<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Rekenkamer Leeuwarden
                    Nota van bevindingen
Onderzoek naar de jeugdbeschermingsketen in de gemeente Leeuwarden
                              Mei 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Colofon
Samenstelling Rekenkamer Leeuwarden
Voorzitter     : Marlies de Vries
Externe leden : Miranda Domenie
                 Max ten Velde
Secretaris     : Reina Duijtshoff
Telefoon: 058-751 2630
E-mail: rekenkamer@leeuwarden.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>BESTUURLIJKE NOTA REKENKAMER LEEUWARDEN | ONDERZOEK JEUGDBESCHERMINGSKETEN
Inhoudsopgave
1    Aanleiding tot het onderzoek ..................................................................................................2
2    Onderwerp van onderzoek ......................................................................................................3
  2.1     Leeswijzer .......................................................................................................................3
3    Samenvatting van de bevindingen ..........................................................................................4
  3.1     De jeugdbeschermingsketen in Leeuwarden..................................................................4
  3.2     Het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming ...................................................... 5
  3.3     De rol van de raad ...........................................................................................................6
4    Conclusies ................................................................................................................................9
  4.1     Conclusies over de keten ................................................................................................9
  4.2     Conclusies over het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming.............................9
  4.3     Conclusies over de rol van de raad .................................................................................9
5    Aanbevelingen aan de raad ...................................................................................................11
P1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>BESTUURLIJKE NOTA REKENKAMER LEEUWARDEN | ONDERZOEK JEUGDBESCHERMINGSKETEN
1 Aanleiding tot het onderzoek
De verantwoordelijkheid om de veiligheid van jeugdigen te waarborgen, inclusief
jeugdbescherming ligt bij gemeenten. In een gesprek van de rekenkamer met de ambtelijke
organisatie in januari 2024 werd aangegeven dat de gemeente Leeuwarden slechts gedeeltelijk
grip heeft op de toegang tot jeugdbescherming en de ingezette jeugdhulp in het kader van een
beschermingsmaatregel. Er werd ook een spanningsveld geconstateerd tussen de (hoge)
verantwoordelijkheid van de gemeente voor de jeugdzorg en de beperkte bevoegdheden van
de gemeente met betrekking tot jeugdbescherming.
Verder bleek uit een gesprek tussen de raad en de rekenkamer begin 2024 over
jeugdbescherming dat de raad weinig inzicht heeft in de inrichting en het functioneren van de
jeugdbeschermingsketen in de gemeente Leeuwarden. Het was eveneens onduidelijk voor de
raad of en zo ja, hoe hij zijn kaderstellende rol ten aanzien van de inrichting van de
jeugdbeschermingsketen kan inzetten en welke instrumenten en/of bevoegdheden de raad ter
beschikking staan voor het uitoefenen van zijn controlerende taken op het gebied van
doeltreffendheid en doelmatigheid van het gevoerde beleid. Het onderwerp jeugdbescherming
is enkele keren onder de aandacht van de raad gebracht, zoals bij de vaststelling van de Fryske
regiovisie jeugdhulp en de Jeugd Agenda, bij de financiën en bij informatie over het landelijke
programma Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming (hierna: Toekomstscenario).
Het belang van een goed functionerende jeugdbeschermingsketen is groot, allereerst voor de
gezinnen, kinderen en jongeren die ermee te maken krijgen, maar ook in verband met de
aanzienlijke kosten die met beschermingsmaatregelen gepaard kunnen gaan. In de gemeente
Leeuwarden wordt een relatief hoog percentage jeugdigen (kinderen en jongeren)
geconfronteerd met een jeugdbeschermingsmaatregel, namelijk 1,7% in 2024. Ter vergelijking:
in Friesland was dit 1,4% en in heel Nederland 1,0% (op basis van de voorlopige cijfers over
2024 van het CBS).
Voor de rekenkamer was dit voldoende aanleiding een onderzoek te starten naar het
functioneren van de jeugdbeschermingsketen in Leeuwarden, de mogelijke veranderingen
daarin als gevolg van het Toekomstscenario en de mogelijke rol van de raad bij de (nieuwe)
inrichting van de keten en controle op de doeltreffendheid en doelmatigheid in de keten. Het
onderzoek is voor de rekenkamer uitgevoerd door de DSP-groep. Na afronding van het
ambtelijk wederhoor heeft de rekenkamer op de uitkomsten gereflecteerd met de
klankbordgroep van raadsleden die voor dit onderzoek is samengesteld.
P2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>BESTUURLIJKE NOTA REKENKAMER LEEUWARDEN | ONDERZOEK JEUGDBESCHERMINGSKETEN
2 Onderwerp van onderzoek
Onder jeugdbescherming wordt verstaan: het uitvoeren van jeugdbeschermingsmaatregelen en
jeugdreclassering. Dit onderzoek richt zich op de jeugdbeschermingsmaatregelen. Als de
veiligheid en de ontwikkeling van een kind ernstig worden bedreigd en ouders hun
pedagogische verantwoordelijkheid niet (kunnen) nemen, kan de rechter een
jeugdbeschermingsmaatregel opleggen. De jeugdbeschermingsmaatregelen worden uitgevoerd
onder verantwoordelijkheid van Gecertificeerde Instellingen (hierna: GI’s).
Dit onderzoek gaat in op de jeugdbeschermingsmaatregelen die in het zogenaamde gedwongen
kader tot stand komen en de uitvoerders van deze maatregelen. Daarnaast zijn de organisaties
die betrokken zijn bij het gezin en de jeugdigen voorafgaand aan het opleggen van een
maatregel, en wanneer een maatregel is beëindigd, bij het onderzoek betrokken. Dit deel van
de jeugdbescherming speelt zich af in het zogenoemde vrijwillige kader.
2.1 Leeswijzer
In deze bestuurlijke nota is eerst een samenvatting van het rapport van bevindingen (bijlage 1)
opgenomen (hoofdstuk 3). Na de samenvatting volgen de conclusies (hoofdstuk 4). De
samenvatting en conclusies zijn opgesteld aan de hand van de volgende drie centrale
onderzoeksvragen:
     1. Hoe zit de jeugdbeschermingsketen in de gemeente Leeuwarden in elkaar? Hoe
         functioneert deze keten nu?
     2. Welke veranderingen zijn er op grond van het Toekomstscenario kind- en
         gezinsbescherming en de pilots die in dat kader plaatsvinden te verwachten en waar
         zijn aanpassingen nodig en/of gewenst in de Leeuwarder jeugdbeschermingsketen? En
         hoe verhoudt de situatie in Leeuwarden zich tot die in andere regio’s en/of het
         landelijke beeld?
     3. Waar kan de Leeuwarder raad zijn invloed uitoefenen om tot een beter functionerende
         jeugdbeschermingsketen te komen en wat heeft de raad daarvoor nodig?
Na de conclusies volgen de aanbevelingen aan de raad (hoofdstuk 5).
P3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>BESTUURLIJKE NOTA REKENKAMER LEEUWARDEN | ONDERZOEK JEUGDBESCHERMINGSKETEN
3 Samenvatting van de bevindingen
3.1 De jeugdbeschermingsketen in Leeuwarden
De jeugdbeschermingsketen in Leeuwarden bestaat uit een complex netwerk van lokale en
regionale organisaties die samenwerken om de veiligheid en ontwikkeling van jeugdigen te
waarborgen. De gemeente Leeuwarden heeft hierin een centrale rol als verantwoordelijke voor
de toegang, inkoop en coördinatie van jeugdhulp, en werkt samen met 17 andere Friese
gemeenten via Sociaal Domein Friesland (hierna: SDF).
Inrichting en toegang
Lichte opvoedhulp is ondergebracht bij Amaryllis (wijkteams). Bij complexere problematiek
verwijst Amaryllis door naar het Jeugdexpertteam (JET), dat fungeert als toegangspoort tot
vrijwillige specialistische hulp voor jeugdigen. Veilig Thuis beoordeelt meldingen van
kindermishandeling of onveiligheid en kan samen met het JET een verzoek tot onderzoek
indienen bij de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK). Als vrijwillige hulp niet volstaat,
adviseert de RvdK de kinderrechter over het opleggen van jeugdbeschermingsmaatregelen.
Uitvoering jeugdbescherming
De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van jeugdbeschermingsmaatregelen ligt bij drie
GI’s: Regiecentrum Bescherming en Veiligheid, William Schrikker Stichting (voor LVB-
problematiek) en het Leger des Heils (voor complexe situaties). Zij mogen hulp indiceren voor
kinderen, maar niet voor ouders. De GI's voeren de hulpverlening niet zelf uit, maar schakelen
gecontracteerde aanbieders in. In Friesland zijn ongeveer 180 aanbieders actief.
Functioneren van de keten
De samenwerking binnen de keten wordt over het algemeen positief beoordeeld: er zijn korte
lijnen en er is grote betrokkenheid en bereidheid tot samenwerking. Ketenpartners waarderen
de inkoop en het contractmanagement van GI’s door SDF en er zijn duidelijke sturingsafspraken.
Wel is er sprake van onduidelijkheid over de rolverdeling tussen het JET en Amaryllis, wat leidt
tot vertragingen en dubbele overdrachten. Vooral het JET wordt door veel ketenpartners als
een extra schakel gezien die de keten onnodig complex maakt. Andere belangrijke genoemde
knelpunten zijn:
     •    Tijdige hulp blijft achter door wachtlijsten, een lange keten, en problemen met het
          tijdig opschalen vanuit het vrijwillig kader (zowel te vroeg als te laat komt voor).
     •    Passende hulp blijft achter door complexe casuïstiek, tekort aan verblijfsplekken, te
          weinig alternatieven voor gesloten jeugdzorg en te weinig crisisplekken.
     •    Regieproblemen rondom overgangsfases (zoals van vrijwillig naar gedwongen kader, of
          van jeugdwet naar Wmo) veroorzaken hiaten in zorgcontinuïteit.
     •    Personeelswisselingen breed in de keten, en specifiek bij het JET, zorgen voor verlies
          van informatie, frustratie bij gezinnen en afname van vertrouwen.
P4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>BESTUURLIJKE NOTA REKENKAMER LEEUWARDEN | ONDERZOEK JEUGDBESCHERMINGSKETEN
    •    Informatievoorziening en overdracht schieten soms tekort; het feitenonderzoek door
         de Raad voor de Kinderbescherming, Veilig Thuis en GI’s is niet altijd zorgvuldig.
    •    Toezicht door gemeenten verloopt via SDF en is vooral gericht op contractuele
         afspraken; invloed op inhoudelijke keuzes van de GI’s is door wetgeving beperkt.
3.2 Het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming
Het huidige jeugdbeschermingsstelsel in Nederland is gefragmenteerd en complex. Kinderen en
gezinnen worden geconfronteerd met een ‘estafettemodel’, waarbij meerdere organisaties na
elkaar onderzoek doen en hulp verlenen. Dit leidt tot herhaalde vertelmomenten, gebrek aan
regie, en onvoldoende passende, tijdige hulp. Het landelijke programma Toekomstscenario,
gestart in 2021, streeft naar een eenvoudiger en meer samenhangend systeem. Het
Toekomstscenario is gebaseerd op vier basisprincipes. Deze basisprincipes worden door alle bij
de jeugdbescherming betrokken partijen, zowel landelijk als in de gemeente Leeuwarden,
gedragen.
De vier basisprincipes van het Toekomstscenario:
    1. Gezinsgericht: ondersteuning voor het hele gezin, gericht op versterking in plaats van
         ingrijpen.
    2. Rechtsbeschermend en transparant: duidelijke, eerlijke besluitvorming met inspraak
         voor ouders en kinderen.
    3. Eenvoudig: minder schakels, één vast contactpersoon per gezin, en een begrijpelijk
         stelsel.
    4. Lerend: continue verbetering door praktijkervaringen en evaluaties.
In de toekomst moeten lokale teams een centrale rol spelen met één vast gezicht voor het
gezin. Een nieuw Regionaal Veiligheidsteam (RVT) bundelt taken van GI’s, Veilig Thuis en de
Raad voor de Kinderbescherming, onder decentrale aansturing. Wetgeving en uitvoering
worden voorbereid tot uiterlijk 2030. GI’s hebben zich begin 2025 uit het landelijke programma
teruggetrokken, maar blijven lokaal meewerken. In april 2025 heeft ook Veilig Thuis zich
teruggetrokken uit het programma. Zowel de GI’s als Veilig Thuis zijn het eens met de
inhoudelijke koers van het programma, maar vinden dat het programma te veel gericht is op
organisatievorming en te weinig op inhoud. De organisaties ervaren te weinig ruimte voor een
breder gesprek over wat écht nodig is voor een betere aanpak van huiselijk geweld en
kindermishandeling. Het is nu (juni 2025) nog onduidelijk wat dit betekent voor het verdere
verloop van het landelijke programma.
Proeftuinen en ervaringen
De basisprincipes van het Toekomstscenario zijn het vertrekpunt voor het ontwikkelen van
nieuwe werkwijzen in de regio’s. In 13 landelijke proeftuinen wordt geëxperimenteerd met
nieuwe werkwijzen. De regio Friesland nam deel met het Multi Expertise Team (MET).
Deelnemende gezinnen hoefden hun verhaal slechts één keer te doen, wat leidde tot meer
vertrouwen en vaak het voorkomen van dwangmaatregelen. Professionals ervoeren betere
P5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>BESTUURLIJKE NOTA REKENKAMER LEEUWARDEN | ONDERZOEK JEUGDBESCHERMINGSKETEN
samenwerking, meer tijd voor gezinnen, en meer maatwerk. Toch bleken juridische
beperkingen (zoals het delen van dossiers in de keten) een knelpunt. Daarnaast vindt sinds
september 2024 vanuit het regionaal programma Toekomstscenario Fryslân een pilot plaats in
gemeente Smallingerland, gericht op gezinshulp, waarin de focus wordt verlegd van jeugdzorg
naar gezinszorg.
Fries programma en Leeuwarder praktijk
Friesland vertaalde het Toekomstscenario naar een eigen programma (2023–2026), met focus
op ketenversterking, aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties en versterking van
gebiedsteams. In Leeuwarden is dit opgenomen in de Jeugdagenda 2024–2028. Belangrijke
lokale acties zijn het versterken van het Jeugdexpertteam (JET), het instellen van één vaste
contactpersoon per gezin en de pilot Zicht op Veiligheid (samenwerking JET en Regiecentrum).
Leeuwarden beoogt hiermee steeds meer te werken volgens de basisprincipes van het
Toekomstscenario.
     •   Om beter gezinsgericht te kunnen werken, zet Leeuwarden in op het verstevigen van
         de wijkteams, het toepassen van de verklarende analyse, de inzet op gezinszorg in
         plaats van alleen jeugdzorg en het eerder in de keten inzetten van expertise over
         veiligheidsvraagstukken.
     •   Met het gebruik van begrijpelijke taal en de inzet van onafhankelijke
         cliëntondersteuning zet Leeuwarden in op meer rechtsbescherming en transparantie.
         Het werken met één dossier per gezin bleek (nu nog) niet mogelijk, vanwege de
         inrichting van systemen en beperkende wetgeving.
     •   Leeuwarden heeft nog geen aanpak voor het vereenvoudigen van de keten, waarmee
         één vaste professional per gezin dichterbij komt.
     •   Positieve ervaringen met pilots en samenwerking hebben bijgedragen aan het lerend
         vermogen van deelnemende gemeenten, waaronder Leeuwarden. Verbreding van
         succesvolle pilots naar andere gemeenten staat gepland.
De verklarende analyse
De gemeente Leeuwarden positioneert de verklarende analyse als een centraal instrument
binnen de ontwikkeling naar het Toekomstscenario. Met de verklarende analyses adresseren
ketenpartners niet enkel symptomen (zoals gedragsproblemen van een kind), maar analyseren
zij gezamenlijk en integraal welke onderliggende factoren binnen het gezinssysteem aan de
symptomen bijdragen. De verklarende analyse wordt gezien als een antwoord op meerdere
structurele knelpunten in de huidige jeugdbeschermingsketen, waaronder gebrekkige
informatieoverdracht, versnipperde regievoering, tegenstrijdige beoordelingen en het
ontbreken van een gedeeld vertrekpunt voor hulpverlening.
3.3 De rol van de raad
De gemeenteraad heeft ook ten aanzien van de inrichting en het functioneren van de
jeugdbeschermingsketen een kaderstellende, controlerende en volksvertegenwoordigende rol.
De raad bepaalt binnen haar wettelijke verantwoordelijkheden en bevoegdheden de
P6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>BESTUURLIJKE NOTA REKENKAMER LEEUWARDEN | ONDERZOEK JEUGDBESCHERMINGSKETEN
beleidsmatige, financiële en organisatorische kaders en controleert of het beleid goed wordt
uitgevoerd. Ten aanzien van de jeugdbeschermingsketen heeft de raad specifiek een taak en rol
bij:
     •   Het vaststellen van de beleidskaders: waaronder de Regiovisie en de Jeugd Agenda
         2024-2028, en hoe de toegang (VT en JET), signalering, samenwerking en uitvoering
         binnen de jeugdbeschermingsketen geregeld wordt.
     •   Het beslissen over samenwerking en regionale afstemming: de inrichting van de
         samenwerking in de regio (SDF) en de regionale afspraken over de afstemming tussen
         VT, gebiedsteams, GI’s en RvdK.
     •   Het sturen op toegankelijkheid en kwaliteit: hoe krijgen kinderen en ouders toegang tot
         jeugdbescherming en de kaders vaststellen voor de kwaliteit van de jeugdbescherming
         zoals wachttijden en dossiervorming.
     •   De begroting en financiën: de gemeenteraad stelt de begroting vast en bepaalt hoeveel
         geld er naar de jeugdzorg (inclusief de jeugdbescherming) gaat. De gemeenteraad
         beslist over de gehanteerde bekostigingsmodellen, zoals subsidies, aanbestedingen en
         contracten met jeugdzorgaanbieders.
     •   De toewijzing van middelen en prioriteiten: de gemeenteraad bepaalt of extra
         middelen worden ingezet, bijvoorbeeld voor uitbreiding van de sociale wijkteams of
         extra ondersteuning voor ouders.
     •   Het controleren van financiële doelmatigheid: de gemeenteraad controleert of het
         beschikbare budget effectief en efficiënt wordt besteed. De gemeenteraad kan
         bezuinigingen of herverdeling van middelen eisen als blijkt dat de jeugdbescherming
         niet goed functioneert.
     •   De evaluatie van beleid en uitvoering: de gemeenteraad beoordeelt of de
         beleidsdoelen worden gehaald en of de jeugdbescherming effectief werkt. Zo kan de
         raad onder meer de gemeente, de lokale keten, de GI’s en de jeugdhulpaanbieders
         aanspreken als zij afspraken tussen gemeente en partners niet nakomen, toezicht
         houden op de kwaliteit en de toegang tot de jeugdhulp en de raad kan het college
         vragen om monitoring en evaluaties en om specifieke rapportages over knelpunten in
         de jeugdbescherming.
In het kader van dit onderzoek is gekeken naar de stukken die in de gemeenteraad zijn
besproken met betrekking tot de jeugdbescherming in brede zin tussen december 2022 en
december 2024. Op grond daarvan stelt de rekenkamer vast dat het onderwerp
jeugdbescherming, in het bijzonder het functioneren van de jeugdbeschermingsketen, geen
apart onderwerp is dat aan de orde komt in de gemeenteraad. Over het onderwerp vindt in de
raad niet of nauwelijks discussie plaats. De laatste keer dat een vraag is gesteld, specifiek over
de jeugdbeschermingsketen, was in januari 2019 over de kostendekkende tarieven in de
jeugdbescherming en jeugdreclassering. De raad maakte beperkt gebruik van de mogelijkheden
om zelf informatie te vragen over de problemen in de jeugdzorg en het functioneren van de
P7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>BESTUURLIJKE NOTA REKENKAMER LEEUWARDEN | ONDERZOEK JEUGDBESCHERMINGSKETEN
jeugdbeschermingsketen. De raad stelt wel vragen die het thema raken, zoals over gesloten
jeugdhulp, de tekorten op jeugd en jeugdhulp in meer algemene zin.
Het College (en beleidsadviseurs en SDF) informeerden de raad via raadsbrieven,
kwartaalbrieven en informatiebijeenkomsten. Zo zijn er voorafgaand aan de vaststelling van de
Regiovisie en de Leeuwarder Jeugd Agenda meerdere informatiebijeenkomsten georganiseerd
waarin de raadsleden werden geïnformeerd over de landelijke en regionale ontwikkelingen en
was er ruimte voor vragen en het aandragen van aandachtspunten voor de beleidsontwikkeling.
Veel andere informatie, bijvoorbeeld in de vorm van jaarverslagen en kwartaalrapportages van
ketenpartners, is wel beschikbaar, maar wordt niet besproken met de raad.
Volgens respondenten van de gemeente, SDF en organisaties in de jeugdbeschermingsketen
hebben raadsleden over het algemeen weinig kennis of expertise over jeugdbescherming en de
jeugdbeschermingsketen. De jeugdbeschermingsketen is ook een zeer complex onderwerp,
waarbij de ontwikkelingen zich voornamelijk op regionaal niveau afspelen.
De raad heeft wel de beleidskaders vastgesteld zoals de Regiovisie en de Leeuwarder Jeugd
Agenda 2024-2028. Hierin wordt de jeugdbescherming wel genoemd, zonder dat daaraan veel
aandacht wordt besteed. Ook heeft de raad ingestemd met de pilot Zicht op Veiligheid.
P8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>BESTUURLIJKE NOTA REKENKAMER LEEUWARDEN | ONDERZOEK JEUGDBESCHERMINGSKETEN
4 Conclusies
4.1 Conclusies over de keten
De jeugdbeschermingsketen in de gemeente Leeuwarden is goed georganiseerd en kent sterke
overlegstructuren. Tegelijkertijd is de keten – mede door de positionering van het JET als
aanvullende schakel – complexer ingericht dan in andere Friese gemeenten. Verschillende
ketenpartners geven aan dat deze extra laag de samenwerking bemoeilijkt, met name op het
gebied van regievoering, informatievoorziening en overdracht. Daarnaast spelen al langer
bekende knelpunten, zoals het ontbreken van tijdige en passende hulp, personeelstekorten en
frequente wisselingen, en de beperkte sturingsmogelijkheden op het handelen van GI’s. Deze
factoren samen onderstrepen de noodzaak tot verdere versterking van de ketensamenwerking
en bestuurlijke regie.
4.2 Conclusies over het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming
De basisprincipes van het Toekomstscenario worden breed gedeeld in de keten. De eerste
resultaten van proeftuinen zijn positief, hoewel ontoereikende systemen en wet- en regelgeving
optimale informatiedeling in de weg staan.
Hoewel de jeugdbeschermingsketen in Leeuwarden op papier goed is georganiseerd en beschikt
over stevige overlegstructuren, blijkt in de praktijk dat het bestaan van het JET als extra schakel
in de toegang tot jeugdhulp en -bescherming op gespannen voet staat met de basisprincipes
van het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Waar het toekomstscenario pleit voor
eenvoud, eenduidige regie, transparantie en vooral gezinsgericht werken, leidt de positionering
van het JET tot extra complexiteit, versnipperde verantwoordelijkheden en vertraging in de
hulpverlening. Bovendien wordt het JET door verschillende ketenpartners ervaren als niet goed
afgestemd op andere schakels in de lokale keten. Daarmee vormt het JET eerder een
belemmering dan een versterking van de beweging naar integraal, gezinsgericht en
samenhangend handelen.
Met de verklarende analyse beoogt Leeuwarden een versterking van de samenwerking, een
kortere doorlooptijd van trajecten en een verschuiving van kindgerichte naar gezinsgerichte
ondersteuning - in lijn met de basisprincipes van het toekomstscenario. Tegelijkertijd bleek uit
het ambtelijke wederhoor dat Amaryllis niet betrokken wordt bij de training of toepassing van
de verklarende analyse. Dit roept vragen op over de consistentie van de huidige implementatie
met de doelstelling van breed gedragen, integrale samenwerking binnen de lokale keten. Het
ontbreken van betrokkenheid van Amaryllis lijkt daarmee op gespannen voet te staan met het
gezinsgerichte uitgangspunt dat het toekomstscenario centraal stelt.
4.3 Conclusies over de rol van de raad
Hoewel de formele bevoegdheden van de gemeenteraad op het gebied van jeugdbescherming
aanzienlijk zijn – met name in het kaderstellen, controleren en het bepalen van budgetten –
blijkt uit het onderzoek dat raadsleden deze rollen in de praktijk beperkt invullen. De raad heeft
afgelopen jaren weinig gesproken over specifiek de jeugdbescherming en het functioneren van
de jeugdbeschermingsketen. De raad heeft nauwelijks vragen gesteld aan het college. Het
P9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>BESTUURLIJKE NOTA REKENKAMER LEEUWARDEN | ONDERZOEK JEUGDBESCHERMINGSKETEN
kennisniveau van de raad met betrekking tot de jeugdbescherming is beperkt en de directe
invloed op het reilen en zeilen van de keten wordt als gering ervaren, omdat veel beslissingen
regionaal, in afstemming met de andere Friese gemeenten worden genomen.
Uit de reflectiesessie met de klankbordgroep van raadsleden lijkt de beperkte invulling van de
rollen niet te wijten aan een gebrek aan betrokkenheid, maar eerder aan een combinatie van
andere factoren: een diffuse informatiepositie, een complexe en gefragmenteerde keten, en
een beperkte uitnodigende houding vanuit het college en de betrokken organisaties.
Raadsleden geven aan vaak afhankelijk te zijn van eigen initiatief om geïnformeerd te blijven, en
ervaren dat zij onvoldoende worden meegenomen in ontwikkelingen rond jeugdbescherming.
P 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>BESTUURLIJKE NOTA REKENKAMER LEEUWARDEN | ONDERZOEK JEUGDBESCHERMINGSKETEN
5 Aanbevelingen aan de raad
De gemeenteraad van Leeuwarden beschikt over formele bevoegdheden om kaders te stellen
voor het lokale jeugdbeleid, inclusief de inrichting van toegang, samenwerking en uitvoering in
de jeugdbeschermingsketen. Hoewel de keten in Leeuwarden op veel onderdelen goed
functioneert – met korte lijnen, duidelijke overlegstructuren en goede sturingsafspraken –
blijven er structurele knelpunten bestaan, onder meer op het gebied van samenwerking,
informatieoverdracht en regievoering. Tegelijkertijd wordt de raad geconfronteerd met een
complex en veranderlijk speelveld: de basisprincipes van het landelijke Toekomstscenario kind-
en gezinsbescherming worden weliswaar breed onderschreven, maar de implementatie ervan
vergt tijd en wordt beïnvloed door onzekerheden in landelijk beleid en financiering.
Tegen deze achtergrond adviseert de rekenkamer de raad om haar kaderstellende en
controlerende rol op dit dossier nadrukkelijker in te vullen, met de volgende aanbevelingen:
  Aanbeveling 1 | Ga het gesprek aan over richting en rol
Bepaal als raad, in gezamenlijkheid, hoe u zich wilt verhouden tot het thema jeugdbescherming
in de komende jaren. Waar wilt u actief op sturen? Waarover wilt u het gesprek aangaan met
het college? En welke externe partners zou u daar structureel bij willen betrekken? Door hier
met elkaar richting in te bepalen, ontstaat een steviger basis voor kaderstelling en controle.
  Aanbeveling 2 | Leg meer focus op samenwerking in de keten
Investeer specifiek in het stellen van kaders voor samenwerking binnen de lokale keten, met
bijzondere aandacht voor de relatie tussen GI’s, wijkteams en het JET. De basisprincipes van het
Toekomstscenario – eenvoud, gezinsgerichtheid, regie en transparantie – zijn sterk verbonden
aan de kwaliteit van deze samenwerking. Juist op dit punt ligt er ruimte voor de raad.
  Aanbeveling 3 | Versterk de informatiepositie voor controle en bijsturing
Maak met het college afspraken over structurele terugkoppeling over de voortgang van de
implementatie van het Toekomstscenario, of breder: de mate waarin wordt gewerkt volgens de
gedeelde basisprincipes. Dit versterkt uw controlerende rol, en zorgt ervoor dat de raad tijdig
kan signaleren, bijsturen en het gesprek aangaan over ontwikkelingen in de keten.
P 11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>