<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre> VERSLAG RAADSBIJEENKOMSTEN
ADVISERING OMGEVINGSKWALITEIT
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inleiding
In het kader van de VFG hebben 16 van de 18 Friese gemeenten besloten gezamenlijk na te denken
over een verbetering van de advisering omtrent omgevingskwaliteit. De vraag hierbij is of en hoe de
advisering over omgevingskwaliteit kan verbeteren, zodat de doelstellingen van de omgevingswet
gezicht krijgen.
In het kader van dit proces zijn in september en oktober 2021 alle raadsleden van de deelnemende
gemeenten uitgenodigd om in een interactieve (veelal) online sessie hun eerste gedachten hierover
te uiten. De sessies waren bedoeld om kennis te maken met de materie en het denkproces te
starten. In dit verslag vindt u een weergave van de resultaten van deze sessies.
                               Deelnemende gemeenten
Inhoudsopgave
Inleiding .......................................................................................................................................................................................1
Samenvatting gemeenten ...........................................................................................................................................................2
Gemeente Súdwest Fryslân .........................................................................................................................................................3
Gemeente Opsterland .................................................................................................................................................................5
Gemeente Weststellingwerf........................................................................................................................................................6
Gemeente Leeuwarden ...............................................................................................................................................................7
Gemeente Harlingen....................................................................................................................................................................9
Gemeente Ooststellingwerf.......................................................................................................................................................10
Gemeente Waadhoeke..............................................................................................................................................................12
Gemeente Vlieland en Terschelling ...........................................................................................................................................13
Gemeente Dantumadiel ............................................................................................................................................................14
Gemeente Tytsjerksteradiel en Achtkarspelen..........................................................................................................................15
Gemeente Noardeast-Fryslân....................................................................................................................................................16
Bijlagen ......................................................................................................................................................................................18
    Bijlage 1: Mentimeterresultaat 9 september .......................................................................................................................18
    Bijlage 2: Mentimeterresultaat 14 september .....................................................................................................................19
    Bijlage 3: Mentimeterresultaat 16 september .....................................................................................................................20
    Bijlage 4: Mentimeterresultaat 21 september .....................................................................................................................21
Bijlage 5: Mentimeterresultaat 6 oktober .................................................................................................................................22
                                                                                                                                                                                                 1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Samenvatting gemeenten
Op deze avonden is een eerste indruk opgedaan van hoe de raadsleden in Fryslân over
de materie denken. Deze indruk is niet representatief voor “wat de Raden vinden” omdat
niet alle gemeenten hebben deelgenomen, en van de deelnemende gemeenten niet alle
raadsleden.
Bijgaand vindt u het uitgebreide (beeld)verslag van deze avonden (bijlage 1).
Bijzonder van deze avonden was dat er uit de veelheid van wat er werd gezegd, en met
de verschillen in accenten, ook een rode draad te voorschijn kwam. Deze proberen we
onderstaand te benoemen.
    •   Omgevingskwaliteit wordt belangrijk gevonden, met vooral veel aandacht voor de
        transparantie, maatwerk en betrokkenheid. De woordenwolk hieronder is ontstaan
        vanuit de drie belangrijkste waarden die per avond werden genoemd en geeft een
        mooie opdracht voor het verdere proces.
    •   Een interessante vraag is vervolgens waarom de raadsleden juist deze waarden
                                                                         belangrijk
                                                                         vinden. Dat is
                                                                         omdat ze
                                                                         hechten aan:
                                                                                        2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>    •    Veel raadsleden zien meerwaarde in het afnemen van adviezen, deskundigheid,
         ondersteuning van een centrale organisatie. Deskundigheid werd hierbij vaak
         genoemd als argument.
    •    Sommige gemeenten willen het overgrote deel van het werk zelf doen, anderen
         laten zich liever in ruime mate ondersteunen. Maatwerk is ook daarbij de roep.
    •    Er is in sommige gemeenten vraag naar een lokale commissie met naast
         deskundige leden ook deelnemers met veel plaatselijke of regionale kennis. Een
         voorbeeld hiervan is de Waddeneilanden, die graag een eigen
         Waddenadviescommissie willen hebben onder de paraplu van Hûs en Hiem.
    •    Sommige raadsleden zien graag dat participatietrajecten voor hen worden
         georganiseerd of ondersteund.
    •    Er bleek vooral vraag te zijn naar “méér samen”. We hebben geen vragen
         gehoord om bestaande samenwerkingsrelaties te beëindigen of alles alleen te
         doen.
    •    Cafetariamodel, menukaart, afnemen naar behoefte is door de raadsleden
         regelmatig genoemd als wenselijke werkwijze om ondersteuning te organiseren,
         en toch per gemeente het gewenste maatwerk te kunnen leveren.
Onderstaand vindt u per gemeente de uitslagen op de muralborden en de aantekeningen van wat er
in de discussies naar voren kwam.
                                                                                              3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Gemeente Opsterland
Mural
Verslag
 Datum: 9 september 2021
 Aanwezig:
       Gemeente Opsterland met 5 mensen waarvan 3 raadsleden
 Verslaglegger: Jacqueline de Booij
 Discussie:
 De aanwezige raadsleden vinden het vooral belangrijk dat
      •     De klant, de burger centraal staat, en het werk zo georganiseerd wordt dat deze ondersteund wordt.
      •     Een gezamenlijk adviesorgaan niet meer dan adviserend is en de raad op hoofdlijn de grote lijnen uitzet. De
            gemeente blijft het beslissend orgaan.
      •     Een gezamenlijk kenniscentrum (kennisnet, kennisbank) wordt een goed initiatief geacht, waarbij men
            benieuwd is naar de organisatie van een kenniscentrum. Dit moet een soort cafetaria-model worden. Het
            moet flexibel en dienstverlenend zijn en gemeenten moeten alleen betalen voor wat ze afnemen. Het moet
            niet te strak worden, er moet ruimte blijven voor innovatie en ontwikkeling
      •     Een lokale commissie, toegankelijk en met veel plaatselijke kennis
      •     Niet meer zoveel tijd besteden aan alle kleine bouwaanvragen
      •     Wellicht kan een dergelijk kennisnet ook voor raadsleden (onderscheid tussen beginnende en ervaren
            raadsleden) aanbieden
      •     Hoe kun je zorgen dat een kenniscentrum onafhankelijk is en niet gestuurd wordt door hogerhand (rijk,
            provincie)?
      •     Zoektocht gemeentebesturen naar hoe dit verder te organiseren
      •     Er wordt ook gepleit voor meer welstandvrij bouwen
                                                                                                                        4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Gemeente Súdwest Fryslân
Er is geen gebruik gemaakt van Mural, maar van Mentimeter. Zie bijlage 5 voor de mentimeter
resultaten.
Verslag
 Datum: 6 oktober 2021
 Aanwezig:
        Gemeente Sudwest Fryslân met 17 mensen waarvan 12 raadsleden
 Verslaglegger: Linda Sijtsma
 Discussie:
       -    Hoe is een adviesorgaan te integreren in de bedoeling om meer met burgers in gesprek te gaan?
       -    Waar moet de eigen organisatie bekwaam in zijn en waar wil je externe advisering over (monument, object,
            gebied, omgeving)?
       -    Als grote gemeente moet je alles zelf in huis hebben.
       -    Als de gemeentelijke organisatie ondersteuning wenst op specifieke onderdelen, moeten ze dit zelf aangeven.
       -    Sterk gevoel: wij kunnen het zelf (of moeten het zelf kunnen), geen ondersteuning nodig.
       -    Afhankelijk van de situatie waar het accent ligt (trekkend/volgend, centraal/lokaal en gevraagd/ongevraagd).
       -    Soms ook fijn als een externe groep ongevraagd advies geeft.
       -    Het moet een mix zijn: afhankelijk van plek en gebied heeft ieder vraagstuk een eigen wens. Het draait uit op
            maatwerk
       -    Wil je externe expertise vragen als raad, als college of als ambtenaar? Dat is wel een onderscheid.
       Deze bijeenkomst was live. Er is alleen gewerkt met de mentimeter. De mural vragen zijn daarin geïntegreerd.
                                                                                                                          5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Gemeente Weststellingwerf
Mural
Verslag
9 september 2021
                          6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Gemeente Leeuwarden
Mural
Verslag
 Datum: 16 september 2021
 Aanwezig: Pim Astro, Douwe Bos, Folkert Dijkstra, Mirka Antolovic, Lyda Veldstra, Hein de Haan, Marianne Swart, Loes
 Oudenaarde, Betty Bannink
       Gemeente Leeuwarden met 10 mensen waarvan 5 raadsleden
 Verslaglegger: Marjon Pepping
 Discussie:
 De aanwezige raadsleden vinden het vooral belangrijk dat:
      •     Wat vindt je belangrijk bij advisering over ruimtelijke kwaliteit. Bij alle elementen wordt een poppetje
            geplaatst. Eensgezind.
      •     Het type advisering: wat vind je belangrijk. Advies over beleidsstukken blijft leeg, de overige punten vind men
            belangrijk. Beoordelingsgericht iets minder, daar moeten we maar op vertrouwen wordt gezegd. Monumenten
            wil je grip op houden vanwege cultuurhistorische waarden. Bij advies in vroeg stadium kan je aan de voorkant
            bijsturen, dat is makkelijker dan achteraf. Bij beoordeling alle bouwwerken, dat gaat wat ver.
      •     Welke onderdelen moeten we op bijsturen, wat ga je collectief organiseren. Voor monumenten heb je
            expertise nodig. In presentaties gezien wat je te wachten staat als je alles los laat, dat is schokkend, dus ook
            objectgericht.
      •     En voor welk type advisering? Beleid hoort meer bij college thuis. Dat vak blijft leeg. Er ontstaat een beeld dat
            men wel een deel collectief wil regelen.
      •     Is er een beeld van hoe het nu georganiseerd is? Met Hûs en hiem en Nije Pleats is wel ervaring.
      •     Als er een collectief orgaan is: wat zou je dan nog extra willen organiseren? Alle vijf aspecten zijn belangrijk.
            Denkend als leek: kenniscentrum, organiseren lokale advisering, de rest ligt bij de gemeente. Er worden veel
                                                                                                                              7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>  poppetjes bij kenniscentrum gezet. Zoveel mogelijk focus op kennisontwikkeling met elkaar. Daar hoort
  participatie ook bij. Hoort bijvoorbeeld de energietransitie daar ook bij?
• Als er dan een organisatie is, is dat dan trekkend of volgend? Relatief trekkend, organisatie die initiatief
  neemt.
• Regionaal overstijgend orgaan is waardevol. Niet apart organiseren. Overstijgende visie op ruimtelijke
  kwaliteit.
• Hûs en hiem werkt op zich naar behoren. Ook een burger in een adviescommissie, kijkt anders naar gebouwen
  dan een expert. Meer transparantie. Gevoel van ongelijkheid kan hiermee worden weggenomen. Mensen die
  deskundig zijn, samen met mensen die weet wat er speelt in de omgeving.
• Van begin tot eind in spelvorm een traject doorlopen. We horen dat er een grote verandering aan komt, maar
  het blijft vaag. Grootste verandering is de schaalvergroting.
• Objectgericht, moeite mee. Mag wel, maar dan in samenhang met de omgeving. Niet te veel contrast met de
  omgeving. Q-teams kunnen hierin een rol spelen.
• Worsteling met het model. Klassiek model van monument naar omgeving. We zeggen eigenlijk moet je zo nu
  en dan van een andere kant kunnen beginnen, we beginnen bijvoorbeeld vanuit de omgeving en dán naar het
  monument. Plet voor flexibele omgang hiermee. Alle streepjes staan in het midden, liever bewegend, soms
  trekkend, soms volgend.
                                                                                                               8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Gemeente Harlingen
Mural
Verslag
 Datum: 16 september 2021
 Aanwezig: Erik de Groot (wethouder) Paul Schoute (wethouder) Bartele Boersma, Ankie Hoendervoogd, Richtje Aalder,
 Verslaglegger: Marlies van der Vegte
 Discussie:
 Genoemde punten:
      •     Monumentenstad, monumenten belangrijk.
      •     Behoefte aan meer duidelijkheid voor initiatiefnemer
      •     Advies in vroeg stadium nadruk
            Collectief adviseren:
      •     Omgeving belangrijk (breed aanvliegen)
      •     Ook het gebied is belangrijk, omdat dit al snel buiten de gemeentegrenzen gaat.
      •     Belangrijk voor Harlingen: beoordeling en toetsing collectief invullen zodat eenheid in advisering voor de
            initiatiefnemer is (buiten gemeentegrenzen). Dat je in gemeente A hetzelfde antwoord krijgt als gemeente B.
            Opstellen eigen beleid, zodat Harlingen haar eigen focus kan leggen. Beoordeling en toetsing collectief
            inrichten.
            Nadruk op kenniscentrum en lokale advisering, participatie centrum.
            Behoefte aan informatie, participatie, ervaringsdeskundigen. Voor zowel initiatiefnemers als gemeente.
            Collectieve invulling is collectief en dus centraal. Volgend aan het beleid dat gemeentelijk wordt vastgesteld.
            Conclusie:
            Duidelijke lijn om veel zaken collectief af te nemen.
            Collectief organiseren gebaseerd op lokaal vastgelegd beleid.
                                                                                                                            9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Gemeente Ooststellingwerf
Mural
Verslag
 Datum: 16 september 2021
 Aanwezig: Gemeente Ooststellingwerf met 5 mensen waarvan 3 raadsleden
 Verslaglegger: Ruben Roemeling
 Setting:
      •     Tijdens de intro waren er nog 2 wethouders en 3 raadsleden aanwezig, bij het spelgedeelte alleen nog 2
            raadsleden. De raadsleden geven aan geen link meer gekregen te hebben en moesten hierom deze middag
            nog vragen bij de griffie. Een eerdere uitnodiging (zonder de link) is wel door alle raadsleden ontvangen.
            Jammer dat er zo weinig raadsleden waren, mogelijk dus mede veroorzaakt door het niet toesturen van de link
            door de griffie. De griffie had deze link wel ontvangen.
 Discussie:
      •     Een echte discussie is niet ontstaan. De twee deelnemers aan het spel waren het in grote lijnen met elkaar
            eens.
      •     Deelnemers vonden het lastig om te begrijpen waar de grens van het ene ten opzichte van het andere ligt.
            Voorbeeld was dat een nije pleats-advies in feite een advies is voor een ontwikkeling in vroeg stadium. Een
            stapje hoger/abtracter is advies over beleidstukken. Een voorbeeld daarvoor is een landschappelijk kader /
            beeldkwaliteitsplan voor kleine windturbines op agrarische erven. Die gaat niet over één erf en een daarop
            concreet vraagstuk maar over alle erven in het gebied in en alle gradaties die je daarbinnen hebt. Blijft
            moeilijk. Misschien in het raadsvoorstel of bijgaande stukken straks meer met voorbeelden werken zodat voor
            de raadsleden wel duidelijk is wat ze besluiten. Maak het duidelijker dan het nu is.
      •     Uitkomsten: zie pdf van de mural-sessie en onderstaand.
 Korte toelichting op enkele gekozen standpunten tijdens de sessie zoals deze door de deelnemers is gegeven:
                                                                                                                        10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>• Monumenten zijn belangrijk, objecten toch wat minder. Met name voor de kleine objecten (denk aan
  onderdelen van gebouwen zoals dakkapellen) mag meer vrijheid van handelen zijn, zonder advies van een
  commissie.
• Vooral ook het gebied is als schaalniveau een belangrijke om op te adviseren. Dit omdat juist de
  omgevingskwaliteit van Ooststellingwerf op het niveau van het landschap ligt.
• Collectief advies in een vroeg planstadium sprak vooral aan. Zowel op ontwerp- als op ontwikkelingsniveau. Op
  niveau van het gebouw kunnen we het zelf wel lokaal. M.b.t. monumenten is collectief advies wel wenselijk
• Extra (hulp) zou nuttig zijn op het gebied van training (omgevingswet-breed voor raadsleden), organiseren
  lokale advisering, verbreden kenniscentrum-functie biosintrum ook naar ruimtelijke kwaliteit.
• Lokaal organiseren wat kan, heeft zeker een voorkeur en verder vooral ook het gevraagd advies.
• Een commissie hoeft niet te helpen met participatie. Dit is toch wat een modegril en uiteindelijk ook voor
  mensen zelf of voor de gemeente mits nodig.
                                                                                                              11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke
Mural
Verslag
 Datum: 14 september 2021
 Aanwezig: Gemeente Waadhoeke met 9 mensen waarvan 7 raadsleden en 2 wethouders
 Verslaglegger: Jeltje van Dijk (gemeente Waadhoeke)
 Discussie:
      •     Advisering in een vroeg stadium wordt als positief gezien
      •     Positieve reactie op gezamenlijke aanpak
      •     Afhankelijk van het onderwerp; trekkend of volgend
      •     Maatwerk = sympathiek maar kan ook leiden tot veel werk en veel kosten
      •     Goede club mensen is belangrijk, diverse disciplines aan tafel
      •     Goede kaders meegeven
            Wat belangrijk werd gevonden, is middels de poppetjes op de kaart weergegeven.
                                                                                           12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Gemeente Vlieland en Terschelling
Mural
Verslag
 Datum: 14 september 2021
 Aanwezig: Gemeente Vlieland met 2 raadsleden
 Gemeente Terschelling 4 raadsleden
 Verslaglegger: Jan Kleefstra (gemeente Vlieland)
      -    Omdat de raden op beide eilanden al eerder hebben nagedacht over een commissie, is ervoor gekozen om de
           blauwe poppetjes daar te zetten bij wat ze belangrijk vinden en de groene poppetjes op de plek waar de
           gemeente zelf aan de lat wil staan.
      -    De blauwe poppetjes zijn het meest geplaatst bij advisering in een vroeg stadium. Beoordeling van
           monumenten en bouwwerken vinden ze minder belangrijk, waarschijnlijk vanuit het idee dat dat wel door de
           commissie wordt afgedekt.
      -    De groene poppetjes zijn het meest geplaatst in de gebieds- en omgevingsadvisering. De eilanden vinden dat
           ze dat vooral zelf moeten kunnen en daar moeten ze zelf zorgvuldig mee omgaan. Ze moeten goed op hun
           eigen waarden passen. Daar willen ze ook zo vroeg mogelijk mensen bij betrekken.
      -    De beoordeling kunnen ze zelf niet en dat moet dus bij een commissie ondergebracht.
      -    Vanaf Terschelling wordt gezegd dat ze wel graag een eigen commissie willen hebben, maar dat ze denken dat
           dat wellicht niet haalbaar is. Wat ze belangrijk vinden is dat ze een eigen stem krijgen. Rol van lokale
           advisering en kennis benutten.
      -    Op Fries niveau zijn de meeste poppetjes geplaatst bij een kenniscentrum en bij training. Het is belangrijk om
           bij het inschakelen van lokale advisering, dat dat wel goed getraind is.
      -    Bij de schuifjes is gekozen voor volgend, lokaal en gevraagd.
                                                                                                                          13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Gemeente Dantumadiel
Mural
Verslag
 Datum: 14 september 2021
 Aanwezig: Hilda Zwart, Auke Sikma, Sietze Wijbenga (3 raadsleden)
 Verslaglegger: Barend van der Veen
 Algemeen
 Kleine gemeente, niet alle raadsleden hebben voldoende zicht op hoe de werkzaamheden nu verlopen.
 Idee is: we doen veel extern, Barend geeft aan dat er ook veel intern gebeurt.
 Er is een trajectgroep die zich met dit onderwerp bezig houdt. Daarvan zijn er nu maar weinig mensen aanwezig helaas.
 Aanwezige gezelschap is wel behoorlijk eensgezind.
 Spel
 Ronde 1: Monument/ Object/Gebied/ Omgeving, Alles is belangrijk. Overal 3 poppetjes
 (NB opmerking was nog: Als gebied en omgeving voorzien is dan heb je object en monument ook in beeld)
 Ronde 2: Beoordeling, en advies. Ook alles is belangrijk. Gelijkelijk verdeeld.
 Ronde 3: Overal externe hulp nodig, voor de hele reikwijdte, en ook op zowel beoordeling en advisering.
 Ronde 4: top 3: Kenniscentrum, Participatie, Organiseren lokale advisering.
 Als je die op orde hebt heb je training en detachering net zo hard nodig.
 Schuifjes: redelijk trekkende groep/ rechts van het midden t.a.v. lokaal/ ongevraagd hangt ervan af en hangt van de
 vraagstelling af.
                                                                                                                       14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Gemeente Tytsjerksteradiel en Achtkarspelen
Mural
Verslag
 Datum: 21 September 2021
 Aanwezig: Gemeente Achtkarspelen: met 3 mensen waarvan 3 raadsleden (Frans Hoekstra, Douwe van Oosten, Yde
 van Kammen), Gemeente Tytsjerksteradiel: met 3 mensen waarvan 3 raadsleden (Lamina Westerdijk, Berber van
 Zandbergen, Aleida Alema), Overig aanwezig in break-out groep: Harm-Jan de Hoo, Jacqueline de Booij, Hilde
 Kloosterziel, Mark Disco
 Verslaglegger: Mark Disco
 Integraal, expertisebundeling en participatie. Die zijn vanuit de Mentimeter belangrijk.
 breakoutsessie
 Lamina; collectief zaken oppakken zoals bijvoorbeeld financiering zou een goed punt kunnen zijn. Voor aanvragen van
 subsidies op monumenten bijvoorbeeld. (het lijkt een beetje aftasten wat ruimtelijke kwaliteit precies inhoudt)
 Vervolgdiscussie; Er wordt al wel veel collectiefs gedaan (in de bredere zin van omgevingskwaliteit). Veel dingen
 tegelijkertijd kan soms juist voor een langer proces zorgen, problemen onderweg of onnodige vertraging. Er is ook veel
 kennis in de eigen gemeente wordt aangegeven. Maar het is ook niet zinvol om het wiel zelf uit te vinden, al heb je
 deskundigen. Het gesprek is voornamelijk door en met raadsleden van Tytsjerksteradiel.
  Gebiedsontwikkeling is bijvoorbeeld overstijgend; dus dat zou collectief kunnen worden opgepakt.
 Lokale advisering wordt aangegeven in Tytsjerksteradiel en een kenniscentrum als zowel Achtkarspelen en
 Tytsjerksteradiel. Training is ook een belangrijk punt. Vanuit Achtkarspelen is participatie ook zeer belangrijk als het hus
 en hiem betreft.
 Het hogere schaalniveau en een kenniscentrum wordt belangrijk geacht.
                                                                                                                             15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Gemeente Noardeast-Fryslân
Mural
Verslag
 Datum: 21 september 2021
 Aanwezig: Hanneke Jouta (raadslid), Rebecca Slijver (raadslid), Jelle Boerema (wethouder), Fedde Breeuwsma
 (wethouder), Tineke Toren (ad. Griffier), Dirk Willems (programmamanager), Barend van der Veen (gespreksleider).
        Gemeente Noardeast-Fryslân met 6 mensen waarvan 2 raadsleden
 Verslaglegger: Jocien van der Hout
 Vraag 1: Voor welk schaalniveau vindt u advisering over omgevingskwaliteit belangrijk?
 Alleen naar een object kijken is te beperkt. Een object heeft altijd een relatie met en invloed op de omgeving. Omgeving
 is belangrijk, want je moet het vooral integraal bekijken.
 We moeten van te voren goed aangeven wat we belangrijk vinden en dat vastleggen in beleid. Als je het op het hoogste
 schaalniveau (beleid) goed hebt geregeld, dan past het ook op het laagste schaalniveau.
 Vraag 2: Welk type advisering vind u belangrijk als het gaat om omgevingskwaliteit?
 (blauwe poppetjes, rechter kolom)
 In een vroeg stadium, al bij beleidskeuzes, expertise aan tafel. Dat betekent inwoners die deskundig zijn maar ook
 deskundigen in het vakgebied aan tafel. Als je sneller een antwoord op een vraag wilt kunnen geven, moet je het in het
 beleid goed geregeld hebben. Daarnaast, hoe meer of eigenlijk hoe beter je zaken regelt in het beleid, hoe minder je
 later hoeft te doen (niet meer achteraf toetsen). Achteraf beoordeling, overvalt mensen, dat zorgt voor frustratie.
 Vraag 3: voor welk schaalniveau zou je externe deskundigheid willen inhuren en om welke reden?
 (groene poppetjes, linker kolom)
 Deze vraag hangt samen met soort organisatie/capaciteit organisatie. Met de omgevingswet groeien we naar een
 andere organisatie. Er liggen vaak complexe opgaven, dan is deskundigheid op gebiedsniveau of omgevingsniveau, zowel
 van vakinhoudelijk als lokale deskundigheid nodig. Dan hou je kwaliteit.
                                                                                                                         16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Vraag 4: Voor welk type advisering zou je externe deskundigheid willen inhuren en om welke reden?
(groene poppetjes, rechter kolom)
Vooral in het begin (start omgevingswet) heb je veel deskundigheid nodig. Misschien eerst van externen, later kunnen
de eigen mensen het zelf ook. Opleiding is heel belangrijk.
Vraag 5: Als er iets gemeenschappelijks wordt georganiseerd voor advisering over omgevingskwaliteit, wat zou dan
aanvullend interessant zijn voor uw gemeente?
(paarse poppetjes)
Kenniscentrum is belangrijk. Is de basis. Als het nieuw is heb je kennis nodig, ook belangrijk dat de eigen mensen
getraind worden.
Gaat een kenniscentrum niet ten koste van de eigen ambtelijke organisatie?
Een participatiecentrum is belangrijk omdat we met elkaar moeten leren om te participeren.
Lokale advisering ook lokaal houden. Het gaat erom dat het goed georganiseerd wordt, en lokale kennis is van belang.
Vraag 6 Hoe zou de gemeenschappelijke organisatie vooral moeten opereren in het spectrum van:
(gele schuifjes)
- Trekkend of volgend:
Als je het over beleid maken hebt, dan graag trekkend, maar als het om participatie gaat dan volgend.
Als het om lokale vraagstukken gaat, en de organisatie is goed neergezet, dan kan lokaal veel zelf!
- Centraal of lokaal:
Zo veel mogelijk lokaal werken.
- Gevraagd en ongevraagd advies:
beide!
Gevraagd: als je iemand van buiten nodig hebt, dan heb je kennis nodig, dus dan vraag je. Praktisch dus
Punt om over na te denken: nadenken waar als gemeente je grenzen liggen, op tijd andere overheden inschakelen.
                                                                                                                     17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Bijlagen
Bijlage 1: Mentimeterresultaat 9 september
Bij de raadsbijeenkomst op 9 september 2021 waren de gemeenten Súdwest Fryslân, Opsterland en
Weststellingwerf aanwezig. Onderstaand worden de resultaten van de Mentimeter weergegeven.
                                                                                            18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Bijlage 2: Mentimeterresultaat 14 september
Bij de raadsbijeenkomst op 14 september 2021 waren de gemeenten Waadhoeke, Vlieland,
Terschelling en Dantumadiel aanwezig. Onderstaand worden de resultaten van de Mentimeter
weergegeven.
                                                                                         19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Bijlage 3: Mentimeterresultaat 16 september
Bij de raadsbijeenkomst op 16 september 2021 waren de gemeenten Leeuwarden, Harlingen en
Ooststellingwerf aanwezig. Onderstaand worden de resultaten van de Mentimeter weergegeven.
                                                                                           20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Bijlage 4: Mentimeterresultaat 21 september
Bij de raadsbijeenkomst op 21 september 2021 waren de gemeenten Tytsjerksteradiel,
Achtkarspelen en Noardeast-Fryslân aanwezig. Onderstaand worden de resultaten van de
Mentimeter weergegeven.
                                                                                     21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Bijlage 5: Mentimeterresultaat 6 oktober
Op 6 oktober 2021 was de bijeenkomst van de gemeente Súdwest Fryslân. Onderstaand worden de
resultaten van de Mentimeter weergegeven.
                                                                                           22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>23</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>24</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>