<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Meerjarenplan gemeente Heerenveen
Deel 1




Inhoudelijke uitwerking van de
focusonderwerpen uit de raadsagenda en de transities uit het hoofdlijnenakkoord.




                                                1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave

Inleiding
Over het meerjarenplan


Aan welke transities werken wij
      De zorgtransitie
      De sociale transitie
      De circulaire transitie
      De woontransitie
      De ruimte transitie
      De energietransitie
      De overheidstransitie

Overige focusonderwerpen
    Bestaanszekerheid
    Cultuur


Bijlagen
      Doelen-Inspanningen-Netwerk (DIN) per transitie




                                               2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inleiding

Voor u ligt de inhoudelijke uitwerking van de focusonderwerpen en de transities. Dit is een
tussenstap richting de financiële uitwerking die voor de zomer 2023 volgt.
We hebben gekozen voor deze tussenstap zodat we u in vroegtijdig stadium meenemen op welke
wijze het college aan de slag wil met de onderwerpen en u richting kunt geven. Wanneer u instemt
met deze uitwerking, maken we inzichtelijk welke financiële middelen nodig zijn. In de
meerjarenplanning deel 2 leggen wij deze financiële uitwerking aan u voor. Dan hebben we ook
inzichtelijk welke overige opgaven financiën vragen zodat u een integrale afweging kunt maken.


Uitwerking van de raadsagenda en het hoofdlijnenakkoord
Na de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 heeft u een raadsagenda opgesteld met vijf
focusonderwerpen. Daarnaast heeft het college een hoofdlijnenakkoord opgesteld met daarin tien
transities.

De onderwerpen uit de raadsagenda
In de raadsagenda heeft u vijf onderwerpen opgenomen waar u de focus op wilt hebben. Het gaat
hierbij om
      duurzaamheid
      wonen en volkshuisvesting
      dienstverlening
      cultuur
    bestaanszekerheid

Een deel van deze onderwerpen vallen binnen de transities die het college heeft benoemd. We
stellen voor deze onderwerpen en transities samen te voegen. Het gaat hierbij om duurzaamheid,
wonen en volkshuisvesting en dienstverlening.
De onderwerpen cultuur en bestaanszekerheid worden niet samengevoegd met een transitie. Die
worden als afzonderlijk focusonderwerp de komende jaren opgepakt.

De onderwerpen uit het hoofdlijnenakkoord
In het hoofdlijnenakkoord heeft het college tien transities beschreven die de komende jaren op ons
afkomen. Een transitie is een structurele verandering van de maatschappij die het resultaat is van
grote ontwikkelingen op bijvoorbeeld het gebied van economie, technologie of een sociaal-culturele
ontwikkeling.

Het college ziet de volgende transities op zich af komen:
     De zorgtransitie: de beweging naar positieve gezondheid, preventie, eenvoud en eigen
        regie.
     De sociale transitie: de beweging naar een nieuw sociaal netwerk en burgerinitiatieven en
        de beweging naar gelijke kansen voor iedereen, een sterk sociaal weefsel, toegang voor
        iedereen en actief burgerschap.


                                                3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>      De woontransitie: de beweging naar groeien en versnellen, naar meer regie bij de overheid.
       De beweging naar volkshuisvesting.
           o Via deze transitie werken we ook aan het onderwerp wonen en volkshuisvesting uit
               de raadsagenda.
      De circulaire transitie: de beweging naar een samenleving zonder verspilling. Van afval naar
       grondstof en een leefbare toekomst voor iedereen.
           o Via deze transitie werken we ook aan het onderwerp circulaire economie
               (duurzaamheid) uit de raadsagenda.
      De ruimte transitie: de beweging naar een afgewogen inrichting van de schaarse ruimte
       waar water, klimaat, natuur, milieu, bereikbaarheid een plek moeten krijgen zodat de ruimte
       toekomstbestendig en leefbaar blijft.
           o Via deze transitie werken we ook aan de onderwerpen biodiversiteit en
               klimaatadaptatie (duurzaamheid) uit de raadsagenda.
      De energietransitie: de beweging naar nieuwe vormen van energieproductie en
       energiegebruik, naar schone energiebronnen.
           o Via deze transitie werken we ook aan het onderwerp energietransitie
               (duurzaamheid) uit de raadsagenda.
      De overheid transitie: de beweging naar echt werken van buiten (vanuit de samenleving)
       naar binnen. Het verkleinen van de kloof tussen inwoner en politiek. De beweging naar een
       nieuwe balans tussen inwoner, markt en overheid.
           o Via deze transitie werken we ook aan het onderwerp dienstverlening uit de
               raadsagenda.


Keuzes maken lijkt noodzakelijk
De inhoudelijke uitwerking van de raadsagenda en het hoofdlijnenakkoord is ambitieus. Daarnaast
zijn er nog andere opgaven die financiële middelen gaan vragen. Het college gaat er vanuit dat er
keuzes gemaakt moeten worden en dat niet alles mogelijk is dat we u nu voorleggen.
We vragen u dan ook bij de behandeling van het meerjarenplan deel 2 keuzes te maken wat we wel
en wat we (nu nog) niet gaan doen.




                                                4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Over de opbouw van het meerjarenplan

Het meerjarenplan wordt u in twee delen aangeboden.

Deel 1
In dit eerste deel van het meerjarenplan hebben wij voor de twee focusonderwerpen uit de
raadsagenda en de zeven transities uit het hoofdlijnenakkoord een uitwerking gemaakt op welke
wijze we de komende jaren aan de slag gaan met deze thema’s.
In het meerjarenplan hanteren we een vaste opbouw met daarin de volgende blokken:
     Visie op het onderwerp
     Aan welke strategische doelen werken wij
     Welke maatschappelijke effecten willen we bereiken
     Relatie met de strategische agenda
     Wat leggen we aan de gemeenteraad voor
     Welke nieuwe inspanningen willen we hiervoor oppakken

Op deze wijze maken we per onderwerp inzichtelijk welke doelen we hebben, welke effecten we
nastreven en welke inspanningen we hiervoor oppakken.
Deze uitwerking vormt de bestuurlijke focusagenda voor de komende periode.

Deel 2
In het tweede deel van het meerjarenplan maken we daarnaast inzichtelijk hoeveel financiële
middelen er nodig zijn voor ieder onderwerp en laten we zien hoeveel financiële middelen er
beschikbaar is. Ook hebben we dan in beeld gebracht wanneer u welke besluiten kunt verwachten.

Op deze manier bent u in staat een integrale afweging te maken welke middelen u wilt opnemen in
de begroting 2024. De ambities zijn hoog en de middelen zijn beperkt. Dit betekent dat u dan keuzes
moet maken.
Het tweede deel van het meerjarenplan wordt op 13 juli 2023 in de gemeenteraad besproken.




                                                 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Aan welke transities werken wij




                    6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>1. De zorg transitie
Gezond welzijn vernieuwen


Gezond zijn is meer dan ‘niet ziek zijn’. Dat is de filosofie achter positieve gezondheid. Gezond zijn betekent ook dat
je kan omgaan met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven. En dat je zoveel mogelijk zelf de regie
houdt. Omdat het gezondheidssysteem de komende jaren erg verandert, zoeken we samen naar manieren om ons
welzijn in de toekomst te verzekeren.

Onze visie is:
Het gezondheidssysteem verandert door demografische ontwikkelingen en stijgende kosten. We willen een
gezonde, vitale en weerbare samenleving. Door de basis te versterken kunnen we de nog beschikbare zorg op de
juiste plek inzetten en optimaal benutten. We versterken het sociale netwerk in de wijk door te investeren en
anders te organiseren met als doel de vitaliteit, weerbaarheid en participatie van onze inwoners te vergroten.

De transitie is:
We maken een beweging van zorg naar meer gezondheid en preventie. We maken minder gebruik van intramurale
zorg en lossen meer op in de wijk. We gaan daarbij uit van vertrouwen en minder controle. We werken samen op
basis van verbinding en niet op basis van concurrentie .
Aan welke strategische doelen      Minder inzet van professionals door organiseren van juiste zorg op de juiste
werken wij:                         plek.
                                   Sterkere ketensamenwerking in het voorliggend veld voor alle doelgroepen.
                                   Toekomstbestendig en beheersbaar stelsel om zorg te kunnen blijven bieden
                                    aan wie dat echt nodig heeft.
                                   Een gezondere fysieke en sociale leefomgeving.

Welke maatschappelijke             Bij alle herinrichtingen vindt een toets plaats op een gezonde, fysieke en
effecten willen we bereiken:        sociale leefomgeving.
                                   In 2030 wordt 80% van de huidige hulpvragen voorliggend opgelost.
                                   In 2030 zijn alle schoolpleinen in het PO en VO vergroend.
                                   Het aantal vrijwilligers die actief zijn in de buurt neemt met 10% toe.
                                   Ondersteuning en hulp is meer te vinden in eigen wijk/dorp.
                                   De binnen- en buitensportvoorzieningen zijn in balans en is voor iedereen
                                    beschikbaar.
                                   In 2030 voldoet 75% van de doelgroep 18+ aan de combinorm sport en
                                    bewegen.
                                   Vanaf 2026 stabiliseren de uitgaven in de Wmo.
                                   Per 2025 is er 1 strategisch partner in het voorliggend veld voor verbinding.
                                   Tenminste 1 Wmo maatwerkvoorziening lossen we voor 50% van de huidige
                                    cliënten voorliggend op. We zien daarbinnen een beweging van individu naar
                                    collectief.


                                                            7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Relatie met de strategische    Via dit programma werken we aan de volgende lange termijn doelen:
agenda:                         Werken aan Heerenveen als banenmotor en regionaal voorzieningencentrum.
                                Gezond en veilig op kunnen groeien en doorgroeien naar een fatsoenlijk
                                   verrijkt bestaan.
                                Passende ondersteuning geven om mee te doen in onze samenleving (ook als
                                   het even niet meer lukt).
                                Zorgen voor gezonde, klimaatbestendige en leefbare wijken en dorpen.

Wat leggen we aan de               Woonzorgvisie
gemeenteraad voor:                 Ontwikkelingen sport en bewegen
                                   Uitgangspunten inkoop Wmo en pilots
                                   Uitgangspunten herijking voorliggend veld en pilots
                                   Monitor
Welke nieuwe inspanningen           Monitor voorliggend veld
willen we hiervoor oppakken:        Woonzorgvisie (in samenhang met de sociale transitie)
                                    (herziene) Inkoop Wmo inclusief pilots
                                    Herijking voorliggend veld sociaal domein breed inclusief pilots
                                    Herziene visie op sport en bewegen
                                    Inventarisatie en samenhang relevante inspanningen uitvoeringsprogramma's
                                     en landelijke regelingen (GALA/brede Spuk) inclusief analyse




                                                          8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>2. De sociale transitie
Meedoen aan de samenleving

Iedere inwoner heeft toegang tot gelijke kansen en kan meedoen. Zij/hij heeft daarmee perspectief op het gebied
van gezondheid, onderwijs en werk. Hiertoe werken we aan een gemeenschap waarin mensen elkaar vertrouwen
en eigenaarschap tonen voor het creëren van een kansrijke (opvoed)omgeving. Wij willen vanuit een gezamenlijke
visie met onze maatschappelijke partners en inwoners werken aan een sterk sociaal weefsel in onze dorpen en
buurten, zodat onze inwoners zich verbonden voelen met elkaar en vanuit vertrouwen met elkaar samenleven.

We starten deze transitie met de jeugd en hun gezinnen. Voor hen betekent deze transitie dat we de slogan ‘It takes
a village to raise a child’ in de praktijk gaan brengen. Wij geloven dat deze beweging een van de fundamenten is
voor een toekomstbestendig stelsel van ondersteuning voor de jeugd. Uiteindelijk moet dit er toe leiden dat elk kind
zich naar vermogen ontwikkelt. Inhoudelijke prioriteiten liggen bij opgroeien tot zelfredzaamheid, veerkracht &
balans van jeugdigen en gezinnen (positieve gezondheid) en bij veiligheid. Bestaanszekerheid van de gezinnen is
daarvoor een voorwaarde.

Leidende principes:
Werken vanuit de bedoeling in beleid én uitvoering
Cocreatie en lerende setting op alle onderdelen waar dit waarde toevoegt
Aan welke                Versterken onderlinge verbondenheid, vertrouwen en veiligheid samenleving.
strategische doelen      Versterken eigenaarschap van inwoners voor de eigen buurt.
werken wij:              Professionals, ouders en andere inwoners vormen een sterk netwerk rondom de
                          Heerenveense jeugd.
                         Dit netwerk creëert een omgeving waarin elk kind zich naar vermogen kan ontwikkelen
                          (brede ontwikkeling).
Welke                       Scholen zijn een (inclusieve) leef-, leer- en zorggemeenschap waar onderwijs,
maatschappelijke             talentontwikkeling en zorg samenkomt.
effecten willen we          Minder thuiszitters en minder voortijdig schoolverlaters.
bereiken:                   Jeugd is veerkrachtiger.
                            Gezinnen ervaren meer balans draagkracht-draaglast.
                            Minder middelen-gebruik door de jeugd (alchol en drugs.
Relatie met de         Via dit programma werken we aan de volgende lange termijn doelen:
strategische agenda:    Gezond en veilig op kunnen groeien en doorgroeien naar een fatsoenlijk verrijkt bestaan.
                        Passende ondersteuning geven om mee te doen in onze samenleving (ook als het even
                           niet meer lukt).
Wat leggen we aan          Aansluiten bij nieuw beleid voor bestaanszekerheid
de gemeenteraad            Plan van aanpak (inhoudelijke) verkenning proeftuinen
voor:                      Overzicht hoe de monitoring wordt ingericht en wat daarvoor nodig is
                           Verkenning voor gezinnen
                           Visie *
                           Maatschappelijke effecten


                                                           9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                      * Een scherpe en begrenzende visie in samenhang met programma ruimte/dienstverlening
                      (brede welvaart en participatie) wat wij verstaan onder een sterk sociaal weefsel;
                      (Uit deze visie kunnen dan indicatoren worden afgeleid voor de prioritaire maatschappelijke
                      effecten die we beogen op het gebied van bijvoorbeeld verbondenheid, vertrouwen en
                      veiligheid)
Welke nieuwe           Het gezamenlijk opstellen van een visie sociaal weefsel, een (intern) visietraject (met
inspanningen willen     input van deskundigen/friskijkers) en ook met leidende principes, zoals bijvoorbeeld: we
we hiervoor             kiezen voor vertrouwen; elke inwoner mag zelf regie voeren over zijn leven; we sturen
oppakken:               door middel van dialoog en samen leren. Onderdeel van de visie is: welke ruimte krijgen
                        inwoners om een eigen invulling te geven aan sterkere dorpen en buurten?
                       Onderzoek en plan: versterken bestaanszekerheid gezinnen (bestaanszekerheid en
                        gezondheid).
                       Proeftuinen School als inclusieve gemeenschap (PO, VO en MBO), pedagogisch
                        partnerschap, normaliseren.
                       Inzet aanjager(s) normaliseren, pedagogisch partnerschap en ketensamenwerking
                       ‘Meetinstrumenten’ ontwikkelen t.a.v. normaliseren, netwerksamenwerking,
                        pedagogisch partnerschap, veerkracht, balans, bestaanszekerheid, financiële
                        vaardigheden.
                       Leergemeenschap met partners, jeugdigen en ouders opzetten.
                       Implementatie Toekomstscenario jeugdbescherming (veiligheid).
                       Implementatie aanpak opgroeien in een kansrijke omgeving (OKO) (gezondheid).
                       Aanbod mentale weerbaarheid geïntegreerd in curriculum onderwijs of STORM
                        (gezondheid).
                       Randvoorwaarden creëren om de zowel de inspanningen op capaciteit als op kwaliteit
                        als op manieren van werken mogelijk te maken.




                                                       10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>3. De circulaire transitie
Toonaangevend in circulaire samenleving


Recycling, ken je die kreet nog? Hij is wat achterhaald. Tegenwoordig denken we circulair. En wij hebben de ambitie
circulair toonaangevend te worden in Nederland. Dat vraagt wat van ons. Niet alleen dat we innovatieve bedrijven
een plek bieden, maar ook dat dit circulaire denken terugkomt in álles wat we doen.
Op deze manier dagen we anderen uit om hetzelfde te doen en anticiperen we tijdig op nieuwe ontwikkelingen.
Toonaangevend worden vraagt van ons de lenigheid om anderen in te halen, het lef om in de wind te durven lopen
en het doorzettingsvermogen om dit tot het einde vol te houden. Stuk voor stuk eigenschappen die ons als
sportgemeente niet vreemd zijn.

Onze visie:
Wij zetten ons in voor een wereld zonder verspilling van waardevolle producten en schaarse grondstoffen. Een
wereld waarin alles dat we maken, (in)kopen, of gebruiken een blijvende functie houdt als product of grondstof. Wij
gaan voor een wereld waarin producten van nu, grondstoffen voor later zijn. Waar circulair denken, doen, leven
ontwerpen en ondernemen het nieuwe normaal is. En waarbij iedereen kan meedoen. De schaarste aan
grondstoffen en onze wens voor een leefbare toekomst voor iedereen maakt onze inspanning hierop noodzakelijk.

Het onderdeel circulaire samenleving maakt deel uit van thema duurzaamheid in de raadsagenda. Daar wordt het
circulaire economie genoemd.

Aan welke                Inwoners produceren geen afval meer en hebben minder bezit, door hergebruik en
strategische doelen       deelinitiatieven.
werken wij:              Bedrijven ondernemen circulair met nieuwe circulaire verdienmodellen en werken
                          samen in de keten om kringlopen te sluiten.
                         We creëren een innovatief ecosysteem waarin vernieuwende concepten ontwikkeld
                          worden die wereldwijd oplossingen bieden voor de circulaire transitie.
                         De gemeentelijke organisatie is zelf toonaangevend in circulariteit via inkoop en beleid.
Welke                      In 2025 benaderen we de VANG-doelstelling van 30kg restafval per inwoner.
maatschappelijke           In 2026 zijn 10 circulaire (bewoners)initiatieven ontplooit.
effecten willen we         In 2030 is circulariteit geborgd en zichtbaar binnen onderwijsprogramma's .
bereiken:                  In 2030 hebben 100 bedrijven circulariteit doorgevoerd in bedrijfsvoering, proces of
                            vastgoed.
                           Er is een cultuur van vernieuwing en innovatie met nieuwe samenwerkings-verbanden
                            vanuit de keten.
                           Werklocaties van de gemeente worden duurzaam en circulair (her)ontwikkeld (circulaire
                            bedrijventerreinen).
                           Nieuwbouw gemeentelijk vastgoed wordt optimaal circulair ontworpen en ontwikkeld.
                           Per jaar minimaal 10% van inkoop omzetten naar circulair.
                           Circulariteit wordt verankerd in al het gemeentelijke beleid.
                           Heerenveen is vanaf 2024 herkenbaar als Circular Valley (communicatie in- en extern).


                                                         11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                        De voortgang van de circulaire transitie wordt actief gemonitord.
                        De gemeente werkt sterk samen in het (Europese) circulaire netwerk. Hiermee wordt
                         voor lobby, financiering en profilering gezorgd.
Relatie met de         Via dit programma werken we aan de volgende lange termijn doelen:
strategische agenda:    Werken aan Heerenveen als banenmotor en regionaal voorzieningencentrum
                        Bouwen aan toekomstbestendige woningen en gebouwen
                        Zorgen voor gezonde, klimaatbestendige en leefbare wijken en dorpen
Wat leggen we aan       Circulair ambachtscentrum
de gemeenteraad         Uitgiftecriteria Haskerveen
voor:                   Selectie en uitgiftebeleid Klaverblad Noordoost
                        Inkoopbeleid
                        Subsidieregeling duurzaamheid en circulariteit voor sport- en
                        bewonersverenigingen en een stimuleringsfonds
                        Voortgangsrapportage/monitor circulaire samenleving
Welke nieuwe            We faciliteren en initiëren waar mogelijk lokale initiatieven voor circulaire toepassing
inspanningen willen      van huishoudelijke of gemeentelijke afvalstromen - zoals bermgras, apart inzamelen
we hiervoor              consumentenelektronica en een vervolg op de luiercampagne.
oppakken:               Lobby landelijk beleid - VNG platform ketenoptimalisatie.
                        Diftar+ verder vervolmaken o.a. voorlichting anderstaligen.
                        Zwerfafvalprogramma schoon belonen voortzetten.
                        Circulair ambachtscentrum (als onderdeel van de NTCP campus).
                        Realiseren van een handleiding circulariteit en een subsidieregeling voor sport- en
                         bewonersverenigingen.
                        Circulariteit zichtbaar maken in alle evenementen met bijvoorbeeld een fonds en
                         vastleggen in nieuw evenementenbeleid.
                        Middels het Knooppunt, F4/IPF en andere netwerken onderwijsprogramma’s en
                         aansluiting op arbeidsmarkt sturen naar circulair.
                        We inspireren ondernemers middels bijeenkomsten en leggen actief verbindingen
                         tussen partijen.
                        Gemeente acteert als launching customer van nieuwe innovaties.
                        Europese fondsen worden actief verkend voor innovaties in de gemeente.
                        We zoeken actief naar passende samenwerkingsverbanden buiten onze
                         gemeentegrenzen die onze gemeentelijke bedrijven versterken of onze ketens sluitend
                         maken.
                        Uitgiftecriteria Haskerveen opstellen met circulariteit opgenomen.
                        KNO en andere werklocaties circulair (her)ontwikkelen.
                        Bij gebiedsontwikkelingen circulair ontwerpen inbedden door te starten met
                         pilotprojecten.
                        Havenkantoor Akkrum wordt in 2023 circulair aanbesteed.
                        Gemeentehuis wordt circulair ontworpen en ingericht.
                        In 2023 wordt circulariteit een criterium in ons inkoopbeleid.
                        Van de grote inkooptrajecten worden jaarlijks minimaal 10% circulair ingekocht.



                                                        12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre> Voor decentraal inkopen <€40.000 wordt een checklist circulariteit opgesteld, die bij
  opdrachtbevestiging gecheckt moet worden.
 We inspireren inkopers in de organisatie en we leiden ze op/begeleiden ze bij circulair
  inkopen.
 Circulariteit wordt een criterium in als ons nieuwe beleid, zoals vitale logies, woonvisie,
  etc.
 Onze bedrijfsvoering wordt circulair met o.a. afvalscheiding, gebruik van mokken etc.
 Objecten in gemeentelijk eigendom worden niet meer tot 0 afgeschreven, alles heeft
  een restwaarde.
 Uitvoeren communicatieplan met doel inspireren met o.a. website in huisstijl, social
  media, nieuwsbrief, bijeenkomsten en interne communicatie.
 Alle inkooptrajecten worden vastgelegd in de Friese inkoopmonitor.
 Huishoudelijk afval monitoren we middels VANG doelstelling.
 We maken een overzicht van de activiteiten die rondom bedrijven spelen, gaan dit actief
  monitoren en de goede voorbeelden delen via communicatie Circular Valley.
 Jaarlijks informeren we de raad middels een overkoepelende circulaire monitor.
 Lid van relevante netwerken Chemport en VCF.
 Europese lobby voor wetgeving, financiering en positionering.




                                  13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>4. De woontransitie
Huisvesting voor iedereen

In een bloeiende samenleving kun je goed wonen. Maar het oplossen van de krapte op de woningmarkt is
ingewikkeld en vraagt tijd. Tijd die woningzoekenden vaak niet hebben. Met het programma ‘huisvesting voor
iedereen’ willen we snelheid maken, meerdere groepen bedienen, gebouwen verduurzamen, de woongemeente van
het noorden zijn of worden én hierop de regie houden.
Met deze transitie wordt ook het onderwerp wonen en volkshuisvesting uit de raadsagenda opgepakt.

De transitie:
De beweging naar groeien en versnellen. Meer regie bij overheid, volkshuisvesting. Voor deze transitie binnen
volkshuisvesting is een regierol van de gemeente noodzakelijk. Deze rol is nieuw. Als gevolg hiervan verandert de
huidige werkwijze op het gebied van o.a. beleid, wet- en regelgeving, monitoring (en bijbehorend onderzoek),
handhaving en (bij)sturing. We gaan onderzoeken en experimenteren welk instrumentarium hierbij passend en
helpend is. Zowel de hoeveelheid als de aard van het werk zijn omvangrijker en complexer geworden binnen deze
regierol. Onze organisatie moet hiervoor toegerust worden en in stelling worden gebracht. Daarnaast vraagt groei en
versnelling van woningbouwrealisatie om het aanpassen van processen én versterking uitvoeringskracht in de
organisatie.

Onze visie:
Wij willen leefbare wijken waarin huidige en toekomstige inwoners (o.a. van elders) een dak boven het hoofd hebben
op een plek die passend is bij ieders behoefte voor nu en in de toekomst. Het hebben van een “thuis” is een eerste
levensbehoefte. Als gemeente Heerenveen nemen we hierin een sturende/regisserende rol.
Aan welke               Een woningvoorraad en woonomgeving passend bij de duurzame klimaatopgave.
strategische doelen     Een beter betaalbare woningmarkt.
werken wij:             Woningzoekenden van het hier en nu, de toekomst en van elders willen we sneller aan
                         een passende woning helpen.
                        Een gevarieerder aanbod van verschillende woonvormen en woonomgevingen.
                        Een toekomstbestendiger woningaanbod, rekening houdend met ontwikkelingen (Lelylijn,
                         Deltaplan, energieschaarste, klimaat).
                        Versterking van sociale cohesie en leefbaarheid in woon- en leefomgeving.
Welke                     2/3e van nieuwe woningen zijn betaalbaar (NHG 2022).
maatschappelijke          Minimaal 30 % van de totale Woningvoorraad sociale huur.
effecten willen we        Wachttijd voor een huurwoning is < 18 maanden.
bereiken:                 Gezonde bandbreedte verkooptijd woning (CBS).
                          Jaarlijks komen er netto 300 woningen bij.
                          Een passend voorzieningen niveau (CBS, FSP).
                          Woontevredenheid is hoger dan het gem. van onderzoek FSP.
                          20% afname aantal buurtbemiddeling en overlast in 2030.
                          Positief migratiesaldo (10% per 2030).
                          In 2050 alle woningen aardgasvrij.



                                                        14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Relatie met de         Via dit programma werken we aan de volgende lange termijn doelen:
strategische agenda:    Bouwen aan toekomstbestendige woningen en gebouwen
                        Zorgen voor gezonde, klimaatbestendige en leefbare wijken en dorpen.
Wat leggen we aan       Diverse uitwerkingen m.b.t. realisatie woningbouw ontwikkelingen (BKP, VVGB,
de gemeenteraad         stedenbouwkundige plannen, bestemmingsplannen, exploitatieovereenkomsten etc. )
voor:                   Diverse uitwerkingen m.b.t. versterking sociale cohesie en leefbaarheid in woon- en
                        leefomgeving (o.a. projecten i.h.k.v. fonds vitale kernen)
                        relatie met zorgtransitie en sociale transitie
                        Nieuwe woonvisie
                        Nieuw grondbeleid
                        Strategische grondpositionering (wet voorkeursrecht gemeenten)
                        Nieuwe verordening en bestemmingsplan Kamerverhuur
                        Convenant sociale huur
                        Verstedelijkingsstrategie (i.h.k.v. Novex-gebied –rondom Lelylijn tracé)
                        Connectie met ruimte transitie
                        Actieplan uitvoering nieuwe woonvisie
                        Divers instrumentarium waarmee de gemeente regie wil voeren op de volkshuisvesting en
                        woningmarkt
                        Ontwikkeling dashboard wonen (o.a. op realisatie)
Welke nieuwe            Nieuwe Woonvisie
inspanningen willen     (Meerjarige) Prestatieafspraken
we hiervoor             Regie instrumenten onder andere verordeningen (o.a. doelgroepenverordening,
oppakken:                kamerverhuurverordening etc.)
                        Nationale Prestatieafspraken
                        Verstedelijkingsstrategie ihkv Novex-gebied (rondom Lelylijn trace) (connectie programma
                         Ruimte)
                        Regionale Woondeals inclusief monitoring
                        Grondbeleid
                        Strategische grondpositionering (wet voorkeursrecht gemeenten)
                        Fonds vitale kernen
                        Lobby op cofinanciering (bijv. WBI en mobiliteitsfonds)
                        Intergemeentelijke lobby’s bijv. Heerenveen-West
                        Adaptief programmeren
                        Actieplan uitvoering Woonvisie
                        Convenant Sociale Huur
                        Ontwikkelen en realisatie woningbouw
                        Dashboard woningbouwprogrammering
                        Dashboard monitoring realisatie
                        Toetsing, en toezicht en handhaving: o.a regie instrumenten, handhaving kamerverhuur,
                         drugspanden, ondermijnende activiteiten en brandveiligheid publieks-, woon- en
                         combinatiegebouwen




                                                       15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>5. De ruimte transitie
Landschap in balans

We maken bewuster en integraler onze keuzen - dus minder ad-hoc.
We vergroten onze kennis en netwerken en houden rekening met klimaat en natuur. Samen met onze inwoners
werken we zo stap voor stap aan onze kernkwaliteiten en lange-termijn doelen.

Onze visie:
Ontwikkelingen in Heerenveen dragen bij aan de omgevingskwaliteit. We sturen hier op door bodem, water,
ecologie, landschap en erfgoed als leidende principes te gebruiken in onze afwegingen.
Zo houden we balans tussen de gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde van de fysieke
leefomgeving.

Aan welke               Een klimaatbestendig(er) inrichting van de ruimte waarin water en bodem sturend zijn.
strategische doelen     Vergroting van de biodiversiteit door hierop te sturen bij inrichting en beheer.
werken wij:             De omgevingsvisie is de basis voor al ons ruimtelijk beleid en handelen.
                        Ruimte voor (nieuwe) ontwikkelingen en stimuleren dat deze de kwaliteit van de
                         directe leefomgeving actief versterken.
                        De historie, identiteit en waarde(n) van onze leefomgeving is beter herkenbaar en
                         inspireert en enthousiasmeert bewoners en bezoekers.
                        Duidelijker profilering van gebieden voor recreatie en toerisme.

Welke                     In 2030 zijn 25% van de knelpunten m.b.t. wateroverlast en hitte weggenomen.
maatschappelijke          Water en bodem zijn vaste wegingscriteria bij ruimtelijke inrichting en beheer.
effecten willen we        Minder verharding (openbaar en privaat).
bereiken:                 Meer aandacht voor klimaatrobuust (ver-) bouwen.
                          In 2030 is een deel van de groenblauwe dooradering ingericht.
                          Biodiversiteit is vast uitgangspunt bij inrichting- en beheeropgaven.
                          20% van de knelpunten in het lokale natuurnetwerk zijn aangepakt.
                          Bepalende kern-kwaliteiten uit de omgevingsvisie zijn per gebied bekend en worden
                           uitgedragen.
                          We werken met een ‘beoordelingsladder’ voor interne én externe ruimtelijke ingrepen.
                          We stemmen af en werken samen met provincie, waterschap en andere gemeenten.
                          We werken samen met (lokale) partijen om onze maatschappelijke doelen te
                           realiseren.
                          We enthousiasmeren > 100 huishoudens/ondernemers .
                          De eigen identiteit van deelgebieden is uitgewerkt en zichtbaar gemaakt.
                          Inwoners en bezoekers waarderen ons landschap met een 7+ .
                          Sterker verbinding van netwerk (water)routes voorzieningen en partijen.
                          Faciliteiten in de openbare ruimte passend bij de doelgroep.




                                                        16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Relatie met de         Via dit programma werken we aan de volgende lange termijn doelen:
strategische agenda:    We zorgen voor gezonde, klimaatbestendige en leefbare wijken en dorpen.
                        We versterken de kwaliteit en veerkracht van het landelijk gebied.
                        We werken aan Heerenveen als banenmotor en regionaal voorzieningencentrum
                        We bouwen aan toekomstbestendige woningen en gebouwen.
                        We zorgen er voor dat onze jonge inwoners gezond en veilig op kunnen groeien en
                           doorgroeien naar een fatsoenlijk verrijkt bestaan
Wat leggen we aan       Vaststellen (uitvoerings)programma klimaatadaptatie
de gemeenteraad         Groenstructuurvisie
voor:                   Watertakenplan
                        Natuurnetwerkkaart / beleid biodiversiteit
                        Beleid t.a.v. natuurinclusief bouwen en slopen (waaronder het gemeentehuis)
                        Programma Veenweide (met visie, werkplan, koersdocument en gebiedsplan)
                        Afronding eerste delen van het omgevingsplan
                        Nota scenariostudie Lelylijn
Welke nieuwe               Implementeren van & werken volgens principes Omgevingswet
inspanningen willen        Opstellen en in gebruik nemen instrumentarium Omgevingswet
we hiervoor                Monitoren en actualiseren bestaand RO beleid t.a.v. de nieuwe opgaven/transities
oppakken:                  Regionale samenwerking NOVEX (FPLG/BOVI/Lelylijn/F4..)
                           Gemeentelijke strategie stikstof
                           Visie en uitvoering veenweidegebied
                           Opstellen landschapsbiografie
                           Opstellen gebiedsuitwerkingen
                           Opstellen visie bodem en ondergrond
                           Vaststellen en uitvoering geven aan Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie
                           Maatregelen beheersing opwarming oppervlaktewater
                           Kaders inrichting en beheer OR
                           Verminderen verharding
                           Lokale knelpunten natuur inzichtelijk
                           Afbouwplan gebruik gif en bestrijdingsmiddelen door de gemeente
                           Afspraken lokale partijen over natuur-inclusieve landbouw en ecologisch bermbeheer




                                                       17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>6. De energie transitie
Energie van morgen

Met de zoektocht naar nieuwe vormen van energieproductie en energieverbruik zijn we allemaal al wel een tijdje
bekend. We noemen dit de energietransitie. Het zal misschien wel de grootste uitdaging zijn om deze verandering van
onderop te laten ontstaan. Want nieuwe vormen van energie opwekken zijn vaak kostbaar in aanschaf en leveren pas
op termijn geld op. Wie vragen we dit risico te nemen? Waar past dit wel of niet? En hoeveel tijd geven we onszelf, nu
alles als gevolg van schaarste en geopolitieke instabiliteit steeds duurder wordt?

Een stevige balans tussen mens, leefomgeving en economie staat bij ons op 1, met als doel een klimaatbestendige
gemeente te zijn. Daarom werken we aan de transitie naar schone energiebronnen. Dit doen we niet alleen, maar
samen met iedereen in onze lokale maatschappij.
Aan welke                  Meer besparing en duurzame verwarming in de Gebouwde Omgeving.
strategische doelen        Meer duurzaam opgewekte elektriciteit en toekomstbestendige energie-infrastructuur.
werken wij:                Meer duurzame mobiliteit.
                           Verduurzaming energiegebruik in de industrie.
Welke                      In 2030 is 20% van de gebouwen aardgasvrij.
maatschappelijke           Duurzame warmtebronnen zijn goed beschikbaar.
effecten willen we         In 2030 is 26% energie bespaard t.o.v. 2018.
bereiken:                  In 2030 is 50% van het gemeentelijk vastgoed verduurzaamd.
                           Gemeente gebruikt 100% duurzame energie.
                           Gemeente vraagt 50% duurzame energie bij inkoop van diensten en producten.
                           Energie besparing in openbare ruimte.
                           Duurzaam energiegebruik bedrijven.
                           Duurzaam energiegebruik maatschappelijke organisaties.
                           100% van de huishoudens met energie armoede heeft toegang tot (financiële) hulp en
                            advies.
                           In 2030 is 70% van de benodigde elektriciteit duurzaam opgewekt in de gemeente.
                           In 2030 zijn er geen knelpunten in de (terug-) levering van energie (elektriciteit).
                           Belanghebbenden zijn 100% in de gelegenheid op te participeren irt de veranderende
                            leefomgeving.
                           De gemeente zet 100% van de inkomsten zonneparken in voor stimuleren lokale
                            duurzame initiatieven en projecten.
                           De gemeente heeft een platform ontwikkeld met als doel vergroten van participatie en
                            draagvlak, benutten goede ideeën en/of creatie met lokale samenleving.
                           Visie op duurzame mobiliteit in 2030.
                           Verduurzamen mobiliteit gemeentelijke organisatie.
                           Energiebesparing en verduurzaming energiegebruik.
Relatie met de         Via dit programma werken we aan de volgende lange termijn doelen:
strategische agenda:    Werken aan Heerenveen als banenmotor en regionaal voorzieningencentrum.
                        Bouwen aan toekomstbestendige woningen en gebouwen
                        Zorgen voor gezonde, klimaatbestendige en leefbare wijken en dorpen.

                                                         18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Wat leggen we aan     Wijkuitvoeringsplannen (zeven in de komende jaren)
de gemeenteraad       Duurzaamheidsfonds
voor:                 Beleidsnotitie energie armoede
                      Eigen vastgoed verduurzamen (energieneutraal, klimaatadaptief, circulair), dit wordt
                      per project aan de raad voorgelegd
                      Visie duurzame mobiliteit
Welke nieuwe           Totstandkoming Wijkuitvoeringsplannen (WUPs).
inspanningen willen    Ondersteuning bij uitvoering WUPs.
we hiervoor            Onderzoek en pilots naar bijv. waterstof, geothermie, aquathermie, groen gas,
oppakken:               zonthermie.
                       Voorlichting en hulp aanpak eigen woning.
                       Continueren energiecoach en voorlichting.
                       Stimuleren isoleren.
                       DIHP (Duurzaam integraal huisvestingsplan schoolgebouwen).
                       IHP Gemeentehuis.
                       Eigen vastgoed energieneutraal.
                       Jaarlijkse inkoop voor eigen energiegebruik.
                       Onderzoeken inkoopproces overige diensten en producten.
                       Openbare verlichting op LED.
                       Kantoorgebouwen op label C.
                       LEEF experiment Bedrijventerrein Heerenveen Zuid.
                       Onderzoeken mogelijkheden voor ondersteuning bij verduurzaming van maatschappelijke
                        organisaties.
                       Aanpak Energiearmoede opstellen en uitvoeren (evt. Fixteam).
                       Meer duurzaam opgewekte elektriciteit en toekomstbestendige energie-infrastructuur.
                       Actueel zonneparkbeleid in uitvoering.
                       Inventarisatie ruimte voor extra opwek tbv doel 2030 (zon en wind).
                       Regioanalyse (energielandschap) netwerkcongestie, met scenario's 2030, balanceren
                        vraag en levering, nut en noodzaak hubs en prioritering.
                       Implementeren regioanalyse via pilots.
                       Waterstof: onderzoek naar kansen opslag, waterstoftankstation, drager duurzame energie
                        bedrijven.
                       Friese afstemming en lobby midden- en laagspanning (Liander), hoogspanningsnetwerk
                        (380kV TenneT).
                       LEEF MKB Zuid pilot netcongestie.
                       Communicatiecampagne Heerenveen eenvooreengroener.
                       Participatie en lokaal eigendom (beleid/B57regels opstellen). Samen aan Friese Energie
                        Tafel.
                       Ontwikkeling en openstellen duurzaamheidsfonds.
                       Ontwikkelen platform / community / klankbordgroep.
                       Continueren communicatiecampagne, inzet ambassadeurs.
                       Uitvoeringsagenda duurzame mobiliteit opstellen en uitvoeren (o.a. elektrisch rijden,
                        laden in openbare ruimte, stimuleren OV, verkeer in centrum/ fietsvoorrang).


                                                      19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre> Stimuleren duurzamen mobilitieit eigen werknemers.
 Eigen vloot is al 100% duurzaam.
 Gemeente (EZ) ondersteunt verduurzaming energie industrie (provincie is bevoegd
  gezag).




                               20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>7. De overheidstransitie
De dienstverlenende overheid

Over de transitie:
Dit betreft de beweging om als overheid van buiten naar binnen te denken en te doen. Met als doel de lokale
democratie te versterken en de kloof tussen burger en politiek te verkleinen door samen met inwoners en
ondernemers en maatschappelijke organisaties te werken aan maatschappelijke opgaven. De lokale overheid
zoekt een nieuwe balans in de relatie met de samenleving, met inwoners, ondernemers en de markt. De lokale
overheid is daarin vaak een onderdeel in een groter netwerk waarin gezamenlijk aan maatschappelijke opgaven
wordt gewerkt. Afhankelijk van de opgave bepalen we als lokale overheid onze rol; deze kan variëren van
regisserend, verbindend of faciliterend.
Bij elke rolinvulling is een goed samenspel van bestuur, samenleving en organisatie van belang.

Onze visie:
Wij willen als gemeente Heerenveen een sterke en slagvaardige overheid zijn die zich verantwoordelijk voelt voor
de veiligheid, gezondheid en brede welvaart van onze inwoners en ondernemers. We werken vanuit de
verwachtingen en behoeftes van de samenleving, waarbij we toegankelijk en betrouwbaar zijn en oog hebben
voor de menselijke maat. We werken hiertoe voor, samen en naast de ander. Om de veranderingen waar te
kunnen maken moeten we onze bedrijfsvoering versterken. De bedrijfsvoeringsmiddelen zijn nu niet voldoende
om de gewenste dienstverlening mogelijk te maken. We richten ons bij het verbeteren van de bedrijfsvoering op
het ontwikkelen van mensen, processen, informatievoorziening en (digitale)systemen. We willen een inclusieve
overheid zijn waar elke inwoner en ondernemer zich goed geholpen voelt, onafhankelijk van de gevraagde dienst
en onafhankelijk van de zelfredzaamheid van de aanvrager.

Aan welke               We zijn meer gericht op de verwachtingen en behoeften van inwoners en ondernemers
strategische doelen      nu en in de toekomst. Zo is onze dienstverlening vraaggerichter.
werken wij:             We behandelen (complexe) vragen meer samenhangend en werken hiervoor
                         procesgerichter en over de grenzen van afdelingen heen.
                        We pakken (eenvoudige) vragen daar waar het kan efficiënter en digitaler op.
                        We richten participatie processen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke
                         organisaties samen in, passend bij onze rol en de opgave
Welke                     75 % van de inwoners en ondernemers is tevreden over de dienstverlening in de
maatschappelijke           gemeente Heerenveen in 2025.
effecten willen we        75 % van de inwoners en ondernemers heeft vertrouwen in de gemeente Heerenveen
bereiken:                  als betrouwbare samenwerkingspartner in 2025.
                          75 % van de inwoners en ondernemers is tevreden over de bejegening in de gemeente
                           Heerenveen in 2025.
                          80% van de meervoudige complexe (aan)vragen worden behandeld met 1
                           aanspreekpunt per 1 januari 2026.
                          80% van de dienstverlenende processen is eind 2026 lean ingericht en sturing vindt
                           plaats op zowel efficiency als klanteffect.



                                                         21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Relatie met de         Via dit programma werken we aan de volgende lange termijn doelen:
strategische agenda:    Bouwen aan een toekomstbestendige organisatie.
Wat leggen we aan          Visie en kaders dienstverlening met plan van aanpak
de gemeenteraad            Jaarlijkse monitoring via de reguliere P&C op resultaten en inspanningen
voor:                      Monitor op de maatschappelijke effecten: tevredenheid, vertrouwen en bejegening
                           en één aanspreekpunt bij meervoudige complexe vragen (1-meting Motivaction)
                           Monitor op het lean inrichten van de processen
                           evaluatie en vervolgaanpak dienstverlening
Welke nieuwe                Kaders stellen voor de dienstverlening én bedrijfsvoering om daarmee te borgen dat
inspanningen willen          aan uitgangspunten wordt voldaan
we hiervoor                 Procesgericht werken doorontwikkelen. Voor meervoudige complexe vragen over
oppakken:                    afdelingen heen én met de samenleving. Voor eenvoudige processen zo lean mogelijk:
                             efficiënt en digitaal. Waarbij proces voor inwoners vooraf helder is en navolgbaar
                            Kanaalsturing wordt zo georganiseerd dat het voor inwoners duidelijk is waar ze met
                             hun (aan)vraag terecht kunnen.
                            Datagedreven werken ontwikkelen en zo beter gebruik maken van de data voor
                             innovatieve oplossingen meer waarde creëren voor de samenleving
                            Leren en ontwikkelen: deze manier van werken in de dienstverlening vraagt andere
                             kennis, vaardigheden en (persoonlijk) leiderschap
                            Informatisering en basisadministraties zijn het fundament voor de moderne
                             dienstverlening
                            Participatie door ontwikkelen waarmee we de juiste doelgroepen bereiken op wie de
                             ontwikkelingen in de samenleving directe impact hebben. Alsmede de stakeholder
                             waarmee we maatschappelijke opgaven samen oppakken.




                                                          22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>8. Bestaanszekerheid
Het verzachten van de gevolgen van bestaansonzekerheid en het stimuleren van meedoen in de
samenleving is de doelstelling van dit onderwerp uit de raadsagenda.
Te bereiken door voldoende regelingen die eenvoudig, toegankelijk, begrijpelijk en vindbaar zijn
voor de inwoner.

Aan welke                  Een leven lang leren voor jong en oud.
strategische doelen        Ervaren betere gezondheid.
werken wij:                Meer bestaanszekerheid.
                           Meer banen (banenmotor van Friesland) en arbeidsmobiliteit
Welke                      Meer deelnemers sport, recreatie en cultuur
maatschappelijke           Helft minder kinderen in armoede
effecten willen we         Minder gebruik minimaregelingen
bereiken:                  Aantal uitkeringen gemiddeld 1.100
                           Werkloosheid en werkgelegenheid op landelijk percentage
                           Minimaal 200 banen met loonkostensubsidie
                           Taakstelling beschut werk vullen
Relatie met de         Via dit programma werken we aan de volgende lange termijn doelen:
strategische agenda:    Gezond en veilig op kunnen groeien en doorgroeien naar een fatsoenlijk
                           verrijkt bestaan.
                        Passende ondersteuning geven om mee te doen in onze samenleving
                           (ook als het even niet meer lukt).
Wat leggen we aan       Kaderstellend debat rondom bestaanszekerheid
de gemeenteraad         Nieuw beleid bestaanszekerheid
voor:                   Toekomstperspectief Caparis
Welke nieuwe             Pilot basisbanen
inspanningen willen       We starten een pilot basisbanen. Hiermee willen wij mensen die moeite
we hiervoor               hebben om op eigen kracht aan het werk te komen extra kansen bieden.
oppakken:                 Het gaat daarbij om mensen die al geruime tijd een bijstandsuitkering
                          ontvangen en voor wie doorstroming naar regulier werk niet mogelijk is.
                          Wanneer deze pilot succesvol blijkt, vragen we per 2024 structureel
                          budget aan.

                         Re-integratiebudget
                          Beschut werk is voor mensen die alleen in een ‘beschutte’ omgeving
                          onder aangepaste omstandigheden kunnen werken. Dit omdat zij
                          bijvoorbeeld een lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking
                          hebben. De taakstelling beschut werk is verhoogd. Daarom zijn de
                          huidige financiële middelen voor begeleiding niet meer voldoende. Dit
                          geldt bijvoorbeeld ook voor reintegratie van nieuwe- en oudkomers. We
                          vragen per 2024 meer budget aan..



                                                23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre> Inburgering en vroegsignalering
  Inburgering en vroegsignalering zijn beide wettelijke taken. Via
  inburgering begeleiden we nieuwkomers zodat zij snel mee kunnen doen
  aan onze samenleving en aan het werk kunnen komen. Het budget dat
  we hiervoor hebben is onvoldoende om deze taak goed uit te voeren. Dit
  geldt ook voor vroegsignalering. Via vroegsignalering willen we
  voorkomen dat betalingsachterstanden verder oplopen en zich
  ontwikkelen tot een problematische schuldsituatie. Daarom stellen we
  voor het budget voor Inburgering en voor Vroegsignalering vanaf 2024 te
  verhogen.

 Perspectief Caparis
  Om duurzame instroom te kunnen garanderen en daarmee de toekomst
  van het bedrijf komt er een nieuw voorstel.




                       24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>9. Cultuur
Cultuur is een belangrijk onderdeel van de Heerenveense samenleving, het biedt mensen plezier,
vrijetijdsbesteding, nieuwe inzichten en draagt bij aan zelfontplooiing en ontmoeting. Cultuur kan je
roeren, cultuur doet iets met je.
Daarnaast draagt een goed cultureel aanbod bij aan de levendigheid van het centrum, van de
dorpen en de wijken. Cultuur geeft een impuls aan het toerisme en de economie van Heerenveen
én cultuur draagt in belangrijke mate bij aan de vitaliteit en welzijn van de samenleving.

Aan welke                Versterken van de slagkracht van de culturele sector door samenwerking
strategische doelen       te bevorderen en het culturele aanbod zichtbaar te maken.
werken wij:              Verbreding van de doelgroepen die participeren in cultuur.
                         Versterken van de waarde van cultureel erfgoed en onderscheidende
                          culturele initiatieven.
                         Versterken van zowel de actieve als de passieve deelname aan cultuur
                          vanuit een dwarsdoorsnede van de samenleving.
                         Versterken van de levendigheid en aantrekkingskracht van de gemeente
                          als woon- werk- en recreatieplaats.
Welke                   Een dwarsdoorsnede van onze samenleving participeert zowel actief als
maatschappelijke             passief aan cultuur.
effecten willen we          Aantal culturele activiteiten binnen het cultuurkwartier: 25 .
bereiken:                   Een tevredenheidsscore van het cultuurkwartier en haar activiteiten van
                             rapportcijfer 7.
                            Minimaal 3 nieuwe terugkerende culturele activiteiten binnen de
                             gemeente.
                            Ieder kind doet mee met 2 activiteiten uit het cultuurmenu.
                            Kindfondsen bereik naar 80%.
Relatie met de         Via dit programma werken we aan de volgende lange termijn doelen:
strategische agenda:    Passende ondersteuning geven om mee te doen in onze samenleving
                           (ook als het even niet meer lukt).
Wat leggen we aan          Businesscase cultuurkwartier
de gemeenteraad            Cultuurkwartier
voor:                      Pilot cultuurfonds
                           evaluatie Pilot cultuurfonds
Welke nieuwe            Cultuurkwartier:
inspanningen willen      Vanuit de G1000 is de clustering van culturele partijen rondom het Ernst
we hiervoor              van Harenplein ontstaan. We onderzoeken samen met de culturele
oppakken:                partners (museum Heerenveen, bibliotheek, Posthuis Theater en Ateliers
                         Majeur) op welke wijze we deze clustering kunnen realiseren. De
                         ontwikkeling van het cultuurkwartier is -naast een fysieke clustering- ook
                         een onderzoek naar de functie van cultuur in onze samenleving. Dit
                         omvat meer dan alleen het dorp Heerenveen, cultuur is voor iedereen en
                         moet voor iedereen toegankelijk zijn.


                                                 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>   In 2023 ontvangt u een business case waarin we beschrijven op welke
   wijze het cultuurkwartier vorm kan krijgen en hoeveel dit kost. Binnen
   deze businesscase is ook de verhuizing van de bibliotheek opgenomen.

 Cultuurfonds:
  In 2023 starten we een pilot cultuurfonds. Via dit fonds willen we
  cultuurinitiatieven in de samenleving stimuleren. Dit doen we omdat
  cultuur een belangrijke bijdrage levert aan de versterking van de sociale
  cohesie en het samenbrengen van de samenleving. We zetten voor deze
  pilot de ontvangen coronagelden van 120.000 euro in. In 2025 evalueren
  we het fonds.




                        26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>