<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Factsheets dorpen
Onderdeel van
Beleidskader wonen
in de dorpen
               Deel B
                    Gemeente
                  Leeuwarden,
                 februari 2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>TOELICHTING DEEL B                            Met deze aantallen houden we er rekening       om de vitaliteit en dynamiek in de dorpen te
                                              mee, dat wanneer in de kleinere dorpen het     behouden. Dorpen zijn altijd in ontwikkeling
Deel A en deel B kunnen niet los van elkaar
                                              aantal huishoudens gaat afnemen er niet te     geweest, er is altijd toegevoegd met nieuwe
worden toegepast.
                                              grote aantallen worden toegevoegd. Datgene     typen woningen, waarna vaak ook wel weer
                                              dat wordt toegevoegd is een gewenste           minder gewenste woningen zijn gesloopt.
                                              aanvulling op het bestaande aanbod qua         Denk bijvoorbeeld aan de eerste sociale
In deel A van het Beleidskader wonen in de    woonsegment. Daarnaast zorgt het principe      woningen die na de Woningwet in 1901 zijn
dorpen zijn de kaders opgenomen waar          van zuinig en meervoudig ruimtegebruik in      gebouwd, waarvan ondertussen ook een groot
nieuwbouwplannen aan moeten voldoen. Met      combinatie met stedenbouwkundige               deel weer gesloopt is. Op termijn is de
deze kaders wordt bijgedragen aan             advisering ervoor dat de ruimtelijke kwaliteit kwaliteit van de woningvoorraad in de dorpen
dynamische en vitale dorpen.                  in de dorpen gewaarborgd en waar mogelijk      van belang om ook in de toekomst
We willen als gemeente ruimte bieden aan      verbeterd wordt.                               aantrekkelijke woonplaatsen te zijn. Dit kan
initiatiefnemers en ontwikkelaars om met                                                     betekenen dat op den duur de minder
                                              De 5% groeiruimte is richtinggevend voor de
goede plannen te komen. Deze ruimte is ook                                                   aantrekkelijke woningen, waar minder vraag
                                              woningbouwruimte per dorp. Indien uit de
nodig om kwalitatief goede woningen toe te                                                   naar is leeg komen te staan. Dit kan aanleiding
                                              woningmarktontwikkelingen (en eventueel
voegen in de dorpen, die voorzien in een                                                     geven tot sloop.
                                              behoefteonderzoek) blijkt dat hiermee
aangetoonde behoefte. Daarvoor is het         onvoldoende wordt toegevoegd om aan de         Per kern (behalve de kleine kernen tot ca. 100
gewenst om voor de dorpen in te schatten      vraag te voldoen, dan kan maatwerk worden      inwoners) is een factsheet opgesteld met
welke uitbreidingsruimte nodig is om deze     toegepast waarmee meer ruimte wordt            diverse informatie over het dorp en kansen die
ontwikkelingen mogelijk te maken. Als we      geboden. Binnen bestaand bebouwd gebied        in het dorp liggen voor het toevoegen van
terugkijken naar de aantallen gebouwde        worden de aantallen in principe vrij gelaten.  woningen in kwaliteit en kwantiteit.
woningen in de afgelopen 100 jaar, de huidige Het toevoegen van extra woningen is in dit
krapte op de woningmarkt en financiële inzet  gebied binnen de kaders, en wanneer voldaan
die gemoeid is bij de realisatie van een      kan worden aan de andere geldende regels,
woningbouwplan, dan is groei van het aantal   mogelijk naast de 5% groeiruimte.
wooneenheden in een dorp met 5% over tien
jaar realistisch. Zie voor de                 We willen stimuleren dat er
woningbouwruimte in aantallen per dorp        woningbouwontwikkelingen gerealiseerd
onderstaande tabel.                           worden in de dorpen, ook omdat het nodig is
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                     TOTAAL                 AANTAL        RUIMTE UITBREIDING KOMENDE     HUIDIGE PLANOLOGISCHE RUIMTE /     RUIMTE VOOR TOE TE
                                     HUISHOUDENS            WONINGEN      10 JAAR (5% T.O.V. BESTAAND)   PLANNEN DIE AL VERDER GEVORDERD    VOEGEN WONINGEN
          DORP                       [2021]                 [2020]                                       ZIJN
          Stiens*                                      3243          3228                            161                                 18                      *
          Grou*                                        2682          2692                            135                                                         *
          Wergea                                        786           786                             39                                                        40
          Jirnsum                                       591           600                             30                                  8                     22
          Mantgum                                       459           465                             23                                 27
          Wirdum,                                                                                     25                                 36
          Swichum                                       497           502
          Lekkum, Miedum,                                                                             15                                  4                     11
          Snakkerburen                                  297           289
          Goutum**                                     1273          1280                             64                                                        **
          Hempens-Teerns                                111            98                              5                                                         5
          Wytgaard                                      264           266                             14                                 14                      0
          Warstiens                                      12            13                              1                                                         1
          Warten                                        403           396                             20                                  1                     19
          Reduzum                                       465           478                             24                                                        24
          Idaerd-Eagum                                   45            46                              2                                                         2
          Friens                                         32            32                              1                                                         1
          Jelsum/Koarnjum                               325           338                             16                               1+4                      11
          Britsum                                       409           414                             20                                  5                     15
          Feinsum                                        64            69                              3                                                         3
          Hijum                                         190           192                             10                                  4                      6
          Alde Leie                                     111           117                              5                                                         5
          Weidum                                        252           257                             13                                                        13
          Jellum/Bears                                  106           111                              6                                                         6
          Jorwert                                       132           138                              7                                                         8
          Hilaard                                       115           116                              6                                                         6
          Húns/Leons                                     51            56                              3                                                         3
          Baard                                          80            81                              4                                                         4
          Easterlittens                                 186           194                             10                                                        10
          Totaal                                                                                     662                                121                 216***
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                             3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>         * Voor Grou en Stiens wordt een apart         **Goutum zit in woningbouwafspraken stad   *** Dit is de gewenste extra
         woningmarktbehoefte onderzoek uitgevoerd,     Leeuwarden, o.a. De Hem wordt nabij Goutum woningbouwruimte in de dorpen, naast de
         waaruit de behoefte qua aantal en type        gerealiseerd. Goutum nemen we niet mee in  planologische ruimte die reeds geboden
         woningen blijkt.                              de gewenste woningbouwruimte. Binnen       wordt, exclusief Stiens, Grou en Goutum.
                                                       bestaand bebouwd gebied is ruimte om
                                                       woningen toe te voegen.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                     4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>         Inhoud
         Alde Leie                                     6  Jorwert                      84
         Baard		                                       12 Jelsum-Koarnjum              90
         Britsum                                       20 Lekkum, Miedum, Snakkerburen 98
         Easterlittens                                 26 Mantgum                      103
         Feinsum                                       31 Reduzum                      111
         Goutum                                        38 Stiens		                     117
         Grou		                                        42 Warten                       125
         Hempens-Teerns                                53 Weidum                       132
         Hijum		                                       58 Wergea                       137
         Hilaard                                       63 Wirdum-Swichum               145
         Jellum-Bears                                  69 Wytgaard                     152
         Jirnsum                                       77 Bijlagen                     159
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                     5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                                            Factsheet Alde Leie
         Geschiedenis van Alde Leie
         Alde Leie is een streeknederzetting die in de late Middeleeuwen al is
         ontstaan maar pas na de oorlog de status van dorp heeft gekregen. Delen
         van de buurschap hebben lang bij drie grietenijen gehoord: het westelijke
         gedeelte bij Vrouwenparochie in Het Bildt, het noordoostelijke gedeelte
         bij Hallum in Ferwerderadiel en het zuidoostelijke gedeelte bij Feinsum in
         Leeuwarderadeel. Door grenscorrecties en statusverhoging is het thans
         als geheel een dorp in Leeuwarderadeel.
         De nederzetting is ontstaan in het vroeg ingepolderde Nieuwland bij een
         zijl, een sluis, in de Stienzer Hegedyk, het gedeelte dat nu de Leijster
         Hegedyk heet. Eerst kwam bebouwing langs de vaart die zowel de
         verbinding vormde met de Finkumervaart als de Hijumervaart. Later, toen
         Het Bildt was ingepolderd, kwam haaks daarop lintbebouwing aan de dijk.
                                                                                        (bron: Historisch centrum Leeuwarden)
         In het midden van de 19de eeuw, toen er liefst 450 inwoners waren, was
         in het Aardrijkskundig Woordenboek van Van der Aa over ‘Leije’ onder
         meer te lezen: ‘Er lag vroeger eene buitensluis, langs welke
         Leeuwarderadeel en Ferwerderadeel hunne uitwatering in de Middelzee
         hadden; doch sedert het Bildt is ontstaan, was de Leije eene binnensluis
         geworden, welker zijlroede thans eene binnenvaart is, die zoowel met de
         binnenwaters van Oostergoo als met die van Westergoo gemeenschap
         heeft.
         Die sluis is reeds voorlang weggeruimd. Het is thans eene groote buurt,        (bron: aldeleie.nl en plaatsengids.nl)
         meest uit arbeiderswoningen bestaande, ter wederzijden van den ouden
         dijk en de vaart naar Oude-Bildtzijl. Te midden daarvan staat het nieuwe
         en groote schoolgebouw van het dorp Feinsum, waartoe dit gedeelte, ter
         zuidzijde der vaart, behoort.’ (bron: historischcentrumleeuwarden)
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                         6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Alde Leie
         Ontwikkeling van Alde Leie in kaart                       2000
         1950
                                                                   2019
         1975
                                                                   (bron: www.topotijdreis.nl)
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                         7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                                          Factsheet Alde Leie
         Laatste ontwikkelingen in Alde Leie                                                                                            Huishoudens
                                                                                                      Huishoudens                       totaal
         Aan de Arjen Roelswei heeft de laatste verkoop ten behoeve van                               2000                                        110
         woningbouw in Alde Leie plaatsgevonden. De verkoop van deze kavels                           2005                                        115
         heeft lange tijd geduurd.
                                                                                                      2010                                        110
         Demografische gegevens                                                                       2015                                        115
                                                                                                      2020                                        110
         (Bronnen: https://leeuwarden.incijfers.nl/ en https://friesland.databank.nl/ )
                                                             Bevolking totaal
          Bevolkingsontwikkeling                             (Alde Leie)                              Huishoudens 2020 - Alde Leie      2020
          2000                                                                   190                  Alleenwonend                             46
          2005                                                                   190                  Eenoudergezin                     .
          2010                                                                   275                  Samen zonder relatie, zonder kind         9
          2015                                                                   270                  Samen met relatie, zonder kind           21
          2020                                                                   243                  Samen zonder relatie, met kind    .
                                                                                                      Samen met relatie, met kind              27
                                                                                                      Overig                            .
          Bevolking naar leeftijd en
          geslacht - Alde Leie                               2018           2020                      Totaal                                 111
          0-9 jaar                                                     16            11
          10-19 jaar                                                   28            31               Eigendomsverhouding 2019 -
          20-29 jaar                                                   37            35               Alde Leie                         2019
          30-39 jaar                                                   18            16               Sociale huurwoningen                     10
          40-49 jaar                                                   31            31               Particuliere huurwoningen         .
          50-59 jaar                                                   54            55               Koopwoningen                           107
          60-69 jaar                                                   33            37
          70-79 jaar                                                   17            21
          80-89 jaar                                                    8               6
          90-99 jaar                                                    0               0
          100 jaar en ouder                                             0               0
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                           Factsheet Alde Leie
          Bouwjaar 2019 - Alde Leie                    2019                            Kansen en bedreigingen
          voor 1945                                          62
                                                                                       Voor Alde Leie is het van belang om de sociale samenhang in het dorp te
          1945-1975                                          18
                                                                                       behouden. Dit ontstaat door ontmoeting tijdens diverse activiteiten zoals
          1976-1985                                          21
                                                                                       biljarten of jeu-de-boules. Deze activiteiten kunnen onder druk komen te
          1986-1995                                           5
                                                                                       staan wanneer door vergrijzing minder vrijwilligers beschikbaar zijn voor
          1996-2005                                           7
                                                                                       de organisatie van deze activiteiten.
          na 2005                                             4
                                                                                       Alde Leie heeft door haar lintbebouwing en ligging aan de elfstedenroute
                                                                                       een eigen identiteit waar de bewoners zich aan verbonden voelen. Maar
           Woningvoorraad 2020 - Alde                  Alde
          Leie                                         Leie                            kan door deze typisch Friese uitstraling ook aantrekkelijk zijn voor nieuwe
          Vrijstaande woningen                               78                        bewoners om zich op het Friese platteland te vestigen. Ook de ligging
          Twee-onder-een-kap woningen                        23                        nabij Stiens (4 km), waar alle dagelijkse voorzieningen aanwezig zijn, kan
          Hoekwoningen                                        8                        een positieve bijdrage leveren aan het dorpsleven in Alde Leie.
          Rijwonngen                                          7
          Appartementen                                       0
          Kamer                                               0
          Ouderen                                             0
          Overig                                              1
          Aantal woningen                                   117
         Voorzieningen
              -   Maatschappelijke voorzieningen: dorpshuis
              -   Sport en cultuur: ijsclub, kaatsvereniging, jeu de boules,
                  gymnastiek
              -   Toerisme/economie: haventje
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                             9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                                        Factsheet Alde Leie
         Resultaten vragenlijsten Hijum en Alde Leie                                Antwoorden open vragen:
         In totaal 50 ingevulde vragenlijsten. (incl. 2 van Feinsum)                   -  Aandacht voor bereikbaarheid met OV en verkeersveiligheid.
                                                                                       -  Aandacht voor onderhoud openbare ruimte.
         Verhuiswens
                                                                                       -  Leefbaarheid is lager doordat voorzieningen verder weg zijn.
              - Daarvan heeft 20% = 10 huishoudens aangegeven te willen
                  verhuizen                                                         Woningbouwopgave in Alde Leie.
              - 2 huishoudens willen zo snel mogelijk, 3 binnen 2 jaar en 5 later
              - 6 willen woning in eigen dorp en 4 niet. 2 daarvan willen naar         ➢ Aandacht voor vergrijzing en op termijn krimp: aantal ouderen zal
                  Stiens, 2 naar een grotere plaats in de gemeente                        naar Stiens verhuizen vanwege zorg, aantal zal overlijden.
                                                                                       ➢ Gewenste woning, zoals levensloopgeschikt of appartement
         Reden
                                                                                          (vrijwel) niet in huidig aanbod.
              -   50% wil een duurzamere woning                                        ➢ Zorgen voor doorstroom zodat kleinere betaalbare woningen
              -   40% wil kleiner wonen                                                   beschikbaar komen voor jongeren.
              -   40% wil verhuizen vanwege hogere leeftijd                            ➢ Geen groeiende woonbehoefte vanuit de bevolkingsopbouw in
              -   30% wil dichter bij voorzieningen                                       het dorp. De autonome bevolking van het dorp krimpt, dit zal
         Gewenste type woning                                                             gevolgd worden door krimp van het aantal huishoudens. Indien
              - 70% vrijstaand                                                            het huidige aanbod niet passend is bij de woonwensen, dan zal
              - 50% levensloopgeschikt                                                    ingezet moeten worden op verbouw, zodat de woning
              - 20% appartement                                                           levensloopgeschikt wordt of voldoet aan de hedendaagse
                                                                                          woonwensen.
         Opvallend: 5 willen wel in een CPO                                            ➢ Komende jaren zullen we moeten monitoren of de woningen die
                                                                                          te koop komen worden ingevuld met nieuwe bewoners of dat er
         Antwoorden taak gemeente in woonbehoefte:                                        risico is op langdurige leegstand.
              - Zorgen voor bouwlocaties                                               ➢ Indien stedenbouwkundig passend kan op enkele plekken ruimte
              - Betaalbare koop/huurwoningen, woningen voor starters,                     zijn voor nieuwbouw om het woonlint te verdichten. We schatten
                  woningen voor senioren                                                  in dat het om circa 2 tot 4 woningen gaat. Daarnaast zien we met
              - Zorgen voor doorstroom                                                    name ruimte voor herbestemming, toevoegen van woningen
                                                                                          binnen bestaande bebouwing. Het toevoegen van woningen moet
                                                                                          gericht zijn op de doelgroepen jongeren en ouderen
                                                                                          (levensloopgeschikt).
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                     10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Alde Leie
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                     11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                              Factsheet Baard
         Geschiedenis van Baard                                                         “traditionele” ZZP-ers (schilder, timmerman, etc.) zijn gelukkig nog in het
                                                                                        dorp.
         Baard heeft een lange historie, waarbij:
                                                                                        (bron: dorpsvisie Baard)
             -    de ligging aan de Bolswarder-vaart van belang is geweest voor de
                  handel en ontwikkeling.
             -    de aanwezigheid van Dekemastins er toe geleid heeft dat Baard
                  een toonaangevende plaats was in Friesland, waarvan lange tijd
                  als hoofdplaats van Baarderadeel.
             -    de ligging te midden van de groene weilanden welvaart bracht
                  voor boeren en arbeiders.
             -    vanaf de 50-er jaren de bevolking voor werk, winkels en school
                  steeds meer was aangewezen op de grotere plaatsen.
         Deze ontwikkeling heeft geleid tot een sterke daling van het aantal
         inwoners, maar vanaf 1970 is het aantal Baarders steeds rond de 200
         geweest. De ontwikkeling lijkt dus stabiel, maar de leeftijdsopbouw van
         de bevolking laat wel forse verschuivingen zien. Het aantal gezinnen met
         jonge kinderen daalt, waardoor de school in toenemende mate
         afhankelijk is van kinderen uit buurdorpen. Het aantal 65-plussers neemt
         toe, wat in de toekomst extra zorgvraag kan geven. Overigens kunnen we
         vanwege de kleine aantallen en de relatief korte periode lastig een            (bron: Nederland in Beeld)
         voorspelling doen voor de toekomstige ontwikkeling. Het zou zo maar
         kunnen dat door verhuizen of overlijden het aantal senioren daalt en
         jonge gezinnen hun plaats innemen.
         De meeste dorpsbewoners werken buiten Baard. Toch is het aantal
         bedrijven groot en divers. Het aantal landbouwbedrijven is sterk gedaald,
         maar daarvoor zijn diverse bedrijfjes in de plaats gekomen die zich richten
         op o.a. kunst, cultuur en creativiteit, dienstverlening en zorg. Ook de
                                                                                        (bron: wikipedia)
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                              12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Baard
         Ontwikkeling van Baard in kaart                         2000
         1950
         1975                                                    2019
                                                                 (bron: www.topotijdreis.nl)
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                       13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                                             Factsheet Baard
         Laatste ontwikkelingen in Baard                                               Demografische gegevens
         Recent is de laatste woning in het uitbreidingsplan aan de Baarder Sleat      (Bronnen: https://leeuwarden.incijfers.nl/ en https://friesland.databank.nl/ )
         gerealiseerd. Het dorp is middels dit plan uitgebreid met 8 vrijstaande
         woningen. De uitvoering van dit plan heeft gelopen van 2006 tot 2020.                                                             Bevolking totaal
                                                                                        Bevolkingsontwikkeling                             (Baard)
                                                                                        2000                                                                   196
                                                                                        2005                                                                   193
                                                                                        2010                                                                   197
                                                                                        2015                                                                   186
                                                                                        2021                                                                   197
                                                                                        Bevolking naar leeftijd en
                                                                                        geslacht - Baard                                         2018          2021
                                                                                        0 t/m 9 jaar                                                 16            17
                                                                                        10 t/m 19 jaar                                               30            30
                                                                                        20 t/m 29 jaar                                               12               8
                                                                                        30 t/m 39 jaar                                               17            16
                                                                                        40 t/m 49 jaar                                               33            23
                                                                                        50 t/m 59 jaar                                               31            39
                                                                                        60 t/m 69 jaar                                               32            32
                                                                                        70 t/m 79 jaar                                               15            20
                                                                                        80 t/m 89 jaar                                                8            10
                                                                                        90 t/m 99 jaar                                                0               2
                                                                                        100 jaar en ouder                                             0
                                                                                        Totaal                                                      194          197
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                                  14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                                         Factsheet Baard
          Huishoudens - Baard                          2018      2021               Bouwjaar
          Alleenwonend [aantal]                               15      17            voor 1945                                   45
          Eenoudergezin [aantal]                               5       7            1945-1975                                   15
          Samen zonder relatie, zonder kind [aantal]   .               5            1976-1985                                     7
          Samen met relatie, zonder kind [aantal]             25      29            1986-1995                                     3
          Samen zonder relatie, met kind [aantal]             12       6            1996-2005                                     2
          Samen met relatie, met kind [aantal]                15      15            na 2005                                       9
          Overig [aantal]                              .         .                  onbekend                                      1
          Totaal [aantal]                                     77      80
                                                                                   Voorzieningen
          Woningtype 2020 - Baard                        Baard
                                                                                        -  Maatschappelijke voorzieningen: openbare basisschool, dorpshuis
          Vrijstaande woningen [aantal]                      61
                                                                                        -  Sport en cultuur: ijsclub, kaatsvereniging
          Twee-onder-een-kap woningen [aantal]               13                         -  Bedrijvigheid: dorpscafé
          Hoekwoningen [aantal]                                4
          Rijwoningen [aantal]                                 2                   Kansen en bedreigingen
          Appartementen [aantal]                               0                   Doordat de school een centrumschool wordt voor de omliggende dorpen
          Kamer [aantal]                                       0                   zoals Easterlittens en Jorwert, is de verwachting dat de school voor het
          Ouderen [aantal]                                     0                   dorp voor de komende jaren behouden kan worden.
          Overig [aantal]                                      1
                                                                                   De bevolking van het dorp is aan het vergrijzen, toch zien we ook dat de
          Totaal                                             81
                                                                                   kinderen in het dorp niet afnemen. Wanneer er woningen in het dorp
                                                                                   vrijkomen door sterfte, ontstaan er mogelijkheden voor jongeren uit het
          Eigendomsverhouding 2020 -                     Baard                     dorp om deze woningen te kopen.
          Sociale huurwoningen [aantal]                        6
          Ouderenhuisvesting [aantal]                    .
          Particuliere huurwoningen                      .
          Koopwoningen [aantal]                              75
          Eigendom onbekend [aantal]                     .
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                      15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                                             Factsheet Baard
         Dorpsvisie Baard 2014 -2025                                                   Gewenste ontwikkelingen en acties betreffende het woningaanbod.
                                                                                       Diversiteit in woningaanbod en doorstroming van inwoners is van belang
         Onderstaande tekst is overgenomen uit de Dorpsvisie Baard, een aantal         om voorzieningen en leefbaarheid op peil te houden.
         zaken zijn reeds uitgevoerd of niet meer aan de orde.
         Wonen
         Het overgrote deel van de woningen in Baard zijn koopwoningen van
         verschillende leeftijden. Deels betreft het voormalige bedrijfspanden,
         boerderijen en zelfs de voormalige doopsgezinde kerk is omgebouwd tot
         woning.
         “Na een jarenlang traject is ca 10 jaar geleden het besluit genomen om
         een nieuwbouwwijk te ontwikkelen over de brug in de Tongerwei. De
         verkoop van de woningen gaat traag, vooral als gevolg van de
         economische crisis. Intussen zijn drie nieuwe woningen gebouwd en zijn
         in 2014 nog eens twee kavels verkocht. Het zou mooi zijn als ook de
         resterende kavels binnenkort bebouwd gaan worden, zodat de
         nieuwbouwwijk afgemaakt kan worden.” Het uitbreidingsplan is
         ondertussen voltooid, alle kavels zijn verkocht.
         De situatie met de huurwoningen wordt als problematisch ervaren.
         Woningstichting Elkien heeft te kennen gegeven dat op termijn alleen de
         2 woningen Harmen Sytstrawei 11 en 11a als huurwoning blijven bestaan.
         De andere 5 huidige huurwoningen zullen verkocht worden als de
         huurder vertrekt. Anderzijds zijn er juist jonge mensen die graag in Baard
         willen wonen, maar geen mogelijkheid hebben om een woning te kopen
         en huurwoningen komen vrijwel niet meer beschikbaar. Voor Baard zijn
         jonge gezinnen erg belangrijk, maar door het ontbreken van voldoende
         huurwoningen is er onvoldoende geschikte woonruimte voor deze
         mensen beschikbaar.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                        16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                                                     Factsheet Baard
                                                                                               slecht openbaar vervoer, geen winkels, geen voorzieningen, weinig
                                                                                               activiteiten.
                                                       Resultaten van de
                                                       keukentafelgesprekken over de           Verhuiswens
                                                       toekomst van Baard:                         - Van de 155 heeft 16% (= 25 huishoudens) aangegeven te willen
                                                                                                        verhuizen
                                                       • Nog steeds een dorp waar het              - 7 huishoudens willen zo snel mogelijk, 7 binnen 2 jaar en 11 later
                                                       rustig, veilig wonen is tussen het          - 20 willen woning in eigen dorp en 5 niet
                                                       groen met aandacht voor de
                                                                                               Reden
                                                       belangen van de verschillende
                                                                                                   -    40% (=10) wil kleiner wonen
                                                       leeftijdsgroepen.
                                                                                                   -    24% (=6) zoekt een betere woning
                                                       • Baard behoudt zijn karakter als           -    24% (=6) wil een duurzamere woning
                                                       een karakteristiek greide-dorp waar         -    24% (=6) wil groter wonen
                                                       door gepaste nieuwbouw wel                  -    20% (=5) is reden verandering van gezin
                                                       behoedzaam groei plaats heeft               -    20% (=5) vanwege hogere leeftijd
                                                       gehad.                                  Gewenste type woning
                                                                                                   - 48% (=12) vrijstaand
                                                       • Dat het karakter van greide-dorp
                                                                                                   - 36% (=9) levensloopgeschikt
                                                       behouden blijft, dus geen matte             - 36% (=9) grondgebonden 1-2 persoonswoning met kleiner
                                                       eenheidsaanbouw van het dorp.                    oppervlak
                                                                                                   - 24% (=6) 2^1 kap
                                                                                                   - 24% (=6) appartement
         Resultaten vragenlijst Baard, Jellum-Bears, Hilaard, Jorwert                          Overige relevante informatie:
         In totaal 155 ingevulde vragenlijsten.                                                    - 13 geven aan dat de betreffende gewenste woning niet in het
                                                                                                        dorp staat
         Wat opvalt bij de eerste reeks vragenlijsten over de kwaliteit van de                     - 17 zoeken een koopwoning, 8 een huurwoning
         woonsituatie tav voorzieningen, is dat 28 personen dit met een                            - 9 geven aan niet te verwachten de gewenste woning binnen een
         onvoldoende hebben beoordeeld. Redenen die gegeven worden, zijn:                               jaar te kunnen vinden vanwege geen aanbod in koopwoningen in
                                                                                                        de goede prijs.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                                  17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                                           Factsheet Baard
             -    7 geen aanbod op de plek waar ze willen wonen                           -    Fiets- en wandelpaden voor ommetjes
             -    7 geen aanbod in gewenste woningtype                                    -    Verkeersveiligheid/ bereikbaarheid
             -    Opvallen: 15 van de 17 geven aan wel in CPO te willen                   -    Carpoolen schoolgaande kinderen
             -    Huurwoningen 6 van de 8 geven aan het aanbod in huurwoningen            -    Woningen voor ouderen
                  slecht te vinden                                                        -    Speeltuin
             -    Alle 8 willen ook wel in een particuliere huurwoning wonen              -    Ook heel veel wel tevreden en blij met leefomgeving
                                                                                          -    Woning coöperatie van de mensen voor de mensen: starters en
                                                                                               ouderen
                                                                                          -    Ondersteuning vrijwilligers
         Antwoorden taak gemeente in woonbehoefte:
             - Meer huurwoningen
             - Meer ruimte bieden in beleid voor woningbouw
                                                                                     Woningbouwopgave Baard
             - Goed contact met dorpsbelang
             - Ruimte voor woningbouw in kleine dorpen, naar behoefte                    -    Vraag naar ouderenwoningen
                  toestaan                                                               -    Vraag naar jongerenwoningen
             - Meedenken met dorp                                                        -    Mogelijkheden CPO/dorp coöperatie
             - Woningen voor jongeren/starters                                           -    Kleinschalig ruimte bieden voor extra woningbouw ook in de
             - Planologische ruimte voor woningzoekenden uit dorp                             kleine kernen
             - Verkeersveiligheid en verkeersoverlast                                    -    Woningbouw passend bij de schaal en karakter van het dorp
             - Woningen voor ouderen om doorstroom te creëren                            -    Kijken wat nog mogelijk is binnen bestaande beleid en/of
             - Betere busverbinding                                                           bestaand bebouwd gebied:
             - Meer informatie verstrekken als gemeente/vragenuurtje oid                      o        Onderzoek pilot lyts wenjen Baard
         Antwoorden open vragen verbetering woon- en leefsituatie:                   Voor de komende tien jaar zien wij ruimte om met name wooneenheden
             - Voorzichtig omgaan met toevoeging woningbouw tbv karakter             voor ouderen en jongeren toe te voegen. Dit kan ook een flexibele
                  dorp                                                               tijdelijke bouwvorm zijn, om de huidige druk op de woningmarkt te
             - Openbaar groen en openbare ruimte onderhouden                         verminderen. Baard heeft 81 huishoudens, om doorstroming tot stand te
             - Voorzieningen behouden                                                brengen zijn 4 – 6 woningen voor een nieuwbouwplan voldoende.
             - Zorg voor doorstroming zodat jongeren in dorp kunnen blijven
                  wonen                                                              Extra woningen kunnen worden toegevoegd binnen het bestaand
             - Financieel ondersteunen                                               bebouwd gebied, bijvoorbeeld via herbestemming of woningsplitsing.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                     18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Baard
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                                             Factsheet Britsum
         Geschiedenis van Britsum                                                       Ontwikkeling van Britsum in kaart
         Britsum is een terpdorp dat in de vroege Middeleeuwen is ontstaan op een       1950
         kwelderwal ten oosten van de Boornestroom die zich tot Middelzee had
         verbreed. De terp heeft een radiale structuur, maar na afgravingen aan
         vooral de zuid- en de oostzijde omstreeks 1900, is die niet overal meer te
         herkennen. Oude dorpsbebouwing is vooral ten westen en noorden van de
         kerk te vinden, aan de Greate Buorren, de Lytsedyk en Efter de Wâl. Dankzij
         de Stienservaart ten noorden van het dorp bestond een goede ontsluiting
         richting Dokkumer Ee.
         Na de oorlog is Britsum eerst uitgebreid langs de bestaande wegen, onder
         meer de Menno van Coehoornwei en daarna, toen er forensen uit
         Leeuwarden gingen wonen, met buurten aan de oost- en zuidzijde waar ook
         de gereformeerde kerk uit 1965 staat.
         (bron: historischcentrumLeeuwarden)
                                                                                        1975
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                    20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Britsum
         2000                                                     Laatste ontwikkelingen in Britsum
                                                                  De laatst gebouwde woningen in het dorp zijn in 2018 gerealiseerd aan De
                                                                  Kamp. Daarnaast heeft WoonFriesland recent 3 huurwoningen gesloopt
                                                                  aan de Weversterp, waarvoor 4 starts/gezinswoningen zijn
                                                                  teruggebouwd.
                                                                  In het bestemmingsplan voor Britsum (Bûtengebiet en doarpen) is op een
                                                                  aantal locaties (totaal nog 5 wooneenheden) een wijzigingsbevoegdheid
                                                                  naar wonen (Wro-zone - wijzigingsgebied invullocatie voor woningbouw)
                                                                  opgenomen. Deze zijn nog niet allemaal ingevuld.
                                                                  Onderstaand de verbeelding van het bestemmingsplan met locaties waar
                                                                  wijzigingsgebied invullocaties zijn opgenomen.
         2019
                                                                  (bron: ruimtelijkeplannen.nl)
         (bron: www.topotijdreis.nl)
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                     21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                                                                          Factsheet Britsum
         Demografie                                                                                   Huishoudens 2020 - Britsum        2020
         (Bronnen: https://leeuwarden.incijfers.nl/ en https://friesland.databank.nl/ )
                                                                                                      Alleenwonend                           102
                                                             Bevolking totaal                         Eenoudergezin                           21
          Bevolkingsontwikkeling                             (Britsum)                                Samen zonder relatie, zonder kind       32
          2000                                                                  1110                  Samen met relatie, zonder kind         129
          2005                                                                  1085                  Samen zonder relatie, met kind          31
          2010                                                                  1055                  Samen met relatie, met kind             88
          2015                                                                   990                  Overig                                   5
          2020                                                                   955                  Totaal                                 408
          Bevolking naar leeftijd                            2018           2020                     Woningvoorraad
          0-9 jaar                                                     76            81
          10-19 jaar                                                  113          110                Woningtype 2019 - Britsum         2019
          20-29 jaar                                                  103            95               tussenwoning                            61
          30-39 jaar                                                   91          105                hoekwoning                              63
          40-49 jaar                                                  115          103                2/1 kap                                129
          50-59 jaar                                                  166          168                vrijstaand                             162
          60-69 jaar                                                  149          137                onder- of bovenwoning                    0
          70-79 jaar                                                  106          119                flatwoning                               0
          80-89 jaar                                                   23            32               kamerbewoning/wooneenheid                0
          90-99 jaar                                                    6               5             ouderenhuisvesting                       0
          100 jaar en ouder                                             0               0             overig                                   1
          Ontwikkeling huishoudens                           totaal (Britsum)
          2000                                                                   405                  Eigendomsverhouding               2019
          2005                                                                   410                  Sociale huurwoningen                    61
          2010                                                                   410                  Particuliere huurwoningen         .
          2015                                                                   410                  Koopwoningen                           355
          2020                                                                   408
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                           22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                                                                             Factsheet Britsum
          Bouwjaar 2019 - Britsum                      2019                             Britsum heeft een aantal samenwerkingen met de dorpen Jelsum en
          voor 1945                                         104                         Koarnjum, maar is door haar ligging meer op Stiens gericht. Dit kan tot
          1945-1975                                         140                         verdeeldheid lijden bij de keuzes die in het dorp gemaakt worden.
          1976-1985                                          92
          1986-1995                                          62
          1996-2005                                          14                         Resultaten vragenlijsten Britsum, Koarnjum en Jelsum
          na 2005                                             4
          onbekend                                            0                         142 ingevulde vragenlijsten
                                                                                        Verhuiswens
         Voorzieningen
                                                                                            -   17,6% = 25 huishoudens heeft aangegeven te willen verhuizen
         De dorpen Britsum, Jelsum en Koarnjum hebben een aantal gezamenlijke               -   6 huishoudens willen zo snel mogelijk, 5 binnen 2 jaar en 14 later
         voorzieningen.                                                                     -   12 hh zoeken een woning in eigen dorp en 13 niet. Circa 50% van
                                                                                                de 13 huishoudens die willen verhuizen wil graag in een grotere
              -   Maatschappelijke voorzieningen: samenwerkingsschool De
                                                                                                plaats wonen met meer voorzieningen.
                  Swirrel, dorpshuis, protestantse kerk
              -   Sport en cultuur: voetbal, kaatsen, korfbal, koersbal, biljart            -   14 pers/hh zoeken een koopwoning, 11 pers/hh zoeken een
              -   Bedrijvigheid: kleinschalige plaatselijke ondernemingen zoals een             huurwoning (8 hiervan willen ook wel in een particuliere
                  kapper, watersportvereniging                                                  huurwoningen wonen)
         Kansen en bedreigingen                                                         Reden
         Door de ligging nabij het voorzieningendorp Stiens zijn de                         -   40% wil een betere woning
         basisvoorzieningen zoals supermarkt, zorg, sport voor de inwoners op               -   36% wil kleiner wonen
         fietsafstand.                                                                      -   24% wil dichter bij voorzieningen
                                                                                        Door twee pers/hh is aangegeven te willen verhuizen vanwege
         In het bestemmingsplan is nog ruimte voor het toevoegen van woningen,
                                                                                        geluidsoverlast door de vliegbasis.
         deze kunnen benut worden wanneer behoefte is voor een bepaald
         segment.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                             23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                                                        Factsheet Britsum
         Gewenste type woning                                                      Antwoorden open vragen woon- en leefsituatie:
             -    52% zoekt een vrijstaande woning                                    -  Verkeersveiligheid
             -    36% zoekt een appartement                                           -  Huurwoningen (aan dorpsbewoners)
             -    28% zoekt een levensloopgeschikte woning                            -  Kwaliteit openbare ruimte en meer biodiversiteit
                                                                                      -  Geluidshinder vliegbasis
         Door 18 pers/hh is aangegeven dat de gewenste type woning niet in het
                                                                                      -  Ruimte en paden om te wandelen
         dorp staat.                                                                  -  Ontmoetingslocaties/dorpshuis
         6 pers/hh die aangeven een koopwoning te zoeken, verwacht dat dit niet
         gaat lukken binnen een jaar door te weinig aanbod in koopwoningen met
         een juiste prijs. 5 daarvan geven aan dat er geen koopwoningen zijn op de Woningbouwopgave Britsum
         plek waar ze willen wonen en 5 daarvan geven aan dat er geen
                                                                                      ➢ Geen verwachting van toename woonbehoefte voor het dorp
         koopwoningen zijn in het woningtype die ze zoeken
                                                                                         Britsum. Wel ruimte bieden om woningmarkt in beweging te
         5 pers/hh die aangeven een huurwoning te zoeken, verwacht dat dit niet          krijgen. Door ligging van Stiens nabij hebben de woningzoekenden
                                                                                         een breed woningaanbod in de directe omgeving en kan de
         gaat lukken binnen een jaar door te weinig aanbod in geschikte
                                                                                         tijdelijke extra vraag opvangen.
         huurwoningen in het woningtype dat degene zoekt
                                                                                      ➢ Er is nog planologische ruimte voor het toevoegen van een aantal
                                                                                         woningen binnen bestaand bebouwd gebied: Menno van
                                                                                         Coehoornwei 3 wooneenheden, Finne 2 wooneenheden.
         Antwoorden taak gemeente in woonbehoefte:                                    ➢ Wanneer de situatie zich voordoet kan sprake zijn van
                                                                                         herbestemming (bv. maatschappelijke functie) naar wonen.
             -    Geluidsoverlast vliegbasis
             -    Overleggen met dorpsbelang
             -    Woningen voor ouderen
             -    Woningen voor starters
             -    Sloop (loodsen) en nieuwbouw/herbestemming
             -    Huurwoningen voor mensen uit het dorp
             -    Faciliteiten voor de jeugd
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                    24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Britsum
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                   25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                                                        Factsheet Easterlittens
         Geschiedenis van Easterlittens                                               Ontwikkeling van Easterlittens in kaart
         Easterlittens bestond ooit uit 5 terpen middenin de z.g. Greidhoeke. Alle    1950
         bewoning concentreerde zich op deze terpen, die de bewoners
         beschermden tegen het water. De grootste terp werd rond 800 na
         Christus opgehoogd in verband met overstromingsgevaar. Dit werd de
         kern van wat nu Easterlittens is. De nu nog bestaande buurtschappen
         Wieuwens, Langwert, Wammert en Skrins waren de andere bewoonde
         kleinere terpen. Na de bedijkingen werden de boerderijen ook rond de
         terpen gebouwd, zodat in de 12e eeuw de kerk bovenop de grootste terp
         een plaats kon krijgen.
         Littens heeft altijd een nijvere bevolking gehad. Vanouds waren er door
         de ligging aan het water turfschippers, scheepsbouwers en timmerlieden
         te vinden. Er werden over water o.a. huiden aangevoerd, die in
         leerlooierijen en vellenbloterijen aan de oever van de vaart bewerkt         1975
         werden.
         Op deze vruchtbare zeeklei lieten al vroeg veel boeren hun koeien grazen.
         Daardoor waren er dus in en rond de levendige kern altijd veel
         boerderijen te vinden.
         Eind negentiende eeuw (1888) verrees er op de hoek van de vaarten een
         zuivelfabriek, die al met al zo’n 100 jaar gedraaid heeft en aan heel wat
         inwoners werk heeft geboden.
         Tegenwoordig vinden de meeste bewoners buiten het dorp hun werk.
         Easterlittens heeft een multifunctioneel centrum ‘De Jister’. Het gebouw
         biedt plaats aan een zeer uitgebreid verenigingsleven: voetbal, kaatsen,
         badminton, gymnastiek, volleybal, enz.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                        26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Easterlittens
         2000                                                        Laatste ontwikkelingen in Easterlittens
                                                                     De christelijke basisschool is in 2020 gesloten. Een nieuwe invulling is nog
                                                                     onderwerp van gesprek.
                                                                     In 2020 is gestart met de bouw van 4 2/1 kapwoningen aan de
                                                                     Huylckensteinstrjitte en de Balthasar Beckerstrjitte. Deze ontwikkeling
                                                                     heeft het dorp zelf tot stand gebracht, nadat woningcorporatie Elkien 11
                                                                     huurwoningen had gesloopt op de betreffende locatie.
                                                                     Onderstaand een afbeelding van de recent opgeleverde woningen in
                                                                     Easterlittens.
         2020
                                                                     (bron: Funda, Van Lelyveld Makelaardij)
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                            27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>                                                                          Factsheet Easterlittens
         Demografische gegevens                                                          50 t/m 59 jaar                        19,4%      17,5%
                                                                                         60 t/m 69 jaar                        12,7%      15,8%
          Bevolkingsontwikkeling - Jaartal                  Aantal
                                                                                         70 t/m 79 jaar                        10,4%      10,3%
          2000                                              395
          2005                                              455                          80 t/m 89 jaar                         2,8%       3,3%
          2010                                              455                          90 t/m 99 jaar                          ,2%        ,2%
          2015                                              465                          100 jaar en ouder                          %
          2020                                              408
                                                                                         Huishoudensontwikkeling - Jaartal   Aantal
          Bevolking naar leeftijd - Easterlittens 2021                                   2000                                160
                                                                                         2005                                180
          0 t/m 9 jaar                                            29
                                                                                         2010                                180
          10 t/m 19 jaar                                          62
                                                                                         2015                                190
          20 t/m 29 jaar                                          42                     2020                                186
          30 t/m 39 jaar                                          23
          40 t/m 49 jaar                                          65
          50 t/m 59 jaar                                          73                    Huishoudens - Easterlittens      2018 2020
          60 t/m 69 jaar                                          66                    Alleenwonend                       57 65
          70 t/m 79 jaar                                          43                    Eenoudergezin                      10 11
          80 t/m 89 jaar                                          14                    Samen zonder relatie, zonder kind 12 15
          90 t/m 99 jaar                                           1                    Samen met relatie, zonder kind     46 45
          100 jaar en ouder                                                             Samen zonder relatie, met kind      7     6
                                                                                        Samen met relatie, met kind        49 41
          Bevolking naar leeftijd en                                                    Overig                               .     .
          geslacht - Easterlittens                     2018      2021
                                                                                        Totaal                            185 186
          0 t/m 9 jaar                                   10,6%       6,9%
          10 t/m 19 jaar                                 14,4%      14,8%
          20 t/m 29 jaar                                  7,2%        10%               Het aantal alleenwonenden is afgelopen jaren toegenomen, evenals
          30 t/m 39 jaar                                  8,8%       5,5%               huishoudens zonder kinderen. Het aantal relaties met kinderen is
          40 t/m 49 jaar                                 13,4%      15,6%               afgenomen.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                   28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                                                   Factsheet Easterlittens
         Woningvoorraad                                                          Voorzieningen
         Eigendomsverhouding 2018 - Easterlittens 2018                           -    Diverse verenigingen: voetbal, kaatsen, ijsbaan, gymnastiek
         Sociale huurwoningen                                  25                     klaverjassen, toneel.
         Particuliere huurwoningen                               .               -    Multifunctioneel centrum
         Koopwoningen                                         167                -    Diverse plaatselijke ondernemingen zoals een restaurant, installatie-
                                                                                      bedrijf, camping met jachthaven, kapper, kinderopvang, etc.
                                                                                 Kansen en bedreigingen
         Bouwjaar 2018 - Easterlittens                 2018
         voor 1945                                       86                      Bedreiging: Door de sluiting van de basisschool zal het wellicht moeilijker
         1945-1975                                       44                      worden om nieuwe gezinnen of stellen met een kinderwens aan te
         1976-1985                                       14                      trekken. Dit kan er uiteindelijk in resulteren dat het aantal jonge inwoners
         1986-1995                                       15                      afneemt. Hierdoor kunnen de verenigingen (zoals voetballen, kaatsen en
         1996-2005                                       23                      gymnastiek) onder druk komen om te kunnen blijven bestaan. Waardoor
         na 2005                                         10                      de veerkracht in het dorp afneemt.
         onbekend                                         0
                                                                                 Dorpsbewoners hebben vaak een sociale binding met hun dorp en zullen
                                                                                 niet verhuizen vanwege de sluiting van de school.
          Woningvoorraad 2020 -
          Easterlittens                                 2020
                                                                                 Doel: behoud actief dorpsleven
          Vrijstaande woningen                               109
          Twee-onder-een-kap woningen                         69                 Kans: nieuwe invulling schoolgebouw die ook voor het dorp iets biedt.
          Hoekwoningen                                         9
                                                                                 Woningbouwbehoefte Easterlittens
          Rijwoningen                                          2
          Appartementen                                        2                 In Easterlittens kan middels inbreiding of herbestemming een aantal (4-6)
          Kamer                                                0                 wooneenheden worden toegevoegd. Voorwaarde is daarbij dat de
          Ouderen                                              0                 ruimtelijke kwaliteit wordt verbeterd. Het schoolgebouw biedt ruimte om
          Overig                                               3                 te herbestemmen naar wonen eventueel in combinatie met een
          Aantal woningen                                    194                 maatschappelijke, bedrijfsmatige of culturele functie.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                        29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Easterlittens
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                         30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                                                                         Factsheet Feinsum
         Geschiedenis van Feinsum
         Feinsum is een terpdorp dat omstreeks het begin van de jaartelling is
         ontstaan in het kweldergebied ten oosten van het stroomgebied van de
         Boarn. In de omgeving van Feinsum waren meer terpen te vinden en
         daarvan ligt een huisterp nog heel duidelijk ten noorden van Feinsum aan
         de Iestdyk in het landschap. Er staat nu een witgeschilderde boerderij op.
         Naar het oosten toe had Feinsum een waterverbinding door de bijna zes
         kilometer lange Finkumervaart naar de Dokkumer Ee waar het buurdorp
         Alde Leie met een verbindingsvaartje ook van profiteerde. Het dorp lag
         bovendien vrij dichtbij oude zeedijken: de Lage Hereweg, die nu de
         Bredyk heet, en de Hege Hearewei. Ze konden als wegen worden
         gebruikt. Vanaf de Bredyk leidt nu de Holdingawei vrij hoekig door het
         dorp dat geen kom heeft maar uit een viertal buurten bestaat. De meest
         oostelijke buurt heeft vooral bebouwing ten zuiden van de weg, maar ook
         een noordelijk dwarsbuurtje. Dan volgt de voormalige kruising met het in
         het landschap nog herkenbare tracé van de Noord Friesche Lokaal
         Spoorweg. Feinsum kreeg in 1900 een halte 3de klasse waar nu geen
         spoor meer van te herkennen is. Daarna volgt de Kerkbuurt waarvan de
         bebouwing ten zuiden van de weg staat. Onmiddellijk na een haakse hoek
         is de derde buurt aan de westzijde gelegen en na de tweede hoek volgt de
         vierde buurt met bebouwing aan vooral de noordzijde en een
         dwarsbuurtje.
         (bron: historischcentrumleeuwarden.nl)
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                     31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Feinsum
         Ontwikkeling van Feinsum in kaart                         2000
         1950
                                                                   2019
         1975
                                                                   (bron: www.topotijdreis.nl)
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                         32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>                                                                        Factsheet Feinsum
         Laatste ontwikkelingen in Feinsum                                          Demografische gegevens
         In 2009/2010 is er een nieuwbouwwijkje met 7 nieuwe woningen               (Bronnen: https://leeuwarden.incijfers.nl/ en https://friesland.databank.nl/ )
         gerealiseerd aan de westelijke zijde van Feinsum. Daarna kwam er nog
         één woning bij en werd een oude woning afgebroken en kwam er een                                                               Bevolking totaal
                                                                                     Bevolkingsontwikkeling                             (Feinsum)
         nieuwe op die plek terug. Tevens is er door bewoners in enkele woningen
         behoorlijk geïnvesteerd en gemoderniseerd.                                  2000                                                                   170
                                                                                     2005                                                                   165
                                                                                     2010                                                                   175
                                                                                     2015                                                                   170
                                                                                     2020                                                                   164
                                                                                     Bevolking naar leeftijd en
                                                                                     geslacht - Feinsum                                 2018           2020
                                                                                     0-9 jaar                                                     11               8
                                                                                     10-19 jaar                                                   22            25
                                                                                     20-29 jaar                                                   22            12
                                                                                     30-39 jaar                                                    2               7
                                                                                     40-49 jaar                                                   21            18
                                                                                     50-59 jaar                                                   37            33
                                                                                     60-69 jaar                                                   39            46
                                                                                     70-79 jaar                                                   13            11
                                                                                     80-89 jaar                                                    4               3
                                                                                     90-99 jaar                                                    0               1
                                                                                     100 jaar en ouder                                             0               0
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                               33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>                                                                   Factsheet Feinsum
          Huishoudens totaal                           Feinsum                  Woningvoorraad 2020 - Feinsum 2020
          2000                                                  55              Vrijstaande woningen                        51
          2005                                                  55              Twee-onder-een-kap woningen                 17
          2010                                                  60              Hoekwoningen                                 0
          2015                                                  65              Rijwonngen                                   1
          2020                                                  65              Appartementen                                0
                                                                                Kamer                                        0
                                                                                Ouderen                                      0
          Huishoudens 2020 - Feinsum                       2020
                                                                                Overig                                       0
          Alleenwonend                                        9
                                                                                Aantal woningen                             69
          Eenoudergezin                                    .
          Samen zonder relatie, zonder kind                   5
                                                                                Eigendomsverhouding 2020 -
          Samen met relatie, zonder kind                     26
                                                                                Feinsum                              2020
          Samen zonder relatie, met kind                      5
                                                                                Sociale huurwoningen                 .
          Samen met relatie, met kind                        17
                                                                                Ouderenhuisvesting                   .
          Overig                                           .
                                                                                Particuliere huurwoningen            .
          Totaal                                             64
                                                                                Koopwoningen                                66
                                                                                Eigendom onbekend                            3
          Bouwjaar - Feinsum
          voor 1945                                          38                Voorzieningen
          1945-1975                                          10
                                                                               Het dorp Feinsum heeft een speeltuin, haven, actief dorpsbelang,
          1976-1985                                           5
          1986-1995                                           6
          1996-2005                                           1
                                                                               Kansen en bedreigingen
          na 2005                                             9
          onbekend                                            0                Door de nabijheid van Stiens zijn diverse voorzieningen zoals school,
                                                                               supermarkt, zwembad, winkels, zorg op fietsafstand. Door de aanleg van
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                                                                        Factsheet Feinsum
         de N398 is de bereikbaarheid van het dorp naar grotere economische         Actiepunten voor het woningbeleid op weg naar en in 2030:
         kernen zoals Leeuwarden, Franeker, Harlingen, Heerenveen verbeterd.
         Binnen de hechte dorpsgemeenschap worden ouderen door
         dorpsgenoten ondersteund. Onderzocht kan worden op welke wijze
         bestaande bebouwing geschikt kan worden gemaakt voor deze oudere
         bewoners waarbij wellicht deze ouderen bij elkaar kunnen wonen.
         Dorpsvisie Feinsum 2020 - 2030
         Woningbeleid
         We kennen een grote diversiteit in de 67 woningen binnen de dorpsgrens.
         Er zijn op dit moment 64 eigen woningen en 3 huurwoningen. Woningen
         bij boerderijen en een enkel ander bedrijf zijn hierin meegenomen.
         Binnen de bebouwde kom van Feinsum zijn 50 woningen en in het
         buitengebied 17, waaronder 4 in gebruik als agrarisch bedrijf.
         De woningen zijn over het algemeen in goede staat, regelmatig worden
         woningen grondig gerenoveerd en gemoderniseerd. Verkrotting is op dit
         moment beslist niet aan de orde. Er is één vakantiewoning in de verhuur.
         Rond 2009/2010 is er een nieuwbouwplan gerealiseerd aan de westzijde
         van Feinsum. In die tijd zijn daar 7 woningen gebouwd en in 2018 nog
         één. Ook is er in 2018 in het dorp een oude woning afgebroken en op
         dezelfde plek een nieuwe gebouwd.
         Er zijn geen woningen specifiek voor starters. Wel worden woningen
         misschien voor een startersprijs aangekocht en vervolgens verbouwd.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                        35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Feinsum
                                                                   Woningbouwbehoefte Feinsum
                                                                   In Feinsum willen we ruimte bieden om binnen de bestaande bebouwing
                                                                   via woningsplitsing, verdichting, herbestemming extra wooneenheden toe
                                                                   te staan. Hierdoor kan extra aanbod voor jongeren/betaalbare woningen
                                                                   ontstaan. Ook kan bijvoorbeeld door herbestemming van een voormalige
                                                                   boerderij woonruimte voor ouderen worden gerealiseerd. Het totaal
                                                                   aantal toe te voegen wooneenheden tot 2030 betreft maximaal 4.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                    36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Feinsum
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                   37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>                                                                         Factsheet Goutum
         Geschiedenis van Goutum                                                    Ontwikkeling van Goutum in kaart
         Goutum is een terpdorp dat in de vroege Middeleeuwen is ontstaan op        1950
         een zuid-noord lopende kwelderwal waarop meer (huis)terpen zijn
         opgeworpen. In de jaren-zestig en -zeventig heeft Goutum zich naar vorm
         en functie revolutionair ontwikkeld. Het boerendorp, dat van oudsher
         nooit meer dan zo’n driehonderd inwoners telde, werd in rap tempo
         getransformeerd tot een forensenplaats van ruim zeventienhonderd
         zielen. Aan het eind van de 20ste eeuw kreeg Goutum-Noord aan het Van
         Harinxmakanaal gestalte, waardoor het dorp in korte tijd met bijna 1000
         inwoners groeide. (bron: 36x Leeuwarden, Peter Karstkarel)
                                                                                    1975
         Kaart rond 1925
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                               38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Goutum
         2000                                                     Laatste ontwikkelingen in Goutum
                                                                  De laatste ontwikkelingen hebben buiten het oorspronkelijke dorp
                                                                  Goutum plaatsgevonden maar hebben invloed op het dorp. Het
                                                                  buurtschap Techum is aangelegd aan de zuidkant van Goutum en heeft
                                                                  directe verbinding met de bebouwing van Goutum. De woningbouw-
                                                                  ontwikkelingen hebben bijdragen aan het voorzieningenniveau in
                                                                  Goutum, sport, onderwijs, supermarkt, etcetera zijn allen binnen
                                                                  fietsafstand aanwezig.
                                                                  Momenteel wordt er gewerkt aan planvorming voor buurtschap De Hem,
                                                                  deze zal ten zuidoosten van het dorp worden gerealiseerd.
                                                                  Demografische gegevens
                                                                  (Bronnen: https://leeuwarden.incijfers.nl/ en https://friesland.databank.nl/ )
         2019
                                                                   Goutum                    2000         2005            2010          2015          2020
                                                                   Bevolking totaal             2400            2606            2608          2788       3279
                                                                   Bevolking naar leeftijd                   2000          2005      2010        2015   2020
                                                                   0-9 jaar                                        314         410      328        293   487
                                                                   10-19 jaar                                      319         324      382        405   413
                                                                   20-29 jaar                                      195         116      130        226   212
                                                                   30-39 jaar                                      371         396      254        246   421
                                                                   40-49 jaar                                      424         442      466        410   404
                                                                   50-59 jaar                                      400         462      448        460   485
                                                                   60-69 jaar                                      235         286      377        438   414
                                                                   70-79 jaar                                      116         137      165        243   324
                                                                   80-89 jaar                                       24          33        56        58   100
         (bron: www.topotijdreis.nl)                               90-99 jaar                                         2           0         2         9    17
                                                                   100 jaar en ouder                                  0           0         0         0     0
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                        39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>                                                                              Factsheet Goutum
          Huishoudens - Goutum                         2000   2005 2010  2015   2020      Woningtype 2020 - Goutum              2020
          Alleenwonend                                   110   134   160   189   230      Vrijstaande woningen                       366
          Eenoudergezin                                   33    21    43    57    75      Twee-onder-een-kap woningen                482
          Samen zonder relatie, zonder kind               75    58    54    67    75      Hoekwoningen                               167
          Samen met relatie, zonder kind                 293   320   344   374   388      Rijwoningen                                243
          Samen zonder relatie, met kind               .        61    66    85   128      Appartementen                               11
          Samen met relatie, met kind                    360   360   315   312   344      Kamer                                        0
          Overig                                          16     9    14    14    22      Ouderen                                      1
          Totaal                                         890   963   996  1098 1262       Overig                                      10
          Huishoudens 2020 - Goutum                    2020                               Bouwperiode 2020 - Goutum             2020
          Alleenwonend                                      230                           Voor 1920                                   48
          Eenoudergezin                                      75                           1920-1945                                   53
          Samen zonder relatie, zonder kind                  75                           1945-1970                                   54
          Samen met relatie, zonder kind                    388                           1970-1990                                  371
          Samen zonder relatie, met kind                    128                           1990-2010                                  486
          Samen met relatie, met kind                       344                           2010 of nieuwer                            268
          Overig                                             22
          Totaal                                          1262
                                                                                         Voorzieningen
          Eigendomsverhouding 2020 -                   Goutum                            Het dorp zelf heeft een aantal voorzieningen zoals basisonderwijs,
          Sociale huurwoningen                               68                          sportverenigingen en dergelijke. Door de ligging nabij Leeuwarden zijn
          Ouderenhuisvesting                           .                                 alle voorzieningen op fietsafstand.
          Particuliere huurwoningen                          23
                                                                                         Kansen en bedreigingen
          Koopwoningen                                    1189
          Eigendom onbekend                            .                                 Juiste de snelle groei van het dorp zorgt ervoor dat de nieuwe bewoners
                                                                                         minder betrokken zijn bij het dorpsleven. De identiteit van het dorp kan
                                                                                         hierdoor onder druk komen.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                            40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>                                                                       Factsheet Goutum
         Woningbouwbehoefte Goutum
         Door de groei van Leeuwarden met de buurtschappen in de Zuidlanden en de ontwikkeling van de nieuwe wijk Middelsee is er in principe voldoende divers
         aanbod in nieuwbouw woningen in de omgeving van Goutum.
         Wanneer er sprake is van vrijkomende panden, dan bieden we ruimte om wooneenheden toe te voegen. Bij herbestemming zien wij ook graag een
         combinatie met een andere functie die bijdraagt aan de dynamiek en leefbaarheid van het dorp. In principe zien wij bij toevoeging binnen bestaand
         bebouwd geen beperking in het aantal toe te voegen woningen. Voorwaarde is dat aan de minimale oppervlakte van 65 m2 BVO wordt voldaan.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                         41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>                                                                            Factsheet Grou
         Geschiedenis van Grou                                                        Het wordt dan ook een vlekke genoemd. Het dorp ligt niet alleen aan en
                                                                                      tussen het water, maar met allerlei vaartjes wordt het ook doorsneden
         Grou is van oorsprong een vroeg middeleeuws terpdorp in het Lage             door water. Het oudste gedeelte tussen Pikmeer en Rechte Grouw is dan
         Midden met een agrarisch karakter. Dankzij de centrale ligging tussen        ook wel een archipeldorp genoemd. De watertjes zijn inmiddels allemaal
         talrijke waterverbindingen kon het zich vanaf de 15de eeuw tot een
                                                                                      gedempt maar door de wirwar van straatjes is dat archipelkarakter nog te
         nederzetting van handel en scheepvaart ontwikkelen. Aan het einde van        ervaren. Hoewel het dorp in de uiterste zuidwestelijke hoek van
         de 18de eeuw wordt over het dorp geschreven: Grou ‘is een groot en           Idaarderadeel lag, werd het toch de hoofdplaats van de grietenij en later
         vermogend dorp, liggende byna rondsom in het water; waarom men hier          gemeente. Dat bleef het toen in 1984 de gemeenten Idaarderadeel,
         voorheen met geene rydtuigen af of aan kon komen. Doch voor niet veele       Utingeradeel en Rauwerderhem werden samengevoegd.
         jaaren heeft men van hier, midden door moerassige gronden, eenen
         rydweg aangelegd, die van eene genoegzaame hoogte is, en op den              Toen het belang van de waterwegen afnam, kwam Grou niet aan maar
         Irnzumer Rydweg uitkomt.’                                                    wel nabij de Overijsselsestraatweg (1826/’27) en nog dichter bij de
                                                                                      spoorweg Leeuwarden-Zwolle (1868) te liggen. Daarna ontwikkelde zich
                                                                                      enige ambachtelijke en industriële nijverheid – scheepswerven, een grote
                                                                                      industrie van houtbewerking, een zuivelfabriek en een fabriek van
                                                                                      zuivelinstallaties – en Grou werd bovendien een gewilde woonplaats. De
                                                                                      ligging aan het Pikmeer en waterwegen die naar Leeuwarden en het
                                                                                      merengebied in het zuidwesten leiden, geven Grou in de 20ste eeuw alle
                                                                                      kans om zich tot een gezellig watersportcentrum te ontwikkelen.
                                                                                      De dorpsuitbreiding vond aan het begin van de 20ste eeuw eerst
                                                                                      onmiddellijk ten oosten van de oude kern plaats, voornamelijk met
                                                                                      volkswoningen. Het is een gebied dat vrij gaaf is gebleven. Dat geldt
                                                                                      eveneens voor de meteen na de oorlog gerealiseerde uitbreiding ten
                                                                                      zuiden daarvan. Dat werd eveneens een karakteristieke arbeiderswijk. De
                                                                                      andere bevolkingsgroepen bouwden hun vaak representatieve woningen
                                                                                      in of nabij de dorpskern. Pas daarna is Grou naar het westen en het
                                                                                      zuiden uitgebreid. Aan de autosnelweg A31 werd vanaf de jaren negentig
         (bron: grousters.nl)
                                                                                      een bedrijventerrein ontwikkeld. (bron: www.frieslandwonderland.nl)
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                          42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Grou
         Ontwikkeling van Grou in kaart                          2000
         1950
                                                                 2019
         1975
                                                                 (bron: www.topotijdreis.nl)
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                       43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>                                                                             Factsheet Grou
         Recente ontwikkelingen in Grou                                                In het gebied Minne Finne is planologische ruimte voor 11 rijwoningen en
                                                                                       4 vrijstaande woningen. Hoofddoelstellingen voor het gebied zijn de
         Door Elkien wordt momenteel een herstructurering uitgevoerd in het
                                                                                       verbinding van het waterfront met het centrum, passend binnen de
         gebied rond de Nijdjipstrjitte. Er worden iets minder woningen
                                                                                       cultuurhistorische waarde van het beschermde dorpsgezicht.
         teruggebouwd dan er in het plangebied stonden. Dit komt enerzijds
                                                                                       Tevens is de openbare ruimte aan de havenzijde heringericht en wordt de
         doordat er een ander type woningen worden teruggebouwd en anderzijds
                                                                                       water- en groenstructuur in de zuidoostelijke planhelft aangepast.
         door de invulling van een deel van het plangebied met groen en parkeren.
                                                                                       Aan de Volmaweg worden momenteel vier vrijstaande woningen
         Omdat de vraag naar sociale huurwoningen in Grou de komende jaren zal
                                                                                       gebouwd.
         afnemen, worden hiermee wel voldoende sociale huurwoningen
         gerealiseerd om aan de vraag te kunnen voldoen. Fase 1 is inmiddels
         gerealiseerd. De woningen aan de zuidzijde van de Nijdjipstrjitte (fase 2)
         zijn inmiddels gesloopt.
                                                                                       Afbeelding gebied Minne Finne
                                                                                       In het voormalig politiebureau aan Stationsweg 35 zijn recent 14
                                                                                       appartementen ontwikkeld.
         Afbeelding gebied Nijdjipstrjitte
                                                                                       Aan de Prinses Wilhelminastraat is nog planologische ruimte voor het
                                                                                       toevoegen van twee woongebouwen met elk acht appartementen.
                                                                                       (bron: ruimtelijkeplannen.nl)
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                          44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Grou
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>                                                                                        Factsheet Grou
         Demografie                                                                                Ontwikkeling huishoudens          totaal (Grou)
         (Bronnen: https://leeuwarden.incijfers.nl/ en https://friesland.databank.nl/ )
                                                                                                   2000                                            2355
           Bevolkingsontwikkeling                      Bevolking totaal                            2005                                            2560
           2000                                        5450                                        2010                                            2535
           2005                                        5870
           2010                                        5645                                        2015                                            2685
           2015                                        5770                                        2021                                            2682
           2021                                        5751
          Bevolking naar leeftijd - Grou                     2015           2021                   Huishoudens - Grou                2015       2021
          0 t/m 9 jaar                                                545          474             Alleenwonend                            896       930
          10 t/m 19 jaar                                              694          670
                                                                                                   Eenoudergezin                           159       195
          20 t/m 29 jaar                                              549          542
          30 t/m 39 jaar                                              559          555             Samen zonder relatie, zonder kind       233       240
          40 t/m 49 jaar                                              881          688             Samen met relatie, zonder kind          665       673
          50 t/m 59 jaar                                              896          942             Samen zonder relatie, met kind          155       181
          60 t/m 69 jaar                                              861          863
          70 t/m 79 jaar                                              486          704             Samen met relatie, met kind             499       432
          80 t/m 89 jaar                                              259          266             Overig                                    27        31
          90 t/m 99 jaar                                               39            47
          100 jaar en ouder                                              1                         Huishoudens 2021 Groei t.o.v.
                                                                                                   2015 - Grou                       Grou
          Bevolking naar leeftijd en geslacht 2021 Groei                                           Alleenwonend                           3,8%
          t.o.v. 2015 - Grou                                                2021
          0 t/m 9 jaar                                                            -13%             Eenoudergezin                        22,6%
          10 t/m 19 jaar                                                         -3,5%             Samen zonder relatie, zonder kind        3%
          20 t/m 29 jaar                                                         -1,3%             Samen met relatie, zonder kind         1,2%
          30 t/m 39 jaar                                                           -,7%
          40 t/m 49 jaar                                                        -21,9%             Samen zonder relatie, met kind       16,8%
          50 t/m 59 jaar                                                          5,1%             Samen met relatie, met kind         -13,4%
          60 t/m 69 jaar                                                            ,2%            Overig                               14,8%
          70 t/m 79 jaar                                                         44,9%
          80 t/m 89 jaar                                                          2,7%
                                                                                                   Totaal                                 1,8%
          90 t/m 99 jaar                                                         20,5%            Uit de tabel kunnen we opmaken dat alle typen huishoudens zijn
          100 jaar en ouder                                                                       toegenomen, behalve de gezinnen (met relatie, met kind).
         We zien dat het aantal inwoners in Grou tot 50 jaar is afgenomen en
         ouder dan 50 jaar is toegenomen.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                           46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>                                                                                Factsheet Grou
          Aantal inwoners per adres -                  Aantal inwoners per
          Grou                                         adres                               Eigendomsverhouding 2020              Grou
          2014                                                             2,19            Sociale huurwoningen                        769
          2018                                                             2,16            Ouderenhuisvesting                           31
          2021                                                             2,14            Particuliere huurwoningen                    32
                                                                                           Koopwoningen                               1855
         Het aantal inwoners per adres is afgenomen van 2,19 in 2014 naar 2,14 in
                                                                                           Eigendom onbekend                             5
         2021.
                                                                                           Bouwperiode 2020                      Grou
         Woningvoorraad                                                                    Voor 1920                                   223
          Woningtype 2020                              Grou                                1920-1945                                   253
                                                                     25%
                                                                                           1945-1970                                   606
          Vrijstaande woningen                              671
                                                                   25,3%                   1970-1990                                   954
          Twee-onder-een-kap woningen                       681                            1990-2010                                   471
                                                                   14,4%
          Hoekwoningen                                      388                            2010 of nieuwer                             184
                                                                     20%
          Rijwoningen                                       538                           Naar verwachting neemt het aantal alleenstaanden in de toekomst toe in
                                                                   10,9%
          Appartementen                                     293                           Grou (van 893 naar 930). En vindt verdere verdunning van de
                                                                       %                  huishoudens plaats (van 2,19 in 2014 naar 2,14 in 2021). Ook vindt
          Kamer                                                0                          verdere vergrijzing plaats, er zijn meer inwoners die ouder worden en de
                                                                    2,3%
          Ouderen                                            61                           inwoners worden daarnaast gemiddeld ook ouder. Dit betekent dat het
                                                                      2%                  aantal huishoudens in Grou nog wel licht gaat toenemen. Als we kijken
          Overig                                             55
                                                                                          naar het type woningaanbod dan zijn voornamelijk gezinswoningen,
          Totaal                                           2692                           slechts . Oftewel, niet alle ouderen/alleenstaande kunnen wellicht wonen
                                                                                          in een woning die beter bij hun leefsituatie past.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                             47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>                                                                           Factsheet Grou
          WOZ-waarde 2020 - Grou                       2020                          Voorzieningen
          Tot €50.000 [aantal]                         1,2(31)
          €50.000 - €80.000 [aantal]                   3,0(81)
          €80.000 - €110.000 [aantal]                  6,8(182)
          €110.000 - €170.000 [aantal]                 31,0(832)
          €170.000 - €230.000 [aantal]                 23,5(632)
          €230.000 of meer [aantal]                    34,6(929)
          WOZ-waarde 2020 Groei t.o.v.
          2015 - Grou                                  2020
          Tot €50.000                                    -43,6%
          €50.000 - €80.000                                -50%
          €80.000 - €110.000                             -52,6%
          €110.000 - €170.000                              -16%
          €170.000 - €230.000                             25,1%
          €230.000 of meer                                62,1%
         Zoals in alle dorpen en wijken is de WOZ-waarde ook in Grou gestegen. In    In Grou zijn zorgvoorzieningen aanwezig, er is onder andere extramurale
         het segment tot € 170.000,- is afgenomen. Het percentage woningen met       zorg mogelijk in de Friesma State. Daarnaast biedt It Hofke van Fidesta
         een WOZ-waarde hoger dan € 230.000,- bedraagt 34,6%. Aan de andere          woonmogelijkheden voor mensen met een lichamelijke of verstandelijke
         kant zijn er dus circa 1750 woningen in Grou met een WOZ-waarde lager       beperking. Ook heeft Woonzorg Nederland in het wooncomplex De
         dan € 230.000,-. ( In de cijfers WOZ-waarde tot € 50.000,- zitten           Boldert 26 appartementen specifiek voor de doelgroep 55+.
         garageboxen                                                                 Verder zijn zorgvoorzieningen, zoals huisarts, tandarts, fysiotherapeut,
                                                                                     thuiszorg, etc. in Grou gevestigd.
                                                                                     Kansen en bedreigingen
                                                                                     Grou is een volledig dorp, met alle basisvoorzieningen. Gelegen aan de
                                                                                     A32, aan het spoor met een station en aan recreatief vaarwater. Deze
                                                                                     goede ligging heeft er ook voor gezorgd dat het dorp sterk gegroeid is
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                        48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>                                                                             Factsheet Grou
         sinds 1950. Het dorp heeft een goede basis waardoor het ook in de              - 72 (72%) willen woning in eigen dorp en 28 (28%) niet. Dat is
         toekomst aantrekkelijk zal blijven voor diverse huishoudens om hier te            vergelijkbaar met het totaal van alle dorpen. Een aantal willen graag
         blijven wonen of om zich hier te vestigen.                                        in een grotere plaats wonen, 13 specifiek in Leeuwarden.
         Door het toevoegen van levensloopgeschikte woningen kan doorstroming          Reden
         ontstaan, waardoor meer gezinswoningen en huurwoningen beschikbaar             - 31% (=31) zoekt een duurzamere woning
                                                                                        - 29% (=29) zoekt een betere woning
         komen voor jonge gezinnen en inwoners met een kleinere portemonnee.
                                                                                        - 28% (=28) vanwege hogere leeftijd
         Grou is een aantrekkelijk dorp ook voor toeristen. De laatste jaren zien we    - 25% (=25) wil kleiner wonen
         het tweede woningbezit toenemen, mede veroorzaakt door de                      - 25% (=25) anders, namelijk: levensloopgeschikte woning wordt vaak
         coronacrisis, waardoor mensen meer op de ruimte willen wonen.                     genoemd
         Hierdoor zien we echter vooral in de oude dorpskern dat woningen met           - 24% (=24) wil groter wonen
         name in de winterperiode niet bewoond worden. Dit heeft een negatief
                                                                                       Gewenste type woning
         effect op de leefbaarheid in dit gebied. Daarnaast hebben
                                                                                        - 52% (=52) vrijstaand
         woningzoekenden uit Grou door deze ontwikkeling minder kansen op de
                                                                                        - 30% (=30) levensloopgeschikt
         woningmarkt, ook een ongewenst effect. Als gemeente onderzoeken we
                                                                                        - 27% (=27) appartement
         welke instrumenten kunnen worden ingezet om deze ontwikkeling te
                                                                                        - 27% (=27) 2^1 kap
         reguleren.
         Resultaten vragenlijst wonen in Grou                                          Overige informatie
                                                                                        - 41 (41%) geven aan dat de betreffende gewenste woning niet in het
         In totaal 391 ingevulde vragenlijsten. Grou heeft 2682 huishoudens,               dorp staat
         respons van 14,6%. Bijna 50% van de ingevulde enquête komt uit de              - 69 (69%) zoeken een koopwoning, 31 (31%) een huurwoning. Dat is
         leeftijdscategorie 50 – 70 jaar.                                                  vergelijkbaar met de resultaten van het totaal.
                                                                                        - 45 van 100 verwachten niet een andere woning te hebben gevonden
         Verhuiswens                                                                       binnen een jaar
           - Van de 391 heeft bijna 26% = 100 huishoudens/personen                      - 23 geven aan niet te verwachten de gewenste woning binnen een
               aangegeven te willen verhuizen (t.o.v. 24% totaal)                          jaar te kunnen vinden vanwege geen aanbod in koopwoningen in de
           - 18 huishoudens willen zo snel mogelijk, 24 binnen 2 jaar en 58 later          goede prijs.
                                                                                        - 23 geen aanbod op de plek waar ze willen wonen
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                           49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>                                                                          Factsheet Grou
           - 25 geen aanbod in gewenste woningtype                                  Antwoorden taak gemeente in woonbehoefte:
           - 65% (= 41) wil wel in een CPO, 35% niet                                 - Overleg met dorpsbelang
           - Opvallend 38% zoekt koopwoningen van €350.000 of meer (= 23% bij        - Inwoners inlichten, betrekken bij plannen
              totaal)                                                                - Tegengaan recreatief (mede)gebruik permanente woningen
                                                                                     - Plannen toetsen op verbetering kwaliteit leefomgeving
         Zoekende huurwoning                                                         - Zorgen voor huurwoningen en betaalbare koopwoningen
           - 12 van de 31 vinden dat er te weinig aanbod is.                         - Huizen voor starters
                                                                                     - Ambtenaar die direct contact heeft met dorp
           - 15 van de 31 geven aan dat er geen geschikte huurwoningen zijn
                                                                                     - Meer woonruimte voor starters en 65+-ers
           - 26 van de 31 geeft een onvoldoende aan het aanbod huurwoningen
                                                                                     - Gezellig woonvorm voor jongvolwassenen
           - O.a. huurwoningen gaan naar mensen uit de stad, buitenlanders,
                                                                                     - Meer woningen (aan het water)
              kwetsbare doelgroepen
                                                                                     - Leegstaande panden benutten
           - 18 van de 31 willen ook wel in een particuliere huurwoning wonen        - Meer seniorenwoningen
                                                                                     - Verplichte zelfbewoning
         Bewoners huurwoning                                                         - Woningen voor 1 persoonshuishoudens
           - 86% (aantal 38) is tevreden over de huurwoning waarin ze wonen.         - In gesprek met woningcorporatie o.a. over scheefwonen
           - 47% wil wel meer betalen voor de woning als wooncomfort verbetert       - Met inwoners zoeken naar mogelijkheden voor woningbouw
              of energielasten lager worden.
           - 41% wil niet meer betalen als de huurwoning wordt verbeterd.           Antwoorden open vragen verbetering woon- en leefsituatie:
                                                                                     - Permanente bewoning recreatiewoningen en tweede woningbezit
         Leefbaarheid                                                                - Meer speelgelegenheden
         30 huishoudens/personen hebben de sociale woonsituatie met een              - Tegengaan verkeersoverlast aan parkstraat, Stationsstraat,
         onvoldoende beoordeeld.                                                     - Dorpshuis terug
           - Weinig sociale interactie. Erg opvallend is vaak genoemd.               - Halbertsmaterrein
           - Onrust in dorp over woningbouwontwikkelingen                            - Meer aanbod activiteiten
           - Verkeersoverlast. Wordt te hard gereden.                                - Betere parkeervoorzieningen en handhaving blauwe zone/ aandacht
           - Buurt gaat achteruit. Slechte staat van onderhoud gebouwen en              voor parkeren in centrum
              openbare ruimte.                                                       - Goed bereikbaar meldpunt overlast en wat doen met de meldingen
           - Burenoverlast, toename “asociale” buurt bewoners. Ook opvallend         - Zwembad
              meer dan in andere dorpen.                                             - Meer groen en natuur en buiten sport mogelijkheden
                                                                                     - Fietsbrug naast Lidl autobrug van maken
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>                                                                           Factsheet Grou
           -  Verbetering afvalbeheer                                                Woningbehoefte Grou
           -  Onderhoud trottoirs, wegen en groen op hoger niveau                    Grou heeft een regionale verzorgingsfunctie, onder andere vanwege de
           -  Slecht weer accommodatie voor toeristen                                aanwezige voorzieningen in het dorp. De ligging aan het water in
           -  Winkelaanbod en voorzieningen op peil houden                           combinatie met deze voorzieningen maakt het dorp aantrekkelijk voor de
           -  Meer culturele en sociale evenementen en een plek daarvoor             inwoners om in het dorp te blijven wonen ook als ze ouder worden, maar
           -  Netwerkoverleggen                                                      ook voor nieuwe vestigers van buiten.
           -  Praten met de jeugd
                                                                                     In Grou zien we kansen om extra woningaanbod te realiseren om zowel
                                                                                     de eigen bewoners als de nieuwe vestigers een passende woning te
         Wat betekent dit voor Grou?                                                 bieden.
         >> mogelijkheden Halbertsmaterrein onderzoeken, wellicht een menging        Voor het Halbertsmaterrein wordt onderzocht welke functies daar
         van functies mogelijk. Bijvoorbeeld woon-werklocaties, wonen, en            passend zijn, daarbij moet rekening worden gehouden met het
         verblijfsrecreatie, horeca/maatschappelijke functie                         naastgelegen bedrijventerrein.
         >> overige locaties met mogelijkheden? Nog ruimte voor wonen boven          Ook het terrein van het Groene Kruisgebouw is in beeld voor eventuele
         winkels in het centrum?                                                     woningbouw.
         Die bijvoorbeeld meer gericht zijn op jongeren? In onze gegevens zien we
         dat er op een aantal panden in het centrum geen bewoners staan              Gezien de huidige krapte op de woningmarkt en de regionale
         ingeschreven, terwijl deze wel geschikt lijken als woonruimte.              verzorgingsfunctie zien wij voor beide gebieden mogelijkheden om deze
                                                                                     in te vullen met woningbouw.
         Dorpsvisie                                                                  Per gebied moet onderzocht worden welke typologie en welk aantal past
         Momenteel wordt gewerkt aan een nieuwe dorpsvisie voor Grou. Hier is        bij de schaal en aard van het gebied. Momenteel wordt onderzoek gedaan
         de gemeente nauw bij betrokken. De dorpsvisie gaat naast wonen ook          naar de woningmarkt in Grou.
         over andere thema’s zoals recreatie, voorzieningen, bereikbaarheid, etc.
         De woningbouwplannen zullen in het geheel van de dorpsvisie worden          Daarnaast zien we ruimte om binnen de bestaande bebouwing
         beoordeeld. Idealiter dragen de woningbouwplannen bij aan de integrale      wooneenheden toe te voegen. Door herbestemming of het toevoegen
         toekomstvisie.                                                              van een extra wooneenheid bijvoorbeeld boven winkelpanden in het
                                                                                     oude centrum, ontstaat betaalbare woonruimte voor jongvolwassenen.
                                                                                     Een doelgroep die we ook graag in het dorp willen bedienen, mede
                                                                                     vanwege de vergrijzing die meer zichtbaar wordt binnen de bevolking.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                      51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Grou
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>                                                                  Factsheet Hempens-Teerns
         Geschiedenis van Hempens en Teerns                                       Hempens-Teerns heeft de gemeente de wijk ‘Zuiderburen’ gebouwd.
                                                                                  Hoewel Hempens-Teerns tegen Zuiderburen aanligt, heeft het duidelijk
         Hempens/Teerns, ze worden tegenwoordig in één adem als                   een eigen, dorpse identiteit. De suburbanisatiegolf is grotendeels aan het
         tweelingdorpen genoemd. Het dorp Teerns bestaat eigenlijk niet meer.     dorp voorbij gegaan.
         De kern is verdwenen onder het kruispunt ten zuiden van de
         Drachtsterbrug. De buurschap aan de Himpenserdyk nabij de brug over de
         Nauwe Greuns die bij Teerns hoorde, is met Hempens aan de overzijde
         van het water een eenheid gaan vormen. Bodemvondsten uit beide
         dorpsterpen hebben aangetoond, dat de nederzettingen al bewoond
         waren in de laatste eeuwen voor het begin van onze jaartelling. In de
         middeleeuwen bouwden de bewoners van Teerns en Hempens elk een
         godshuis. De kerk van Teerns is al sinds lang verdwenen, die van Hempens
         is verschillende malen vernieuwd en staat nog steeds op een ruim
         kerkhof.
         In het laaggelegen agrarische gebied zijn rond de dorpen bovendien
         enkele huisterpen te vinden waarop states en boerderijen gebouwd
         waren. Het karakter van Hempens en Teerns is in de loop der jaren
         bepaald geweest door de landbouw. Weg en vaart hebben eveneens de
         ontwikkeling bepaald. Bij de doorwaadbare plaats en de overzet in en
         over de Nauwe Greuns is ten noorden langs de Himpenserdyk de
         buurschap van Teerns gegroeid en na de voortzetting in de Skoalledyk
         heeft de Hempenser bebouwing tussen deze dijk en de Nauwe Greuns
         plaatsgevonden.
         Hempens-Teerns is met 226 inwoners de kleinste woonkern in het
         buitengebied van de gemeente Leeuwarden. Het waren oorspronkelijk
         twee kerkdorpen, die in 1603 werden gecombineerd. Naast de bebouwing
         rond de kerk en brug (Nauwe Greuns) woont de bevolking verspreid op
         boerderijen en in enkele losse huizen. Tussen het Van Harinxmakanaal en
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                       53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>                                                                 Factsheet Hempens-Teerns
         Ontwikkeling van Hempens en Teerns in kaart (Bron: www.topotijdreis.nl) 2000
         1950
         1975
                                                                                 2019
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                    54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>                                                                                Factsheet Hempens-Teerns
         Laatste ontwikkelingen rondom Hempens-Teerns                                          Huishoudens
                                                                                               Hempens-Teerns            2000   2005 2010   2015    2020
         Door de stedelijke ontwikkeling rondom de dorpen is het van belang om                 Alleenwonend                 10    14    21     26      31
         de eigen identiteit als dorp te behouden met een eigen                                Eenoudergezin                  8    5 .      .            6
         dorpsgemeenschap.                                                                     Samen zonder relatie,
                                                                                               zonder kind                    8    8 .      .            7
         Er is de laatste jaren ook gebouwd in Himpens en Tearns zelf, de laatste              Samen met relatie,
                                                                                               zonder kind                  25    21    30     26      20
         buitenplaats noordelijk van de Glinswei wordt momenteel gerealiseerd.                 Samen zonder relatie,
                                                                                               met kind                  .         8    14     12      13
         Demografische gegevens                                                                Samen met relatie,
                                                                                               met kind                     28    19    23     20      25
           Bevolking totaal -                                                                  Totaal                       85    76    95     93     104
          Hempens-Teerns               2000        2005      2010    2015    2020
          Bevolking totaal                  226         191     247     227     259
                                                                                               Bouwjaar 2019 - Hempens-Teerns        2019
          Bevolking naar leeftijd                                                              voor 1945                               21
          en geslacht -                                                                        1945-1975                               14
          Hempens-Teerns                       2000       2005    2010    2015    2020         1976-1985                                0
          0-9 jaar                                  31        25      39      24     22        1986-1995                               33
          10-19 jaar                                18        22      37      35     49        1996-2005                                1
          20-29 jaar                                31         5       5       8     12        na 2005                                 29
          30-39 jaar                                33        33      33      11     20        onbekend                                 0
          40-49 jaar                                44        39      41      51     48
          50-59 jaar                                38        36      46      45     42
          60-69 jaar                                26        23      29      33     42        Eigendomsverhouding Hempens-Teerns         2020
          70-79 jaar                                   5       8      14      16     17        Sociale huurwoningen                               7
          80-89 jaar                                   0       0       3       4       7       Ouderenhuisvesting                         .
          90-99 jaar                                   0       0       0       0       0       Particuliere huurwoningen                  .
          100 jaar en ouder                            0       0       0       0       0       Koopwoningen                                      90
          totaal                                   226      191     247     227     259        Eigendom onbekend                                  1
                                                                                               Aantal woningen                                   98
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                     55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>                                                                     Factsheet Hempens-Teerns
          Woningtype 2019 - Hempens-                                               Sterke gemeenschapszin, er voor zorgen dat er voldoende houvast komt
          Teerns                                       2019                        in documenten waarmee de specifieke identiteit van het dorp en het
          tussenwoning                                       4                     dorpse karakter ervan gewaarborgd kan blijven, behouden Open ruimtes.
          hoekwoning                                         6
          2/1 kap                                           24
          vrijstaand                                        63
                                                                                   Door de bouw van de wijk Zuiderburen zijn Himpens en Tearns
          onder- of bovenwoning                              1
                                                                                   gedeeltelijk omsloten door de stad Leeuwarden. Na de nodige protesten
          flatwoning                                         0
                                                                                   10 jaar geleden over verlies aan dorpsheid heeft de nabijheid van deze
          kamerbewoning/wooneenheid                          0
                                                                                   wijk heeft ook voordelen opgeleverd voor onze dorpen, zoals de
          ouderenhuisvesting                                 0
                                                                                   aanwezigheid van 2 scholen, een supermarkt en de deelname van
          overig                                             0
                                                                                   bewoners uit Zuiderburen aan activiteiten/clubs in Himpens/Tearns,
                                                                                   waardoor de levensvatbaarheid van de clubs en activiteiten toegenomen
         Voorzieningen                                                             is. Ook uit de keukentafelgesprekken kwam naar voren dat het wonen in
                                                                                   Himpens-Tearns mede aantrekkelijker geworden is juist door de komst
         Het dorp heeft een aantal eigen verenigingen en voorzieningen, zoals Jeu
                                                                                   van de vele voorzieningen(en vooral de nabijheid van scholen) die vroeger
         de Boules, Biljart, Korfbal, kerk, etc. Door de ontwikkeling van
                                                                                   op relatief grote afstand in de stad gezocht moesten worden.
         Zuiderburen zijn voor een klein dorp als Hempens-Teerns goede
         voorzieningen nabij, zoals winkels en scholen.                            Er is de laatste jaren ook behoorlijk gebouwd in Himpens en Tearns zelf,
                                                                                   de bouw van met name de zgn. buitenplaatsen zorgen er voor dat het
                                                                                   aantal inwoners is toegenomen met 5%. De laatste buitenplaats
         Kansen en bedreigingen                                                    noordelijk van de Glinswei wordt momenteel gerealiseerd.
         Onderstaande tekst is overgenomen uit de dorpsvisie Hempens-Teerns.       Himpens en Tearns tellen nu totaal 104 eengezinswoningen, hiervan zijn
                                                                                   84 % koopwoningen en 16% huurwoningen(cijfers 1-1-2019)
         Er zijn zorgen over de toekomst van de oudere bewoners van Himpens-
         Tearns, zijn er mogelijkheden voor passende huisvesting? Dit geldt ook    In de bevolkingsopbouw valt op dat de leeftijd onder de 45 jaar behoorlijk
         voor de jongeren.                                                         is ondervertegenwoordigd. En met name de leeftijdsgroep van 20-40jr. is
                                                                                   zeer matig vertegenwoordigd. Ook valt op dat er gemiddeld sprake is van
         Er is zorg over de vergrijzing en de consequenties daarvan. Bewoners die  een relatief groot aantal mensen uit de leeftijdsgroep van 60-75 jaar.
         jarenlang zeer actief zijn geweest willen het stokje graag overdragen.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                        56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>                                                                     Factsheet Hempens-Teerns
         Voor de jongere leeftijdsgroep die wel in het dorp wil blijven zijn        Woningbouwbehoefte Hempens-Teerns
         nauwelijks woningen beschikbaar waardoor men naar elders vertrekt. Dit
         is ook het geval voor een bepaalde groep senioren waarvoor het huis te     De directe omgeving (Zuiderburen) van beide dorpen biedt een divers
         groot en de tuin te bewerkelijk worden, maar die eigenlijk wel in het dorp aanbod aan woningtypen. Wij zien daarom geen aanleiding om het
                                                                                    woningaanbod in Hempens-Teerns uit te breiden middels
         zouden willen blijven wonen. Hiervoor zijn geen passende woonvormen
         beschikbaar.                                                               nieuwbouwlocaties. Er zijn wel mogelijkheden om bestaande panden te
                                                                                    herbestemmen of wooneenheden toe te voegen, om daarmee specifiek
                                                                                    aanbod voor jongeren en ouderen te creëren. Toevoegen van woningen
                                                                                    mag niet ten koste gaan van karakteristieke of cultuurhistorische
         • Speerpunt Ruimte voor starters en senioren                               waarden.
         Om de sociale cohesie in het dorp te versterken en toekomst aan het
         dorpsleven te kunnen bieden zijn starterswoningen gewenst in het dorp,
         met name voor deze doelgroep ontbreekt momenteel woonruimte; ook
         voor senioren die kleiner willen wonen is nauwelijks ruimte in het dorp
         Acties en planning
         Actie 1: Dorpsbelang initieert het zoeken naar plek(hergebruik gebouwen)
         voor een aantal starterswoningen
         Actie 2: Dorpsbelang initieert het zoeken naar plek voor woonruimte voor
         senioren woonvormen.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                  57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>                                                                            Factsheet Hijum
         Geschiedenis van Hijum                                                       niet meer te zien. Ook de Aebingastate is niet meer te zien. De resten van
                                                                                      deze states liggen ten zuiden van de Loane.
         Hijum is een terpdorp dat in de vroege Middeleeuwen is ontstaan op een
         kwelderwal nabij de monding van de Boarn. Vanaf de 11de eeuw is de                                                                    Mede door de afgraving van
         terp in de vroegste bedijking – de huidige Lege Hearewei en Hijumerweg –                                                              de terp en de aanleg van de
         opgenomen, waardoor de terp geheel binnendijks kwam te liggen. Hijum                                                                  N357 heeft het dorp zich niet
         was met de Hijumervaart ontsloten.                                                                                                    concentrisch ontwikkeld. De
                                                                                                                                               kern van het dorp wordt
         De terp heeft oorspronkelijk een radiale structuur, maar daar is weinig                                                               gevormd door de kerk en de
         meer van te zien omdat op het rechthoekige, hoge kerkhof na, de terp                                                                  omliggende groene ruimte.
         omstreeks 1900 sterk is afgegraven. Bij binnenkomst voert de Lege                                                                     Vanaf dit nog resterende
         Hearewei scheef het dorp in en daar vraagt de gereformeerde kerk, de                                                                  gedeelte van de terp is het
         Bethelkerk, de aandacht. Het kerkhof met een bomenzoom ligt als een          omliggende landelijk gebied goed te zien. De overige historische
         eiland in de open dorpskern. Het hoogteverschil valt vooral aan de           bebouwing ligt aan de Efter de Wal, Lege Hearewei, Popkereed en Alde
         westelijke zijde op: daar is dan ook de ijsbaan gekomen. Aan de              Ringwei. In westelijke en zuidelijke richting is de nieuwere bebouwing
         noordzijde ligt het buurtje de Alde Ringwei en de ringweg is verder met      gerealiseerd. (bron:historischcentrumleeuwarden.nl
         enige moeite te herkennen langs Efter de Wâl en langs de sportvelden,
         Oerd en de Lege Hearewei. De Ljouwerterdyk is later oostelijk van het                                                                                        )
         dorp verlegd en in 1900 kreeg het dorp een halte 3de klasse van de Noord
         Friesche Lokaal Spoorweg, die in 1936 werd opgeheven. Het
         stationsgebouw is bewaard gebleven, een bescheiden gebouw met een
         uitspringende partij. Het tracé van het spoor is nog in het landschap te
         zien.
         Hijum is één van de dorpen die op de kwelderwal langs de voormalige
         Middelsee is gelegen. Het is een terpdorp met een radiale structuur. De
         bebouwing is met name op de zuid- en westzijde van de terp gerealiseerd.
         Rond 1900 is het grootste gedeelte van de terp, op het gebied rond de
         kerk na, afgegraven. Door deze afgraving is de oorspronkelijke structuur     (bronnen: frieslandwonderland.nl en gemeente Leeuwarden)
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                                       58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>                                                                            Factsheet Hijum
         Ontwikkeling van Hijum in kaart (bron:        www.topotijdreis.nl)           2019
         1950
                                                                                      Laatste ontwikkelingen in Hijum
                                                                                      De laatste uitbreiding van Hijum heeft in 2010 plaatsgevonden. Er zijn 6
                                                                                      sociale huurwoningen gebouwd aan de Spoarleane. Aan de Spoarleane is
                                                                                      in het bestemmingsplan nog ruimte voor de realisatie van 4 vrijstaande
         1985                                                                         woningen. Momenteel is de eigenaar van de gronden aan het
                                                                                      onderzoeken of het mogelijk is om de vier kavels/woningen op de markt
                                                                                      te brengen.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                         59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>                                                              Factsheet Hijum
         Demografische gegevens                                          Huishoudens totaal                  Hijum
                                                                         2000                                         190
         Bevolkingsontwikkeling
                                                                         2005                                         185
         Jaartal                                       Aantal            2010                                         185
         2000                                          450               2015                                         185
         2005                                          440               2020                                         185
         2010                                          405
         2015                                          405
         2020                                          400              Huishoudens 2020 - Hijum          Hijum
                                                                        Alleenwonend                           65
                                                                        Eenoudergezin                          16
         Bevolking naar leeftijd 2020
                                                                        Samen zonder relatie, zonder kind      16
                                                2020
                                                                        Samen met relatie, zonder kind         46
         0-9 jaar                                  45
                                                                        Samen zonder relatie, met kind         22
         10-19 jaar                                45
                                                                        Samen met relatie, met kind            20
         20-29 jaar                                45
                                                                        Overig                                  .
         30-39 jaar                                40
                                                                        Totaal                              187
         40-49 jaar                                45
         50-59 jaar                                58
         60-69 jaar                                63                    Eigendomsverhouding 2019 -
                                                                         Hijum                               2019
         70-79 jaar                                44
                                                                         Sociale huurwoningen                      46
         80-89 jaar                                14
                                                                         Particuliere huurwoningen           .
         90-99 jaar                                 1
                                                                         Koopwoningen                             147
         100 jaar en ouder                          0
         totaal                                  400
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                    60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>                                                                         Factsheet Hijum
         Woningvoorraad 2019 - Hijum                        Hijum                  Kansen en bedreigingen
         Woningtype tussenwoning                                26
                                                                                   De openbare basisschool Arjen Roelofsskoalle heeft circa 50 leerlingen,
         Woningtype hoekwoning                                  26
                                                                                   deze kinderen komen uit Hijum en brede omgeving. De leerlingen-
         Woningtype 2/1 kap                                     37
                                                                                   prognose laat een lichte krimp zien, waarbij het leerlingenaantal net
         Woningtype vrijstaand                                101                  boven de opheffingsnorm blijft. Dit kan zowel een kans als bedreiging zijn.
         Woningtype onder- of bovenwoning                        3                 Door de aanwezigheid van een school blijft het dorp interessant voor
         Woningtype flatwoning                                   0                 jonge gezinnen om zich hier te vestigen. Mochten gezinnen uit de
         Woningtype kamerbewoning/wooneenheid                    0                 omgeving een andere keuze maken, dan is kans op afname van het aantal
         Woningtype ouderenhuisvesting                           0                 leerlingen en dreiging van sluiting. Voor de komende tien jaar ligt dat niet
         Woningtype overig                                       0                 in lijn der verwachting.
         Aantal woningen                                      193
                                                                                   Woningmarktbehoefte Hijum
          Bouwjaar 2019 - Hijum                        2019
          voor 1945                                         77                     Er zijn op dit moment plannen voor de ontwikkeling van de vier kavels
          1945-1975                                         45                     met vrijstaande woningen ten westen van Hijum. In dit gebied is nog
          1976-1985                                         40                     ruimte om eventueel in de toekomst nog een stukje woningbouw toe te
          1986-1995                                         12                     voegen. Afhankelijk van de verkoop van de kavels en of daardoor
          1996-2005                                         13                     voldoende doorstroming in het dorp ontstaat, kan beoordeeld worden of
          na 2005                                            6                     en wanneer het gewenst is het overige deel van het plangebied te
                                                                                   ontwikkelen. In het overige deel van het plangebied zien wij ruimte voor
                                                                                   circa 4 tot 6 wooneenheden. Bij nieuwe uitbreidingen moet goed gekeken
         Voorzieningen
                                                                                   worden welke segment een passende aanvulling is op het woningaanbod
         Hijum heeft een openbare basisschool, waar ook veel kinderen uit de       in Hijum. Gedacht kan worden aan levensloopgeschikte woningen.
         omliggende dorpen heengaan. Verder is er nog een kaatsvereniging
                                                                                   Daarnaast is er ruimte om binnen bestaand bebouwd gebied woningen
         samen met Finkum. Een ijsvereniging en een dorpshuis.
                                                                                   toe te voegen bijvoorbeeld middels herbestemming of woningsplitsing.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                          61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Hijum
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                 62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>                                                                            Factsheet Hilaard
         Geschiedenis van Hilaard                                                      Ontwikkeling van Hilaard in kaart
         Hilaard is een terpdorp waar de bebouwing aanvankelijk vrij verspreid         1950
         over de terp en de onmiddellijke omgeving gestrooid leek. Vanaf het
         midden van 19de eeuw is het dorp verdicht en vormden zich wat straatjes
         en een soort plein. In de 20ste eeuw is Hilaard uitgedijd langs de
         doorgaande weg, de Van Aylvaleane en de Hoptilsterdyk. De afgelopen
         decennia is dat met de bouw van bedrijfsgebouwen richting de
         Westergoawei sterk doorgegaan.
                                                                                       1975
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                   63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Hilaard
         2000                                                     Demografische gegevens
                                                                   Bevolkingsontwikkeling - Hilaard totaal
                                                                   2000                                  315
                                                                   2005                                  335
                                                                   2010                                  320
                                                                   2015                                  310
                                                                   2020                                  294
                                                                   Bevolking naar leeftijd en
                                                                   geslacht 2020 - Hilaard          2020
                                                                   0-9 jaar                                26
                                                                   10-19 jaar                              45
                                                                   20-29 jaar                              31
                                                                   30-39 jaar                              31
                                                                   40-49 jaar                              33
         2019                                                      50-59 jaar                              62
                                                                   60-69 jaar                              39
                                                                   70-79 jaar                              21
                                                                   80-89 jaar                               4
                                                                   90-99 jaar                               1
                                                                   100 jaar en ouder                        0
                                                                   Ontwikkeling huishoudens
                                                                   Hilaard                          totaal
                                                                   2000                                  110
                                                                   2005                                  115
                                                                   2010                                  115
                                                                   2015                                  115
                                                                   2020                                  113
         (bron: www.topotijdreis.nl)
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                        64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>                                                                 Factsheet Hilaard
          Huishoudens 2020 - Hilaard                   2020                  Eigendomsverhouding 2020 -
                                                                             Hilaard                                            Hilaard
          Alleenwonend                                       24
                                                                             Sociale huurwoningen                                          6
          Eenoudergezin                                .
                                                                             Ouderenhuisvesting                                 .
          Samen zonder relatie, zonder kind                    7
                                                                             Particuliere huurwoningen                          .
          Samen met relatie, zonder kind                     30
                                                                             Koopwoningen                                                110
          Samen zonder relatie, met kind                     12             (Bronnen: https://leeuwarden.incijfers.nl/ en https://friesland.databank.nl/ )
          Samen met relatie, met kind                        34
                                                                            Laatste ontwikkelingen in Hilaard
          Overig                                       .
          Totaal                                            113             Aan de westzijde van Hilaard is recent nog een woning gerealiseerd. Ook
                                                                            hebben een aantal (agrarische) bedrijven zich nog uitgebreid.
          Woningtype 2020 - Hilaard                    Hilaard              Voorzieningen
          Vrijstaande woningen                               77
                                                                            In Hilaard zijn nog enkele sociale voorzieningen en sportverenigingen
          Twee-onder-een-kap woningen                        33
                                                                            aanwezig zoals een dorpshuis, toneelvereniging, kaatsvereniging, ijsclub
          Hoekwoningen                                         3
                                                                            en biljartvereniging.
          Rijwoningen                                          2
          Appartementen                                        0
          Kamer                                                0
                                                                            Resultaten vragenlijsten Baard, Jellum-Bears, Hilaard, Jorwert
          Ouderen                                              0
          Overig                                               1            In totaal 155 ingevulde vragenlijsten.
                                                                            Wat opvalt bij de eerste reeks vragenlijsten over de kwaliteit van de
          Bouwperiode 2020 - Hilaard                   Hilaard
                                                                            woonsituatie tav voorzieningen, is dat 28 personen dit met een
          Voor 1920                                          38
                                                                            onvoldoende hebben beoordeeld.
          1920-1945                                          10
          1945-1970                                          23             Redenen die gegeven worden, zijn:
          1970-1990                                          22
          1990-2010                                          21                  -    Slecht openbaar vervoer
          2010 of nieuwer                                      2                 -    Geen winkels
                                                                                 -    Geen voorzieningen
                                                                                 -    Weinig activiteiten
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                     65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>                                                                           Factsheet Hilaard
         Verhuiswens                                                                  Overige informatie
             -    Daarvan heeft 16% = 25 huishoudens aangegeven te willen                -   13 geven aan dat de betreffende gewenste woning niet in het
                  verhuizen                                                                  dorp staat
             -    7 huishoudens willen zo snel mogelijk, 7 binnen 2 jaar en 11 later     -   17 zoeken een koopwoning, 8 een huurwoning
             -    20 willen woning in eigen dorp en 5 niet.                              -   9 geven aan niet te verwachten de gewenste woning binnen een
                                                                                             jaar te kunnen vinden vanwege geen aanbod in koopwoningen in
         Reden                                                                               de goede prijs.
                                                                                         -   7 geen aanbod op de plek waar ze willen wonen
             -    40% (=10) wil kleiner wonen                                            -   7 geen aanbod in gewenste woningtype
             -    24% (=6) zoekt een betere woning                                       -   Opvallen: 15 van de 17 geven aan wel in CPO te willen
             -    24% (=6) wil een duurzamere woning                                     -   Huurwoningen 6 van de 8 geven aan het aanbod in huurwoningen
             -    24% (=6) wil groter wonen                                                  slecht te vinden
             -    20% (=5) is reden verandering van gezin
                                                                                         -    Alle 8 willen ook wel in een particuliere huurwoning wonen
             -    20% (=5) vanwege hogere leeftijd
         Gewenste type woning                                                         Antwoorden taak gemeente in woonbehoefte:
             -    48% (=12) vrijstaand                                                   -   Meer huurwoningen
             -    36% (=9) levensloopgeschikt                                            -   Meer ruimte bieden in beleid voor woningbouw
             -    36% (=9) grondgebonden 1-2 persoonswoning met kleiner                  -   Goed contact met dorpsbelang
                  oppervlak                                                              -   Ruimte voor woningbouw in kleine dorpen, naar behoefte
             -    24% (=6) 2^1 kap                                                           toestaan
             -    24% (=6) appartement                                                   -   Meedenken met dorp
                                                                                         -    Woningen voor jongeren/starters
                                                                                         -    Planologische ruimte voor woningzoekenden uit dorp
                                                                                         -    Verkeersveiligheid en verkeersoverlast
                                                                                         -    Woningen voor ouderen om doorstroom te creëren
                                                                                         -    Betere busverbinding
                                                                                         -    Meer informatie verstrekken als gemeente/vragenuurtje oid?
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                    66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>                                                                        Factsheet Hilaard
         Antwoorden open vragen verbetering woon- en leefsituatie:                 Woningbouwbehoefte in Hilaard
             -    Voorzichtig omgaan met toevoeging woningbouw tbv karakter        In Hilaard zien we ruimte om segment toe te voegen in particuliere huur
                  dorp                                                             of betaalbare koop. Op dit moment zijn er geen levensloopgeschikte
             -    Openbaar groen en openbare ruimte onderhouden                    woningen voor ouderen, de voormalige basisschool (locatie) kan hier
             -    Voorzieningen behouden                                           ruimte voor bieden. Hier is combinatie met huisvesting voor
             -    Zorg voor doorstroming zodat jongeren in dorp kunnen blijven     jongvolwassenen mogelijk. We denken dan in totaal aan 6
                  wonen                                                            wooneenheden.
             -    Financieel ondersteunen
             -    Fiets- en wandelpaden voor ommetjes                              Daarnaast zien we in Hilaard mogelijkheden om wellicht nog het
             -    Verkeersveiligheid/ bereikbaarheid                               bebouwingslint te versterken of dorps te verdichten op woonpercelen
             -    Carpoolen schoolgaande kinderen                                  met grote kavels. Ook zien we kansen in herbestemming van bijvoorbeeld
             -    Woningen voor ouderen                                            voormalige agrarische bebouwing.
             -    Speeltuin
             -    Ook heel veel wel tevreden en blij met leefomgeving
             -    Woning coöperatie van de mensen voor de mensen: starters en
                  ouderen
             -    Groede invulling voor vrijkomende school
             -    Ondersteuning vrijwilligers
         Kansen en bedreigingen
         Het vrijgekomen schoolgebouw met plein biedt kansen voor zowel een
         stukje uitbreiding qua woningbouw, als een openbaar gebied waar
         mogelijkheden zijn voor ontmoeting en activiteiten.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                     67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Hilaard
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                   68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>                                                                         Factsheet Jellum-Bears
         Geschiedenis van Jellum en Bears                                               paar flinke boerderijen en dan volgt na de bocht een veelal vrijstaande,
                                                                                        lage huizen die de weg uitsluitend aan de westelijke zijde begeleiden.
         Jellum is een streekdorp met een terp-verleden. Het dorp is ruim een
         kilometer lang en vertoont op enkele plekken enige concentratie, maar
         verder is het los van structuur. Jellum heeft zich uitgestrekt langs de
         Hegedyk, de dijk van de voormalige Middelzee. Zuidelijker staat nabij de
         kruising met de Smidshoeke richting Hilaard flink wat bebouwing.
         Opnieuw iets zuidelijker ligt de kerkbuurt, waarbij de kerk op een iets
         verhoogd kerkhof aan de zijde van het oudland staat. De reeks woningen
         ertegenover is in het nieuwland terecht gekomen.
         Het terpdorp Bears ligt ver in het land en was voorheen ontsloten door
         vooral de Jaanfeart die in een boog door de landerijen loopt. Nu is het
         dorp vanaf de vroegere Middelzeedijk, met twee smalle wegen ontsloten
         waardoor het dorp een U-vorm heeft gekregen.
         Bij de kruising van Hegedyk ligt een eenvoudig buurtje aan weerszijden
         van de noordelijke arm van de Bearsterdyk. Naar de kern toe staan een
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                           69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Jellum-Bears
         Ontwikkeling van Jellum en Bears in kaart                    1975
         1950
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                        70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Jellum-Bears
         2000                                                         2019
                                                                      (bron: www.topotijdreis.nl)
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                            71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>                                                                                            Factsheet Jellum-Bears
         Laatste ontwikkelingen in Jellum en Bears                                                                                           Huishoudens totaal
                                                                                                           Ontwikkeling huishoudens          (Jellum-Bears)
         Er heeft recent geen uitbreiding van de woonbebouwing plaatsgevonden.                             2000                                                 105
         In het verleden zijn enkele woningen toegevoegd in het gebied rond de                             2005                                                 115
         kruising Hegedyk – Bearsterdyk.                                                                   2010                                                 115
                                                                                                           2015                                                 110
         Demografische gegevens                                                                            2021                                                 106
         (Bronnen: https://leeuwarden.incijfers.nl/ en https://friesland.databank.nl/ )
                                                             Bevolking totaal
          Bevolkingsontwikkeling                             (Jellum-Bears)                                Huishoudens - Jellum/Bears        2018      2021
          2000                                                                   275                       Alleenwonend                             20       25
          2005                                                                   280                       Eenoudergezin                             7        5
          2010                                                                   275                       Samen zonder relatie, zonder kind        13        5
          2015                                                                   280                       Samen met relatie, zonder kind           32       29
          2021                                                                   282                       Samen zonder relatie, met kind            8       11
                                                                                                           Samen met relatie, met kind              23       29
          Bevolking - Jellum/Bears                                       2018           2021               Overig                                    5 .
          0 t/m 9 jaar                                                           32           33           Totaal                                  108      106
          10 t/m 19 jaar                                                         43           39
          20 t/m 29 jaar                                                         15           21           Woningtype 2020 - Jellum/Bears    Jellum/Bears
          30 t/m 39 jaar                                                         23           13           Vrijstaande woningen                          97
          40 t/m 49 jaar                                                         45           41           Twee-onder-een-kap woningen                    7
          50 t/m 59 jaar                                                         59           61           Hoekwoningen                                   0
          60 t/m 69 jaar                                                         39           34           Rijwoningen                                    0
          70 t/m 79 jaar                                                         28           33           Appartementen                                  0
          80 t/m 89 jaar                                                           3           6           Kamer                                          0
          90 t/m 99 jaar                                                           1           1           Ouderen                                        0
          100 jaar en ouder                                                        0                       Overig                                         7
          totaal                                                               288           282           Totaal                                      111
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                              72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>                                                                        Factsheet Jellum-Bears
          Eigendomsverhouding 2020                     Jellum/Bears                    Kansen en bedreigingen
          Sociale huurwoningen                         .
                                                                                       De bevolkingsopbouw in de gezamenlijke dorpen is nog vrij compleet,
          Ouderenhuisvesting                           .                               ondanks dat er geen school is wonen er wel jonge gezinnen. We zien wel
          Particuliere huurwoningen                               8                    een toename van het aantal ouderen boven de 60 jaar, maar in
          Koopwoningen                                          103                    verhouding niet meer dan in andere dorpen. De vrijwilligers organiseren
          Eigendom onbekend                            .                               diverse activiteiten zodat de bewoners elkaar ontmoeten. De inzet van
                                                                                       vrijwilligers zal ook in de toekomst nodig blijven om de vitaliteit in de
                                                                                       dorpen te behouden. Dit is tevens een bedreiging, vooral ouderen zetten
          Bouwperiode 2020                             Jellum/Bears                    zich vaak in voor verschillende verenigingen, dit kan in de toekomst
          Voor 1920                                              60                    veranderen door de vergrijzing.
          1920-1945                                              14
          1945-1970                                              10
          1970-1990                                              15                    Resultaten vragenlijst Baard, Hilaard, Jellum-Bears, Jorwert
          1990-2010                                              11
                                                                                       In totaal 155 ingevulde vragenlijsten.
          2010 of nieuwer                                         1
                                                                                       Wat opvalt bij de eerste reeks vragenlijsten over de kwaliteit van de
         Voorzieningen                                                                 woonsituatie tav voorzieningen, is dat 28 personen dit met een
                                                                                       onvoldoende hebben beoordeeld.
         Er zijn nog een aantal kleinschalige voorzieningen in beide dorpen, zoals
         een kaatsvereniging, biljart, toneel. Op de tennisbanen bij restaurant        Redenen die gegeven worden, zijn: slecht openbaar vervoer, geen
         Jonker Sikke worden tennislessen aangeboden. Ook worden er regelmatig         winkels, geen voorzieningen, weinig activiteiten.
         activiteiten georganiseerd in het dorpshuis en is er een actief
         dorpsbelang.                                                                  Verhuiswens
         Er zijn een aantal lokale bedrijven, mogelijkheid tot overnachting in een          -    Daarvan heeft 16% = 25 huishoudens aangegeven te willen
         bed&breakfast, atelier etc.                                                             verhuizen
                                                                                            -    7 huishoudens willen zo snel mogelijk, 7 binnen 2 jaar en 11 later
                                                                                            -    20 willen woning in eigen dorp en 5 niet.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                              73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>                                                                   Factsheet Jellum-Bears
         Reden                                                                       -  Opvallen: 15 van de 17 geven aan wel in CPO te willen
                                                                                     -  Huurwoningen 6 van de 8 geven aan het aanbod in huurwoningen
             -    40% (=10) wil kleiner wonen                                           slecht te vinden
             -    24% (=6) zoekt een betere woning
                                                                                     -  Alle 8 willen ook wel in een particuliere huurwoning wonen
             -    24% (=6) wil een duurzamere woning
             -    24% (=6) wil groter wonen
             -    20% (=5) is reden verandering van gezin
             -    20% (=5) vanwege hogere leeftijd                                Antwoorden taak gemeente in woonbehoefte:
                                                                                     -  Meer huurwoningen
                                                                                     -  Meer ruimte bieden in beleid voor woningbouw
         Gewenste type woning
                                                                                     -  Goed contact met dorpsbelang
             -    48% (=12) vrijstaand                                               -  Ruimte voor woningbouw in kleine dorpen, naar behoefte
             -    36% (=9) levensloopgeschikt                                           toestaan
             -    36% (=9) grondgebonden 1-2 persoonswoning met kleiner              -  Meedenken met dorp
                  oppervlak                                                          -  Woningen voor jongeren/starters
             -    24% (=6) 2^1 kap                                                   -  Planologische ruimte voor woningzoekenden uit dorp
             -    24% (=6) appartement                                               -  Verkeersveiligheid en verkeersoverlast
                                                                                     -  Woningen voor ouderen om doorstroom te creëren
                                                                                     -  Betere busverbinding
                                                                                     -  Meer informatie verstrekken als gemeente/vragenuurtje oid?
         Overige informatie
             -    13 geven aan dat de betreffende gewenste woning niet in het
                  dorp staat                                                      Antwoorden open vragen verbetering woon- en leefsituatie:
             -    17 zoeken een koopwoning, 8 een huurwoning
                                                                                     -  Voorzichtig omgaan met toevoeging woningbouw tbv karakter
             -    9 geven aan niet te verwachten de gewenste woning binnen een
                                                                                        dorp
                  jaar te kunnen vinden vanwege geen aanbod in koopwoningen in
                                                                                     -  Openbaar groen en openbare ruimte onderhouden
                  de goede prijs.                                                    -  Voorzieningen behouden
             -    7 geen aanbod op de plek waar ze willen wonen                      -  Zorg voor doorstroming zodat jongeren in dorp kunnen blijven
             -    7 geen aanbod in gewenste woningtype                                  wonen
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                               74
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>                                                                      Factsheet Jellum-Bears
              -   Financieel ondersteunen
              -   Fiets- en wandelpaden voor ommetjes
              -   Verkeersveiligheid/ bereikbaarheid
              -   Carpoolen schoolgaande kinderen
              -   Woningen voor ouderen
              -   Speeltuin
              -   Ook heel veel wel tevreden en blij met leefomgeving
              -   Woning coöperatie van de mensen voor de mensen: starters en
                  ouderen
              -   Groede invulling voor vrijkomende school
              -   Ondersteuning vrijwilligers
         Woningbouwbehoefte Jellum-Bears
         In Jellum en Bears zien we mogelijkheden voor herbestemming van
         bijvoorbeeld voormalige boerderijen in of aan de rand van het dorp.
         Voormalige boerderijen lenen zich ook voor het toevoegen van
         appartementen voor zowel jongeren, alleenstaanden als ouderen. Dan
         kan er ook een vorm van woongroep ontstaan, waarbij de bewoners
         elkaar kunnen ondersteunen indien nodig.
         Dit kan zowel in particuliere huur als (betaalbare) koop worden
         aangeboden.
         Op een enkele plek is wellicht verdichting van het bebouwingslint
         mogelijk, hier is echter een stedenbouwkundige en
         cultuurhistorisch/landschappelijke afweging vanuit de gemeente voor
         nodig.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                       75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Jellum-Bears
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                        76
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>                                                                           Factsheet Jirnsum
         Geschiedenis van Jirnsum                                                      Ontwikkeling van Jirnsum in kaart
         De eerste bewoners leefden op een terp. Het kerkhof op Tsjerkebuorren         1950
         is het enige wat er nog van is overgebleven. Later ging men wonen aan de
         Boarn. Door uitbreidingen, het aanleggen van sportvelden,
         industrieterrein, de rondweg en de dorpsvernieuwingen, heeft het dorp
         zich in de vorige eeuw ontwikkeld tot een plaats waar het prettig wonen
         is en waar velen werk vinden in de industriële en recreatieve sector.
         Centraal in het dorp staat de supermarkt (Attent), een belangrijke
         voorziening voor de bewoners, maar die ook vanaf de Boarn is te
         bereiken.
         Op de locatie Bangma zijn negen vrijstaande woningen gebouwd, waarvan
         de meeste aan een aftakking van de Boarn staan. In het dorpshuis ‘It
         Kattehûs’ – een multifunctionele gebouw - is plaats voor peuters,
         tussenschoolse kinderopvang, jeugd, ouderenopvang, verenigingen
         enzovoort. Jirnsum is een dorp dat leeft. De bevolking is betrokken bij       1975
         haar leefomgeving en actief in het sport- en verenigingsleven. De horeca
         biedt voldoende mogelijkheden voor vertier.
         De ligging aan het water is belangrijk voor het dorp, zowel voor de
         werkgelegenheid als voor de recreatie en kan een belangrijk item zijn voor
         de toekomstige ontwikkelingen in Jirnsum. Inmiddels is het
         woningbouwplan Molehiem, wonen aan het water, aan de Boarn, voor
         wat betreft de voorbereidende werkzaamheden van start gegaan.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                   77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Jirnsum
         2000                                                      Laatste ontwikkelingen in Jirnsum
                                                                   De christelijke basisschool in het midden van het dorp is gesloopt, dit
                                                                   heeft een lege plek in het dorp achter gelaten. Hier wordt momenteel
                                                                   onderzoek gedaan naar mogelijke invulling met woningbouw.
                                                                   De Vereniging Doarpskorporaasje Jirnsum (VDJ) is opgericht toen bleek
                                                                   dat de voormalige bejaardenwoningen Dekemahiem op de nominatie
                                                                   stonden om gesloopt te worden. Het complex biedt eenvoudige en
                                                                   daardoor goedkope woningen aan voor o.a. starters, studenten en
                                                                                                     alleenwonenden.
                                                                                                     Aan het Molehiem langs de Boarn zijn de
                                                                                                     laatste nieuwe woningen gebouwd. Er
         2019
                                                                                                     zijn in totaal drieëntwintig woningen
                                                                                                     gerealiseerd, daaronder 6 2/1
                                                                                                     kapwoningen en 17 vrijstaande
                                                                                                     woningen.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                       78
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>                                                                       Factsheet Jirnsum
         Nabij Rijksweg 155 is een bestemmingsplan in procedure voor de            Bevolking naar leeftijd - Jirnsum 2015 2020
         realisatie van 3 vrijstaande woningen.                                    0-9 jaar                              176     163
                                                                                   10-19 jaar                            150     167
                                                                                   20-29 jaar                            133     133
                                                                                   30-39 jaar                            175     159
                                                                                   40-49 jaar                            196     188
                                                                                   50-59 jaar                            188     216
                                                                                   60-69 jaar                            176     168
                                                                                   70-79 jaar                             89     116
                                                                                   80-89 jaar                             25      29
                                                                                   90-99 jaar                              5       3
                                                                                   100 jaar en ouder                       0       0
                                                                                   totaal                              1.313 1.342
         Demografische gegevens                                                     Huishoudens - Jirnsum              2015       2021
                                                                                    Alleenwonend                             157       180
          Bevolkingsontwikkeling -jaartal              Aantal                       Eenoudergezin                             28        43
          2000                                         1375                         Samen zonder relatie, zonder kind         48        58
          2005                                         1320                         Samen met relatie, zonder kind           143       143
          2010                                         1290                         Samen zonder relatie, met kind            48        41
          2015                                         1310
                                                                                    Samen met relatie, met kind              125       118
          2020                                         1342
                                                                                    Overig                                     6         8
                                                                                    Totaal                                   555       591
          Huishoudensontwikkeling -                    Aantal
          2000                                         565
          2005                                         560
          2010                                         575
          2015                                         560
          2021                                         591
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                     79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>                                                                         Factsheet Jirnsum
          Bouwjaar - Jirnsum                           2020                          We zien een verschuiving van sociale naar particuliere huur. Dit is het
          Voor 1920                                         122                      resultaat van de dorpscoöperatie die is opgezet en 25 woningen van
          1920 tot 1945                                      32                      Elkien heeft overgenomen.
          1945 tot 1970                                      79
                                                                                     De toename van het aantal huishoudens is onder andere het resultaat van
          1970 tot 1990                                     276
                                                                                     de nieuwbouw die gerealiseerd is. We zien echter dat het aantal
          1990 tot 2010                                      70
                                                                                     alleenstaanden en eenouder gezinnen is toegenomen en het aantal
          2010 of nieuwer                                    21
                                                                                     gezinnen licht is afgenomen.
          Aantal woningen                                   600
          Woningtype - Jirnsum                         2020
          Vrijstaande woningen                              207                      Voorzieningen
          Twee-onder-een-kap woningen                       132
                                                                                          -  MFC It Kattehûs
          Hoekwoningen                                      110
                                                                                          -  Scholen: O.B.S. It Tredde Sté, R.K.B.S. Sint Radboud,
          Rijwoningen                                       105
                                                                                             Peuterspeelzaal
          Appartementen                                       1
                                                                                          -  Sport: Voetbalvereniging, Kaatsvereniging ,Volleybalvereniging,
          Kamer                                               0                              Tennisvereniging, gymnastiek, Jeu de Boules.
          Ouderen                                            25                           -  Cultuur: Tonielselskip Twa & Twa, Festiviteitenkommisje
          Overig                                             20
          Aantal woningen                                   600
                                                                                     Resultaten vragenlijst Wonen in Jirnsum
          Woningvoorraad -
          eigendomsverhouding                          2015     2020                 In totaal 88 ingevulde vragenlijsten. Jirnsum heeft 578 huishoudens, een
          Sociale huurwoningen                              146      107             respons van circa 15%. Dat is gelijk aan gemiddelde.
          Ouderenhuisvesting                           .        .
          Particuliere huurwoningen                    .              25             13 personen/huishoudens hebben aangegeven de woonsituatie mbt
          Koopwoningen                                      435      468
                                                                                     voorzieningen met een onvoldoende te beoordelen
          Eigendom onbekend                            .        .
          Aantal woningen                                   582      600
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                        80
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>                                                                           Factsheet Jirnsum
         Redenen die hiervoor worden gegeven zijn:                                     Gewenste type woning
              -   Voorzieningen zijn moeilijk bereikbaar als je geen auto hebt.            -   63% (=10) vrijstaand
              -   Te weinig aanbod activiteiten voor jong en oud                           -   31% (=5) 2^1 kap
              -   Slechte busverbinding                                                    -   31% (=5) levensloopgeschikt
              -   Geen winkels
         Verhuiswens
                                                                                       6 van de 12 die een koopwoning zoeken, zijn ook geïnteresseerd in een
              -   Van de 89 heeft 18% = 16 huishoudens/personen aangegeven te          CPO vorm
                  willen verhuizen
              -   0 huishoudens willen zo snel mogelijk, 4 binnen 2 jaar en 12 later
              -   9 (56%) willen woning in eigen dorp en 7 (44%) niet. Het aantal
                                                                                       Antwoorden taak gemeente in woonbehoefte:
                  dat uit het dorp wil vertrekken is hoger dan gemiddeld. Echter
                  doordat het maar om een klein aantal gaat, kunnen we niet                -   Dorpsbewoners betrekken bij plannen
                  zeggen dat dit geldt voor het totale dorp.                               -   Contact met dorpsbelang
         Het aantal respondenten van 16 is te klein om een verdere analyse op los          -   Huizen voor starters
         te laten.                                                                         -   Betaalbare woningen
                                                                                           -   Gemengde woontypen toevoegen
                                                                                           -   Beter onderhoud straten
                                                                                           -   Woningen voor ouderen
         Reden                                                                             -   Verkeersveiligheid
                                                                                           -   Tegengaan 2de woningbezit
              -   44% (=7) zoekt een betere woning
              -   37% (=6) wil graag een duurzamere woning                             Antwoorden open vragen verbetering woon- en leefsituatie:
              -   een aantal zoekt een betere woning, zoeken een vrijstaande
                  woning                                                                   -   Trottoirs toegankelijk voor iedereen
              -   een aantal zoekt juist kleiner vanwege gezondheidsredenen/               -   Zorgwoningen voor ouderen
                  hogere leeftijd (4) >> zoeken een levensloopgeschikte woning
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                       81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>                                                                          Factsheet Jirnsum
         Kansen en bedreigingen
         Jirnsum is een relatief compleet dorp qua voorzieningen en heeft een
         goede ligging qua bereikbaarheid nabij de A32 en treinstation Grou-
         Jirnsum. Dit biedt potentie voor nog een stukje groei in de toekomst.
         De dorpscoöperatie is een goed voorbeeld hoe op een andere wijze
         huurwoningen in een dorp kunnen worden aangeboden.
         Woningbehoefte Jirnsum
         De rooms-katholieke kerk biedt eventueel nog ruimte voor stukje
         herbestemming met woonfunctie. Het aantal zal moeten worden
         onderzocht. We zien hier graag een combinatie met een bedrijfsmatige of
         maatschappelijke activiteit.
         Voor de locatie Elkien/gemeente (voormalige schoollocatie) wordt
         onderzocht wat de wensen uit het dorp zijn. Vanuit de voormalige
         bebouwing zijn nu 5 wooneenheden mogelijk. Wellicht een geschikte plek
         voor hofje voor ouderen met ook kleinere betaalbare woningen voor
         starters. Combinatie van huur en koop.
         Tussen de bestaande bebouwing van het dorp en de Terprâne kan in de
         toekomst wanneer de woningbehoefte blijft groeien onderzocht worden
         of het mogelijk is om in dit gebied extra woningbouw toe te voegen.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                      82
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Jirnsum
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                   83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>                                                                           Factsheet Jorwert
         Geschiedenis van Jorwert
         Jorwert is een terpdorp dat werd ontsloten door de Jorwerterfeart die
         met grote slingers door het land loopt. De kern van Jorwert bestaat uit de
         hoge prominente kerkterp. Aan de kerkbuurt staan twee grote notabele
         woningen, waaronder de pastorie. Tegenover de kerk strekt zich lage,
         gesloten bebouwing uit. Op allerlei plekken in de kerkbuurt zijn stegjes
         met achterbebouwing van meestal bescheiden, vriendelijke huisjes van
         gele steen te vinden.Bij de vaart is een kleine waterbuurt gevormd. Langs
         de Master Fopmawei staan aan weerszijden een rijke verscheidenheid aan
         woningen, deels met brugjes over de bermsloten, van woningwet- tot
         notabele woningen.
          (bron: 36x Leeuwarden)
                                                                                       (bron: dorp.jorwert.nl)
                                                                                       Ontwikkeling van Jorwert in kaart
                                                                                       1950
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                   84
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Jorwert
         1975                                                      2019
         2000                                                                                                                     (bron:
                                                                   www.topotijdreis.nl)
                                                                   Laatste ontwikkelingen in Jorwert
                                                                   Er is een Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) aan het
                                                                   onderzoeken of er mogelijkheden zijn voor het realiseren van circa 4 tot 6
                                                                   woningen.
                                                                   In september 2021 is de dorpsschool gesloten.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                        85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>                                                                                          Factsheet Jorwert
         Demografische gegevens                                                                       Huishoudens - Jorwert             2018     2021
         (Bronnen: https://leeuwarden.incijfers.nl/ en https://friesland.databank.nl/ )
                                                                                                      Alleenwonend                            31       43
                                                             Bevolking totaal
          Bevolkingsontwikkeling                             (Jorwert)                                Eenoudergezin                           10        8
          2000                                                                   345                  Samen zonder relatie, zonder kind        9        9
          2005                                                                   310                  Samen met relatie, zonder kind          34       33
          2010                                                                   315                  Samen zonder relatie, met kind          15       16
          2015                                                                   335                  Samen met relatie, met kind             26       19
          2021                                                                   310                  Overig                            .        .
                                                                                                      Totaal                                 129      132
          Bevolking naar leeftijd en
          geslacht - Jorwert                                 2018           2021                      Woningtype                        2020
          0 t/m 9 jaar                                                 49            35               Vrijstaande woningen                    89
          10 t/m 19 jaar                                               48            45               Twee-onder-een-kap woningen             21
          20 t/m 29 jaar                                               26            27               Hoekwoningen                            14
          30 t/m 39 jaar                                               24            25               Rijwoningen                             10
          40 t/m 49 jaar                                               54            36               Appartementen                            0
          50 t/m 59 jaar                                               54            59               Kamer                                    0
          60 t/m 69 jaar                                               44            45               Ouderen                                  0
          70 t/m 79 jaar                                               23            27               Overig                                   4
          80 t/m 89 jaar                                               11            10               Aantal woningen                        138
          90 t/m 99 jaar                                                1               1
          100 jaar en ouder                                             0
                                                                                                      Eigendomsverhouding               2020
          Ontwikkeling huishoudens                           totaal (Jorwert)                         Sociale huurwoningen                    13
          2000                                                                   130                  Ouderenhuisvesting                .
          2005                                                                   120                  Particuliere huurwoningen         .
          2010                                                                   130                  Koopwoningen                           123
          2015                                                                   135
          2021                                                                   132
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                    86
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>                                                                            Factsheet Jorwert
          Bouwperiode - Jorwert                                                         Analyse resultaten vragenlijsten Baard, Jellum-Bears, Hilaard, Jorwert
          Voor 1920                                     66
                                                                                        In totaal 155 ingevulde vragenlijsten.
          1920-1945                                     14
          1945-1970                                     13                              Wat opvalt bij de eerste reeks vragenlijsten over de kwaliteit van de
          1970-1990                                     30                              woonsituatie tav voorzieningen, is dat 28 personen dit met een
          1990-2010                                     11                              onvoldoende hebben beoordeeld.
          2010 of nieuwer                                5
                                                                                        Redenen die gegeven worden, zijn: slecht openbaar vervoer, geen
         Voorzieningen                                                                  winkels, geen voorzieningen, weinig activiteiten
             -    Maatschappelijke voorzieningen: dorpshuis                             Verhuiswens
             -    Sport en cultuur: kaatsvereniging                                          - Daarvan heeft 16% = 25 huishoudens aangegeven te willen
             -    Bedrijvigheid: aantal kleine lokale bedrijven                                 verhuizen
                                                                                             - 7 huishoudens willen zo snel mogelijk, 7 binnen 2 jaar en 11 later
         Kansen en bedreigingen                                                              - 20 willen woning in eigen dorp en 5 niet.
         Het aantal huishoudens is nog stabiel in Jorwert. Dit aantal kan echter        Reden
         gaan afnemen wanneer de bevolking boven de 70 jaar sterft. En er                    -  40% (=10) wil kleiner wonen
         onvoldoende aanwas komt van nieuwe inwoners of starters die in het                  -  24% (=6) zoekt een betere woning
         dorp willen blijven wonen.                                                          -  24% (=6) wil een duurzamere woning
                                                                                             -  24% (=6) wil groter wonen
         Daarnaast is recent de basisschool gesloten. Dit kan voor nieuwe gezinnen           -  20% (=5) is reden verandering van gezin
         om zich niet in Jorwert te vestigen en zelf voor bestaande gezinnen een             -  20% (=5) vanwege hogere leeftijd
         reden zijn om te verhuizen.                                                    Gewenste type woning
                                                                                             - 48% (=12) vrijstaand
         Het karakter van Jorwert is zowel qua ruimtelijke uitstraling als vanuit
                                                                                             - 36% (=9) levensloopgeschikt
         haar historie uniek. Naar verwachting zal het daardoor ook voor
                                                                                             - 36% (=9) grondgebonden 1-2 persoonswoning met kleiner
         buitenstaanders aantrekkelijk zijn om zich te vestigen in het dorp.
                                                                                                oppervlak
         Het aantrekken van nieuwe bewoners kan invloed hebben op de                         - 24% (=6) 2^1 kap
         betrokkenheid bij de activiteiten in het dorp.                                      - 24% (=6) appartement
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                            87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>                                                                        Factsheet Jorwert
         Overige informatie:                                                        Antwoorden open vragen verbetering woon- en leefsituatie:
             - 13 geven aan dat de betreffende gewenste woning niet in het              - Voorzichtig omgaan met toevoeging woningbouw tbv karakter
                  dorp staat.                                                               dorp
             - 17 zoeken een koopwoning, 8 een huurwoning.                              - Openbaar groen en openbare ruimte onderhouden
             - geven aan niet te verwachten de gewenste woning binnen een               - Voorzieningen behouden
                  jaar te kunnen vinden vanwege geen aanbod in koopwoningen in          - Zorg voor doorstroming zodat jongeren in dorp kunnen blijven
                  de goede prijs.                                                           wonen
                                                                                        - Financieel ondersteunen
             - 7 geen aanbod op de plek waar ze willen wonen.
                                                                                        - Fiets- en wandelpaden voor ommetjes
             - 7 geen aanbod in gewenste woningtype.
                                                                                        - Verkeersveiligheid/ bereikbaarheid
             - Opvallend: 15 van de 17 geven aan wel in CPO te willen .
                                                                                        - Carpoolen schoolgaande kinderen
             - Huurwoningen 6 van de 8 geven aan het aanbod in huurwoningen
                                                                                        - Woningen voor ouderen
                  slecht te vinden.                                                     - Speeltuin
             - Alle 8 willen ook wel in een particuliere huurwoning wonen.              - Ook heel veel wel tevreden en blij met leefomgeving
                                                                                        - Woning coöperatie van de mensen voor de mensen: starters en
                                                                                            ouderen
         Antwoorden taak gemeente in woonbehoefte:
                                                                                        - Groede invulling voor vrijkomende school
             - Meer huurwoningen
                                                                                        - Ondersteuning vrijwilligers
             - Meer ruimte bieden in beleid voor woningbouw
             - Goed contact met dorpsbelang
             - Ruimte voor woningbouw in kleine dorpen, naar behoefte               Woningbehoefte Jorwert
                  toestaan                                                          Voor de CPO zijn 6 wooneenheden opgenomen in de
             - Meedenken met dorp                                                   woningbouwafspraken. De gemeente is met de werkgroep onder andere
             - Woningen voor jongeren/starters                                      nog in gesprek over welke typologie gebouwd moet worden.
             - Planologische ruimte voor woningzoekenden uit dorp
             - Verkeersveiligheid en verkeersoverlast                               Daarnaast zien wij mogelijkheden om in het schoolgebouw
             - Woningen voor ouderen om doorstroom te creëren                       wooneenheden toe te voegen in combinatie met het dorpshuis. De
             - Betere busverbinding                                                 woonfunctie wordt bij voorkeur gecombineerd met een bedrijfsmatige,
             - Meer informatie verstrekken als gemeente/vragenuurtje oid?           maatschappelijke, recreatieve of culturele functie. Zodoende dat
                                                                                    bijgedragen wordt aan de vitaliteit van het dorp..
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                  88
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Jorwert
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                   89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>                                                                  Factsheet Jelsum - Koarnjum
         Geschiedenis van Jelsum                                                    Aan de noordoostzijde staat al sinds de Middeleeuwen het Martenahuis.
                                                                                    Midden op het niet afgegraven deel van de terp staat de Nicolaaskerk.
         Jelsum is een radiaal terpdorp dat enkele eeuwen voor het begin van de
         jaartelling is ontstaan op een kwelderwal. Vanaf Leeuwarden gerekend is    Ten zuiden van de kern van het dorp werd gedurende de eerste helft van
         dit het eerste van een reeks van de terpdorpen die op de oostelijke oever  de 20ste eeuw lintbebouwing ontwikkeld langs de Martenaweg en na de
         is ontstaan. Het dorp was richting Dokkumer Ie ontsloten door de Lytse     oorlog kwam er een nieuwe woonbuurt aan de westzijde, de David van
         Feart en Jelsumer Feart zuidoostelijk van het dorp. Aan de noordzijde      Goirlestrjitte en omgeving met dorpshuis en openbare kleuter- en
         vormt de Koarnjumer Feart de grens met Koarnjum. Jelsum lag slechts        basisschool.
         een paar honderd meter van de zeedijk van de Middelzee.
         Aan het einde van de 19de eeuw is de terp aan de noordzijde afgegraven,
         het terpgedeelte waar Harinxmastate op stond. Aan weilanden binnen de
         nog steeds bestaande ringweg is te zien hoe uitgestrekt de bijna dubbele
         terp is geweest. Het zuidelijke gedeelte is nog op hoogte. Daar staat nu
         aan de noordzijde de Genovevakerk en is de oude bebouwingsrand te
         vinden. Tussen de ringweg, Op ’e Terp, en de kerk is een grasplein (it
         Plantsoen) gevormd.
         De plek waar Dekema nu staat was, aan archeologische sporen te
         oordelen, in de 13de eeuw al bewoond. De toegangsbrug en de muur bij
         de dorpskern zijn in 1905 aangelegd.
         Geschiedenis van Koarnjum
                                                                                                                           (Bron: De Bining)
         Koarnjum is een terpdorp dat voor het begin van de jaartelling is ontstaan
         op een kwelderwal ten oosten van de Middelzee. Ten zuiden van de terp
         vormde de Koarnjumer Feart een waterverbinding met de Dokkumer Ie.
         Aan het einde van de 19de eeuw is de terp sterk afgegraven, vooral aan
         de zuidzijde.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                     90
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Jelsum - Koarnjum
         Ontwikkeling van Koarnjum en Jelsum in kaart                  1975
         1950
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                             91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Jelsum - Koarnjum
         2019                                                          Demografische gegevens
                                                                       Bevolkingsontwikkeling
                                                                        Jaartal                    Aantal Koarnjum Aantal Jelsum
                                                                        2000                       470             365
                                                                        2005                       485             365
                                                                        2010                       455             350
                                                                        2015                       450             340
                                                                        2020                       432             318
                                                                       Bevolking naar leeftijd 2020 -
                                                                                   Jelsum/Koarnjum Aantal
                                                                       0-9 jaar                            70
                                                                       10-19 jaar                          81
                                                                       20-29 jaar                          78
                                                                       30-39 jaar                          85
                                                                       40-49 jaar                          77
                                                                       50-59 jaar                         135
                                                                       60-69 jaar                         118
                                                                       70-79 jaar                          82
                                                                       80-89 jaar                          23
                                                                       90-99 jaar                           3
                                                                       100 jaar en ouder                    0
                                                                       Totaal                             752
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                           92
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>                                                                   Factsheet Jelsum - Koarnjum
          Huishoudens - Jelsum/Koarnjum 2018 2020                                  Woningtype- Jelsum/Koarnjum Aantal
         Alleenwonend                                     81    95                 tussenwoning                        35
         Eenoudergezin                                    23    23                 hoekwoning                          34
         Samen zonder relatie, zonder kind                32    23                 2/1 kap                             98
         Samen met relatie, zonder kind                   95   102                 vrijstaand                         164
         Samen zonder relatie, met kind                   17    24                 onder- of bovenwoning                6
         Samen met relatie, met kind                      67    61                 flatwoning                           1
         Overig                                            8     .                 kamerbewoning/wooneenheid            0
         Totaal                                          323   332                 ouderenhuisvesting                   0
                                                                                   overig                               0
         Eigendomsverhouding                  Jelsum/Koarnjum
         Sociale huurwoningen                               58                     Recente ontwikkelingen
         Particuliere huurwoningen                           .
                                                                                   Voor de voormalige boerderij aan de Martenawei 4 in Koarnjum ligt een
         Koopwoningen                                     279
                                                                                   bouwplan voor de realisatie van 4 appartementen ten behoeve van
                                                                                   ouderen. Dit wordt gecombineerd met herstel van historische
         Bouwjaar                                                                  landschapsstructuren van de Martenastate.
         Jelsum/Koarnjum Aantal                                                    In Jelsum wordt een planologische procedure gevoerd om een extra
         voor 1945                  149                                            woning aan de Op’e Terp toe te voegen.
         1945-1975                  100
         1976-1985                    28
         1986-1995                    50
         1996-2005                     6
         na 2005                       5
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                   93
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>                                                                  Factsheet Jelsum - Koarnjum
         Voorzieningen                                                             Dorpsvisie Jelsum - Koarnjum
         Britsum, Koarnjum en Jelsum hebben een gezamenlijk protestantse           Over het onderwerp woningbouw is het volgende opgenomen in de
         kerkgemeente.                                                             dorpsvisie.
         Sinds 1939 kennen de dorpen Jelsum, Koarnjum en Britsum de                In het Structuurschema Militaire Terreinen zijn voor de vliegbasis
         voetbalvereniging VV DTD, (De Trije Doarpen) dat twee velden heeft op     lawaaibelasting contouren vastgesteld. In dit SMT staat beschreven dat
         de grens van Jelsum en Koarnjum. En sinds 2013 zijn de kaatsverenigingen  het aantal gehinderde bewoners binnen de 45KE-zone niet mag
         van de dorpen ook samengegaan onder de naam KF It Partoer.                toenemen. Milieubeperkingen, die aan deze contour worden toegekend
                                                                                   zijn opgenomen in het Bestemmingsplan Dorpen.
         De drie dorpen hebben een gezamenlijk toneelvereniging, des
         Vriendenkring geheten. Vaste plek is in Jelsum. In Koarnjum staat het     Als we nu zien dat sinds de invoering van de bouwbeperking van 40 jaar
         dorpshuis van de drie dorpen, De Bining geheten.                          geleden in onze dorpen de bevolking is afgenomen met zo’n 200
                                                                                   personen dan is de vraag om woningbouw weer toe te staan – zij het
         Sinds 2015 is na fusies de samenwerkingsschool De Swirrel in Britsum      onder voorwaarden – alleszins te rechtvaardigen! Verkennend overleg
         ontstaan en vormt sindsdien de basisschool voor de drie dorpen.           met Defensie kan wellicht een opening bieden.
                                                                                   In het Bestemmingsplan Dorpen zijn voor een paar locaties een
         Kansen en bedreigingen                                                    wijzigingsbevoegdheid opgenomen. Zodoende kon in de Hoatse de
                                                                                   Jongstrjitte een woning worden gebouwd (oorspronkelijk ruimte voor
         Beide dorpen liggen in een aantrekkelijk landschap op fietsafstand van de 2^1).
         stad Leeuwarden met de daarbij horende voorzieningen. Er bestaat een
         kans dat de nog aanwezige voorzieningen onder druk komen door             Een andere locatie was aan de Giele Anemoanstrjitte-Skeltedyk
         ontgroening van de bevolking. Minder jeugd en wellicht minder             genoemde voor 3 woningen; helaas heeft Leeuwarderadeel gemeend
         vrijwilligers om alles draaiende te houden.                               deze grond te moeten verkopen.
         De samenwerking als gezamenlijke drie dorpen is naar verwachting een      De derde locatie is het aanstaande te saneren terrein van Martenawei 4
         die toekomstbestendig is, waardoor de drie dorpen samen sterker staan     voor 4-5 woningen.
         dan alleen.                                                               Andere mogelijke locaties: Martenawei, Skeltedyk, ten noorden van de
                                                                                   Joussenwei bij de Holwoartelstrjitte, tussen Holwoartelstrjitte en
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                    94
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>                                                                  Factsheet Jelsum - Koarnjum
         Spoardyk. In overleg met de gemeente moet er een gedegen onderzoek
         naar nieuwe woningbouwlocaties komen.
         Er is behoefte aan betaalbare huurwoningen en/of kleine, betaalbare
         koopwoningen voor jong (voorkeur) en oud. Toepassing van de eiland-
         regeling om jongeren binnen onze dorpen te houden bij het toewijzen van
         huurwoningen bespreken met de woningstichting. Geen verkoop van
         huurwoningen (prestatie afspraak met gemeente).
         Ontwikkeling van Vijver Zathe blijven volgen.
         Woningbouwbehoefte Koarnjum-Jelsum
         De mogelijkheden voor uitbreiding van het aantal wooneenheden liggen
         in Koarnjum en Jelsum in functiewijziging van bestaande panden. Indien
         er beschikbare en geschikte open ruimten in de dorpen zijn voor het
         toevoegen van woningen, dan zal dat gezamenlijk met de deskundigen
         van de gemeente beoordeeld worden. Gewenst is om op dergelijke open
         ruimten een woningtypologie toe te voegen die in het dorp nog niet of te
         weinig aanwezig is. Er zal sprake moeten zijn van een bijzondere
         woonvorm. De dorpen hebben een kleine schaal en met de huidige
         bevolkingsontwikkeling ziet de gemeente geen ruimte voor uitbreiding in
         de vorm van nieuwbouw op vrije kavels.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                        95
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Jelsum - Koarnjum
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                             96
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Jelsum - Koarnjum
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                             97
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Lekkum, Miedum, Snakkerburen
         De dorpen Lekkum, Miedum en Snakkerburen vormen samen al eeuwen          Ontwikkeling van Lekkum in kaart (Bron: www.topotijdreis.nl)
         lang één gemeenschap. De drie dorpen worden ook wel De Trije Doarpen
         genoemd. De dorpen hebben gezamenlijk een dorpsblad en ook één           1940
         dorpsvereniging.
         Geschiedenis van Lekkum
         Lekkum ligt ten noorden van de stad Leeuwarden aan de Dokkumer Ee,
         waar het een haven heeft. Lekkum vormt samen met de dorpen
         Snakkerburen en Miedum één gemeenschap. Lekkum is een terpdorp dat
         voor de Middeleeuwen is ontstaan op de oeverwal van de Ee, een
         nederzetting met een agrarisch karakter. Midden in de 19de eeuw stelde
         telde het dorp niet veel met zes woningen, maar het wel een oliemolen,
         steenbakkerij en een kerk. Na de Tweede Wereldoorlog is Lekkum flink
         gegroeid en het werd een forensendorp voor Leeuwarden, dat is te zien    1975
         aan de afbeeldingen hiernaast. Tussen 1940 en 1975 bestonden de
         ontwikkelingen voornamelijk richting het zuiden van het dorp. Vervolgens
         hebben er tussen 1975 en 2019 voornamelijk ontwikkelingen
         plaatsgevonden richting de Dokkumer Ee. Logische ontwikkeling
         aangezien in het westen, aan het water, nog ruimte was en het rustiger
         wonen is dan aan de oostzijde aan de weg die naar Leeuwarden gaat.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                         98
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>                                                        Factsheet Lekkum, Miedum, Snakkerburen
         2019                                                                        Ontwikkeling van Snakkerburen in kaart
                                                                                     1940
         Geschiedenis van Snakkerburen
         Snakkerburen ligt ten noorden van Leeuwarden en ten zuiden van              1975
         Lekkum. Snakkerburen was vroeger veel meer dan een simpele dorp dat
         net buiten de grote stad ligt. Snakkerburen heeft het structuur van een
         langgerekte dorp aan het water (Dokkumer Ee), een daarnaast woningen
         aan de weg. Oorspronkelijk is Snakkerburen een nijvere nederzetting met
         bedrijven die met de scheepvaart hadden te maken. Er waren ook
         bedrijven die de belastingen en regelgeving van Leeuwaren waren
         ontvlucht zoals: een steenbakkerij, een kalkbranderij, een oliefabriek,
         stroopfabriek (zie afbeelding hieronder). In het zuidoosten van het dorp is
         er een tuin te vinden genaamd: de Dorpstún. Het is een gezamenlijk
         project van de drie dorpen.
         In Snakkerburen zijn tussen 1940 – 1975 de meeste woningen tegen de
         Dokkumer Ee aan gebouwd zoals op de afbeeldingen hieronder te zien is.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                      99
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>                                                                   Factsheet Lekkum, Miedum, Snakkerburen
         2019
                                                                                          Huishoudens                        2015        2020
                                                                                          Alleenwonend                       66          89
                                                                                          Eenoudergezin                      26          25
                                                                                          Samen zonder relatie, zonder kind  27          26
                                                                                          Samen met relatie, zonder kind     85          86
                                                                                          Samen zonder relatie, met kind     25          17
                                                                                          Samen met relatie, met kind        52          44
                                                                                          Overig                             8           7
                                                                                          Totaal                             289         294
                                                                                         Bouwjaar                           Lekkum, Miedum en
                                                                                                                            Snakkerburen
                                                                                         Bouwjaar voor 1945                                   118
         Demografische gegevens totaal Lekkum, Miedum en Snakkerburen                    Bouwjaar 1945-1975                                    77
                                                                                         Bouwjaar 1976-1985                                    18
         Bron: Excel sheet, https://leeuwarden.incijfers.nl/
          Bevolkingsontwikkeling                             Aantal                      Bouwjaar 1986-1995                                    67
          2000                                               727                         Bouwjaar 1996-2005                                     2
          2005                                               705                         Bouwjaar na 2005                                       7
          2010                                               698                         Aantal woningen 2019                                 289
          2015                                               682
          2020                                               637
                                                                                         Eigendomsverhouding -
                                                                                         Lekkum, Miedum, Snakkerburen           2019
          Bevolking naar leeftijd                            2015       2020             Sociale huurwoningen                     37
          0 t/m 14                                           97         86                                                          .
                                                                                         Particuliere huurwoningen
          15 t/m 19                                          42         29
                                                                                         Koopwoningen                            249
          20 t/m 24                                          44         28
          25 t/m 44                                          115        116
          45 t/m 54                                          124        93
          55 t/m 64                                          134        142
          65 en ouder                                        126        143
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                            100
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>                                                         Factsheet Lekkum, Miedum, Snakkerburen
         Voorzieningen                                                               Het dorpse en groene karakter van de dorpen is belangrijk om te
                                                                                     behouden, als onderdeel van een goede ruimtelijke kwaliteit.
         In de drie dorpen zijn verschillende sportverenigingen: biljarten, Ijsclub,
         Kaatsen, tafeltennis. Er zijn ook tal van verenigingen op het gebied van    De dorpen hebben behoefte aan meer mogelijkheden voor voorzieningen
         muziek, theater en dans.                                                    en bijvoorbeeld een midden- of kleinbedrijf. Denk aan een kleine
                                                                                     buurtsuper, bakkerij of delicatessewinkel, kleinschalige horeca.
             -    Haven in Lekkum en Snakkerburen aan de Dokkumer Ee.
             -    Dorpstuin in Snakkerburen                                          Het dorp Snakkerburen heeft bijzondere cultuurhistorische waarden, van
             -    Basisschool en kinderopvang in Lekkum                              belang is om deze op de juiste manier te beschermen.
             -    Iepenloftspul van Snakkerburen
             -    Toneelvereniging                                                   Woningbouwbehoefte
             -    Dorpsarchivaris                                                    We zien in Snakkerburen en Lekkum ruimte om wooneenheden toe te
                                                                                     voegen in de bestaande bebouwde omgeving. Van belang is om de
                                                                                     ruimtelijke kwaliteiten te beschermen, er moet voorzichtig worden
         Kansen en bedreigingen
                                                                                     omgegaan met de groenstructuur. De dorpen hebben iets unieks en zijn
         Door de ligging nabij Leeuwarden, hebben de inwoners van de dorpen          daardoor aantrekkelijk om te vestigen mede vanwege de ligging nabij
         goede toegang en bereikbaarheid tot voorzieningen in de stad. De school     Leeuwarden.
         in Lekkum heeft een goede naamsbekendheid en trekt daardoor ook
                                                                                     Het toevoegen van wooneenheden moeten dit unieke karakter benutten
         kinderen/gezinnen aan uit bijvoorbeeld Blitsaerd.
                                                                                     en waar mogelijk versterken. De ruimtelijke kwaliteit van het bouwplan
         Momenteel wordt gekeken naar een andere geschikte locatie voor de           moet hoogwaardig zijn en een meerwaarde voor het dorp meebrengen.
         school, dit is nog in onderzoek.
                                                                                     Bij locatiewijziging van de school in Lekkum zien we kansen voor
         Door de aantrekkelijke ligging langs de Dokkumer Ee en nabij                mogelijke inbreiding voor woningen of een combinatie van functies.
         Leeuwarden, zullen de dorpen naar verwachting blijvend interessant zijn     Afhankelijk van de oppervlakte zien we hier ruimte voor circa 6 – 8
         om te vestigen voor nieuwe vestigers van buiten de dorpen.                  woningen.
         De dorpen zijn interessant vanuit hun eigen identiteit, het is van belang   In Snakkerburen is nog planologische ruimte om enkele woningen toe te
         om deze te behouden en niet als een wijk van de stad Leeuwarden te zien     voegen.
         ondanks de nabije ligging.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                      101
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Lekkum, Miedum, Snakkerburen
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                        102
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>                                                                        Factsheet Mantgum
         Geschiedenis van Mantgum                                                  Bij de Frijbuorren ligt een laaggelegen, open stuk land, een uitgegraven
                                                                                   terpflank. Aan de rand staat een aantal karakteristieke woningen,
         Mantgum is een terpdorp dat in 1329 als Mantinga-heem in de bronnen       waaronder de pastorie en de oude Bewaarschool. In de noord-oosthoek
         voorkomt, maar veel ouder is. Het lag nabij de westelijke oever van de    staat Café Bonnema, een 18de- of vroeg 19de-eeuws rechthoekig blok
         Middelzee en nu ligt het aan de spoorlijn Leeuwarden-Sneek. De laan die   van gele baksteen. De dorpskern van Mantgum is aangewezen als
         de spoorhalte met de kerkterp verbindt, de Seerp van Galemawei, heeft     beschermd dorpsgezicht. De naoorlogse uitbreidingen zijn aan de
         de allure van een stationsweg, maar dan op dorpse maat. Aan het begin     westkant van het dorp gekomen, nabij de NS-halte. Daar is onlangs een
         van die laan staat het voormalige gemeentehuis, een karakteristiek        flinke uitbreiding naast gelegd, waarin het grote nieuwe dorpshuis opvalt.
         bouwwerk uit 1939.                                                        (bron: https://www.frieslandwonderland.nl/friesland/plaats/mantgum)
         Mantgum is van 1908 tot de gemeentelijke herindeling in 1984 hoofddorp
         van Baarderadeel geweest. De voornaamste straat is genoemd naar Seerp     Ontwikkeling van Mantgum in kaart
         van Galema, een hoofdeling uit de 16de eeuw die op de state Hoxwier
                                                                                   1950
         woonde, noordoostelijk van het dorp. De state is in het midden van de
         18de eeuw gesloopt. Aan weerszijden van de Seerp van Galemawei staan
         grote notabele woningen verscholen in diepe tuinen met veelal oude
         bomen. Het mooiste ensemble van dit type woningen in Friesland.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                        103
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Mantgum
         1975                                                     2020
         2000
                                                                  (bron: www.topotijdreis.nl)
                                                                  Laatste ontwikkelingen in Mantgum
                                                                  Momenteel zijn er twee initiatieven voor woningbouw in Mantgum. De
                                                                  eerste betreft het CPO project voor 8 vrijstaande en 4 2^1 kapwoningen.
                                                                  De ruimtelijke procedure hiervoor loopt.
                                                                  Ten tweede ligt er een initiatief voor het ontwikkelen van 9
                                                                  appartementen voor senioren op de parkeerplaats van het voormalige
                                                                  gemeentehuis.
                                                                  Ook is er nog planologische ruimte voor de bouw van zes woningen aan
                                                                  Om’e Terp tegenover de sportvelden.
                                                                  (bron: ruimtelijkeplannen.nl)
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                    104
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>                                                                            Factsheet Mantgum
         Demografie                                                                     Huishoudens 2021 - Mantgum        2021
          Bevolkingsontwikkeling (Mantgum) Bevolking totaal                             Alleenwonend                           102
          2000                                                          975             Eenoudergezin                           20
          2005                                                        1145              Samen zonder relatie, zonder kind       30
          2010                                                        1135              Samen met relatie, zonder kind         147
          2015                                                        1170              Samen zonder relatie, met kind          38
          2021                                                        1149              Samen met relatie, met kind            118
                                                                                        Overig                            .
          Bevolking naar leeftijd en                                                    Totaal                                 459
          geslacht - Mantgum                           2018      2021
          0 t/m 9 jaar                                      135       126              Woningvoorraad
          10 t/m 19 jaar                                    171       156
          20 t/m 29 jaar                                      71       95
                                                                                        Woningtype 2020 - Mantgum         2020
          30 t/m 39 jaar                                    107       102
                                                                                        Vrijstaande woningen                   206
          40 t/m 49 jaar                                    166       128
                                                                                        Twee-onder-een-kap woningen            172
          50 t/m 59 jaar                                    202       193
                                                                                        Hoekwoningen                            39
          60 t/m 69 jaar                                    165       186
                                                                                        Rijwoningen                             37
          70 t/m 79 jaar                                    103       122
                                                                                        Appartementen                            5
          80 t/m 89 jaar                                      28       36
                                                                                        Kamer                                    0
          90 t/m 99 jaar                                       1         5
                                                                                        Ouderen                                  0
          100 jaar en ouder                                    0
                                                                                        Overig                                   6
                                                                                        Totaal                                 465
          Ontwikkeling huishoudens                     totaal (Mantgum)
          2000                                                       355
                                                                                        Eigendomsverhouding 2020 -        2020
          2005                                                       425
                                                                                        Sociale huurwoningen                    57
          2010                                                       450
                                                                                        Ouderenhuisvesting                .
          2015                                                       450
                                                                                        Particuliere huurwoningen         .
          2021                                                       459
                                                                                        Koopwoningen                           407
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                             105
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>                                                                                        Factsheet Mantgum
          Bouwperiode 2020 - Mantgum                         2020                                  Kansen en bedreigingen
          Voor 1920                                                    65
                                                                                                   Zoals hierboven reeds geschetst is Mantgum een actief dorp, met veel
          1920-1945                                                    19                          betrokken inwoners. Daarnaast is het qua basisvoorzieningen een
          1945-1970                                                    26                          behoorlijk volledig dorp. En heeft het een station met spoorverbinding
          1970-1990                                                   168                          naar Leeuwarden en Sneek. Daardoor is het aantrekkelijk voor gezinnen
          1990-2010                                                   186                          om hier te vestigen. Wanneer de woningbouwplannen gerealiseerd
          2010 of nieuwer                                               1                          worden verwachten we dat er doorstroming in het dorp zal plaatsvinden.
         (Bronnen: https://leeuwarden.incijfers.nl/ en https://friesland.databank.nl/ )
                                                                                                   Uiteindelijk komen er dan woningen beschikbaar voor jong volwassenen
                                                                                                   en gezinnen. Dit biedt kansen aan woningzoekenden in het dorp, maar
         Mantgum heeft 459 woningen, 57 huurwoningen en 407 koopwoningen.                          kan ook nieuwe bewoners aantrekken, waardoor er een aanvulling op de
         12,3% is huurwoning, dat is in verhouding tot andere vergelijkbare dorpen                 bevolking van Mantgum komt. Wij zien van Mantgum kansen om te
         laag. (In Wergea is dat 29% en Warten 23,7%.)
                                                                                                   groeien op basis van deze kenmerken.
                                                                                                   Aandachtspunt is het verschil tussen het woningaanbod in het dorp
         Voorzieningen                                                                             (vooral vrijstaande en 2^1 kapwoningen) en de woningbehoefte aan meer
                                                                                                   levensloopgeschikte woningen. Het aantal ouderen en alleenstaanden
         Er is een bloeiend verenigingsleven. Naast de sportverenigingen zijn er
                                                                                                   neemt ook in Mantgum toe. Voor deze doelgroepen moeten ook
         o.a. verenigingen voor ouderen, voor zang en voor toneel. Er zijn diverse
                                                                                                   passende en betaalbare woningen beschikbaar zijn.
         voorzieningen in het dorp, zoals onder andere een peuterspeelzaal, een
         basisschool en een multifunctioneel centrum. Ook een
         fysiotherapiepraktijk en een brandweerpost zijn aanwezig. Alsmede een
         apotheekhoudende huisartsenpraktijk, tandartsenpraktijk, pedicure en                      Dorpsvisie 2015 – 2020
         kapper. De dagelijkse boodschappen kunnen in Mantgum worden gedaan
                                                                                                   Wonen en woonklimaat.
         bij de bakker en de supermarkt. Wat niet vergeten mag worden is dat het
         tevens een station heeft aan de spoorlijn van Arriva Leeuwarden -                         Het kunnen wonen op een mooie plaats, een plek waar je het fijn hebt,
         Stavoren.                                                                                 misschien wel de belangrijkste basis is voor een goed leven.
                                                                                                   Visie op wonen
                                                                                                       -   Evenwichtige opbouw in leeftijdsgroepen.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                                    106
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>                                                                        Factsheet Mantgum
              -   Zorgen voor voldoende geschikte woningen in zowel koop- als      Plan van aanpak
                  huurwoningen voor met name jongeren, starters en senioren.            • Om straks binnen de gemeente Leeuwarden een stem te hebben,
              -   Renovatie, inbreiding en organische uitbreiding.                           is lichte groei gewenst. Dit bevordert het behoud van de
              -   Karakter van Mantgum in tact houden.                                       voorzieningen.
                                                                                        • Genoeg aanbod in zowel huur- als koopwoningen nastreven.
         Wonen en woonklimaat heeft een tweetal kernpunten:                             • Aansturen op beleid van behoud van huurwoningen bij zowel
              - Aanbod huizen in een demografische opdeling.                                 gemeente, woningcorporaties als ontwikkelaars in het algemeen.
              - Ontwikkeling.                                                           • Aansturen op beleid van ‘levensloopbestendige woningen’
                                                                                             bevorderen.
         Aanbod huizen in een demografische opdeling
         De bevolking kun je globaal indelen in starters, de middengroep en        Ontwikkeling
         senioren. Starters, jonge mensen, hebben in het algemeen geen groot       Friesland wordt geconfronteerd met een teruglopend bevolkingsaantal.
         budget. De tijden van gemakkelijk verkrijgbare hypotheken liggen achter   Daar is de Greidhoeke geen uitzondering op. Om de bestaande
         ons. Deze groep is aangewezen op de goedkopere koop- en/ of               voorzieningen binnen het dorp te behouden is het wenselijk dat het
         huurwoningen. Bij woningcorporaties is de trend van afstoten van bezit    inwonersaantal groeit of gelijk blijft. Het is mogelijk dat bij een
         en een verschuiving van de focus op dorpen naar de grote steden. Dat kan  gelijkblijvend inwonersaantal het aantal wooneenheden stijgt (bron:
         betekenen dat jongeren, die willen huren, zich op termijn niet meer in    Prognose Fryslân 2013, Provincie Fryslân). Hierbij kan gedacht worden
         Mantgum kunnen vestigen.                                                  aan inbreiding, uitbreiding en renovatie.
         Voor de middengroep is er ruim aanbod en dus volop keuze.
         Er is een duidelijke behoefte aan aanbod voor senioren.
         Een woningaanbod dat past bij het zo lang mogelijk zelfstandig thuis      Plan van aanpak
         wonen. Dit kan voor een deel van de ouderen ook buiten de sociale              • Voorgaande uitgangspunten in de discussie over in- en
         huursector zijn. Mensen willen in Mantgum blijven wonen, maar het huis              uitbreidingsprojecten met de gemeente vasthouden.
         “past” niet meer. De mogelijkheid tot nieuwbouw heeft niet                     • Mogelijkheden en wensen binnen Mantgum uitdragen bij
         onherroepelijk leegstand tot gevolg, maar kan ook leiden tot doorstroom             woningcorporaties en particuliere investeerders.
         en mogelijke renovatie van de iets oudere woningen.
         Een mooi dorp is een dorp waarin een evenwichtige opbouw in               Overig
         leeftijdsgroepen is.                                                      Woonklimaat is een breed begrip. Het is ook voor een ieder anders.
                                                                                   Mensen komen hier naar toe of blijven hier omdat het hier is zoals het nu
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                       107
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>                                                                           Factsheet Mantgum
         is. Een andere algemene waarheid is dat stilstand dingen kapot kan              -   67% (=42) zoeken vrijstaand
         maken die je lief zijn. Het is de grote uitdaging om tussen deze krachten       -   30% (=19) zoekt levensloopgeschikt
         de juiste beslissingen te nemen. Uitgangspunt is dat we het bestaande           -   29% (=18) zoekt 2^1 kap
         dorpse karakter van Mantgum in tact houden. De landschappelijke                 -   21% (=13) zoekt appartement
         waarden, rust, ruimte en groen maar ook de aanwezigheid van                     -   13% (=8) zoeken een grondgebonden 1-2 pers woning met kleiner
         voorzieningen zijn van groot belang voor het woon- en leefklimaat.                  oppervlak
         Resultaten vragenlijst wonen in Mantgum                                      Overige informatie:
         In totaal 180 ingevulde vragenlijsten. Respons is bijna 40%. Is zeer hoog       -   35 geven aan dat de betreffende gewenste woning niet in het
         vergeleken met andere dorpen.                                                       dorp staat
                                                                                         -   54 (=86%) zoeken een koopwoning, 9 (=14%) een huurwoning >
         Verhuiswens
                                                                                             wijkt af van gemiddelde, respectievelijk 72% en 28%)
              -   Daarvan heeft 35% = 63 huishoudens aangegeven te willen                -   23 geven aan niet te verwachten de gewenste woning binnen een
                  verhuizen (24% is percentage uit alle dorpen, Mantgum is dus               jaar te kunnen vinden vanwege geen aanbod in koopwoningen in
                  hoger)                                                                     de goede prijs.
              -   9 huishoudens willen zo snel mogelijk, 19 binnen 2 jaar en 35 later    -   21 geen aanbod op de plek waar ze willen wonen
              -   51 (=81%) willen woning in eigen dorp en 12 (=19%) niet.               -   29 geen aanbod in gewenste woningtype
                                                                                         -   28 van de 54 geven aan wel in CPO te willen
         Reden
                                                                                         -   Huurwoningen 8 van de 9 geven aan het aanbod in huurwoningen
              -   37% (=23) zoekt een betere woning (moderner, ligging)                      slecht te vinden
              -   33% (=21) wil groter wonen                                             -   7 van de 9 willen ook wel in een particuliere huurwoning wonen
              -   30% (=19) wil een duurzamere woning
              -   21% (=13) wil kleiner wonen
              -   21% (=13) wil verhuizen vanwege hogere leeftijd (relatie met
                                                                                      Antwoorden taak gemeente in woonbehoefte:
                  kleiner wonen vermoedelijk)
              -   12 hebben diverse redenen om te willen verhuizen oa                    - Luisteren naar de hele dorpsbevolking
                  levensloopgeschikte woning                                             - in kaart brengen behoefte
                                                                                         - Woningen voor ouderen
         Gewenste type woning                                                            - Woningen voor jongeren
                                                                                         - Betaalbare woningen
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                      108
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>                                                                      Factsheet Mantgum
              -   Bevolking betrekken bij plannen                                met de provincie. Wij gaan graag met de eigenaar in gesprek om te kijken
              -   Huurwoningen                                                   of we tot ontwikkeling kunnen komen.
              -   Meer bouwruimte, voor kleinschalige woningbouw
              -   Dorpsvisie vaststellen als gemeente                            Qua woningtypologie zien we ruimte voor kleinere woningen die geschikt
              -   Woningbouw passend bij schaal en behoefte dorp                 zijn voor zowel jongeren als ouderen. Dit is een passende aanvulling op
              -   Open en transparant opstellen                                  het bestaande woningaanbod in Mantgum.
         Antwoorden open vragen verbetering woon- en leefsituatie:               Afhankelijk van hoe de ontwikkeling van bovenstaande
              - Voetpaden toegankelijk, trottoirs opknappen                      woningbouwplannen verloopt, kan het gewenst zijn om op zoek te gaan
              - Gemeente moet leidende rol nemen                                 naar nieuwe locaties waar kleinschalige woningbouw (4-6 woonheden)
              - Meer in de dorpen bouwen                                         kan plaatsvinden om de woningmarkt in het dorp in beweging te houden
              - Dorpsplein bij winkels                                           en doorstroming te creëren. Wij houden de ontwikkeling in de gaten en
              - Verkeersveiligheid
                                                                                 gaan hierover met het dorp in gesprek.
              - Mogelijkheden ommetjes onderzoeken (historische paden)
              - Stimuleren plaatselijke ondernemers
              - Bouwen voor verschillende doelgroepen
              - Starters zijn de toekomst, woonmogelijkheden bieden
              - Behoud voorzieningen
              - Ruimte voor horeca
              - Goed overleggen
         Woningbouwbehoefte in Mantgum
         We zien ook na de realisatie van de 12 woningen van het CPO en de 9
         appartementen nog ruimte voor woningbouw in Mantgum. Mantgum is
         een groeiend dorp en heeft door haar ontwikkeling steeds meer een
         verzorgende functie voor de omliggende dorpen.
         Er is nog planologische ruimte aan Om’e Terp (Keuningshof) voor 6
         wooneenheden. Deze zijn ook vastgelegd in de woningbouwafspraken
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                    109
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Mantgum
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                   110
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>                                                                         Factsheet Reduzum
         Geschiedenis van Reduzum                                                    Ontwikkeling van Reduzum in kaart
         De meeste bekendheid kreeg Reduzum nadat in 1828 de weg van                 1950
         Leeuwarden naar Heerenveen geplaveid werd en De Grutte Trije Romers,
         een bekende pleisterplaats werd. Door de centrale ligging en de sterke
         betrokkenheid van het dorp met de boerenstand werd in dit hotel in 1879
         het Fries Rundvee Stamboek en het Fries Paarden Stamboek opgericht.
         In 1890 stichtten enkele veehouders en landeigenaren de coöperatieve
         zuivelfabriek “de Eendracht”. Ruim 70 jaar later werd de fabriek gesloten
         en deed het pand lange tijd dienst als opslagplaats voor kaas. Van 1972
         tot 1999 werd de oude fabriek gebruikt door het internationaal
         transportbedrijf Van der Werff.
                                                                                     1975
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                 111
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Reduzum
         1990                                                      Laatste uitbreiding van Reduzum
                                                                   Rond 2007 – 2010 heeft de laatste uitbreiding van Reduzum
                                                                   plaatsgevonden aan de zuidzijde van het dorp. In het stedenbouwkundig
                                                                   ontwerp is rekening gehouden met de mogelijkheid voor verdere
                                                                   uitbreiding.
                                                                   Demografische gegevens
                                                                    Bevolkingsontwikkeling     Aantal
                                                                    2000                       1065
                                                                    2005                       1075
                                                                    2010                       1110
                                                                    2015                       1112
                                                                    2021                       1086
         2019
                                                                    Bevolking naar leeftijd Reduzum 2015 2020
                                                                   0-9 jaar                              138     134
                                                                   10-19 jaar                            137     136
                                                                   20-29 jaar                            114       91
                                                                   30-39 jaar                            134     137
                                                                   40-49 jaar                            164     131
                                                                   50-59 jaar                            176     166
                                                                   60-69 jaar                            146     161
                                                                   70-79 jaar                             82     110
                                                                   80-89 jaar                             20       26
                                                                   90-99 jaar                               1       2
                                                                   100 jaar en ouder                        0       0
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                   112
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>                                                                         Factsheet Reduzum
          Huishoudens           Aantal                                               Bouwjaar               Reduzum
          2000                  425                                                  Bouwjaar voor 1945           156
          2005                  435                                                  Bouwjaar 1945-1975           169
          2010                  470
                                                                                     Bouwjaar 1976-1985            52
          2015                  475
          2021                  465                                                  Bouwjaar 1986-1995            43
                                                                                     Bouwjaar 1996-2005            24
                                                                                     Bouwjaar na 2005              35
          Huishoudens - Reduzum                        2015     2021                 Aantal woningen              479
          Alleenwonend                                      133      132
          Eenoudergezin                                      27       28
                                                                                      Eigendomsverhouding                    2020
          Samen zonder relatie, zonder kind                  32       36
                                                                                      Sociale huurwoningen                          94
          Samen met relatie, zonder kind                    119      120
                                                                                      Ouderenhuisvesting                     .
          Samen zonder relatie, met kind                     44       40
                                                                                      Particuliere huurwoningen              .
          Samen met relatie, met kind                       112      106
                                                                                      Koopwoningen                                 383
          Overig                                       .        .
          Totaal                                            470      465
                                                                                     Voorzieningen
                                                                                          -   Openbare basisschool:
          Woningtype 2020 - Reduzum                    2020
          Vrijstaande woningen                              176                      De Trije Doarpenskoalle is de enige basisschool in de dorpen Reduzum,
          Twee-onder-een-kap woningen                       142                      Idaerd en Friens. Het is een openbare school, die ongeveer 120 leerlingen
          Hoekwoningen                                       70                      telt. De school is in ontwikkeling en sinds juni 2012 een gecertificeerde
          Rijwonngen                                         67                      drietalige school. De school is een streekschool. Voor kinderen van buiten
          Appartementen                                       0                      Reduzum rijdt er een schoolbus.
          Kamer                                               0
                                                                                          -   Kinderopvang 0 – 13 jaar
          Ouderen                                            14
                                                                                          -   Sport: tennis, kaatsen, korfbal, gymnastiek, ijsclub, volleybal, etc.
          Overig                                              9
                                                                                          -   Dorpshaven
          Aantal woningen                                   478
                                                                                          -   Kapsalon, slagerij
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                              113
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>                                                                              Factsheet Reduzum
         Kansen                                                                           nieuwbouwprojecten in de regio te reguleren. Van belang is dat
                                                                                          Dorpsbelang invloed blijft uitoefenen op het beleid door aan te tonen dat
         Het dorp ligt op (elektrische) fietsafstand tot Leeuwarden (12 km) en door       er significante behoefte aan uitbreiding is.
         de nabijheid van de N31 en de N32 ook een goede ontsluiting naar
         bijvoorbeeld Leeuwarden, Drachten en Heerenveen.                                 Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO)
         Onderstaande kansen zijn benoemd in de woonvisie die opgesteld is door           Eén van de mogelijkheden voor realisatie van nieuwe woningen is om van
         de werkgroep wonen in Reduzum.                                                   onderop de bevolking een plan te ontwikkelen, een zogenaamde CPO. In
                                                                                          de regio zijn een aantal voorbeelden van uitbreidingen door middel van
         Inbreiding                                                                       een CPO. In een CPO kan in principe elke Redúster, samen met zijn
         Bij inbreiding worden nieuwe woningen gerealiseerd binnen de                     toekomstige buren, zijn eigen woning ontwikkelen en het huis bouwen
         bebouwde dorpsgrenzen. Het bestaande pand wordt gesloopt,                        dat hij wenst. Bij een CPO zijn de toekomstige bewoners zelf
         bijvoorbeeld omdat het pand niet meer op efficiënte wijze                        projectontwikkelaar en gedurende het gehele ontwikkel- en bouwtraject
         gemoderniseerd kan worden. Het nieuwe pand dat op de bestaande                   zijn zij, georganiseerd in een vereniging, verantwoordelijk voor het
         locatie verrijst, hoeft niet beslist hetzelfde te zijn als het oude pand. Zo     proces. Met inachtneming van geldend gemeentelijk beleid nemen de
         kan er in plaats van twee woningen één woning gerealiseerd worden en             bewoners zelf beslissingen over de te realiseren uitbreiding.
         kan er in plaats van huurwoningen één of meerdere koopwoningen
         terugkomen. Van belang hierbij is de beschikbaarheid van                         Zorg en wonen
         woningcontingent voor het dorp en de maatschappelijk balans tussen               Mensen denken steeds vaker na over de manier van ouder worden.
         huur- en koopwoningen niet uit het oog verliezen.                                Ouderen worden steeds langer geacht zelfstandig thuis te blijven wonen
                                                                                          en dit past ook bij de wensen van de mensen zelf. Ouderen geven de
         Bij inbreiding kan ook gedacht worden aan tiny houses, waardoor op               voorkeur aan wonen op vertrouwde bodem. Vooral in dorpen gaat de
         efficiënte en duurzame manier woonruimte voor jongeren en/of ouderen
                                                                                          voorkeur ernaar uit om in het vertrouwde dorp te blijven wonen. Maar
         gecreëerd kan worden. Tiny houses kunnen ook een optie zijn bij                  niet elke woning is geschikt om aan te passen aan de veranderende
         uitbreiding of CPO.                                                              woonwensen. Daarnaast kennen de Friese dorpen een trend van
         Uitbreiding aan de rand van het dorp                                             “leegstromen”, waarbij voorzieningen in afnemende mate in het dorp
         Uitbreiding betreft nieuwbouw binnen de geografische dorpsgrenzen,               aanwezig zijn. Deze factoren kunnen het thuiswonen lastig maken en op
         maar op een locatie buiten de bestaande bebouwing. De mogelijkheden              de lange termijn zal men ook aspecten missen zoals vitaal blijven, het
         voor uitbreiding zijn grotendeels afhankelijk van lokaal en regionaal            voelen van geborgenheid, veiligheid en gezelschap. Het woononderzoek
         beleid. Dit woningbouwbeleid is erop gericht om het aantal                       in Reduzum laat zien dat ouderen graag in Reduzum willen blijven wonen,
                                                                                          maar dat zij zich zorgen maken over een gebrek aan voldoende geschikte
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                              114
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>                                                                        Factsheet Reduzum
         woningen, ondersteuning en faciliteiten. Om ervoor te zorgen dat           Actiepunten die opgenomen zijn in de woonvisie:
         Reduzum een dorp voor iedereen blijft en ouderen dus in Reduzum
         kunnen blijven wonen, is een integrale aanpak nodig.                           -    Jongeren vanaf 18 jaar en ouderen met een veranderende
                                                                                             woonbehoefte, voorlichten over het belang van inschrijven bij de
         Een interessante mogelijkheid om aan deze behoefte te kunnen voldoen,               woningcorporatie.
         is het creëren van een multifunctionele woonvorm voor ouderen met              -    Mogelijkheden inbreiding onderzoeken.
         geschikte woonruimte. Zo’n leefvorm kan bestaan uit                            -    Mogelijkheden uitbreiding en CPO onderzoeken.
         levensloopbestendige appartementen, aangevuld met bijvoorbeeld een             -    Mogelijkheden levensloopbestendig wonen onderzoeken.
         gezamenlijke ruimte om te ontmoeten, te eten en te bewegen. Een steeds         -    Onderzoeken mogelijkheden tiny houses.
         meer voorkomende woonoplossing is het uitbreiden van deze woonvorm             -    Haalbaarheidsonderzoek en businesscase opzetten om
         met een combinatie van ouderen en jongeren. Deze woonvorm kan op                    bedrijfsvoering eigen woningcorporatie te onderzoeken.
         meerdere manieren tot stand komen, bijvoorbeeld door middel van CPO,           -    Overleggen met de gemeente om wooncontingent te krijgen.
         als onderdeel van een bestaande franchiseformule of in beheer van een
         dorpscorporatie. Reduzum kent meerdere fysieke locaties die zich           Woningbouwbehoefte Reduzum
         daarvoor lenen (inbreiding), terwijl nieuwbouw natuurlijk ook tot de       In de dorpsvisie zijn een aantal mogelijkheden voor woningbouw
         mogelijkheden behoort (uitbreiding).                                       opgenomen. Van belang is dat daarvoor draagvlak is in het dorp. Wij
         Dorpscorporatie                                                            willen initiatieven waarvoor een aangetoonde behoefte bestaat en
                                                                                    draagvlak is in het dorp ondersteunen.
         Om meer grip te krijgen op de huursituatie in het dorp, kan gedacht
         worden aan het opzetten van een eigen woningcorporatie, in de vorm van     Wij kunnen ons voorstellen dat de grootste behoefte bestaat aan
         een vereniging. Hierdoor wordt het dorp minder afhankelijk van de markt.   betaalbare woningen voor jongeren, levensloopgeschikte woningen en
         Als dorpscorporatie beheer je dan een aantal woningen, deze zouden         eventueel bijzondere woonvormen zoals tiny houses of een woongroep.
         bijvoorbeeld van Elkien overgenomen kunnen worden. Voordeel hiervan        Voor bijzondere woonconcepten zien wij ruimte voor circa 6-10
         is dat Reduzum een eigen woonideaal kan realiseren; de vereniging heeft    woningen.
         dan het beheer over de woningen, buurt of straat en kosten. Het
         onderhoud kan binnen eigen dorp behouden blijven, wat tevens voor          Voor de komende tien jaar zien wij ruimte voor circa 8 – 10 nieuwe
         werkgelegenheid zorgt. Financiering voor een eigen dorpscorporatie zou     woningen in bijvoorbeeld een uitleglocatie. De aantallen benodigde
         mogelijk kunnen door een crowdfundingsactie, vergelijkbaar met de          wooneenheden zal moeten worden afgestemd.
         dorpsmolen.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                        115
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Reduzum
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                   116
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>                                                                            Factsheet Stiens
         Geschiedenis van Stiens                                                      De infrastructurele vernieuwingen gaven impulsen aan het dorp en Stiens
                                                                                      groeide ook in de breedte, naar de straatweg en naar het spoor. Na de
         Stiens is een terpdorp dat enkele eeuwen voor het begin van de               annexatie van het zuidertrimdeel in 1943, bleef van Leeuwarderadeel
         jaartelling is ontstaan op een kwelderwal ten oosten van de Boarnstroom.     alleen het noordertrimdeel over en van deze kleine gemeente werd Stiens
         Van de grote reeks terpen ten noorden van Leeuwarden groeide Stiens uit      de hoofdplaats. Het duurde evenwel nog enkele tientallen jaren voordat
         tot het belangrijkste terpdorp. Het was een min of meer radiaal terpdorp     het gemeentehuis ook naar Stiens verhuisde.
         en het rond het kerkhof lopende pad is ondanks de schaalvergroting van
         Smelbrêge en de Piter Jellessingel nog herkenbaar. Het is een van de         Na de oorlog, vooral sinds het midden van de jaren zestig, is Stiens als
         belangrijkste ruimtelijke karakteristieken in de dorpskern, mede omdat       forensenplaats van Leeuwarden sterk gegroeid en als geheel is het dan
         het kerkhof is omzoomd door een drievoudige zoom van linden. Vooral          ook een jonge plaats met een oude kern. Tegen de oostelijke marge van
         het oostelijke segment rond deze kern raakte met radiaal en                  de middeleeuwse dorpskern is aan het einde van de 20ste eeuw een soort
         achterstraten en paden bebouwd.                                              kleinstedelijk plein, het Sint- Vitusplein met winkels ontwikkeld.
                                                                                      (bron:historischcentrumleeuwarden.nl)
         Stiens was ontsloten over de Stienservaart die vanaf de terp eerst bijna
         700 meter naar het zuiden liep om vervolgens in oostelijke richting naar
         de Dokkumer Ee af te buigen. Langs en nabij deze vaart volgden
         ontwikkelingen van woningbouw en bedrijvigheid.
         De oude dijk van de Middelzee ten westen van het dorp is in 1847 tot
         Stiens tot straatweg verbeterd en in 1901 kreeg Stiens ook nog
         spoorverbindingen. In 1901 opende de Noord Friesche Lokaal Spoorweg
         de lijn naar Dokkum en spoedig daarna de lijn over Het Bildt naar
         Barradeel. Beide lijnen deden Stiens aan en het dorp kreeg een station
         1ste klasse en een flink remisegebouw. Het personenvervoer is in 1936
         gestaakt, maar het goederenvervoer voor voornamelijk een
         aardappelexportbedrijf van Leeuwarden-Stiens vv is tot in de jaren
         negentig blijven bestaan. Station en remise staan nog aan de Lutskedyk.
         Deze burger- en herenhuizen, waaronder verschillende
         middengangwoningen, zijn vooral te vinden aan de Lege Hearewei,
         Smelbrêge, Langebuorren en Uniawei.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                         117
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Stiens
         Ontwikkeling van Stiens in kaart                        2000
         1950
                                                                 2019
         1975
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                  118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>                                                                            Factsheet Stiens
         Demografische gegevens
         Bevolkingsontwikkeling                                                        Huishoudens 2020 - Stiens
            Jaartal                                Aantal                              Alleenwonend                       892
            2000                                   7730                                Eenoudergezin                      173
            2005                                   7725
                                                                                       Samen zonder relatie, zonder kind 214
            2010                                   7725
            2015                                   7600                                Samen met relatie, zonder kind     961
            2021                                   7702                                Samen zonder relatie, met kind     202
                                                                                       Samen met relatie, met kind        730
           Bevolking naar leeftijd - Stiens               2018     2020                Overig                              37
           0-9 jaar                                            778      799            Totaal                           3.209
           10-19 jaar                                          934      912
           20-29 jaar                                          644      701
           30-39 jaar                                          795      811             Woningtype 2020 - Stiens           2020
           40-49 jaar                                          924      874             Vrijstaande woningen                    865
           50-59 jaar                                        1155     1152              Twee-onder-een-kap woningen           1025
           60-69 jaar                                        1136     1083              Hoekwoningen                            433
           70-79 jaar                                          795      887             Rijwoningen                             550
           80-89 jaar                                          353      375             Appartementen                           245
           90-99 jaar                                           67       64             Kamer                                     0
           100 jaar en ouder                                     3        3             Ouderen                                  46
                                                                                        Overig                                  117
         Huishoudensontwikkeling                                                        Totaal                                3228
            Jaartal                                Aantal
            2000                                   2815
            2005                                   2940
            2010                                   3050
            2015                                   3120
            2021                                   3243
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                              119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>                                                                            Factsheet Stiens
           Eigendomsverhouding 2020 -                                                     -   Inbreiding: Hege Hearewei: 18 appartementen, planologische
           Stiens                                      2020                                   procedure loopt.
           Sociale huurwoningen                             574                           -   Inbreiding: Lutskedyk: 84 rijwoningen, wordt gerealiseerd.
           Ouderenhuisvesting                                82
           Particuliere huurwoningen                         74
           Koopwoningen                                   2495
                                                                                      Kansen en bedreigingen
                                                                                      Op dit moment is er nog een groeiende bevolking in Stiens. Echter, in de
           Bouwperiode 2020 - Stiens                   2020
                                                                                      jaren ’70 van de vorige eeuw hebben veel inwoners zich in Stiens
           Voor 1920                                        225
                                                                                      gevestigd. Qua verdeling op het gebied van ouderdom is 17% van de
           1920 tot 1945                                    145
                                                                                      inwoners van Stiens ouder dan 70 jaar. Op termijn zal het aantal inwoners
           1945 tot 1970                                    463
                                                                                      en het aantal huishoudens ook in Stiens afnemen. Echter er is nu nog veel
           1970 tot 1990                                  1431
                                                                                      vraag en juist voor de oudere inwoners zal een passend segment
           1990 tot 2010                                    887
                                                                                      beschikbaar moeten zijn. Er zijn een aantal bouwplannen waar
           2010 of nieuwer                                   77
                                                                                      levensloopgeschikte woningen en appartementen worden gerealiseerd.
                                                                                      We zullen analyseren in hoeverre daardoor doorstroming ontstaat,
         Voorzieningen                                                                waardoor starters mogelijkheden krijgen op de woningmarkt in Stiens.
         Diverse basisscholen, supermarkten, sportvoorzieningen, cultureel            De uitdaging is om de juiste woningen toe te voegen, zodat voor iedereen
         centrum, winkelcentrum, bedrijventerrein, maatschappelijke                   een Stiens een passende woning beschikbaar is.
         voorzieningen waaronder zorg.
         Stiens is een voorzieningenkern voor de omliggende dorpen ook buiten
         gemeente Leeuwarden.
         Recente woningbouwontwikkelingen
         Harde en zachte woningbouwplannen
             -    Uitbreidingswijk: Steenslân: 80 kavels verkocht (uitverkocht)
             -    Herbestemming De Skalm, plan is in ontwikkeling
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                          120
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre>                                                                                 Factsheet Stiens
         Resultaten vragenlijst wonen in Stiens                                            Overige informatie
                                                                                               - Door 45 pers/hh (38%) is aangegeven dat de gewenste type
         484 ingevulde vragenlijsten (totaal 3160 huishoudens = 15% respons)                      woning niet in het dorp staat.
                                                                                               - 26 pers/hh die aangeven een koopwoning te zoeken, verwacht
         Verhuiswens
                                                                                                  dat dit niet gaat lukken binnen een jaar door te weinig aanbod in
             - 24,6% (= 119 huishoudens) heeft aangegeven te willen verhuizen.                    koopwoningen met een juiste prijs. 23 daarvan geven aan dat er
             - 18 huishoudens willen zo snel mogelijk, 33 binnen 2 jaar en 68
                                                                                                  geen koopwoningen zijn op de plek war ze willen wonen en 27
                  later.
                                                                                                  daarvan geven aan dat er geen koopwoningen zijn in het
             - 85 hh zoeken een woning in eigen dorp en 34 niet. De locaties
                                                                                                  woningtype die ze zoeken.
                  waar men anders zou willen wonen dan in Stiens is verdeeld, bij
                  specifiek in wordt 5 x Leeuwarden genoemd. Opvallend is dat dit              - 14 pers/hh die aangeven een huurwoning te zoeken, verwacht
                  inwoners zijn van 60 jaar en ouder die dit aangeven.                            dat dit niet gaat lukken binnen een jaar door te weinig aanbod in
             - 84 pers/hh zoeken een koopwoning, 35 pers/hh zoeken een                            geschikte huurwoningen in het woningtype dat degene zoekt. 11
                  huurwoning (18 hiervan willen ook wel in een particuliere                       pers/hh geven aan dat er te weinig aanbod aan huurwoningen in
                  huurwoningen wonen).                                                            het algemeen is.
                                                                                               - 30 pers/hh geven aan wel geïnteresseerd te zijn in een CPO.
         Reden
             -    41 (34,5%) willen verhuizen vanwege hogere leeftijd.                      Antwoorden taak gemeente in woonbehoefte:
             -    38 (32%) willen kleiner wonen.                                               - Geluidsoverlast vliegbasis
             -    37 (31%) zoeken een betere woning.                                           - Overleggen met dorpsbelang/
             -    30 (25%) geven anders aan.                                                   - goed contact met dorp/omwonenden bij plannen
                        o Daarbij wordt een aantal keer aangegeven: dichter bij                - Woningen voor ouderen
                              familie, vanwege geluidsoverlast F35, gelijkvloers/              - Woningen voor starters
                              levensloopgeschikt, etc.                                         - Huurwoningen voor mensen uit het dorp
                                                                                               - Faciliteiten voor de jeugd
         Gewenste type woning                                                                  - Leegstaande winkels herbestemmen naar wonen
             - 41% (49) zoekt een vrijstaande woning
             - 34% (40) zoekt een levensloopgeschikte woning                                Antwoorden open vragen woon- en leefsituatie:
             - 32% (38) zoekt een appartement                                                  - Speeltuinen
                                                                                               - Meer activiteiten en ruimte voor jeugd
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                              121
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre>                                                                            Factsheet Stiens
             -    Onderhoud openbare ruimte                                            Totaal boven 60 jaar:
             -    Verkeersveiligheid en inrichting wegen heeft aandacht nodig.
             -    Woningen voor starters >> mensen uit het dorp, voorkomen dat             -   37 vanwege hogere leeftijd, 30 willen kleiner wonen
                  alles wordt opgekocht door mensen van buiten.                            -   32 zoeken levensloopgeschikte woning, 31 zoeken appartement
             -    Aandacht voor levendigheid centrum, leegstand winkels                    -   34 zoekt koop, 23 zoekt huur
                  voorkomen                                                                -   30 verwachten geen geschikte woning te hebben gevonden
             -    Veiligheid in het algemeen, meer controle en handhaving                      binnen 1 jaar.
             -    Verminderen geluidsoverlast F35
         Opvallend:
         Tussen 60-70 jaar 126 reacties
                                                                                       Informatie over woonbehoefte uit vragenlijst:
             -    Daarvan willen 29 verhuizen (23%), 1 zsm, 6 binnen 2 jaar, 22
                  wanneer een passende woning vrijkomt                                     -   wens voor toevoegen meer levensloopgeschikte woningen/
             -    17 zoeken woning in dorp, 12 buiten dorp (waarvan 4 specifiek in             appartementen
                  Leeuwarden)                                                              -   ook mogelijkheden starters onderzoeken hoe ruimte hiervoor te
             -    15 willen kleiner wonen, 14 wil verhuizen vanwege hoge leeftijd              bieden icm betaalbare woningen
             -    16 willen naar levensloopgeschikte woning, 11 naar appartement           -   invulling Steenslân II? Is er markt voor gezinswoningen/
             -    18 naar koop, 11 naar huur                                                   vrijstaande woningen? Onderzoeken welk woningbouw-
             -    5 mensen die op zoek zijn naar en huurwoning vindt het aanbod                programma hier past met welke aantallen.
                  slecht
         Boven de 70: 140 reacties
             -    Daarvan willen 28 verhuizen
             -    26 zoeken woning in het dorp, 2 niet
             -    23 willen verhuizen vanwege hogere leeftijd
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                       122
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre>                                                                             Factsheet Stiens
         Dorpsvisie Stiens 2022 – 2026                                                 Woningbehoefte Stiens
         Onderstaande tekst is overgenomen uit de dorpsvisie van Plaatselijk           Ten behoeve van het uitbreidingsplan Steenslân II heeft gemeente
         Belang Stiens.                                                                Leeuwarden een onderzoek laten uitvoeren naar de kwalitatieve en
                                                                                       kwantitatieve woningbehoefte in Stiens.
         Visie
                                                                                       Onderstaand zijn de conclusies uit het onderzoek opgenomen.
         Plaatselijk Belang staat op het standpunt dat de bouw van meer
         appartementen en levensloopbestendige woningen die geschikt zijn voor         De woningbehoefte in de periode tot 2031 is geraamd op toevoeging van
         (oudere) senioren dan wel 1-2 persoonshuishoudens gestimuleerd dient          170 woningen (trendscenario). In de huursector ligt er een transformatie-
         te worden. Plaatselijk Belang vindt dat dit zowel in de sociale huur- als in  opgave: er is ruimte voor toevoeging van levensloop geschikte
         de koopsector dient te gebeuren. Voorts is van belang dat de indeling van     huurwoning onder de sociale huurgrens en er is in potentie een klein
         deze woningen of appartementen flexibel is en naar behoefte betrekkelijk      overschot aan (ruime) eengezinswoningen.
         eenvoudig geconverteerd kan worden van senioren naar de jongere 1-2
                                                                                       Er blijft in de komende jaren toevoeging gewenst van grondgebonden
         persoonshuishoudens en vice versa. Potentiële bouwlocaties zijn naar de
         mening van Plaatselijk Belang een mix van locaties zowel in de buurt van      eengezinswoningen. Het gaat hierbij om rijwoningen, twee-onder-een-
         de oude Skalm als in het nieuw te ontwikkelen Steenslân 2.                    kap-woningen en vrijstaande woningen. Daarnaast is er eveneens een
                                                                                       beperkte vraag naar koopappartementen.
         Toekomst
                                                                                       De rapportage is op te vragen bij de gemeente. Ook is de rapportage
         Op deze manier kunnen we Stiens als aantrekkelijke woonplek voor zowel        gedeeld met Plaatselijk Belang Stiens.
         de oudere als de jongere generatie behouden: een dorp met een
         woningvoorraad voor jong en oud gecombineerd met een hoog
         voorzieningenniveau en een goede bereikbaarheid. Verder moet er in
         Stiens aandacht zijn voor de bestaande woonvoorraad. Er dient dan met
         name aandacht te zijn voor energiezuinig wonen.
         .
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                           123
</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Stiens
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                  124
</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre>                                                                            Factsheet Warten
         Geschiedenis van Warten                                                       1975
         Het dorp is ontstaan aan het riviertje het Ald Djip. In 1543 wordt het op
         kaarten reeds aangegeven als Warthna. Omstreeks 900 was er al
         terpbewoning en kwam de naam Wartengahe al voor. Vroeger was
         Warten slechts over water te bereiken. Pas in 1953 kwam de weg naar
         Grou gereed. Vervoer vond daarom over water plaats. Dit is dan ook de
         reden dat de scheepsbouw goed vertegenwoordigd is in het dorp. Waar
         vroeger skouwen en skûtsjes werden gebouwd, worden nu moderne
         zeeschepen gebouwd bij scheepswerf Bijlsma.
         Warten was een dorp van vissers en boeren. Een van de eerste
         zuivelfabrieken 1898 is dan ook in Warten te vinden, de coöperatieve
         stoomzuivelfabriek “Helpt elkander”.
         1950                                                                          2000
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                       125
</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>                                                                           Factsheet Warten
         Demografische gegevens                                                       de 20 en 29 jaar is echter met 38 toegenomen. Dit is de leeftijdscategorie
                                                                                      die zelfstandig gaat wonen en zoekende zijn op de huizenmarkt.
         Bevolkingsontwikkeling
                                                                                      Huishoudensontwikkeling
           Jaartal      Aantal
           2000         985                                                            Jaartal     Aantal
           2005         1010                                                           2000        390
           2010         985                                                            2005        385
           2015         930                                                            2010        380
           2021         924                                                            2015        390
                                                                                       2021        403
          Bevolking - Warten                            2015       2021
          0 t/m 9 jaar                                       100         87            Huishoudens - Warten                 2015     2021
          10 t/m 19 jaar                                     142        109            Alleenwonend                              112        116
          20 t/m 29 jaar                                       93       131            Eenoudergezin                              26         36
          30 t/m 39 jaar                                       97        77            Samen zonder relatie, zonder kind          28         31
          40 t/m 49 jaar                                     124        115            Samen met relatie, zonder kind             89        107
          50 t/m 59 jaar                                     151        177            Samen zonder relatie, met kind             40         42
          60 t/m 69 jaar                                     112        117            Samen met relatie, met kind                82         65
          70 t/m 79 jaar                                       80        79            Overig                                      6          6
          80 t/m 89 jaar                                       29        27            Totaal                                    383        403
          90 t/m 99 jaar                                        2         5
          100 jaar en ouder                                     0
                                                                                       Eigendomsverhouding - Warten         2020
          totaal                                             930        924
                                                                                       Sociale huurwoningen                       94
         Als we kijken naar bovenstaande tabel, dan valt op dat tussen 2015 en         Ouderenhuisvesting                   .
         2021 het aantal kinderen in de leeftijd 0-9 met 13 is gedaald. Ook de         Particuliere huurwoningen            .
         leeftijd 10 – 19 jaar is met 33 kinderen gedaald. Het dorp Warten is          Koopwoningen                              302
         daarmee behoorlijk sterk aan het ontgroenen. Het aantal inwoners tussen       Eigendom onbekend                    .
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                           126
</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>                                                                          Factsheet Warten
         Woningtype                                         Warten                   Voorzieningen
         Woningtype tussenwoning [2019]                         73
                                                                                          -   Openbare basisschool
         Woningtype hoekwoning [2019]                           71
                                                                                          -   Kinderopvang 0 – 13 jaar, inclusief peutergroep
         Woningtype 2/1 kap [2019]                              82
                                                                                          -   Sport: tennis, kaatsen, korfbal
         Woningtype vrijstaand [2019]                          184                        -   Waterrecreatie, oa jachthaven, scheepswerf
         Woningtype onder- of bovenwoning [2019]                 0                        -   Bakkerij, eetcafé, …
         Woningtype flatwoning [2019]                            3
         Woningtype kamerbewoning/wooneenheid [2019]             0
         Woningtype ouderenhuisvesting [2019]                    6                   Resultaten vragenlijst Wonen in Warten, Wergea en Wirdum
         Woningtype overig [2018]                               13
         Woningtype anders/onbekend [2018]                       7                   In totaal 362 ingevulde vragenlijsten.
         Aantal woningen [2018]                                400
                                                                                     Wat opvalt is dat 12,2% en 8,3% uit de leeftijd 18-24 en 25-29 hebben
                                                                                     gereageerd. Voor alle dorpen gezamenlijk is dat percentage is dat
         Bouwjaar                        Warten                                      respectievelijk 4,4% en 4,5%. Bij de leeftijd 60-70 en 70-80 jaar is er in
         Bouwjaar voor 1945                    143                                   verhouding juist minder respons (18,5 tov 24,2 en 8 tov 16,4).
         Bouwjaar 1945-1975                    140
         Bouwjaar 1976-1985                      65                                  9,4% is nog inwonend bij ouders/verzorgers tov 3,4% in alle dorpen.
         Bouwjaar 1986-1995                      23
         Bouwjaar 1996-2005                      13
         Bouwjaar na 2005                        16                                  Specifiek jongeren
         Aantal woningen                       400
                                                                                     Warten en Wergea 15 % tot 24 jaar:
         In 2011/2012 is aan de Rounwei nog een kleinschalig                              -   30 van de 42 wil verhuizen (71%)
         herstructureringsplan ontwikkeld waarbij 6 sociale huurwoningen zijn             -   30% (=9) zo snel mogelijk, 13 binnen nu en 2 jaar, 8 later
         gesloopt en daarvoor 6 duurzame levensloopbestendige woningen voor               -   28 zoeken woning in dorp = 93%
         zijn teruggebouwd. Het laatste uitbreidingsplan van Warten is in 200?
         afgerond.                                                                   T.o.v. totale respons:
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                          127
</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre>                                                                         Factsheet Warten
             -    83 hebben ingevuld in leeftijdsgroep 18 -24                          -   Van de 362 heeft bijna 24% = 86 huishoudens/personen
             -    65% wil verhuizen (= 54)                                                 aangegeven te willen verhuizen
             -    31% zo snel mogelijk (=17)                                           -   18 huishoudens willen zo snel mogelijk, 33 binnen 2 jaar en 35
             -    43% binnen nu en 2 jaar (=23)                                            later
             -    85% wil in eigen dorp blijven >> als je Warten en Wergea er uit      -   62 (72%) willen woning in eigen dorp en 24 (28%) niet. Dat is
                  haalt dan is het 75%                                                     vergelijkbaar met het totaal van alle dorpen. Een aantal willen
                                                                                           graag in een grotere plaats wonen, 2 specifiek in Leeuwarden.
                                                                                    Reden
         Leefbaarheid
                                                                                       -   36% (=31) zoekt een betere woning
         24 huishoudens/personen hebben de sociale woonsituatie met een                -   25% (=25) wil zelfstandig wonen (vergeleken met totaal is 11%)
         onvoldoende beoordeeld.                                                       -   22% (=19) wil groter wonen
                                                                                       -   16% (=14) is reden verandering van gezin
             -    Veel problemen met bepaalde huurders.                                -   16% (=14) wil kleiner wonen (vergeleken met totaal is 26%)
             -    Moeilijk toegang tot huurwoningen voor mensen uit het dorp.          -   16% (=14) vanwege hogere leeftijd (vergeleken met totaal is 25%)
             -    Verkeersoverlast.
                                                                                    Gewenste type woning
             -    Buurt gaat achteruit.
         62 personen hebben aangegeven de woonsituatie mbt voorzieningen met           -   74% (=64) vrijstaand
                                                                                       -   52% (=45) 2^1 kap
         een onvoldoende te beoordelen
                                                                                       -   42% (=36) hoek-/rijwoning
         Redenen die hiervoor worden gegeven zijn:                                     -   22% (=19) levensloopgeschikt
                                                                                       -   14% (=12) appartement
             -    Geen winkels
             -    Te weinig voorzieningen                                           Overige informatie
             -    Onderhoud voorzieningen
                                                                                       -   29 (34%) geven aan dat de betreffende gewenste woning niet in
             -    Slecht busvervoer
                                                                                           het dorp staat
             -    Aangewezen op Leeuwarden
                                                                                       -   63 (73%) zoeken een koopwoning, 23 (27%) een huurwoning. Dat
             -    Veel mensen in huurwoningen zonder binding met dorp
                                                                                           is vergelijkbaar met de resultaten van het totaal.
         Verhuiswens
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                      128
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>                                                                          Factsheet Warten
             -    30 geven aan niet te verwachten de gewenste woning binnen een         -  Woningen voor jongeren
                  jaar te kunnen vinden vanwege geen aanbod in koopwoningen in          -  Betaalbare starterswoningen
                  de goede prijs.                                                       -  Wonen met zorgvoorziening, woonvorm voor ouderen
             -    28 geen aanbod op de plek waar ze willen wonen                        -  Meer overleg dorpsbelang met dorp
             -    23 geen aanbod in gewenste woningtype                                 -  Toename gebruik reguliere woning als recreatiewoning
             -    65% (= 41) wil wel in een CPO, 35% niet                               -  Huurwoningen bij voorrang aan dorpsbewoners
                                                                                        -  Adviseren en stimuleren middels subsidie
         Zoekende huurwoning                                                            -  Onderhoud voetpaden
                                                                                        -  verkeersveiligheid
             -    14 vinden dat er te weinig aanbod is.
             -    10 geven aan dat ze te weinig wachttijd hebben opgebouwd.          Antwoorden open vragen verbetering woon- en leefsituatie:
             -    20 van de 23 geeft een onvoldoende aan het aanbod                     -  voetpaden toegankelijk
                  huurwoningen                                                          -  meer kwaliteit openbaar groen, meer diversiteit
             -    Oa geen aanbod levensloopgeschikt, geen aanbod                        -  behoud school
                  appartementen, wordt vaak genoemd dat er veel huurders van            -  van Warten beschermd dorpsgezicht maken
                  buiten het dorp een woning krijgen toegewezen, meestal een            -  glasvezel
                  kwetsbare doelgroep                                                   -  niet meer parkeren op trottoirs
             -    15 van de 23 willen ook wel in een particuliere huurwoning            -  OV verbinding via Wergea en Warten
                  wonen                                                                 -  Meer leefbaarheid, activiteiten
                                                                                        -  Vervangen oude sociale huurwoningen
         Bewoner huurwoning                                                             -  Meer straatverlichting
                                                                                        -  Mensen die verbonden zijn aan het dorp kans geven om in het
             -    82% (aantal 23) is tevreden over de huurwoning waarin ze wonen           dorp te blijven wonen
             -    Opvallend: 46% (13) wil de huurwoning wel kopen (tov 26%              -  Meer wandelpaden
                  totaal)                                                               -  Speeltuin (in Grut Palma)
             -    46% wil wel meer betalen voor de woning als wooncomfort               -  Meer ruimte voor initiatieven uit het dorp bv gemeenschappelijke
                  verbetert of energielasten lager worden                                  tuin
         Antwoorden taak gemeente in woonbehoefte:
             -    Goed naar bewoners luisteren
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                      129
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre>                                                                          Factsheet Warten
         Wat betekent dit voor Warten?                                               termijn geschikt voor ouderen, maar kunnen op termijn ook door jonge/
                                                                                     alleenstaanden worden bewoond.
         ➢ Met name Wergea en Warten in verhouding grotere vraag naar
             huurwoningen/starterswoningen ivm kinderen die het huis uit willen.     Wanneer niet tijdig woningaanbod beschikbaar komt voor de inwoners
             Voor beide dorpen oplossing zoeken. Betaalbare nieuwbouw is bijna       tussen 20 en 29 jaar, dan zullen zij elders op zoek gaan naar een woning.
             onmogelijk. Zorgen voor doorstroming zodat betaalbare woningen en       Dit zal effect hebben op de bevolkingsopbouw in de toekomst, zij zijn de
             huurwoningen beschikbaar komen.                                         categorie die straks voor nieuwe aanwas in het dorp moet gaan zorgen.
         ➢ Gesprek met Elkien over problematiek huurwoningen. Wellicht ook           Een ander effect zal zichtbaar zijn in de vitaliteit van het dorp, de
             kansen voor verkoop van bezit of een dorpscoöperatie. Gaat
                                                                                     jongvolwassenen zijn nodig om de voorzieningen en activiteiten
             uiteindelijk om een handje vol mensen waar het probleem ligt.
                                                                                     toekomstbestendig te houden.
         ➢ Zorgen voor doorstroming, goede segmenten toevoegen, passend bij
             omvang en karakter van het dorp.
                                                                                     Woningmarktbehoefte in Warten
                                                                                     Momenteel zijn we in gesprek met een ontwikkelaar om te onderzoeken
         Kansen en bedreigingen                                                      of het mogelijk is om aan de noordwestzijde van Warten een
                                                                                     woningbouwplan te ontwikkelen. Vanuit de gemeente vinden we het
         Door de aantrekkelijke ligging aan open vaarwater met verbinding naar
                                                                                     belangrijk dat er een goede toevoeging komt op het bestaande
         Prinses Margrietkanaal en nabij het Nationaal park de Alde Feanen heeft
                                                                                     woningaanbod. De toevoeging moet gericht zijn op de mogelijkheid om
         het dorp potentie om nog wat te groeien.
                                                                                     doorstroming in het dorp tot stand te brengen. Het dorp biedt voldoende
         Het dorp ligt op (elektrische) fietsafstand tot Leeuwarden (13 km) en door  kleinere betaalbare koopwoningen. Door komende jaren circa 12 tot 20
         de nabijheid van de Waldwei ook een goede ontsluiting naar bijvoorbeeld     woningen gefaseerd toe te voegen, hopen we de betaalbare
         Leeuwarden, Drachten en Heerenveen.                                         koopwoningen en vervolgens huurwoningen op de markt te kunnen
                                                                                     brengen.
         Door nieuwe kavels met het vaarwater te verbinden ontstaat een
         aantrekkelijke uitbreiding van het dorp.                                    Daarnaast zien we in Warten ruimte voor herbestemming van bestaande
                                                                                     panden. Wanneer sprake is van herbestemming zien we bij voorkeur een
         Om woonruimte voor nieuwe gezinnen in het dorp te creëren is he             combinatie met een bedrijfsmatige, culturele, maatschappelijke of
         wenselijk om te kijken naar mogelijkheden voor extra aanbod van             horecafunctie. Hiermee wordt bijgedragen aan de vitaliteit van het dorp.
         levensloopbestendige woningen. Deze woningen zijn voor de korte
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                         130
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Warten
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                  131
</pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre>                                                                           Factsheet Weidum
         Geschiedenis van Weidum                                                      De westzijde van de terp wordt, in tegenstelling tot de oostzijde, geheel
                                                                                      door agrarische bebouwing en een daar gelegen particuliere
         Het dorp, ontstaan als een agrarische vestiging in onbedijkt kwelder-        begraafplaats bepaald. De historische kwaliteit van de bebouwing levert
         gebied, ontwikkelt zich in de loop der tijd tot een verhoogde woonplaats     een belangrijke bijdrage aan het karakter van de dorpskom.
         of terp. Wanneer na de aanleg van zeewerende dijken gedurende de late        De kenmerkende dorpsstructuur, in samenhang met de historisch
         Middeleeuwen de bewoningsomstandigheden zich aanmerkelijk verbete-           waardevolle bebouwing levert een beeld van zodanige cultuurhistorische
         ren, vinden ook andere dan de oorspronkelijke agrarische functies een        waarde, dat Weidum is aangewezen als beschermd dorpsgezicht.
         plaats op de terp, waardoor een dichtere bebouwingsstructuur is              (bron: Toelichting aanwijzing beschermd dorpsgezicht, Rijksdienst Monumentenzorg)
         ontstaan.
         De uitgroei van de structuur heeft zich voornamelijk in oostelijke richting
         voltrokken, in eerste instantie direct ten oosten van de kerk, op de terp.
         Opmerkelijk hierbij is de situering van de bebouwing aan een open ruimte
         die, begin 19de eeuw, is afgegraven. In het begin van de 20ste eeuw vindt
         verdere uitbreiding plaats tussen de terp en de dijk.
         De historische ontwikkeling is ook nu nog duidelijk herkenbaar aanwezig
         in de ruimtelijke opbouw van Weidum. Deze ruimtelijke structuur wordt
         hoofdzakelijk bepaald door de rechthoekige open ruimte op de terp,
         waarop het merendeel van de bebouwing, inclusief de kerk, is
         georiënteerd. Ten gevolge van de afgraving zijn er hier opmerkelijke
         hoogteverschillen aanwezig.
         In de ruimtelijke opbouw van het huidige Weidum is de hiervoor
         geschetste ruimtelijke ontwikkeling goed herkenbaar gebleven.
         Kenmerkend is de open ruimte binnen het dorp waar omheen het
         merendeel van de bebouwing is gelegen. Markant is de lagere ligging
         van deze ruimte. De min of meer aaneengesloten bebouwing aan de
         noord- en zuidzijde, de dominante aanwezigheid van de kerk aan de
         westzijde en het grotendeels ontbreken van bebouwing aan de oostzijde
         van deze ruimte, geven de nederzetting een geheel eigen karakteristiek.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                                  132
</pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Weidum
         Ontwikkeling van Weidum in kaart                         2000
         1950
                                                                  2019
         1975
                                                                  (bron: www.topotijdreis.nl)
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                        133
</pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>                                                                                          Factsheet Weidum
         Demografische gegevens
         (Bronnen: https://leeuwarden.incijfers.nl/ en https://friesland.databank.nl/ )
                                                             Bevolking totaal                        Huishoudens 2021 - Weidum         2021
          Bevolkingsontwikkeling                             (Weidum)
                                                                                                     Alleenwonend                            95
          2000                                                                   555
                                                                                                     Eenoudergezin                           16
          2005                                                                   625
                                                                                                     Samen zonder relatie, zonder kind       19
          2010                                                                   605
                                                                                                     Samen met relatie, zonder kind          62
          2015                                                                   580
                                                                                                     Samen zonder relatie, met kind          14
          2021                                                                   550
                                                                                                     Samen met relatie, met kind             41
                                                                                                     Overig                                   5
          Bevolking naar leeftijd - Weidum 2018                             2021
                                                                                                     Totaal                                 252
          0 t/m 9 jaar                                                 57            46
          10 t/m 19 jaar                                               54            56
                                                                                                     Woningtype 2019 - Weidum          2019
          20 t/m 29 jaar                                               60            44
                                                                                                     Vrijstaande woningen                   115
          30 t/m 39 jaar                                               67            71
                                                                                                     Twee-onder-een-kap woningen             49
          40 t/m 49 jaar                                               49            45
                                                                                                     Hoekwoningen                            19
          50 t/m 59 jaar                                               90            83
                                                                                                     Rijwoningen                             17
          60 t/m 69 jaar                                               77            70
                                                                                                     Appartementen                           34
          70 t/m 79 jaar                                               44            60
                                                                                                     Kamer                                    0
          80 t/m 89 jaar                                               38            49
                                                                                                     Ouderen                                 16
          90 t/m 99 jaar                                               25            25
                                                                                                     Overig                                   7
          100 jaar en ouder                                             1               1
                                                                                                     Totaal                                 257
                                                             Huishoudens
          Ontwikkeling huishoudens                           totaal (Weidum)                         Eigendomsverhouding Weidum        2020
          2000                                                                   230                 Sociale huurwoningen                    46
          2005                                                                   260                 Ouderenhuisvesting                      35
          2010                                                                   255                 Particuliere huurwoningen         .
          2015                                                                   255                 Koopwoningen                           173
          2021                                                                   252                 Eigendom onbekend                 .
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                          134
</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 135 ======================================================================

<pre>                                                                            Factsheet Weidum
          Bouwperiode - Weidum                                                         Weidum heeft een actief dorpsleven, de inwoners van het dorp voelen
          Voor 1920                                    59                              zich verbonden. Waar mogelijk segment aanpassen zodat voor alle typen
          1920-1945                                    31                              huishoudens een passend aanbod aanwezig is in het dorp.
          1945-1970                                    66
          1970-1990                                    57
          1990-2010                                    43                              Woningbouwbehoefte Weidum
          2010 of nieuwer                               1
                                                                                       De doorstroming op de huizenmarkt in Weidum stagneert door de druk
                                                                                       op de woningmarkt. Regelmatig krijgt de gemeente vragen van
         Voorzieningen
                                                                                       particulieren om te mogen bouwen voor hun eigen behoefte. Als
             -    Maatschappelijke voorzieningen: woonzorgcentrum Nij Dekama           gemeente staan wij open voor particuliere initiatieven, wanneer de
                  (33 intramurale plaatsen), openbare basisschool, dorpshuis.          behoefte kan worden aangetoond en de gewenste locatie
             -    Sport en cultuur: kaatsen, badminton, muziek, toneel, biljart,       stedenbouwkundig en cultuurhistorisch gezien passend is bij de
                  volksdansen.                                                         historische opbouw van het dorp. Hierover zal overleg moeten
             -    Bedrijvigheid: diverse lokale bedrijven, een aantal heeft zich
                                                                                       plaatsvinden met de stedenbouwkundige van de gemeente.
                  gevestigd in het gezamenlijk bedrijvencentrum.
                                                                                       Binnen de bebouwde kom is er vrijwel geen ruimte voor het toevoegen
                                                                                       van woningen mede vanwege cultuurhistorische waarden. Binnen de
         Kansen en bedreigingen                                                        bebouwde kom zien wij ruimte voor herbestemming van bestaande
                                                                                       panden voor het toevoegen van woningen. Wij zien daarbij ook kansen
         Door de aanwezigheid van Nij Dekama waar 34 aanleunwoningen naast
                                                                                       voor de combinatie met een andere functie, bijvoorbeeld kleinschalige
         de intramurale zorg beschikbaar zijn, heeft Weidum een zorgaanbod die
                                                                                       bedrijvigheid, horeca, cultuur etc.
         breder is dan alleen voor het dorp.
                                                                                       .
         Daarnaast worden er in Nij Dekama diverse activiteiten georganiseerd
         waar ook de dorpsbewoners aan kunnen deelnemen.
         Het dorp Weidum leent zich voor verdere versterking als
         woonservicezone.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                       135
</pre>

====================================================================== Einde pagina 135 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 136 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Weidum
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                  136
</pre>

====================================================================== Einde pagina 136 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 137 ======================================================================

<pre>                                                                               Factsheet Wergea
         Ontstaansgeschiedenis Wergea                                                     Ontwikkeling van Wergea in kaart
         Wergea is als een agrarische nederzetting op een kleine terp tussen              1925
         enkele meren ontstaan. De vaarroutes van Leeuwarden naar Grou
         (Wergeaster Feart) en via Warten naar Groningen (de Foudering) waren
         van belang voor de ontwikkeling van Wergea. Nu hebben de vaarwegen
         vooral een recreatieve functie.
         Langs beide oevers van de oude dorpsvaart is sinds de 16de eeuw
         zoombebouwing ontwikkeld. De goeddeels gesloten bebouwing langs de
         smalle kade van de Kleine Buren dateert uit de jaren rond 1900. Haaks op
         het water kwamen aanvankelijk slechts beperkte buurtjes langs paden en
         wegen, waarvan de Gele Eker de belangrijkste is. Nadat in de tweede helft
         van de 19de eeuw de wegverbinding vanuit Leeuwarden door het dorp
         werd gelegd, kwam er meer bebouwing langs de Kerkbuurt,
         Leeuwarderweg en de Wartensterdyk, waar notabele en kleinere
         burgerwoningen tot stand kwamen. (bron: 36x Leeuwarden, Peter Karstkarel)        1960
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                     137
</pre>

====================================================================== Einde pagina 137 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 138 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Wergea
         1998                                                     Demografische gegevens
                                                                   Jaartal     Aantal inwoners    Aantal huishoudens
                                                                   2000        1710               700
                                                                   2005        1595               660
                                                                   2010        1635               685
                                                                   2015        1680               730
                                                                   2021        1830               786
                                                                   Bevolking naar leeftijd - Wergea   2015      2021
                                                                   0 t/m 9 jaar                            187       193
                                                                   10 t/m 19 jaar                          252       228
                                                                   20 t/m 29 jaar                          144       209
                                                                   30 t/m 39 jaar                          170       217
                                                                   40 t/m 49 jaar                          267       211
         2020                                                      50 t/m 59 jaar                          241       292
                                                                   60 t/m 69 jaar                          241       233
                                                                   70 t/m 79 jaar                          118       173
                                                                   80 t/m 89 jaar                            54       65
                                                                   90 t/m 99 jaar                             5        9
                                                                   100 jaar en ouder                          0
                                                                   Huishoudens - Wergea               2015      2021
                                                                   Alleenwonend                            219       234
                                                                   Eenoudergezin                             67       61
                                                                   Samen zonder relatie, zonder kind         45       68
                                                                   Samen met relatie, zonder kind          169       190
                                                                   Samen zonder relatie, met kind            58       64
                                                                   Samen met relatie, met kind             158       154
                                                                   Overig                                     5       15
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                   138
</pre>

====================================================================== Einde pagina 138 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 139 ======================================================================

<pre>                                                                Factsheet Wergea
                                                                           In Wergea zijn sinds 2010 circa 140 woningen nieuw gebouwd. Dat is
          Woningtype 2020 - Wergea                     2020                terug te zien in het inwonersaantal wat tussen 2010 en 2021 is gestegen
          Vrijstaande woningen                              249            van 1635 naar 1830. De afname in het inwonersaantal tussen 2000 en
          Twee-onder-een-kap woningen                       206            2005 is te wijten aan de herinrichting destijds van de Fricowei e.o. 52 zeer
          Hoekwoningen                                      134            eenvoudige woningen met onderhoudsachterstand zijn destijds
          Rijwoningen                                       161            vervangen door 28 nieuwe woningen.
          Appartementen                                      26
                                                                           Voorzieningen in Wergea
          Kamer                                               0
          Ouderen                                             0            Wergea heeft diverse maatschappelijke voorzieningen: huisartsenpraktijk
          Overig                                             10            met apotheek, osteopathiepraktijk, fysiotherapiepraktijk, basisschool,
          Totaal                                            786            peuterschool, kinderopvang, BSO, dorpshuis, jeugdsoos, Grandcafé,
                                                                           restaurant.
          Eigendomsverhouding - Wergea                 2020
          Sociale huurwoningen                              228            Diverse sportverenigingen: gymnastiek, voetbal, tennis, kaatsen,
          Ouderenhuisvesting                           .
                                                                           volleybal, hardloop, etc. Een dorpssupermarkt, bakker, slager, kapper en
          Particuliere huurwoningen                           9
                                                                           andere diverse dorpswinkeltjes en dienstverlening
          Koopwoningen                                      549
          Eigendom onbekend                            .
          Bouwperiode - Wergea                         2020
          Voor 1920                                         192
          1920 tot 1945                                      48
          1945 tot 1970                                     143
          1970 tot 1990                                     217
          1990 tot 2010                                      94
          2010 of nieuwer                                    92
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                  139
</pre>

====================================================================== Einde pagina 139 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 140 ======================================================================

<pre>                                                                            Factsheet Wergea
         Uitbreidingsplan Grut Palma                                                   kennen en ook doorstroming in het dorp zelf tot stand te brengen. Er zijn
                                                                                       nu relatief veel mensen van buiten Wergea in Grut Palma komen wonen.
         Stedenbouwkundige schets
                                                                                       Een deel van de woningvoorraad van Elkien in het dorp heeft aandacht
                                                                                       nodig. Met het dorp en Elkien zijn we in overleg wat mogelijke
                                                                                       oplossingen kunnen zijn voor de problematiek die ervaren wordt. De flat
                                                                                       aan de B.K. van den Bergstrjitte biedt mogelijkheden voor zowel jongeren
                                                                                       als ouderen.
                                                                                       Resultaten vragenlijst wonen in de dorpen Warten, Wergea en Wirdum
                                                                                       In totaal 362 ingevulde vragenlijsten.
                                                                                            -  Wat opvalt is dat 12,2% en 8,3% uit de leeftijd 18-24 en 25-29
                                                                                               hebben gereageerd.
                                                                                            -  Voor alle dorpen gezamenlijk is dat percentage is dat
                                                                                               respectievelijk 4,4% en 4,5%.
         De laatste uitbreiding van Wergea heeft plaatsgevonden aan de westelijke           -  Bij de leeftijd 60-70 en 70-80 jaar is er in verhouding juist minder
         zijde van het dorp in het plan Grut Palma. Alle kavels zijn uitgegeven.               respons (18,5 t.o.v. 24,2 en 8 t.o.v. 16,4).
                                                                                            -  9,4% is nog inwonend bij ouders/verzorgers t.o.v. 3,4% in alle
         Kansen en bedreigingen
                                                                                               dorpen.
         Door de groei die het dorp de laatste jaren heeft doorgemaakt, wordt de
                                                                                       Specifiek jongeren:
         vergrijzing van de dorpsbevolking opgevangen. Vooral de
         maatschappelijke en sportvoorzieningen hebben hier baat bij. Aan de                -  Warten en Wergea leeftijd tot 24 jaar, 42 reacties.
         andere kant is het dorp erg snel gegroeid en was het vanwege corona                -  71% van de jongeren tot 24 jaar wil verhuizen, dat zijn er 30.
         moeilijk om de nieuwe bewoners bij het dorpsleven in Wergea te                     -  30% van degenen die willen verhuizen, willen zo snel mogelijk,
         betrekken. Indien er plannen komen voor een volgende uitbreiding, dan is              aantal = 9
         een goede fasering ook van belang om de nieuwe bewoners te leren                   -  13 binnen nu en 2 jaar
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                              140
</pre>

====================================================================== Einde pagina 140 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 141 ======================================================================

<pre>                                                                         Factsheet Wergea
             -    8 later                                                              -   Veel mensen in huurwoningen zonder binding met dorp
             -    28 zoeken woning in dorp = 93%
         T.o.v. totaal rapportage (van alle dorpen gezamenlijk):
                                                                                    Verhuiswens
             -    83 hebben ingevuld in leeftijdsgroep 18 -24
                                                                                       -   Van de 362 heeft bijna 24% = 86 huishoudens/personen
             -    65% wil verhuizen (= 54)
                                                                                           aangegeven te willen verhuizen
             -    31% zo snel mogelijk (=17)                                           -   18 huishoudens willen zo snel mogelijk, 33 binnen 2 jaar en 35
             -    43% binnen nu en 2 jaar (=23)                                            later
             -    85% wil in eigen dorp blijven >> als je Warten en Wergea eruit       -   62 (72%) willen woning in eigen dorp en 24 (28%) niet. Dat is
                  haalt dan is het 75%                                                     vergelijkbaar met het totaal van alle dorpen. Een aantal willen
                                                                                           graag in een grotere plaats wonen, 2 specifiek in Leeuwarden.
         Leefbaarheid
                                                                                    Reden
         24 huishoudens/personen hebben de sociale woonsituatie met een
         onvoldoende beoordeeld. Redenen die hiervoor worden gegeven zijn:             -   36% (=31) zoekt een betere woning
                                                                                       -   25% (=25) wil zelfstandig wonen (vergeleken met totaal is 11%)
             -    Veel problemen met bepaalde huurders.                                -   22% (=19) wil groter wonen
             -    Moeilijk toegang tot huurwoningen voor mensen uit het dorp.          -   16% (=14) is reden verandering van gezin
             -    Verkeersoverlast.                                                    -   16% (=14) wil kleiner wonen (vergeleken met totaal is 26%)
             -    Buurt gaat achteruit.                                                -   16% (=14) vanwege hogere leeftijd (vergeleken met totaal is 25%)
         62 personen hebben aangegeven de woonsituatie m.b.t. voorzieningen
                                                                                    Gewenste type woning
         met een onvoldoende te beoordelen.
                                                                                       -   74% (=64) vrijstaand
         Redenen die hiervoor worden gegeven zijn:
                                                                                       -   52% (=45) 2^1 kap
             -    Geen winkels                                                         -   42% (=36) hoek-/rijwoning
             -    Te weinig voorzieningen                                              -   22% (=19) levensloopgeschikt
             -    Onderhoud voorzieningen                                              -   14% (=12) appartement
             -    Slecht busvervoer
             -    Aangewezen op Leeuwarden
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                      141
</pre>

====================================================================== Einde pagina 141 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 142 ======================================================================

<pre>                                                                          Factsheet Wergea
         Overige informatie:                                                            -  Opvallend: 46% (13) wil de huurwoning wel kopen (t.o.v. 26%
                                                                                           totaal).
             -    29 (34%) geven aan dat de betreffende gewenste woning niet in         -  46% wil wel meer betalen voor de woning als wooncomfort
                  het dorp staat                                                           verbetert of energielasten lager worden.
             -    63 (73%) zoeken een koopwoning, 23 (27%) een huurwoning. Dat
                  is vergelijkbaar met de resultaten van het totaal.                 Antwoorden taak gemeente in woonbehoefte:
             -    30 geven aan niet te verwachten de gewenste woning binnen een         - Goed naar bewoners luisteren
                  jaar te kunnen vinden vanwege geen aanbod in koopwoningen in          - Woningen voor jongeren
                  de goede prijsklasse.                                                 - Betaalbare starterswoningen
             -    28 geen aanbod op de plek waar ze willen wonen                        - Wonen met zorgvoorziening, woonvorm voor ouderen
             -    23 geen aanbod in gewenste woningtype                                 - Meer overleg dorpsbelang met dorp
             -    65% (= 41) wil wel in een CPO, 35% niet                               - Toename gebruik reguliere woning als recreatiewoning
                                                                                        - Huurwoningen bij voorrang aan dorpsbewoners
                                                                                        - Adviseren en stimuleren middels subsidie
         Zoekende huurwoning
                                                                                        - Onderhoud voetpaden
             -    14 vinden dat er te weinig aanbod is.                                 - Verkeersveiligheid
             -    10 geven aan dat ze te weinig wachttijd hebben opgebouwd.          Antwoorden open vragen verbetering woon- en leefsituatie:
         Overige opmerkingen:                                                           -  Voetpaden toegankelijk
                                                                                        -  Meer kwaliteit openbaar groen, meer diversiteit
             -    20 van de 23 geeft een onvoldoende aan het aanbod
                                                                                        -  Behoud school
                  huurwoningen.
                                                                                        -  Van Warten beschermd dorpsgezicht maken
             -    O.a. geen aanbod levensloopgeschikt, geen aanbod
                                                                                        -  Glasvezel
                  appartementen, wordt vaak genoemd dat er veel huurders van            -  Niet meer parkeren op trottoirs
                  buiten het dorp een woning krijgen toegewezen, meestal een            -  OV verbinding via Wergea en Warten
                  kwetsbare doelgroep.                                                  -  Meer leefbaarheid, activiteiten
             -    15 van de 23 willen ook wel in een particuliere huurwoning            -  Vervangen oude sociale huurwoningen
                  wonen.                                                                -  Meer straatverlichting
             -    82% (aantal 23) is tevreden over de huurwoning waarin ze wonen.       -  Mensen die verbonden zijn aan het dorp kans geven om in het
                                                                                           dorp te blijven wonen
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 142 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 143 ======================================================================

<pre>                                                                            Factsheet Wergea
             -    Meer wandelpaden                                                     onderzocht worden hoeveel woningen en in welk segment zal worden
             -    Speeltuin (in Grut Palma)                                            gebouwd.
             -    Meer ruimte voor initiatieven uit het dorp bv gemeenschappelijke
                  tuin
         Woningbehoefte Wergea
         Wergea is voor gemeente Leeuwarden een belangrijke kern vanwege de
         aanwezige voorzieningen die ook een functie hebben voor de omliggende
         dorpen. In Wergea is het wenselijk om passend bij de omvang van het
         dorp, diverse woningsegmenten te hebben. In het huursegment zowel
         voor jongeren, gezinnen, alleenstaanden en ouderen voldoende passend
         aanbod. En in het koopsegment voldoende aanbod in betaalbare
         starterswoningen. Voor de komende jaren zien we in een kwantitatieve
         behoefte, met name aan betaalbare starterswoningen en huurwoningen
         ook vaak voor startende jongeren.
         We zien ruimte en behoefte voor levensloopgeschikte of zorggeschikte
         woningen voor ouderen en voor meer (particuliere) huurwoningen voor
         jongeren. Daarvoor zal ook gekeken moeten worden naar de bestaande
         voorraad. We gaan samen met de woningcorporatie en eventueel een
         zorgaanbieder een pilot opzetten om de bestaande voorraad beter
         toegankelijk te maken voor de gewenste doelgroepen.
         In Grut Palma zijn recent de laatste kavels verkocht. Afhankelijk van de
         ontwikkelingen in de woningmarkt kan het gewenst zijn om (op termijn)
         te onderzoeken of een nieuwe uitleglocatie gewenst is. Dan zal ook
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                  143
</pre>

====================================================================== Einde pagina 143 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 144 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Wergea
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                  144
</pre>

====================================================================== Einde pagina 144 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 145 ======================================================================

<pre>                                                                   Factsheet Wirdum-Swichum
         Geschiedenis van Wirdum                                                    laatste ten zuiden van de brug. Achter de Greate Buorren lag de
                                                                                    Zuiderhaven, nu een slootje. In de Greate Buorren zelf was een haven
         Het oorspronkelijke dorpsgebied van Wirdum was zeer omvangrijk. De         vanaf de brug tot ongeveer halverwege de kerk. Verder lag er onder meer
         noordelijke grens lag dicht onder Goutum, de zuidelijke een kilometer ten  nog een haven bij de school aan de Lytse Buorren.
         noorden van Reduzum. Het uiterste oosten grensde aan de Hempenser-
         en Grote Wargaastermeer en de Zwette vormde de westelijke grens. Het       Tot in de negentiende eeuw kon men via de weg Wirdum alleen bereiken
         grondgebied was in de late middeleeuwen sterk vergroot door de             langs de Wytgaardsterweg (nu Legedyk, Marwertsterdyk) en de
         inpoldering van de Middelzee.                                              Werpsterdyk. In genoemde eeuw veranderde er veel. De oude
                                                                                    Rijksstraatweg werd aangelegd en ook de Swichumerdyk. De Tsjaerderdyk
         De Middelzee is hier van groot belang geweest. In de eerste plaats wierp   werd doorgetrokken van Tsjaerd naar de Eagumerdyk en de al bestaande
         de zee een kwelderwal op, waarop men terpen kon bouwen. Later              wegen werden verhard. Bovendien kwam in 1868 de spoorlijn
         maakte de bevolking uiteraard gebruik van het ingepolderde en              Leeuwarden-Zwolle gereed en kreeg Wirdum een station. In onze eeuw
         vruchtbare land. De oude Middelzee is in het landschap nog duidelijk te    kwam die stopplaats weer te vervallen, maar kwamen Rijksweg 32 en de
         herkennen. De dijk liep grotendeels op de plaats waar nu de Brédyk ligt en Wâldwei tot stand.
         qua verkaveling is er een sterk verschil tussen het Aldlân en het Nijlân.
                                                                                    Toen de Legedyk verhard werd en de Swichumerdyk was aangelegd,
         Rond bovengenoemde terpen ontstond een aantal buurschappen,                ontstonden er aan deze straten mogelijkheden tot nieuwbouw. Het dorp
         waarvan Marwert, Tsjaerd, de Werp (met Barrahûs) en Jousmabuorren          heeft er een paar fraaie "pastorie- of rentenierswoningen" aan
         (met de Him) samen met de dorpskern het dorp Wirdum van nu vormen.         overgehouden. In de eerste helft van onze eeuw stokte de woningbouw.
         De dorpskern breidde zich vooral uit naar het westen. We mogen             Huizen uit de jaren-twintig en -dertig komen hier weinig voor. Omstreeks
         aannemen, dat toen de Greate Buorren volgebouwd was tot aan het            1960 kwam de nieuwbouw weer op gang.
         water, de Lytse Buorren ontstond, eerst de zuidzijde en daarna de
         noordkant. In de achttiende en negentiende eeuw ontstond er achter
         deze beide straten een aantal stegen, onder andere de nu gerenoveerde
         Kamp ten zuiden van de Greate Buorren.
         Wirdum is vroeger duidelijk een waterdorp geweest. Niet alleen waren
         alle boerderijen via een vaart bereikbaar, maar ook in het dorp zelf was
         veel water. De Wirdumervaart liep (en loopt) aan de noord-, oost- en
         zuidkant. De Werpstervaart en de Haven liggen aan de westkant, de
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                       145
</pre>

====================================================================== Einde pagina 145 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 146 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Wirdum-Swichum
         Ontwikkeling van Wirdum in kaart                             2000
         1950
                                                                      2019
         1975
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                          146
</pre>

====================================================================== Einde pagina 146 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 147 ======================================================================

<pre>                                                                      Factsheet Wirdum-Swichum
         Laatste ontwikkelingen in Wirdum                                                Bevolking naar leeftijd    2000      2005 2010 2015 2020
                                                                                         0-9 jaar                        205      194     159     168     151
         Momenteel is het plangebied Hikkemieden in ontwikkeling, de eerste fase
                                                                                         10-19 jaar                      180      190     201     183     158
         is nagenoeg volledig verkocht. Onderzocht wordt welk woonsegment in
                                                                                         20-29 jaar                      131      102     112     104     101
         fase 2 gerealiseerd zal worden.
                                                                                         30-39 jaar                      224      187     135     116     133
                                                                                         40-49 jaar                      189      233     229     197     141
                                                                                         50-59 jaar                      143      154     163     203     203
                                                                                         60-69 jaar                      117      133     143     122     137
                                                                                         70-79 jaar                       50       74      84     100     109
                                                                                         80-89 jaar                       18       21      24      43      52
                                                                                         90-99 jaar                         3       1       4       6       3
                                                                                         100 jaar en ouder                  0       0       0       0       0
                                                                                          Huishoudens - Wirdum,
                                                                                          Swichum                         2000     2005    2010    2015    2020
                                                                                          Alleenwonend                         89     101     114     112   135
                                                                                          Eenoudergezin                        19      23      35      40     25
                                                                                          Samen zonder relatie, zonder
                                                                                          kind                                 37      29      37      27     33
         Demografische gegevens                                                           Samen met relatie, zonder kind      116     131     116     130   126
                                                                                          Samen zonder relatie, met kind  .            26      22      44     48
         Bevolking naar leeftijd en geslacht           2000   2005  2010  2015   2020     Samen met relatie, met kind         179     160     151     126   116
                                                                                          Overig                               13      10      11       7      5
         Totaal                                          1.260 1.289 1.254 1.242   1.188
                                                                                          Totaal                              455     480     486     486   488
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                           147
</pre>

====================================================================== Einde pagina 147 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 148 ======================================================================

<pre>                                                                      Factsheet Wirdum-Swichum
           Bouwjaar - Wirdum, Swichum                       2019                     Voorzieningen
          voor 1945                                                165
                                                                                         •    Maatschappelijk: Samenlevingsschool de Doarpsskoalle
          1945-1975                                                153
                                                                                         •    Bedrijven/winkels: supermarkt, autogarage, kapsalon en nog vele
          1976-1985                                                 42
                                                                                              anderen welke verenigd zijn in de ondernemersvereniging De
          1986-1995                                                 53
                                                                                              Schakel.
          1996-2005                                                 51
                                                                                         •    Sport: voetbal, ijsbaan, gymnastiek, dans, volleybal
          na 2005                                                   37
                                                                                         •    Ontmoeting/cultuur: volkstuin, dorpshuis, brassband, kerk
          onbekend                                                    0
          Woningtype - Wirdum, Swichum                 2010      2019                Kansen en bedreigingen
          tussenwoning                                       73         79
          hoekwoning                                         63         67           De ligging van Wirdum nabij Leeuwarden aan de N32 en nabij de N31,
          2/1 kap                                            87         97           met vaarwater door het dorp, biedt potentie om nog te groeien qua
          vrijstaand                                        201       221            bevolking en aantal huishoudens.
          onder- of bovenwoning                               4          5
                                                                                     Wirdum heeft nog ruimte in het bestemmingsplan om uit te breiden met
          flatwoning                                          6         10
                                                                                     woningen, het plan Hikkemieden. Wanneer hierin het juiste segment
          kamerbewoning/wooneenheid                           0          0
                                                                                     wordt toegevoegd kunnen hier zowel starters, gezinnen als ouderen een
          ouderenhuisvesting                                 28         15
                                                                                     plekje krijgen. Hiervoor worden momenteel de plannen uitgewerkt. In het
          overig                                              7          7
                                                                                     woningaanbod willen we voor verschillende doelgroepen, starters,
                                                                                     gezinnen en ouderen woningtypologieën toevoegen. Afhankelijk van de
          Eigendomsverhouding 2020 - Wirdum, Swichum                2020             ontwikkelingen op de woningmarkt gaan we deze gefaseerd realiseren. Bij
          Sociale huurwoningen                                            107        de stedenbouwkundige inrichting zal met elke fase rekening worden
          Ouderenhuisvesting                                        .                gehouden, dat er een goede afronding van het dorp ontstaat.
          Particuliere huurwoningen                                        15
                                                                                     De school is van plan op een Integraal Kind Centrum (IKC) te realiseren.
          Koopwoningen                                                    380
                                                                                     Het bestuur van de school, het dorpshuis De Golle, voetbalvereniging
          Eigendom onbekend                                         .
                                                                                     WWS, de kerk en dorpsbelang onderzoeken de mogelijkheid tot het
          Aantal woningen                                                 502
                                                                                     vormen van een MFC.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                        148
</pre>

====================================================================== Einde pagina 148 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 149 ======================================================================

<pre>                                                                     Factsheet Wirdum-Swichum
         Eventueel vrijkomende locaties kunnen afhankelijk van de                   het aantrekkelijk maken van onze woonomgeving zoals dat de afgelopen
         woningmarktontwikkelingen (in de toekomst) worden ingevuld met een         jaren ook is gedaan met speeltoestellen en de Wirdumerbaai. Dat
         woonfunctie, daarvoor is nader onderzoek nodig.                            stimuleert tot bewegen en ontmoeten en er moet aandacht zijn voor de
                                                                                    wensen en behoeften van de verschillende leeftijdsgroepen welke in de
                                                                                    dorpen wonen.
         Dorpsvisie Wirdum-Swichum 2020-2030 – onderdeel Wonen                      Inwoners van Wirdum en Swichum wonen hier graag. Jongeren willen
         Huidige situatie                                                           graag blijven wonen in de dorpen en ouderen blijven steeds langer thuis
                                                                                    wonen. Het realiseren van levensloopbestendige huizen en creëren van
         Inwoners van Wirdum en Swichum geven aan graag in de dorpen te             betaalbare huurwoningen zijn zaken waar we de komende jaren rekening
         wonen. Er zijn voldoende faciliteiten en de ligging is erg gunstig.        mee moeten houden. Misschien is het opzetten van een multifunctionele
         Dorpsbelang zet zich in en stimuleert sociale cohesie doormiddel van het   accommodatie ook wel een mogelijkheid voor appartementen.
         initiëren van projecten en het stimuleren van en het bijdragen aan
         burgerinitiatieven. Ook Kijkt Dorpsbelang samen met bewoners en            Er ligt voor alle bewoners en huiseigenaren een opgave om huizen waar
         gemeente naar mogelijkheden om het woon- en leefklimaat op peil te         nodig te verduurzamen. Dat zullen we waar mogelijk stimuleren. De
         houden en waar mogelijk te verbeteren.                                     komende jaren hopen we samen met de gemeente te kunnen werken aan
                                                                                    een nieuwe fase van het Hikkemiedenplan. Dat lijkt nodig nu de eerste
         Wensen                                                                     fase zo goed als vol gebouwd is.
         Leefbaarheid hangt nauw samen met sociale samenhang. Het kan worden
         gedefinieerd als het wonen in een prettige omgeving die schoon heel en
         veilig is, met de mogelijkheid om thuis of in de buurt gebruik te maken    VISIE – HOE ZIEN WIJ DE TOEKOMST
         van eenvoudige zorg-, welzijns- en gemaksdiensten. Hieruit volgt dat het   Blijven wonen in het dorp zolang als je dat zelf wilt. Zorgen voor elkaar;
         bevorderen van sociale samenhang en leefbaarheid raakt aan andere          dat is iets waar dorpelingen goed in zijn. Inwoners worden betrokken bij
         sectoren, zoals wonen, ruimtelijke ordening, veiligheid en economie.       projecten uit de zorg en welzijn sector en kunnen zelf aangeven waar
         Accommodaties voor ontmoeting en activiteiten moeten toegankelijk en       behoefte aan is. Ook gezond oud worden en leven is mogelijk in Wirdum
         gericht zijn op een (duurzame) toekomst. Het stimuleren van                en Swichum. Je kan kiezen tussen vele sporten en activiteiten. Onze
         samenwerking zullen wij aanmoedigen. Verder willen wij in Wirdum en        woningen zijn duurzaam. Zowel de oude als de nog te bouwen woningen.
         Swichum sport, spel en beweging stimuleren. Dit willen we bereiken door
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                         149
</pre>

====================================================================== Einde pagina 149 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 150 ======================================================================

<pre>                                                                   Factsheet Wirdum-Swichum
         Woningbehoefte Wirdum
         De volgende fase van het uitbreidingsplan Hikkemieden wordt momenteel
         nader uitgewerkt. Door het juiste segment toe te voegen willen we onder
         andere doorstroming in het dorp tot stand brengen. Maar we zien ook
         kansen voor het aantrekken van gezinnen van buiten het dorp, waardoor
         meer draagkracht ontstaat voor de voorzieningen. Het uitbreidingsplan
         Hikkemieden biedt ruimte voor 36 woningen. Afhankelijk van het
         definitieve stedenbouwkundig plan, is het mogelijk dat dit aantal wordt
         uitgebreid naar 40.
         Op de langere termijn zien we ruimte binnen bestaand bebouwd gebied,
         een en ander is afhankelijk van de eventuele realisatie van een Brede
         school/Multifunctioneel centrum. Dan kunnen er locaties in het dorp
         vrijkomen voor woningbouw.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                      150
</pre>

====================================================================== Einde pagina 150 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 151 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Wirdum-Swichum
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                          151
</pre>

====================================================================== Einde pagina 151 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 152 ======================================================================

<pre>                                                                         Factsheet Wytgaard
         Geschiedenis van Wytgaard                                                   nieuwe straten met huizen ontwikkeld. Wytgaard is een streekdorp met
                                                                                     een nieuwbouwwijk.
         In het gebied dat tot ongeveer in de 13e eeuw gelegen was aan de rand
         van de voormalige Middelzee, is in de 17e eeuw een buurtschap ontstaan      Ontwikkeling van Wytgaard in kaart
         in een rooms-katholieke enclave ten westen van het protestantse dorp
         Wirdum. Het gebied werd in 1485 vermeld als Wytghardera ny land.            1950
         Mogelijk verwijst dat naar een klooster dat er gestaan zou hebben, ook
         wel verklaard als De witte gaarde. De buurtschap bestond uit twee
         kernbuurten en die zijn uiteindelijk met elkaar vergroeid. Langzaam werd
         het zo een dorp. In 1957 werd het dorp zelfstandig, toen het zich officieel
         losmaakte van Wirdum.
                                                                                     1975
         Deze dubbele buurten aan de weg de in 1827 tot rijksstraatweg werd
         verbeterd, bestaat nog steeds als kern van het dorp. Dan staat er vanouds
         nog enge bebouwing aan de Púndyk, de oude weg richting Wirdum. Ten
         westen van de streek werf een moderne, blokvormige kerk neergezet en
         daar kwam in het Nieuwland rondom het grasplein van e nieuwe kerk
         woningbouw tot stand. Aan die zijde zijn in de afgelopen jaren nog enkele
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                    152
</pre>

====================================================================== Einde pagina 152 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 153 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Wytgaard
         2000                                                     Laatste ontwikkelingen in Wytgaard
                                                                  Aan de noordzijde van het dorp is momenteel plangebied Nij Wingerd in
                                                                  ontwikkeling. In het plangebied is nog ruimte voor het toevoegen van 16
                                                                  woningen. Doordat het zorgcentrum een andere locatie heeft gekregen
                                                                  dan vooraf bekend was, is er in het gebied extra ruimte voor het
                                                                  toevoegen van een aantal woningen. Onderstaand het stedenbouwkundig
                                                                  inrichtingsplan voor Nij Wingerd II.
         2019
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                    153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 153 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 154 ======================================================================

<pre>                                                                          Factsheet Wytgaard
         Demografische gegevens
         Bevolkingsontwikkeling                                                      Huishoudens - Wytgaard            2000 2005 2010 2015 2020
                                                                                     Alleenwonend                       67      73 73  85   99
          Jaartal          Aantal
                                                                                     Eenoudergezin                      16      12 13  12    8
          2000             550
          2005             633                                                       Samen zonder relatie, zonder kind 21       24 25  25   25
          2010             591                                                       Samen met relatie, zonder kind     43      57 68  61   62
          2015             586                                                       Samen zonder relatie, met kind      .      18 17  17   17
          2020             576                                                       Samen met relatie, met kind        75      68 53  53   53
                                                                                     Totaal                            229 255 250     256  266
         Bevolking naar leeftijd -
                            Wytgaard 2000              2005 2010 2015 2020
                                                                                     Bouwjaar woningen - Wytgaard
         0-9 jaar                              77       100  75   58   49
                                                                                     voor 1945                          92
         10-19 jaar                            66       78   78   86   67
                                                                                     1945-1975                          70
         20-29 jaar                            74       65   61   54   58
                                                                                     1976-1985                          22
         30-39 jaar                            97       109  73   70   70
                                                                                     1986-1995                          40
         40-49 jaar                            89       97   106  99   80
                                                                                     1996-2005                          32
         50-59 jaar                            61       91   87   90   98
                                                                                     na 2005                               9
         60-69 jaar                            37       45   60   79   85
                                                                                     Totaal                            265
         70-79 jaar                            42       27   28   31   45
         80-89 jaar                             7       19   23   17   19
         90-99 jaar                             0        2    0    2    5             Eigendomsverhouding - Wytgaard         2020
         100 jaar en ouder                      0        0    0    0    0             Sociale huurwoningen                      42
                                                                                      Ouderenhuisvesting                     .
                                                                                      Particuliere huurwoningen              .
                                                                                      Koopwoningen                             223
                                                                                      Eigendom onbekend                      .
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                          154
</pre>

====================================================================== Einde pagina 154 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 155 ======================================================================

<pre>                                                                         Factsheet Wytgaard
          Woningvoorraad - Wytgaard                    2020                         De bevolking is aan het vergrijzen, de ouderen worden steeds ouder. Op
          Vrijstaande woningen                              104                     een gegeven moment komt het moment dat ze niet meer kunnen
          Twee-onder-een-kap woningen                        65                     deelnemen aan het vrijwilligersleven en de dorpsactiviteiten. Dan komen
          Hoekwoningen                                       30                     bepaalde voorzieningen onder druk te staan, zoals de instandhouding van
          Rijwoningen                                        39                     het dorpshuis.
          Appartementen                                       1
                                                                                    Het dorp ligt op fietsafstand tot Leeuwarden (8 km) en heeft door de
          Kamer                                               0
                                                                                    nabijheid van de N31 en de N32 ook een goede ontsluiting naar
          Ouderen                                            21
                                                                                    bijvoorbeeld Leeuwarden, Drachten en Heerenveen. Het dorp heeft nog
          Overig                                              6
                                                                                    planologische ruimte voor het toevoegen van woningen. Door de druk op
          Aantal woningen                                   266
                                                                                    de woningmarkt is het realistisch dat door de gunstige ligging van het
                                                                                    dorp, deze kavels ook interessant zijn voor niet-dorpsbewoners. Uit
         Voorzieningen                                                              eindelijk kan dit leiden tot een mooie afronding van het dorp.
              -   Openbare basisschool: Taeke Jan Roorda Skoalle                    Dorpsvisie Wytgaard 2017 – 2027
              -   Kinderopvang de Lytse Twirre
                                                                                    Hieronder is tekst uit de dorpsvisie Wytgaard opgenomen, voor wat
              -   Toneelvereniging
                                                                                    betreft er een relatie ligt met het onderwerp wonen. Een aantal zaken zijn
              -   IJsvereniging
                                                                                    al opgepakt en uitgevoerd. Ten tijde van het opschrijven van deze visie
              -   Kaatsvereniging
                                                                                    zag de woningmarkt er anders uit dan op dit moment, de tekst is daarom
              -   Volleybalvereniging
                                                                                    niet helemaal meer actueel.
              -   Gezondheidscentrum met huisarts, apotheek fysiotherapeut,
                  buurtzorg                                                         Wonen en woonomgeving
              -   Diverse kleinschalige bedrijven, zoals kapper, bakker.
                                                                                    Huidige situatie en terugblik
         Kansen en bedreigingen
                                                                                    Wytgaard heeft een verscheidenheid aan woningen in alle prijsklassen,
         Het behoud van de school kan onder druk komen te staan. Zoals uit de       maar vooral een tekort aan woningen voor starters en bejaarden. De
         bevolkingsontwikkeling blijkt is het aantal kinderen tussen 0 en 9 jaar    kwaliteit van de woonomgeving wordt getypeerd als “lelijk van buiten,
         gedaald van 100 in 2005 naar 49 in 2020.                                   maar mooi van binnen”. De omgeving Meekeshof is een aandachtspunt.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                         155
</pre>

====================================================================== Einde pagina 155 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 156 ======================================================================

<pre>                                                                           Factsheet Wytgaard
         In 2011 is in Wytgaard een uitbreidingsplan gerealiseerd. In de afgelopen     mogelijkheid is om vanuit het hart van Wytgaard zichtlijnen te maken
         periode zijn vijf kavels verkocht. Uit de huidige verkoop blijkt dat zowel de naar de landerijen en zo een opener en landelijke uitstraling te krijgen.
         nieuwe generatie een plaats heeft gevonden op het nieuwbouwplan,              Om dit project/proces realistisch te maken moet tevens aan de beheers
         maar dat er ook doorstroming in Wytgaard is ontstaan. Hierdoor zijn in        kant gedacht worden. Een denkrichting is om dit te combineren met de
         Wytgaard (huur) woningen vrij gekomen voor starters. Op dit moment zijn       sociaal maatschappelijke kant.
         nog 19 kavels beschikbaar voor woonbebouwing.
                                                                                       Wytgaard wil er zijn voor de ouderen en eenzaamheid. Je zou een sociale
         Toekomstvisie en mogelijkheden                                                groep kunnen opzetten (deels al aanwezig met o.a. het Fersetsje) die zich
                                                                                       op een vast tijdstip verzameld bij het gesubsidieerde zithoekje bij de
         Wonen                                                                         winkel. Vanuit hier worden vrijwilligers ingezet om samen iets te doen
         Voor de komende periode ligt de focus op huisvesting van jongeren en          met ouderen en eenzame mensen. Dit kan onder andere groenbeheer zijn
         senioren in Wytgaard. Voor de jongeren is het belangrijk dat er               met ondersteuning van de gemeente. Een aandachtspunt is hoe Wytgaard
         doorstroom plaats vindt van inwoners uit Wytgaard naar bijvoorbeeld het       in de toekomst omgaat met duurzame energie.
         nieuwbouwplan. Dan komen er betaalbare woningen in Wytgaard vrij.             Wat willen we realiseren
         Een alternatief is om de grotere kavel op de nieuwbouw met een andere
         bestemming beschikbaar te maken voor het zogeheten “Tiny housing              • Een onderzoek naar de mogelijkheden om voor zowel de jongeren als de
         project”. Hierbij worden kleine wooneenheden gemaakt waarin snel en           senioren meer huisvestingsmogelijkheden te geven in Wytgaard. Dit in
         goedkoop zowel een jong stel als een ouder stel plaats kan nemen. De          samenwerking met huurdersorganisatie Elkien en de gemeente.
         financiering zou door de Wytgaarders zelf kunnen worden gerealiseerd,         • Integraal kwaliteitsplan woonomgeving Wytgaard realiseren waarbij de
         waarbij de opbrengsten weer terug gaan naar de financiers. (Oud)              aandacht ligt op:
         Wytgaarders zouden hier voorrang op kunnen krijgen. Naast voorgaande              - Uitstraling Meekeshof verbeteren.
         visie en mogelijkheden moet worden gekeken hoe de verkoop van de                  - Uiterlijke sfeer Buorren verbeteren (inclusief entrees dorp). Dit is
         kavels in het nieuwbouwplan gestimuleerd kan worden.                                  ondertussen uitgevoerd.
                                                                                           - Het betrekken van de schitterende landerijen en boerderijen
         Woonomgeving                                                                          rondom Wytgaard door bijvoorbeeld gebruik te maken van
         Door de Meekeshof een facelift te geven, de uiterlijke sfeer in de Buorren            zichtlijnen vanuit het hart van Wytgaard.
         te vergroten en de entrees meer “smoel” te geven kan Wytgaard ook                 - Betrokkenheid van bewoners bij woonomgeving vergroten
         mooi van buiten worden. Helemaal als dit gecombineerd kan worden met                  (bijvoorbeeld groenbeheer). Dit gebeurt al volop.
         de schitterende landerijen en boerderijen rondom Wytgaard. Een                    - Het gebruik van duurzame energie in Wytgaard stimuleren.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                            156
</pre>

====================================================================== Einde pagina 156 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 157 ======================================================================

<pre>                                                                         Factsheet Wytgaard
         Woningbehoefte Wytgaard
         Zoals bij het onderdeel laatste ontwikkelingen is opgenomen, wordt
         momenteel de laatste fase van het plan Nij Wingerd gerealiseerd.
         Aangezien er meer woningen zijn opgenomen in het nieuwe plan ten
         opzichte van het oorspronkelijke plan, met meer variatie qua
         woonsegmenten, achten wij de huidige plannen voldoende voor de
         komende 10 jaar qua uitbreiding van het aantal woningen in het dorp.
         In het dorp zien we kansen voor herbestemming, denk bijvoorbeeld aan
         het kerkgebouw of het voormalige dorpscafé.
         De bestaande voorraad, dan kijken we naar een deel van de sociale
         woningvoorraad en de rijwoningen, zal in de toekomst aandacht nodig
         hebben. Dit is een segment die naar verwachting straks moeilijker in te
         vullen is en bij krimp van de bevolking wellicht leegstand kan ontstaan.
         We zullen hier aandacht voor hebben, ook in de gesprekken met de
         woningcorporatie.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                      157
</pre>

====================================================================== Einde pagina 157 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 158 ======================================================================

<pre>                                                       Factsheet Wytgaard
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                    158
</pre>

====================================================================== Einde pagina 158 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 159 ======================================================================

<pre>            Bijlage 1. Begrippenlijst typen huishoudens
            Alleenwonend
            Huishoudens waarbij maar één volwassenen ingeschreven staat op het adres.
            Eenoudergezin
            Huishoudens waarbij één volwassenen en één of meerdere kinderen ingeschreven staan op het
            adres.
            Samen zonder relatie, zonder kind
            Huishoudens waarbij twee of meer volwassenen ingeschreven staan op het adres. Tussen deze
            volwassenen is geen relatie geregistreerd.
            Samen met relatie, zonder kind
            Huishoudens waarbij twee volwassenen ingeschreven staan op het adres. Tussen deze volwassenen
            is een relatie geregistreerd. Dit kan gaan om een huwelijk maar bijvoorbeeld ook een geregistreerd
            partnerschap.
            Samen zonder relatie, met kind
            Huishoudens waarbij twee volwassenen en één of meerdere kinderen ingeschreven staan op het
            adres. Tussen de twee volwassenen is geen relatie geregistreerd.
            Samen met relatie, met kind
            Huishoudens waarbij twee volwassenen en één of meerdere kinderen ingeschreven staan op het
            adres. Tussen deze volwassenen is een relatie geregistreerd. Dit kan gaan om een huwelijk maar
            bijvoorbeeld ook een geregistreerd partnerschap.
            Overig
            Huishoudens die niet ingedeeld kunnen worden bij andere groepen. Denk hierbij aan zorginstellingen
            en meerdere gezinnen die samen hetzelfde adres delen.
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                         159
</pre>

====================================================================== Einde pagina 159 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 160 ======================================================================

<pre>         Bijlage 2. Woningbouwaantallen in de dorpen
                                                       Voor     1920 tot  1945 tot    1970 tot     1990 tot     2010 of   Totaal 1920 Sinds 1920 gemiddeld per 10 jaar
           Bouwperiode 2020 - dorpen                   1920     1945      1970        1990         2010         nieuwer   - 2020       toegevoegd (afgerond)
          Lekkum, Miedum, Snakkerburen                       72        46          75           64           31         1          217                                 22
          Goutum                                             48        53          54          371          486      268          1232
          Hempens-Teerns                                     15         6          13           13           43         8           83                                  8
          Wirdum, Swichum                                   137        28          67          150           84       36           365                                 36
          Wytgaard                                           65        27          57           49           58       10           201                                 20
          Wergea                                            192        48        143           217           94       92           594                                 59
          Warstiens                                           7         0           5            0            1         0            6
          Warten                                             78        53          79          141           28       17           318                                 32
          Reduzum                                           113        41          94          135           89         6          365                                 37
          Idaerd-Eagum                                       17        10          12            3            3         1           29                                  3
          Friens                                             16         2           4            7            2         1           16                                  2
          Grou                                              223       253        606           954          471      184          2468                               247
          Jirnsum                                           122        32          79          276           70       21           478                                 48
          Jelsum/Koarnjum                                   113        36          61          109           17         2          225                                 23
          Britsum                                            80        24          53          193           59         5          334                                 33
          Stiens                                            225       145        463          1431          887       77          3003                               300
          Feinsum                                            32         6           6           12            7         6           37                                  4
          Hijum                                              65        11          43           48           19         6          127                                 13
          Alde Leie                                          57         4          17           24           10         5           60                                  6
          Mantgum                                            65        19          26          168          186         1          400                                 40
          Weidum                                             66        32          59           56           43         1          191                                 19
          Jellum/Bears                                       60        14          10           15           11         1           51                                  5
          Jorwert                                            66        13          15           28           11         5           72                                  7
          Hilaard                                            38        10          23           22           21         2           78                                  8
          Húns/Leons                                         37         8           6            2            2         1           19                                  2
          Baard                                              31        14          12           11            7         6           50                                  5
          Easterlittens                                      54        29          44           22           34       11           140                                 14
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                                                 160
</pre>

====================================================================== Einde pagina 160 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 161 ======================================================================

<pre>         Bijlage 3. Huidige planologische ruimte in dorpen
          Dorpen                                         Planologische ruimte
          Lekkum, Miedum, Snakkerburen                   Snakkerburen 2 via Woondoeleinden uit te werken, 2 via Wijzigingsbevoegdheid
          Goutum                                         Onder andere ontwikkeling De Hem
          Hempens-Teerns
          Wirdum, Swichum                                36 Uitwerkingsplan Hikkemieden
          Wytgaard                                       14 Nij Wingerd
          Wergea
          Warstiens
          Warten
          Reduzum
          Grou
          Jirnsum                                        5 (Douwemastrjitte, gesloopt bezit Elkien), 3 Rijksweg 155
          Jelsum/Koarnjum                                1 Oer de Terp, 4 Herbestemming boerderij
          Britsum                                        5 wijzigingsbevoegdheid in bestemmingsplan
          Stiens                                         18 appartementen Hege Hearewei
          Feinsum
          Hijum                                          4 vrijstaande woningen Spoarleane
          Alde Leie
          Mantgum                                        8 vrijstaande woningen, 4 2^1 kap, 9 appartementen, 6 Keuningshof
          Weidum
          Jellum/Bears
          Jorwert
          Hilaard
          Baard
          Easterlittens
          Totaal
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                                                161
</pre>

====================================================================== Einde pagina 161 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 162 ======================================================================

<pre>         Plannen in initiatieffase/ te verwachten plannen:
              -   Warten: 20 Oer de Barten II = uitbreiding
              -   CPO Jorwert in huidige afspraken provincie: 6
              -   Herbestemming schoolgebouw Jorwert, nog geen plan. In combinatie met herbestemming dorpshuis.
              -   Herbestemming schoolgebouw Hilaard: in beginsel ruimte voor 6 wooneenheden
              -   Stiens: Steenslân II circa 70 = uitbreiding, Pieter Jurjenstrjitte circa 28.
              -   Easterlittens: herbestemming schoolgebouw
              -   Baard: initiatief voor 6 kleinere, duurzame woningen
Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen                                                          162
</pre>

====================================================================== Einde pagina 162 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 163 ======================================================================

<pre>Gemeente Leeuwarden | Beleidskader wonen in de dorpen 163</pre>

====================================================================== Einde pagina 163 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 164 ======================================================================

<pre>Gemeente Jeeuwarden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 164 =================================================================

<br><br>