<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Leeswijzer:

   Deze lijst bevat voorbeelden van inspanningen. Dit wil niet zeggen dat deze lijst vast ligt. De ervaring leert, dat we al doende leren. In samenwerking met
    anderen komen we mogelijk op betere en/of andere manieren. En we worden soms ingehaald door de praktijk en/of de actualiteit waardoor we onze
    inspanningen moeten bijstellen. Met andere woorden: We monitoren ons beleid op effecten voor inwoners (outcome - wat merken de inwoners er van). HOE
    we deze effecten bereiken, is niet in beton gegoten.
   De uitvoering van de doe-agenda (inspanningen) gebeurt binnen de budgetten die de Raad jaarlijks bij de begroting beschikbaar stelt voor de opgave
    Gezondheid, eventueel aangevuld met incidentele middelen.
   Per jaar bepalen we de prioriteiten en planning qua inspanningen. Natuurlijk kiezen we bij voorkeur inspanningen die naar verwachting het meest bijdragen aan
    het realiseren van de doelen uit de doe-agenda. Maar de prioriteiten en planning hangen ook af van de mogelijkheden bij samenwerkingspartners, van
    beschikbare ambtelijke capaciteit en van de beschikbare financiële middelen in dat jaar.




                                                                                                                                                               1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>DOELENBOOM blokje H1 Mensen ervaren laagdrempelige mogelijkheden om hun eigen gezondheid te verbeteren.
Doel 2022-2026                                        Wat doen we al                                   Nieuwe inspanningen                                            Budget nieuwe
                                                                                                                                                                      inspanningen
Doel 1                                                   Camperactie Gezonde Huiskamer (camper        1.   We maken goede voorbeelden zichtbaar en stimuleren        1.   Coronamiddelen
Inwoners, organisaties en ondernemers voelen zich         met positieve gezondheidscheck voor               kennisdeling door een digitale vindplaats en een               Positieve
gesteund om initiatieven te ontwikkelen die               individuele inwoners). Dit doen we in             magazine (special Beleef Ooststellingwerf). Hier komen         Gezondheid.
bijdragen aan de positieve gezondheid van inwoners.       samenwerking met Healty Ageing Netwerk            initiatiefnemers, ambassadeurs en inwoners aan het        2.   Budget
                                                          Noord Nederland.                                  woord (verhalen over hoe zij met PG bezig zijn),               PG/Bloeizones
Dit kan gaan over een fysieke omgeving die               Aansluiten bij mogelijkheden                      bundelen we kennis over initiatieven (bv bloeizones) en        (aanjager).
gezondheid bevordert, het versterken van de sociale       dorpsontwikkelingsnetwerk (DOM) en                stimuleren we onderlinge verbindingen en informatie-      3.   Budget
gemeenschap en/of een actief leef- en gezond              opbouwwerk.                                       uitwisseling.                                                  PG/Bloeizones.
eetpatroon.                                              We stimuleren en faciliteren bloeizones in   2.   We gaan in gesprek met huisartsen, fysiotherapeuten       4.   Coronamiddelen
                                                          Haulerwijk en andere dorpen die dit willen        etc over hoe zij bezig zijn met positieve gezondheid en        Positieve
De gemeente kiest hier een faciliterende rol (op          (regiodeal).                                      hoe wij daar gezamenlijk in op kunnen trekken.                 Gezondheid.
aanvraag op maat ondersteunen) en deels een              Atelier Positieve Gezondheid in              3.   Faciliteren dat er lokale netwerken en acties ontstaan
stimulerende rol (bijvoorbeeld door goede                 samenwerking met NHL Stenden.                     door dorpen en/of andere initiatiefnemers desgewenst
voorbeelden zichtbaar te maken en kennisdeling te        Huisbezoeken 75+ (vernieuwde opzet).              op maat te faciliteren (bv opbouwwerker, een
stimuleren).                                                                                                inspirerende spreker over positieve gezondheid of geld
                                                                                                            om iets op te zetten). Daarnaast bieden we een
                                                                                                            keuzepakket met bestaande door de GGD ondersteunde
                                                                                                            interventies waar dorpen of verenigingen desgewenst
                                                                                                            gebruik van kunnen maken.
                                                                                                       4.   We ontwikkelen de Gezonde Huiskamer door. Bv door
                                                                                                            combinatie met plaatselijke acties van verenigingen en
                                                                                                            ondernemers, door uitbreiding van het aantal
                                                                                                            aanbieders waar inwoners hun voucher positieve
                                                                                                            gezondheid kunnen inwisselen en/of door challenges.




                                                                                                                                                                                            2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Doel 2                                                    Ons gebiedsteam werkt zoveel mogelijk        5.   Trainingen positieve gezondheid voor onze eigen           5.   Budget
De professionals van de gemeente hebben de                 ‘ontschot’.                                       professionals gebiedsteam (deels nieuw).                       PG/Bloeizones.
informatie en de mogelijkheden om bij te dragen aan       Een deel van onze medewerkers is al          6.   We ontwikkelen een sociale kaart waarop al het            6.   Budget
een duurzame verbetering van de positieve                  geschoold over positieve gezondheid.              bestaande aanbod dat bij kan dragen aan positieve              dienstverlening en
gezondheid van inwoners.                                  We subsidiëren vele voorzieningen en              gezondheid te vinden is (naast andere voorzieningen,           Wmo.
                                                           projecten, bijvoorbeeld Welzijn op Recept,        maatschappelijke organisaties en initiatieven op het      7.   Budget
De gemeente kiest een stimulerende rol naar de             VraagElkaar, buurtsport, Gezonde school           terrein van opvoeding, administratie, wonen, zorg en           PG/Bloeizones
medewerkers van het gebiedsteam door hen                   et cetera. Zie ook nieuwe inspanning c).          welzijn en werk).                                              (aanjager).
trainingen aan te bieden, een goede sociale kaart te      We maken een doe-agenda specifiek over       7.   We maken met hulp van de GGD samen met alle
maken waar zij op alle ‘pijlers’ van positieve             eenzaamheid.                                      aanbieders van voorzieningen en projecten (zie ‘Wat
gezondheid activiteiten en voorzieningen kunnen           Gemeentebrede activiteitenagenda (in de           doen we al’) een preventiematrix waarmee inzichtelijk
vinden en door samen met de GGD het preventie              maak).                                            wordt wat er op welk preventieniveau voor welke
aanbod inzichtelijk te maken en te optimaliseren.                                                            inwoners beschikbaar is. Hierdoor zien we waar
                                                                                                             eventuele dubbelingen zitten, waar we nog extra op
                                                                                                             kunnen inzetten, waar we verbindingen kunnen maken
                                                                                                             tussen formele en informele zorg of waar we effectiever
                                                                                                             kunnen zijn. Met behulp van de preventiematrix gaan we
                                                                                                             ook in gesprek met partners over wie welke bijdrage kan
                                                                                                             leveren aan positieve gezondheid.




                                                                                                                                                                                                 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre> DOELENBOOM blokje H2: mensen voelen zich lichamelijk gezond en blokjes K1-3: Mensen leven in een gezonde leefomgeving.
Doel 2022-2026                                       Wat doen we al                                  Nieuwe inspanningen                                                 Budget nieuwe
                                                                                                                                                                         inspanningen
Doel 3                                                  GGD preventieve gezondheidszorg (zie        8.    We gaan in overleg met supermarkten, horeca,                  8. Budget
Meer inwoners hebben een gezonde leefstijl doordat       bijlage 2 bij doe-agenda).                        recreatiebedrijven over versterking van het gezonde                PG/Bloeizones
gezonde keuzes vanzelfsprekender zijn en                We bieden scholen, verenigingen,                  aanbod en het inventariseren van bestaande goede                   (aanjager).
makkelijker om te maken.                                 kinderopvangorganisaties etc                      voorbeelden.                                                  9. Budget
                                                         ondersteuning dmv programma’s               9.    We bieden ondersteuningsmogelijkheden voor                         PG/Bloeizones of
De gemeente kiest hier deels een stimulerende rol        Gezonde School, Gezonde kinderopvang,             maatschappelijke initiatieven gericht op gezonde leefstijl.        Fonds.
(bv door programma’s aan te bieden aan en                Team:Fit, E-learnings Verantwoord           10.   We geven ruimte voor lokale ideeën rondom gezonde en          10. Budget
aantrekkelijk te maken voor scholen,                     Alcohol schenken, Rotary Healthy Kids             duurzame voeding – bv voedselbossen faciliteren en                 duurzaamheid.
sportverenigingen en kinderopvang en door in             (beweeglessen, watertappunten,                    inventarisatie mogelijkheden gebruik biologische              11. Geen budget nodig.
gesprek te gaan met ondernemers over versterking         kooklessen, kistjes met fruit), JOGG, etc         streekproducten in toeristisch recreatieve sector             12. Budget
van het gezonde aanbod in onze horeca en winkels)       Friese Preventie aanpak (terugdringen             (Programma Duurzaamheid).                                          PG/Bloeizones
en deels een faciliterende rol (initiatieven van         roken, problematisch alcoholgebruik en      11.   We verkennen de mogelijkheden om tijdens                           (JOGG).
onderop desgevraagd ondersteunen).                       overgewicht).                                     evenementen gezonde keuzes te stimuleren (bv bij              13. Budget Buurtsport
                                                        Preventie- en Handhavingsplan Alcohol             vergunningverlening aandacht voor vragen). Denk aan                en budget
                                                         2021-2024.                                        malt bier op de tap, gezond aanbod snacks.                         PG/Bloeizones
                                                        Buurtsport, bv                              12.   We organiseren een convenant gezonde                               (aanjager)
                                                          6- weekse traject ism met                       sportevenementen (JOGG).                                      14. Budget
                                                             sportverenigingen en -scholen           13.   We gaan in overleg met buurtsportcoaches, ondernemers              PG/Bloeizones.
                                                          Wandelfit in Appelscha                          en verenigingen over meer laagdrempelige
                                                          Gezond Natuur Wandelen                          mogelijkheden voor inwoners om te bewegen
                                                          Fietsgroep                                      (wandelen, challenges, gebruik van apps).
                                                                                                     14.   We verkennen de mogelijkheden om de beweegrichtlijn
                                                          Volwassenen in Beweging
                                                                                                           te visualiseren in de openbare ruimte (bv: verkeersbord
                                                          Walking Football
                                                                                                           richting Makkinga: 5 kilometer – fietstijd 20 minuten –
                                                          Zitgym, dames- en herengym
                                                                                                           beweeg 30 minuten per dag).
                                                          Beweegcafé Haulerwijk
                                                        Sportakkoord (ook bewegen voor                    Op de digitale vindplaats en in het magazine (zie
                                                         senioren en mensen met een beperking              inspanning 1 bij doel 1) vertellen inwoners hoe zij met
                                                         stimuleren).                                      gezonde leefstijl bezig zijn, wat hen daarbij helpt en wat
                                                        Zie verder doel 1.                                dit hen oplevert.




                                                                                                                                                                                                  4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Doel 4                                                 Wat doen we al                                      We zorgen dat het gebiedsteam en andere verwijzers op          15. Budget
Inwoners en verwijzers zijn op de hoogte van de           Zie doel 3.                                     de hoogte zijn van bestaande leefstijlinterventies en              Eenzaamheid/PG/
bestaande mogelijkheden om lichamelijke                   Bewegingsonderwijs door                         activiteiten via de sociale kaart (zie inspanning 6 bij doel       Bloeizones.
gezondheid te versterken waardoor het bereik onder         vakleerkrachten.                                2) zodat zij inwoners de weg daar naar toe kunnen
met name de jeugd en mensen met een ongunstige            Naschoolse activiteiten.                        wijzen.
sociaal economische status toeneemt.                      Bieden van een infrastructuur op het
                                                           terrein van sport, cultuur en sociale       15. Netwerk van Verbinders. Inwoners actief informeren
De gemeente kiest hier een stimulerende rol door de        ontmoeting (doe-agenda G).                      over wat er allemaal is, met name in buurten met veel
(vele) bestaande mogelijkheden te blijven bieden, ze      Specifieke projecten gericht op leefstijl       jeugd en/of inwoners met een ongunstige sociaal
beter bekend te maken en er actief naar te                 zoals bijvoorbeeld het 6-weken                  economische status. Faciliteren van een netwerk van
bemiddelen.                                                programma van Scala (sportstimulering           verbinders die inwoners actief informeren en zo nodig
                                                           van mensen met een ongunstige sociaal           bemiddelen naar voorzieningen en activiteiten. De
                                                           economische status).                            verbinders kunnen vrijwilligers of professionals zijn. We
                                                                                                           ontwikkelen dit in samenhang en afstemming met
                                                                                                           Welzijn op Recept, Vraagelkaar, buurtsportcoaches,
                                                                                                           budgetmaatjes, vrijwilligers huisbezoek 75+,
                                                                                                           jongerenwerkers etc.
                                                                                                           NB Deze inspanning is ook onderdeel van de doe-agenda
                                                                                                           Eenzaamheid en past bij het voornemen om vanuit de
                                                                                                           Samenwerkingsagenda Friesland te kijken naar
                                                                                                           versterking van Welzijn op Recept (zorgen dat gbt,
                                                                                                           huisarts, school etc kunnen verwijzen naar een
                                                                                                           welzijnscoach of lokale verbinder die maatwerk biedt in
                                                                                                           informele sfeer (maatje, activiteit, club/vereniging)).

                                                                                                           Preventiematrix, zie doel 2, inspanning 7.
Doel 5                                                    GGD sluit aan bij de omgevingstafels.       16. Overleg met scholen (PO én VO), ouders en kinderen             16. Budget
De openbare ruimte stimuleert inwoners om (meer)           Hierbij gaan alle relevante                     over veilige fietsroutes en speelmogelijkheden vanuit              PG/Bloeizones
te gaan bewegen en de omgeving is veilig en gezond.        gesprekspartners samen kijken hoe een           JOGG. Als hier initiatieven uit voortkomen dragen we               (JOGG).
                                                           initiatief van een inwoner of een               passend bij onze verantwoordelijkheden bij.                    17. Budget
De gemeente heeft hier op basis van de                     ondernemer in het kader van de              17. We maken een plan van aanpak                                       PG/Bloeizones
Omgevingswet een regisserende rol.                         Omgevingswet mogelijk gemaakt kan               (groene)speelvoorzieningen vanuit JOGG.                            (JOGG).
                                                           worden.                                     18. Wij zetten er op in dat, waar dat kan, ons openbaar            18. Budget Preventie
                                                          Project kleintje doortrappen (stimuleren        gebied en publieke ruimten rookvrij zijn.                          akkoord.
                                                           ouderen om zo lang mogelijk de fiets te     19. We geven ruimte aan de tot stand koming van                    19. Fonds,
                                                           gebruiken voor dagelijkse boodschappen,         dorpsommetjes en faciliteren daar waar nodig en                    Dorpsbudgetten.
                                                           bezoeken etc).                                  mogelijk.




                                                                                                                                                                                                 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>DOELENBOOM blokje H3: Mensen voelen zich mentaal gezond en ervaren zingeving
Doel 2022-2026                                  Wat doen we al                                         Nieuwe inspanningen                                              Budget nieuwe
                                                                                                                                                                        inspanningen
Doel 6                                          Wat doen we al                                         20. We organiseren een gesprek met jongeren, ouders en           19. NPO middelen
De mentale weerbaarheid en ervaren                 Inspanningen opgave Goed Opgroeien (oa                 vrijwilligers/professionals die veel met jongeren te maken        2022-2023
zingeving bij jongeren neemt toe.                   gespreksvoering met jongeren)                          hebben. We analyseren samen de oorzaken van stress,          20. Budget
                                                   Schulden en financiële problemen: zie doe-agenda       negatieve gevoelens, verminderde weerbaarheid en                  PG/Bloeizones
De gemeente kiest een stimulerende rol.             C                                                      bedenken samen hoe we hoe we mentale problemen                    (JOGG).
Ten eerste door bij te dragen aan een              Communicatie-campagne betere bekendheid                voorkomen en verminderen.
passend (indicatievrij) aanbod ter                  Gebiedsteam (april 2022)                               We maken afspraken over wie wat doet om de
versterking van weerbaarheid en zingeving.         Gebiedsteam en JGZ op vindplaatsen (scholen,           verzamelde ideeën te realiseren
Ten tweede door te organiseren dat het              huisartsen, VVE-locaties)                              Op basis van het gesprek kijken we of het bestaande
bestaande aanbod beter bekend is bij               Welzijn op Recept, VraagElkaar                         aanbod voor mentale weerbaarheid en zingeving bij
inwoners en bij de gemeentelijke                   Doe-agenda Eenzaamheid                                 jongeren voldoende is. Zo nodig breiden we het uit.
professionals en andere verwijzers zodat zij       JOGG (voeding, slapen)
inwoners hiernaar kunnen bemiddelen. Ten           Beleid inclusie                                        We zorgen dat ons gebiedsteam, leerkrachten, JGZ,
derde omdat de gemeente de partijen die            Acties LHBTIQ+ (doe-agenda O Kwetsbare jonge           jongerenwerkers maar ook inwoners het aanbod (19)
nodig zijn (inclusief jongeren en ouders) bij       inwoners)                                              kennen (sociale kaart) en er makkelijk gebruik van
elkaar brengt rond dit onderwerp. Doel is te                                                               kunnen maken (evt (financiële) drempels wegnemen). Zie
                                                   Bestaande acties NPO-middelen, bijvoorbeeld
komen tot een gezamenlijk ‘pakket’                                                                         inspanning 6 bij doel 2.
                                                    Happylessen. Dit is een klassikaal aanbod ter
waarmee we de weerbaarheid van kinderen
                                                    bevordering van welbevinden en geluk, en ter
van 0 tot 18 doorlopend stimuleren.                                                                    21. We maken het voor basisscholen aantrekkelijker om deel
                                                    preventie van depressieklachten bij jongeren.
                                                                                                           te nemen aan Gezonde School en het thema
                                                                                                           Welbevinden.




                                                                                                                                                                                             6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>DOELENBOOM blokje H4: Mensen ervaren dat zij in staat zijn tot alledaagse dingen zoals werken, omgaan met tijd en geld en grenzen stellen.
Doel 2022-2026                                  Wat doen we al                                          Nieuwe inspanningen                                          Budget nieuwe
                                                                                                                                                                     inspanningen
Doel 7                                          Acties om taalvaardigheid van inwoners en specifiek         Netwerk van Verbinders, zie inspanning 15 bij doel 4.    21. Outcome-afspraken
Iedereen heeft toegang tot passende             statushouders te versterken, bv.                                                                                          BZOF (budget
(bij)scholing om gezondheidsvaardigheden te         Bibliotheek - taallessen                           22. Afspraken met de bibliotheek over hoe laaggeletterde          bibliotheek).
vergroten en hiervan wordt gebruik                  Digitaalhuis (Fr. College)                             inwoners nog beter te bereiken, met een aanpak op maat
gemaakt.                                            Maatjes                                                en evt. werving via werkgevers en leerwerkbedrijven.

De gemeente heeft hierin een stimulerende       Acties om digitale vaardigheid van inwoners en
rol doordat de gemeente voorzieningen           specifiek ouderen te versterken, bv. Seniorweb
bekostigt die de taalvaardigheid van zowel
kinderen als laaggeletterde volwassenen         Acties om taalvaardigheid van jonge inwoners te
versterken en die gericht zijn op de digitale   versterken (doe-agenda L) bv
vaardigheid van met name senioren.                  Bouw! Dit is een online programma dat
Daarnaast kijkt de gemeente samen met alle           ondersteuning biedt bij beginnende geletterdheid
betrokken stakeholders hoe ze de drempel             en leren lezen, gericht op het voorkomen van
voor inwoners om hier gebruik van te maken           leesproblemen. Bekostigd uit NPO gelden
kan verlagen.                                       Dyslectie-aanbod
                                                    Tutoring
                                                    Voor- en vroegschoolse Educatie
                                                    Bibliotheek op school
                                                    Project Scoor een boek
                                                    Grip en Glans
                                                    Gezonde school-aanpak vanuit JOGG.
Doel 8                                              Website toegankelijk en B1 taal (programma             Sociale kaart. Zie inspanning 6 bij doel 2.              22. Budget
De informatie van de gemeente en                     dienstverlening)                                                                                                    dienstverlening.
zorgaanbieders over zorg en preventie is            Werkgroep toegankelijkheid                         23. Relevante medewerkers trainen - kennis en                23. Budget
toegankelijk.                                       Ons informatiemateriaal is getoetst op                 vaardigheden aanleren om met mensen met beperkte             dienstverlening.
                                                     begrijpelijkheid door mensen met beperkte              gezondheidsvaardigheden om te gaan.
Ook hier heeft de gemeente een                       gezondheidsvaardigheden (programma
stimulerende rol (waar het om haar eigen             dienstverlening) en dit blijven we bij nieuw       24. Alternatieve communicatie-mogelijkheden onderzoeken
informatie gaat).                                    materiaal ook doen.                                    voor mensen die minder digitaal vaardig zijn en/of het
                                                    We communiceren steeds vaker (ook) met                 lastig vinden om informatie te begrijpen.
                                                     filmpjes in plaats van met tekst.
                                                    Communicatieplan Gebiedsteam (betere                   Netwerk van Verbinders, zie inspanning 15 bij doel 4.
                                                     bekendheid gebiedsteam).




                                                                                                                                                                                             7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>