdragen van
de aangesloten gemeenten. Gemeenten ontvangen van de Rijksoverheid een bijdrage in de kosten die
gemaakt moeten worden voor de sociale werkvoorziening. Ook de overige kosten gemaakt ten be-
hoeve van de GR worden op deze wijze gedekt.
De verdeling van de bijdrage van GR-gemeenten geschiedt op basis van het aantal geplaatste Se’s bij
Caparis en het aantal Se’s geplaatst bij derden met een Begeleid Werken (BW) contract wat direct dan
wel indirect wordt beheerd door Caparis. De voor 2019 begrote bijdrage is hieronder weergegeven.
Uitgangspunt daarbij is geweest het aantal geplaatste medewerkers die, op het moment van het opma-
ken van deze begroting, woonachtig zijn in de vermelde gemeenten. Bij de uiteindelijke toedeling van
de middelen van het Rijk over enig jaar is bepalend in of vanuit welke gemeente de medewerker werk-
zaam is per ultimo van het jaar (voorafgaand aan het subsidiejaar). Daarbij maakt het nog verschil of
de medewerker ook woonachtig is in de ‘eigen’ werk- of betalende gemeente.
In onderstaande tabel zijn de aantallen (in Se’s) weergegeven van de medewerkers waarvoor de ge-
meente zowel woon- als betalende gemeente is.
__________________________________________________________________________________________
Begroting 2019 GR Sw 'Fryslân' - CONCEPT                                                           11/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>  Bedragen in € * 1.000
  Gemeente                                   Bez. in Se       Percentage        Bijdrage
  Achtkarspelen                                           141              8,2%           4.208
  Heerenveen                                              305             17,7%           9.133
  Leeuwarden                                              421             24,4%          12.592
  Ooststellingwerf                                        110              6,4%           3.296
  Opsterland                                              118              6,8%           3.516
  Smallingerland                                          361             20,9%          10.793
  Tytsjerksteradiel                                       129              7,5%           3.864
  Weststellingwerf                                        141              8,2%           4.218
  Totaal GR-gemeenten                                   1.726            100,0%          51.607
.
In deze tabel is geen rekening gehouden met de beëindiging van een deel van de arbeidsovereenkom-
sten voor bepaalde tijd. Het besluit daartoe zal in 2019 geen noemenswaardige gevolgen hebben.
De begrote bijdrage per Se voor 2019 bedraagt € 29.926. Bij de jaarcijfers over 2017 was er sprake
van een bijdrage per Se van € 29.096. De bijdrage stijgt derhalve met 2,9% t.o.v. het realisatiecijfer
over 2017, dit komt door een stijging van de loonkosten.
5.1.2 Bijdrage overige gemeenten
De bijdrage overige gemeenten bestaat uit het aantal bij Caparis geplaatste Se’s en het aantal bij der-
den geplaatste Se’s met een BW-contract die wonen buiten de GR-gemeenten en waarvan één van de
GR-gemeenten als werk-/betalende gemeente is aangemerkt. Voorheen werd deze subsidie gevraagd
van de gemeente waar de medewerker woonachtig was. Vanaf 2017 is dit echter gewijzigd en ont-
vangt één van de deelnemende gemeenten de subsidie ook voor medewerkers van Caparis die elders
woonachtig zijn. Dit als gevolg van de landelijke invoering van het kenmerk “betalende gemeente”.
Voor de betreffende medewerkers wordt een bijdrage per Se betaald tot het bedrag zoals dat (fictief)
onderdeel uitmaakt van het Participatiebudget dat gemeenten ontvangen voor de uitvoering van de
SW. Deze middelen worden via de betreffende GR-gemeenten dan doorbetaald aan de GR Sw ‘Frys-
lân’.
Voor het inzicht is dit in de begroting opgenomen onder de bijdrage overige gemeenten.
In onderstaande tabel staan deze aantallen weergegeven.
  Gemeente                                   Bez. in Se
  Achtkarspelen                                             3
  Heerenveen                                                3
  Leeuwarden                                                8
  Ooststellingwerf                                          1
  Opsterland                                                4
  Smallingerland                                           26
  Tytsjerksteradiel                                         4
  Weststellingwerf                                          2
  Totaal GR-gemeenten                                      50
In de begroting 2019 wordt uitgegaan van een (fictieve) Rijkssubsidie van € 23.500 per Se (2018:
€ 24.100) wat wordt doorbetaald door de deelnemende (betalende) gemeenten.
5.2 Doorbelasting naar Caparis
Het ambtelijk kaderpersoneel in dienst van de GR wordt ingezet bij Caparis. Alle kosten die betrek-
king hebben op het ambtelijk kader (bijvoorbeeld lonen, sociale lasten en pensioenpremies) worden
volledig doorbelast aan Caparis. Vanaf medio 2007 worden nieuwe kadermedewerkers rechtstreeks
door Caparis NV in dienst genomen (zie ook paragraaf 2.3).
__________________________________________________________________________________________
Begroting 2019 GR Sw 'Fryslân' - CONCEPT                                                            12/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>5.3 Lonen en sociale lasten Sw
De looptijd van de huidige cao is van 1 januari 2015 tot en met 31 december 2018. In de begroting
2019 en in de ramingen 2020 tot en met 2022 is rekening gehouden met een jaarlijkse indexatie van
gemiddeld tussen 1,5%-2%. Deze indexaties hebben betrekking op cao-stijgingen, periodieken, stijgin-
gen in de sociale lasten en pensioenpremies en de mogelijke stijgingen bij het plaatsen van Sw-mede-
werkers in functieloon (conform cao). Daarnaast is rekening gehouden met de effecten van:
     • de Wet Tegemoetkomingen Loondomein inzake de voordelen van de LIV (laag inkomens
         voordeel) en
     • de verwachte effecten van de Wet Werk & Zekerheid en dan in het bijzonder de financiële ge-
         volgen van de transitievergoeding.
5.4 Vervoerskosten Sw
De vervoerkosten Sw bestaan uit de vervoerskosten van Sw-medewerkers die zijn aangewezen op col-
lectief vervoer en de woon-werkvergoeding die uit hoofde van de cao moet worden betaald. Bij het
collectief vervoer is rekening gehouden met de eigen bijdrage van de Sw-medewerker. Voor het col-
lectief vervoer zijn met verschillende partijen contracten afgesloten. De vervoerskosten worden jaar-
lijks contractueel geïndexeerd op basis van de NEA-index voor taxivervoer. In de begroting 2019 zijn
de kosten in lijn gehouden met 2017 en 2018. Deze kosten zijn in 2016 gestegen doordat het vervoer
wat nog door Caparis zelf kon worden verzorgd moest worden uitbesteed, omdat het in eigen beheer
niet meer mogelijk was.
Hoewel de aantallen medewerkers teruglopen in de komende jaren, zullen de vervoerskosten in eerste
instantie niet navenant dalen. Dit omdat het aantal taxi’s vooreerst niet zal afnemen. In de begroting
2019 en de ramingen 2020 tot en met 2022 wordt vooralsnog rekening gehouden met een gemiddelde
stijging van ca. 2% per jaar. Bij het verdisconteren van de lagere bezettingsgraad van de taxi’s en bus-
sen komt de stijging per fte uit op ca. 7% per jaar. Het vervoer wordt georganiseerd en betaald door
Caparis NV. De GR compenseert Caparis NV op basis van de gemaakte afspraken voor de werkelijke
kosten.
In het kader van zelfredzaamheid van de medewerkers doet Caparis in 2018 een onderzoek of meer
medewerkers met het openbaar vervoer kunnen reizen. Dit project wordt samen met Arriva opgepakt.
5.5 Overige cao-gerelateerde kosten Sw
De overige cao-gerelateerde kosten Sw betreffen kosten die direct uit de cao Sw voortvloeien en heb-
ben betrekking op onder andere jubilea en de vergoeding vakbondscontributie. Er is sprake van een
relatief steeds ouder wordende groep Sw-medewerkers met langdurige dienstverbanden. In de begro-
ting 2019 en de ramingen 2020 en 2021 ligt het verwachte bedrag per jaar aan jubileumuitkeringen
tussen € 50.000- € 60.000, in 2022 is het berekende bedrag hiervoor ongeveer een keer zo hoog. Dit
komt omdat er in 1998 een aanpassing in de wet kwam, hierdoor zijn er in 1997 meer medewerkers
ingestroomd in SW. Deze medewerkers zijn in 2022 allemaal 25 jaar in dienst.
5.6 Lonen en sociale lasten ambtelijk kader
Er is rekening gehouden met een afname van het aantal fte’s in dienst van de GR. Met ingang van me-
dio 2007 worden nieuwe kadermedewerkers rechtstreeks door Caparis NV in dienst genomen. De be-
groting 2019 gaat uit van 61 fte’s. In de ramingen 2020 tot en met 2022 is rekening gehouden met een
verdere daling van het aantal fte’s als gevolg van pensionering.
De looptijd van de huidige cao is van 1 mei 2017 tot 1 januari 2019. In de begroting 2019 is rekening
gehouden met de effecten van de lopende cao. Daarnaast wordt voor 2019 en de jaren erna, rekening
gehouden met een stijging van de bruto lonen van 2%-2,5% per jaar en daarnaast een jaarlijkse stij-
ging van 1% voor de sociale lasten en pensioenpremies.
De loonkosten met betrekking tot ambtelijk kader worden volledig doorbelast aan Caparis.
__________________________________________________________________________________________
Begroting 2019 GR Sw 'Fryslân' - CONCEPT                                                            13/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>5.7 Doorverdeling BW-subsidie naar uitvoeringsorganisatie
Het gerealiseerde aantal BW-plaatsingen over 2017 bedraagt 141 Se’s. In de begroting 2019 is reke-
ning gehouden met 135 Se’s die een BW-contract hebben. Bij de ontwikkeling van het aantal BW-
plaatsingen in de begroting 2019 en de ramingen 2020 – 2022, is rekening gehouden met een jaarlijkse
daling als gevolg van natuurlijk verloop (pensionering). Indien mogelijk en als de werkgever dat wil,
zal getracht worden deze plaatsen te vervullen met andere Sw-medewerkers. Het gehele subsidiebe-
drag voor deze Se’s is opgenomen onder de doorverdeling BW naar Caparis. Voor de gehanteerde
(fictieve) subsidiebedragen wordt verwezen naar paragraaf 5.1.2.
5.8 Overige kosten GR
Onder de overige kosten GR vallen secretariaatskosten, accountantskosten, kosten voor de cliënten-
raad en overige lasten. Het verwachte bedrag aan overige kosten GR is gebaseerd op de gerealiseerde
cijfers in de afgelopen jaren en de daaruit afgeleide eerdere begrote cijfers. Daarbij wordt rekening ge-
houden met mogelijke eenmalige/incidentele baten en/of lasten. De gemaakte advieskosten voor de
herstructurering van Caparis (2017:. € 65.000) worden wel vermeld onder de overige kosten, maar het
resultaat wat door deze kosten ontstaat wordt vervolgens weer onttrokken uit een daarvoor gevormde
bestemmingsreserve.
In de begroting 2019 zijn de kosten, zonder de advieskosten voor herstructurering van Caparis, be-
groot op € 87.000, vervolgens is voor de ramingen 2020 tot en met 2022 uitgegaan van een jaarlijkse
inflatie van 2%. Een en ander bij ongewijzigde uitvoering door de GR. Daarnaast is uitgegaan van een
jaarlijks bedrag van € 40.000 voor advieskosten in het kader van de herstructurering van Caparis. Als
hiervoor aangegeven vindt voor die kosten een onttrekking plaats uit de bestemmingsreserve.
5.9 Rente
De rentelast is gebaseerd op de contractueel overeengekomen rentepercentages voor de langlopende
leningen. Wij veronderstellen op dit moment dat er geen kasgeldleningen nodig zijn. De rentelast die
betrekking heeft op de aan Caparis NV verstrekte financiering wordt volledig doorbelast aan Caparis.
In bijlage 1 wordt een overzicht gegeven van de langlopende leningen voor de jaren 2019 t/m 2022.
__________________________________________________________________________________________
Begroting 2019 GR Sw 'Fryslân' - CONCEPT                                                            14/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>6 Balansprognoses
Balans per 31 december 2019 (prognose na resultaatbestemming)
x € 1.000
                                                         2019                   2018
ACTIVA
Vaste activa
Financiële vaste activa                                     1.847                  2.554
- overige langlopende leningen                     1.847                  2.554
Totaal vaste activa                                        1.847                  2.554
Vlottende activa
Uitzettingen met een rentetypische looptijd
korter dan één jaar *)                                      3.603                  3.835
- vorderingen op openbare lichamen                   743                    580
- uitzettingen in 's Rijks schatkist (< 1 jaar) *) 1.021                  1.190
- overige vorderingen                              1.839                  2.065
Liquide middelen *)                                           331                    355
- banksaldi                                          331                    355
Totaal vlottende activa                                    3.934                  4.190
Totaal generaal                                            5.781                  6.744
PASSIVA
Vaste passiva
Eigen vermogen                                                585                    625
Vaste schulden met een rentetypische looptijd
van één jaar of langer                                      1.847                  2.554
       - onderhandse leningen van binnenlandse
        banken en overige financiële instellingen  1.847                  2.554
Totaal vaste passiva                                        2.432                  3.179
Vlottende passiva
Netto-vlottende schulden met een
rentetypische looptijd korter dan één jaar                  3.349                  3.565
- overige schulden                                 3.349                  3.565
Totaal vlottende passiva                                   3.349                  3.565
Totaal generaal                                            5.781                  6.744
__________________________________________________________________________________________
Begroting 2019 GR Sw 'Fryslân' - CONCEPT                                               15/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Toelichting balansprognoses
In deze begroting is ook een balansprognose opgenomen voor de jaren 2018 en 2019. In de weergege-
ven saldi is rekening gehouden met de aflossingen op langlopende leningen. Voor beide jaren is het af
te lossen bedrag € 707.000 per jaar. Dit bedrag wordt terugontvangen van Caparis. Daarmee verlaagt
het saldo van de financiële vaste activa met hetzelfde bedrag.
In de begroting 2019 en de ramingen 2020-2022 is rekening gehouden met een jaarlijkse onttrekking
van € 40.000 uit de bestemmingsreserve voor advieskosten t.b.v. de herstructurering van Caparis (zie
verder de toelichting in paragraaf 5.8).
De overige saldi zijn benaderd door het voortschrijdende gemiddelde te nemen over de afgelopen ja-
ren. Deze saldi zijn op voorhand niet exact te bepalen. Het aldus ontstane verschil in saldi tussen de
activa en passiva is verdisconteerd in het saldo liquide middelen.
__________________________________________________________________________________________
Begroting 2019 GR Sw 'Fryslân' - CONCEPT                                                            16/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>7 Samenstelling van bestuur per 1 januari 2018
Dhr. J. Stellinga                      - lid             - Gem. Achtkarspelen
Mw. C. van der Laan                    - lid             - Gem. Heerenveen
Dhr. A. Ekhart                         - lid             - Gem. Leeuwarden
Dhr. E. van Esch                       - voorzitter/lid  - Gem. Ooststellingwerf
Dhr. W. Kooistra                       - lid             - Gem. Opsterland
Dhr. R. Haverkort                      - secretaris      - Gem. Smallingerland
Mw. E. Bruins Slot                     - lid             - Gem. Tytsjerksteradiel
Dhr. C. Trompetter                     - lid             - Gem. Weststellingwerf
__________________________________________________________________________________________
Begroting 2019 GR Sw 'Fryslân' - CONCEPT                                              17/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>8 Vaststelling begroting 2019
Vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur
van GR Sw 'FRYSLÂN' op 6 juli 2018
                                                  , voorzitter.
                                                  , secretaris.
__________________________________________________________________________________________
Begroting 2019 GR Sw 'Fryslân' - CONCEPT                                              18/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Bijlage 1: Leningen
Leningverstrekker        Afsluiting loop      Lening Renteperc.     Saldo       Aflossing            Saldo   Rente
                                     tijd                       1-1-2019         per    bedrag 31-12-2019     2019
                                       jr.          €        %                                €           €       €
ABN/AMRO roll-over       1-10-2000     20   4.537.802    1,98%     453.781  1-7-2019    226.890     226.891   6.739
Bank Ned. Gemeenten      24-2-2012     10   3.000.000    2,69%   1.200.000 24-2-2019    300.000     900.000  25.555
Bank Ned. Gemeenten      24-4-2013     10   1.800.000    1,78%     900.000 24-9-2019    180.000     720.000  15.219
TOTAAL LENINGEN (lopend)                   9.337.802            2.553.781              706.890   1.846.891  47.513
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>