<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Beantwoording technische vragen
Begroting 2024
Datum: 10 oktober 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
1   Opsterlands Belang .......................................................................................................................... 1
  1.1     Rapportage reguliere beleid .................................................................................................... 1
  1.2     Voornemens coalitie akkoord in begroting ............................................................................. 1
  1.3     Financiële mutaties n.a.v.directe personeelskostentoerekening ........................................... 1
  1.4     Evaluatie van beleid................................................................................................................. 1
  1.5     Verwerking perspectief brief wensen raad ............................................................................. 2
  1.6     Zelfevaluatie en bewerken werkdruk ...................................................................................... 2
  1.7     Verduurzaming gebouw en eigentijds werken........................................................................ 2
  1.8     Beoordeling dienstverlening ................................................................................................... 2
  1.9     Onderzoek bermschade .......................................................................................................... 3
  1.10    Parkeersituatie Beetsterzwaag................................................................................................ 3
  1.11    Opbrengst gelijke kansen alliantie .......................................................................................... 3
  1.12    Verbetering faciliteiten toeristen en recreanten .................................................................... 3
  1.13    Doelstelling opname sportaccommodaties in strategisch vastgoedbeleid............................. 3
  1.14    Verduurzaming Dundelle 2023................................................................................................ 4
  1.15    Kosten recreatie en toerisme .................................................................................................. 4
  1.16    Armoedebeleid ........................................................................................................................ 4
  1.17    Monitoring uitvoering ............................................................................................................. 4
  1.18    Actieplannen Dorpshuizen ...................................................................................................... 4
  1.19    Begroting sociaal domein vs rijksuitkering .............................................................................. 5
  1.20    Voorbeeld verduurzaming door gemeente ............................................................................. 6
  1.21    Transitievisie warmte .............................................................................................................. 6
  1.22    Inventarisatie historische interieurs........................................................................................ 6
  1.23    Einde voordelige energie contract .......................................................................................... 7
  1.24    CROW kwaliteitsnorm groenonderhoud speeltuinen ............................................................. 7
  1.25    Projecten: resultaten en planning ........................................................................................... 7
2   FNP ................................................................................................................................................... 7
  2.1     Eigentiids wurkje ..................................................................................................................... 7
  2.2     Boargers inisjativen ................................................................................................................. 8
  2.3     Ûndermining ............................................................................................................................ 8
  2.4     Bibob-belied aktualisearre ...................................................................................................... 8
  2.5     16/17 doarpen ......................................................................................................................... 8
  2.6     Hoefolle iepenbiere laadpeallen ............................................................................................. 8
  2.7     Oanheakje by bopperegionale ûntwikkelingen....................................................................... 9
                                                                                                                                                             I
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>  2.8     Bern thússitte .......................................................................................................................... 9
  2.9     Museumbelied......................................................................................................................... 9
  2.10    Opsterlân Pas........................................................................................................................... 9
  2.11    Sichtber meitsjen fan de Fryske taal ....................................................................................... 9
  2.12    Inisjativenformulier beskikber ? .............................................................................................. 9
  2.13    Sportakomodaasjes opnaam Strategysk Fêstguodbelied ....................................................... 9
  2.14    Ynwenners ynisjativen........................................................................................................... 10
  2.15    Sûne balâns te finen tusken tsjuster en feiligens .................................................................. 10
  2.16    Gearwurking mei sc Hearrenfean.......................................................................................... 10
  2.17    Feroaringopjefte yn de praktyk ............................................................................................. 10
  2.18    Oergongsperioade omjouwingsplan ..................................................................................... 10
  2.19    Trochstreaming befoarderjen ............................................................................................... 11
  2.20    Gesichtsbepalende skaaimerken op goede wearde.............................................................. 11
  2.21    Byldbepalende dielen fan it lânskip ...................................................................................... 11
  2.22    Ynhâld stop setten eksploitaasje ........................................................................................... 12
  2.23    Net duorsum yn stân hâlden gebouwen ............................................................................... 12
3   PvdA ............................................................................................................................................... 12
  3.1     Openbaar vervoer ................................................................................................................. 12
  3.2     Verbeteren taalvaardigheid In Opsterland............................................................................ 12
  3.3     Koersplannen......................................................................................................................... 13
  3.4     Rol gemeente bij tegengaan van armoede ........................................................................... 13
  3.5     Afspraakbanen....................................................................................................................... 13
  3.6     Actualiseren VTH-beleidsplannen ......................................................................................... 14
  3.7     Vergroting van de biodiversiteit ............................................................................................ 14
  3.8     Beleidsindicatoren Banen Aantal per 1.000 inwoners .......................................................... 14
  3.9     Wateroverlast/watertekort ................................................................................................... 15
  3.10    Sport en bewegingsintiatieven .............................................................................................. 15
  3.11    Behoedzame raming van de verkopen bouwgrond .............................................................. 15
4   CDA ................................................................................................................................................. 16
  4.1     Jeugdraad .............................................................................................................................. 16
  4.2     Bedrijfsprocessen .................................................................................................................. 16
  4.3     Invulling formatie .................................................................................................................. 16
  4.4     Overhead - uitvoeringskosten ............................................................................................... 16
  4.5     Knelpunten ambtelijke organisatie ....................................................................................... 16
  4.6     Onderhoud voet- en fietspaden ............................................................................................ 17
  4.7     Doorfietsroute Drachten - Heerenveen ................................................................................ 17
                                                                                                                                                           II
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>  4.8      Resultaatbestemming zwerfafval .......................................................................................... 17
  4.9      Groei en ontwikkelmogelijkheden bedrijventerreinen ......................................................... 17
  4.10     Actieplan laaggeletterdheid .................................................................................................. 17
  4.11     Foarstel stypjen frijwillichersorganisaasjes ........................................................................... 18
  4.12     Opsterlânpas ......................................................................................................................... 18
  4.13     Initiatievenformulier verbetervoorstellen openbare ruimte ................................................ 18
  4.14     Sportdoelstellingen ............................................................................................................... 18
  4.15     Uitstroom bijstand................................................................................................................. 19
  4.16     Himmelploeg in ieder dorp.................................................................................................... 19
  4.17     CO2 – Prestatieladder ........................................................................................................... 19
  4.18     Energiebesparing ................................................................................................................... 20
  4.19     Kansenkaart ........................................................................................................................... 20
5   CU ................................................................................................................................................... 20
  5.1      Niveau dienstverlening .......................................................................................................... 20
  5.2      Status formatie ...................................................................................................................... 20
  5.3      Personele en materiële kosten m.b.t. de verhoging van OZB ............................................... 20
  5.4      Haalbaarheid kerntaken politie ............................................................................................. 20
  5.5      Bereikbaarheid openbaar vervoer ........................................................................................ 21
  5.6      Verzuim leerlingen onderwijs................................................................................................ 21
  5.7      personeelslasten in het openbaar onderwijs ........................................................................ 21
  5.8      Werkgelegenheid .................................................................................................................. 21
  5.9      Led verlichting ....................................................................................................................... 21
  5.10     Bestemming egalisatiefonds Corona ..................................................................................... 22
6   GroenLinks ..................................................................................................................................... 22
  6.1      Personele lasten per programma .......................................................................................... 22
  6.2      Knelpunten in de ambtelijke organisatie .............................................................................. 22
  6.3      Budget Jeugdraad .................................................................................................................. 22
  6.4      Kosten en baten opvang ontheemden/Oekraïners 2024 ...................................................... 22
  6.5      Kosten en baten opvang ontheemden/Oekraïners 2023 ...................................................... 23
  6.6      Weerbaarheid inwoners tegen woninginbraken en heling ................................................... 23
  6.7      Bermschade ........................................................................................................................... 23
  6.8      Budget recreatie en toerisme 22/23 ..................................................................................... 23
  6.9      Toeristenbelasting ................................................................................................................. 23
  6.10     Talent gedreven werken........................................................................................................ 24
  6.11     Intensivering beleidsterrein recreatie en toerisme............................................................... 24
  6.12     Kosten recreatie en toerisme vs onttrekking reserve ........................................................... 24
                                                                                                                                                            III
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>  6.13   Instroom bijstand voorkomen ............................................................................................... 24
  6.14   Monitoren Jeugdhulp ............................................................................................................ 24
  6.15   Ontwikkeling budget taakveld 6.2......................................................................................... 25
  6.16   Riool in veengebied ............................................................................................................... 25
  6.17   Gezonde school vignet .......................................................................................................... 25
  6.18   Ontwikkelingen energiebesparing 2023-2026 ...................................................................... 25
  6.19   Mono mest vergisting............................................................................................................ 26
  6.20   Status Hûs en Hiem ............................................................................................................... 26
  6.21   Schade wegen veengebied .................................................................................................... 26
7   VVD................................................................................................................................................. 26
  7.1    Evaluatie en monitoring van de plannen .............................................................................. 26
  7.2    Inzicht in procesverantwoordelijkheid .................................................................................. 27
  7.3    Meting waardering dienstverlening ...................................................................................... 27
  7.4    Stijging van de apparaatskosten............................................................................................ 27
  7.5    Inschatting externe inhuur .................................................................................................... 27
  7.6    Beleid inhuur ......................................................................................................................... 27
  7.7    Mutaties reserve programma 0............................................................................................. 28
  7.8    Toewijzing overhead ............................................................................................................. 28
  7.9    Inzet tegen georganiseerde criminaliteit .............................................................................. 28
  7.10   Eenmalige budgetten in resultaat begroting......................................................................... 28
  7.11   Nieuwe laadpalen in welke dorpen? ..................................................................................... 28
  7.12   Functievermengingsindex (FMI) ............................................................................................ 29
  7.13   Weigering bedrijven o.b.v. criteria? ...................................................................................... 29
  7.14   Resultaat talentontwikkeling................................................................................................. 29
  7.15   Monitoring resultaat PeuterPlus voorziening ....................................................................... 29
  7.16   Evaluatie Gelijke Kansen Alliantie ......................................................................................... 30
  7.17   Inzet startkwalificatie of baan ............................................................................................... 30
  7.18   Wie pakt thuiszitten aan ....................................................................................................... 30
  7.19   Doelstelling laaggeletterdheid .............................................................................................. 30
  7.20   Ambitie jongeren kennismaken met sport ............................................................................ 30
  7.21   Aantal inwoners met laag inkomen....................................................................................... 31
  7.22   Zuid-Oost Fryslân Pas? .......................................................................................................... 31
  7.23   Afspraak gebruik en onderhoud buitensport accommodaties ............................................. 31
  7.24   Kindpakket ............................................................................................................................. 31
  7.25   Bij welke 5 dorpshuizen wordt actieplan uitgevoerd? .......................................................... 31
  7.26   Welke dorpshuizen zijn geen eigendom van de gemeente .................................................. 32
                                                                                                                                                          IV
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>  7.27    Hoeveel dorpstafels............................................................................................................... 32
  7.28    Kaders rioleringsbeleid .......................................................................................................... 32
  7.29    Kaders verlichtingsbeleid ...................................................................................................... 32
  7.30    Sûn-Opsterlân ........................................................................................................................ 33
  7.31    Beleid drinkwaterschaarste ................................................................................................... 33
  7.32    Aanpak isolatie: onder welk WOZ gemiddelde? ................................................................... 34
  7.33    Beleidsindicator Hernieuwbare energie................................................................................ 34
  7.34    Kostendekkendheid omgevingsvergunningen ...................................................................... 34
  7.35    Afweging behalen doelstellingen –externe inhuur ............................................................... 34
  7.36    Onderhoud kapitaalgoederen: toetsbaarheid ...................................................................... 35
  7.37    Kasgeldlimiet kortlopende lening .......................................................................................... 35
  7.38    Inhoud verbetering informatie beveiliging ........................................................................... 35
  7.39    Welke aanbevelingen rekenkamercommissie implementeren? ........................................... 35
  7.40    Voortgang organsatieontwikkeling ....................................................................................... 36
  7.41    Voorlichten externe partijen over rechten en plichten WOO............................................... 36
  7.42    Personele bezetting voor projecten ...................................................................................... 36
8   D66 ................................................................................................................................................. 36
  8.1     Overzicht personele ontwikkelingen ..................................................................................... 36
  8.2     Overzicht voor en nadelen toerekening directe personeelslasten ....................................... 36
  8.3     Beoordeling gemeentelijke dienstverlening ......................................................................... 37
  8.4     Beleidsindicatoren ontbreken percentage externe inhuur ................................................... 37
  8.5     Ontwikkeling overhead ......................................................................................................... 37
  8.6     Meting veiligheidsbewustzijn en zelfredzaamheid ............................................................... 37
  8.7     Preventie criminaliteit gericht op ouderen ........................................................................... 37
  8.8     Hogere kosten taakveld Openbare orde en veiligheid .......................................................... 38
  8.9     Doelstelling kwaliteit, innovatie, duurzaamheid en circulariteit .......................................... 38
  8.10    Ontwikkeling resultaat bedrijvenloket .................................................................................. 38
  8.11    Oorzaak resultaat programma onderwijs ............................................................................. 38
  8.12    Meting en doelstelling faciliteiten toeristen en recreatie..................................................... 38
  8.13    Ambitie jongeren kennismaken met sport ............................................................................ 39
  8.14    Ambitie sport en lage inkomens............................................................................................ 39
  8.15    Meer kosten. Meer activiteiten? ........................................................................................... 39
  8.16    Uitstroom bijstand vs benchmark ......................................................................................... 39
  8.17    Werkervaringsplekken inburgeraars ..................................................................................... 39
  8.18    Doelstelingen (energie) armoede.......................................................................................... 40
  8.19    Ontwikkeling toerekening personeelslasten bij 6.2 .............................................................. 40
                                                                                                                                                           V
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>   8.20     Huidige stand percentage led verlichting.............................................................................. 40
   8.21     Doelstelling lokaal sport en beweeg akkoord ....................................................................... 40
   8.22     Gezonde school vignet .......................................................................................................... 40
   8.23     Ontwikkeling energie besparing gemeente .......................................................................... 41
   8.24     PAW niet als project opgenomen.......................................................................................... 41
   8.25     Stijgende trend realisatie taakveld 0.1 .................................................................................. 41
   8.26     Verwachte realisatie 1.1 ........................................................................................................ 41
Bijlage 1 ................................................................................................................................................. 42
                                                                                                                                                             VI
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>1 Opsterlands Belang
1.1 Rapportage reguliere beleid
Algemeen
Op welke wijze worden de resultaten en effecten van het al bestaande (reguliere) beleid met de raad
gedeeld? Dus de zaken die niet expliciet in de begroting van 2024 staan. Hoe kan de raad hier haar
controlerende functie op uitoefenen?
Antwoord: In de jaarrekening leggen wij als college verantwoording af van de uitvoering van alle
beleid. Daarin geven we niet alleen aandacht aan de onderwerpen die in de begroting in de teksten
genoemd zijn, maar ook aan het reguliere beleid.
1.2 Voornemens coalitie akkoord in begroting
Algemeen
In hoeverre zijn de voornemens uit het coalitieakkoord verwerkt in deze begroting (of te wel: wat
staat nog open per eind 2024)?
Antwoord: In z’n algemeenheid geldt dat het beleid en de plannen die u in de begroting aantreft, een
directe uitwerking zijn van het coalitieakkoord. In de eerste helft van 2024 zullen wij zorgen voor een
midterm review. Daarin zal zichtbaar zijn hoe de plannen uit het coalitieakkoord zijn gerealiseerd.
1.3 Financiële mutaties n.a.v.directe personeelskostentoerekening
Algemeen
Vaak zijn wezenlijke financiële mutaties in de begroting van de programma’s een gevolg van
“toerekening directe personeelslasten”, aldus de toelichtingen. Dit is dus een aantal euro’s wat
verandert. Wat is het absolute bedrag (en het aantal medewerkers) per programma? Dit om een
beter beeld te kunnen vormen hoeveel arbeid verricht moet worden om tot de resultaten te komen.
Antwoord: Als bijlage bij de beantwoording technische vragen is het overzicht verschillen
toerekening directe personeelslasten toegevoegd. Dit overzicht laat zien wat de mutaties zijn ten
opzichte van 2023. Verschillen worden verklaard doordat opnieuw gekeken is naar een realistische
toerekening. Er wordt meer toegerekend aan taakveld 6.2 wijkteams, dit komt omdat in het verleden
personeel is toegerekend aan maatwerkdienstverlening dat eigenlijk werkzaam is op het gebied van
toegang en eerstelijnsondersteuning..
1.4 Evaluatie van beleid
Evaluatie van beleid
In de begroting wordt vaak evaluatie van beleid en uitvoering aangekondigd. Hoe zorgt u ervoor dat
het een gebalanceerde evaluatie is; dus niet alleen van de beleidsvormende en uitvoerende afdeling
, maar ook van de kant van de inwoners die het ondervinden.
Antwoord: Een van de pijlers onder het coalitieakkoord is de raadsbreed gedragen opvatting dat
participatie vanuit de samenleving onmisbaar is voor goed openbaar bestuur. Dat gebeurt bij de
voorbereiding van beleid (we verwijzen u bijvoorbeeld naar de recente rapportage van de
Rekenkamercommissie) maar ook bij de evaluatie. Hoe dat er precies uitziet, zal van geval tot geval
verschillen. Net zoals dat bij participatie aan de voorkant, bij de voorbereiding van beleid, het geval
is. We zijn het dus volledig met u eens dát de samenleving een belangrijke rol heeft in de evaluatie
van beleid dat in die samenleving zijn uitwerking heeft. We zijn er alert op, dat dit ook daadwerkelijk
gebeurt. Een voorbeeld hiervan is het meten van de tevredenheid over de gemeentelijke
dienstverlening.
                                                                                                        1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>1.5 Verwerking perspectief brief wensen raad
Pag. 5
“De uitkomsten van het gesprek in de raad over de perspectiefbrief 2023 zijn in de begroting
verwerkt. Alle financiële wensen uit de perspectiefbrief staan in de begroting.”.
Welke uitkomsten zijn dat en waar vinden we die expliciet terug in de begroting?
Antwoord: Deze staan niet expliciet meer in de begroting 2024. Voor het overzicht verwijzen we u
naar de perspectief 2023. Daarin zijn ze expliciet opgenomen.
1.6 Zelfevaluatie en bewerken werkdruk
Pag. 7
“De organisatie toont voldoende zelfreflectie en geeft aan waar het beter kan”.
Waartegen wordt getoetst of het beter kan?
Wat is de uitwerking van punt 2 van de motie raadsvergadering 10 juli 2023, titel “beperken
werkdruk”.
Antwoord: De door u aangehaalde tekst komen we op pagina 7 niet tegen. Overigens toetst de
organisatie haar handelen aan de koers die raad en college hebben uitgezet (in zijn algemeenheid,
zoals in het coalitieakkoord en daarnaast in de verschillend beleidsdocumenten). Daarnaast heeft de
organisatie in aansluiting daarop de afgelopen jaren haar koers voor de bedrijfsvoering vastgelegd.
Centraal staat daarin het zogeheten kompas. De algemeen directeur heeft u hierin als gemeenteraad
ook meegenomen.
De uitwerking van punt 2 van de motie over werkdruk vindt u in de maatregel bovenaan pagina 9 van
de begroting. De ambtelijke organisatie is met de uitwerking ervan bezig. Wij verwachten u hierover
in het eerste kwartaal meer te kunnen melden.
1.7 Verduurzaming gebouw en eigentijds werken
Pag. 9
“Daarbij verduurzamen we het gebouw en we maken het geschikt voor eigentijds werken.”
Wat verstaat u onder verduurzamen, want verderop in de begroting staat dat al veel maatregelen
zijn genomen? Wat betekent geschikt maken voor eigentijdswerken?
Antwoord: De eigen gebouwen, vooral het gemeentehuis, bieden nog kansen voor het optimaliseren
qua duurzaamheid. Die verbeterstap wordt gecombineerd met de aanpassingen nodig zijn om
efficiënt en effectief zowel thuis als op kantoor in een gemengde setting te werken. Daarbij zitten
medewerkers zowel thuis als op het kantoor. Een ander aspect van het eigentijdswerken is dat op er
ook gemengd overleg plaats vindt met collega’s maar ook met partijen uit de Mienskip. Dat alles
vraagt om een andere inrichting van het kantoor in brede zin.
1.8 Beoordeling dienstverlening
Pag. 9
“Onze dienstverlening krijgt minstens een 7”. De voorbeelden zijn front office voorbeelden. Klachten
zitten vaak bij back-office. Hoe meten we dat?
Antwoord: Dit willen we meten door een burgerpeiling uit te voeren. Hierbij worden inwoners
bevraagd over de gehele dienstverlening van de gemeente Opsterland.
                                                                                                    2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>1.9 Onderzoek bermschade
Pag .18
“We vertalen dit naar concrete acties om uit te voeren.”
Dit gaat over bermschade en indirect ook over verkeer over en schade aan wegen. De motie en
schriftelijke vragen dateren van 2018. Hoe breed voert u dit onderzoek uit en wat is de timing?
Antwoord: Het onderzoek komt voort uit de ambitie – uit het coalitieakkoord Mei-inoar foarût – om
de bermen langs 60 km/uur wegen beter te beschermen. Het onderzoek richt zich op tien
verschillende wegen in het buitengebied waar structureel sprake is van bermschade. De
inventarisatie (waaronder de verkeerstellingen) vindt plaats in het najaar van 2023. De analyse en
het opstellen van een uitvoeringsprogramma volgen in het voorjaar van 2024.
1.10 Parkeersituatie Beetsterzwaag
Pag. 18
Parkeersituatie Beetsterzwaag.
Wanneer is dit klaar?
Antwoord: Het onderzoeken van de parkeersituatie in het centrum wordt samen met Plaatselijk
Belang en de ondernemersvereniging opgepakt. De eerste gesprekken hierover hebben inmiddels
plaatsgevonden. De doorlooptijd is mede afhankelijk van de wensen en ambities van deze partijen en
de benodigde middelen die voor de onderzoeken nodig zijn.
1.11 Opbrengst gelijke kansen alliantie
Pag. 25
“Gelijke Kansen Alliantie”.
“Met de opbrengsten van die evaluatie gaan we deze werkwijze borgen en eventueel verder
verspreiden.” Wat wordt hier eigenlijk bedoeld?
Antwoord: In 2024 wordt onderzocht wat de effecten zijn van het talentgedreven werken op school.
Op basis van de uitkomsten kan het talentgedreven werken bijvoorbeeld een vaste plek krijgen in
beleid (borgen) en ook ingezet worden binnen andere beleidsvelden en voor andere doelgroepen
(verspreiden).
1.12 Verbetering faciliteiten toeristen en recreanten
Pag. 30
“De faciliteiten voor toeristen en recreanten zijn in 2024 meetbaar verbeterd”.
Vanuit wiens optiek meet u die verbetering? Wordt dit getoetst tegen een geactualiseerde nota
“Kansen benutten”?
Antwoord: Meetbaar wil zeggen dat het gaat om concrete verbeteringen die voor de gemeenteraad,
inwoners en toeristen merkbaar zijn en waarover in de jaarrekening gerapporteerd kan worden. Dit
wordt inderdaad getoetst aan de hand van een geactualiseerde nota Kansen Benutten.
1.13 Doelstelling opname sportaccommodaties in strategisch vastgoedbeleid
Pag. 31
“We nemen sportaccommodaties op in het strategisch vastgoedbeleid.”
Wat beoogt deze doelstelling?
Antwoord: In 2021 heeft de raad de Kadernota Vastgoedbeleid vastgesteld waarbij als visie is
geformuleerd dat het huisvesten van maatschappelijke functies zoals een sporthal of een zwembad
dient om meerwaarde te realiseren bij het uitoefenen van wettelijke zorgtaken of verwante
(toekomstige) beleidsdoelstellingen (blz 11 van de nota). Deze doelstelling dus al sinds 2021 een feit.
                                                                                                       3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>1.14 Verduurzaming Dundelle 2023
Pag. 33
“De kosten van de verduurzaming van zwembad Dundelle in Bakkeveen geven een voordeel van €
70.000 in 2024. De kosten zijn in 2023 onttrokken uit de reserves Zwembad Bakkeveen € 36.000 en
Duurzaamheid € 34.000 (perspectiefbrief 2023).”
Wat is er dan in 2023 verduurzaamd in zwembad Dundelle ?
Antwoord: Ter verduurzaming van het zwembad Dúndelle worden elektrische afdekkleden
aangebracht. Hierdoor wordt de warmte in het wedstrijd- en familiebad langer vastgehouden
1.15 Kosten recreatie en toerisme
Pag. 33
“De onttrekking van de reserve Recreatie & Toerisme is in 2024 geactualiseerd zodat deze
overeenkomt met de kosten voor recreatie en toerisme in dit taakveld.”
Welke zijn de kosten voor recreatie en toerisme?
Antwoord: Vanuit de reserve worden uitgaven gedaan ten behoeve van de doelstellingen binnen het
thema Recreatie en Toerisme. Denk hierbij aan de financiering van gemeenschappelijke regeling
Recreatieschap Marrekrite, promotie, informatievoorziening en gastheerschap, subsidiëring van
evenementen, toeristische fysieke en infrastructurele projecten en personele kosten
1.16 Armoedebeleid
Pag, 37
“Inwoners leven niet in armoede”
In de doelstelling komt tot uiting dat de inkomsten vergroot moeten worden. Waar wordt aandacht
besteed aan de uitgaven kant? (bijvoorbeeld vermindering energiegebruik).
Antwoord: Als gemeente besteden we breed aandacht aan het thema financieel gezond gedrag,
waarbij inwoners actief worden aangemoedigd om hun uitgaven aan bijvoorbeeld energie te
verminderen (indien mogelijk). Dit doen we bijvoorbeeld via de inzet van onze Energiecoaches, de
communicatie via de gemeentelijke website en via de Voorzieningenwijzer, die we in 2024 gaan
invoeren. Via de Voorzieningenwijzer krijgen inwoners een advies op maat, waarin staat op welke
specifieke uitgavenposten (bijvoorbeeld energie) zij nog kunnen besparen en hoe ze dit kunnen
doen.
1.17 Monitoring uitvoering
Pag. 40
“We monitoren de uitvoering.”
Deze tekst staat op meerdere plaatsen. Worden hier ook de effecten van de uitvoering bedoeld?
Antwoord: De effecten van de uitvoering worden gemeten, onder andere via
cliëntervaringsonderzoek, de duur van de hulpverlening (neemt de duur af), de hoeveelheid
ingezette hoog specialistische hulpverleningstrajecten (nemen deze af). We volgen de jeugdmonitor
en evalueren aan de hand van resultaatgerichte afspraken met onze ketenpartners.
1.18 Actieplannen Dorpshuizen
Pag. 42
“We voeren in 2024 voor vijf dorpshuizen de actieplannen vanuit de koersplannen uit”
Wat is erop tegen om met alle dorpshuizen aan de slag te gaan. In het plan staat toch ook een
timing?
Antwoord: We hebben niet genoeg capaciteit om alle plannen tegelijkertijd uit te voeren. Dit is ook
niet nodig, omdat niet alle dorpshuizen onmiddellijke acties nodig hebben om ervoor te zorgen dat
ze in de toekomst kunnen blijven functioneren. We hebben wel jaarlijks contact met de besturen van
                                                                                                    4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>alle dorpshuizen, en op basis van urgentie en in overleg met de besturen hebben we prioriteiten
gesteld. Zo zijn we met MFC De Wier in gesprek over een totaalplan voor het verduurzamen,
uitbreiden en verfraaien van de accommodatie. In Langezwaag zijn we in gesprek met de besturen
van de sportvereniging, de sportzaal en het dorpshuis over het vormen van een stichting MFA die
mogelijk het volledige eigenaarschap van de gebouwen op zich gaat nemen. Deze twee processen
lopen door in 2024. In Wijnjewoude, Terwispel en Siegerswoude lopen in 2024 de
erfpachtovereenkomsten af. Met deze besturen starten we begin volgend jaar de gesprekken over de
gewenste eigendomssituatie voor de toekomst.
Daarnaast worden in 2024 in overleg met de besturen voor meerdere dorpshuizen losse acties
uitgevoerd. Dit gaat bijvoorbeeld om verduurzamingsacties of het formaliseren van het eigendom
van de accommodatie.
Op 14 november 2023 organiseren we een bijeenkomst voor alle besturen en bepalen we welke
acties we als eerste gaan doen op basis van wat dringend is en wat we graag willen. We zullen u
hierna informeren over de planningOp 14 november 2023 organiseren we een bijeenkomst voor alle
besturen en bepalen we welke acties we als eerste gaan doen op basis van wat dringend is en wat we
graag willen. We zullen u hierna informeren over de planning.
1.19 Begroting sociaal domein vs rijksuitkering
Pag. 45
Sociaal domein
Kunt u de som laten zien waarop de begroting binnen de door het rijk toegerekende uitkering is
gebleven?
Antwoord: Die informatie is niet exact beschikbaar. De middelen voor het sociaal domein maken
onderdeel uit van algemene uitkering. In de algemene uitkering zijn een aantal cluster opgenomen
die globaal overeenkomen met wat in de begroting 2024 onder sociaal domein wordt begroot.
 Bron: Dashboard - Gemeentefonds (nieuw model) - Opsterland (findo.nl)
                                                                                                 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>1.20 Voorbeeld verduurzaming door gemeente
Pag. 48
“Wij geven als gemeente het goede voorbeeld. Daarmee inspireren we onze inwoners, organisaties
en bedrijven. We benutten kansen om onze gebouwen, ons wagenpark en ons gereedschap te
verduurzamen en duurzaam in te kopen. Goede voorbeelden maken wij zichtbaar.”
Een erg belangrijke factor is gedrag. Wat doen we daaraan?
Antwoord: Gedragsverandering ontstaat met bewustwording en verandering is integraal onderdeel
van veel gesprekken. Zoals bij de uitvoering van verduurzamingmaatregelen, bij subsidieaanvragen
(onze verduurzamingssubsidie en landelijke als DUMAVA, SDE, SUVIS, NIP), bij de energiecoaches, bij
koppelkansen met onderhoud, bij vervanging, bij de prestatieladder etc.
1.21 Transitievisie warmte
Pag. 50
“Wij geven in 2024 invulling aan de transitievisie warmte voor onze gemeente”
De technische oplossingen zijn nog sterk in beweging. Ook isolatie programma’s. Waarom ligt hier
dan de nadruk op. Hoeveel arbeid/energie gaan we hierin steken?
Aardgasvrij-ready, schrijft u. Betekent dit dat ook groen gas niet meer een mogelijkheid is?
Antwoord: In onze Transitievisie warmte is nog geen planning voor het afkoppelen van dorpen en/of
wijken van het aardgas opgenomen. Reden daarvoor is dat wij onze inwoners, behalve (hybride)
warmtepompen (eventueel in combinatie met groengas) nu nog geen goed alternatief kunnen
bieden voor de verwarming van hun woning. Wij zetten om die reden in op aardgas/CO2 besparing
door bewustwording en isolatie. Door goede isolatie worden woningen “aardgasvrij ready” gemaakt.
Groengas is en blijft een alternatief voor aardgas.
De gemeenten zijn verantwoordelijk voor de energietransitie in de bebouwde omgeving. Het Rijk
vergoedt de kosten. Dat betreft de inzet van menskracht en de uitvoeringskosten. Onze inzet is
daarop afgestemd.
1.22 Inventarisatie historische interieurs
Pag. 56
“We starten in 2024 met een inventarisatie en een beoordeling van historische interieurs.”
Wat is dit? Gaan we daadwerkelijk binnen kijken?
Antwoord: Stichting Interieurs in Fryslân heeft een project opgezet binnen Friesland om historische
interieurs/interieuronderdelen in kaart te brengen met als doel het vergroten van bewustzijn bij
eigenaren. Denk hierbij aan schouwen, vensterbanken, glas-in-lood ramen, estriken/plavuizen,
trapleuningen en traplopers etc. Interieurs en interieuronderdelen vormen het meest kwetsbare
erfgoed, doordat het buiten het zicht is, de kennis bij eigenaren ontbreekt en het in rap tempo
verdwijnt door invloeden als woonprogramma’s en woontrends. De inventarisatie van historische
interieurs is een provinciebreed project. Inventarisaties in de gemeenten Súdwest-Fryslân, Harlingen,
Dongeradeel, Waadhoeke, Súdwest-Fryslân voor het voormalige deel van Littenseradiel, dat aan SWF
is toegevoegd, en Leeuwarden zijn reeds uitgevoerd en afgerond. Op dit moment wordt de laatste
hand gelegd aan de inventarisaties in de gemeenten Noardeast-Fryslân en Dantumadiel. Recent is
gestart met de voorbereiding van de werkzaamheden in de gemeente Weststellingwerf. Ook
gemeente Ooststellingwerf heeft haar medewerking toegezegd, net als Opsterland. Op deze manier
kan het project in OWO-verband uitgevoerd worden. Door het grote aantal deelnemende
gemeenten, fungeert het project als voorbeeld voor andere gemeenten en provincies als buiten de
landsgrenzen.
Eigenaren van panden waar mogelijk historische interieurs of interieuronderdelen aanwezig zijn,
worden benaderd door de stichting en kunnen op vrijwillige basis meewerken aan het project.
Medewerkers van de stichting gaan in overleg met de eigenaren van de panden binnenkijken. De
belangrijke onderdelen worden gefotografeerd en in een database vastgelegd. Deze database komt
                                                                                                    6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>uiteindelijk in beheer van Tresoar in Leeuwarden en zal ook toegankelijk worden voor studenten van
onder andere de opleiding Kunstgeschiedenis en onderzoekers. Bij het gehele project wordt de AVG-
wetgeving strikt gevolgd. Het gaat bij dit project alleen om bewustwording, niet om een bescherming
op te leggen. Met het vergroten van kennis en bewustwording wordt ernaar gestreefd historische
interieurs en interieuronderdelen te behouden voor de toekomst.
1.23 Einde voordelige energie contract
Algemeen
Wanneer loopt het voordelige energiecontract van de gemeente af en wat komt daarvoor in de
plaats (ook in financiële zin).
Antwoord: Het huidige energiecontract stopt, vanaf 1/1/2024 gaat de OVEF (Friese coöperatie voor
energie) zelf leveren. Uit de meest recente informatie van OVEF blijkt dat de totale energie kosten
voor 2024 gelijk blijven of beperkt stijgen t.o.v. 2023..
1.24 CROW kwaliteitsnorm groenonderhoud speeltuinen
Pag. 72
Onder welke CROW-kwaliteitsnorm valt het groenonderhoud van de speeltuinen?
Antwoord: Het groen in de speeltuinen wordt op hetzelfde niveau onderhouden als het groen in het
betreffende gebied (structuurelement) waarin de speeltuin ligt. De meeste speeltuinen liggen in een
woongebied. Op deze plekken worden alle arealen (van bomen tot hagen) op een ‘basis’
kwaliteitsniveau onderhouden. Dit is vergelijkbaar met CROW-kwaliteitsnorm B. Uitzondering hierop
is het gras. Dit wordt onderhouden op een ‘laag’ kwaliteitsniveau (CROW-kwaliteitsnorm C). De
speeltuinverenigingen zijn zelf verantwoordelijk voor het kleine onderhoud. Hieronder valt ook het
onkruidvrij houden van de speeltoestellen.
1.25 Projecten: resultaten en planning
Pag. 95
De planning van veel projecten schuiven al jaren door. In deze begroting lezen we met name over
voorbereidingskredieten en uitvoeringskredieten. Wat zijn de concrete resultaten in 2024 (in plaats
van ‘we gaan door met planvorming’)?. En wat zijn de huidige planningen voor realisatie van de
genoemde projecten?
Antwoord: In dergelijke veelomvattende projecten zijn meerdere actoren van invloed. Er wordt altijd
naar gestreefd om de projecten een soepele en gelijkmatige voortgang te geven, maar in de praktijk
blijkt het vaak dat projecten een weerbarstiger verloop kennen. In projecten wordt gewerkt in
verschillende fases en wordt toegewerkt naar fase-overgangen. In het overzicht op bladzijde 95 in de
begroting staat beschreven wat met betrekking van deze projecten de stand van zaken is en welk
resultaat in 2024 daarbij nagestreefd wordt. Concrete actuele projectrapportages worden periodiek
gedeeld met de raad.
2 FNP
Algemiene opmerking:
In oantal kear stiet yn dit dokumint ‘Friesland’, offisjeel is dit sûnt 1997 al Fryslân, graach yn de
takomst hjir goed rekken mei hâlde.
2.1 Eigentiids wurkje
Wat betsjut eigentiids wurkje?
Antwurd: Dêrûnder wurdt ferstien dat der sawol thús as op kantoar wurke wurdt. Dêrby is der ek
sprake fan mingd wurkjen. Dêrby sitte meiwurkers sawol thús as op it kantoar. In oar aspekt fan it
eigentiidswurkjen is dat der ek mingd oerlis is mei kollega's mar ek mei partijen út de Mienskip. Dat
alles freget om in oare ynrjochting fan it kantoar yn brede sin.
                                                                                                      7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>2.2 Boargers inisjativen
We stimuleren en ondersteunen eigen initiatieven van inwoners en organisaties om de veiligheid te
vergroten.’ Om wat foar inisjativen giet it? Binne der al foarbylden fan ideeën wêr’t boargers mei
kaam binne en dy’t ek útfierd binne?
Antwurd: Yn in soad strjitten yn ús Gemeente wurdt al wurke mei in ‘Whatsapp Buurtpreventie
groep’. De Whatsapp Buurtpreventie is in inisjatyf fan ynwenners dy ’t mei-inoar útsjen kinnen nei
alarmearjende situaasjes lykas in wenningynbraak en elkoar hjirfoar warskôgje kinne. Yn Bakkefean
stiet in caravan fan Code Hans dêr ‘t jeugd elkoar moetsje kin. Dizze caravan is inisjearre troch de
jeugd út Bakkefean. Dat draacht by oan de saamhorigheid ûnder jongerein en it tsjingean fan oerlêst
op strjitte
2.3 Ûndermining
‘Wij hebben zicht op ondermijnende criminaliteit en verminderen die’. Wy witte dat de gemeente by
in tal boeren lâns west is om it oer dit ûnderwerp te hawwen. Hoe faak komt ûndermining foar? Wat
binne de resultaten en aksjes fan de besiken oan de boeren?
Antwurd: Wy hawwe yn 2023 oant no 40 oant 50 agrariërs besocht by de aksje De Boer Op!. We
kinne net eksakt oanjaan hoe faak ûndermyning foarkomt, omdat ûndermyning faak net sichtber is.
Wol is út de petearen mei agrariërs nei foaren kaam dat der geregeld stellen wurdt op de
boerebedriuwen, lykas GPS-apperatuer. Ek kaam nei foaren dat somtiden himp oantroffen wurdt
tusken de maisfjilden en dat ûnbekende auto’s sjoen wurde mei bûtenlânske kentekens. We sjogge
dat it kontakt tusken agrariërs en de wykaginten ferbettert en it tal Meld Misdaad Anoniem
meldingen nimt ta. Yn oktober 2023 gean we opnij by buorkerijen del om agrariërs te ynformearjen
oer – en te warskôgjen foar ûndermynjende kriminaliteit
2.4 Bibob-belied aktualisearre
Yn 2024 wurd it Bibob-belied aktualisearre. Stiet yn dit Bibob belied ek wat de gemeente docht tsjin
bygelyks drugskoerieren dy’t by doarpsfeesten stean ôf te leverjen?
Antwurd: It Bibob-beleid is bedoeld om de integriteit fan oerheidsbeslúten te fersekerjen en te
foarkommen dat kriminele aktiviteiten fia fergunningen en subsydzjes fasilitearre wurdt. Yn ús belied
stiet hokker fergunningen en fêstgoedtransaksjes wy oan de Wet Bibob toetse. Tink hjirby bygelyks
oan fergunningen op it gebiet fan horeka. Bibob-beleid is gjin ynstrumint wêrmei wy yngripe kinne
op drugshandel op strjitte..
2.5     16/17 doarpen
Yn de doelstelling wurdt sprutsen oer de tagonklikens fan ús 16 doarpen, is it net dat wy offisjeel 17
doarpen hawwe? Ommers by riedsbeslút hat Drachten-Asân sûnt 2008 in offisjele doarpsstatus
Antwurd: Wy hawwe it oer 16 doarpen, omdat wy 16 doarpen hawwe wêr’t minsken wenje.
Drachten-Asân is offisjieel in doarp, mar bestiet allinnich út bedriuwsterrein.
2.6 Hoefolle iepenbiere laadpeallen
Der komme 20 nije iepenbiere elektryske laadpeallen by yn de gemeente: hoefolle ha wy yn totaal en
hoe ferhâld dit har yn fergelyk mei lanlike gemiddelds?
Antwurd: Op dit stuit binne yn de gemeente Opsterlân 189 laadlokaasjes (likernôch 1 per 160
ynwenners ), wêrfan 62 publyk en 127 semi publike (publyklik te brûken mar net op iepenbier terrein
). Dat binne der mear as ús buorgemeenten Eaststellingwerf (123) en Weststellingwerf (78 ). Yn
augustus 2023 wiene der hast 140.000 publike en semy-publike laadpeallen yn Nederlân (likernôch 1
per 130 ynwenners; Bron: RVO ).
                                                                                                       8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>2.7 Oanheakje by bopperegionale ûntwikkelingen
Wat betsjut oanheakje by bopperegionale ûntwikkelingen? Op wat foar wize heakje wy oan. Is dat yn
petearen of yn lobby-foarm?
Antwurd: Wij doche mei yn bopperegionale oerliz yn it kader fan ekonomyske ûntwikkelings, de
Lelylijn en de regiodeal. Dat doche wij troch diel te nimmen yn petearen.
2.8 Bern thússitte
Der komt in yntegrale oanpak om te foarkommen dat bern thússitte, is dit yn gearwurking mei
skoallen yn ús gemeente en ek de skoallen bûten ús gemeente wêr’t Opsterlânske bern hinne gean?
Antwurd: Ja, dizze oanpak sil yn gearwurking mei de skoallen, ek bûten de gemeente, útset wurde.
2.9 Museumbelied
Hokker musea wurde meinaam yn it museumbelied fan 2024?
Antwurd: Gemeente Opsterlân hat in trijetal museäle organisaasjes: Museum Opsterlân, Museum It
Damshûs en de Tropische Kas. In fjirde kulturele organisaasje hat ynteresse toand yn in gearwurking
mei de gemeente. Dêrby sitte wy yn in oriïntearjende faze.
2.10 Opsterlân Pas
In 2024 wurdt it ûndersyk nei de Opsterlân Pas ôfrûne, yn hoefier wurdt de gemeenteried yn dit
ûndersyk meinaam?
Antwurd: De gemeenteried wurdt ynformearre oer de útkomst fan dit ûndersyk.
2.11 Sichtber meitsjen fan de Fryske taal
Yn it program oer kultuer fine wy neat werom oer it sichtber meitsjen fan de Fryske taal. Wat hat de
gemeente it lêste jier dien oan it sichtber meitsjen fan de Fryske taal en wat binne de plannen foar
2024?
Antwurd: Dit jier (2023) binne der foar meiwurkers ferskate Fryske kursussen organisearre
oangeande Frysk leare, prate en skriuwe. Dêrneist wurde Nederlânske doarpsbuorden - as se oan
ferfanging ta binne - ferfongen foar buorden mei de Fryske doarpsnamme boppe de Nederlânske..
Fierder is yn septimber beslúten dat wy mear ynsette sille op Fryske strjitnammebuorden en
ûnderskriften.
Yn 2024 wurde der nije kursussen organisearre en geane wy troch mei de wurksumheden oangeande
de buorden. Dêrneist wurdt der in gemeentedichter oansteld; dêrby is it fan belang dat de Fryske taal
promoate wurdt. Ek wurde der stappen set op it mêd fan in lokale omrop, wêrby it Frysk ek ûnmisber
is.
2.12 Inisjativenformulier beskikber ?
Thema Iepenbier Grien: Is it inisjativenformulier no al beskikber of fan folgjend jier ôf?
Antwurd: It formulier foar in inisjatyf yn de iepenbiere romte is sûnt begjin 2021 beskiber en stiet op
de webside fan Opsterlân: Initiatief in de openbare ruimte | Gemeente Opsterland.
2.13 Sportakomodaasjes opnaam Strategysk Fêstguodbelied
Tema Sport: Der stiet dat de sportakomodaasjes opnaam wurde yn it Strategysk Fêstguodbelied. Wat
hâld dit yn?
Antwurd: Yn 2021 hat de ried de ‘Kadernota Vastgoedbeleid’ fêststeld. As fisy is formulearre dat it
húsfestjen fan maatskiplike funksjes lykas in sporthal of in swimbad soarget foar mearwearde by it
útoefenjen fan wetlike soarchtaken of takomstige beliedsdoelstellingen (blz 11 fan de nota ). Dizze
doelstelling is dus al sûnt 2021 in feit.
                                                                                                        9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>2.14 Ynwenners ynisjativen
Program 6 | Sosjaal Domein: Hoe wurde ynwenners entûsjasmearre om ynisjativen te starten en hoe
witte ynwenners wêr’t sy te lâne kinne mei harren plannen?
Antwurd: De oanfraach foar de ynisjativen kinne yntsjinne wurde fia de gemeentlike webside
(https://www.opsterland.nl/initiatief-in-de-openbare-ruimte). It wurdt ek neamd yn de nijsbrief fan it
doarpenteam en alle Pleatselike Belangen binne op 'e hichte. Sy diele it yn harren doarpskrante. De
ynisjativen komme binnen by it doarpenteam, dy't se sels ôfhannelet of der foar soarget dat it by de
goede amtner terjochte komt.
2.15 Sûne balâns te finen tusken tsjuster en feiligens
Program 7 | Folkssûnens en Miljeu: Om in sûne balâns te finen tusken tsjuster en feiligens kin it dan
ek wêze dat jo der foar kieze om besteande lantearnepeallen op te romjen?
Antwurd: Ja, dy mooglikhyd hâlde wy iepen, al binne wy dêr lykwols ôfhâldend mei. Wy hawwe by
eardere opromaksjes ûnderfûn dat er in soad wjerstân is as it ferljochtingsnivo efterút giet.
2.16 Gearwurking mei sc Hearrenfean
Tema Sûnens en libbensstyl: Net-sporters yn beweging krije: dit bart yn gearwurking mei sc
Hearrenfean, kloppet de ferûnderstelling dat dit inisjatyf har beheind ta kaarthâlders?
Antwurd: De ferûnderstelling kloppet. Om folwoeksen net-sporters struktureel yn beweging te krijen,
is der oer it algemien in “ triuwke” nedich. Seizoenkaarthâlders fan SC Hearrenfean binne yn alle
gefallen passive sportleafhawwers. As sy noch net struktureel bewege / sporte, is dizze groep krekt
wat makliker yn beweging te krijen, as ynwenners dy 't neat mei sport hawwe. Der wurdt in projekt
opstart, wêrby 't seizoenkaarthâlders út Opsterlân fia social media fan SC Hearrenfean oproppen
wurde om mei te dwaan. It is in programma fan 12 wiken foar maksimaal 20 dielnimmers wêryn 't
wykliks sport wurdt yn en rûnom it stadion ûnder lieding fan in foechhawwende trainer. It doel is om
dy ynwenners nei dit programma struktureel fanút harsels wykliks sporte te litten.
2.17 Feroaringopjefte yn de praktyk
Romtlike oardening: Wat hâldt de ‘veranderopgave’/feroaringopjefte yn de praktyk yn foar de
gemeente? Wêr moatte wy oan tinke?
Antwurd: De term feroaropjefte, sa 't dy yn de begruttingstekst opnommen is, hat te krijen mei de
ynfiering fan de ‘Omgevingswet’. Dêrom stelle wy it folgjende antwurd foar: Dy feroaropjefte komt
fuort út de oergong nei in nij wetlik ramt. In grut tal wetten wurdt ferfongen troch ien nije wet, de
Omgevingswet. Dat omfettet suver alles yn it romtlik domein. It ynstrumintarium feroaret: in
omjouwingsplan is wêzentlik oars as in bestimmingsplan. De systeemwrâld feroaret ek drastysk,
bygelyks troch alle digitale systemen fan alle oerheden gear te kombinearjen yn ien digitaal stelsel.
Ek fergunningtrajekten feroarje yngripend. Dit is foar de ferskate oerheden nij, mar ek foar
advysburo's en benammen foar boargers (ik zou hier ynwenners van maken) en bedriuwen dy 't in
paad fine wolle troch dy nije systeemwrâld. Dus de feroaropjefte leit foar in wichtich part yn it
feroarjen fan metoaden, systemen en produkten, mar derneist ek yn it feroarjen fan gewoanten,
automatisimen en oannames.
2.18 Oergongsperioade omjouwingsplan
Romtlike oardening: ‘Bestimmingsplannen’ binne fan 1 jannewaris 2024 ôf in ‘omjouwingsplan’, dit is
noch net in ‘echt omjouwingsplan’ wurdt sein. oant 2032 is in oergongsperioade. Wat moat der noch
barre foar it al sa fier is? Is der in tiidspaad?
Antwurd: Wy binne op dit stuit dwaande mei it tarieden op de oergong nei de nije Omjouwingswet
en sette derby foaral yn op it trochgean fan de projekten. Dy sille wy op it tiidlik Omjouwingsplan dat
bestiet út de besteande bestimmingsplannen, de saneamde Bruidsschat (de ryksregels dy’t wy as
gemeente oerkrije) en ús lokale rigels (lykas de geurverordening) beoardiele en ôfhannelje.
                                                                                                       10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Tagelyk wurdt yn OWO ferbân wurke oan in plan fan oanpak om te kommen ta trije ‘echte’
Omjouwingsplannen yn 2032 foar de trije gemeenten. San echt omjouwingsplan freeget om in
yntegraasje fan alle rigels die’t de gemeente stelle wol oan en oer de fysyke leefomjouwing. De losse
underdielen fan it tiidlik omjouwingsplan en oare rigels oer de fysyke leefomjouwing moatte yn
samenhang brocht wurde yn dit iene gebietdekkende plan. Dat omjouwingsplan is dermei oars yn
opbou en giet oer mear as de no bekinde bestimmingsplannen. Derneist kin mei it omjouwingsplan
mear fariearre wurde tusken fergunningsplichten, meldingsplichten en algemiene rigels..
It plan fan oanpak sille wy basearje op de learmomenten dy’t opdien binne mei it Omjouwingsplan
foar it doarp Appelskea. De derby makke oerwagings by it tawizen fan funksjes en de wize wérop
(gebietsrjochte lykas earst de doarpen, dan de bedriuweterreinen en bûtegebiet en tema-rjochte) sil
it útgongspunt foarmje foar it plan fan oanpak. Derby sil ek de posysje fan de ried omtinken ha.
2.19 Trochstreaming befoarderjen
Wenjen : Trochstreaming is in probleem en de gemeente seit dit beynfloede te wollen wêr’t dit
lokaal mooglik is. Oan hokker maatregels wurdt tocht om trochstreaming te befoarderjen?
Antwurd: Wy wolle trochstreaming fan âlderen nei in foar harren geskiktere wenning aktyf
stimulearje troch it ferskaffen fan ynformaasje. De wenningkorporaasjes tinke nei oer de ynset fan in
wencoach, immen dy 't senioaren stypje kin om langer selsstannich wenjen bliuwe te kinnen.
Dêrneist sette wy yn op de realisaasje fan sa ’n 1.000 wenten yn de perioade oant 2035. Dat stelt ús
yn steat om wenningen te ûntwikkeljen dêr 't in kwantitative én kwalitative ferlet oan bestiet, lykas
oan libbensrinbestindige wenningen of nultredewenten (wenningen mei in sliepkeamer en
badkeamer op de begeane grûn ). Dit draacht by oan trochstreaming en beweechromte yn de
besteande wenningfoarried. Konkreet wolle wy by de ferkeap fan kavels foar frijsteande wenten de
betingst opnimme dat dizze wenten as nultredewenning boud wurde. Oer it algemien binne dizze
wenten wat grutter om dy ek as nultredewenning bouwe te kinnen en bouwers beskikke oer mear
finansjele middels om dat ek realisearje te kinnen. Dêr wêr 't wy binnen kaaiprojekten wenningen
mei in v.o.n. priis ûnder de € 250.000 realisearje kinne (oer it algemien rydwenten) sil it kolleezje him
maksimaal ynspanne om dat te realisearjen.
2.20 Gesichtsbepalende skaaimerken op goede wearde
Lânskip, natoer, bioferskaat, lânbou en erfguod: ‘In de ruimtelijke omgeving zijn gezichtsbepalende
kenmerken en de landschappelijke en cultuurhistorische elementen op juiste waarde geschat.’ Hoe is
dit dien en hokker mjitstêf wurdt hjirfoar brûkt?
Antwurd: Fanút Provinsje Fryslan wurdt der al jierren gebrûk makke fan in kultuerhistoryske
waardenkaart. Dit kaartmateriaal wurdt regelmjittich fernijt neffens de nijste ynsichten. Dizze
ynformaasje brûke wy by it beoordielen fan bestimmingplannen en oare saken die ’t mei it lânskip te
meitsjen hawwe. Derneist is der yn 2013 in rapport opmakke troch in deskundige op it med fan
kultuerhistoarje en lânskip. Dit rapport mei kultuerhistoryske ynformaasje is brûkt as ûnderlizzer by
romtelike ûntwikkelingen.
2.21 Byldbepalende dielen fan it lânskip
Wat binne ‘byldbepalende dielen fan it lânskip’?
Antwurd: Hjirûnder wurde ferstean saken as: it reliëf, de pingo’s en dobben, it ferskaat oan
lânskipstypen (tink hjirby oan it ‘woudenlandschap’ mei syn leanen en beamwallen, en de
feanpolders mei hun iepen strukturen (iepen greiden, gjin tichte bebossing)), de landgoederengordel,
it boskryke fan de Sweach, Olterterp en Bakkefean, ikenhiemen, de sângrûnen en dunen fan
Bakkefean, de karakteristieke buorkerijen troch de hele gemeente, de fearten, tsjerken yn de
doarpen, de grêfhichten by Allardseach, de ferkaveling, Natura2000 sa as Van Oordts Merksen,
ryksmonuminten, de lintbebouwing by it Alddjip del en fansels it Alddjip sels. It giet eins om al die
saken yn it lânskip die ‘t Opsterlân Opsterlân meitsje.
                                                                                                        11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>2.22 Ynhâld stop setten eksploitaasje
Grûneksploitaasje: . De eksploitaasje sil stop setten wurde as tekoarten oprinne of it gebou gjin
funksje mear hat. Wat hâldt dit yn? Ferkeap, sloop, ferhier?
Antwurd: Foar de gebouwen is yn 2021 de kadernota fêststeld. Dêryn falle gebouwen dy 't foar de
gemeente gjin funksje mear hawwe yn de kategory ' oare fêstgoed '. Foar elk objekt dat as oare
foarried bestimpele wurdt, wurdt foar elk gefal op útfieringsnivo in neiere ôfwaging makke. As der
gjin swierwagende arguminten op basis fan gemeentlik belied oanfierd wurde kinne, dan wurdt ta
ferkeap oergien. ” De gemeente en / of doarp besiket earst in passende ûntwikkeling of ynfolling te
betinken.
2.23 Net duorsum yn stân hâlden gebouwen
Wat as gebouwen net duorsum yn stân hâlden wurde kinne?
Antwurd: In gebou wurdt mei goed ûnderhâld langduorjend yn stân hâlden. De
mearjierrenûnderhâldsplanning (MJOP) soarget foar oersjoch en byhearrende finansiering wurdt alle
jierren fêststeld. In gebou ferduorsumje is ôfhinklik fan kosten en kânsen. Wy kieze no om ‘ by
gelegenheid ’ of better ‘ by in kâns ’ te ferduorsumjen. Dat is bygelyks by grut ûnderhâld, in nije
ynfolling, of in subsydzjemooglikheid of troch ‘ kreft fan de mienskip ’.
3 PvdA
3.1 Openbaar vervoer
Blz 17: Openbaar vervoer. Voor de leefbaarheid en vitaliteit van het platteland is het openbaar
vervoer een belangrijke voorziening voor onze inwoners. De vergrijzing van de bevolking zal de vraag
naar (passend) openbaar vervoer vergroten. Taakveld 2.5 Openbaar vervoer is in 2024 € 5.000
voordeliger dan in 2023 Het budget van dit taakveld is aangepast naar de werkelijk uitgaven. Dit
geeft een voordeel van € 5.000.
Vraag: Hoe gaan we inspelen op extra vraag naar openbaar vervoer i.v.m. de verdere vergrijzing? Is
het budget dan toereikend?
Antwoord: Het streekvervoer is een verantwoordelijkheid van de provincie. Dit budget is begroot
voor een attentie voor de vrijwilligers van de buurtbus.
3.2 Verbeteren taalvaardigheid In Opsterland
Blz. 25 Verbeteren taalvaardigheid In Opsterland is ongeveer 13% van de bevolking van 16 jaar en
ouder laaggeletterd.
Vraag: Hoe vertaalt dit percentage zich naar de verschillende leeftijdscategorieën?
Antwoord: In Opsterland gaat het om 13 % laaggeletterden tussen 16 en 65 jaar. Wanneer men
binnen deze groep verder specificeert:
1.      24 % autochtone werkenden, 50+, met partner en kinderen;
2.      17 % autochtone niet-werkenden, 50+, met partner en kinderen;
3.      11 % autochtone werkenden, 30-50 jaar, divers qua partner en kinderen;
4.      12 % Oudere autochtonen, 50+, vooral singles met kinderen;
5.      13% Jongeren 30-, werkend of niet-actief, autochtoon of migrant, zonder partner of kinderen;
6.      8 % Migranten 30+, met name 1e generatie, meestal met partner en/of kinderen;
7.      16% Divers: 2e generatie migranten, jongeren met kinderen, 1e generatie migranten zonder
partner en kinderen, oudere werknemers 50+ zonder partner en kinderen.
Deze cijfers zijn overgenomen van de website www.geletterdheidinzicht.nl en zijn van het jaar 2020.
Het gaat om een puntschatting en het percentage is afgerond.
                                                                                                    12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>3.3 Koersplannen
Koersplannen blz. 35 Zelfde vraag als vorig jaar: Er worden vijf plannen uitgewerkt.
Vraag: Kunt u aangeven welke vijf dorpen dit betreft? En als de koersplannen klaar zijn kunnen deze
plannen met de raad gedeeld worden?
Antwoord: Met MFC De Wier zijn we in gesprek over een totaalplan voor het verduurzamen,
uitbreiden en verfraaien van de accommodatie. In Langezwaag zijn we in gesprek met de besturen
van de sportvereniging, de sportzaal en het dorpshuis over het vormen van een stichting, die
mogelijk het volledige eigenaarschap van de gebouwen op zich gaat nemen. Deze twee processen
lopen door in 2024. In Wijnjewoude Terwispel en Siegerswoude lopen in 2024 de
erfpachtovereenkomsten af. Met deze besturen starten we begin volgend jaar de gesprekken over de
gewenste eigendomssituatie voor de toekomst.
Daarnaast worden er in 2024 in overleg met de besturen voor meerdere dorpshuizen losse acties
uitgevoerd. Dit kan gaan om verduurzamingsacties, of bijvoorbeeld het formaliseren van het
eigendom van de accommodatie. Op 14 november 2023 organiseren we een bijeenkomst voor alle
besturen en bepalen we welke acties we als eerste gaan doen op basis van wat dringend is en wat we
graag willen. We zullen u hierna informeren over de planning en sturen u dan ook de koersplannen
per dorpshuis toe.
3.4 Rol gemeente bij tegengaan van armoede
Armoede blz. 35. We hebben als gemeente een beperkte rol in het tegengaan van armoede.
Vragen: Weet de gemeente hoeveel mensen in armoede leven in onze gemeente? Zo ja hoeveel
mensen/ gezinnen betreft dit? En heeft de gemeente zicht op hoeveel mensen vanuit midden
kleinbedrijf in financiële problemen zitten? Welke instrumenten heeft de gemeente om deze
gegevens boven tafel te halen?
Antwoord: Er is in Nederland niet één vaste definitie van armoede. Dit maakt het lastig om precies
aan te geven hoeveel inwoners er precies in armoede leven in Opsterland. Wel hebben we als
gemeente in 2023 uit laten zoeken hoeveel huishoudens moeten leven van een laag inkomen.
Uitgaande van een inkomen tot maximaal 140% van het sociaal minimum gaat dit dan om 15,1% van
het aantal huishoudens in Opsterland.
We hebben inwoners met een onderneming in het midden- en kleinbedrijf actief opgeroepen om
zich te melden zodra zij zich zorgen maken over hun financiële situatie. Tot nu toe zijn hier nog geen
meldingen van binnen gekomen bij de gemeente. Als gemeente hebben we geen instrumenten om
dit, zonder dat een inwoner zichzelf meldt, inzichtelijk te krijgen.
3.5 Afspraakbanen
Blz 36 Wat zijn afspraakbanen?
Antwoord: Het kabinet en de sociale partners hebben in 2013 afgesproken om 125.000
afspraakbanen te creëren bij werkgevers voor mensen met een arbeidsbeperking. Dit is vastgelegd in
de Wet Banenafspraak. Een afspraakbaan is een baan bij een werkgever voor iemand die niet zonder
ondersteuning of begeleiding kan werken, maar die niet een beschutte werkplek nodig heeft.
Werkgevers van afspraakbanen ontvangen een loonkostensubsidie en ondersteuning op de
werkvloer in de vorm van jobcoaching.
                                                                                                      13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>3.6 Actualiseren VTH-beleidsplannen
Blz 98: Actualiseren VTH-beleidsplannen Voor de periode 2020-2024 is een OWO-breed beleidsplan
VTH vastgesteld. Met name verkeersveiligheid, leefbaarheid en ondermijning vragen meer inzet van
de afdeling VTH. Niet alleen formatief, maar ook in veiligheid voor de betrokken medewerkers
(opleidingen, uitrusting, wagenpark) wordt dit vertaald in deze begroting. Wij geven iets minder dan
300.000 meer uit dan 2022.
Vraag: Is dit op basis van de zorgen die door de brandweer en met name de politie werden
uitgesproken op de informatieavond 12 sept j.l. voldoende?
Antwoord In OWO-verband is structureel vanaf 2023 extra formatie beschikbaar gesteld voor
toezicht en handhaving. Deze wordt ingezet op de thema´s die genoemd zijn in het beleidsplan. De
kosten die hiermee gemoeid zijn worden door de 3 OWO/gemeenten gedragen. Ondermijning en de
meer en meer terugtredende politie zijn thema´s die volop in beweging zijn en deze vragen ook de
komende jaren om afwegingen van de kant van de gemeente welke inzet er nodig is en hoeveel.
Deze zorg is benoemd door de politie op de informatie-avond.
Deze investering staat overigens los van de geschetste problematiek van de brandweer. Dit zal
terugkomen bij de benodigde inzet en middelen die de Veiligheidsregio van ons vraagt..
3.7 Vergroting van de biodiversiteit
Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie.
Vraag: wat doen wij precies aan de vergroting van de biodiversiteit en waar liggen nog kansen om dit
verder te vergroten? In de begroting en de begrotingsinformatie komt het Biodiversiteitsplan niet
voor. Voor de zomer is toegezegd dat dit biodiversiteitsplan zou komen. Komt dit plan er en
wanneer? En is daar financiële ruimte voor gereserveerd 2024?
Antwoord: Met beheer openbaar groen worden steeds meer stukken extensief onderhouden en/of
ingericht. Wanneer het kan wordt extra gelet op het realiseren van verbindingen voor soorten.
Daarnaast sluiten wij aan bij provinciale plannen voor meer biodiversiteit. Een separaat beleidsplan
biodiversiteit wordt niet opgesteld. Wel is verbeteren biodiversiteit en versterken natuurwaarden
een belangrijke opgave van de omgevingsvisie , zoals ook besproken bij de behandeling van de
omgevingsvisie in de gemeenteraad. Ook in de nog op te stellen omgevingsplannen wordt
biodiversiteit een integraal onderdeel. Er is dus geen financiële ruimte gereserveerd voor een
beleidsplan biodiversiteit.
3.8 Beleidsindicatoren Banen Aantal per 1.000 inwoners
Blz 43 Beleidsindicatoren Banen Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15-64 jaar
Vraag: Waarom wordt deze leeftijdsgrens gebruikt, moet dit niet 17-67 zijn.
Antwoord: Dit is één van de in de BBV voorgeschreven indicatoren die in de begroting en jaarstukken
moet worden opgenomen. De gegevens voor deze indicator worden door het CBS verstrekt (uniform)
en via waarstaatjegemeente.nl gepubliceerd.
                                                                                                     14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>3.9 Wateroverlast/watertekort
Thema Milieu Blz. 47 Wateroverlast/ watertekort. Door klimaatverandering zullen de verschillen
tussen droogte en nattigheid steeds groter worden hetgeen gaat leiden tot nog lagere
grondwaterpeilen.
Vraag: Heeft de gemeente beleid op watertekort? Zo ja kunt u dat met de raad delen? Zo nee, komt
dat er dan en wanneer?
Antwoord: Nee, dit valt onder verantwoordelijkheid van het Wetterskip Fryslân. Watertekort en een
laag grondwaterpeil zijn voornamelijk te beïnvloeden door het aanpassen van het waterpeil in sloten
en oppervlaktewater. Het Wetterskip bepaalt dit waterpeil met peilbesluiten. Als er een watertekort
dreigt dan heeft het Wetterskip per gebied richtlijnen om goed met water om te gaan. We
onderhouden goed contact met het Wetterskip over het beleid en over deze richtlijnen.
3.10 Sport en bewegingsintiatieven
Thema Gezondheid en Leefstijl Blz. 48 In 2024 is in elk deelnemend dorp een nieuw sport- en
beweeginitiatief opgestart.
Vraag: Zijn er dorpen die niet meedoen? Wat is hier de reden van?
Antwoord: Het Lokaal Sportakkoord is in 2020 opgestart, maar er zijn vanwege de coronapandemie
weinig initiatieven opgezet. Afgelopen zomer is in samenwerking met sportverenigingen het concept
van het Lokaal Sportakkoord 2.0 opgesteld. Het is onze bedoeling dat het akkoord een looptijd krijgt
van 2023 tot en met 2026. Hiervoor wordt jaarlijks subsidie vanuit de Rijksoverheid beschikbaar
gesteld. Eén van de speerpunten van de deelnemende verenigingen is samenwerking tussen
verenigingen, zowel in de dorpen als in dezelfde sport. Om voor het Lokaal Sportakkoord 2.0 een
breed draagvlak onder verenigingen te creëren, zijn er gericht bestuurders van verenigingen
benaderd, die vervolgens weer hen bekende bestuurders van andere verenigingen hebben benaderd
om mee te gaan werken. Hierdoor hebben wij een enthousiast en gedreven team van bestuurders bij
elkaar gekregen. Op deze wijze willen wij de samenwerking vormgeven. Iedere vereniging is welkom
om mee te doen en om nieuwe sport- en beweeginitiatieven op te starten. Op dit moment doet nog
niet elk dorp mee, maar wij bevinden ons nog in de opstartfase..
3.11 Behoedzame raming van de verkopen bouwgrond
Blz. 92 Ontwikkelingen grondbedrijf. Door de aantrekkende woningmarkt is er een toename van de
vraag naar (koop-)woningen. Zowel in de begroting van 2024 als in het meerjarenperspectief 2025-
2027 zijn de verkopen behoedzaam geraamd. Ondanks de mogelijke bouw van 1000 woningen de
komende jaren, zijn de verkopen behoedzaam geraamd.
Vraag: Waarom is hier voor gekozen en niet voor een voortvarend beleid?
Antwoord: Een behoedzame raming van de verkopen wil niet zeggen dat de verkoop niet
voortvarend ter hand wordt genomen. Je kan echter heel voortvarend in de markt actief zijn terwijl
de daadwerkelijke verkopen niet willen vlotten. Of er wordt verkocht is tenslotte ook afhankelijk van
consumentenvertrouwen en andere factoren waarop de gemeente geen invloed heeft. Vandaar dat
de verkopen behoedzaam (voorzichtigheidsprincipe) zijn geraamd. Deze raming wordt overigens
twee keer per jaar geactualiseerd. Namelijk bij begroting en bij de eerste begrotingsrapportage over
het lopende jaar in het voorjaar.
                                                                                                    15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>4 CDA
4.1 Jeugdraad
Pag. 8: Op 20 juni is per brief aan de raad gemeld dat er dit najaar een plan komt voor de jeugdraad.
Ligt dit nog op schema en kunnen we dit plan inderdaad binnenkort verwachten?
Antwoord: Er wordt door de Adviesraad sociaal domein een advies gegeven over het plan voor de
jeugdraad. De verwachting is dat het plan vervolgens in december besproken kan worden door de
raad. Het moment van bespreking is afhankelijk van de agenda van de raad.
4.2 Bedrijfsprocessen
Pag. 8: Bedrijfsprocessen
In 2024 onderzoeken we 20 bedrijfsprocessen op informatieveiligheid
Wat voor processen? Waarom 20 en waarom juist die 20?
Antwoord: In 2024 geven we de prioriteit aan het onderzoeken van kritische bedrijfsprocessen op
informatieveiligheid. Het doel hiervan is om in te spelen op de ontwikkelingen in de digitale wereld
en te beoordelen of er op dit moment voldoende beveiligingsmaatregelen worden genomen. Er is
voor twintig bedrijfsprocessen gekozen omdat dit een haalbaar doel is, waarbij de kwaliteit van het
onderzoek voorop blijft staan. De prioriteit wordt gegeven aan kritische bedrijfsprocessen, omdat
deze de kernactiviteit van de gemeente behelzen.
4.3 Invulling formatie
Pag. 9: Is er een plan om ervoor te zorgen dat de nieuwe formatie daadwerkelijk wordt ingevuld,
gezien de verwachting van moeilijk in te vullen vacatures? Hoe wordt dit aangepakt?
Antwoord: Nieuwe formatie (vacatures) worden via het normale W&S(werving en selectie) protocol
opengesteld en ingevuld. Daarnaast worden vacatures via de sociale media en de eigen netwerken
gedeeld. Daar waar dit niet succesvol is of waar we verwachten specialistische vacatures moeilijk
ingevuld te krijgen kunnen we gebruikmaken van W&S bureaus die op hun eigen wijze de
arbeidsmarkt actief benaderen en (hopelijk) succesvol zijn.
4.4 Overhead - uitvoeringskosten
Pag. 9: Hoewel het percentage overhead daalt, zijn de uitvoeringskosten toegenomen. Kunt u dit
nader toelichten? Wat zijn bijvoorbeeld de belangrijkste oorzaken van deze toename?
Antwoord: Overhead zijn die medewerkers die niet direct werken in de primaire processen van de
gemeente. Denk hierbij aan leidinggevenden en die PIOFACH-functies. In deze groep zijn er geen
extra medewerkers bijgekomen. Ook de kosten hiervan zijn niet toegenomen. In de directe
uitvoering zijn de kosten wel gestegen. Vooral door een combinatie inflatie en stijging van de kosten
zijn de directe kosten meer gestegen dan de kosten bij de overhead. Zodoende daalt het aandeel
overhead in de totale kostenplaatje en stijgen de uitvoeringskosten in totaliteit
4.5 Knelpunten ambtelijke organisatie
Pag. 12: Kunt u de aard van de knelpunten in de ambtelijke organisatie verder toelichten die hebben
geleid tot de opname van € 120.000 in de begroting?
Hoe zal de structurele opname van dit bedrag vanaf 2024 worden aangepakt?
Antwoord: De arbeidsmarkt is zeer moeizaam. Daardoor is er meer en vaak ook langer inhuur nodig
dan waarvoor er vacaturegelden beschikbaar zijn. Dit aanvullend bedrag zorgt ervoor dat de kans dat
de totale personele lasten binnen het uitgavekader blijven toeneemt wat de rechtmatigheid
bevorderd.
                                                                                                     16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>4.6 Onderhoud voet- en fietspaden
Pag.17: -Hoe wordt het onderhoud van fiets- en voetpaden gefinancierd en welke plannen zijn er om
ervoor te zorgen dat deze paden in goede staat blijven? Wordt er geïnvesteerd in nieuwe fiets- en
voetpaden om de bereikbaarheid en leefbaarheid te verbeteren?
Antwoord: Het onderhoud van fiets- en voetpaden wordt gefinancierd uit de post ‘verhardingen’ als
onderdeel van taakveld 2.1 Verkeer en vervoer. We onderhouden deze paden op een ‘basis’
kwaliteitsniveau zoals vastgesteld in het Beeldkwaliteitsplan Beheer Openbare Ruimte 2020-2025.
Eventuele uitbreidingen worden eerst voorgelegd aan uw raad om daarvoor een krediet beschikbaar
te stellen. Een voorbeeld hiervan is de Doorfietsroute Drachten – Heerenveen, zie ook de
beantwoording bij vraag 4.7.
4.7 Doorfietsroute Drachten - Heerenveen
Pag. 18: Is het traject bekend van deze doorfietsroute? En welke kosten zijn hier voor Opsterland
voor gemoeid, hoeveel is dat op het geheel, is hierover al iets bekend?
Antwoord: Het traject is globaal bekend, de route komt grotendeels ten noorden van de A7 te lopen.
Op lokaal niveau zijn er nog verschillende opties open. Dit is afhankelijk van ruimtelijke inpassing en
overleg met de dorpen. Wij hebben hiervoor – net als buurgemeenten Heerenveen en
Smallingerland – € 1.8 mln beschikbaar gesteld. Gezamenlijk is er een Provinciale subsidie opgehaald
van € 5.4 mln. Het totale projectbudget is daarmee € 10.8 mln.
4.8 Resultaatbestemming zwerfafval
Pag. 19: Wat is het doel van de resultaatsbestemming voor zwerfafval en hoe zal dit bijdragen aan
een schonere en leefbaardere gemeente?
Antwoord: n de periode 2013-2022 heeft Opsterland geld gekregen voor de aanpak zwerfafval van
het Afvalfonds. De eindafrekening heeft plaatsgevonden en het resterende bedrag wordt de
komende jaren ingezet voor extra activiteiten rond zwerfafval. En daarnaast om in de laatste dorpen
himmelploegen op te richten en te faciliteren.
4.9 Groei en ontwikkelmogelijkheden bedrijventerreinen
Pag. 21:. Er wordt hier gesproken over mogelijkheden in alle dorpen, speelt dit dan ook in alle
dorpen? Is er in ieder dorp nog ruimte?
Antwoord: Primair wordt er gekeken naar alle bestaande bedrijventerreinen die we in onze
gemeente hebben. In de dorpen die geen specifiek bedrijventerrein hebben volgen we natuurlijk wel
de economische ontwikkelingen. Momenteel is er alleen in Gorredijk nog beschikbare ruimte (1
kavel op de Overtoom en 6 kavels op de Tolbaas) en op bedrijvenpark Drachten A7 (1 kavel).
4.10 Actieplan laaggeletterdheid
Pag. 26: Kunt u uitleggen hoe het actieplan laaggeletterdheid wordt uitgevoerd en welke stappen er
zijn om de doelgroep beter in beeld te krijgen en te betrekken bij de activiteiten?
Antwoord: In het actieplan zijn diverse acties opgenomen om de bewustwording van signalen
omtrent laaggeletterdheid te vergroten en de basisvaardigheden en geletterdheid van de inwoners
van gemeente Opsterland te vergroten. Er is bijvoorbeeld een aanjager laaggeletterdheid die onder
andere werkt aan bewustwording. Zij legt contacten binnen de gemeente en de teams in de
uitvoering van het sociaal domein. Zij legt ook contact met bedrijven in Opsterland. Werkgevers
kunnen een belangrijke rol spelen in het signaleren en bespreekbaar maken van problemen rondom
basisvaardigheden.
Er is regelmatig overleg met partners, zoals welzijnswerk, predikanten, schuldhulpverlening en de
bibliotheek, waarin diverse acties besproken worden. Het digi-taalhuis in de bibliotheek heeft een
doorstart gehad, we geven aandacht aan de campagne ‘ik wil leren’ om zo het aanbod wat er is meer
                                                                                                       17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>bekendheid te geven. Het bereiken van autochtone inwoners met Nederlands als eerste taal (NT1)
blijft lastig, dat speelt niet alleen in Opsterland, maar overal een rol. We sluiten aan bij overleg in de
regio Friesland, waarin we leren van good practices..
4.11 Foarstel stypjen frijwillichersorganisaasjes
Algemeen: We hebben op 10 juli een motie aangenomen met de tekst: Wy freegje it kolleezje om
mei in foarstel te kommen om kulturele aktiviteiten, organisearre troch
frijwillichersorganisaasjes (finansjeel) te stypjen safier't harren bestean bedrige wurdt troch nije
ofsterk ferswierende besteande rigeljouwing.
Hierover lezen wij niets terug in de begroting. Wat zijn de plannen met betrekking tot de uitvoering
van deze motie en waarom zijn deze niet opgenomen in de begroting?
Antwoord: Op dit moment wordt gewerkt aan een voorstel om te komen tot uitvoering van de motie.
Enerzijds door een financiële bijdrage uit te werken voor vrijwilligersorganisaties die optochten met
praalwagens organiseren, anderzijds door te onderzoeken hoe we vrijwilligersorganisaties het beste
kunnen ondersteunen bij vragen rondom vergunningen enz. Dit vereist onderzoek en navraag bij
deze organisaties. Op dit moment wordt onderzocht hoe we beiden kunnen financieren vanuit
bestaande middelen, waardoor er nu nog geen budget is opgenomen in de begroting. Mocht blijken
dat er toch meer geld nodig is om de motie uit te kunnen voeren, dan komen we hierop bij u terug.
4.12 Opsterlânpas
Pag. 30: We ronden in 2024 het onderzoek naar de mogelijkheid van een opsterlandpas af. Wat
moeten we ons bij een dergelijke pas voorstellen?
Antwoord: In het coalitieakkoord 2022-2026 wordt de Opsterlân-pas beschreven als ‘een pas om
recreatie en toerisme te stimuleren. Hiermee krijgen toeristen en recreanten korting op onder
andere toeristische attracties’. In het onderzoek wordt gekeken of en hoe deze pas ingevoerd zou
kunnen worden. Daarbij wordt ook onderzocht of deze beter in een gemeentelijke of regionale
(Zuidoost Friese) context past.
4.13 Initiatievenformulier verbetervoorstellen openbare ruimte
Pag. 31: Kunt u meer details geven over het 'initiatievenformulier' en hoe inwoners en organisaties
verbeteringsvoorstellen voor de openbare ruimte kunnen indienen? Wat zijn de criteria voor het
ondersteunen van levensvatbare ideeën? Hoe wordt het begeleiden van initiatieven vanuit de
samenleving in de praktijk uitgevoerd?
Antwoord: Als inwoners hun directe leefomgeving willen aanpassen of verbeteren dan kunnen ze
hiervoor een initiatief indienen. Het formulier ‘initiatief in de openbare ruimte’ is hiervoor een
middel, maar vaak is er vooraf al contact met de organisatie. Een lijst met spelregels is niet
vastgesteld om met open blik ideeën te ontvangen. Belangrijk is dat er voldoende draagvlak is in de
buurt en dat de initiatiefnemers zelf voor minimaal de helft bijdragen. Dat kan eventueel ook met
handjes of materialen. Als een initiatief levensvatbaar is wordt de indiener gekoppeld aan een
medewerker uit de organisatie. Samen wordt dan gewerkt aan de realisatie.
4.14 Sportdoelstellingen
Pag. 31: U schrijft dat u minstens 10 jongeren, 100 volwassenen en 140 kinderen wilt stimuleren om
te gaan sporten. Hoe is de gemeente tot deze aantallen gekomen? Wat is de basis voor deze
aantallen?
Antwoord: Op basis van de aantallen in 2023 (tot en met september 82 volwassenen en 118
kinderen) en voorgaande jaren zijn we uitgekomen op 100 volwassenen die dankzij het
Volwassenenfonds kunnen sporten en op 140 kinderen die dankzij het Jeugdfonds Sport & Cultuur
(en stichting Leergeld) kunnen sporten.
                                                                                                          18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>In de afgelopen jaren zijn er heel af en toe (in 2023 0 en in 2022 1, daarvoor wellicht een enkele
vraag) signalen binnengekomen via huisartsen/praktijkondersteuners of buurtsportcoaches, dat een
jongere graag zou willen sporten, maar niet weet waar en hoe dit aan te pakken. Door deze activiteit
gericht onder jongeren, via Code Hans en bij huisartsen/praktijkondersteuners te promoten, willen
we minstens 10 jongeren bereiken. De ervaring gaat ons in 2024 leren hoeveel jongeren er
daadwerkelijk mee gaan doen.
4.15 Uitstroom bijstand
Pag. 36: Hoe realistisch is de doelstelling, we leven nu in een tijd van grote druk op de arbeidsmarkt,
heb je nog niet het absolute minimum bereikt? Hoeveel rek verwacht het college dat er nog zit in de
bijstand?
Antwoord: De huidige bijstandspopulatie in de gemeente Opsterland heeft een grotere afstand tot
de arbeidsmarkt dan de bijstandspopulatie een aantal jaren geleden. Deze groep is moeilijker te
begeleiden richting werk. Desalniettemin proberen we meer in te zetten op het stimuleren van het
werken met een loonkostensubsidie, als uitwerking van het Breed Offensief, waardoor mensen ook
uit de uitkering raken. Daarnaast blijven we inzetten op de samenwerking in de arbeidsmarktregio
om ook deze doelgroep te begeleiden richting werk via leerwerktrajecten of (om)scholing. We doen
ook onderzoek naar de mogelijkheden van basisbanen voor mensen met een grote afstand tot de
arbeidsmarkt. Als dat allemaal niet lukt, dan zetten we in op maatschappelijke participatie.
4.16 Himmelploeg in ieder dorp
Pag. 47: Er wordt gesteld dat het mogelijk wordt gemaakt om in ieder dorp een himmelploeg actief
te krijgen. (via pb's) Wat zorgt ervoor dat dit getriggerd wordt? Is er een (financiële) voordeel voor de
dorpen?
Antwoord: Met enige regelmaat wordt er aandacht besteed via de media (SA!, FB) aan de
himmelploegen, waarbij ook vrijwilligers in beeld komen. In de dorpen zijn de bestaande
himmelploegen bekend en dit benoemen wij ook bij dorpen waar nog geen actieve himmelploeg is.
Zij worden dan ook geïnformeerd over de vorm van faciliteren door de gemeente.
Het voordeel ligt in een schoon dorp waar men trots op is, een lagere milieubelasting en een gezellig
samenzijn. Daarnaast krijgen de vrijwilligers jaarlijks een attentie van de gemeente en gaan zij samen
uit eten.
4.17 CO2 – Prestatieladder
Pag. 48: We stappen in / certificeren op niveau 3, wat is de ambitie van de gemeente, tot welk niveau
moeten we door?
Antwoord: De ambitie is om eerst niveau 3 te behalen. Voor niveau 3 is het noodzakelijk om inzicht
te hebben in het verbruik en uitstoot van de eigen organisatie en daar CO2 doelstellingen en
energiebesparende maatregelen aan te koppelen. Op dit moment zijn we bezig met de
dataverzameling om uiteindelijk onze eigen CO2 uitstoot vast te stellen. We werken gezamenlijk op
met Oost- en Weststellingwerf en worden begeleid door de Duurzame Adviseurs.
Certificering op niveau 4 houdt in dat naar de hele keten wordt gekeken. Dit is in eerste instantie niet
een ambitie voor de korte termijn. Wel hopen we door certificering op niveau 3 meer
bewustwording te creëren en zou het mooi zijn als we alvast kijken naar de impact van wat we
inkopen.
                                                                                                        19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>4.18 Energiebesparing
Pag. 49: In 2025 realiseren we een energiebesparing van een equivalent 150.000 mwh. Is dit 2025 of
2035? Hoe moeten we dit lezen in relatie tot de wat we in 2024 willen bereiken.
Antwoord: Er is sprake van een typfout in de doelstelling. Hier staat 2025 in plaats van 2035. Er had
dus moeten staan: ‘Wij halen in 2035 een energiebesparing van een equivalent van 150.000 MWh’.
In het vorige coalitieakkoord (2018-2022) was opgenomen om deze besparing te realiseren in drie
raadsperioden ofwel een energiebesparing van gemiddeld 12.500 MWH per jaar. Eind 2024 zou dan
in totaal 75.000 MWh moeten zijn bespaard.
De daadwerkelijk besparing hangt echter sterk af van externe factoren zoals de energieprijs en het
weer en schommelt daardoor sterk.
4.19 Kansenkaart
Pag. 50: In 2024 komt er een kansenkaart. Wanneer worden de inwoners maar daarbij ook de
agrariërs en grondeigenaren hierin meegenomen? In onze gemeente lopen ook streekinitiatieven zijn
die op de hoogte? Hoe staat deze kansenkaart in relatie tot deze initiatieven?
Antwoord: Wij zijn nog niet van start gegaan met de ruimtelijke puzzel die tot de kansenkaart moet
leiden en hebben nog geen inzicht in de planning. De streekinitiatieven zullen onderdeel zijn van de
ruimtelijke puzzel. Uiteraard zullen wij bij het opstellen van zo’n kansenkaart onze inwoners,
agrariërs, grondeigenaren en streekinitiatieven betrekken.
5 CU
5.1 Niveau dienstverlening
Pagina 9: De dienstverlening krijgt minstens een 7, Wat is het nu? En wat zijn de meet instrumenten?
Antwoord: In 2022 is middels een burgerpeiling onderzoek gedaan naar de kwaliteit van onze
dienstverlening. Deze is met een 6.9 beoordeeld en de digitale dienstverlening met een 7.1.
5.2 Status formatie
Wat is op dit moment de status m.b.t. de formatie? Waar staan we?
Antwoord: De formatie in de begroting 2024 is in overeenstemming met de begroting 2023 en de
mutaties perspectiefbrief opgenomen. De formatie in de begroting 2024 verwerkt is 253 fte inclusief
VTH.
5.3 Personele en materiële kosten m.b.t. de verhoging van OZB
Pagina 13: Wat zijn de personele en materiële kosten m.b.t. de verhoging van OZB van 74k?
Antwoord: De verhoging van € 74.000 betreft de indexatie met het indexatiepercentage van 3.1%. Dit
percentage is het door het rijk verwachte inflatiepercentage voor 2024. Dit percentage is in de
meicirculaire opgenomen en is de basis voor alle indexaties in de begroting 2024.
5.4 Haalbaarheid kerntaken politie
Kan de politie gezien de tijden waarin wij leven, de krapte op de markt, blijven voldoen aan haar kern
taken de komende jaren, en wat is daar eventueel voor nodig?
Antwoord: Ja, de politie kan blijven voldoen aan haar kerntaak (112 meldingen). Wel komt het
zogeheten wijkwerk van de wijkagenten steeds verder onder druk te staan omdat zij bijvoorbeeld
noodhulpdiensten moeten draaien of worden ingezet bij demonstraties elders in het land. Meer
formatie is wenselijk. Tegelijkertijd is de formatie van basisteam Oost-Fryslân (het basisteam waar
Opsterland, samen met gemeente Smallingerland onder valt) op het niveau van het vastgestelde
                                                                                                      20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>inrichtingsplan van de politie, te weten 82fte. Tot slot willen we opmerken dat de gemeente niet
over de bedrijfsvoering van de politie gaat. Wel zijn wij er uiteraard bij gebaat dat bijvoorbeeld
wijkagenten zoveel mogelijk worden ingezet voor wijkagenttaken. Daarom geeft de burgemeester in
de (verschillende) gremia die zich daarvoor lenen het signaal/verzoek af om extra formatie vrij te
maken voor wijkagenten.
5.5 Bereikbaarheid openbaar vervoer
Pagina 17: Openbaar vervoer moet bereikbaar en betaalbaar zijn en blijven, Hoe dan we dit? En
hebben wij hier invloed op?
Antwoord: Na de laatste veranderingen in het openbaar vervoer, heeft de gemeente - na overleg met
Plaatselijke Belangen – een reactie hierop gegeven.
Het streekvervoer valt onder de verantwoordelijkheid van de provincie. Bereikbaarheid en
betaalbaarheid zijn cruciaal, zeker voor een plattelandsgemeente als Opsterland. Onze invloed
hierop is zeer bescheiden.
5.6 Verzuim leerlingen onderwijs
Pagina 26: Het relatief verzuim (in het onderwijs) is erg gestegen, is bekend hoe dit kan? En wordt
hier iets mee gedaan?
Antwoord: De cijfers hebben betrekking op schooljaar 2021-2022. Het relatief verzuim (meer dan 16
uur verzuim in 4 weken) in het voortgezet onderwijs is gedaald. In het mbo is inderdaad een stijging
te zien. Oorzaak van die toename is onder andere de aanhoudende invloed van coronamaatregelen
op het onderwijs. Naar school gaan was hierdoor niet altijd even leuk of passend. Na versoepeling
van de maatregelen was het bovendien voor sommige jongeren weer wennen om in de klas te zitten.
De regionaal werkende mbo-leerplichtambtenaren pakken deze verzuimmeldingen op en hebben
met zowel de jongeren als het mbo overleg over het stoppen of terugdringen van het verzuim.
5.7 personeelslasten in het openbaar onderwijs
Pagina 27: De personeelslasten in het openbaar onderwijs zijn voor het komend jaar naar beneden
gegaan, komt dit door de verschillende fusies? Of zijn er minder leerlingen dus minder personeel?
Antwoord: Deze personeelslasten hebben betrekking op de doorbelasting van de loonkosten van
gemeentelijke medewerkers op dit taakveld. Dit heeft dus geen relatie met fusies of minder
leerlingen.
5.8 Werkgelegenheid
Landelijk zijn er 825 banen per 1000 inwoners, in Opsterland 654, werken veel mensen buiten de
gemeente? Er is geen hogere werkeloosheid, hoe moeten wij deze cijfers lezen?
Antwoord: Deze cijfers komen uit CBS-bevolkingsstatistieken en LISA-statistieken over het aantal
banen in Nederland. Het aantal banen in Opsterland gaat over het aantal banen dat bedrijven en
andere werkgevers in Opsterland bieden. Dat is lager dan gemiddeld in NL. Het aantal banen is een
andere categorie dan de categorie werkloosheid. In Opsterland zijn minder werklozen dan gemiddeld
in Nederland. Er werken ook inwoners uit de gemeente Opsterland buiten de gemeente Opsterland.
5.9 Led verlichting
Pagina 47: In de begroting van 2023 was 95% van de huidige installaties LED-verlichting. In 2024 gaan
we terug naar 90% met een ambitie 5% lager dan in 2023. Wat is de waarheid? En wat is onze
ambitie? Of is 90% voldoende?
Antwoord: In de begroting van 2023 is genoemd dat 80% van de huidige installatie is voorzien van
LED-verlichting. Daarnaast is de ambitie van 95% genoemd voor 2025. Deze ambitie blijft staan met
als tussenstap 90% in 2024. Op dit moment zitten we op circa 82%.
                                                                                                    21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>5.10 Bestemming egalisatiefonds Corona
Egalisatiefonds Corona € 463k, wat wordt met dit geld gedaan?
Antwoord: Deze reserve wordt bij de jaarrekening 2023 opgeheven en toegevoegd aan de algemene
reserve. In de raadsvergadering van juli 2024 wordt in de voorjaarsrapportage 2024 een voorstel
gedaan door het college wat een passende bestemming is voor deze middelen gegeven de dan
actuele situatie.
6 GroenLinks
6.1 Personele lasten per programma
Graag willen we per programma inzage in de personele lasten. Hoeveel fte en € was het en wat
wordt het in deze begroting? Wilt u daarbij ook aangeven wat bezet is en wat naar verwachting niet
bezet kan worden? Een matrix met deze gegevens zou helpen.
Antwoord: Als bijlage bij de beantwoording technische vragen is het overzicht verschillen
toerekening directe personeelslasten toegevoegd. Dit overzicht laat zien wat de mutaties zijn ten
opzichte van 2023. Verschillen worden verklaard doordat opnieuw gekeken is naar een realistische
toerekening. Er wordt meer toegerekend aan taakveld 6.2 wijkteams, dit komt omdat in het verleden
personeel is toegerekend aan maatwerkdienstverlening dat eigenlijk werkzaam is op het gebied van
toegang en eerstelijnsondersteuning.
6.2 Knelpunten in de ambtelijke organisatie
blz 12 citaat ‘In de begroting 2024 is voor knelpunten in de ambtelijke organisatie € 120.000
opgenomen. Dit bedrag is vanaf 2024 structureel opgenomen. In 2024 geeft dit een nadeel.’ Wat zijn
de knelpunten en waardoor worden die veroorzaakt?
Antwoord: De arbeidsmarkt is zeer moeizaam. Daardoor is er meer en vaak ook langer inhuur nodig
dan waarvoor er vacaturegelden beschikbaar zijn. Dit aanvullend bedrag zorgt ervoor dat de kans dat
de totale personele lasten binnen het uitgavekader blijven toeneemt wat de rechtmatigheid
bevorderd.
6.3 Budget Jeugdraad
Er wordt gesproken over de jeugdraad. Wat is het budget hiervoor?
En krijgt de jeugdraad een specifiek bedrag (bijvoorbeeld 10.000 euro jaarlijks) om te besteden aan
nieuw/aangepast beleid?
Antwoord: Voor de jeugdraad is er geen apart budget opgenomen. Voorstellen vanuit de jeugdraad
die geld kosten worden bekostigd uit de reguliere budgetten die voor het beleidsveld in kwestie
beschikbaar zijn. Dat kan ook betekenen dat er een keuze moet worden gemaakt in wat wel en wat
niet kan worden uitgevoerd. Dat zal dan onderdeel moeten uitmaken van het jeugdraadsvoorstel
(kanttekening en middelen)
6.4 Kosten en baten opvang ontheemden/Oekraïners 2024
Veiligheid In de jaarstukken vorig jaar zagen we bij taakveld 1.1 een ‘voordeel ‘van 2,5 miljoen. Dat
was ten gevolge uitkering Rijk opvang ontheemden/Oekraïners.
Wij willen graag inzichtelijk wat de baten en lasten zijn van deze opvang in 2024.
Antwoord: Voor 2024 zijn de kosten en baten neutraal verwerkt. Dat wil zeggen voor zowel de baten
als de kosten is hetzelfde bedrag als wat er in 2023 wordt ontvangen opgenomen. Bij de tussentijdse
rapportages worden eventuele realisatie verschillen meegenomen. Er is voorzichtigheidshalve
resultaatneutraal gebudgetteerd.
                                                                                                      22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>6.5 Kosten en baten opvang ontheemden/Oekraïners 2023
En voorts (In combinatie met Prgr 6): Opvang vluchtelingen. Oekraïners. We zitten bijna in oktober
2023. Wat is de trend over de afgelopen 9 maanden qua uitgaven en ontwikkelingen?
Houdt Opsterland aan het eind van dit jaar weer miljoenen euro's over aan de opvang van
Oekraïense vluchtelingen
Antwoord: Momenteel wordt er een prognose gemaakt van de realisatie voor 2023. U wordt hierover
geïnformeerd in de “najaarsrapportage 2023”.
De verwachte realisatie op taakveld 1.1 is afhankelijk van de uitgaven op het gebied van de opvang
van Oekraïners.
We verwachten op basis van het aantal gerealiseerde opvangplekken in 2023 circa 4,1 miljoen te
ontvangen van het ministerie.
6.6 Weerbaarheid inwoners tegen woninginbraken en heling
Veiligheid: De gemeente wil inwoners en ondernemers weerbaar maken tegen woninginbraken en
heling. Hoe worden inwoners en ondernemers weerbaar gemaakt?
Is B&W met ons eens dat dit niet een kwestie is van een eenmalige actie?.
Antwoord: Het onderwerp woninginbraken heeft blijvend onze aandacht. Voor de zomervakantie en
donkere dagen maken we onze inwoners en ondernemers alert op woningbraken door hierover te
communiceren. Als we buiten deze periodes een piek zien in het aantal woninginbraken
waarschuwen we onze inwoners en ondernemers hierover. In de landelijke week van de veiligheid
(week 41) vragen we met onze veiligheidspagina in de Sa! onder andere aandacht voor het
onderwerp woninginbraken.
Op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan beleid voor het Digitaal Opkopers Register. Het
Digitaal Opkopers Register draagt bij aan het terugdringen van de verkoop van gestolen goederen,
met als doel het tegengaan van heling.
6.7 Bermschade
blz 18 Verkeer en vervoer: ‘Langs verschillende erftoegangswegen buiten de bebouwde kom komt
periodiek bermschade voor. We onderzoeken in 2024 de mogelijkheden om deze schade te
verminderen. We vertalen dit naar concrete acties om uit te voeren’.
Wij willen graag de resultaten van dit onderzoek (vorig jaar uitgevoerd) inzien. Waar is de schade?
Wat is de oorzaak? Wat zijn de mogelijke kosten?
Antwoord: Begin 2023 is door een student van de NHL Stenden Hogeschool een eerste onderzoek
naar de berminrichting opgeleverd. Dit onderzoek dient als opmaat voor een uitgebreider onderzoek
dat nog door een extern adviesbureau wordt uitgevoerd. Zie ook het antwoord bij vraag 1.9
6.8 Budget recreatie en toerisme 22/23
Pag. 22&23 Toerisme en recreatie : 22/23 dat lijkt en beetje goochelen met getallen… onduidelijk
graag toelichten.
Antwoord: De inkomsten voor de toeristenbelasting (2024:€ 220.000) is de enige mutatie in 2024 in
de reserve toeristenbelasting binnen programma 3. Alle baten van toeristenbelasting worden
toegevoegd aan de reserve.
De verschuiving van het uitgavenbudget recreatie en toerisme van programma 3 naar programma 5
heeft geen invloed in de reservemutatie 2024 (in programma 3).
6.9 Toeristenbelasting
Toeristenbelasting: Hoger inkomsten voor 2024. Wat is hiervan besteed en gerealiseerd voor
toerisme en recreatie in het afgelopen 2 jaar?
Is de 220.000 euro opbrengst inclusief of exclusief overheadkosten?
                                                                                                    23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Antwoord: De gehele opbrengst van de toeristenbelasting gaat naar de reserve Recreatie en
Toerisme. Vanuit deze reserve worden uitgaven gedaan ten behoeve van de doelstellingen binnen
het thema Recreatie en Toerisme. Denk hierbij aan de financiering van gemeenschappelijke regeling
Recreatieschap Marrekrite, promotie, informatievoorziening en gastheerschap, subsidiëring van
evenementen en personele kosten. Daarnaast is er in 2022 €234.000,- geïnvesteerd in de recreatieve
fietspaden rondom Bakkeveen en Wijnjewoude.
De genoemde €220.000,- is de geschatte opbrengst van de toeristenbelasting. Daarin zijn geen
overheadkosten verwerkt.
6.10 Talent gedreven werken
Onderwijs: Wat zijn de kosten van talent gedreven werken?
Wat kost het monitoren en onderzoeken van die werkwijze?
Hoe vindt dat onderzoek plaats?
Antwoord: De kosten voor het talentgedreven werken zijn € 161.025,- verspreid over twee jaar.
Hiervan is € 107.000,- beschikbaar gesteld vanuit de Gelijke Kansen Alliantie, € 52.025,- vanuit de
gemeente en € 2000,- vanuit de werkgroep cultuureducatie (scholen). Door de bijdrage van de
gemeente is er een uitloop van het project mogelijk tot het einde van dit schooljaar. Het monitoren
wordt gedaan vanuit bestaande functies en taken. Daarnaast is er een projectleider aangetrokken
voor de uitvoering, inclusief de inhoudelijke en financiële verantwoording. Het onderzoek wordt
gedaan door een masterstudent in het kader van haar opleiding. Hier zijn, buiten een
stagevergoeding, geen kosten aan verbonden.
6.11 Intensivering beleidsterrein recreatie en toerisme
blz. 34: De intensivering van het beleidsterrein recreatie en toerisme (perspectiefbrief 2023) geeft
vanaf 2024 hogere kosten. Dit is een nadeel van € 30.000. Welke intensivering betreft dit?
Antwoord: Het betreft een personele intensivering. In de perspectiefbrief 2023 is dit onderbouwd.
6.12 Kosten recreatie en toerisme vs onttrekking reserve
blz. 34: De onttrekking van de reserve Recreatie & Toerisme is in 2024 geactualiseerd zodat deze
overeenkomt met de kosten voor recreatie en toerisme in dit taakveld. Graag toelichting (zie ook
vraag prgr 3).
Antwoord: Vanaf 2024 zijn alle uitgaven voor recreatie en toerisme begroot in programma 5. Deze
begrote uitgaven komen ten laste van de begrote reservemutatie in 2024. Alle lasten voor de taak
recreatie en toerisme worden onttrokken aan de reserve.
6.13 Instroom bijstand voorkomen
Instroom mensen met bijstandsuitkering voorkomen. Hoe wil de gemeente dit doen?.
Antwoord: De gemeente Opsterland werkt al jaren binnen haar re-integratieaanpak met de
poortwachtersfunctie. De belangrijkste doelstellingen zijn om voor de nieuwe klant zo snel mogelijk
duidelijkheid te verschaffen over het inkomen en tegelijkertijd de participatie- en
arbeidsmogelijkheden in beeld te brengen. Deze poortwachtersfunctie is een goed instrument om de
aanvraagprocedure snel af te handelen en te kijken of men wel of niet recht heeft op een uitkering
en/of wat het vervolg is qua participatie - en arbeidsmogelijkheden. Tevens werken we samen met
regionale partners, zoals het UWV, Fryslân Werkt en het Noorden Werkt Door, om mensen door te
laten stromen naar ander werk.
6.14 Monitoren Jeugdhulp
blz. 40 Jeugdhulp. We monitoren….. maar hoe, door wie, op welke criteria?.
Antwoord: De effecten van de uitvoering worden gemeten, onder andere via
cliëntervaringsonderzoek, de duur van de hulpverlening (neemt de duur af) en de hoeveelheid
                                                                                                     24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>ingezette hoogspecialistische hulpverleningstrajecten (nemen deze af). We volgen de jeugdmonitor
en evalueren aan de hand van resultaatgerichte afspraken met onze ketenpartners.
6.15 Ontwikkeling budget taakveld 6.2
blz. 44 ‘Voor het versterken van de toegang is het budget in 2024 € 195.000 lager ten opzichte van
2023 (perspectiefbrief 2023), dit is een voordeel. Voor preventievoorzieningen was in 2023 eenmalig
€ 50.000 meer budget beschikbaar voor het uitvoeren van een haalbaarheidsonderzoek voor OKO
(perspectiefbrief 2023). De toerekening van de directe personeelslasten geeft een nadeel van €
2.982.000 ‘ Dit graag toelichten… die 195 k en die 2982 k.
Antwoord:. Als bijlage bij de beantwoording technische vragen is het overzicht verschillen
toerekening directe personeelslasten toegevoegd. Dit overzicht laat zien wat de mutaties zijn ten
opzichte van 2023. Verschillen worden verklaard doordat opnieuw gekeken is naar een realistische
toerekening. Er wordt meer toegerekend aan taakveld 6.2 wijkteams, dit komt omdat in het verleden
personeel is toegerekend aan maatwerkdienstverlening dat eigenlijk werkzaam is op het gebied van
toegang en eerstelijnsondersteuning.
6.16 Riool in veengebied
blz 47….worden hier ook de honderden woningen in het veengebied bij betrokken die niet op het
riool zijn aangesloten?.
Antwoord: Nee, woningen die niet zijn aangesloten op het riool kunnen hun afvalwater lozen via een
septictank en hun hemelwater lozen op de sloot. Deze woningen zijn in het buitengebied waar weinig
verhard oppervlak is. Knelpunten van wateroverlast liggen voornamelijk binnen de bebouwde kom
waar veel meer verhard oppervlak aanwezig is.
6.17 Gezonde school vignet
blz 48 Gezonde School-vignet te halen. Wat houdt dit in? Wordt die kwaliteit ook gehandhaafd? Wat
kost dat? Wat levert dat op?.
Antwoord: Na het behalen van minimaal 1 themacertificaat mag een school zich gedurende 3 jaar
gezonde school noemen en daarbij mag de school het gezonde school-vignet voeren. Een school
betaalt € 150 voor het eerste themacertificaat. Tijdens de geldigheidsduur van 3 jaar van het eerste
themacertificaat kan een school kosteloos meerdere andere themacertificaten aanvragen. Er zijn in
totaal 10 thema’s waarin een school een certificaat kan aanvragen: bewegen & sport, gehoor,
hygiëne, mediawijsheid, milieu & natuur, relaties & seksualiteit, roken & alcohol, slaap, voeding en
welbevinden.
Het gezonde school-vignet behaalt een school wanneer alle 4 pijlers (educatie, beleid, signalering en
fysieke omgeving) van het betreffende thema goed zijn ingericht en deze uiteindelijk goed
verantwoord kunnen worden. Het vignet is de beloning voor een planmatige en structurele aandacht
voor gezondheid in de school. Dit vignet is geldig voor een periode van 3 jaar waarna de school zich
binnen deze periode dient te hercertificeren, d.w.z. een themacertificaat opnieuw aanvragen.
Als opbrengsten zijn te benoemen een bewust gevoerd beleid en educatie op een of meer thema’s,
waarin ook de schoolomgeving en de ervaringen van leerlingen meegenomen worden. Kortom,
bewustwording op een door de school bepaald thema in een periode van 3 jaar is een mooie
opbrengst van het Gezonde School-vignet.
6.18 Ontwikkelingen energiebesparing 2023-2026
blz 49 Energiebesparing. Eind 2026 hebben we daarvan 100.000 MWh gerealiseerd. Kunnen we ook
inzage krijgen in stavaza 2023, 2024, 2025….
Antwoord: De monitoringsgegevens over de daadwerkelijke energiebesparing voor deze jaren zijn
nog niet beschikbaar.
                                                                                                     25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Uitgaande van een energiebesparing van gemiddeld 12.500 MWh per jaar vanaf 2018 (zie het
antwoord bij vraag 4.18), zouden we eind 2023 in totaal 60.000 MWh, eind 2024 in totaal 75.000
MWh en eind 2025 90.000 MWh hebben bespaard. De daadwerkelijk besparing hangt echter sterk af
van externe factoren zoals de energieprijs en het weer en schommelt daardoor sterk.
6.19 Mono mest vergisting
blz 50 mono mest vergisting…wat is de stavaza?.
Antwoord: Begin dit jaar is er een aantrekkelijke subsidie in het kader van de Stimuleringsregeling
Duurzame Energie (SDE++) voor de productie van groen gas middels mono mestvergisting in het
vooruitzicht gesteld. Mede daardoor zijn er een groot aantal aanvragen ingediend. Dat betreft onder
andere een collectief van een veertiental veehouders rondom Nij Beets. Eind september, ca.
anderhalve week voordat de aanvragen SDE ++ moesten worden ingediend, heeft het ministerie
bekend gemaakt dat er een rekenfout is gemaakt. De definitieve SDE++ is naar aanleiding daarvan
20- 25% lager dan in eerste instantie is voorgesteld. Het initiatief rondom Nij Beets is om die reden
niet meer haalbaar en on-hold gezet. Wij hebben minister Jetten schriftelijk laten weten dat deze
kentering van het Rijk niet acceptabel is en hem gevraagd deze aanpassing terug te draaien.
In Wijnjewoude heeft dorpsenergiecoöperatie WEN plannen om tot een centrale mono-
mestvergister te komen. WEN heeft het plan om op een centrale locatie mest van ongeveer 20
rundveeboeren te vergisten, waarbij ongeveer 1 miljoen kuub groen gas wordt geproduceerd. WEN
geeft aan eind dit jaar of begin 2024 een vergunningsaanvraag in te dienen voor deze installatie.
6.20 Status Hûs en Hiem
blz 56 … hoe zit het met de welstand Hûs en Hiem? (zie blz 85). Is daar nog wel een overeenkomst
mee?.
Antwoord: Voor nu is er nog steeds een samenwerking met Hûs en Hiem, zoals ook de afgelopen
jaren het geval is geweest. Op dit moment wordt het welstandbeleid herzien mede vanwege de
introductie van de Omgevingswet. Dit wordt gedaan in OWO-verband. Het welstandsbeleid wordt
geactualiseerd en de wijze waarop welstandsadvisering vormgegeven wordt, zal in die actualisatie
aan de orde komen.
6.21 Schade wegen veengebied
blz 70: schade aan wegen … ‘Deze schades zijn voornamelijk aangetroffen op de wegen in het westen
van de gemeente (veengronden) en zijn gerelateerd aan de lange droge periodes van de afgelopen
jaren’. Dus als er geen lange droogteperioden zijn is er geen schade?! In eerdere berichtgeving werd
er een koppeling gelegd met ondergrond en laag waterpeil. Is dit juist?.
Antwoord: Verharding op veengrond is altijd onderhevig aan verzakking. Dit is het gevolg van
verschillende processen zoals klink, krimp en zetting. Hierdoor ontstaan eerder schades dan aan
verharding op een andere ondergrond. De lange perioden van droogte – waardoor het
grondwaterpeil zakt – versnellen dit proces waardoor er nog eerder schades ontstaan.
7 VVD
7.1 Evaluatie en monitoring van de plannen
Algemeen: Wij lezen heel veel nieuwe plannen die worden opgesteld en ontwikkeld, maar hieraan
gekoppeld zeer minimaal de evaluatie- en monitorings en aanpassingsstappen van deze plannen (de
volledige PDCA). Zijn deze essentiële stappen meegenomen in de begrotingen?
Antwoord: In de begroting staat over het algemeen niet hoe college en raad de monitoring en
evaluatie van nieuwe plannen gaan vormgeven. Die vraag komt aan de orde bij het opstellen van de
plannen. Op dat moment kunnen we als college en raad het beste bepalen hoe die monitoring en
evaluatie er in dat concrete plan het beste uit kunnen zien.
                                                                                                      26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>7.2 Inzicht in procesverantwoordelijkheid
Hoe maakt de gemeente voor de ambtenaren inzichtelijk en overzichtelijk wie voor welk proces
verantwoordelijk is, wie eigenaar is, geïnformeerd moet, etc.
Antwoord: Van alle processen is bekend welk team deze uitvoert. In elk team zijn er medewerkers
die zich met het proces in kwestie bezighouden. De teammanager bespreekt regelmatig de
voortgang van de processen met de verantwoordelijk bestuurder.
7.3 Meting waardering dienstverlening
Blz. 9 “Wij meten hoe de samenleving de gemeentelijke dienstverlening waardeert.” Wat voor soort
meting is dit, kunnen jullie daar iets meer over vertellen? (bv door wie uitgevoerd, hoe en onder
hoeveel inwoners verspreid, doen we dat vaker als gemeente?
Antwoord: Dit willen we wederom meten door een burgerpeiling uit te laten voeren. In 2022 hebben
we een burgerpeiling uit laten voeren door Partoer Consultants en onderzoekers.
De burgerpeiling is toen aan 12.457 inwoners verzonden. Hier zijn 1.736 reacties op gekomen
7.4 Stijging van de apparaatskosten
Blz. 9 “De stijging van de apparaatskosten komt vooral doordat OWO-kosten en de loonsom zijn
toegenomen.” Zijn dat de kosten per inwoner op basis van formatie of bezetting? En dit is een
stijging van 735 -> 959 (!) in 4 jaar grofweg 25%.
Antwoord: De berekening is o.b.v. formatie. Het klopt dat de kosten de afgelopen jaren met
ongeveer 25% zijn toegenomen. Dit komt enerzijds door de stijging van de kosten (loonsom en
inflatie) en anderzijds doordat er steeds meer taken bij de gemeenten worden neergelegd die
aanvullende inzet van personeel en bijbehorende materiele kosten met zich meebrengen. Hier staat
tegenover dat ook de inkomsten uit de algemene uitkering en de diverse specifieke uitkeringen is
toegenomen.
7.5 Inschatting externe inhuur
Blz. 9 “De externe inhuur wordt bepaald op basis van de werkelijke inhuur kosten. De externe
inhuurkosten worden niet afzonderlijk begroot en daarom is deze indicator nog niet bekend voor
2023 en 2024.”. Is het niet mogelijk om een stelpost op te nemen? Want voor 2022 is dit percentage
wel erg hoog, dus inschatting voor 2023 en 2024 is welkom.
Antwoord: Op dit moment is dit percentage volgend aan de realisatie van de doelstellingen. Dus de
doelstellingen en de mate waarin die gerealiseerd moeten worden is leidend in de keuze of
aanvullende inhuur noodzakelijk is. Het formuleren van een doelstelling op het percentage inhuur is
daardoor per definitie conflicterend. (zie ook 8.4)
7.6 Beleid inhuur
Aanvullend (op vorige vraag), wat is het beleid tav inhuur? Heeft de gemeente een max. percentage
en welke werkvelden wel/niet?
Antwoord: Aanvullend (op vorige vraag), wat is het beleid tav inhuur? Heeft de gemeente een max.
percentage en welke werkvelden wel/niet?
Antwoord: Er wordt alleen ingehuurd als het noodzakelijk is voor de realisatie van de doelstellingen.
Er zijn in principe geen maximale percentages of werkvelden uitgesloten hiervan. Wel is het zo dat er
budgettaire grenzen zijn. Er kan dus niet ongelimiteerd worden ingehuurd op vacatures omdat
extern personeel duurder is dan personeel in loondienst.
                                                                                                    27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>7.7 Mutaties reserve programma 0
Blz 10 Voor 2023 erg grote mutaties reserves (ook tov 2022), waarom?.
Antwoord: In 2023 is het resultaat van de jaarstukken 2022 toegevoegd aan de algemene reserve.
Dat is een baat. Vervolgens zijn in de perspectiefbrief 2023 een aantal grote reserves gevormd
(waaronder reserve projecten van 10 miljoen). Het vormen van reserves zijn een last voor
programma 0.
7.8 Toewijzing overhead
Blz 11. Overhead staat op programma 0, op -16.375, wordt dat niet toegewezen aan andere
programma’s?.
Antwoord: Alleen de directe personele kosten mogen worden doorbelast naar de andere
programma’s en taakvelden. Dat is ook gedaan. Alle andere kosten die op dit taakveld thuishoren
mogen niet worden doorbelast. Dit is conform de voorschriften in het BBV.
7.9 Inzet tegen georganiseerde criminaliteit
Blz 15 Openbare orde en veiligheid: Is er ook inzet gericht op/tegen georganiseerde criminaliteit?.
Antwoord: Bij georganiseerde criminaliteit is vaak sprake van ondermijning. We communiceren
periodiek over het onderwerp ondermijning om onze inwoners en ondernemers te informeren over-
en te waarschuwen voor ondermijning. We voeren geregeld handhavingsacties uit waarbij we ook
controleren op ondermijnende criminaliteit. Als gevolg van de Intentieverklaring Friese Norm (2022)
wordt momenteel de laatste hand gelegd aan het Uitvoeringsprogramma Ondermijning 2023-2025.
Het uitvoeringsprogramma richt zich op het vergroten van het bewustzijn omtrent ondermijning, het
verbeteren van de interne informatiepositie, het actualiseren van beleid, het onderwerp integriteit
en communicatie.
7.10 Eenmalige budgetten in resultaat begroting
Blz. 19: “In de perspectiefbrief 2023 is voor 2023 een eenmalig budget beschikbaar gesteld voor: het
afwaarderen Leidyk in Wijnjewoude € 150.000, een proef met de toepassing van plastic roads €
50.000 en de realisatie voetgangersoversteekplaats (zebrapad) in Frieschepalen € 10.000. Deze
eenmalige budgetten in 2023 geven lagere kosten in 2024. Dit is een voordeel van totaal € 210.000.“
Waarom worden eenmalige budgetten voor 2024 als een voordeel opgeboekt voor 2024? Incidentele
baten en lasten mogen niet worden meegenomen in het resultaat van de begroting. Het resultaat
kan dan geen “voordeel” zijn voor 2024. Dit is eigenlijk algemeen door de hele begroting heen.
Antwoord: De term “voordeel” is verwarrend. In 2024 zijn er minder lasten en dat geeft vergeleken
met 2023 een voordeel (want er zijn minder uitgaven). Incidentele inkomsten en uitgaven mogen wel
degelijk worden meegenomen in het resultaat van de begroting. Dit omdat ze een resultaatseffect
hebben. Ze mogen niet worden meegenomen in het structureel resultaat. Vandaar ook dat onder het
totaal resultaat er een opsplitsing staat in structureel en incidenteel resultaat.
7.11 Nieuwe laadpalen in welke dorpen?
Pag 18 In welke dorpen komen de 20 nieuwe laadpalen.
                                                                                                    28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Antwoord: We plaatsen laadpalen op dit moment aanvraag gestuurd. Zeven aanvragen voor een
publieke laadpaal zijn in voorbereiding in: Gorredijk, Ureterp en Beetsterzwaag.
7.12 Functievermengingsindex (FMI)
“De functievermengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en
varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel
woningen als banen.”
a) In andere begroting werd ook vergeleken met Fryslan, waarom nu niet meer?
b) Wat willen we met deze indicator? Is hier beleid voor, waar we willen we naar toe en moet je deze
indicator dan niet uitsplitsen op kernen?
c) In hoeverre kunnen we hier op sturen irl tot bevoegdheden provincie vs . gemeente?
d) Dit zijn de cijfers volgens de opgegeven website, dat is anders dan in de begroting wordt
opgegeven.
e) Waarom is de eenheid vestiging van bedrijven per aantal inwoners tussen 15 en 64 eigenlijk? (LISA
doet tegenwoordig standaard 15-75)
Antwoord:
          a) Vanaf de begroting 2022 wordt deze indicator alleen vergeleken met Nederland
              zoals voorgeschreven in wetten.nl - Regeling - Regeling beleidsindicatoren gemeenten -
              BWBR0037783 (overheid.nl). Daarvoor werd ook met Fryslân vergeleken. De
              functiemengingsindex voor Fryslân is in 2020 50,0, in 2021 50,4 en in 2022 50,9.
          b) Deze indicator is voorgeschreven vanuit de regeling beleidsindicatoren. Er is geen
              specifiek beleid gebaseerd op deze indicator.
          c) In principe niet. De indicator is vooral informerend.
          d) De cijfers van 2020 en 2021 zijn overgenomen uit de begroting 2023. Deze zijn op
              waarstaatjegemeente.nl gewijzigd na de peildatum van de begroting 2023.
          e) Dit is de definitie conform de opgave voor de BBV op de Jive - Producten - Opsterland
              (waarstaatjegemeente.nl) op peil datum.
7.13 Weigering bedrijven o.b.v. criteria?
Blz 20, Kan een nieuw bedrijf geweigerd worden als zij niet voldoet aan de criteria kwaliteit,
innovatie, duurzaamheid en circulariteit .
Antwoord: Ja dat kan. In het bestemmingsplan is geregeld waaraan een bedrijf moet voldoen. Mocht
het bedrijf daar niet aan voldoen dan kan het bedrijf geweigerd worden.
7.14 Resultaat talentontwikkeling
Blz 24 “Ze ervaren meer zelfvertrouwen, voelen zich veilig in de klas en halen betere
schoolresultaten.” Waar moet dat uit blijken?
Antwoord: Dit zijn ervaringen op andere plekken waar met hetzelfde gedachtegoed gewerkt wordt.
In 2024 wordt er onderzoek gedaan naar de effecten van het talentgedreven werken in Opsterland.
7.15 Monitoring resultaat PeuterPlus voorziening
Blz 25 “We monitoren ook of het zorgt voor minder doorverwijzingen naar specialistische jeugdzorg.”
Hoe, met welke indicatoren?
                                                                                                   29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Antwoord: Een aantal van de kinderen die de PeuterPlus bezoeken, zouden zonder deze voorziening
terecht komen binnen de specialistische jeugdzorg. Door per aanmelding te bekijken of dit aan de
orde is, krijgen we hier een beeld van en valt af te leiden om hoeveel kinderen het gaat.
7.16 Evaluatie Gelijke Kansen Alliantie
Blz. 25 “Met de opbrengsten van die evaluatie gaan we deze werkwijze borgen en eventueel verder
verspreiden.“ Gaat de evaluatie over het gehele programma Gelijke Kansen Allliantie of alleen de
focus van de gemeente? En waarom? Waarom alleen deze werkwijze borgen?
Antwoord: Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen stelt via de Gelijke Kansen
Alliantie subsidie beschikbaar. De manier waarop de subsidie lokaal besteed wordt, verschilt per
gemeente. De evaluatie heeft alleen betrekking op het talentgedreven werken binnen de gemeente
Opsterland. Een evaluatie van de gehele Gelijke Kansen Alliantie zou op landelijk niveau en door de
alliantie zelf gedaan moeten worden.
7.17 Inzet startkwalificatie of baan
Blz. 25 “We zetten erop in dat jongeren een baan vinden of een startkwalificatie in het onderwijs
halen. Een startkwalificatie is (minimaal) een diploma havo, vwo of mbo (niveau 2 of hoger).
Jongeren met een startkwalificatie hebben een betere positie op de arbeidsmarkt.”
-Dit is een rare combinatie, zetten we nu in op startkwalificatie of een baan? Met een
startkwalificatie heb je een betere positie dus waarom inzetten op een baan voor jongeren?
-De beleidsindicator gaat ook alleen over verzuim en vroegtijdige schoolverlaters, niet over bijv
jeugdwerkloosheid oid
Antwoord: Hoewel een startkwalificatie de voorkeur heeft, is dit niet in alle situaties realistisch of
haalbaar. Bijvoorbeeld wanneer er sprake is van complexe problematiek rondom de jongere of
wanneer een jongere niet meer naar school wil, maar geld wil verdienen. Zo’n jongere kan erg
moeilijk te motiveren zijn om alsnog een startkwalificatie te behalen. In dat geval gaat het vinden van
een baan boven werkloos thuiszitten en het ontvangen van een uitkering.
7.18 Wie pakt thuiszitten aan
Blz. 25“We ontwikkelen in 2024 een integrale aanpak om thuiszitten te voorkomen.”         Wie zijn “we”;
gemeente met?.
Antwoord: Dit zijn de gemeente, de samenwerkingsverbanden voor primair onderwijs en voortgezet
onderwijs en scholen.
7.19 Doelstelling laaggeletterdheid
“Laaggeletterdheid neemt af (langetermijneffect) en is in 2025 gedaald tot op of onder het landelijk
gemiddelde.” En als het landelijk gemiddelde dan hoger ligt, wat wordt dan de doelstelling?
Antwoord: Laaggeletterdheid hangt met heel veel verschillende factoren samen, we zetten beleid uit
waar wij binnen de gemeente invloed op hebben. Onze huidige doelstelling is een afname van het
aantal mensen, dat over onvoldoende basisvaardigheden beschikt. Als er in 2025 aanleiding voor is,
dan zal de doelstelling worden bijgesteld.
7.20 Ambitie jongeren kennismaken met sport
Blz. 31 “Wij laten in 2024 minstens 10 jongeren die moeite hebben om maatschappelijk mee te
komen kennismaken met diverse sportmogelijkheden.” Hoeveel zijn er in Opsterland in totaal? En
waarom is er gekozen voor 10 jongeren? Dat klinkt namelijk niet erg ambitieus, maar misschien is
hier een goede uitleg voor te geven?
Antwoord: Er zijn in Opsterland ongeveer 1.700 jongeren. In de afgelopen jaren zijn er heel af en toe
(in 2023 0 en in 2022 1, daarvoor wellicht een enkele vraag) signalen binnengekomen via
huisartsen/praktijkondersteuners of buurtsportcoaches dat er een jongere graag zou willen sporten
                                                                                                       30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>maar niet weet waar en hoe dit aan te pakken. Door deze activiteit gericht onder jongeren, via Code
Hans en bij huisartsen/praktijkondersteuners te promoten, willen we minstens 10 jongeren bereiken
waarvoor dit initiatief bedoeld is. De ervaring gaat ons in 2024 leren hoeveel jongeren er
daadwerkelijk mee gaan doen.
7.21 Aantal inwoners met laag inkomen
Blz 31 “In 2024 laten we minstens 100 volwassenen met een laag inkomen en minstens 140 kinderen
structureel sporten.” Hoeveel zijn er in Opsterland dan in totaal? De beleidsindicator biedt hierin niet
echt houvast….
Antwoord: Het Volwassenenfonds Sport & Cultuur keert uit aan volwassenen die leven rond het
bestaansminimum en waar niet genoeg geld is om deel te nemen aan sport of een culturele
activiteit. We hebben geen cijfers beschikbaar van het aantal volwassenen met een laag inkomen,
maar wel cijfers op huishoudensniveau. Opsterland heeft in totaal 12.616 huishoudens. Van de
huishoudens had in 2021 10,7% een inkomen tot 120% van het sociaal minimum. We hebben geen
recentere cijfers, maar kunnen wel kijken naar de huishoudens die vorig jaar (en dit jaar) een
energietoeslag hebben ontvangen. Dit waren er 1447 (11,5% van de huishoudens). Hiervoor gold de
grens van 120% van de bijstandsnorm (vergelijkbaar met sociaal minimum).
Er zijn in Opsterland ruim 5.000 kinderen in de leeftijd 5-20 jaar. Het percentage kinderen in
armoede is 7,5% (2021).
7.22 Zuid-Oost Fryslân Pas?
Blz. 30 “Er komt een onderzoek naar een Opsterland-pas om de recreatie en toerisme te stimuleren.
Er zijn in diverse gemeente veel verschillende passen in gebruik met eerder genoemd doel. Is het
mogelijk om voor Zuid Oost Fryslân een gelijksoortige pas te maken.
Antwoord: In het onderzoek wordt gekeken of en hoe deze pas ingevoerd zou kunnen worden.
Daarbij wordt ook onderzocht of deze beter in een gemeentelijke of regionale (Zuidoost Friese)
context past.
7.23 Afspraak gebruik en onderhoud buitensport accommodaties
Blz. 31. Waarom maar met 75% van de sportverenigingen een afspraak te maken over gebruik en
onderhoud.
Antwoord: De verwachting is dat een standaard pakket aan afspraken niet met alle verenigingen snel
te maken is. Door een verscheidenheid aan afspraken uit het verleden, wensen en ambities van de
verenigingen en de huidige staat van het materiaal zal er bij sommige verenigingen maatwerk nodig
zijn. Een ruime schatting is dat dit om ongeveer een kwart van de verenigingen gaat. Ook met deze
verenigingen willen we afspraken maken. Dit zal alleen meer tijd vragen.
7.24 Kindpakket
Klopt het dat het kindpakket als maatregel verdwenen is? Zoja, waarom?.
Antwoord: Voor het kindpakket zijn er structurele middelen beschikbaar en dit valt dus onder ons
reguliere ondersteuningsaanbod. Om deze reden is ervoor gekozen om dit niet meer op te nemen als
afzonderlijke maatregel.
7.25 Bij welke 5 dorpshuizen wordt actieplan uitgevoerd?
Blz 42 Is al duidelijk van welke 5 dorpshuizen de actieplannen worden uitgevoerd?
Antwoord: Met MFC De Wier zijn we in gesprek over een totaalplan voor het verduurzamen,
uitbreiden en verfraaien van de accommodatie. In Langezwaag zijn we in gesprek met de besturen
van de sportvereniging, de sportzaal en het dorpshuis over het vormen van een stichting, die
mogelijk het volledige eigenaarschap van de gebouwen op zich gaat nemen. Deze twee processen
lopen door in 2024. In Wijnjewoude, Terwispel en Siegerswoude lopen in 2024 de
                                                                                                      31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>erfpachtovereenkomsten af. Met deze besturen starten we begin volgend jaar de gesprekken over de
gewenste eigendomssituatie voor de toekomst.
Daarnaast worden er in 2024 in overleg met de besturen voor meerdere dorpshuizen losse acties
uitgevoerd. Dit kan gaan om verduurzamingsacties, of bijvoorbeeld het formaliseren van het
eigendom van de accommodatie. Op 14 november 2023 organiseren we een bijeenkomst voor alle
besturen en bepalen we welke acties we als eerste gaan doen op basis van wat dringend is en wat we
graag willen. We zullen u hierna informeren over de planning en sturen u dan ook de koersplannen
per dorpshuis toe.
7.26 Welke dorpshuizen zijn geen eigendom van de gemeente
Blz 42 Welk dorpshuizen zijn niet in eigendom van de gemeente en worden dus MJOP’s voor
opgesteld?.
Antwoord: Dit zijn de Buorskip in Beetsterzwaag, Ús doarpshûs in Jonkersland, ’t Trefpunt in
Luxwoude, de Trekkerstinte in Tijnje en ’t Trefpunt in Nij Beets. Voor de Trekkerstinte in Tijnje laten
we geen MJOP opstellen, omdat daar een nieuw multifunctioneel centrum wordt gerealiseerd. Voor
MFC Langezwaag hebben we wel een MJOP op laten stellen, omdat het dorp mogelijk het
eigenaarschap van de accommodatie volledig op zich wil nemen. Nu is de gemeente nog deels
eigenaar.
7.27 Hoeveel dorpstafels
Hoeveel dorpstafels (per dorp) zijn jullie voornemens te organiseren en hoe wordt de opbrengst van
(en eventuele afspraken) deze gesprekken teruggekoppeld aan inwoners uit de dorpen en de gehele
gemeente?.
Antwoord: We willen in 2024 in ieder dorp minstens één dorpstafel organiseren. Van deze
dorpstafels worden verslagen gemaakt, die met de inwoners worden gedeeld via de Plaatselijke
Belangen en de nieuwsbrief ‘Nijs út en foar de doarpen’.
7.28 Kaders rioleringsbeleid
Blz 47 “De omgeving en het rioolstelsel in Opsterland zijn klimaatadaptief en waterrobuust
Wanneer riolering aan vervanging toe is, vervangen we deze door een klimaatbestendig gescheiden
stelsel. Als we nieuwe riolering aanleggen bij uitbreidingsplannen, is die klimaatadaptief en
toekomstbestendig. Alleen als dat niet doelmatig kan, vervangen we het riool door een gemengd
riool.
We kijken ook naar maatregelen die we aan het riool kunnen koppelen om de gevolgen van
klimaatverandering op te vangen. Voorbeelden zijn het aanleggen van wadi's of aanpassingen aan de
weg voor tijdelijk opvang van wateroverlast op en naast de weg.”
Welke kaders zijn hiervoor opgesteld? Kosten/baten/risico’s
Antwoord: In de omgevingsvisie is vastgelegd dat we de openbare ruimte klimaatadaptief willen
houden.
Dat betekent dat we er zoveel mogelijk voor zorgen dat klimaatverandering hier niet gaat leiden tot
extra problemen. Er wordt nog gewerkt aan een klimaatprogramma waarin we maatregelen, kosten,
baten en risico’s opnemen. We streven er naar om deze maatregelen vast te leggen in het volgende
watertakenprogramma 2025-2030.
7.29 Kaders verlichtingsbeleid
Blz 47: “Er is een gezonde balans tussen natuurlijke duisternis en een veilige leefomgeving
Het verlichten van de openbare ruimte kent voor- en nadelen. Verlichting kan zorgen voor
lichtvervuiling en het kost geld. Tegelijk kan verlichting helpen om de omgeving veilig en leefbaar te
maken. We zorgen voor een goede balans tussen die twee.”
Welke kaders zijn hiervoor opgesteld? Kosten/baten/risico’s.
                                                                                                        32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Antwoord: De kaders voor de openbare verlichting zijn vastgesteld in het beleidsplan ‘Licht in de
duisternis’ (2009) en zijn hier: https://cuatro.sim-cdn.nl/opsterland/uploads/dsresource-
46.pdf?cb=ZZB0HjTh te vinden. Ondanks de leeftijd zijn deze kaders nog altijd actueel. In de praktijk
betekent dit dat we binnen de bebouwde kom alle straten gedoseerd verlichten voor het gevoel van
veiligheid en comfort. Buiten de bebouwde geven we de voorkeur aan natuurlijke duisternis en
verlichten we alleen situaties (zoals kruisingen en bochten) om de verkeersveiligheid te waarborgen.
7.30 Sûn-Opsterlân
Blz 48 “Wij borgen de aanpak Sûn Opsterlân als aanjager van de gezonde leefstijl. Wij stimuleren alle
basisscholen aan de slag te gaan om het Gezonde School-vignet te halen. Om dat daarna in hun
beleid vast te leggen. In 2024 doet minstens 50% van de scholen mee. “
    1. Waar ligt de aanpak Sun Opsterlan nu in vast?
    2. Wanneer volgt de evaluatie van Sun/JOGG?
    3. Een school betaald voor een Gezonde School Vignet, waar komen die middelen vandaan?
    4. In hoeverre mengt de “gezonde school” zich in de invloedsfeer van ouders, waar ligt wanneer
        de verantwoordelijkheid voor de school, de ouders en de overheid? Ligt hier beleid van de
        overheid/gemeente onder?
    5. Hoe is de koppeling hiermee met andere programma’s van de gemeente?.
Antwoord:
1.       De aanpak Sûn Opsterlân is opgenomen in de Preventieagenda Opsterland 2021-2030.
2.       De eerste periode liep van 2018 tot 2021 en dit is op 11 mei 2021 met u gedeeld via een brief
aan de gemeenteraad. De evaluatie van de tweede periode volgt in het tweede kwartaal van 2024.
3.       Na het behalen van minimaal 1 themacertificaat mag een school zich gedurende 3 jaar
gezonde school noemen. Een school betaalt € 150 voor het eerste themacertificaat. Tijdens de
geldigheidsduur van 3 jaar van het eerste themacertificaat kan een school kosteloos meerdere
andere themacertificaten aanvragen. Er zijn in totaal 10 thema’s.
4.       De ouders vormen een belangrijke pijler binnen de Gezonde School. Er wordt bij de
certificering van het vignet aan de school gevraagd hoe het gekozen thema meegenomen wordt in de
communicatie naar ouders. De bedoeling is dat wat met kinderen rondom een thema gedeeld wordt,
binnen de thuissituatie wordt versterkt. Vandaar het belang om ouders hierin nadrukkelijk mee te
nemen, maar daar houdt de verantwoordelijkheid van de school ook op.
5.       Zoals gesteld is Sûn Opsterlân onderdeel van de Preventieagenda Opsterland en daardoor
gekoppeld aan diverse beleidsonderdelen. Daarnaast is er nadrukkelijk samenhang en samenwerking
met de activiteiten van de buurtsportcoaches op basisscholen.
7.31 Beleid drinkwaterschaarste
Blz 46. Drinkwater wordt steeds schaarser en moeilijker te winnen. Bovendien is de natuur in
Opsterland ernstig aan het verdrogen ( Lees NDA Van Oordts Mersken) en wordt er ook nog op straks
op twee plaatsen in west Opsterland water opgepompt door Vitens. Wat gaat de gemeente
Opsterland hier aan doen.
Antwoord: Provincies hebben zorgplicht voor een duurzame drinkwaterwinning. De provincie is ook
bevoegd gezag voor het verlenen van vergunningen bij het oppompen van grondwater voor
drinkwaterproductie. Bij de beslissing over een dergelijke aanvraag, weegt de provincie het belang
van een duurzame drinkwatervoorziening af tegen het belang van derden die hierdoor nadelig
beïnvloed kunnen worden. Op basis van deze afweging is de vergunning voor de onttrekking van
grondwater ten behoeve van de drinkwaterproductie verleend aan Vitens
Door verschillende omstandigheden (o.a. toenemende vraag en verzilting) is het voor
drinkwaterbedrijven een steeds grotere opgave om voldoende kwalitatief goed drinkwater
beschikbaar te hebben. Ons drinkwater wordt gewonnen vanuit de diepere grondlagen. Verdroging
speelt meer aan de oppervlakte maar is uiteindelijk ook van invloed op de winning van drinkwater.
Voor deze integrale benadering zijn waterschappen en provincies leidend.
                                                                                                    33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Ingegeven door het NPLG (Nationaal Programma Landelijk Gebied) wordt in Fryslân gewerkt aan een
FPLG. Hierin zullen naast uitgangspunten m.b.t. stikstof, broeikasgassen en natuurherstel ook
afspraken over water gemaakt worden. Gemeente Opsterland participeert daarin..
7.32 Aanpak isolatie: onder welk WOZ gemiddelde?
Blz 49 We hebben van het Rijk (Nationaal Isolatie Programma) geld gekregen voor de aanpak van
slecht geïsoleerde koopwoningen (labels D, E, F, G) onder de gemiddelde WOZ-waarde.
       Welke WOZ gemiddelde? Landelijk?
Antwoord: Het gaat om het gemeentelijk gemiddelde. Voor onze gemeente is dat € 325.000,-. Zie ook
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2023-19021.html/.
7.33 Beleidsindicator Hernieuwbare energie
Blz 51 Beleidsindicator Hernieuwbare energie Is dit een cijfer van de gemeente of van de
inwoners/bedrijven?
Antwoord: De bron van deze indicator is
https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/besluit-begroting-en-verantwoording--
bbv-. Het is een voorgeschreven indicator waarbij ook de bron is voorgeschreven. Dit is een landelijke
databron en betreft Opsterland gemeente-breed.
7.34 Kostendekkendheid omgevingsvergunningen
Blz 63 Het is ons toch nog niet helemaal duidelijk waarom de kostendekkendheid van de
omgevingsvergunningen naar verwachting zo veel lager is in 2024. Dat komt ook door termen als
extracomptabel ;) We begrijpen dat de leges van het bouwtechnische deel komt te vervangen,
doordat dit vanaf 2024 door kwaliteitsborgers (?) wordt uitgevoerd. Maar als we die toets als
gemeente niet meer hoeven te doen, dan hebben we toch ook lagere kosten (minder inzet uren
VTH/RO, etc). Klopt dit?
Antwoord: De invoering van de Wetkwaliteitsborging (Wkb) vindt getrapt plaats. De eerste helft van
2024 gaat nieuwbouw gevolgklasse 1 naar de markt en na 1 juli ook de meeste van de overige
bouwactiviteiten in gevolgklasse 1. Dit zal inderdaad tot minder inzet leiden echter de exacte
uitwerking is nog niet bekend. Overigens in de kostendekkendheid zijn alleen die kosten
meegenomen die ook daadwerkelijk aan de activiteit waarover leges verschuldigd is kunnen worden
toegerekend. Dus kosten die nog worden gemaakt voor activiteiten waarvoor geen leges meer
verschuldigd zijn maar waarvoor wel een meldingsplicht is maken geen onderdeel uit van de
kostendekkendheidberekening. Tijdens de gezamelijke OWO-radenbijeenkomst op 9 oktober j.l. over
de omgevingswet heeft u hierover een nadere toelichting gekregen.
De invoering van de omgevingswet is qua complexiteit vergelijkbaar is met de invoering van de drie
decentralisaties enkele jaren geleden in het sociaal domein. Vooral net na de invoering van de
omgevingswet per 1-1-2024 verwachten we extra werkzaamheden omdat we nog te maken hebben
met wetgeving uit ’t verleden en tegelijkertijd nieuwe wetgeven en jurisprudentie. Op de langere
termijn verwachten we net als u inderdaad dat de kostendekkendheid verbeterd. Echter op korte
termijn verwachten we frictiekosten waardoor de kostendekkendheid in 2024 lager zal zijn.
7.35 Afweging behalen doelstellingen –externe inhuur
Weerstandsvermogen en risicobeheersing: “Onzekerheid werving personeel: De arbeidsmarkt is
overspannen. Dat maakt het moeilijk om als gemeente tijdig nieuwe medewerkers aan te trekken.
Ook het vasthouden van medewerkers is een uitdaging. Het mogelijk risico is dat er niet voldoende
eigen personeel beschikbaar is voor het uitvoeren van het vastgestelde beleid. Om toch de doelen te
realiseren is dan aanvullende inhuur noodzakelijk wat meer kosten met zich meebrengt dan eigen
personeel.” Wat is de afweging die wordt gemaakt tav doelstellingen niet behalen of wel extern
inhuren?
                                                                                                    34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Antwoord: In principe is het aan de gemeentesecretaris om hierin samen met het managementteam
een eigenstandige afweging te maken. Bij twijfel legt de gemeentesecretaris de casus in kwestie aan
het college voor. Uitgangspunt hierbij is dat de dienstverlening aan onze inwoners op peil dient te
blijven. Om dat te borgen is het belangrijk dat een aantal functies waarvoor maar één medewerker in
dienst is altijd ingevuld worden, desnoods met inhuur, om te voorkomen dat werkprocessen stil
komen te liggen. Denk hierbij aan een stedenbouwkundige en juristen die bezwaarschriften
afhandelen.
7.36 Onderhoud kapitaalgoederen: toetsbaarheid
Blz. 69 “Het gemeentelijke vastgoed dat nog in overeenstemming met de functie in gebruik is wordt
in stand gehouden door preventief onderhoud binnen de daarvoor gestelde bestekskwaliteit”
Is dat ook daadwerkelijk zo in de praktijk, hoe weten we dat? (beleid?).
Antwoord: Voor vastgoed gebouwen is een meerjaren onderhouds programma (MJOP) beschikbaar,
zodat gebouwen langdurig goed onderhouden blijven. Daarvoor wordt ieder jaar geld gereserveerd.
Op het voorgestelde moment van onderhoud wordt dit uitgevoerd. De MJOP wordt jaarlijks
beoordeeld en geactualiseerd. Soms wordt er onderdelen versoberd of combinaties gezocht met
bijvoorbeeld verduurzaming of bij vervangende nieuwbouw.
7.37 Kasgeldlimiet kortlopende lening
Blz, 74 “Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet houdt in, dat maximaal 8,5% van de totale begroting met kort
geld gefinancierd mag zijn. Voor 2024 is dit voor onze gemeente maximaal € 8,1 miljoen (2023 € 7,2
miljoen). Normaliter wordt getracht tot aan de kasgeldlimiet via kortlopende leningen te financieren
omdat de rente voor kortlopende leningen lager is dan die van langlopende leningen. Eind 2020
hebben we echter een langlopende lening afgesloten waardoor we verwachten in 2024 geen
kortlopende lening te hoeven afsluiten.” Waarom doen we dat überhaupt op dit moment?
Antwoord: De lening uit 2020 is toentertijd afgesloten vanwege het bereiken van de kasgeld limiet.
Vanwege de toen gunstige leningsvoorwaarden (een negatieve rente) én de wetenschap dat er de
nodige grote investeringen aan zitten te komen is een lening van € 20 mln. afgesloten. Door de
omvang van deze lening is er voor de 2024 naar verwachting geen noodzaak om een aanvullende
kortlopende lening aan te trekken.
7.38 Inhoud verbetering informatie beveiliging
Blz 78 Informatiebeveiliging: Goed verhaal, zelfde als in 2022 en 2023, misschien jaartal even
aanpassen (2024 i.p.v. 2022). We hadden de BIO eigenlijk verwacht bij hoofdstuk 0 en de doelstelling
en maatregelen bij informatieveiligheid, waarom staat het daar niet opgenomen?
Meer inhoudelijk: welke activiteiten behelst de (jaarlijkse) verbeterslag, kan dit iets smarter?.
Antwoord: Per abuis is de tekst uit de begroting 2023 blijven staan. In de bijgevoegde herziende
begroting 2024 is de correcte tekst opgenomen.
7.39 Welke aanbevelingen rekenkamercommissie implementeren?
Het verhaal over de Rekenkamercommissie en het onderzoeksprogramma staat er ook al een paar
jaar in. Zelfde eigenlijk als meer passages die lijken te verwijzen naar een ingangsdatum maar die
datum schuift elk jaar op. Welke aanbevelingen van de eerdere onderzoeken van de
rekenkamercommissie gaat de gemeente in 2024 implementeren en is het mogelijk dit voortaan
jaarlijks zo op te nemen?
Antwoord: Het aanbieden van een onderzoeksprogramma is een verantwoordelijkheid van de
Rekenkamercommissie (Rkc) zelf. In uw oriënterende raadsbijeenkomst van 20 februari 2023 heeft u
een rapportage van de Rkc ontvangen over de doorwerking van haar aanbevelingen. Daaruit blijkt
dat de meeste aanbevelingen ook zijn uitgevoerd. Bij elk nieuw onderzoeksrapport neemt u als een
                                                                                                    35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>raad een besluit over wat u met de aanbevelingen gaat doen. Als dat leidt tot nieuwe of aangepaste
doelstellingen en maatregelen, nemen wij dat in de ontwerpbegroting op. Zo heeft u recent een
besluit genomen over de aanbevelingen op het thema overheidsparticipatie. Dat hebben wij in de
ontwerpbegroting verwerkt op pagina 8 (we hebben een visie op participatie en een
participatieverordening).
7.40 Voortgang organsatieontwikkeling
Wat is er gebeurt met de organisatieontwikkeling (en de trainingen over eigenaarschap), of eigenlijk
waarom wordt het hier niet meer genoemd?
Antwoord: Zoals in de inleiding op de begroting staat, nemen wij het reguliere werk niet in de
doelstellingen en maatregelen op. De ontwikkeling van de organisatie is, na een aantal specifieke
acties in de afgelopen jaren, nu een gewoon onderdeel geworden van de bedrijfsvoering. Als er toch
nog specifieke doelstellingen of maatregelen nodig zijn, nemen we die op in de ontwerpbegroting.
Zoals bijvoorbeeld bovenaan pagina 9 (We brengen de actuele positie van de ambtelijke organisatie
in beeld).
7.41 Voorlichten externe partijen over rechten en plichten WOO
Openbaarheidsparagraaf: Blz 79: In Hoeverre worden externe partijen (klanten) op de hoogte
gebracht van rechten en plichten t.a.v. de Woo en informatie die zij aanleveren?.
Antwoord: In principe is de gemeente verantwoordelijk voor het correct publiceren van informatie.
Ook als die informatie door derden is aangeleverd. Voor die informatie geldt dat er dus ook geen
beperkende clausules op mogen zitten die in strijd zijn met de WOO. Dit aspect is onderdeel van de
inkoopvoorwaarden waaraan elke leverancier moet voldoen bij het aangaan van een overeenkomst
(opdracht) met de gemeente.
7.42 Personele bezetting voor projecten
Projecten: Hoe ziet de gemeente dit voor zich qua personele capaciteit?
Antwoord: Dat is afhankelijk onder wiens auspiciën een project wordt uitgevoerd nadat de middelen
door de raad beschikbaar zijn gesteld. Een aantal van deze projecten worden door derden (in casus
schoolbesturen) uitgevoerd en dan is er voor de gemeente vooral een monitorende rol. Deze kost
minder capaciteit. Ook hier geldt dat wie waarop wordt ingezet en of er ook inhuur noodzakelijk is
een afweging is van de gemeentesecretaris in samenspraak met de teammanager van het team waar
het project onder valt.
8 D66
8.1 Overzicht personele ontwikkelingen
Algemeen: Is een overzicht met personele ontwikkelingen (fte) per programma en per taakveld
beschikbaar? Zou ik die kunnen ontvangen?.
Antwoord: Als bijlage bij de beantwoording technische vragen is het overzicht verschillen
toerekening directe personeelslasten toegevoegd. Dit overzicht laat zien wat de mutaties zijn ten
opzichte van 2023. Verschillen worden verklaard doordat opnieuw gekeken is naar een realistische
toerekening. Er wordt meer toegerekend aan taakveld 6.2 wijkteams, dit komt omdat in het verleden
personeel is toegerekend aan maatwerkdienstverlening dat eigenlijk werkzaam is op het gebied van
toegang en eerstelijnsondersteuning.
8.2 Overzicht voor en nadelen toerekening directe personeelslasten
Is totaaloverzicht van voor- en nadelen als gevolg van toerekening van directe personeelslasten per
programma en per taakveld beschikbaar? Zou ik die kunnen ontvangen?
Antwoord: zie 8.1
                                                                                                    36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>8.3 Beoordeling gemeentelijke dienstverlening
Pagina 9. “Onze dienstverlening krijgt minstens een 7”
a) Wat is de huidige score
b) Hoe gaat de kwaliteit van de dienstverlening gemeten worden
c) Wat zouden we extra moeten doen om een 8 te scoren en wat kost dit?
Antwoord: a) In 2022 is middels een burgerpeiling onderzoek gedaan naar de kwaliteit van onze
dienstverlening. Deze is met een 6.9 beoordeeld en de digitale dienstverlening met een 7.1.
b) Dit willen we wederom meten door een burgerpeiling uit te laten voeren.
c) Dit is met dienstverlening erg lastig in te schatten. Met de uitkomsten van de nieuwe burgerpeiling
kunnen we inschatten of de meningen overeen komen met de burgerpeiling van 2022.
Mocht hier een duidelijke trend in te ontdekken zijn dan gaan we er uiteraard alles aan doen om
(zoveel mogelijk binnen de huidige budgetten) onze dienstverlening te optimaliseren.
8.4 Beleidsindicatoren ontbreken percentage externe inhuur
Pagina 9. Tabel beleidsindicatoren Waarom geen percentage (doelstelling) geformuleerd voor
externe inhuur?
Antwoord: Op dit moment is dit percentage volgend aan de realisatie van de doelstellingen. Dus de
doelstellingen en de mate waarin die gerealiseerd moeten worden is leidend in de keuze of
aanvullende inhuur noodzakelijk is. Het formuleren van een doelstelling op het percentage inhuur is
daardoor per definitie conflicterend.
8.5 Ontwikkeling overhead
U schrijft dat in absolute zin de omvang van de overhead niet is afgenomen – op pagina 11 en 12 ligt
u een voordeel toe van ruim 2 miljoen op overhead wat lijkt op een afname. Kunt u dit uitleggen?
Antwoord: De indicator overhead en de financiële analyse hanteren verschillende uitgangspunten.
-         De indicator overhead is gebaseerd op het vergelijk van de primaire begroting 2024 versus
primaire begroting 2023.
-         De financiële analyse is gebaseerd op het vergelijken van de voorliggende (primaire)
begroting 2024 versus de actuele begroting 2023 (inclusief alle mutaties t/m 1 september 2023).
Het voordeel van ruim 2 miljoen op overhead (begroting 2024 versus actueel 2023) wordt in
grotendeels veroorzaakt door de indexatie van de personeelslasten 2023: € 770.000 en 2024:
€1.085.000 (Perspectiefbrief 2023). Dit verschil is ook terug te vinden in het saldo in het gevraagde
overzicht personele lasten naar taakveld in bijlage 1 bij de vragen.
8.6 Meting veiligheidsbewustzijn en zelfredzaamheid
Pagina 15. Hoe gaat u de vergroting van het veiligheidsbewustzijn en de zelfredzaamheid in de
gemeente meten?.
Antwoord: We proberen aan de hand van de politiecijfers af te leiden in hoeverre het
veiligheidsbewustzijn en de zelfredzaamheid is vergroot. Zo zien we bijvoorbeeld een sterke daling in
het aantal woninginbraken. Een verklaring hiervoor is de vergroting van het veiligheidsbewustzijn en
de zelfredzaamheid; inwoners die hun woningen voorzien van goed hang- en sluitwerk. Ander
voorbeeld is het aantal meldingen van burenruzies. Ook hier zien we een daling en een stijging van
het aantal aanmeldingen bij buurtbemiddeling; inwoners weten de weg naar buurtbemiddeling
steeds beter te vinden.
8.7 Preventie criminaliteit gericht op ouderen
Er wonen veel ouderen in deze gemeente, er zijn in 2023 diverse voorbeelden geweest van ouderen
waarbij mensen over de vloer zijn geweest welke zich voordeden als bijvoorbeeld bankmedewerkers.
Ook lopen ouderen veel risico om op het internet, via e-mail en whatsapp opgelicht te worden – is er
                                                                                                      37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>bewust voor gekomen om hier geen doelstelling voor op te nemen en geen activiteiten voor te
ontplooien?
Antwoord: Onder de doelstelling “Wij vergroten het veiligheidsbewustzijn en de zelfredzaamheid van
inwoners, ondernemers en bezoekers” valt o.a. de maatregel “We maken inwoners en ondernemers
weerbaarder tegen (woning)inbraken en online criminaliteit.”. We zien inderdaad een stijging van
het aantal cybercrime meldingen waar bankpashelpdeskfraude onder valt. In het nieuwe integrale
veiligheidsbeleid wordt cyberveiligheid geprioriteerd. Dit betekent dat we de komende jaren extra
aandacht voor dit veiligheidsthema hebben en hiervoor verschillende activiteiten gaan uitvoeren.
Denk hierbij aan communicatiecampagnes per doelgroep (jongeren, ouderen en ondernemers) om ze
weerbaar te maken tegen online criminaliteit.
8.8 Hogere kosten taakveld Openbare orde en veiligheid
Pagina 16. Stijging taakveld Openbare orde en veiligheid. Gaat er daadwerkelijk meer gedaan worden
of is de stijging enkel als gevolg een andere toerekening systematiek?
Antwoord: De kosten van dit programma zijn gestegen door een hogere bijdrage aan Veiligheidsregio
Fryslân (VRF), onderdeel brandweer en rampenbestrijding. Dit om aan te sluiten met de vastgestelde
begroting 2024 van de VRF. Dit geeft een nadeel van € 158.000.
De toerekening van de directe personeelslasten geeft een nadeel van € 10.000.
8.9 Doelstelling kwaliteit, innovatie, duurzaamheid en circulariteit
Pagina 20: U schrijft over ruimte voor kwaliteit, innovatie, duurzaamheid en circulariteit – alle
sectoren dragen hier positief aan bij. Hoe staat het met de huidige ruimte voor kwaliteit, innovatie,
duurzaamheid etc.? Waarom verbindt u hier geen doelstellende en meetbare score aan zoals bij uw
dienstverlening op pagina 9?
Antwoord: Bedrijven krijgen de ruimte op het gebied van kwaliteit, innovatie, duurzaamheid en
circulariteit, zo lang ze binnen de grenzen van hun vergunningen blijven. Voor elk bedrijf is er dus
ruimte om te ondernemen op deze onderwerpen. Het is een vaststelling dat er ruimte is en geen
doelstelling dat die ruimte er moet komen.
8.10 Ontwikkeling resultaat bedrijvenloket
Pagina 22: taakveld 3.3. Bedrijvenloket een nadeel van EUR 88.000 – is dit enkel en alleen door
wijziging in de personeelskosten? Wat gaan we meer doen en ten behoeve van welke doelstelling?
Antwoord: Dat betreft alleen de herziening van de doorbelasting van personele kosten. De feitelijk
inzet veranderd hier niet door.
8.11 Oorzaak resultaat programma onderwijs
Pagina 27: Programma onderwijs – hier is sprake van een voordeel van EUR 441.000 ten opzichte van
de begroting op directe personeelsasten. Is dit puur rekenkundig of wordt daadwerkelijk minder
personeel ingezet. Welke taken en activiteiten zullen in 2023 minder uitgevoerd worden?
Antwoord: Het is puur het effect van de herziene toerekening van de directe personeelslasten
(rekenkundig effect). Qua inzet zijn er geen wijzigingen opgetreden.
8.12 Meting en doelstelling faciliteiten toeristen en recreatie
Pagina 29: “De faciliteiten voor toeristen en recreanten zijn in 2024 meetbaar verbeterd” – wat gaat
u meten en hoeveel verbetering wilt u op welk vlak?
Antwoord: Meetbaar wil zeggen dat het gaat om concrete verbeteringen die voor de gemeenteraad,
inwoners en toeristen merkbaar zijn en waarover in de jaarrekening gerapporteerd kan worden. De
concrete uitwerking hiervan krijgt vorm in de actualisatie van de nota Kansen Benutten
                                                                                                      38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>8.13 Ambitie jongeren kennismaken met sport
Pagina 30: “Wij laten in 2024 minstens 10 jongeren die moeite hebben om maatschappelijk mee te
komen kennismaken met diverse sportmogelijkheden” Waar is de doelstelling van 10 op gebaseerd,
hoeveel waren dit in 2023?.
Antwoord: In de afgelopen jaren zijn er heel af en toe (in 2023 0 en in 2022 1, daarvoor wellicht een
enkele vraag) signalen binnengekomen via huisartsen/praktijkondersteuners of buurtsportcoaches
dat er een jongere graag zou willen sporten maar niet weet waar en hoe dit aan te pakken. Door
deze activiteit gericht onder jongeren, via Code Hans en bij huisartsen/praktijkondersteuners te
promoten, willen we minstens 10 jongeren bereiken voor wie dit initiatief bedoeld is. De ervaring
gaat ons in 2024 leren hoeveel jongeren er daadwerkelijk mee gaan doen.
8.14 Ambitie sport en lage inkomens
Pagina 30: Doelstelling in 2024 laten we minstens 100 volwassen met een laag inkomen en minstens
140 kinderen sporten.
a) Wordt hier bedoeld 140 kinderen van ouders die het niet kunnen betalen/ 140 kinderen via het
kind pakket?
b) Hoeveel volwassen met een laag inkomen en hoeveel kinderen (via het kind pakket) heeft u in
2023 laten sporten met behulp van uw getroffen maatregelen?
Antwoord: a).Het gaat inderdaad om 140 kinderen van ouders die het niet kunnen betalen.
Sportmiddelen, zwemles, schoolreis, fietsen en contributie worden via het kindpakket (Jeugdfonds
Sport & Cultuur en Stichting Leergeld) betaald.
b) In 2023 hebben tot en met september 82 volwassenen gebruikgemaakt van het Volwassenenfonds
en 118 kinderen via het Jeugdfonds Sport & Cultuur.
8.15 Meer kosten. Meer activiteiten?
Taakvelden programma 5: Totale toerekening directe personeelslasten EUR 318.000 nadeel ten
opzichte van begroting 2023 – wat gaan wij meer doen (concreet) voor dit geld.
Antwoord: Het is puur het effect van de herziene toerekening van de directe personeelslasten
(rekenkundig effect). Qua inzet zijn er geen wijzigingen opgetreden.
8.16 Uitstroom bijstand vs benchmark
Pagina 33 – hoeveel mensen zijn er in 2023 uit de bijstand gegaan, waarom willen we het niet even
goed doen dan gemiddeld of dan 2024 (of doen we het al beter op basis van de benchmark Divosa
Werk en Inkomen)?
Antwoord: Er zijn in de periode januari 2023 tot en met augustus 2023 in totaal 73 mensen
uitgestroomd. De huidige bijstandspopulatie heeft een grotere afstand tot de arbeidsmarkt,
waardoor het lastiger is om hen richting werk te begeleiden, ondanks de krappe arbeidsmarkt.
Vergeleken met de kleinere omliggende gemeenten doen we het als gemeente Opsterland qua
uitstroom hetzelfde.
8.17 Werkervaringsplekken inburgeraars
Pagina 36 – steunen participatie van inburgeraars – er zijn 16 werkervaringplekken bij Caparis –
hoeveel werkervaringplekken zijn er binnen de gemeentelijke organisatie voor inburgeraars en
hoeveel elders in de gemeente?
Antwoord: Op basis van de nieuwe Wet inburgering 2021 hebben we als gemeente de taak gekregen
om werkervaringsplaatsen/participatieplaatsen te realiseren voor onze statushouders, die
deelnemen aan de zogenoemde Z-route (dit is 1 van de 3 inburgeringsroutes). Het gemeentelijk
beleid is om de werkervaringsplekken voor deze doelgroep bij Caparis te realiseren. Omdat er nog
                                                                                                     39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>niet veel inburgeraars zijn, die onder de nieuw wet vallen (en nog minder specifiek in de Z-route), zijn
dit vooralsnog de genoemde 16 werkervaringsplekken. In de eigen gemeentelijke organisatie en
elders in de gemeente zijn geen werkervaringsplekken voor deze doelgroep gerealiseerd.
8.18 Doelstelingen (energie) armoede
Pagina 36 – inwoners leven niet in armoede. Energie armoede wordt specifiek benoemd terwijl dit
een wezenlijk deel van de inwoners betreft. Waarom zijn hier geen specifieke doelstellingen voor
geformuleerd?
Antwoord: Armoede is een breder maatschappelijk probleem dan alleen energiearmoede. Daarom
vinden wij het als gemeente belangrijk om via onze doelstellingen en maatregelen met oplossingen
te komen die dit probleem in de volle breedte aanpakken. Dit doen onder andere via ons nieuwe
beleidsplan armoede en schulden, de inzet van de Voorzieningenwijzer en goede communicatie over
onze gemeente inkomensvoorzieningen. Zo zorgen we ervoor dat alle inwoners die getroffen worden
door armoede (waaronder energiearmoede) door ons goed worden geholpen.
8.19 Ontwikkeling toerekening personeelslasten bij 6.2
Pagina 44 – taakveld 6.2 een nadeel van toerekening directe personeelslasten van EUR 2.982.000 hoe
kan dit?
Antwoord: Een deel van de activiteiten voor het versterken van de toegang zijn afgerond. Daardoor is
er minder budget nodig. In 2024 is opnieuw gekeken naar de verdeling van het personeel over de
taakvelden. In programma 6 is er meer personeel op taakveld 6.2 wijkteams geplaatst. Dit omdat
medewerkers niet 1-op-1 zich bezighouden met een van de overige taakvelden in programma 6. .
8.20 Huidige stand percentage led verlichting
Pagina 47 – In 2024 is 90% van de huidige installaties voorzien van LED-verlichting; hoeveel procent is
dat nu ongeveer?
Antwoord: Op dit moment is dat circa 82%. Zie ook het antwoord bij vraag 5.9
8.21 Doelstelling lokaal sport en beweeg akkoord
Pagina 48 – waarom hebben we niet als doelstelling dat elk dorp zich committeert aan het Lokaal
Sport- en beweegakkoord (of heeft elk dorp zich hier al aan gecommitteerd)?
Antwoord: We willen dat in 2024 in elk deelnemend dorp een nieuw sport- en beweeginitiatief is
opgestart, maar wij zijn afhankelijk van het enthousiasme van de verenigingen. Om voor het Lokaal
Sportakkoord 2.0 een breed draagvlak onder verenigingen te creëren, zijn er gericht bestuurders van
verenigingen benaderd, die vervolgens weer hen bekende bestuurders van andere verenigingen
hebben benaderd om mee te gaan werken. Hierdoor hebben wij een enthousiast en gedreven team
van bestuurders bij elkaar gekregen. Op deze wijze willen wij de samenwerking vorm geven. Iedere
vereniging is welkom om mee te doen en om nieuwe sport- en beweeginitiatieven op te starten. Op
dit moment doet nog niet elk dorp mee, maar wij bevinden ons nog in de opstartfase.
8.22 Gezonde school vignet
Pagina 48 – waarom maar een doelstelling van 50% voor het gezonde scholen vignet? Hoeveel doen
er nu al mee?
Antwoord: Er zijn 17 basisscholen in gemeente Opsterland. Momenteel hebben 2 basisscholen het
gezonde school-vignet. Dit vignet behaalt een school wanneer alle 4 pijlers (educatie, beleid,
signalering en fysieke omgeving) goed zijn ingericht en deze uiteindelijk goed verantwoord kunnen
worden. Het vignet is de beloning voor een planmatige en structurele aandacht voor gezondheid in
de school. De genoemde doelstelling van 50% is ambitieus.
                                                                                                      40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>8.23 Ontwikkeling energie besparing gemeente
Pagina 49 – hoeveel MWh hebben we reeds bespaard t.o.v. referentiejaar 2018 en hoeveel moeten
wij de komende 3 jaar realiseren om tot de doelstelling van 100.000 MWh te komen? Wat is ons doel
voor 2024?
Antwoord: In het referentiejaar was het totale jaarlijkse energieverbruik 600.000MWh. Dit verbruik
bestond uit drie (ongeveer gelijke) delen: inwoners, bedrijven en mobiliteit.
Op dit moment hebben wij niet inzichtelijk wat de totale besparing van het energieverbruik van 2018
tot nu is geweest. Wel kunnen we aan de hand van cijfers van het CBS iets zeggen over het
aardgasverbruik van particuliere woningen van 2019 tot en met 2022. Zoals te zien in de tabel is dit
afgenomen, maar is er nog geen duidelijke verandering te zien. De komende jaren zeten wij sterk in
op de vermindering van aardgas bij particuliere woningen. Dit doen wij met name door middel van
de Lokale Aanpak Isolatie. Vanuit dit programma ligt er een opgave om tot en met 2026, 717
woningen onder de gemiddelde gemeentelijke WOZ-waarde en met een slechte energetische staat,
te isoleren. Met isoleren valt het meest te halen wat betreft energiebesparing.
De komende tijd zullen we kijken of we het totale energieverbruik van de gemeente inzichtelijk
kunnen maken, om zo uiteen te kunnen zetten waar we staan ten opzichte van het referentiejaar.
erdere informatie wat betreft ons doel in 2024, zie de antwoorden bij vraag 4.18 en 6.18
8.24 PAW niet als project opgenomen
Pagina 93 Projecten: Waarom is de PAW (wederom) niet als gemeentelijk project opgenomen? Er is
immers een samenwerkingsovereenkomst gesloten en de gemeente dient de besteding middels
SISA-bijlage te verantwoorden tegenover het Rijk (wat het een gemeentelijk project maakt)?
Antwoord: De PAW is niet als gemeentelijk project opgenomen, omdat het project niet door de
gemeente maar door WEN wordt uitgevoerd. Wel monitoren wij de voortgang en rapporteren
daarover naar het Rijk en uw raad.
8.25 Stijgende trend realisatie taakveld 0.1
Pagina 108: Bijlage overzicht geraamde baten en lasten per taakveld: Taakveld 0.1 saldo EUR -
1.659.000; 2023 begroot -1.488.00 in 2022 was de werkelijke realisatie EUR -1.150.000 .
Wat veroorzaakt deze sterk stijgende trend.
Antwoord: De begroting 2023 na wijzigingen bedraagt 1.571.000. De begroting 2024 geeft een totaal
van € 1.659.000. het verschil van € 88.000 is toegelicht bij taakveld 0.1
Dat de realisatie in 2022 veel lager is (€ 1.150.000) is grotendeels veroorzaakt doordat er in 2022
sprake was van een incidentele meevaller van € 364.000 vanwege vrijval uit de voorziening
wethouderspensioenen (zie ook de toelichting bij de jaarrekening 2022).
8.26 Verwachte realisatie 1.1
Pagina 108: Bijlage overzicht geraamde baten en lasten per taakveld: Taakveld 1.1 saldo EUR -
2.108.000; begroot 2023 -1.940.000 begroot 2022 EUR -1.886.000 werkelijk 2022 EUR-603.000.
Wat is de verwachte realisatie van dit taakveld in 2023 en hoe verhoudt zich dit tot de begroting
2024 en het werkelijke resultaat 2022..
Antwoord: De verwachte realisatie op taakveld 1.1 is afhankelijk van de uitgaven op het gebied van
de opvang van Oekrainers.
We verwachten op basis van het aantal gerealiseerde opvangplekken in 2023 circa 4,1 miljoen te
ontvangen van het ministerie.
Momenteel wordt er een prognose gemaakt van de realisatie voor 2023, dit wordt in de
“najaarsrapportage 2023” verwerkt.
                                                                                                     41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>    Bijlage 1
                                                                                                                                                        % van de
                                                                                                                                                      begrotings
                                                      FTE per             FTE per
Verdeling FTE's over de taakvelden conform Personele                                         verschil                 Totaal      Totaal                 mutatie
                                                     taakveld bedrag '24 taakveld bedrag '23          verschil €                           Mutatie
                    begroting 2024                                                                fte             budget 23 budget 24                veroorzaakt
                                                         2024                2023
                                                                                                                                                            door
                                                                                                                                                    toerekening
 0 Bestuur en ondersteuning
    0.1 Bestuur                                          4,45    413.467     4,00   328.985     0,45    84.482     1.570.922 1.658.823       87.901          96%
    0.10 Mutaties reserves                                                                                        -1.511.730     -83.750 1.427.980
    0.11 Resultaat van de rek                                                                                       -186.232 3.930.364 4.116.596
    0.2 Burgerzaken                                     11,11  1.032.275    13,33 1.096.044    -2,22   -63.769       947.586     883.817    -63.769        100%
    0.3 Beheer overige gebouwen en gronden               2,20    204.411     0,00          -    2,20   204.411       656.589 1.023.612      367.023          56%
    0.4 Overhead                                        51,85  4.817.593    52,44 4.312.614    -0,59   504.979 16.374.719 14.315.981 -2.058.738             -25%
    0.5 Treasury                                                                                                    -215.783 -232.989       -17.206
    0.61 OZB woningen                                                                                             -2.446.396 -2.474.240     -27.844
    0.62 OZB niet-woningen                                                                                        -1.546.332 -1.594.268     -47.936
    0.64 Belastingen overig                                                                                          -94.227     -94.227          0
    0.7 Algemene uitkeringen                                                                                     -59.893.780 -63.399.040 -3.505.260
    0.8 Overige baten en las                                                                                          40.289      40.289          0
                                                        69,61               69,76
 1 Veiligheid
    1.1 Crisisbeheersing en brandweer                    0,50     46.457     0,44    36.549     0,06      9.908    1.940.264   2.108.388    168.124           6%
    1.2 Openbare orde en veiligheid                      2,03    188.616     0,89    73.107     1,14   115.509       178.527     300.473    121.946          95%
                                                         2,53                1,33
 2 Verkeer, vervoer en waterstaat
    2.1 Verkeer en vervoer                              12,76  1.185.583     6,87   564.746     5,89   620.837     3.626.039   3.796.078    170.039        365%
    2.2 Parkeren                                         0,00          -     0,00          -     -             -           0           0          0
    2.3 Recreatieve havens                               0,00          -     0,00          -     -             -           0           0          0
    2.4 Economische havens en waterwegen                 0,00          -     0,00          -     -             -           0           0          0
    2.5 Openbaar vervoer                                 0,00          -     0,00          -     -             -      12.973       7.996     -4.977           0%
                                                        12,76                6,87                              -
                                                                                                                                                               42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                      % van de
                                                                                                                                                    begrotings
                                                         FTE per             FTE per
Verdeling FTE's over de taakvelden conform Personele                                            verschil                Totaal    Totaal               mutatie
                                                        taakveld bedrag '24 taakveld bedrag '23          verschil €                      Mutatie
                    begroting 2024                                                                   fte            budget 23 budget 24            veroorzaakt
                                                            2024                2023
                                                                                                                                                          door
                                                                                                                                                  toerekening
    Economie
 3 3.1 Economische ontwikkeling                             0,94     87.339     0,00          -    0,94     87.339      98.682   228.679  129.997          67%
    3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur                      1,69    157.025     1,89   155.351    -0,20      1.674     155.351   157.025    1.674         100%
    3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen                0,95     88.268     0,00          -    0,95     88.268      33.000   121.268   88.268         100%
    3.4 Economische promotie                                0,50     46.457     0,89    73.107    -0,39    -26.650     -82.830  -173.393  -90.563          29%
                                                            4,08                2,78
 4 Onderwijs
    4.1 Openbaar basisonderwijs                             0,00          -     1,00    82.244    -1,00    -82.244     290.909   208.665  -82.244         100%
    4.2 Onderwijshuisvesting                                2,90    269.451     4,00   328.977    -1,10    -59.526   1.852.099 1.437.904 -414.195          14%
    4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken                    1,56    144.946     4,31   354.201    -2,75   -209.255   1.281.310 1.039.250 -242.060          86%
                                                            4,46                9,31
 5 Sport, cultuur en recreatie
    5.1 Sportbeleid en activering                           0,88     81.764     0,00          -    0,88     81.764     193.414   303.678  110.264          74%
    5.2 Sportaccommodaties                                  2,00    185.828     3,00   246.733    -1,00    -60.905   1.445.741   953.226 -492.515          12%
    5.3 Cultuurpresentatie, -productie en -participatie     0,00          -     0,00          -     -             -    355.197   355.188       -9           0%
    5.4 Musea                                               0,00          -     0,00          -     -             -     95.633    97.399    1.766           0%
    5.5 Cultureel erfgoed                                   1,00     92.914     0,00          -    1,00     92.914      85.409    54.409  -31.000        -300%
    5.6 Media                                               0,00          -     0,00          -     -             -    618.854   710.933   92.079           0%
    5.7 Openbaar groen en (openlucht-) recreatie           16,05  1.491.270    16,76 1.378.051    -0,71    113.219   4.024.149 4.268.313  244.164          46%
                                                           19,93               19,76
                                                                                                                                                             43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                    % van de
                                                                                                                                                  begrotings
                                                      FTE per             FTE per
Verdeling FTE's over de taakvelden conform Personele                                         verschil               Totaal     Totaal                mutatie
                                                     taakveld bedrag '24 taakveld bedrag '23          verschil €                       Mutatie
                     begroting 2024                                                               fte            budget 23 budget 24             veroorzaakt
                                                         2024                2023
                                                                                                                                                        door
                                                                                                                                                toerekening
 6 Sociaal domein
    6.1 Samenkracht en burgerparticipatie                8,13    755.391     5,50   452.343     2,63    303.048  2.142.264  2.256.332   114.068        266%
    6.2 Wijkteams                                       36,74  3.413.662     5,25   431.782    31,49  2.981.880  1.586.494  4.323.372 2.736.878        109%
    6.3 Inkomensregelingen                               8,06    748.887    10,89   895.557    -2,83   -146.670  2.888.481  2.038.311  -850.170         17%
    6.4 Begeleide participatie                           0,88     81.764     0,89    73.107    -0,01      8.657  3.291.551  3.300.208     8.657        100%
    6.5 Arbeidsparticipatie                              8,73    811.140     8,83   726.496    -0,10     84.644  1.188.395  1.213.038    24.643        343%
    6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)                      0,00          -     8,73   717.819    -8,73   -717.819  1.687.819    970.000  -717.819        100%
    6.71 Maatwerkdienstverlening 18+                     2,15    199.765     7,74   636.948    -5,59   -437.183    636.948    199.765  -437.183        100%
    6.71A Hulp bij het huishou                                                                                   2.828.690 2.828.690          0
    6.71B Begeleiding (WMO)                                                                                      1.675.000 1.675.000          0
    6.71C Dagbesteding (WMO)                                                                                     1.150.000 1.150.000          0
    6.72 Maatwerkdienstverlening 18-                     2,08    193.261     7,85   645.395    -5,77   -452.134    645.395    193.261  -452.134        100%
    6.72A Jeugdhulp begeleidin                                                                                     400.000    400.000         0
    6.72B Jeugdhulp behandelin                                                                                     160.000    160.000         0
    6.72C Jeugdhulp dagbestedi                                                                                     400.000    400.000         0
    6.72D Jeugdhulp zonder ver                                                                                   4.240.000 4.175.000    -65.000          0%
    6.73A Pleegzorg                                                                                                349.707    349.433      -274          0%
    6.73B Gezinsgericht                                                                                            350.000    365.000    15.000          0%
    6.73C Jeugdhulp met verbli                                                                                     850.000    850.000         0
    6.74A Jeugdhulp behandelin                                                                                     150.000    150.000         0
    6.74B Jeugdhulp crisis/LTA                                                                                           0          0         0
    6.74C Gesloten plaatsing                                                                                     1.000.000 1.000.000          0
    6.81 Geëscaleerde zorg 18+                           0,00          -     2,56   210.364    -2,56   -210.364    217.525      7.161  -210.364        100%
    6.81A Beschermd wonen (WMO                                                                                    -500.000   -375.000   125.000          0%
    6.81B Maatschappelijke- en                                                                                           0          0         0
    6.82 Geëscaleerde zorg 18-                           0,00          -     3,94   324.412    -3,94   -324.412    324.412          0  -324.412        100%
    6.82A Jeugdbescherming                                                                                         600.000    600.000         0
                                                        66,77               62,18
                                                                                                                                                           44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                             % van de
                                                                                                                                                           begrotings
                                                            FTE per             FTE per
Verdeling FTE's over de taakvelden conform Personele                                               verschil                Totaal     Totaal                  mutatie
                                                           taakveld bedrag '24 taakveld bedrag '23          verschil €                         Mutatie
                      begroting 2024                                                                    fte            budget 23 budget 24                veroorzaakt
                                                               2024                2023
                                                                                                                                                                 door
                                                                                                                                                         toerekening
 7 Volksgezondheid en milieu
    7.1 Volksgezondheid                                        0,50     46.457     1,00     82.244   -0,50    -35.787   1.523.240 1.496.647      -26.593        135%
    7.2 Riolering                                              7,10    659.690     6,11    502.602    0,99    157.088    -888.572 -1.098.179   -209.607          -75%
    7.3 Afval                                                  0,65     60.394     0,80     65.795   -0,15     -5.401    -727.607 -711.932        15.675         -34%
    7.4 Milieubeheer                                           5,64    524.035     4,78    392.946    0,86    131.089   1.269.992 1.068.649    -201.343          -65%
    7.5 Begraafplaatsen en crematoria                          0,90     83.623     2,00    164.488   -1,10    -80.865     138.272     47.430     -90.842          89%
                                                              14,79               14,69
 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke orden. en stedelijke vernieuw.                                                                 0          0           0
    8.1 Ruimtelijke Ordening                                   5,39    500.807     3,00    246.733    2,39    254.074     343.709    584.085    240.376         106%
    8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijven terreinen)            1,28    118.930     0,89     73.107    0,39     45.823    -164.892   -345.146   -180.254          -25%
    8.3 Wonen en bouwen                                        6,39    593.721     6,61    543.725   -0,22     49.996     342.831    779.022    436.191           11%
                                                              13,06               10,50
 Totaal verdeeld incl. overhead                              207,99 19.325.191   197,18 16.216.573   10,81  3.108.618
 Overhead                                                     51,85  4.817.593    52,44  4.312.614   -0,59    504.979 16.374.719 14.315.981 -2.058.738
 Totaal verdeeld excl. overhead                              156,14 14.507.599   144,74 11.903.959   11,40  2.603.640     186.232 -3.930.365 -4.116.597
                                                                                                                                                                    45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>