<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Meerjarenkoers
2023-2026
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoud:
Algemeen

Voorwoord                                                              4
Wat doen Brandweer Fryslân en de afdeling Crisisbeheersing?            5
Wat doet GGD Fryslân?                                                  7
Hoe zijn we georganiseerd?                                             8
Veiligheidsregio Fryslân in cijfers                                    9
Wettelijke basis                                                   10-11
Evaluatie beleidsplannen 2019 – 2022                               12-13




                                                                           Algemeen
Veiligheid

Inleiding beleidsplan Veiligheid                                   12-22
Accent voor de komende jaren                                       23-29
Borging wettelijke adviestaken                                     30-33

Bijlage 1: Borging wettelijke eisen                                34-35


Gezondheid

Inleiding                                                          38-41
Elkenien: voor alle inwoners van Fryslân                           42-43
Bijdrage en rollen GGD Fryslân                                        44
Ontwikkelingen en ambities in de context van publieke gezondheid   45-47
Agenda publieke gezondheid voor Elkenien                           48-49
Lyts                                                               50-53
Jong                                                               54-57
Grut                                                               58-61
Wiis                                                               62-65
Organisatie                                                        66-67

Bijlage 1:
Bronnen en cijfers die we volgen                                   68-69

Bijlage 2:
Totaaloverzicht taken en wettelijke grondslag                        70



                                                                            3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                                           Wat doen Brandweer Fryslân en
                                                                                           de afdeling Crisisbeheersing?
                                                                                           De kerntaken op het gebied van                    de opvang van vluchtelingen. De afdeling
                                                                                           brandweerzorg, crisisbeheersing en                is verantwoordelijk voor werving, selectie
                                                                                           geneeskundige hulpverlening worden                en vakbekwame crisisorganisatie. Daarnaast
                                                                                           uitgevoerd door Brandweer Fryslân en de           geeft de afdeling Crisisbeheersing advies bij
                                                                                           afdeling Crisisbeheersing. Wij richten ons        de voorbereiding van risicovolle evenementen
                                                                                           op fysieke veiligheid: het voorkomen en           en bevordert het risicobewustzijn en de
                                                                                           beheersen van risico’s en het bestrijden van      redzaamheid van Friese inwoners.




                                                                                                                                                                                                Algemeen
                                                                                           incidenten en crises.



    Voorwoord
                                                                                                                                             Tot slot zorgt de afdeling voor afspraken,
                                                                                           Brandweer Fryslân                                 afstemming en coördinatie tussen alle
                                                                                           Brandweer Fryslân voorkomt, beperkt en            betrokken partijen. Denk daarbij aan de
                                                                                           bestrijdt brand en ongevallen. Het ‘beperken’     verbinding met:
                                                                                           en ‘bestrijden’ kent een grote verscheidenheid
                                                                                           aan uitingsvormen. Brandweer Fryslân rukt         • Hulpdiensten, andere veiligheidsregio’s en
                                                                                           per jaar tussen de 3.500 en 4.000 keer uit. De     vitale partners
                                                                                           meeste meldingen (plusminus twee derde            • Zorgorganisaties (de GHOR-taak van de
    Voor u ligt de meerjarenkoers        Op het moment van schrijven staat ons land        van de meldingen) zijn brandgerelateerd.           afdeling Crisisbeheersing). Tijdens crises
                                         voor de nodige opgaven. Dit brengt ook voor       De overige meldingen gaan veelal over              coördineert de GHOR de samenwerking tussen
    van Veiligheidsregio Fryslân.
                                         Fryslân de nodige uitdagingen met zich mee.       hulpverlening bij verkeersongevallen, dieren       de verschillende geneeskundige hulpdiensten,
    Een beleidsplan waar we              De aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt,         in nood (denk aan mesthulpverlening) en            zodat ze samen één hulpverleningsketen
                                         de gevolgen van krimp en vergrijzing, het         het verlenen van hulp aan andere partijen.         vormen. Voorafgaand aan een crises vervult
    onder andere het programma
                                         toenemende verschil tussen arm en rijk en de      Daarnaast zien we de laatste jaren een             de GHOR een adviserende rol. Daarnaast
    Veiligheid en de Agenda              veranderende inrichting van ons landschap         toename van het aantal meldingen dat gaat          voorziet de GHOR alle hulpdiensten van
                                         - maatschappelijke ontwikkelingen die van         over de aantasting van de leefomgeving, zoals      dezelfde informatie, zodat de gehele keten
    Publieke Gezondheid voor
                                         invloed zijn op ons werk en waar we ons op        wateroverlast en natuurbranden.                    goed voorbereid is op een crisis. Kortom:
    het programma Gezondheid             zullen moeten voorbereiden. Om u zo goed                                                             de GHOR is de verbindende schakel tussen
                                         mogelijk mee te nemen in de meerjarenkoers,       Het voorkomen van branden en ongevallen gaat       veiligheid en gezondheid.
    toelichten. Het doel van de
                                         hebben we het plan inhoudelijk verdeeld in de     grotendeels over het adviseren over ruimtelijke   • Friese gemeenten (de taak bevolkingszorg
    meerjarenkoers is laten zien         twee hoofdthema’s veiligheid en gezondheid. In    plannen, omgevingsplannen en de aanvragen          van de afdeling Crisisbeheersing). De afdeling
                                         het eerste deel van het beleidsplan schetsen we   voor evenementen- en omgevingsvergunningen.        Crisisbeheersing ondersteunt ook gemeenten
    welke koers wij de komende
                                         onze opdracht, hoe wij zijn georganiseerd om      Daarnaast geven we onder de noemer                 bij de voorbereiding op een crisis. De afdeling
    jaren willen varen: dit is hoe wij   aan die opdracht te voldoen, wat de wettelijke    ‘Brandveilig Leven’ voorlichtingen om mensen       is verantwoordelijk voor:
                                         basis vormt voor ons werk en we blikken terug     bewust te maken van de gevaren van brand en        - de bemensing van de expertteams
    een bijdrage gaan leveren aan
                                         op het vorige beleidsplan. Vervolgens geven we    hoe deze te voorkomen.                             - de opleiding en oefening van het
    de veiligheid en de gezondheid       voor zowel het programma Veiligheid als het                                                            gemeentelijk personeel en de expertteams
                                         programma Gezondheid uitleg over de koers         Crisisbeheersing                                   - actuele plannen
    van de inwoners van Fryslân.
                                         en richting.                                      De afdeling Crisisbeheersing speelt een grote
                                                                                           rol in uiteenlopende typen crises. Van fysieke
                                                                                           veiligheidsissues, een vogelgriepuitbraak
4                                                                                                                                                                                                5
                                                                                           tot de COVID-19-crisis en de coördinatie van
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                                                                       Wat doet GGD Fryslân?
    De afdeling Crisisbeheersing heeft zich meer    Veiligheidsregio’s zijn oorspronkelijk opgericht   GGD Fryslân (hierna te noemen: “de GGD”)           jeugdgezondheidszorg, maar ook met onze
    dan eens bewezen. Vooral de afgelopen jaren     voor brandweer en acute crisisbeheersing. Het      is de gezondheidsdienst van de Friese              infectiebestrijding. Denk aan de bestrijding
    is een beroep gedaan op de coördinerende rol.   doel was altijd om acuut slagkracht te kunnen      gemeenten. Het hoofddoel van de GGD is             van het coronavirus, medische milieukunde en
    Met name in de afstemming en uitwisseling van   leveren bij rampen of grote incidenten. Dat        de volksgezondheid te beschermen en te             beroeps- en reizigersvaccinatie.
    data tussen veiligheidsregio, gemeenten en de   uitgangspunt hanteert Veiligheidsregio Fryslân     bevorderen. Dit doen wij onder meer door:
    landelijke overheid.                            ook. Mocht er landelijk toch een afwijkend                                                            Bij rampen en crises te waken
                                                    besluit worden genomen, dan conformeren wij        Monitoring, signalering en                         over de publieke gezondheid:




                                                                                                                                                                                                           Algemeen
                                                    ons hieraan en voeren we de taak uit zoals van     advisering:                                        In het geval van persoonlijke of collectieve
                                                    ons mag worden verwacht.                           De GGD levert informatie over gezondheid aan       crisis, ondersteunen we inwoners, gemeenten
                                                                                                       Friese inwoners, overheden en ketenpartners.       en netwerkpartners bij het beperken
                                                                                                       Een belangrijk onderdeel hiervan is de             van schade en het herstellen van de
                                                                                                       jeugdgezondheidszorg. Kinderen van 0-4             levenskwaliteit. Denk daarbij aan mensen
                                                                                                       jaar komen op het consultatiebureau,               met psychische problematiek, schulden- en/
                                                                                                       kinderen van 4-12 jaar worden gezien door          of verslavingsproblematiek. Omdat de
                                                                                                       de jeugdverpleegkundige en de arts op de           problematiek in veel gevallen meervoudig
                                                                                                       basisschool en het contact met jeugd van 12+       is, is het van groot belang de zorg juist af
                                                                                                       loopt via de middelbare school. Ook signalering    te stemmen om verder leed en/of escalatie
                                                                                                       en eventuele doorverwijzing naar de eerste lijn    te voorkomen. Hiervoor zijn onder meer
                                                                                                       wordt opgepakt door de GGD.                        de meldpunten ‘zorgwekkend gedrag’ en
                                                                                                       De GGD informeert gemeenten en                     ‘vervuiling en verwaarlozing’ ingericht.
                                                                                                       netwerkpartners met behulp van
                                                                                                       epidemiologische gegevens, maar ook door           Toezicht te houden:
                                                                                                       onderzoek en specifieke vakkennis zoals            Wij voeren inspecties uit en houden toezicht
                                                                                                       medische milieukunde.                              op de kwaliteit op het moment dat de
                                                                                                                                                          volksgezondheid in het geding kan komen.
                                                                                                       Uitvoering te geven aan                            Denk hierbij aan inspectie op kinderopvang en
                                                                                                       gezondheidsbescherming en                          technische hygiënezorg.
                                                                                                       gezondheidsbevordering:
                                                                                                       Wij stimuleren Friese inwoners om gezond te        De GGD is hiermee een advies- en
                                                                                                       blijven én gezonder te worden. Dit doen we         uitvoeringsorganisatie van en voor alle Friese
                                                                                                       door middel van gezondheidsbevordering op          gemeenten. Wij werken lokaal waar het kan,
                                                                                                       lokaal en provinciaal niveau. Onderdeel hiervan    zodat we dicht bij de inwoner en gemeente
                                                                                                       is preventie in de breedste zin van het woord,     staan, en provinciaal waar het moet.
                                                                                                       gericht op leefstijl, leefomgeving en opvoeding.
                                                                                                       Wij coördineren de Friese Preventieaanpak en
                                                                                                       werken met veel partners aan gelijke kansen op
                                                                                                       gezondheid voor alle inwoners van Fryslân.
                                                                                                       Daarnaast bieden we Friese inwoners indien
                                                                                                       nodig bescherming op het gebied van
6                                                                                                                                                                                                            7
                                                                                                       gezondheid. Dit doen we uiteraard met onze
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>    Hoe zijn we georganiseerd?
    Met GGD Fryslân, Brandweer Fryslân                GGD Fryslân werkt zoveel mogelijk vanuit
    en crisisbeheersing onder één dak,                regioteams: lokaal, dicht bij inwoners en
    ontstaat één organisatie die dé alerte            gemeenten. Sommigen taakvelden zijn
    en slagvaardige organisatie is waarin             provinciaal. Afhankelijk van de opgave, heeft
    gemeenten zich verbinden en zich                  de GGD een bepaalde rol. We zijn adviseur,
    verbonden voelen op het terrein van               kennispartner, regisseur, coördinator, verbinder
    publieke gezondheid en fysieke veiligheid.        of toezichthouder. We dragen zorg voor de
    Zo draagt Veiligheidsregio Fryslân bij aan        uitvoering van onze taken, zijn verbindend in
    een veilig en gezond Fryslân.                     het medische, fysieke en sociale domein en als
                                                      netwerkorganisatie een spin in het web op het
    Bij Brandweer Fryslân werken meer dan 1.400       gezondheid en welzijn. Binnen de reguliere
    mensen, waaronder ongeveer 50 beroepsbrand-       GGD zijn er ongeveer 550 medewerkers aan
    weermensen en 1.200 vrijwilligers. Daarnaast      het werk. Als gevolg van corona is er een veel
    zijn zo’n 150 mensen actief in de beroepsonder-   groter personeelsbestand dat nog in de lucht
    steuning. De brandweerorganisatie is onderver-    wordt gehouden in opdracht van het Ministerie
    deeld in twee geografische afdelingen: Noord      van VWS.
    en Zuid. Elke geografische afdeling heeft naast
    de zorg voor de repressieve organisatie ook de    Er wordt gewerkt in zelforganiserende teams.
    zorg voor een functioneel gebied: vakbekwaam-     De kracht van zelforganisatie is dat een
    heid en materieelbeheer. Het derde functioneel    professional hiermee de ruimte heeft om dat te
    gebied, risicobeheersing en planvorming, is       doen wat er (lokaal) nodig is voor de inwoner,
    verantwoordelijk voor adviseringen, planning      gemeente of netwerkpartner. Uiteraard binnen
    en het uitvoeren van procedures voor de hele      kaders en wet- en regelgeving.
    provincie.
                                                      Onze bedrijfsvoeringstaken zijn ondergebracht
    Binnen Veiligheidsregio Fryslân houden            in het organisatieonderdeel Bedrijfsvoering,
    circa 30 medewerkers zich direct bezig met        waarin circa 125 medewerkers werkzaam zijn.
    crisisbeheersing. Daarnaast zijn er veel mensen   Zij ondersteunen en faciliteren de primaire
    betrokken via het grote netwerk dat er is.        processen van de brandweer, de GGD en
    Meest in het oog springende zijn de 300           crisisbeheersing.
    crisisfunctionarissen die bij Friese overheden
    werken en zo een deel van hun tijd gebruiken
    voor het (voorbereid zijn op het) beheersen van
    crises. Ook zijn er veel samenwerkingspartners
    annex met crisisbeheersing variërend van
    onderwijsinstellingen tot nutsbedrijven en van
    zorginstellingen tot commerciële bedrijven.


8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>     Wettelijke basis
     Veiligheid                                                                                                Gezondheid
     Veiligheid is bij uitstek een lokale aangelegen-     In de afgelopen beleidsperiode is de Wet             De Wet Publieke Gezondheid (WPG) is het      Naast de Wet Publieke Gezondheid zijn er
     heid en een verantwoordelijkheid van ons             veiligheidsregio’s geëvalueerd. In deze evaluatie    belangrijkste kader voor het werk binnen     nog andere wetten van toepassing waardoor
     allemaal. Door te reizen, te werken en te wonen      is te lezen dat de commissie Muller concludeert      de GGD. Deze wet biedt de grondslag voor     bepaalde taken zijn belegd bij GGD;
     ontstaan in ons dagelijks leven continu risico’s     dat veiligheidsregio’s goed functioneren als         de taakvelden Jeugdgezondheidszorg,          publieke gezondheidszorg asielzoekers,
     voor de veiligheid. Omdat onze veiligheid            het gaat om regionale branden, incidenten en         Gezondheidsbevordering,                      maatschappelijke crisisondersteuning,
     voortdurend op de proef wordt gesteld, is            crises. Maar, crises worden ingewikkelder en         Infectieziektebestrijding,                   inspecties WMO, meldpunten zorg




                                                                                                                                                                                                         Algemeen
     het een belangrijk thema in het beleid van           overschrijden vaker regionale grenzen. Gevolg        Rijksvaccinatieprogramma, Epidemiologie,     en veiligheid, lijkschouw, forensische
     nationale, regionale en lokale overheden.            hiervan is dat we meer moeten samenwerken:           Beleidsadvisering, Medische Milieukunde,     geneeskunde en inspecties kinderopvang.
                                                          veiligheidsregio’s onderling, maar ook met           TBC, Soa Sense, Technische hygiënezorg,      Een volledig overzicht van de wettelijke
     Hoewel veiligheid vooral een lokale aan-             crisispartners en het Rijk. De commissie adviseert   Academische Werkplaats en                    grondslag per GGD-taak staat in bijlage 2.
     gelegenheid is, beperken rampen en crises            het kabinet daarom in de wet een duidelijk           Ouderengezondheidszorg.
     zich vaak niet tot de gemeentegrens. Om              onderscheid te maken tussen crisisbeheersing en
     zowel de bestuurlijke aansturing als de              brandweerzorg, zodat regionale en landelijke         De Wet Publieke Gezondheid staat aan
     operationele bestrijding van rampen en crises        samenwerking meer afgedwongen wordt en om            de vooravond van wijzigingen. Hoe dit
     effectiever en efficiënter te maken, is de Wet       de GHOR-organisatie onder te brengen binnen          eruit komt te zien, is nog niet duidelijk.
     veiligheidsregio’s opgesteld. Hierin is vastgelegd   crisisbeheersing.                                    Er wordt in de eerste plaats gewerkt
     dat er 25 veiligheidsregio’s in Nederland zijn.                                                           aan een structureel wettelijk kader voor
     Veiligheidsregio Fryslân is één van deze regio’s.    Tot op heden heeft dit nog niet geresulteerd in      de bestrijding van infectieziekten met
                                                          een aanpassing van de wet. Mocht de wetgever         pandemisch potentieel. In de tweede en
     De Wet veiligheidsregio’s beschrijft in artikel      deze adviezen overnemen, dan gaat dit zeker          derde tranches zal gewerkt worden aan de
     10 welke taken gemeenten aan het bestuur             impact hebben op onze interne manier van             onderwerpen die onder de WPG moeten
     van de veiligheidsregio overdragen. Het gaat         organiseren. De buitenmuren lijken echter            (blijven) vallen.
     om taken op het gebied van rampenbestrijding         intact te blijven en vanuit die gedachte is dit
     en crisisbeheersing, brandweerzorg, de               nieuwe beleidsplan ook opgesteld. Uiteraard
     geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de        blijven we deze ontwikkeling nauwlettend
     regio (GHOR) en risicobeheersing en -advisering.     volgen en mocht het toch een grote impact
                                                          hebben op ons beleid, dan komen wij hier bij
                                                          het bestuur op terug.




10                                                                                                                                                                                                       11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>     Evaluatie beleidsplannen
     2019 – 2022
     Iedere vier jaar maken we een nieuw                  Dat betekent dat de Friese crisisorganisatie en     Kortom: het fundament van de organisatie            Uit de evaluatie bleek ook dat de haalbaarheid
     beleidsplan. Dat betekent uiteraard niet dat         de brandweer altijd gereed stonden op het           is veelvuldig getest en toch voldoende              van de ambities niet altijd meetbaar is. Soms
     vorige beleidsplannen niet meer van betekenis        moment dat het nodig was. GGD Fryslân is            robuust gebleken. Wel hebben deze crises,           omdat een ambitie onduidelijk geformuleerd
     zijn. We proberen zoveel mogelijk de lijn            erin geslaagd om naast zijn belangrijke rol in      met name de coronacrisis, een stagnerende           is, maar veelal omdat het meetbaar maken van
     van de vorige beleidsplannen door te zetten,         het bestrijden van het coronavirus, de overige      impact gehad op het realiseren van                  een ambitie uitdagender in de uitvoering is
     maar leggen elke beleidsperiode nieuwe               publieke gezondheidszorgtaken zoveel mogelijk       ontwikkelingen en vernieuwingen. Kijken we          dan vooraf gedacht. Het op orde brengen van
     accenten. In het najaar van 2021 zijn de vorige      uit te voeren. Zo is de vaccinatiegraad voor de     naar de geformuleerde ambities in het vorige        de datahuishouding is een thema dat door de




                                                                                                                                                                                                                    Algemeen
     meerjarenbeleidsplannen geëvalueerd om zo            vaccinaties van het Rijksvaccinatieprogramma        beleidsplan, dan zien we dat we hier niet           gehele organisatie speelt. Ook dit thema krijgt
     informatie op te halen die kan helpen bij het        op peil gebleven en voor de HPV-vaccinatie zelfs    helemaal in geslaagd zijn. Weliswaar zijn op alle   een plek in het nieuwe beleidsplan.
     maken van de nieuwe beleidsplannen.                  gestegen. De advisering aan gemeenten over          geformuleerde ambities stappen gezet, maar
                                                          hun beleid en ontwikkeling ging grotendeels         niet altijd in die mate waar vooraf op gehoopt
     Een belangrijk verschil met de vorige                door.                                               was. Een aantal van deze ambities komen
     beleidsperiode is dat er voorheen gewerkt                                                                dan ook in het nieuwe meerjarenbeleidsplan
     werd met drie beleidsplannen: Gezondheid,            Mooie bijkomstigheid is dat dit beeld door          terug, al dan niet met een actualisatie van de
     Veiligheid en Organisatie. Tijdens het project       meerdere partijen werd onderstreept. De             beschrijving.
     ‘Begroting 3.0’ koos het bestuur ervoor dit terug    inspectie Justitie & Veiligheid heeft bevestigd
     te brengen naar Gezondheid en Veiligheid. De         dat onze veiligheidsregio in ruime mate voldoet
     overkoepelende beleidsthema’s die voorheen in        aan de basisvereisten van crisismanagement.
     het programma Organisatie beschreven werden,         Sterker nog, ze noemen Veiligheidsregio
     worden geïntegreerd in de programma’s                Fryslân een voorbeeld voor andere regio’s.
     Gezondheid en Veiligheid. Daarnaast is er            Ook hebben we de afgelopen beleidsperiode
     deze beleidsperiode voor gekozen een agenda          jaarlijks de HKZ-audit (het certificaat dat
     Publieke Gezondheid te hanteren voor het             de kwaliteitsnormen van de GGD en GHOR
     beleidsplan Gezondheid.                              toetst) positief afgerond. Als kers op de taart
                                                          ontvingen we zowel vlak voor, als direct na de
     Uit de evaluatie bleek dat er in de afgelopen        coronacrisis het certificaat Great Place to Work.
     beleidsperiode veel werk is verzet. Met als          Een certificaat dat uitgegeven wordt wanneer
     prettige constatering dat de organisatie             het personeel de organisatie als bijzonder
     naar behoren heeft gefunctioneerd. De                positief beoordeelt.
     beleidsperiode begon met de calamiteit rondom
     de Msc Zoë. Een jaar later barstte de coronacrisis
     in volle omvang los. Ondanks deze bijzondere
     gebeurtenissen, zijn de basistaken zoveel
     mogelijk naar behoren uitgevoerd.




12                                                                                                                                                                                                                  13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>     Beleidsplan
      Veiligheid
     2023-2026
14                 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                                                              Wat kunt u de komende vier jaar
     Inleiding beleidsplan Veiligheid
                                                                                                                                                                    blussen van een brand, een GRIP-opschaling,
                                                                                                              van ons verwachten?                                   vogelgriep, gevolgen van polarisatie in de
                                                                                                                                                                    samenleving of wateroverlast: wij zijn er altijd.
     Het beleidsplan Veiligheid beschrijft wat de     Wie het beleidsplan Veiligheid 2019 – 2022              Wij zijn 24/7 alert en paraat                         Het lijkt zo vanzelfsprekend dat er tijdens een
     gemeenten van ons kunnen verwachten de           naast dit beleidsplan legt, zal zien dat er veel        We beschikken over een robuuste crisis-               crisis gecoördineerd hulp wordt verleend. En
     komende vier jaar. We kiezen er bewust voor      overeenkomsten zijn. Thema’s die destijds               en brandweerorganisatie met passend en                dat de brandweer komt wanneer er brand of
     het beleidsplan op hoofdlijnen te behandelen.    relevant waren, zijn dat nog steeds. Dit is mede        voldoende personeel, zodat we 24/7 alert              een incident is. Zaken die zo logisch lijken, dat
     Als we iets hebben geleerd van de afgelopen      ingegeven door het risicobeeld op basis van             zijn en samen paraat staan.                           we soms bijna vergeten wat ervoor nodig is om
     beleidsperiode, is dat het ondoenlijk is om      het Regionaal Risicoprofiel van onze regio.                                                                   dit te realiseren. Eigenlijk ook maar goed, want
     op te schrijven wat we over vier jaar gaan       Er zijn aanpassingen in de omschrijvingen               Onze crisis- en brandweerorganisatie staat            het toont aan dat Veiligheidsregio Fryslân doet
     doen. De concretisering van het beleidsplan      gedaan, zodat ze beter passen bij de komende            er wanneer het nodig is: 24 uur per dag en            waarvoor het bestaat.
     vindt plaats in de jaarlijkse kaderbrief en de   beleidsperiode. Maar al met al bouwen we                7 dagen per week. Of het nu gaat om het
     Programmabegroting, inclusief bijbehorende       voort op het fundament dat er al ligt.




                                                                                                         ‘‘
     dekkingsvoorstellen. De verantwoording
     verloopt vervolgens via de bestuursrapportages
     en het jaarverslag.

                                                                                                              24/7 alert en paraat
                                                                                                              Marten Brander – vrijwilliger

                                                                                                              Werving van vrijwilligers
                                                                                                              in Hallum




                                                                                                                                                                                                                        Veiligheid
     Wat u van ons kunt verwachten aan de hand van vijf thema’s:
                                                                                                              Om 24/7 alert en paraat te kunnen zijn

     • Wij zijn 24/7 alert en paraat                                                                          hebben we continu voldoende vrijwilligers
                                                                                                              nodig. In Hallum hadden we te maken met een grotere uitstroom dan instroom, waardoor we
     • Wij dragen bij aan het voorkomen van crises en branden
                                                                                                              op een andere manier naar onze werving zijn gaan kijken. Deze werving ging altijd via via, maar
     • Wij werken duurzaam en omgevingsbewust                                                                 dit leek nu niet voldoende.
     • Wij zetten de netwerksamenleving centraal
     • Wij werken informatiegestuurd met betrouwbare data                                                    Om die reden zijn we een breed wervingsproject gestart, ondersteund vanuit de organisatie.
                                                                                                              We hebben flyers gemaakt die we deur-tot-deur verspreidden, er heeft een Facebookcampagne
                                                                                                              gedraaid en we maakten spandoeken. Daarnaast hebben we de gemeente benaderd om inzicht
     De eerste twee gaan over wat we doen, de laatste drie beschrijven waar we het
                                                                                                              te krijgen in welke inwoners geschikte kandidaten zouden kunnen zijn. We willen natuurlijk
     accent op leggen bij de uitvoering daarvan.
                                                                                                              niet discrimineren, maar bijvoorbeeld mensen die al op leeftijd zijn, nodigen we niet uit om
                                                                                                              vrijwilliger te worden. Met de geschikte kandidatenlijsten hebben we gekeken naar een
                                                                                                              zone van zo’n 5 minuten rond de kazerne. Daarbij hebben we rekening gehouden met onze
                                                                                                              opkomsttijden. Alle personen binnen deze zone zijn uitgenodigd voor een informatieavond.

     Wij schrijven het document primair voor de
     gemeenten. Tegelijkertijd is het beleidsplan
     ook een wettelijke verplichting, waarbij
                                                      kiezen wij ervoor niet alle onderdelen in het
                                                      hoofddocument op te nemen. In plaats daarvan
                                                      kunt u in bijlage 1 lezen waar de andere
                                                                                                              Uiteindelijk leverde dit een aantal geschikte kandidaten, waarvan er nu twee werkzaam zijn als
                                                                                                              vrijwilliger.


                                                                                                              Het vraagt wat inspanning, maar we zijn tevreden over het resultaat en willen dit daarom
                                                                                                                                                                                                                  ‘‘
     de Wet veiligheidsregio’s eisen stelt aan        wettelijke onderdelen van het beleidsplan
                                                                                                              periodiek blijven doen.
     wat er minimaal in een beleidsplan moet          beschreven zijn of terug te vinden zijn.
16                                                                                                                                                                                                                      17
     worden opgenomen. Voor de leesbaarheid
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>     Fryslân heeft een crisisorganisatie voor de vaste     de risico’s van een eventuele verlaging, en het
     wal en een crisisorganisatie (Coördinatieteam         uitwerken van verschillende scenario’s over
     Waddeneilanden) voor de Waddeneilanden                hoe dan nog steeds de dienstverlening op
     ingericht. Daarnaast beschikken we over een           peil gehouden kan worden. Denk aan betere
     fijnmazig netwerk van brandweerposten                 arbeidsmarktcommunicatie, het verkorten van
     om overal in de provincie brandweerzorg te            opleidingen (maar behouden van kwaliteit),
     kunnen verlenen. Beide organisaties blijven 24/7      slimmer alarmeren en het benutten van de kracht
     in de lucht doordat meer dan 1.500 mensen             van de ‘mienskip’, die graag wil helpen bij crises.
     (300 crisisfunctionarissen en 1.250 repressieve
     medewerkers, op 50 beroepsbrandweermensen             Daarnaast blijven we waarde hechten aan het           Voorkomen van crises en branden
     na allemaal op vrijwillige basis) bereid zijn om,     certificaat Great Place to Work, waarmee we
     veelal naast hun dagelijks werk, in actie te komen    aantonen dat we een aantrekkelijke werkgever          Omgevingswet
     wanneer er een crisis, ramp of brand is.              zijn. Niet alleen omdat we belangrijk werk            Dankzij de Omgevingswet kunnen wij als veiligheidsregio straks sneller inbreng leveren over
     Al deze mensen moeten opgeleid en beoefend            verrichten, maar ook omdat we vanuit een breed        brandveiligheid en omgevingsveiligheid, maar ook voor evenementen of overstromingen.
     zijn. Dat moet efficiënt, leuk en uitdagend           perspectief kijken hoe we onze organisatie            Het samenvoegen van wetten en het meer integraal werken biedt kansen om de onderwerpen
     zijn. Ze moeten van plannen, werkinstructies,         interessant kunnen maken en houden voor               waar wij als veiligheidsregio voor staan beter en eerder in het proces voor het voetlicht te
     netwerkkaarten en coördinatiestructuren worden        iedereen die geïnteresseerd is om zijn steentje bij   brengen. Twee voorbeelden hiervan zijn omgevingstafels en de borging van (gebouw)regels in
     voorzien. De operationele informatievoorziening       te dragen aan een veiliger Fryslân.                   een omgevingsplan.




                                                                                                                                                                                                                  Veiligheid
     moet actueel en afgestemd zijn. Het materieel
     moet op de risico’s afgestemd en beschikbaar          Verder is er een inhoudelijke wijziging van het       Omgevingstafels
     zijn. En inzetten moeten worden geëvalueerd           werk nodig, vooral voor de crisisorganisatie. De      Een nieuw element van de Omgevingswet zijn de zogenaamde omgevingstafels. Dit zijn
     om een volgende keer nog beter voorbereid             Friese crisisorganisatie – van oudsher gericht op     overlegvormen tussen aanvrager, gemeente en relevante partners waarbij een aanvraag of
     te zijn. Daarbij hoeft het niet uit te maken          de traditionele flitsrampen – ontwikkelt zich         initiatief wordt besproken. Door dit gezamenlijk en integraal te doen, ontstaat in één overleg
     of je nu vrijwilliger, beroepsmedewerker of           steeds meer tot een adaptieve crisisorganisatie       een compleet beeld van de mitsen, maren en te nemen stappen om een initiatief van de
     piketfunctionaris bent: als je wordt opgeroepen,      die anticipeert op complexe dreigingen. De            grond te krijgen. De aanvrager weet direct waar hij/zij aan toe is en wat er nog aan huiswerk
     dan voer je je taak correct uit zoals je dat hebt     calamiteit met de Msc Zoë, de boerenprotesten,        ligt en alle relevante partijen kunnen direct hun belangen, wensen en eisen inbrengen. De
     geleerd.                                              de coronacrisis en de opvang van vluchtelingen uit    omgevingstafel komt in de plaats van wat we nu het vooroverleg noemen.
                                                           Oekraïne zijn hier voorbeelden van. Door verder
     De komende vier jaar mag u van ons verwachten         te investeren in het evalueren en het vergroten       Borging van (bouw)regels in het omgevingsplan
     dat wij dit blijven doen. Een uitspraak die           van het lerend effect, kunnen we onze organisatie     Een ander nieuw element dat voortkomt uit de Omgevingswet is een voordeel dat ontstaat
     ambitieuzer is dan het lijkt. Het is een steeds       nog beter inrichten op een veranderende vraag.        door de bundeling van oude, losse wetten. Daarnaast maakt een omgevingsplan het mogelijk
     grotere uitdaging om mensen te interesseren           In de komende beleidsperiode willen we een            meer regels op te nemen dan vroeger. In een bestemmingsplan moet elke regel ruimtelijk
     voor een rol binnen de crisisorganisatie of           antwoord hebben op hoe we dit het meest               relevant zijn zoals dat heet. Met andere woorden: elke regel moet direct slaan op iets in de
     als brandweervrijwilliger. Ondanks dat dit            effectief en efficiënt kunnen organiseren.            ruimte. In de nieuwe situatie mogen gemeenten ook zogenaamde procesregels invoegen,
     aantal in Fryslân nog steeds op peil blijft, is het                                                         waarbij bijvoorbeeld voorwaarden worden gesteld aan het bouwen in overstromingsgebieden
     noodzakelijk om voorbereid te zijn voor het geval     Dit brengt ook met zich mee dat we oog hebben         of in de buurt van buisleidingen. Een voorbeeld hiervan zou kunnen zijn dat ontwikkelingen
     deze trend stagneert.                                 voor de continuïteit van het eigen proces in het      alleen mogelijk zijn na inwinnen van advies van de veiligheidsregio.
                                                           geval van een langdurige crisis. Een dergelijke
     Dit vraagt via een strategische personeelsplanning    crisis raakt ook de individuen binnen de crisis- en
18                                                                                                                                                                                                                19
     om meer inzicht in de mate van paraatheid,            brandweerorganisatie. We moeten voorbereid
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>     zijn om ook in zo’n situatie ervoor te zorgen dat    regeling van Fryslân beseffen we onze impact     Wij dragen bij aan het voorkomen                     mate betrokken zijn bij deze onderwerpen,
     we 24/7 alert en samen paraat staan.                 op de begroting van gemeenten en dragen we       van crises en branden                                kunnen we gemeenten van kwalitatief
     Een ander aandachtspunt voor de komende              bij hun huishoudboekje op orde te houden. Dit    We adviseren en informeren burgers,                  hoogwaardig advies voorzien. Met een bredere
     beleidsperiode is dat we ons uiterste best blijven   bewustzijn hebben we altijd uitgedragen en dat   gemeenten, instellingen en ketenpartners             kijk op risico’s en het leveren van kennis en
     doen zo efficiënt mogelijk met middelen om           mag u ook de komende vier jaar weer van ons      op zo’n manier dat de veiligheid en/of het           inzicht, kunnen deze risico’s worden voorkomen
     te gaan. Als grootste gemeenschappelijke             verwachten.                                      veiligheidsbewustzijn toeneemt.                      of beperkt.


                                                                                                           Waar de repressieve kant van de                      De komst van de Omgevingswet biedt kansen
                                                                                                           veiligheidsregio vaak de eerste taak is waarmee      om onze positie als betrouwbare partner van
                                                                                                           we geassocieerd worden, kennen we daarnaast          gemeenten op het gebied van veiligheid te
                                                                                                           een minstens zo belangrijke preventieve kant.        verstevigen. Niet alleen geven we dan advies
                                                                                                           We adviseren burgers, gemeenten, instellingen        over ruimtelijke plannen, omgevingsplannen
                                                                                                           en ketenpartners over het voorkomen van              en aanvragen voor evenementen- en
                                                                                                           veiligheidsrisico’s en het verkleinen van effecten   omgevingsvergunningen, maar participeren
                                                                                                           als gevolg van de risico’s.                          we actief en bij voorkeur vroegtijdig in de
                                                                                                                                                                ontwikkeling van omgevingsvisies, -plannen en
                                                                                                           Hierin toont de veiligheidsregio haar veelzijdige    -vergunningen.
                                                                                                           gezicht. Natuurlijk adviseren we over het




                                                                                                                                                                                                                  Veiligheid
                                                                                                           beheersen van crises en de basis brandweerzorg.      Zo kunnen we op een veel eerder moment
                                                                                                           Maar ook over zaken als (geneeskundige)              in het proces de indiener voorzien van
                                                                                                           hulpverlening, evenementen, gevaarlijke              de juiste informatie en meegeven welke
                                                                                                           stoffen, natuurgeweld en gaswinning. Een             veiligheidsaspecten van belang zijn voordat een
                                                                                                           complete lijst aan adviestaken die wij voor          plan concreet wordt. Aan de achterkant van het
                                                                                                           gemeenten uitvoeren vindt u op pagina 30.            proces blijven we onze toezichtwerkzaamheden
                                                                                                                                                                uitvoeren om erop toe te zien dat de uitvoering
                                                                                                           Waar voorheen het credo was dat regels leidend       van de activiteiten net zo veilig gebeurt als
                                                                                                           en bepalend zijn, vindt advisering nu veel           eerder is afgesproken met de gemeenten of
                                                                                                           meer plaats aan de hand van risicoanalyses.          andere partners.
                                                                                                           De belangrijkste daarvan zijn beschreven in
                                                                                                           het Regionaal Risicoprofiel, ondersteund door        Nu laat het adviseren over veiligheid zich
                                                                                                           het Incident Risicoprofiel en de Risico Index        niet altijd in wet- en regelgeving vastleggen.
                                                                                                           Natuurbranden (RIN). Gemeenten kunnen                Menselijk handelen is nog steeds de meest
                                                                                                           een sterke bijdrage leveren aan het verhogen         voorkomende oorzaak van branden.
                                                                                                           van de veiligheid door bij het opstellen van         Vandaar dat wij ons best doen om het
                                                                                                           omgevingsplannen rekening te houden                  veiligheidsbewustzijn van de inwoners van
                                                                                                           met de brede scope aan veiligheidsrisico’s           Fryslân verhogen. Bijvoorbeeld door het
                                                                                                           in deze plannen. Juist deze diversiteit aan          organiseren van themabijeenkomsten op
                                                                                                           veiligheidsrisico’s toont de meerwaarde van de       het gebied van evenementenveiligheid
                                                                                                           veiligheidsregio aan, die op al deze terreinen       en het ketengericht werken met een
20                                                                                                                                                                                                                21
                                                                                                           kan adviseren. Omdat onze collega’s in hoge          veelvoud aan partijen bij een thema als
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                                                   Accent voor de komende jaren
     natuurbrandbeheersing. Of door het adviseren   Op een soortgelijke manier investeren we       De vorige pagina’s beschreven wat u van ons         dichte binnensteden, zoals die van Leeuwarden
     en ondersteunen van zorginstellingen bij de    in risicocommunicatie. Wij vergroten het       gewend bent en wat u ook de komende jaren           of Harlingen, met nauwe straatjes en lange
     voorbereiding op branden, rampen en crises.    veiligheidsbewustzijn van onze inwoners door   weer van ons mag verwachten. Het zijn de            panden. De grote hoeveelheid water in
                                                    over risico’s te communiceren en daaraan een   momenten waarop wij zichtbaar zijn voor de          Súdwest-Fryslân en De Fryske Marren, wat weer
     Onder de noemer Brandveilig Leven voeren       handelingsperspectief te koppelen. Hierbij     buitenwereld. Wij komen in beeld wanneer er         een heel andere aanpak vraagt. Of het nu gaat
     we een doelgroepgerichte aanpak om mensen      sluiten wij aan op de toenemende eigen         een brand of een crisis is, en we leveren onze      om de uitgestrekte agrarische gebieden in het
     bewust te maken van de gevaren van brand,      verantwoordelijkheid, zelfredzaamheid,         bijdrage in het voorkomen hiervan.                  noorden of de bosrijke gebieden in het zuiden,
     hoe deze te voorkomen en hoe te handelen       veiligheidsbewustzijn en organiserend                                                              we bereiden ons zo goed mogelijk voor, om zo
     wanneer er toch brand is. Dit gaat verder      vermogen van burgers, bedrijven en             De manier waarop we dit organiseren is niet         weinig mogelijk verrast te zijn.
     dan alleen voorlichting geven op scholen.      instellingen.                                  altijd zo zichtbaar. In dit beleidsplan geven we
     We werken nauw samen met een breed                                                            hier richting aan door drie onderwerpen te          Kortom, onze organisatie moet blijven
     palet aan partners in ons netwerk, zoals                                                      benoemen waar we de komende jaren accent            functioneren, juist wanneer andere partijen
     onderwijsinstellingen, woningcorporaties en                                                   op willen leggen bij de uitvoering van ons werk.    uitvallen of onder druk staan. Om dat te
     zorginstellingen.                                                                                                                                 realiseren is het van belang dat we bijzonder
                                                                                                   Wij werken duurzaam en                              alert zijn op landelijke of maatschappelijke
                                                                                                   omgevingsbewust                                     ontwikkelingen en de impact hiervan
                                                                                                   We zijn een wendbare organisatie die                toepassen op onze organisatie. Soms zijn deze
                                                                                                   alert is op landelijke/maatschappelijke             ontwikkelingen goed voorspelbaar. Zo hebben




                                                                                                                                                                                                          Veiligheid
                                                                                                   ontwikkelingen, nieuwe risico’s/trends              we vanuit het Regionaal Risicoprofiel zicht op
                                                                                                   en passen deze toe in de praktijk en onze           de aanwezige risico’s binnen het werkgebied
                                                                                                   bedrijfsvoering.                                    van de veiligheidsregio. Binnen het palet
                                                                                                                                                       van risico’s geven we vanuit het risicoprofiel
                                                                                                   Het paradoxale van crises en incidenten is          voor de komende tijd de thema’s ‘cyber’,
                                                                                                   dat het helpt goed voorbereid te zijn en            ‘klimaatverandering’ en ‘polarisatie van de
                                                                                                   tegelijkertijd is het onmogelijk om volledig        samenleving’ extra aandacht. Vanuit onze rol
                                                                                                   voorbereid te zijn. Iedere crisis of incident is    richten we ons op de gevolgbestrijding van deze
                                                                                                   weer anders. Dat vraagt van Veiligheidsregio        thema’s. Oftewel, we denken met onze partners
                                                                                                   Fryslân een betrouwbare en wendbare                 mee om deze risico’s (verder) te voorkomen en
                                                                                                   repressieve organisatie, met bewezen                voeren beleid om de effecten van mogelijke
                                                                                                   overlegstructuren, vakbekwame mensen en             incidenten te beperken.
                                                                                                   professionele ondersteuning.
                                                                                                                                                       Een voorbeeld hiervan is de extra inspanning
                                                                                                   Deze wendbare organisatie helpt ons in de           die we gaan verrichten op het thema
                                                                                                   brede diversiteit aan crises en incidenten die we   waterveiligheid. We gaan dat doen door
                                                                                                   dagelijks voor de kiezen krijgen. Daarbij kennen    actualisatie van onze plannen en het
                                                                                                   we onze regio door en door, en begrijpen            intensiveren van de communicatie met burgers
                                                                                                   we dat ieder gebied zijn eigen uitdagingen          en instellingen over risico’s van overstromingen
                                                                                                   kent. De Waddeneilanden bijvoorbeeld, die           en wateroverlast en hoe daarop voor te breiden.
                                                                                                   geoefend en geëquipeerd moeten zijn om zich         Voor een integrale waterveiligheidsstrategie
22                                                                                                                                                                                                        23
                                                                                                   voor langere tijd zelf te kunnen redden. De         in Fryslân is samenwerking met (water)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                                                               ‘‘
     netwerkpartners cruciaal, onder andere              kernen. Zo proberen we continu op de hoogte
     door deelname aan het Deltaprogramma                te zijn van de laatste ontwikkelingen en deze
     Waddengebied.                                       naar onze crisis- en repressieve organisatie te
                                                         vertalen. Op deze manier zijn we, zo goed en               Duurzaam en omgevingsbewust
     Een ander thema dat de komende jaren                kwaad als het kan, altijd voorbereid.                      Jan Yde van der Kooi – Clusterhoofd risicobeheersing Noordoost
     voorzienbaar aandacht gaat vragen, is de
     energietransitie: de overgang van het gebruik       Nu zijn onze voelsprieten voor maatschappelijke            Grote brand houthandel Noardburgum – 20 mei 2021
     van fossiele naar duurzame energiebronnen.          ontwikkelingen vooral afgestemd op zaken                   Op 20 mei 2021 was er sprake van een zeer grote brand in een houthandel in Noardburgum. In
     De hoeveelheid aan zonnepanelen, elektrische        die van belang zijn voor onze uitvoering.                  eerste instantie leek het te gaan om een middelbrand, maar bij aankomst bleek dat de brand
     auto’s en windmolens brengen ook nieuwe             Ondertussen blijven we ook alert op                        zich al behoorlijk had ontwikkeld. Hoewel ik direct heb opgeschaald, was het pand helaas niet
     veiligheidsrisico’s voor burgers en hulpverleners   ontwikkelingen die relevant zijn voor                      meer te redden. We spreken in dat geval van een brand met voorspelbare afloop.
     met zich mee. Hier passen we onze advisering,       onze eigen bedrijfsvoering. Vanuit onze
     onze plannen en onze oefenprogramma’s op aan.       hoedanigheid als overheidsorganisatie is                   Op het dak van het pand waren zo’n 1600 zonnepanelen geplaatst. Deze zijn bij de brand
                                                         duurzaamheid zo’n thema dat de komende                     betrokken geraakt, waardoor kleine deeltjes werden verspreid in de omgeving. Met name het
     Ondertussen gaan we ook de komende                  jaren extra aandacht van ons krijgt. We bouwen             CoPI (Commando Plaats Incident) is in de nafase lang bezig geweest met het inventariseren van
     beleidsperiode te maken krijgen met                 aan een duurzame toekomst. Een toekomst die                het verspreidingsgebied en communicatie hieromtrent. Veel resten van de zonnepanelen lagen
     onvoorziene zaken. Nieuwe maatschappelijke          gezond, schoon, groen en eerlijk is. Denk aan              in de omliggende landen, wel tot 10 kilometer benedenwinds.
     uitdagingen, veiligheidsissues en crisistypen       het verlagen van onze uitstoot door minder en
                                                                                                                                                                                                                         ‘‘




                                                                                                                                                                                                                              Veiligheid
     zijn aan de orde van de dag. Dit vraagt dat         groener te reizen en meer gebruik te maken van             Het pand is inmiddels herbouwd en de zonnepanelen zijn nu op het naastliggende land
     we binnen de stabiele repressieve organisatie       digitale mogelijkheden. Door maatschappelijk               geplaatst. Dit is vanuit risicobeheersing een betere oplossing dan het plaatsen op een pand met
     de ruimte moeten hebben om weerbaar en              verantwoord in te kopen en een eerlijke prijs              een grote vuurlast. De brandweer denkt met gemeenten en provincie mee om dit soort nieuwe
     wendbaar te zijn. Dat we snel nieuwe risico’s       voor een eerlijk product te leveren. Of het                risico’s op voorhand beter in te schatten en, waar mogelijk, te verkleinen.
     moeten herkennen en deze om moeten kunnen           scheiden en beperken van afvalstromen en meer
     zetten in praktisch handelen. Zodat we flexibel,    gebruik maken van recyclebare producten.
     snel en goed kunnen inspelen op wat er speelt.
                                                         We zetten de netwerksamenleving                            buurt. Of door mensen hartelijk te ontvangen           waarbij ‘samen paraat’ ervoor zorgt dat we
     Dit doen we door in nauw contact te blijven         centraal                                                   wanneer ze geïnteresseerd zijn in een kijkje           elkaar vinden wanneer elke seconde telt.
     met burgers, partners, kennisinstellingen           We verbinden burgers, gemeenten,                           achter de schermen. Allemaal inspanningen die
     en bedrijven. Door deel te nemen aan het            bedrijven en instellingen, werken met                      ervoor zorgen dat er draagvlak is wanneer er           Met veel partijen maken we concrete
     Veiligheidsberaad en samenwerkingsverbanden         hen samen, en benutten elkaars kennis en                   een crisis of incident is. Met als bijvangst dat       samenwerkingsafspraken over hoe te
     op Noord-Nederlands niveau. Door het vertalen       expertise voor, tijdens en na een incident of              we zichtbaar en aantrekkelijk zijn voor nieuwe         handelen tijdens en na crises en branden.
     van landelijke wetgeving, zoals de gevolgen         crisis.                                                    vrijwilligers of crisisfunctionarissen.                Denk bijvoorbeeld aan onze participatie
     van de evaluatie Wet veiligheidsregio’s,            Voor onze organisatie is het netwerk waar we ons                                                                  in de samenwerkingsconvenanten voor
     taakdifferentiatie en presterend vermogen.          in begeven van vitaal belang. Dat begint lokaal.           Daarnaast is het netwerk een wezenlijk onderdeel       het IJsselmeergebied (Samij) en voor
                                                         We zetten ons in om zichtbaar en benaderbaar               van de manier waarop wij onze uitvoering               het Waddenzeegebied (CRW). Het doel?
     Maar ook door alert te zijn op maatschappelijke     te zijn voor de inwoners van Fryslân. Juist omdat          organiseren. Denk aan crisisbeheersing, waar het       Incidentbestrijding op het water verbeteren
     ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op       veiligheid een lokale aangelegenheid is, is                snel kunnen activeren van een breed scala aan          en borgen.
     het houden van voldoende brandweermensen.           een goede relatie met de lokale gemeenschap                participerende partijen de kern van hun werk           Op de Friese binnenwateren wordt, naast
     Denk aan de crisis op de woningmarkt of het         belangrijk. Iets waar we in blijven investeren. Dat        is. Of aan het netwerk van brandweerposten,            de reguliere hulpverleningsdiensten,
24                                                                                                                                                                                                                            25
     verplaatsen van bedrijvigheid naar grotere          doen we door te oefenen bij instellingen in de
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>     Netwerksamenleving centraal
     Burgerinitiatieven                                                                                       ook samengewerkt met private                        waar we de komende beleidsperiode uitvoering
     Inwoners pakken steeds vaker gevraagd en ongevraagd hun rol op het gebied van veiligheid. In             watersportondernemingen die ingezet                 aan willen geven. Maar ook voor andere zaken
     evaluaties van meerdere incidenten en crises van de afgelopen jaren is een opkomende trend               kunnen worden voor eerste hulp en bijstand.         willen we flexibiliteit in de uitvoering van ons
     gesignaleerd: spontane, vrijwillige burgerhulp die buiten (coördinatie van) hulpdiensten en andere                                                           werk houden. Strakke kaders met de ruimte om
     overheidsorganisaties omloopt. Denk aan de opvang van slachtoffers van de brand aan de Kelders           Dit geldt ook voor de in het risicoprofiel          daarbinnen flexibel te kunnen opereren.
     in Leeuwarden, de opvanglocatie in een snackbar tijdens een grote brand, het spontaan ontruimen          uitgelichte thema’s ‘cyber’, ‘klimaatverandering’
     van een terras tijdens een grote brand, opruimacties in het Waddengebied als gevolg van de               en ‘polarisatie van de samenleving’. We verrijken   Juist bij het voorkomen van crises en branden
     containercalamiteit of een grote brand met zonnepanelen waarbij inwoners wilden helpen met               ons netwerk met partijen die een rol spelen         speelt ons netwerk een belangrijke rol. We
     opruimen.                                                                                                bij de gevolgbestrijding van deze thema’s.          koesteren de relaties die we nu al hebben
                                                                                                              Klimaatverandering zorgt er bijvoorbeeld voor       en houden die in stand. En we zoeken ook
     Hoe ga je om met deze spontane initiatieven van onze inwoners? Hoe kom je erachter wat het doel          dat de kans op natuurbranden vergroot. Dit          nieuwe partners op die kunnen helpen in
     is van het initiatief, hoe en of het passend en/of helpend is en welke rol vanuit de crisisorganisatie   vraagt afstemming met partijen als Vitens,          het preventief handelen. Denk aan thema’s
     daarbij passend is? Welke middelen zijn er om je in dit proces te ondersteunen?                          Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten. Bij            als bluswatervoorziening of grootschalig
                                                                                                              het thema ‘cyber’ valt te denken een partij         brandweeroptreden. Of de tijdens de coronacrisis
     Om op deze vragen een antwoord te geven, hebben we een handreiking omgang spontane                       als Data Fryslân, die over gerelateerde kennis      ontstane relatie met het Fries Sociaal Planbureau
     burgerinitiatieven (inzet vrijwilligers) opgesteld voor de crisisorganisatie die de komende tijd wordt   specifiek voor Fryslân beschikt. Voor de komende    die ons inzicht geeft in de maatschappelijke
     geïmplementeerd en beoefend.                                                                             periode gaan we de samenwerking met dit soort       impact van crises. Kennis die we inzetten om
                                                                                                              netwerkpartners verbreden en versterken.            verbeteringen in onze crisisorganisatie door te




                                                                                                                                                                                                                      Veiligheid
     Want ook in de toekomst willen we ons samen met onze inwoners inzetten voor een veilige en                                                                   voeren, zodat we voor de volgende crisis weer
     gezonde samenleving. De veerkracht van onze netwerksamenleving, zoals spontane burgerinitiatieven,       Met het aangaan van dit soort nieuwe                beter voorbereid te zijn.
     willen we benutten en afhankelijk van het type incident nemen we een passende rol op ons. Samen          allianties doen we nieuwe kennis op, die
     bewegen we de juiste kant op om zo een bijdrage te leveren aan een gezond en veilig Fryslân.             we vervolgens kunnen inpassen in onze               We zoeken actief bedrijven en instellingen op
                                                                                                              vakbekwaamheidstrainingen. Daarmee vergroten        met een hoog risico op slachtoffers en incidenten
                                                                                                              we het effect van ons handelen wanneer er           om hen te informeren over de risico’s en hen
                                                                                                              daadwerkelijk een incident is. De komende jaren     te helpen hoe deze te verkleinen. En via het
                                                                                                              zien we een ontwikkelrichting voor ons naar een     netwerk van onze brandweermensen zoeken
                                                                                                              toekomstbestendig kennisnetwerk, oftewel een        we de samenwerking met lokale organisaties en
                                                                                                              Kennisschakelpunt Veiligheid Fryslân, die werkt     boren we nieuw potentieel aan om het aantal
                                                                                                              vanuit een kennisagenda. Ook hierbij zoeken         vrijwilligers in tact te houden.
                                                                                                              we actief de samenwerking op met relevante
                                                                                                              partners, zoals NHL Stenden.                        Wij werken informatie gestuurd met
                                                                                                                                                                  betrouwbare data
                                                                                                              Naast dat we ons netwerk uitbreiden, richten        We ontwikkelen ons tot informatie-
                                                                                                              we onze repressieve organisaties dusdanig in        knooppunt en werken zoveel mogelijk met
                                                                                                              dat onvoorziene, spontane initiatieven ingepast     betrouwbare en kwalitatief hoogwaardige
                                                                                                              kunnen worden. Denk aan burgerinitiatieven          informatie en data.
                                                                                                              die door de toenemende digitalisering snel
                                                                                                              kunnen ontstaan en zo een rol spelen in het         In ons werk, waar soms elke seconde telt,
                                                                                                              bestrijden van een crisis. Hiervoor hebben we al    is het enorm belangrijk om over de juiste
26                                                                                                                                                                                                                    27
                                                                                                              een bestuurlijk vastgesteld visiedocument liggen,   informatie te beschikken. Dit helpt om snel
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                                                                          Betrouwbare data en informatie
     betere beslissingen te kunnen nemen. En om          Tegelijkertijd hebben we nog een lange weg       Informatieknooppunt
     proactief besluiten te nemen en te reageren op      te gaan. Want informatiegestuurd werken          Betrouwbare data kan het verschil maken wanneer elke seconde telt. Daarom blijven we
     potentiële dreigingen of incidenten.                begint bij het gestructureerd verzamelen en      investeren in het verbeteren van ons informatiemanagement. Een van de elementen die we
                                                         organiseren van betrouwbare data. Dit komt       de komende vier jaar doorontwikkelen is het informatieknooppunt (IKP). Dit vindt op een
     Voor de brandweer geldt dat de juiste               niet alleen ten goede aan de veiligheidsregio,   innovatieve manier plaats met, onder andere, proeftuinen waarbij toegevoegde waarde leveren
     informatie helpt om mensen, materieel en            maar door onze coördinerende rol ook aan         het uitgangspunt is.
     geld heel gericht en effectief in te zetten, daar   onze gemeenten en andere partners. De
     waar de risico’s op incidenten of slachtoffers      komende beleidsperiode zetten we ons in hier     Het IKP brengt informatie samen, geeft duiding aan de informatie en deelt de informatie met
     het grootst zijn. Met de juiste informatie          een kwaliteitsslag in te maken.                  een breed netwerk. In een opgeschaalde bovenregionale crisis kan het IKP ondersteunen in
     kan de brandweer bovendien proactief                                                                 vraag en antwoord van ketenpartners en een actueel beeld leveren van de crisis. Daarnaast
     mensen voorlichten en risico’s beperken. Op         De evaluatie van Dekkingsplan 2.0 Samen          is het IKP de verbinding met landelijke informatieknooppunten. Het IKP is ingezet tijdens de
     het gebied van crises streven we naar een           Paraat toonde aan dat het belangrijk is hier     coronacrisis, maar ook tijdens de vluchtelingenopvang Oekraïne is het IKP een schakel tussen
     continu accuraat en actueel beeld over wat er       een speerpunt van te maken. Kwalitatief          gemeenten en het landelijk Knooppunt Coördinatie Informatie Oekraïne (KCIO).
     in onze regio gebeurt en kan gebeuren. We           hoogwaardige data is beperkt beschikbaar,
     willen crisissituaties en -plannen beoordelen       en dat - vooral bij incidenten die minder
     op basis van actuele situatietekeningen en          vaak voorkomen - zorgt ervoor dat het
     omstandigheden.                                     ondoenlijk is hiervan te leren. Daarom gaan
                                                         we gestructureerd werk maken van ‘samen




                                                                                                                                                                                                         Veiligheid
     De eerste stappen hebben we hier al in              aantoonbaar paraat’ en ‘samen aantoonbaar
     gezet. Tijdens de coronacrisis hebben we            vakbekwaam’. Een ontwikkeling die nodig
     een informatieknooppunt ontwikkeld.                 is nu ook landelijk werk wordt gemaakt van
     Hier werd informatie vanuit meerdere                gebiedsgerichte opkomsttijden. Een extra
     perspectieven bij elkaar gebracht en aan            stimulans die nodig is om bij het volgende
     partners en omgeving beschikbaar gesteld.           Dekkingsplan nog betere conclusies en
     De komende beleidsperiode zetten we ons in          aanbevelingen te geven over hoe we zo
     om de kwaliteit van het knooppunt zowel qua         efficiënt mogelijk met de middelen voor
     informatiewaarde als qua techniek verder te         brandweerzorg om kunnen gaan.
     verbeteren.
                                                         Gepaard met deze ontwikkelingen is het nodig
     Ook bij dit thema komt het netwerkkarakter          dat ook de continuïteit, privacy en security
     van de organisatie duidelijk naar voren. We         meegroeit. Juist wanneer ‘cyber’ een van de
     houden actief ontwikkelingen in de gaten en         elementen is binnen ons risicoprofi el moeten
     participeren waar mogelijk. Zo doen we mee          we als veiligheidsregio een hoge standaard
     in de landelijke ontwikkeling om informatie         hebben als het gaat om veiligheid. Dit blijft
     uit te wisselen tussen regio’s en Rijk, via het     ook de komende beleidsperiode een belangrijk
     zogenaamde Knooppunt Coördinatie Regio’s            aandachtspunt, die hand in hand loopt met de
     – Rijk (KCR2). Ook zijn we, met hulp van Friese     inhoudelijke ontwikkelingen.
     gemeenten, aangesloten op het Digitaal Stelsel
     Omgevingswet.
28                                                                                                                                                                                                       29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>     Borging wettelijke adviestaken
     Artikel 10 Wet veiligheidsregio’s                    In dit beleidsplan worden in ieder geval de         • Het adviseren over wet- en regelgeving
     In de Wet veiligheidsregio’s (Wvr) zijn in artikel   volgende taken geborgd. Deze komen voort uit         op het gebied van brandveiligheid en
     10 de bevoegdheden en taken opgenomen die            artikel 10, lid b van de Wvr:                        omgevingsveiligheid.
     aan het bestuur van de veiligheidsregio zijn                                                             • Het adviseren over en toetsen van
     overgedragen. Van deze taken of onderdelen           Advisering                                           brandveiligheidsinstallaties en -plannen
     voeren wij de volgende werkzaamheden uit:            • Het adviseren van gemeenten, provincie            en de daarvoor geldende normen.,
     • Het inventariseren van risico’s, branden,          en Rijksoverheid in het kader van                  • Gevraagd en ongevraagd advies
      rampen en crises.                                    omgevingsveiligheid.                                uitbrengen over ontwikkelingen en
     • Het beperken en bestrijden van gevaar voor        • Het adviseren op omgevingsverordeningen en        situaties die van invloed zijn op de
      mensen en dieren bij ongevallen anders dan           andere besluiten in het kader van de fysieke        risicoprofielen van Veiligheidsregio
      bij brand.                                           leefomgeving.                                       Fryslân.
     • Het voorbereiden op de bestrijding van            • Het adviseren over aanvragen voor                • Het adviseren over de opslag en
      branden en het organiseren van de                    evenementenvergunningen, voor zover dat             ontbranding van vuurwerk.
      rampenbestrijding en de crisisbeheersing.            betrekking heeft op B- en C-evenementen.           • Het adviseren over mogelijke routering
     • Het in stand houden van de                        • Het adviseren van het bevoegd gezag               van gevaarlijke stoffen zoals bedoeld in
      informatievoorziening binnen en tussen de            op aspecten van de basisbrandweerzorg,              de Wet vervoer gevaarlijke stoffen.
      diensten van de veiligheidsregio en tussen           waaronder bluswatervoorziening,
      andere organisaties die betrokken zijn bij           bereikbaarheid voor de hulpdiensten en             Toezicht




                                                                                                                                                             Veiligheid
      risico- en/of crisisbeheersing.                      opkomsttijden.                                     De taken in het kader van toezicht
                                                          • Het nemen van (repressieve) maatregelen          spitsen zich voor de brandweer
     Hierbij hoort ook het adviseren van het               voor de beheersbaarheid van risico’s               toe op het toezicht houden op
     bevoegd gezag bij (het voorkomen, beperken            op het gebied van brandveiligheid en               (brand)veiligheidsaspecten van de
     en bestrijden van) branden, rampen en crises          omgevingsveiligheid.                               omgevingsvergunning voor technische
     in gevallen zoals deze in de wet zijn benoemd        • Het adviseren van het bevoegd gezag              bouwactiviteit, omgevingsplanactiviteiten
     als ook gevallen die volgen uit dit beleidsplan.      (gemeenten en provincie) ten aanzien van           en gebruiksmeldingen. Daarnaast houdt
     Hierbij verstaan we tevens het adviseren over         aanvragen voor omgevingsvergunningen               de brandweer toezicht op (brand)
     brandpreventie, brandbestrijding en ongevallen        voor milieubelastende activiteiten (MBA’s)         veiligheidsaspecten zoals is opgenomen
     ten aanzien van gevaarlijke stoffen.                  op (brand)veiligheidsaspecten voor zover de        in omgevingsvergunningen voor MBA’s en
                                                           veiligheidsregio daar niet voor is aangewezen      in afdeling 4.2 van het Besluit activiteiten
     Uitwerking wettelijke taken                           als wettelijk adviseur op grond van artikel 4.33   leefomgeving. Tot slot stelt de brandweer
     artikel 10 Wet veiligheidsregio’s                     van het Omgevingsbesluit.                          een controle- en toezichtplan voor
     Zoals hierboven benoemd, behelst een van de          • Het adviseren van het bevoegd gezag              bedrijven en instellingen op, waar namens
     taken van de veiligheidsregio het adviseren van       op (brand)veiligheidsaspecten van                  het bevoegd gezag een vast omkaderd
     het bevoegd gezag over risico’s van branden,          omgevingsvergunningen voor (technische)            controleregime wordt ingesteld.
     rampen en crisis. In artikel 14 van de Wet            bouwactiviteiten en het adviseren
     veiligheidsrisico’s (Wvr) is een omschrijving         over de afhandeling van bijbehorende
     opgenomen van deze adviesfuncties. Met                gebruiksmeldingen.
     de komst van de Omgevingswet ziet deze               • Het adviseren over landelijke richtlijnen,
     omschrijving er anders uit dan in voorgaande          beleidsregels en handreikingen op het gebied
30                                                                                                                                                           31
     beleidsplannen.                                       van omgevingsveiligheid.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>     Participatie                                        bestuur van de veiligheidsregio structureel
     Tot slot acht de veiligheidsregio het van           borgen aan de voorkant van het proces van
     groot belang te participeren in processen           omgevingsplannen.
     en ontwikkelingen rondom omgevingsvisies
     en het adviseren daarover. Daar hoort               Daarnaast wordt het bestuur van de
     automatisch bij dat de veiligheidsregio             veiligheidsregio tijdens het ontwerp van een
     participeert in omgevingstafels, ketentafels        omgevingsplan gevraagd te participeren in
     of andere samenwerkingsmomenten die                 dit proces. Voorafgaand aan de vaststelling
     voorafgaan aan de hierboven genoemde                van een (ontwerp) omgevingsplan, wordt de
     omgevingsverordeningen en andere besluiten in       veiligheidsregio daarnaast om advies gevraagd.
     het kader van de fysieke leefomgeving,              De veiligheidsregio zal dit schriftelijk doen.
                                                         Het advies van de veiligheidsregio richt zich
     Uitwerking niet-wettelijke taken                    niet op de toelaatbaarheid van voorliggende
     Naast de wettelijke taken, dient volgens            ontwikkelingen, maar gaat in op aanwezige
     artikel 14,, lid e ook een beschrijving van de      relevante risico’s, zoals de opslag en het
     niet-wettelijke adviesfunctie toegevoegd te         gebruik van gevaarlijke stoffen, het vervoer
     worden. Deze valt onder artikel 10, lid b. Hierin   van gevaarlijke stoffen, brandveiligheid,
     dient te worden opgenomen hoe gemeenten             omgevingsveiligheid en basisbrandweerzorg.




                                                                                                          Veiligheid
     het bestuur van de veiligheidsregio in de
     gelegenheid stellen haar adviesfunctie uit te
     oefenen met betrekking tot omgevingsplannen.


     De adviesfunctie in relatie tot
     omgevingsplannen vindt zijn oorsprong
     in artikel 5.2 van het Besluit kwalitatief
     leefomgeving (Bkl). Op grond van dit
     artikel moet bij de totstandkoming van een
     omgevingsplan voor risico’s bij branden, rampen
     en crises rekening worden gehouden met het
     voorkomen, beperken en bestrijden van deze
     calamiteiten. Daarnaast moet er aandacht
     geschonken worden aan de mogelijkheden
     voor personen om zichzelf daarbij in veiligheid
     te kunnen brengen. Bovendien krijgt de
     geneeskundige hulpverlening, zoals omschreven
     in artikel 1 van de Wvr, een plek in de afweging.
     Om gemeenten van een vakkundige advies
     te voorzien over het voorkomen, beperken
     en bestrijden van branden, rampen en crises,
32                                                                                                        33
     is het van groot belang dat gemeenten het
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>     Bijlage 1: Borging wettelijke eisen                                                                    Wettelijke bepaling               Beschreven in

                                                                                                            Beschrijving van de niet-
     De Wet veiligheidsregio’s stelt eisen aan wat         In plaats daarvan kunt u in deze bijlage lezen   wettelijke adviesfunctie          Meerjarenbeleidsplan 2023-2026,
     er minimaal in een beleidsplan moet worden            waar de andere wettelijke onderdelen van het                                       zie pagina 30
     opgenomen. Voor de leesbaarheid zijn niet alle        beleidsplan beschreven zijn of terug te vinden   (art. 14, lid 2e, Wvr)
     onderdelen in het hoofddocument opgenomen.            zijn.
                                                                                                            De voor de brandweer geldende
                                                                                                            opkomsttijden en beschrijving
                                                                                                            van de aanwezigheid van
                                                                                                            brandweerposten en beschrijving
       Wettelijke bepaling                    Beschreven in                                                                                   Dekkingsplan Brandweer
                                                                                                            van voorzieningen en
                                                                                                            maatregelen

                                              Regionaal Risicoprofiel 2022-2025
                                                                                                            (art. 14, lid 2f, Wvr)
       Beoogde operationele prestaties        Veiligheidsregio Fryslân
       bij rampenbestrijding en
       crisisbeheersing

       (art. 14, lid 2a, Wvr)                 Regionaal Crisisplan 2022-2025
                                              Veiligheidsregio Fryslân




                                                                                                                                                                                Veiligheid
                                              Rampenbestrijdingsplannen



       Uitwerking van landelijke
       doelstellingen                         Strategische agenda
                                              Veiligheidsberaad
       (art. 14, lid 2b, Wvr)


       Een informatieparagraaf
       met beschrijving
       informatievoorziening tussen           Maakt onderdeel uit van het
       diensten en organisaties               Regionaal Crisisplan 2022-2025

       (art. 14, lid 2c, Wvr)



       Een oefenbeleidsplan                   Meerjarenbeleidsplan
                                              vakbekwaamheid
       (art. 14, lid 2d, Wvr)                 Crisisbeheersing



34                                                                                                                                                                              35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>      Een gezonde basis
        ‘foar elkenien’
     Agenda Publieke Gezondheid Fryslân
                 2023-2026




36                                        37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                                                        De Agenda Publieke Gezondheid gaat over            mentale gezondheid, ook in Fryslân. Verschillen
                                                                                        gezamenlijke ambities en inspanningen die          die er al waren op het gebied van gezondheid,
                                                                                        helpen de gezondheid van de bevolking te           werden vergroot. Maatschappelijke problemen
                                                                                        bevorderen en te beschermen. De agendapunten       als stijgende zorgkosten, een toenemend tekort
                                                                                        komen voort uit de inzichten die we hebben         aan personeel en de impact van gezondheid
                                                                                        verzameld over de gezondheidssituatie              op de economie, maken de noodzaak voor
                                                                                        van onze inwoners, de knelpunten in het            investering in gezondheid duidelijk. Maar ook
                                                                                        werkveld en beleidsontwikkelingen en               bij vraagstukken op het terrein van klimaat,
                                                                                        verantwoordelijkheden van gemeenten.               duurzaamheid en leefomgeving wordt
                                                                                        Preventie staat daarbij centraal: het bevorderen   de wisselwerking met gezondheid steeds
                                                                                        van veerkracht en het voorkomen dat                duidelijker.
                                                                                        problemen ontstaan. Als er toch problemen
                                                                                        ontstaan, is het van belang deze vroegtijdig       Preventie heeft in beleid en begrotingen een
                                                                                        te signaleren en tijdig te voorzien in adequate    steeds prominentere plek gekregen en is voor



     Inleiding
                                                                                        zorg en ondersteuning. Met als ideaal: gezonde     gemeenten een belangrijk instrument bij het
                                                                                        en vitale inwoners die kansrijk opgroeien en       realiseren van de huidige maatschappelijke
                                                                                        kunnen participeren in de samenleving.             opgaven. Denk aan de participatie van inwoners
                                                                                                                                           in de samenleving en daarmee leefbaarheid in
                                                                                        In dat kader dragen wij als gemeenschappelijke     dorpen, de vermindering van de gevolgen van
                                                                                        en gemeentelijke dienst publieke gezondheid        infectieziekten, de realisatie van een gezonde
                                                                                        van alle Friese gemeenten bij aan:                 beroepsbevolking, meer kansengelijkheid en
                                                                                                                                           het voorkomen van een zorginfarct. Publieke
     Deze Agenda Publieke              Er zijn echter nieuwe vraagstukken bijgekomen                                                       gezondheidszorg is daarmee een schakel in de
                                       die leiden tot andere accenten in de             • de aanpak van de ongelijke verdeling            transformatie waar we voor staan.
     Gezondheid 2023-2026 benoemt
                                       publieke gezondheid. Te denken valt aan           van gezondheid;
     de belangrijkste vraagstukken     de veranderende bevolkingssamenstelling,         • preventie als stevige basis in Fryslân          We begrijpen inmiddels allemaal dat gezondheid
                                       de urgentie om de pandemische paraatheid          met extra aandacht voor groepen die               veel verder gaat dan de afwezigheid van
     voor de publieke gezondheid in
                                       te versterken, de toegenomen ongelijkheid         gezondheidswinst verdienen;                       ziekte. Het gaat om het vermogen van mensen
     Fryslân en vormt het fundament    in gezondheid en tegenstellingen in de           • een duidelijke sturing en regie op een          om veerkrachtig te zijn. Om met de fysieke,




                                                                                                                                                                                               Gezondheid
                                       samenleving.                                      integrale preventieve aanpak, zowel               emotionele en sociale levensuitdagingen om te
     voor de samenwerking tussen
                                                                                         lokaal als provinciaal;                           gaan. Om zoveel mogelijk eigen regie te voeren.
     Friese gemeenten onderling en     We beschrijven wat de GGD, in opdracht           • de transformatie van zorg naar                  We streven naar een brede positieve gezondheid
                                       van de gemeenten, daarin wil betekenen en         gezondheid.                                       waarbij regie op het eigen leven voorop
     de samenwerking met hun GGD.
                                       waarmee zij de komende jaren aan de slag gaat.                                                      staat. Tegelijkertijd weten we ook dat hier
     De agenda bouwt voort op het      Ieder jaar vindt bijstelling en concretisering                                                      langdurige en breed gedragen inspanningen
                                       van de agenda plaats. Om de gezondheid te        Gezondheid en preventie als deel                   voor nodig zijn. Daarbij zal de focus niet alleen
     huidige beleid op basis van het
                                       monitoren, worden verschillende indicatoren      van de transformatie                               op gezondheid en leefstijl gericht moeten
     meerjarenbeleidsplan 2019-2022.   gebruikt (bijlage 1, p. 68).                     Er is urgentie om nu te investeren in              zijn, maar ook op achterliggende factoren als
                                                                                        gezondheid. De coronapandemie heeft een            armoede, laaggeletterdheid en het gebrek aan
38                                                                                                                                                                                             39
                                                                                        zware wissel getrokken op zowel de fysieke als     een sociaal netwerk. Er zijn geen quick fixes.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                                                                  ‘‘
     Landelijk en lokaal draagvlak                     Een belangrijke omslag is dat we ons werk nog
     De landelijke voornemens en standpunten           meer gaan richten op de hele levensloop van
     stemmen hoopvol om een doorbraak te kunnen        de mens. Bij de beschrijving van ontwikkelingen
     realiseren. Het Ministerie van Volksgezondheid,   en ambities hebben we de leefwereld van al
                                                                                                                      Investeren in preventie is noodzakelijk om de
     Welzijn en Sport (VWS) heeft versterking van
     de publieke gezondheid aangekondigd, bereidt
     wijziging van de Wet Publieke Gezondheid voor,
     zet vol in op een kansrijke start van kinderen,
                                                       onze inwoners voor ogen. Een indeling van
                                                       levensfases helpt daarbij. We werken voor
                                                       ‘lyts’, ‘jong’, ‘grut’ en ‘wiis’. Daarnaast zijn er
                                                       natuurlijk werkzaamheden die niet aan één
                                                                                                                                                                 ‘‘
                                                                                                                 maatschappelijke problemen als stijgende zorgkosten en
                                                                                                                  het toenemende tekort aan personeel aan te pakken.

     neemt zelf stevige maatregelen om gezondheid      levensfase toe te schrijven zijn, maar voor
     te bevorderen en wil lokaal meer energie en       ‘elkenien’ van belang zijn.
     daadkracht op preventie. De verwachting is
     dat dit leidt tot een uitdagende opdracht aan
     gemeenten en hun GGD’en. Ook de Vereniging
     van Nederlandse gemeenten (VNG) zegt                    Leeswijzer
     letterlijk dat er meer moet gebeuren. De VNG            We beginnen met een hoofdstuk over
     zet koers naar gezond leven, vooral door – als          onze algemene uitgangspunten en
     eerste overheid, dicht bij de burgers - gezond          rollen; daarna volgen de agendapunten
     leven makkelijker te maken. Daarnaast willen            voor de hele bevolking, ‘foar elkenien’!
     de gemeenten een domeinoverstijgende aanpak             De volgende hoofdstukken beschrijven
     realiseren, samen met partners in de regio. Om          ontwikkelingen en de agenda voor
     deze ambities te realiseren zijn steeds meer            respectievelijk ‘lyts’, ‘jong’, ‘grut’ en ‘wiis’.
     bewezen effectieve aanpakken voorhanden.                Bij iedere levensfase en bij ‘elkenien’
     Het handelingsperspectief is daarom groter              benoemen we de punten voor de Agenda
     dan ooit. Gemeenten en GGD Fryslân slaan de             Publieke Gezondheid. Om recht te doen
     handen ook de komende tijd weer ineen om                aan al het werk binnen de publieke
     grote stappen te zetten. In dat kader hopen             gezondheid, ook als er geen ‘agendapunt’
     we dat er voldoende financiële middelen                 over is geformuleerd, bevat elk hoofdstuk
     beschikbaar komen voor de gemeenten.                    een opsomming van de werkzaamheden
                                                             die we blijven doen. Het laatste




                                                                                                                                                                          Gezondheid
     Met deze nieuwe Agenda Publieke Gezondheid              hoofdstuk beschrijft de organisatorische
     kunnen gemeenten, GGD Fryslân en partijen               aandachtspunten die nodig zijn om de
     in het netwerk samen aan de slag om alle                inhoudelijke doelen te bereiken.
     inwoners van Fryslân een gelijke kans op
     gezondheid te bieden.




40                                                                                                                                                                        41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>     Elkenien:
     voor alle inwoners van Fryslân
     Onze missie: gezond leven in een                 Positieve gezondheid                                Kansengelijkheid/                                 Lokaal dichtbij
     gezonde en veilige omgeving                      Positieve gezondheid vormt de basis voor ons        gezondheidspotentieel                             De GGD is zo georganiseerd dat zij dichtbij
                                                      werk: van ziekte en zorg naar gezondheid en         We werken aan kansengelijkheid in                 de gemeente en ‘mienskip’ staat. Onze teams
     In het koersdocument Van daadkracht naar         gedrag. We dragen het gedachtegoed uit en           gezondheid. We zijn vooral gericht op het         hebben altijd een focus op de lokale situatie.
     veerkracht beschrijft de VNG het samenspel in    passen het toe in onze eigen werkwijzen.            vergroten van het gezondheidspotentieel van       In verband met het hoge specialistische
     de publieke gezondheidszorg als volgt: GGD                                                           de inwoners.                                      karakter, voeren we een aantal onderdelen
     en gemeenten hebben elkaar hard nodig om         Integraal                                                                                             op provinciaal niveau uit. We onderzoeken en
     effectief te kunnen zijn, juist de combinatie    We hebben oog voor het hele spectrum aan            Crisis                                         adviseren waar samenwerking op provinciaal
     van veel kennis van de publieke gezondheid,      determinanten van gezondheid: individuele           Bij een ramp of crisis staan wij paraat. De GGD   niveau efficiënter en effectiever is.
     de lokale gezondheidssituatie en inzicht van     factoren, maar ook ruimtelijke en sociale           is verantwoordelijk voor de processen die
     de GGD, en kennis en bevoegdheden in andere      omgeving, arbeids- en werkomstandigheden en         betrekking hebben op Infectieziektebestrijding,   Zelforganisatie
     beleidsdomeinen van de gemeente levert           financiën. Een integrale werkwijze is ook te zien   medische milieukunde, coördinatie van de          De GGD-medewerkers zelf zijn het belangrijkste
     meerwaarde op.                                   aan het brede sociaal medische perspectief van      psychosociale hulp, gezondheidsonderzoek          GGD kapitaal om goed werk te kunnen leveren
                                                      de GGD.                                             bij rampen. Daarnaast zijn wij beschikbaar bij    voor de publieke gezondheid. We werken
     Dit hoofdstuk beschrijft de uitgangspunten en                                                        incidenten en maatschappelijke onrust.            volgens het concept van zelforganisatie om de
     de rollen van GGD Fryslân in dit samenspel met   Samenwerken                                                                                        professional waar mogelijk ruimte te geven
     gemeenten.                                       Wij werken samen met andere domeinen,               Datagedreven werken                               voor de professionele keuzes.
                                                      organisaties en instellingen voor een zo groot      We zijn continu bezig met het verzamelen
     Uitgangspunten                                   mogelijk effect. Door onze expertise op het         en analyseren van informatie. Data helpt ons
                                                      gebied van preventie en onze wettelijke rol zijn    onder meer de juiste beleidskeuzes te maken en
     ‘Foar elkenien’                               wij vertegenwoordigd in lokale en provinciale       effectiever te werken.




                                                                                                                                                 ‘‘
     De GGD is er voor de gehele bevolking.           (zorg)netwerken en het onderwijs. Als het om
     Universele preventie is de basis: voorwaarden    publieke gezondheid gaat hebben we daarin
     scheppen voor gezonde ontwikkeling,              een regisserende en coördinerende functie.
     gezond leven. Waar nodig zetten we
     andere preventievormen in. Om groepen
     te beschermen, extra te ondersteunen
     of vanuit een vangnetfunctie.
                                                                                                                                                   GGD en gemeenten hebben
                                                                                                                                                  elkaar hard nodig om effectief




                                                                                                                                                                                                             Gezondheid
                                                                                                                                                 te kunnen zijn. Het gaat om de
                                                                                                                                                   combinatie van inhoudelijke
                                                                                                                                                  gezondheidskennis en inzicht
                                                                                                                                                   en bevoegdheden in andere
                                                                                                                                                        beleidsdomeinen.                      ‘‘
42                                                                                                                                                                                                           43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>     Bijdrage en rollen GGD Fryslân                                                                               Ontwikkelingen en ambities in de
                                                                                                                  context van publieke gezondheid
     GGD Fryslân:                                                                                                 In de volgende hoofdstukken worden                     de coronapandemie duidelijker geworden, ook in

     • Adviseert over de gezondheidssituatie op basis van data, monitoring en onderzoek.                      ontwikkelingen en ontwikkelingen en ambities           Fryslân. Voor de ketenzorg in het jeugddomein
                                                                                                                  geschetst die betrekking hebben op jeugd of            wordt nadrukkelijk een beroep gedaan op deze
     • Adviseert over de gezondheidsaspecten van (bestuurlijke) beslissingen.
                                                                                                                  volwassenen. Daarnaast zien we enkele grote            onafhankelijke adviesrol van de GGD voor de
     • Is kennispartner op het gebied van gezondheidsbevordering en gezondheidsbescherming.                   ontwikkelingen die de hele samenleving raken,          gemeenten.
     • Voert wettelijke taken uit: op het gebied van jeugdgezondheidszorg, gezondheidsbevordering en          met bijbehorende opgaven.

       gezondheidsbescherming.                                                                                                                                           Preventie minder vrijblijvend
                                                                                                                  Versterking infectieziektebestrijding                  Het draagvlak voor preventie is enorm gegroeid,
     • Is het vangnet voor groepen die tussen wal en schip dreigen te raken.
                                                                                                                  Naar aanleiding van de coronapandemie is de            mede door de verwachte bijdrage van preventie
     • Vervult de rol van verbinder tussen medisch, fysiek en sociaal domein en overige                       versterking van de infectieziektebestrijding in een    aan het oplossen van grote maatschappelijke
       samenwerkingspartners.                                                                                     stroomversnelling gekomen. Een beleidsagenda           vraagstukken. Na enkele decennia van pionieren

     • Vervult een coördinerende rol bij het maken van afspraken over preventie.                              Versterking infectieziektebestrijding en               en ontwikkelen, is er nu de wens om de inzet
                                                                                                                  pandemische paraatheid is in de maak. Doel is          op preventie minder vrijblijvend te laten
     • Neemt als netwerkorganisatie deel aan uiteenlopende netwerken over gezondheid en welzijn en
                                                                                                                  om goed voorbereid te zijn op een toekomstige          zijn. Het Nationaal Preventieakkoord met
       vormt in dat kader een belangrijke spin in het web.                                                        pandemie. Daarnaast heeft het Ministerie van           gekwantificeerde doelen is een aanzet hiertoe.
     • Regisseert verschillende lokale en regionale projecten.                                                VWS de intentie uitgesproken, een publieke             VWS bereidt een wetswijziging van de WPG voor

     • Adviseert over crisissituaties en vervult een uitvoerende rol.                                         vaccinatievoorziening voor de hele bevolking           waarbij meer sturing op ambities en thema’s
                                                                                                                  bij de GGD te beleggen en op die manier een            wordt overwogen. In Fryslân is met de Friese
     • Is toezichthouder in het kader van de Wet Kinderopvang en WMO.
                                                                                                                  toekomstbestendig vaccinatiestelsel te creëren.        Preventieaanpak (FPA) al een start gemaakt
                                                                                                                                                                         hiermee. De algemene ambitie van de FPA luidt:
     De directeur Publieke Gezondheid is de onafhankelijke adviseur en verbinder in reguliere en                  Houdbare zorg                                          Een goede gezondheid en welzijn met gelijke
     opgeschaalde zorg.                                                                                           Een groot vraagstuk is het betaalbaar                  kansen voor iedereen.
                                                                                                                  en beschikbaar houden van de zorg. De
                                                                                                                  Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid
                                                                                                                  beveelt in het rapport Houdbare zorg het
     De rol van GGD Fryslân en de geleverde bijdrage             Bij ‘grut’ ligt nu het accent op de uitvoering   volgende aan: zet op een meer verplichtende
     verschilt per taak, levensfase en netwerkpositie.           van gezondheidsbeschermingstaken.                manier en vanuit verschillende beleidsterreinen in




                                                                                                                                                                                                                           Gezondheid
     De advies- en kennisrol geldt voor het hele                 Door advies en coördinatie (de Friese            op brede gezondheid en preventie. Een Integraal
     spectrum van de publieke gezondheid en is                   Preventieaanpak in het bijzonder), komt er       Zorgakkoord (IZA) waar preventie een plek in
     gericht op alle levensfasen. Advisering is in               meer aandacht voor universele preventie          krijgt, is in ontwikkeling. Ook in Fryslân klinkt de
     eerste instantie gericht op de Friese gemeenten             en gezondheidsbevordering voor de hele           behoefte om de druk op de zorg te verminderen
     en krijgt zoveel mogelijk lokaal vorm.                      bevolking.                                       door meer ‘naar de voorkant’ te gaan en meer
                                                                                                                  te werken vanuit positieve gezondheid, in plaats
     Voor ‘lyts’ en ‘jong’ springt de uitvoering van             Voor ‘wiis’ is de GGD nu vooral adviseur en      van vooral het voorkomen en genezen van ziekte.
     de wettelijke taak Jeugdgezondheidszorg het                 partner voor individuele gemeenten, maar ook     De Directeur Publieke Gezondheid (DPG) heeft
     meest in het oog. Daarnaast is de GGD/JGZ meer              steeds meer in het Friese netwerk.               voor de continuïteit van zorg een onafhankelijke
     en meer de verbinder en kennispartner in het                                                                 adviesrol en is de verbinder in reguliere en
44                                                                                                                                                                                                                         45
     netwerk.                                                                                                     opgeschaalde zorg. De rol van de DPG is tijdens        FPA: levensloopbenadering
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>     Over de domeinen van het stelsel heen              Gezonde leefomgeving
     Een breed gedeeld inzicht is dat de versterking    Betreffende de fysieke leefomgeving staan
     van preventie een domeinoverstijgende              de gemeenten voor grote opgaven. Met
     aanpak vraagt. VWS overweegt dan ook in            name op het gebied van klimaatadaptatie,
     de nieuwe wetgeving voor zowel gemeenten           energietransitie, behoud van biodiversiteit,
     als verzekeraars de verplichting op te             bouwopgave en wonen en zorg. Gezondheid
     nemen, met elkaar samen te werken. VNG             raakt aan al deze thema’s. De Omgevingswet
     en Zorgverzekeraars Nederland stelden              biedt de kans, om in de integrale afweging bij
     een gezamenlijk Preventiestatement op              ruimtelijke beslissingen, gezondheid mee te
     waarin wordt gepleit voor gezondheid als           nemen. Er is zowel aandacht voor risico’s van de
     maatschappelijke mindset. In Fryslân bestaat       leefomgeving voor gezondheid (het schone lucht
     dit besef ook al jaren, hetgeen heeft geleid tot   akkoord, vergroening) als voor het benutten
     de ontwikkeling van het Friese Preventiemodel,     van de fysieke leefomgeving om gezond
     de Friese Samenwerkingsagenda, De Friese           gedrag te bevorderen. De VNG betoogt in de
     Preventieaanpak en de Bestuurstafel Seker          position paper Samenwerken aan de gezonde
     & Sûn. De kunst is om met de veelheid aan          leefomgeving dat gezondheid als zachte
     samenwerkingsverbanden de focus op preventie       waarde beter in positie moet worden gebracht
     scherp te houden en geen dingen dubbel te          tegenover de harde waarden. Gezonde
     doen. Friese gemeenten, zorgverzekeraar De         leefomgeving is een van de vier speerpunten in
     Friesland en GGD Fryslân hebben met de Friese      de Landelijke nota gezondheidsbeleid.
     Preventieaanpak een sterke structuur gecreëerd
     om het hele scala van preventie te organiseren:    Mentale gezondheid
     van universele tot selectieve, geïndiceerde        Een relatief nieuw thema binnen preventie is
     en zorggerelateerde preventie. Dankzij             mentale gezondheid. De aandacht hiervoor
     gedeelde inzichten zijn zij samen in staat, deze   is versterkt door de toename van mentale
     domeinoverstijgende benadering te vertalen         gezondheidsproblemen tijdens en na de
     naar lokaal niveau.                                coronapandemie. Er waren al wel programma’s
                                                        gericht op depressie of suïcide, maar de intentie
                                                        is nu meer om in de volle breedte van preventie,




                                                                                                            Gezondheid
                                                        domeinoverstijgend aan mentale gezondheid te
                                                        werken. Met de ‘Aanpak Mentale Gezondheid’:
                                                        van ons allemaal wil het Ministerie van VWS
                                                        een beweging op gang brengen, gericht
                                                        op een mentaal gezond Nederland, met
                                                        aanvullend specifieke aandacht voor jongeren
                                                        en jongvolwassenen, werkenden en inwoners in
                                                        een kwetsbare positie. De landelijke aandacht
                                                        en programma’s die op de planning staan geven
                                                        sturing en zijn behulpzaam voor Fryslân, onder
46                                                                                                          47
                                                        meer binnen de Friese Preventieaanpak.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>     Agenda publieke gezondheid
     voor Elkenien
     Meer met data                                      Impact met gezondheidsvordering
     • Ontsluiting van eigen cijfers op een publiek    • Onze preventieprogramma’s uitvoeren en
      toegankelijke plek om dit breed beschikbaar        verrijken onder de vlag en met het netwerk
      te maken via de Gezondheidsatlas                   van de Friese Preventieaanpak. Dit betekent
     • Samenwerking met andere partijen om data,        o.a. meer aandacht voor achterliggende
      cijfers en informatie uit verschillende bronnen    factoren van gezondheid.
      bij elkaar te brengen om een breder zicht te      • Advies aan gemeenten over
      krijgen op de maatschappelijke opgaven.            gezondheidsbevordering betreffende
     • Ontsluiting eigen GGD-data en de                 volwassen doelgroepen.
      ontwikkeling van evaluatie- en                    • Meer aandacht voor selectieve preventie, ook
      monitoringinstrumenten.                            bij gezondheidsbevordering.
     • Nauwe samenwerking met universiteiten en        • Actieve bijdrage aan de Friese
      hogescholen.                                       Preventieaanpak door coalities te coördineren.
                                                                                                          Naar een integraal calamiteitenplan                • Maatschappelijke zorgtaken:
                                                                                                          Wij versterken onze paraatheid bij een ramp          - Meldpunten vervuiling en verwaarlozing en
     Slagvaardige infectieziektebestrijding             Brede toepassing van positieve
                                                                                                          of crisis met een integraal calamiteitenplan.          zorgwekkend gedrag
     • Om tot een meer slagvaardige, flexibele en      gezondheid
                                                                                                          De GGD is verantwoordelijk voor de volgende          - Onverzekerdenzorg
      opschaalbare bestrijding van grootschalige        • Actief sturen op en adviseren over de
                                                                                                          processen:                                           - Verkennend onderzoek en horen in het
      infectieziektecrises en andere mogelijke           cultuuromslag van zorg naar gezondheid en
                                                                                                          • Infectieziektebestrijding                            kader van de WVGGZ
      gezondheidscrises te komen, is het                 de beweging van positieve gezondheid in
                                                                                                          • Medische Milieukunde                               - Suïcidepreventie
      noodzakelijk dat de basis op orde is. Daarvoor     Fryslân.
                                                                                                          • Coördinatie van de Psychosociale Hulp
      moet de regionale infectieziektebestrijding in
      al haar onderdelen in kwantiteit en kwaliteit     Deskundig advies over gezonde
                                                                                                          • Gezondheidsonderzoek bij Rampen
                                                                                                                                                             Opvallend in
                                                        leefomgeving
      worden versterkt. Dit is zowel een regionale
      als een landelijke opgave.                        • De GGD is als deskundig adviseur Gezonde       Wat blijven we doen?                               gezondheid
                                                                                                                                                             • Toegenomen infectiedruk
                                                         Leefomgeving meer en meer een logische           • (Epidemiologisch) onderzoek en de
                                                                                                                                                             • Chronische ziekten blijven
     Realiseren van maatschappelijke zorg                partner voor Friese overheden en                  Academische werkplaats
                                                                                                                                                             • Toenemende ongelijkheid
     • De Wet aanpak meervoudige problematiek           ketenpartners bij het inrichten van de fysieke   • Gezondheidsadvies bij gemeentelijke
                                                                                                                                                             • Laagopgeleiden ervaren een minder goede
      sociaal domein (WAMS) gaat veel impact             leefomgeving.                                     beslissingen
                                                                                                                                                              gezondheid
      hebben op ons werk. Diensten zullen verder        • De GGD adviseert over de gemeentelijke         • Gezondheidsbevordering




                                                                                                                                                                                                               Gezondheid
                                                                                                                                                             • Toename mentale klachten
      worden ontwikkeld                                  instrumenten Omgevingsvisie, Omgevingsplan       • Programmaleiding Friese Preventieaanpak
                                                                                                                                                             • Een ouder wordende samenleving
                                                         en eventueel Omgevingsprogramma.                 • Forensische geneeskunde / lijkschouw
                                                                                                                                                             • Klimaatgerelateerde gezondheidsproblemen
                                                        • In de komende jaren wordt duidelijk wanneer    • Infectieziektebestrijding en infectiepreventie
                                                                                                                                                              gaan toenemen
                                                         er een advies van de GGD gewenst is ten          • Reizigersadvisering
                                                                                                                                                             • Jongvolwassenen zijn het minst tevreden over
                                                         aanzien van omgevingsvergunningen en             • TBC-bestrijding
                                                                                                                                                              hun leefomgeving
                                                         gebiedsspecifieke ontwikkelingen. Dit wordt      • Seksuele gezondheid
                                                         in afspraken of planregels vastgelegd.           • Medische milieukunde
                                                                                                          • Publieke gezondheidszorg Asielzoekers (PGA)
                                                                                                          • Technische hygiënezorg

48                                                                                                                                                                                                             49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>     Lyts                                                Agenda publieke gezondheid voor Lyts
     tot 4 jaar
                                                       MEER NADRUK OP RELATIE EN ONDERSTEUNING VAN HET OUDERSCHAP


     Onze missie: een gezonde                          NAAR EEN JEUGDGEZONDHEIDSZORG 3.0
                                                         • Breed basisaanbod Jeugdgezondheidszorg

     kansrijke start voor ieder kind                     • Extra aandacht tijdens de eerste 1000 dagen, o.a. middels het prenataal huisbezoek
                                                         • Meer behoeftegestuurd werken
                                                         • Meer regie bij de ouders
     Als uitvoerder van de Jeugdgezondheidszorg
                                                         • Meer collectief en digitaal
     zetten we voor de allerjongsten alles
                                                         • Samenwerking in de keten als stevige partner als het gaat om preventie in
     op alles om elk kind een kansrijke start
     te geven. Vanuit ons basisaanbod zijn                 het sociale en medische domein

     diensten beschikbaar voor elk kind, waar
     de wieg ook staat. Dit begint met prenatale       ACTIEVE BIJDRAGE AAN NETWERK(VORMING)
     zorg. We werken aan kansengelijkheid.               • Coördineren provinciaal netwerk Kansrijke start
     Daarbij maken we de omslag naar nieuwe,             • Deelname in coalities en netwerken van de Friese Preventieaanpak en
     behoeftegestuurde en gedifferentieerde                deze deels trekken en faciliteren
     manieren van werken: meer collectief en
     digitaal waar dit kan, maar intensiever,
     persoonsgerichter waar dit moet.

     We versterken onze rol als
     regisseur en adviseur in
     de hele keten van zorg
     en preventie.
                                                   Wat blijven we doen?
                                                   • Begeleiding van alle kinderen bij groei en ontwikkeling
                                                   • Uitvoeren Rijksvaccinatieprogramma




                                                                                                                                                Gezondheid
                                                   • Passende ondersteuning, zo vroegtijdig, licht en dichtbij mogelijk en zo zwaar als
                                                    nodig met o.a. Integrale vroeghulp
                                                   • Coördineren provinciaal netwerk Kansrijke start
                                                   • Uitvoeren Nu niet zwanger
                                                   • Toezicht kinderopvang
                                                   • Bijdragen aan een gezonde kinderopvang
                                                   • Een rookvrije opgroeiomgeving
                                                   • Publieke Gezondheidszorg Asielzoekers
50                                                                                                                                              51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                      ‘‘   We werken collectief en digitaal
                          waar dat kan, maar intensiever en
                          persoonsgerichter waar het moet.
                                                                              ‘‘
     Opvallend in gezondheid                           Wat speelt er?
     • Eén op de tien jonge ouders heeft             • Toekomstagenda Publieke gezondheid voor
      onvoldoende ouderschapbuffers waarbij het         de jeugd
      percentage hoger is in eenoudergezinnen.         • Hervormingsagenda 2022-2028 om de
      Deze ouders hebben vaker een steuntje in de       hulpverlening te verbeteren en het
      rug nodig bij de opvoeding.                       jeugdstelsel (financieel) beter beheersbaar te
     • Het aantal baby’s dat te vroeg wordt geboren    maken.
      (zwangerschapsduur < 37 weken) of een te         • Fryske Regiovisie Jeugdhulp
      laag geboortegewicht heeft, daalt.               • Ambitie van Kansrijke Start: meer kinderen
     • Eén op de tien jonge ouders rookt, waarbij      een kansrijke start. Gemeenten ontvangen
      het percentage hoger is bij ouders met een        hiervoor meer middelen op basis van het
      lagere sociaaleconomische status.                 Coalitieakkoord.
                                                       • Het doel van de Friese Preventieaanpak voor
                                                        ‘lyts’ luidt: In 2030 groeien jonge kinderen in
                                                        Fryslân kansrijk op in een gezonde en veilige
                                                        omgeving.




                                                                                                          Gezondheid
52                                                                                                        53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>     Jong                                                Agenda publieke gezondheid voor Jong
     4 tot 18 jaar
                                                        IN ADVIES EN UITVOERING MEER NADRUK OP
                                                          • Mentale gezondheid

     Onze missie: gezond opgroeien                        • Suïcidepreventie
                                                          • Relatie en ondersteuning van het ouderschap

     in een kansrijke omgeving                            • Schoolverzuim


                                                        NAAR EEN JEUGDGEZONDHEIDSZORG 3.0
     Voor de schoolgaande jeugd en hun
                                                          • Meer aanwezigheid JGZ-professionals op scholen
     opvoeders zijn we als uitvoerder van
                                                          • In de werkwijze meer behoeftegestuurd werken: vanaf 11 jaar een groepsbenadering
     Jeugdgezondheidszorg vanzelfsprekend
     aanwezig, in ieder geval digitaal en op                waar dat kan, en extra individuele aandacht waar dat nodig is

     school. We normaliseren en demedicaliseren;          • Samenwerking in de keten als stevige partner als het gaat om preventie in het sociale
     bieden lichte hulp om de veerkracht van                en medische domein.
     ouders te versterken. We hebben korte
     lijntjes met het netwerk, zoals gebiedsteams       ACTIEVE BIJDRAGE AAN NETWERK(VORMING
     en huisartsen. Waar meer nodig is, zijn we           • Doorontwikkeling naar IJslandse aanpak / Opgroeien in een kansrijke omgeving (OKO)
     de poortwachter en centrale zorgverlener
                                                          • Deelname in coalities en netwerken van de FPA en deze deels faciliteren
     naar intensievere (duurdere) vormen van
                                                          • Verkenning gezonde basisschool van de toekomst
     hulp en ondersteuning. Daarbij werken
     we samen met kind en opvoeder: shared
     decision making. Ook voor ‘jong’maken
     we een omslag: publieke gezondheid voor
     iedereen: collectief en digitaal waar dit
     kan; intensiever, op basis van behoefte,
     persoonsgerichter waar dit moet.

     Gezondheidsbevordering richten we steeds       Wat blijven we doen?
     meer op omgevingen waar kinderen




                                                                                                                                                     Gezondheid
     verkeren: de gezonde keuze makkelijk en        • Begeleiding van alle kinderen bij veilige groei en ontwikkeling
     aantrekkelijk maken. Mentale gezondheid
                                                    • Uitvoeren Rijksvaccinatieprogramma
     krijgt daarbij extra aandacht.
                                                    • Passende ondersteuning, zo vroegtijdig, licht en dichtbij mogelijk en zo zwaar als nodig

     We versterken onze rol als regisseur en        • Digitale diensten als JouwGGD en chatmogelijkheid aanbieden

     adviseur in de hele keten van zorg en          • Leefstijlprogramma’s: Nuchtere Fries, Nuchter over gewicht, Rookvrije generatie,
     preventie.                                      Gezonde school
                                                    • Ondersteuning bij crisis of calamiteiten op school
                                                    • Publieke Gezondheidszorg Asielzoekers
54                                                                                                                                                   55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>       ‘‘ Gezondheidsbevordering gaat steeds meer over
        een gezonde omgeving voor kinderen zodat gezonde
               keuzes makkelijk en aantrekkelijk zijn.
                                                                                              ‘‘
     Opvallend in gezondheid                          Wat speelt er?
     • Basisschoolkinderen zijn gezonder gaan eten   • Landelijke nota gezondheidsbeleid:
      en drinken maar minder gaan bewegen. Ze          Druk op het dagelijks leven bij jeugd
      gaan vooral minder vaak lopend of fietsend       en jongvolwassenen is een van de vier
      naar school. Een op de drie ouders vindt de      speerpunten
      schoolroute onveilig.                           • Toekomstagenda Publieke gezondheid voor
     • Van alle tien basisschoolkinderen heeft er     de jeugd
      één overgewicht waarbij het percentage          • Hervormingsagenda 2022-2028 om de
      hoger is in gezinnen met een lagere              hulpverlening te verbeteren en het
      sociaaleconomische status.                       jeugdstelsel (financieel) beter beheersbaar te
     • Ouders houden minder vaak rekening met         maken
      hun rook- en drinkgedrag naarmate hun kind      • Veel Friese gemeenten hebben interesse
      ouder wordt.                                     voor de IJslandse aanpak / Opgroeien in een
     • Jongeren zijn minder weerbaar geworden         Kansrijke Omgeving (OKO)
      en voelen zich minder vaak gelukkig. De         • Het doel van de Friese Preventieaanpak voor
      coronamaatregelen hebben hier een rol in         ‘jong’ luidt: In 2030 zijn kinderen in Fryslân
      gespeeld. Veel jongeren hebben mentale           veerkrachtig en voorbereid op een zelfstandig
      gezondheidsproblemen zoals eenzaamheid,          en gezond leven.
      somberheid en angst ervaren.
     • Een kwart van de jongeren doet aan
      bingedrinken. Het percentage dagelijks
      rokende jongeren ligt stabiel.




                                                                                                        Gezondheid
56                                                                                                      57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>     Grut                                            Agenda publieke gezondheid voor Grut
     18 tot ongeveer 67 jaar
                                                    MEER NADRUK OP
                                                      • Mentale gezondheid van met name jongvolwassenen

     Onze missie:                                     • Gezond leven, gezondheidspotentieel
                                                      • Vitaal ouder worden (vanaf ongeveer 55 jaar)

     gezondheidspotentieel                          MEER VERBINDING MET HET LOKALE NETWERK
     versterken                                       • Om onze gezondheidskennis in te brengen
                                                      • Om aan te kunnen sluiten bij de mienskip, de inwoners
                                                      • Om gezondheidsmogelijkheden te vergroten
     Deze levensfase is het meest omvangrijk:
     in de eerste periode staan kwalificeren,         • Gericht op eigen regie, veerkracht, positieve gezondheid

     werk, bestaanszekerheid, relatievorming          • Door financiële problematiek te signaleren
     en ouderschap centraal. In de tweede
     fase komen werk volhouden, kinderen            ACTIEVE BIJDRAGE AAN NETWERK(VORMING)
     die het huis verlaten, echtscheiding,            • Deelname in coalities en netwerken van de FPA en deze deels faciliteren
     zingeving, overlijden van ouders                 • Met partners onze leefstijlprogramma’s verbreden naar werkvloer en wijken
     en generatiegenoten, beginnend
     lichamelijk ongemak meer op de
     voorgrond. Dat heeft implicaties




                                                  ‘‘
     voor wat we als opdracht zien in
     publieke gezondheid. Voorheen
     ging onze aandacht voor de
     volwassen bevolking vooral uit van
     gezondheidsbeschermingstaken of                Er is een transformatie nodig om ook bij de
     vanuit een vangnetfunctie. Dit blijft
     belangrijk, maar vanwege de gewenste
     transitie naar gezondheid en veerkracht
     centraal, gaan we meer bijdragen
                                                  volwassen bevolking te werken aan gezondheid
                                                    en veerkracht en niet vanuit de problemen.
                                                                                                                               ‘‘




                                                                                                                                    Gezondheid
     aan een gezonde en vitale bevolking
     door – waar mogelijk – kennis over
     gezondheid en universele preventie
     in te brengen in het netwerk en in
     omgevingen als dorp, wijk en werk. De
     Friese Preventieaanpak is een belangrijk   Wat blijven we doen?
     vehikel hierbij. Bij jongvolwassenen is
     er extra aandacht voor ouderschap en       • Stoppen-met-roken-trainingen
     mentale gezondheid. Vanaf ongeveer 55      • Uitvoeren Nu niet zwanger
     jaar verdient vitaal ouder worden meer
58                                                                                                                                  59
     aandacht.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>     Opvallend in gezondheid                            Wat speelt er?
     • Jongvolwassenen hebben vaker dan andere         • Landelijke nota gezondheid vraagt aandacht
      leeftijdsgroepen psychische problemen              voor:
      en ervaren vaker (heel) veel stress. De             - druk op het dagelijks leven, vooral van
      coronamonitoren van de afgelopen twee jaar            jongvolwassenen
      laten zien dat deze groep de grootste mentale       - verkleinen gezondheidsachterstanden
      klappen heeft gekregen, de psychische             • De invoering van de Wet aanpak meervoudige
      gezondheid is het meest afgenomen bij deze         problematiek sociaal domein (WAMS).
      groep en lijkt nog niet te herstellen.            • De ambities van het Nationaal
     • Elke dag overlijden in Nederland 5 mensen        Preventieakkoord zijn deels gericht op
      door zelfdoding. Het gaat hier relatief vaak       volwassenen (roken, alcohol, overgewicht).
      om mannen van 40-70 jaar (bron 113.NL).           • Het doel van de Friese Preventieaanpak voor
     • Wie al overgewicht had, is zwaarder              ‘grut’ luidt: in 2030 leven volwassenen in
      geworden: het aantal mensen met obesitas           Fryslân gezond en houden zij balans in hun
      is in alle leeftijdsgroepen binnen ‘grut’ licht    leven.
      toegenomen.
     • De dalende trend in het aantal rokers zet in
      alle leeftijdsgroepen binnen ‘grut’ door.
     • Hoe jonger hoe vaker iemand wekelijks
      sport en voldoet aan de beweegrichtlijnen.
      In de leeftijdsgroep 18-34 voldoet 6 op de
      10 mensen aan de beweegnorm en ook
      sport 6 op de 10 mensen wekelijks. In de
      leeftijdsgroep 50-64 jaar voldoet ongeveer de
      helft aan de beweegrichtlijnen en sport 4 op
      de 10 mensen wekelijks.




                                                                                                         Gezondheid
60                                                                                                       61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>     Wiis                                                                                       Agenda publieke gezondheid voor Wijs
     over de derde levensfase
                                                                                               OP DE BRES VOOR GEZONDHEID EN VITALITEIT VAN OUDEREN
                                                                                                • In verbinding met het netwerk

     Onze missie: gezond en                                                                     • In verbinding met ouderen(organisaties)
                                                                                                • Focus op beeldvorming en vitaliteit

     vitaal ouder worden                                                                        • Gericht op eigen regie, veerkracht
                                                                                                • Gericht op inwoners in de derde levensfase
                                                                                                • Actieve rol in FPA
     We gaan op de bres voor gezond en         Met advies en kennis dragen we bij aan
                                                                                                • Onderzoekend, in ontwikkeling
     vitaal ouder worden. Onze ambitie is      de transformatie van het denken vanuit
     kwetsbaarheid uit te stellen en daarmee   kwetsbaarheid naar het bevorderen van
     de ‘derde levensfase’ te verlengen.       gezondheid en vitaliteit. Indien gewenst        AAN DE SLAG MET VALPREVENTIE
     We benaderen ouder worden als             is een (lokale) regierol mogelijk.               • kennisdeling n.a.v. pilot in één gemeenten
     een volwaardige levensfase waarbij                                                         • Handreiking regierol gemeenten
     iedereen er, ongeacht leeftijd, toe
     doet. Vanuit dit ‘waardeerperspectief’                                                    VERSTERKEN INFECTIEPREVENTIE
     adviseren we ondersteuning van                                                             • Ondersteuning intramurale zorg
     ouderen bij het vormgeven van hun
                                                                                                • Grotere rol bij vaccinaties
     leven volgens hun eigen wensen en
     mogelijkheden. De veerkracht van
     ouderen kan worden vergroot door




                                                                                          ‘‘
     op een positieve manier aandacht
     te vragen voor ouder worden
     en de uitdagingen die daarbij
     horen. Dit vraagt niet alleen
                                                                                           Laten we werken vanuit het waardeerperspectief:
     iets van de curatieve zorg,
     maar is een opgave voor
     de hele samenleving en de
     preventieve publieke
                                                                                           iedereen doet ertoe en we kijken niet alleen naar
                                                                                             ouderen vanuit een beeld van kwetsbaarheid.
                                                                                                                                                                              ‘‘




                                                                                                                                                                                     Gezondheid
     gezondheid.




                                                                                          Wat blijven we doen?
                                                                                          • Operationaliseren van ‘Fitaal wiis-model’ met lectoraat publieke gezondheid en ouderen
                                                                                          • Advies en dienstverlening aan gemeenten op maat
62                                                                                                                                                                                   63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>     Opvallend in
     gezondheid                                         Wat speelt er?
     • Ouderen waren in de afgelopen                   • Het Fries Sociaal Planbureau benoemt het
      coronaperiode het meest veerkrachtig als het       opvangen van de gevolgen van de vergrijzing
      gaat om psychische gezondheid. Ondanks             als een van de vier grote opgaven voor Fryslân.
      dips tijdens de lockdowns, is de afname van        De uitdaging is, een leefbare omgeving voor
      psychische gezondheid bij hen het kleinst.         de groeiende groep ouderen en hun naasten
     • Bijna de helft van de ouderen beweegt            te bieden.
      minder dan de richtlijn voorschrijft. Daarnaast   • De Raad voor de volksgezondheid en samenleving
      sport twee op de vijf minder dan gewenst.          beschrijft de derde levensfase als volgt: deze
      Hier is ruimte voor gezondheidswinst.              nog steeds langer wordende periode tussen het
     • De leeftijdsgroep 65-74 jaar doet het vaakst     werkende leven en de periode van gevorderde
      vrijwilligerswerk ten opzichte van andere          ouderdom en kwetsbaarheid vormt de derde
      leeftijdsgroepen: twee op de vijf ouderen in       levensfase. Deze fase begint na pensionering
      deze groep is actief als vrijwilliger.             en gaat uiteindelijk geleidelijk over in de vierde
     • De ervaren gezondheid neemt geleidelijk          levensfase, wanneer kwetsbaarheid groter wordt
      af. Onder 75-plussers ervaart 64% de eigen         en de behoefte aan hulp en zorg toeneemt.
      gezondheid als goed tot zeer goed.                 De derde levensfase is niet strikt aan leeftijden
     • Bijna de helft van de 75-plussers ervaart        gebonden. Wanneer deze begint en hoe lang deze
      eenzaamheid.                                       duurt, verschilt per persoon.
                                                        • Volgens de Landelijke nota gezondheidsbeleid is
                                                         Vitaal ouder worden een van de vier speerpunten
                                                         voor gemeentelijk gezondheidsbeleid.
                                                        • De Raad voor ouderen stelt dat ouder worden een
                                                         volwaardige fase in het leven is waarin mensen
                                                         zich kunnen ontwikkelen en nieuwe dingen
                                                         kunnen leren en een onmisbare bijdrage aan de
                                                         samenleving kunnen leveren: wij noemen dit het
                                                         ‘waardeerperspectief’.
                                                        • Preventie en gezond ouder worden is een groeiend
                                                         thema in beleid en zorg onder meer in relatie tot




                                                                                                                Gezondheid
                                                         de verwachte krapte in de zorg.
                                                        • VWS bereidt een Landelijk Programmaplan
                                                         Valpreventie voor. Valpreventie is een speerpunt
                                                         voor gemeenten volgens de Landelijke nota
                                                         Gezondheidsbeleid. GGD Fryslân heeft in één
                                                         gemeente een pilot gecoördineerd in opdracht
                                                         van VWS.
                                                        • Het doel van de Friese Preventieaanpak voor ‘wiis’
                                                         luidt: In 2030 doen ouderen in Fryslân in een zo
                                                         goed mogelijke mentale en fysieke gezondheid
64                                                                                                              65
                                                         naar eigen behoefte en zonder belemmering mee.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>     Organisatie
     De organisatorische speerpunten voor de            Personeel                                           Procesgericht werken                               Zelforganisatie
     komende tijd zijn gericht op duurzaamheid,         De crises van de afgelopen jaren hebben ons         Bewust procesgericht werken vraagt binnen de       De GGD werkt sinds 2015 volgens het concept
     procesgericht werken en het doorontwikkelen        geleerd dat wij ons voortdurend moeten              Veiligheidsregio Fryslân de nodige aandacht.       van zelforganiserende teams. Om dit concept
     van het concept zelforganisatie om ruimte te       kunnen aanpassen aan dat wat de buitenwereld        We zijn van mening dat dit nog meer efficiëntie,   nog beter tot zijn recht te laten komen, komen
     geven aan professionals.                           van ons vraagt. Dit vraagt een grote dosis          duidelijkheid en kwaliteit in ons werk op gaat     er aanpassingen in de organisatiestructuur en
                                                        aanpassings- en uithoudingsvermogen.                leveren.                                           het instrumentarium. Teams beschikken over
     Het personeelsbeleid, gericht op vitaliteit,                                                                                                              instrumenten als dashboards, een teamkompas
     leren en ontwikkeling, werving en behoud van       Tegelijkertijd hebben wij wettelijke en             We streven een gezonde balans na in het            en een intranet om integraal samen te werken.
     medewerkers, is cruciaal om de inhoudelijke        reguliere taken die juist om stabiliteit vragen.    uniformeren, door processen optimaal in te
     ambities te bereiken.                              Voor al die verschillende opgaven hebben we         richten en diversiteit te behouden om het werk
                                                        passend personeel nodig. Door de schaarste          zoveel mogelijk aan te laten sluiten bij onze
     Duurzaamheid                                       op de arbeidsmarkt, die wordt versterkt door        bedoeling en onze klanten. Procesmatig werken          Wat speelt er?
     We vinden het belangrijk om een bijdrage te        de vergrijzing en pensionering van een deel         is een middel om onze doelen zo effectief en           • Klimaatopgave
     leveren aan de klimaatdoelstellingen en zijn van   van ons personeel, staan we voor een grote          efficiënt mogelijk te kunnen bereiken. Speciale        • Energieprijzen
     mening dat we daar als overheidsorganisatie        uitdaging. Dit vraagt creativiteit, anders denken   aandacht krijgt de veilige digitalisering van          • Hybride werken is de nieuwe norm
     een voorbeeldfunctie in hebben. De Sustainable     en maatwerk.                                        onze dienstverlening en de mogelijkheden om            • Schaarste op de arbeidsmarkt
     Development Goals sluiten bovendien goed aan                                                           datagestuurd te kunnen werken.                         • Uitstroom personeel vanwege
     bij onze inhoudelijke doelen.                      • We passen functiedifferentiatie en                                                                        pensionering
                                                         taakherziening toe.                                • Ieder jaar analyseren we systematisch de            • Veiligheidsregio Fryslân is een Great
     Wat gaan we speciaal doen                          • We werken samen met andere grote                  processen van een aantal GGD-diensten.                  place to work
     • We werken met duurzame materialen                 werkgevers en opleiders in het noorden.             Deze manier van werken ondersteunen we                • Aandacht voor privacy en digitale
     • Onze locaties functioneren klimaatneutraal       • Personele aspecten: werving en selectie, het      met ruimte voor innovatie en ontwikkeling,              veiligheid
     • Onze mobiliteit is slim, efficiënt en duurzaam    behoud van personeel en vooral scholing,            aansluitend bij onze visie op academisering.          • Wijzigingen in opleidingstrajecten
                                                         leren en ontwikkelen, worden belangrijke           • Inrichten van systemen voor dataverzameling.         • Veiligheidsregio voldoet aan BIO-
                                                         pijlers in ons kwaliteitssysteem.                  • Verbeteren van datakwaliteit: vastleggen en           Norm, GGD aan NEN–norm
                                                        • Bevorderen vitaliteit van medewerkers vanuit      verzamelen van data, bepalen welke data               • Aansluiten Sustainable Development
                                                         het perspectief van positieve gezondheid.           nodig zijn.                                             Goals
                                                                                                                                                                   • Flexibele inzet personeel in crisis
                                                                                                                                                                   • Netwerkpositie en regierol




                                                                                                                                                                                                                Gezondheid
                                                                                                                                                                     betreffende gezondheidsdata




66                                                                                                                                                                                                              67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>     Bijlage 1: Bronnen en cijfers die
     we volgen                                                                                                                                               Elkenien   Lyts   Jong   Grut   Wiis

                                                                                                        Aantal rookvrije plekken                                x
     De bronnen van de gezondheidsinformatie        Cijfers die we volgen
                                                                                                        Aantal gezonde kinderopvang en scholen                           x      x
     in deze agenda zijn – voor zover niet anders   Ieder jaar vindt bijstelling en concretisering
     aangegeven – waarstaatjegemeente.nl,           van deze agenda plaats. Daarbij worden              Psychische ongezondheid                                                 x      x      x
     panelonderzoeken Corona van de Gedragsunit     verschillende indicatoren gebruikt voor de
     (samenwerking RIVM en GGD’en) en de            monitoring van de gezondheid. Hieronder             Ervaren gezondheid                                                      x      x      x
     gezondheidsmonitoren.                          worden enkele genoemd die we verzamelen
                                                                                                        Eenzaamheid                                                             x      x      x
                                                    met eigen onderzoek of betrekken uit andere
                                                    bronnen. Eigen data worden binnenkort               Beweegrichtlijnen                                                       x      x      x
                                                    ontsloten via de Gezondheidsatlas.
                                                                                                        Lid sportvereniging                                                     x      x      x

                                                                                                        Alcoholgebruik                                                          x      x      x

                                                    Elkenien       Lyts     Jong      Grut      Wiis    Rookgedrag                                                              x      x      x

      Hinder en verstoring geluid                       x                                               Druggebruik                                                             x      x

      Hinder geur                                       x                                               Overgewicht                                                             x      x      x

      Woonomgeving                                      x                                               Jongeren met gebruik jeugdhulp                                   x      x

      Groen in omgeving                                 x                                               Aantal suïcides                                                         x      x      x

      Blootstelling fijnstof, NO2                       x                                               Gebruik wijkverpleging                                                         x      x

      vroeggeboorten                                                x                                   Gebruik GGZ / POH-HGGZ                                                         x      x

      Levensverwachting bij geboorte                                x                                   Ziekenhuisopnames nieuwvorming, HVZ, psychiatrie                               x      x

      Ervaren opvoeding                                             x                   x               Meldingen verwarde persoenen                                                   x      x

      Kinderen in kwetsbare situatie                                x         x                         Mantelzorg bieden of ontvangen                                          x      x      x

      Kinderen met risico op taalachterstand                        x         x                         Levensverwachting bij 65 jaar                                                         x




                                                                                                                                                                                                    Gezondheid
      Meldingen veilig thuis                                        x         x                         Ziekenhuisopnamen bij valongeval                                                      x




                                                                                                       NB niet iedere indicator wordt jaarlijks geüpdatet.




68                                                                                                                                                                                                  69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>     Bijlage 2: Totaaloverzicht taken
     en wettelijke grondslag
     Taak                        Wettelijke Grondslag                                         Levensfase

     Epidemiologie               Wet publieke gezondheid Art. 2, lid 2a, Art. 14, GR          Elkenien

     Beleidsadvisering           Wet publieke gezondheid Art. 2, lid 2b en 2c, Art. 14, GR    Elkenien

     Medische Milieukunde        Wet publieke gezondheid Art. 2, lid 2e, Art. 14, GR          Elkenien

     Academische Werkplaats      Wet publieke gezondheid Art. 2, lid 2a, 2b en 2c, Art. 14    Elkenien

     Gezondheidsbevordering      Wet publieke gezondheid Art.2, lid 2d, GR                    Elkenien

     Infectieziektebestrijding   Wet publieke gezondheid Art. 6, GR                           Elkenien

     TBC-bestrijding             Wet publieke gezondheid Art. 6, GR                           Elkenien

     Soa / Sense                 Wet publieke gezondheid Art. 6, GR                           Elkenien

     Reizigersvaccinatie         In belang van Wet publieke gezondheid Art. 6, GR             Elkenien

     Publieke gezondheidszorg
                                 Wet COA                                                      Elkenien
     Asielzoekers

     Maatschappelijke zorg       Wet Maatschappelijke Ondersteuning                           Elkenien

     Arrestantenzorg             Wettelijke taak van de politie                               Elkenien

     Lijkschouw                  Wet op de lijkbezorging, GR                                  Elkenien

     Verkennend onderzoek en
                                 Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg Art, 5:1          Elkenien
     horen

     Inspecties WMO              Wet Maatschappelijke Ondersteuning, Art. 6.1                 Elkenien

     Technische hygiënezorg      Wet publieke gezondheid Art, 2 lid 2f                        Elkenien

     Inspecties kinderopvang     Wet kinderopvang, Art 1.61 lid 2                             Lyts

                                 Wet publieke gezondheid Art. 5 lid a t/m e, Art. 6b lid 3,
     Jeugdgezondheidszorg                                                                     Lyts en jong
                                 Art 14, GR

     Publieke gezondheidszorg
                                 Wet publieke gezondheid Art.5a                               Wiis
     voor ouderen

70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Meerjarenkoers 2023-2026
   Harlingertrekweg 58 - 8913 HR Leeuwarden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>