<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Samen         Bod 2025
thuis geven
omdat         Investeringen
iedereen      van Elkien in
              • Betaalbaarheid

een thuis     • Beschikbaarheid


verdient
              • Kwaliteit en duurzaamheid
              • Sociaal domein en leefbaarheid
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>2   Bod 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>   Samen                            Inhoud
   thuis geven
   omdat                            1. Inleiding en context                   4


   iedereen                         1.1 Inleiding                             5



   een thuis
                                    1.2 De visie van Elkien                   7




   verdient                         2. Bod 2025                               8

                                    2.1 De woningvoorraad                     9

                                    2.2 Leefbaarheid                         10

                                    2.3 Energietransitie                     12
   Beste relatie,
                                    2.4	Het Nieuwe Normaal:

   Met veel genoegen bieden             circulair en biobased bouwen         13
   wij u het bod van 2025 aan.
                                    2.5 Klimaatadaptatie en natuurinclusie   14
   We zien ernaar uit om ook in
   2025 samen te werken aan         2.6 Funderingen                          15
   de sociale volkshuisvesting in
   Friesland. Iedereen verdient
   tenslotte een thuis.             Bijlagen
                                    Samen thuis geven in Leeuwarden          16
   Chantal Droste en
   Peter van de Weg                 Samen thuis geven in Súdwest-Fryslân     20

   Directeur-bestuurders            Samen thuis geven in Opsterland          24

                                    Samen thuis geven in Heerenveen          28

   juni 2024




Bod 2025                                                                          3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>    1
                 Een blik
                 vooruit
                 Een blik vooruit. Op volgend
                 jaar. Op ontwikkelingen die
                 plaatsvinden in onze sector, de
                 manieren waarop Elkien daarop
                 inspeelt én wat we daarvoor


    Inleiding    nodig hebben. Dat staat in het
                 bod dat Elkien jaarlijks uitbrengt


    en context
                 aan gemeenten. Ook voor 2025
                 brengen we weer een bod uit.




4                                               Bod 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1.1 Inleiding

In het maatschappelijke speelveld van wonen,         Partnerschap
werken gemeenten, huurdersorganisaties en            Het partnerschap tussen gemeenten, huurder­s­
Elkien nauw samen. Met elkaar zorgen we voor         organisaties en Elkien is ontzettend belangrijk.
woningen én een fijne woon- en leefomgeving.         Samen staan we voor een aantal belangrijke opgaven.
Bij Elkien zetten we ons elke dag in voor            Om die zo goed mogelijk uit te voeren, wil Elkien de
voldoende, betaalbare en goede huizen voor onze      samenwerking graag verder verdiepen. Als we met
bewoners. ‘Samen thuis geven’ noemen we dat.         elkaar signaleren, regisseren en verantwoordelijkheid
We verbeteren en verduurzamen onze bestaande         nemen, kunnen we veel bereiken.
woningen. Bijvoorbeeld door woningen met een
energielabel E of slechter aan te pakken. En         Het Bod 2025 is het startpunt voor die verdergaande
door onze woningen versneld te voorzien van          samenwerking. In het bod geven wij aan welke ruimte
zonnepanelen. Bovendien staan we met onze            we zien om prestatieafspraken te maken. Zo geeft het
gebiedsgerichte aanpak dichtbij onze bewoners.       bod richting aan de gesprekken, met hetzelfde doel
                                                     voor ogen: samen thuis geven aan bewoners, vanuit
We zorgen voor een goede woning op de juiste plek,   wederkerigheid en een solide partnerschap.
voor de juiste persoon. Dát is het fundament onder
alles wat we doen.




    Bod 2025: zes thema’s
    In het Bod 2025 diepen we de samenwerking
    uit aan de hand van zes thema’s:


      1	Woningvoorraad                                4     Het ‘Nieuwe Normaal’
       	We matchen onze ambities met onze              	Door circulair en biobased te
         financiële mogelijkheden.                        bouwen, verkleinen we onze
                                                          ecologische voetafdruk.

      2     Leefbaarheid
       	We gaan voor hechte buurten en                5     Klimaatadaptatie en natuurinclusie
         leefbare wijken met een duurzame               	Toekomstbestendig wonen gaat verder
         toekomst. Wijken waarin iedereen mee             dan woningen verduurzamen. Het
         kan doen!                                        gaat ook over een klimaatadaptieve,
                                                          natuurinclusieve woonomgeving

      3     Energietransitie
       	Als we samen werken aan betaalbare            6     Funderingen
         oplossingen voor warmteopwekking,           	We pakken samen het funderings­
         lukt het ons om CO2-neutraal te               probleem aan, zodat we een
         worden.                                       funderingscrisis voorkomen.




Bod 2025                                                                                                     5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>            Samen
          thuis geven

    Een thuis    Bouwen
    is meer      aan een
    dan een      betere
    huis         wereld


    Een goede
    woning op de
    juiste plek voor de
    juiste persoon

6                          Bod 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>1.2 De visie van Elkien

Samen thuis geven                                         Niet alleen in het nu,
                                                          maar ook voor de toekomst
De corporatie waar iedereen zicht thuis voelt             We willen bouwen aan een betere wereld. Voor ons en
Dát wil Elkien zijn. Dat doen we door in Friesland        de generaties die na ons komen. Daarom investeren
circa 18.800 goede, passende en duurzame woningen         we continu in nieuwbouw, woningverbetering
te verhuren aan mensen met een bescheiden                 en onderhoud. Zodat onze woningen niet alleen
inkomen. Daarnaast werken we samen met bewoners,          comfortabel, maar ook duurzaam zijn. Daarbij kijken we
stakeholders en (keten)partners aan een goed woon-        niet alleen naar de behoeften van onze bewoners, maar
en leefklimaat. We doen dingen waar bewoners écht         ook naar de toekomst van onze planeet. We werken
iets aan hebben.                                          hard aan het terugdringen van onze CO2-uitstoot. Zo
                                                          maken we gebruik van innovatieve oplossingen voor
Middenin de samenleving                                   warmte en hergebruiken we zoveel mogelijk materialen.
Als woningcorporatie zijn we mede verantwoordelijk        En als het kan, kiezen we voor natuurlijke grondstoffen.
voor de sociale volkshuisvesting in Fryslân. Dat is een
verantwoordelijkheid die we voelen. Die we serieus        Elkien is dichtbij. Letterlijk!
nemen. Daarom zetten we onze bewoners centraal            We hebben ons werkgebied opgedeeld in zes
bij alles wat we doen en staan we midden in de            gebieden. Elk gebied heeft zijn eigen, zelfstandige
samenleving. In de stad én op het platteland. We zijn     multidisciplinaire team. We brengen kennis van de
continu bezig met het verbeteren en verduurzamen van      bewoners, leefbaarheid en het bezit bij elkaar. De teams
onze woningen. En we zijn wendbaar, zodat we snel         kennen de regio waarin ze actief zijn. Ze kennen de
kunnen inspelen op ontwikkelingen en veranderende         (toekomstige) bewoners en werken samen met hen aan
omstandigheden.                                           een prettig huis in leefbare wijken en buurten. Ze weten
                                                          wat er speelt en kunnen snel reageren als dat nodig
Samen thuis geven                                         is. Én ze hebben korte lijnen met lokale en regionale
Omdat iedereen een thuis verdient. Dat is waar we         stakeholders. Zo zorgen we met deze gebiedsgerichte
bij Elkien in geloven. Dit betekent dat we gaan voor      aanpak voor oplossingen op maat. Oplossingen die
maximale bewonerstevredenheid en dat we letterlijk        werken. Voor bewoners en stakeholders.
samen thuis geven. Elke dag! Voor Elkien is een thuis     Die indeling van onze gebiedsgerichte aanpak sluit
méér dan vier muren en een dak. Want de plek waar je      aan bij gemeentegrenzen en indeling van de sociale
huis staat - in een veilige, prettige leefomgeving - en   wijkteams:
de staat van je woning hebben invloed op jouw leven.
Daarom zorgt Elkien voor een woning die kwalitatief       • drie gebieden in de gemeente Leeuwarden
voldoende is, waar je ’s nachts rustig kunt slapen, in    • één gebied in Sneek en omliggende dorpen
een wijk waar het plezierig wonen is. Een woning          • één gebied in Bolsward en omliggende dorpen en
waarvan je een thuis van kunt maken.                      • één gebied in Gorredijk en omliggende dorpen




Bod 2025                                                                                                         7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>    2
           Een goede woning
           op de juiste plek,
           voor de juiste
           persoon
           Een fijn thuis voor bewoners. Daar werken



    Bod
           we met elkaar aan. Elkien zorgt voor
           betaalbare en voldoende beschikbare



    2025
           woningen. We hebben oog voor kwaliteit
           en duurzaamheid. Én we zetten ons in voor
           een prettige leefomgeving.

           In het Bod 2025 beschrijven we onze plannen, ambities
           en visie rond zes thema’s: woningvoorraad, leefbaarheid,
           energietransitie, circulair en biobased bouwen,
           klimaatadaptie en natuurinclusie en funderingen.




8                                                            Bod 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>2.1 De woningvoorraad

Bouwen binnen                                               Waar zet Elkien op in?

mogelijkheden                                               Onze portefeuille
                                                            We herijken onze wensportefeuille en de
Wat speelt er in de omgeving?                               portefeuillestrategie. De uitkomsten hiervan bespreken
De woningmarkt is nog altijd krap en er worden te           we natuurlijk met gemeenten en huurdersorganisaties.
weinig woningen bijgebouwd. Dat merken we ook in            Daarnaast bouwen we tot en met 2029 ruim 1.200
Friesland. De doorstroming blijft achter. Vooral starters   nieuwe woningen. Bij een kleine 1.100 woningen gaat
en jongeren hebben moeite met het vinden van een            het om vervangende nieuwbouw.
woning. Tegelijkertijd moeten ouderen langer thuis
blijven wonen. Vaak in woningen en woonomgevingen           Verkoop van woningen
die daar eigenlijk niet geschikt voor zijn.                 Bij de verkoop van woningen sluiten we zoveel mogelijk
                                                            aan bij nieuwbouwinitiatieven. Bovendien geven we bij
De financiële positie van corporaties, waaronder die        de verkoop voorrang aan huurders die een huurwoning
van Elkien, staat onder druk. Dat komt onder meer door      achterlaten. Zo bevorderen we de doorstroming.
de wettelijke huurverlaging in 2021 en 2023 en door
de maximale aanvangshuur in 2025: die moet gelijk           Vraaggestuurd werken
blijven aan het niveau van 2023. Ook de hoge rente en       Voor de huisvesting van grote gezinnen (meer dan
bouwkosten hebben invloed op onze financiën.                8 personen) werken we vraaggestuurd. Daardoor
                                                            kunnen we doelgericht een woning aanpassen om meer
Deze oorzaken beïnvloeden niet alleen onze                  woonruimte te creëren. Bijvoorbeeld door een dakkapel
huidige investeringscapaciteit, maar ook die van de         of een extra verdieping te plaatsen.
komende jaren. De doorrekening van de Nationale
Prestatieafspraken (NPA) laat zien dat de sector de         Woningtoewijzing
opgaven tot en met 2030 financieel gezien niet volledig     Om aan de vraag naar bereikbare huurwoningen
kan uitvoeren. Voor de periode daarna, tot en met           (van € 697,08 tot € 879,66 p.p. in 2024) te voldoen,
2035, is zelfs een verdere achteruitgang te zien.           maken we gebruik van de 15 procent vrije
We hebben ambities genoeg, maar niet de financiën           toewijzingsruimte in de DEAB-portefeuille.
om ze uit te voeren.                                        De middenhuur blijven we bedienen met bestaande,
                                                            niet-DAEB-woningen.




   Wat verwacht Elkien van gemeenten?                       2. D
                                                                e ambities zijn groter dan de financiële polsstok.
                                                               Daarom is financiële ondersteuning van gemeenten,
   Om de beschikbaarheid van woningen te                       de Provincie Fryslân en het Rijk nodig. Voor deze
   vergroten, vragen wij de gemeenten zich in te               ondersteuning moeten heldere voorwaarden
   zetten op de volgende punten:                               worden vastgesteld.

   1. E
       lkien wil graag een gezamenlijk beeld creëren van   3. D
                                                                e huurgrenzen moeten meestijgen met de
      de woningmarkt en woningbehoefte voor Friesland,         inflatie. De verhoging van 0,5 procent in 2024
      nu en in de toekomst. Met deze ‘baseline’ kunnen         leidt uiteindelijk tot minder beschikbaarheid van
      we realistische inschattingen maken over het             huurwoningen voor de primaire doelgroep.
      benodigde aantal nieuwbouwwoningen en concrete           Daarom vragen we gemeenten om invloed uit te
      woonprogramma’s opstellen. Als we samen kritische        oefenen op het landelijk beleid rond huurgrenzen
      succesfactoren en langetermijnrisico’s vaststellen,
      ontstaat bovendien een referentiekader voor de        4. A
                                                                ls extra inzet van Elkien nodig is om in
      monitoring van de (huur)woningmarkt.                     uitbreidingsplannen te komen tot 30 procent sociale
                                                               huurwoningen, moeten we op andere plaatsen in de
                                                               gemeente huizen verkopen. We vragen gemeenten
                                                               ons hiervoor de ruimte te geven.



Bod 2025                                                                                                              9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>2.2 Leefbaarheid


Een sterke mienskip                                      gezamenlijke aanpak opstellen. Bovendien pleiten we
                                                         voor de mogelijkheid om binnen de wettelijke kaders
Wat speelt er in de omgeving?                            (AVG) meer informatie te delen.
In wijken waar veel sociale huurwoningen staan,
wonen in verhouding steeds meer kwetsbare mensen.        Tot slot gaan we zelf aan de slag met een opgeruimde
De verwachting is dat dit de komende jaren alsmaar       buurt. We organiseren structurele opruimdagen in
meer zal worden. In deze wijken zijn namelijk veel       buurten en wijken. Zo gaan we verloedering tegen
mutaties: er verhuizen veel mensen. De toewijzing van    en moedigen we vergroening aan. We nodigen de
woningen gebeurt op basis van urgentie en inkomen.       gemeente van harte uit om hierbij aan te sluiten,
Omdat kwetsbare mensen vaak een relatief laag            bijvoorbeeld door het opknappen van en de
inkomen hebben, komen er dus steeds meer kwetsbare       vergroening van de openbare ruimte!
mensen in deze wijken wonen. Dit zet de leefbaarheid
onder druk.                                              Wonen, welzijn en zorg
                                                         Ook in het domein van wonen, welzijn en zorg wil
Voor een leefbare wijk en een vitale gemeenschap is      Elkien een betrouwbare samenwerkingspartner zijn.
de mienskip onmisbaar. Juist in een tijd waarin het      Elkien beschikt over voldoende geschikte woningen
Rijk zich financieel terugtrekt en burgers steeds        voor ouderen (in bestaande bouw en nieuwbouw)
zelfredzamer moeten zijn. Een tijd waarin ouderen        dichtbij zorg en voorzieningen. We willen bewoners
langer thuis moeten blijven wonen, terwijl het           faciliteren om elkaar te kunnen ontmoeten. Bijvoorbeeld
voorzieningenniveau blijft verschralen: buurthuizen      door te zorgen voor een geschikte plek, zoals een
sluiten, er is minder openbaar vervoer en veel dorpen    gemeenschappelijke ruimte.
hebben geen huisarts meer.
                                                         Sinds 2023 heeft Elkien een Seniorenconsulent.
Om de problemen van vandaag op te lossen en de           Deze begeleidt ouderen bij al hun vragen over wonen
kansen van morgen te benutten, moeten het sociaal        voor nu en in de toekomst. We verwachten dat de
domein en het woondomein meer samenwerken.               Seniorenconsulent de doorstroming van ouderen naar
Hoewel de twee domeinen onlosmakelijk met elkaar         geschikte woningen zal bevorderen. Als blijkt dat dit
verbonden zijn, worden ze in organisatiestructuren nog   nodig is, kan de inzet van de Seniorenconsulent
altijd los van elkaar gezien. Als we de problemen en     worden uitgebreid.
kansen integraal benaderen én met elkaar afstemmen,
kunnen we meer bereiken.                                 Participatie
                                                         Om de leefbaarheid te vergroten, zetten we de kracht
                                                         van de buurt in. We sluiten aan bij de behoeften van
Waar zet Elkien op in?                                   bewoners en gaan uit van de positieve energie die er
                                                         al in een dorp of wijk aanwezig is. We maken zoveel
Hechte buurten en leefbare wijken                        mogelijk gebruik van bestaande (sociale) structuren en
We gaan voor hechte buurten en leefbare wijken met       netwerken. Buurtinitiatieven om ontmoeten of sociale
een duurzame toekomst. Wijken waarin iedereen mee        verbinding te bevorderen, moedigen we aan. Dat doen
kan doen. We nemen onze verantwoordelijkheid zonder      we samen met andere partijen en onder regie van de
die van anderen over te nemen. Daarom werken we          gemeente.
mee en zetten we ons in voor een Regionaal Uniforme
Urgentieregeling (RUU). Om draaglast en draagkracht
te kunnen monitoren en daarop te kunnen sturen,
wil Elkien de eindverantwoordelijkheid houden voor
de toewijzing. Bovendien zijn we voorstander van
het opnemen van de RUU in de afspraken van het
uitstroomconvenant ‘Weer Thuis’.

Elkien maakt zich zorgen over drugsoverlast en
woonfraude in een aantal van haar wijken. Daarom
willen we samen met de politie en gemeente(n) een



10                                                                                                    Bod 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Dorpen
Elkien investeert in steden en dorpen. Onze aanpak
is lokaal en gebiedsgericht. Voor de dorpen (kleine
kernen) ontwikkelen we een integrale visie op vastgoed,
leefbaarheid en wonen en zorg. Het overkoepelende thema
van deze visie is het aantrekkelijk houden van dorpen voor
bewoners die binding met het dorp hebben. We bespreken
de visie met stakeholders, zodat we onze aanpak en
activiteiten zo goed mogelijk op elkaar kunnen afstemmen.

In enkele dorpen organiseren we dorpsschouwen
met bewoners, gemeente, huurdersorganisaties en
netwerkpartners. Daarnaast evalueren we in 2025 de pilot
‘Gerichte toewijzing in 36 dorpen’. Op basis van de evaluatie
wordt er besloten of deze in 2026 wordt voorgezet.




   Wat verwacht Elkien van gemeenten?                           4. Rond
                                                                       wonen, welzijn en zorg kan nog meer en
                                                                   beter domeinoverstijgend worden gewerkt. We
   Om de leefbaarheid te versterken, vragen                        vragen de gemeenten om de regie te houden op
   we de gemeente om zich in te zetten voor de                     de samenwerking tussen gemeenten, corporaties,
   volgende punten:                                                welzijnspartijen en zorgpartijen, zodat thema’s als
                                                                   eenzaamheid, langer thuis wonen, laaggeletterdheid
   1. Zorg
         dat kwetsbare bewoners een ‘zachte landing’            en digitalisering gezamenlijk worden opgepakt.
      maken in de wijk. Bijvoorbeeld door zorgindicaties
      niet te snel af te (laten) bouwen en voldoende            5. Om
                                                                      ontmoeting te stimuleren, moeten de
      financiële middelen vrij te maken voor de inzet van          gemeenten, corporaties, welzijnspartijen en andere
      maatschappelijk- en opbouwwerk.                              netwerkpartners samenwerken. De gemeente neemt
                                                                   hierin de regie.
   2. Om
        armoede zo vroeg mogelijk te signaleren, is een
      convenant gesloten. Dit convenant willen we graag         6. Ga
                                                                    flexibel en ruimhartig om met het
      evalueren, zodat we onze samenwerking kunnen                 verstrekken van WMO-aanpassingen aan huurders
      verbeteren.                                                  die in hun eigen omgeving willen
                                                                   blijven wonen.
   3. We
        vragen gemeenten om inzichtelijk te maken óf
      en in welke mate er sprake is van ondermijning in         7. Elkien
                                                                        wil graag actief bijdragen aan het opstellen
      dorpen en wijken.                                            van het dorpenbeleid van gemeenten (in lijn met het
                                                                   Takomstbyld van de Provincie Fryslân). We vragen
                                                                   gemeenten hierin het initiatief te nemen.



Bod 2025                                                                                                                 11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>2.3 Energietransitie


Duurzaam en                                                 Waar zet Elkien op in?

comfortabel wonen                                           Energielabel C of beter
                                                            Bijna de helft van de woningen van Elkien heeft al een
Wat speelt er in de omgeving?                               energielabel B of beter. Tot en met 2029 verbeteren we
Een energiezuinige woning leidt tot lage energielasten,     nog eens ruim 2.100 woningen met een E-, F- of G-label
meer wooncomfort én een beter milieu. Daarom werkt          naar een label C of beter. De uitzondering hierop zijn
Elkien aan een CO2-neutrale portefeuille in 2050.           de 340 monumentale woningen in onze portefeuille,
Goede isolatie is daarvoor de basis. Maar isoleren alleen   en de woningen die na 2028 worden vervangen voor
is niet voldoende: om CO2-neutraal te worden, zetten        nieuwbouw. Door het verbeteren van onze woningen
we ook in op duurzame energiebronnen.                       verminderen we onze CO2-uitstoot met circa 20 procent.

                                                            Klaar om CO2-neutraal te worden
 A en beter 36%  B 16%          C 27%    D 9%               Na de woningverbetering kunnen de huizen bovendien
 E 5%    F 4%   G 3%                                        eenvoudig CO2-neutraal worden gemaakt. Wat
                                                            daarvoor nog nodig is, is aanpassing van de reguliere
                                                            installatie (zoals een cv-ketel) naar een duurzame
                                                            energiebron.

                                                            Zonnepanelen
                                                            Samen met onze partner Wocozon voorzien we elk jaar
                                                            zo’n 1.200 woningen van zonnepanelen.

                                                            Onderzoek warmtenetten
                                                            Van 2025 tot 2029 doen we mee aan een onderzoek
                                                            naar de toepassing van warmtenetten voor bijna 1.200
                                                            bestaande woningen.




Grafiek 1: Elkien totaal




     Wat verwacht Elkien van gemeenten?                       De gemeente ontwikkelt in 2025 bovendien
                                                              warmtevisies en – en betrekt corporaties hierbij –
     In de energietransitie speelt de gemeente een            en vormt een gemeentelijk warmtebedrijf.
     belangrijke rol. We vragen de gemeente om
     zich in te zetten voor de volgende punten:             3. Om
                                                                  collectieve oplossingen voor de energietransitie
                                                               betaalbaar te maken, verwerft de gemeente
     1. Stem
            bij de aanwijzing van gasloze wijken in          extra middelen. Bijvoorbeeld door aanvragen
        wijkprogramma’s de planning van de gemeente en         uit bestaande of nieuw op te zetten fondsen te
        Elkien op elkaar af.                                   ondersteunen.

     2 Als
        er initiatieven voor de energietransitie          4. Maak
                                                                   bewoners bewust van de noodzaak
       ontstaan, brengt de gemeente de initiatiefnemers,       van de energietransitie en voer actief campagne
       marktpartijen en maatschappelijke partners samen.       om collectieve systemen onder de aandacht
       De gemeente houdt de regie in handen.                   te brengen.



12                                                                                                            Bod 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>2.4 Het Nieuwe Normaal:
	circulair en biobased bouwen

Samen op zoek                                                Het eindpunt en de route zijn nog veelal onbekend.

naar wat wél kan
                                                             Wat we wél weten, is dat we onze krachten moeten
                                                             bundelen. Dat we samen op zoek moeten gaan naar
                                                             wat wél kan. Als we innoveren, opschalen en kringlopen
Wat speelt er in de omgeving?                                sluiten, kunnen we onze doelen behalen.
Het Nederlandse klimaatbeleid is vastgelegd in het
Klimaatakkoord. In dit akkoord staat dat de hoeveelheid      Ecologische voetafdruk verkleinen
broeikasgassen in 2050 met 95 procent moet zijn              Om onze ecologische voetafdruk te verkleinen, doen
afgenomen. Daarnaast moet de CO2-uitstoot in 2030            we bij Elkien al best veel. We optimaliseren processen,
met 49 procent zijn verminderd ten opzichte van 1990.        beperken ons energieverbruik, gebruiken minder
Dit is nodig om de opwarming van de aarde te beperken.       fossiele brandstoffen, creëren minder afval en gebruiken
                                                             natuurlijke hulpbronnen zo efficiënt mogelijk.
De Nationale Prestatieafspraken (NPA) maken deze
doelstellingen concreet. In de NPA staan verplichte kaders   Circulair en biobased bouwen
voor verduurzaming voor woningcorporaties. Daarnaast         Ook bij het bouwen van onze woningen bewegen we
staan in het wettelijke kader Milieu Prestatie Gebouwen      steeds meer toe naar Het Nieuwe Normaal. De komende
(MPG) de bouwkundige normeringen voor het gebruik            jaren gaan we steeds meer circulair en biobased bouwen
van duurzame materialen. Het Besluit Bouwwerken              (bouwen met duurzame en hernieuwbare materialen,
leefomgeving (BBL) laat zien aan welke eisen woningen        afkomstig uit biologische bronnen). Zodat die manier van
moeten voldoen.                                              bouwen uiteindelijk vanzelfsprekend én betaalbaar wordt.

Waar zet Elkien op in?                                       Nu al stimuleren we ketenpartners om zoveel mogelijk
                                                             circulair te slopen, materialen te hergebruiken en zo min
Krachten bundelen                                            mogelijk afval te creëren. De komende jaren zetten we
Elkien wil bijdragen aan de duurzame ontwikkelings­          ons ook volop in voor biobased bouwen. Zo verkleinen
doelen (SDG’s) van de Verenigde Naties. De SDG’s             we de ecologische voetafdruk van het bouwproces en
zijn een universele oproep om in actie te komen en           bevorderen we duurzaamheid. Waar mogelijk sluiten
klimaatverandering een halt toe te roepen, en om             we kringlopen met lokale leveranciers van biobased
duurzame ontwikkelingen te bevorderen. Daarom zet            materialen. Hiervoor stellen we in 2025 een programma
Elkien met veel energie koers naar ‘Het Nieuwe Normaal’.     op met heldere doelen.




   Wat verwacht Elkien van gemeenten?                        2	
                                                               Ga in gesprek met Elkien over de stapeling van
                                                               eisen. Door circulaire materialen en bouwtechnieken
   Om naar Het Nieuwe Normaal te bewegen,                      in de nieuwbouw te benutten, is het mogelijk dat we
   vragen we gemeenten om zich in te zetten voor               de kwantitatieve doelen voor nieuwbouw missen.
   de volgende punten:                                         Hierover gaan we graag tijdig in gesprek.

   1.	Ontwikkel een partnerschap met Elkien op het          3.	Denk mee over de tijdelijke opslag van ‘geoogste’
      gebied van circulariteit en biobased bouwen. Als we       bouwmaterialen uit sloopprojecten binnen
      onze krachten bundelen, kunnen we opschalen op            de gemeenten. Bijvoorbeeld in de vorm van
      weg naar Het Nieuwe Normaal.                              materialenhubs.




Bod 2025                                                                                                             13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>2.5 Klimaatadaptatie
    en natuurinclusie

Ruimte voor water                                               Biodiversiteit

en natuur
                                                                Daarnaast ondersteunen we de biodiversiteit in
                                                                onze wijken. Samen met andere partijen zoals
                                                                huurdersorganisaties, de Provincie Fryslân, Wetterskip
Wat speelt er in de omgeving?                                   Fryslân, gemeenten en andere woningcorporaties
De gevolgen van klimaatverandering worden steeds                willen we een gemeenschappelijke en gedeelde visie
duidelijker merkbaar. Extreme hitte of regenval kunnen          ontwikkelen voor het bevorderen van biodiversiteit in
leiden tot hittestress en wateroverlast. Ook staat de           ons werkgebied.
beschikbaarheid van drinkwater in de toekomst onder
druk. Dit heeft effect op wonen en de woonomgeving.             Bewustwording
Om de woonomgeving van onze bewoners prettig                    Tot slot besteden we in de communicatie richting
te houden, nu en in de toekomst, moeten we meer                 bewoners veel aandacht aan (de gevolgen van)
aandacht hebben voor de natuur.                                 klimaatverandering. Daarmee hopen we hen te laten
                                                                zien hoe belangrijk het is om duurzame maatregelen
                                                                te nemen.
Waar zet Elkien op in?

Klimaatadaptief bouwen
We moeten ons aanpassen aan het veranderende
klimaat. Daarvoor nemen we bij Elkien verschillende
maatregelen. Zo onderzoeken we betaalbare, praktische
manieren van klimaatadaptief bouwen. Zodat we de
woningen wél op tijd voorbereiden op de gevolgen van
klimaatverandering, maar niet voor hoge kosten komen
te staan.




     Wat verwacht Elkien van gemeenten?                         3.	Om procedures te versnellen, wil Elkien samen met
                                                                     gemeenten en de Provincie Fryslân komen tot een
     Om onze bewoners zo goed mogelijk                               collectief Soorten Management Plan (SMP). Een
     voor te bereiden op de gevolgen van                             SMP geeft in 2026 namelijk ontheffingen van de
     klimaatverandering, vragen we gemeenten om                      Natuurbeschermingswet
     aandacht te besteden aan de volgende punten:
                                                                4.	Elkien wil haar bewoners bewust maken van de
     1.	We vragen gemeenten om bij het onderhoud en                waarde van biodiversiteit en natuurinclusieve
          herstructureren van de openbare ruimte aandacht            initiatieven stimuleren. Deze ambities maken we
          te hebben voor water en groen. Net zoals Elkien dat        graag samen met gemeenten waar. Daarvoor willen
          doet in haar eigen plannen. Zo kunnen we samen             stellen we graag samen een plan op.
          wijken en buurten klimaatadaptiever maken.

     2.	Elkien wil voorkomen dat we de kwantitatieve
          doelen voor nieuwbouw missen. Daarom willen we
          graag in gesprek gaan met gemeenten over de
          stapeling van eisen door klimaatadaptief te bouwen.



14                                                                                                               Bod 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>2.6 Funderingen


Een funderingscrisis                                        Waar zet Elkien op in?

voorkomen                                                   Binnen ons werkgebied willen we met alle betrokken
                                                            partijen (o.a. corporaties, huurdersorganisaties,
Wat speelt er?                                              particuliere eigenaren, de Provincie Fryslân,
Nederland verdroogt. Als gevolg van jarenlang               Wetterskip Fryslân en gemeenten) een gemeen­
peilbeheer en droge zomers wordt de grondwaterstand         schappelijke en gedeelde visie en aanpak voor de
in ons land steeds lager. Dat heeft gevolgen voor           funderingsproblematiek ontwikkelen. Van risico-
woningen die houten paalfunderingen hebben en/of            inventarisatie tot herstel.
op veen- of kleigrond staan. De woningen verzakken,
waardoor scheuren ontstaan. Houten palen kunnen gaan        Daarnaast blijven we ook in 2025 werken aan het
rotten. Op dit moment zijn de problemen als gevolg van      (voorspellende) datamodel om funderingsproblematiek
funderingsschade nog klein. Dat willen we zo houden.        preventief te kunnen aanpakken.

De Raad voor de Leefomgeving heeft een rapport
uitgebracht aan demissionair minister Hugo de Jonge.
In dit rapport, met als boodschap ‘Voorkom dat de
funderingsproblematiek ontaardt in een funderingscrisis’,
staan zeer bruikbare adviezen. Deze adviezen omarmen
we bij Elkien.




   Wat verwacht Elkien van gemeenten?                         •e
                                                                en actieve rol te spelen in het waterpeilbeheer,
                                                               in samenwerking met Wetterskip Fryslân
   Om een funderingscrisis te voorkomen, vragen
   we gemeenten om aandacht te besteden aan                   • preventieplannen
                                                                               aan te jagen en te
   de volgende punten:                                          ondersteunen

   1. D
       e implementatie van het advies van de Raad voor       • f underingsherstel gebiedsgericht aan te pakken
      de Leefomgeving is van groot belang. Daarom                en te combineren met stedelijke vernieuwing
      vraagt Elkien gemeenten om hun invloed richting de
      Rijksoverheid aan te wenden en de implementatie         •p
                                                                articulieren te ondersteunen en ontzorgen met
      van het advies te ondersteunen.                          een funderingsloket

   2. F
       underingsschade kan maatschappelijke gevolgen         • r isico-informatie voor alle belanghebbenden
      hebben. Elkien vraagt gemeenten om deze gevolgen           beschikbaar te stellen
      te voorkomen of in te perken. Bijvoorbeeld door:




Bod 2025                                                                                                            15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>     Samen thuis geven
     in Leeuwarden




16                       Bod 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>1. Kernelementen Bod 2025

Dit is het Bod 2025 voor de gemeente Leeuwarden. De kernelementen zijn:


                                                                                           2025             2026 t/m 2029
nieuwbouw aantal                                                                                      46                  521
nieuwbouw € x1.000                                                                               9.300
woningverbetering aantal                                                                              402             1.194
woningverbetering € x 1.000                                                                     20.200
sloop aantal                                                                                           0                  517
leefbaarheid € x 1.000                                                                                580

Tabel 1: kernelementen Bod 2025 Leeuwarden

De aantallen en bedragen zijn nog onder voorbehoud. De komende tijd worden onze
bestedingsruimte, investeringsrichtingen en prioriteiten duidelijker. Op basis daarvan
leggen we na 1 juli het programma vast in een meerjarenbegroting. Deze wordt jaarlijks
herzien. Bij het maken prestatieafspraken geven wij altijd inzicht in de meest actuele cijfers.



2. Betaalbaarheid

Elkien wil dat 70 procent van de sociale huurwoningen een huur tot de eerste
aftoppingsgrens heeft. Minimaal 80 procent heeft een huur tot de tweede
aftoppingsgrens. Met ons Bod 2025 voldoen we in Leeuwarden aan dat doel (ultimo 2024):


                                                                                         abs.         perc.        cum.
t/m € 454,46                  goedkoop (kwaliteitskortingsgrens)                            1.776           19%           19%
€ 454,47 t/m € 518,61         betaalbaar laag I                                             1.649           17%        36%
€ 518,62 t/m € 586,71         betaalbaar laag II                                            4.101           43%        79%
€ 586,72 t/m € 650,42         betaalbaar laag III (lage aftopping)                          1.132           12%        91%
€ 650,43 t/m € 697,06         betaalbaar hoog (hoge aftopping)                                  318           3%       94%
€ 697,07 t/m € 879,65         bereikbaar (liberalisatiegrens)                                   394           4%       98%
boven € 879,65                vrije sector                                                      171           2%     100%
                              totaal                                                        9.541

Tabel 2: betaalbaarheid Leeuwarden



3. Beschikbaarheid

Huurders zijn bijna even lang op zoek naar een woning in 2024 als in 2023. Het aantal
maanden dat zij actief zoeken naar een huis, blijft dus nagenoeg gelijk. Het aantal reacties
ligt wel hoger dan het gemiddelde bij Elkien.


                                              mutaties/mnd.           zoekduur (mnd.)    aantal reacties per woning
                                                  2023     2024         2023     2024             2023                2024
Elkien                                             142          145      28.5     26.9                 51                  59
Leeuwarden                                          80          77       31.6     31.3                 55                  64

Tabel 3: vraagdruk Leeuwarden




Bod 2025                                                                                                                        17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>4. Kwaliteit en duurzaamheid                              5. Leefbaarheid

Energielabels                                             Elkien neemt actief deel aan het project Leeuwarden
In 2050 moeten alle woningen van Elkien helemaal          Oost. Dit project heeft als doel om Leeuwarden Oost
CO2-neutraal zijn. Om dat doel te behalen, zetten we in   leefbaarder te maken en de bewoners van dit stadsdeel
op isolatie. Want een energiezuinige woning heeft een     een betere toekomst te geven. Elkien draagt vooral bij
lage energierekening én meer wooncomfort. De              aan de programmalijnen Wonen en Werken. Zo werken
energielabels laten de huidige energieprestatie van       we op dit moment samen met Amaryllis aan het
onze woningen in Leeuwarden zien.                         vormgeven van de ‘sociale plus’ in de herstructurering
                                                          van Heechterp 2025 en 2026. Zo verbinden we sociale
                                                          vraagstukken aan fysieke opgaven.
 A en beter 34%  B 15%        C 29%    D 10%
 E 5%    F 4%   G 3%                                      Daarnaast stelt Elkien samen met de gemeente,
                                                          wijkorganisaties en huurders, jaarlijks een actieplan op
                                                          voor het verder verbeteren van de leefbaarheid in de
                                                          wijken waarin Elkien actief is. In de gemeente
                                                          Leeuwarden is daarvoor € 580.000,- beschikbaar.



                                                          6. W
                                                              at verwacht Elkien van de
                                                             gemeente Leeuwarden?

                                                          Samen met de gemeente Leeuwarden kunnen we van
                                                          ons bod werkelijkheid maken. In het algemene deel van
                                                          het Bod 2025 hebben we al beschreven wat we nodig
                                                          hebben van gemeenten om onze plannen te realiseren.
                                                          Daarnaast vragen we van de gemeente Leeuwarden
                                                          om:

                                                          • Samen met Elkien een Convenant Sociale Huur in 2025
                                                           op te stellen. Daarin werken we onder meer afspraken
Grafiek 2: energielabels Leeuwarden (NTA 8800)             uit over aanvullende nieuwbouw en voorwaarden voor
                                                           ontwikkellocaties.

Bijna 78 procent heeft een energielabel C of beter.       • De sociale kavelprijs op het Cambuurterrein voor
49 procent van de woningen van Elkien heeft zelfs een      Elkien lager wordt dan de prijs die tot nu toe
label B of beter. Tot en met 2028 verbeteren we            gehanteerd wordt. Dit is nodig om de hoge ambities
woningen met een E-, F- of G-label, zodat die een label    waar te maken.
C of beter krijgen. De uitzondering hierop zijn de
monumentale woningen in onze portefeuille, en de          • Het netwerkcentrum bij het huidige (oude)
woningen die na 2028 worden vervangen voor                 Cambuurstadion te behouden. In dit centrum worden
nieuwbouw.                                                 veel activiteiten voor en door bewoners
                                                           georganiseerd: de sociale functie ervan is groot.
CO2-uitstoot                                               Daarom vragen we de gemeente om dit centrum te
Door onze woningen te verbeteren en nieuwe woningen        behouden als het Cambuurstadion verhuisd is en het
te bouwen, verlagen we onze CO2 uitstoot.                  terrein opnieuw wordt ingericht.



jaarlijkse CO2-reductie   circa 1,66% (incl. nieuwbouw)

Tabel 4: CO2-reductie in Leeuwarden




18                                                                                                        Bod 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Bod 2025   19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Samen thuis geven
in Súdwest-Fryslân
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>1. Kernelementen Bod 2025

Dit is het Bod 2025 voor de gemeente Súdwest-Fryslân. De kernelementen zijn:


                                                                                           2025             2026 t/m 2029
nieuwbouw aantal                                                                                      63                  477
nieuwbouw € x1.000                                                                              14.500                      x
woningverbetering aantal                                                                              241                 611
woningverbetering € x 1.000                                                                     17.700                      X
sloop aantal                                                                                          200                 291
leefbaarheid € x 1.000                                                                                290

Tabel 5: kernelementen Bod 2025 Súdwest-Fryslân

De aantallen en bedragen zijn nog onder voorbehoud. De komende tijd worden onze
bestedingsruimte, investeringsrichtingen en prioriteiten duidelijker. Op basis daarvan
leggen we na 1 juli het programma vast in een meerjarenbegroting. Deze wordt jaarlijks
herzien. Bij het maken prestatieafspraken geven wij altijd inzicht in de meest actuele cijfers.



2. Betaalbaarheid

Elkien wil dat 70 procent van de sociale huurwoningen een huur tot de eerste
aftoppingsgrens heeft. Minimaal 80 procent heeft een huur tot de tweede aftoppingsgrens.
Met ons Bod 2025 voldoen we in Súdwest-Fryslân aan dat doel (ultimo 2024):


                                                                                         abs.         perc.        cum.
t/m € 454,46                  goedkoop (kwaliteitskortingsgrens)                            1.171           18%           18%
€ 454,47 t/m € 518,61         betaalbaar laag I                                                 894         14%       32%
€ 518,62 t/m € 586,71         betaalbaar laag II                                            2.692           42%       74%
€ 586,72 t/m € 650,42         betaalbaar laag III (lage aftopping)                              793         12%       86%
€ 650,43 t/m € 697,06         betaalbaar hoog (hoge aftopping)                                  351           5%      92%
€ 697,07 t/m € 879,65         bereikbaar (liberalisatiegrens)                                   439           7%      99%
boven € 879,65                vrije sector                                                      86            1%     100%
                              totaal                                                        6.426

Tabel 6: betaalbaarheid Súdwest-Fryslân



3. Beschikbaarheid

Huurders zijn iets korter op zoek naar een woning. Het aantal maanden dat zij actief zoeken
naar een huis, neemt licht af.


                                              mutaties/mnd.           zoekduur (mnd.)    aantal reacties per woning
                                                  2023     2024         2023     2024             2023                2024
Elkien                                             142          145      28.5     26.9                 51                  59
Súdwest-Fryslân                                     46          46       24.1     21.6                 47                  55

Tabel 7: vraagdruk Súdwest-Fryslân




Bod 2025                                                                                                                        21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>4. Kwaliteit en duurzaamheid                              5. Leefbaarheid

Energielabels                                             Samen met de gemeente, wijkorganisaties en huurders
In 2050 moeten alle woningen van Elkien helemaal          stelt Elkien jaarlijks een actieplan op voor het verder
CO2-neutraal zijn. Om dat doel te behalen, zetten we in   verbeteren van de leefbaarheid in wijken en dorpen
op isolatie. Want een energiezuinige woning heeft een     waarin wij actief zijn. In de gemeente Súdwest-Fryslân
lage energierekening én meer wooncomfort. De              is daarvoor € 290.000,- beschikbaar.
energielabels laten de huidige energieprestatie van
onze woningen in Súdwest-Fryslân zien.
                                                          6. W
                                                              at verwacht Elkien van de
                                                             gemeente Súdwest-Fryslân?
 A en beter 37%  B 15%       C 26%     D 9%
 E 6%    F 4%   G 3%                                      Samen met de gemeente Súdwest-Fryslân kunnen we
                                                          van ons bod werkelijkheid maken. In het algemene deel
                                                          van het Bod 2025 hebben we al beschreven wat we
                                                          nodig hebben van gemeenten om onze plannen te
                                                          realiseren. Daarnaast vragen we van de gemeente
                                                          Súdwest-Fryslân om:

                                                          • In te zetten op warmtenetten in Heeg, op Het Eiland
                                                           en in Bolsward. Op Het Eiland speelt Elkien een rol in
                                                           de plannen rond aquathermie.

                                                          • Een bijdrage van de gemeente in de begeleiding van
                                                           particulieren bij funderingsproblematiek en
                                                           versnipperde wijken, zoals in de Eeltje
                                                           Halbertsmastraat. Elkien betaalt deze begeleiding nu.




Grafiek 3: energielabels Súdwest-Fryslân (NTA 8800)



77 procent van onze woningen in Súdwest-Fryslân heeft
een energielabel C of beter. Ruim de helft van de
woningen in de gemeente heeft zelfs een label B of
beter. Tot en met 2028 verbeteren we woningen met
een E-, F- of G-label, zodat die een label C of beter
krijgen. De uitzondering hierop zijn de monumentale
woningen in onze portefeuille, en de woningen die na
2028 worden vervangen voor nieuwbouw.

CO2-uitstoot
Door onze woningen te verbeteren en nieuwe woningen
te bouwen, verlagen we onze CO2 uitstoot.


jaarlijkse CO2-reductie   circa 2,66% (incl. nieuwbouw)

Tabel 8: CO2-reductie in Súdwest-Fryslân




22                                                                                                      Bod 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Bod 2025   23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>     Samen thuis geven
     in Opsterland




24                       Bod 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>1. Kernelementen Bod 2025

Dit is het Bod 2025 voor de gemeente Opsterland. De kernelementen zijn:


                                                                                           2025             2026 t/m 2029
nieuwbouw aantal                                                                                      30                   52
nieuwbouw € x1.000                                                                               7.400                      x
woningverbetering aantal                                                                              63                  397
woningverbetering € x 1.000                                                                      4.266                     xx
sloop aantal                                                                                          36                   27
leefbaarheid € x 1.000                                                                                117

Tabel 9: kernelementen Bod 2025 Opsterland

De aantallen en bedragen zijn nog onder voorbehoud. De komende tijd worden onze
bestedingsruimte, investeringsrichtingen en prioriteiten duidelijker. Op basis daarvan
leggen we n a 1 juli het programma vast in een meerjarenbegroting. Deze wordt jaarlijks
herzien. Bij het maken prestatieafspraken geven wij altijd inzicht in de meest actuele cijfers.

In Opsterland voegt Elkien de komende jaren woningen toe. Welk effect deze toevoeging
heeft op de vraagdruk, houden we in de gaten.



2. Betaalbaarheid

Elkien wil dat 70 procent van de sociale huurwoningen een huur tot de eerste
aftoppingsgrens heeft. Minimaal 80 procent heeft een huur tot de tweede
aftoppingsgrens. Met ons Bod 2025 voldoen we in Opsterland aan dat doel (ultimo 2024):


                                                                                         abs.         perc.        cum.
t/m € 454,46                  goedkoop (kwaliteitskortingsgrens)                                241         11%           11%
€ 454,47 t/m € 518,61         betaalbaar laag I                                                 313         14%       26%
€ 518,62 t/m € 586,71         betaalbaar laag II                                                824         38%       64%
€ 586,72 t/m € 650,42         betaalbaar laag III (lage aftopping)                              413         19%       83%
€ 650,43 t/m € 697,06         betaalbaar hoog (hoge aftopping)                                  220         10%       93%
€ 697,07 t/m € 879,65         bereikbaar (liberalisatiegrens)                                   113           5%      98%
boven € 879,65                vrije sector                                                      45            2%     100%
                              totaal                                                        2.169

Tabel 10: betaalbaarheid in Opsterland



3. Beschikbaarheid

In 2024 is de vraagdruk lager dan in 2023. Dat betekent dat het aantal maanden dat
huurders actief naar een woning zoeken, in 2024 lager ligt dan in 2023. De vraagdruk in
Opsterland ligt onder het gemiddelde van Elkien.


                                              mutaties/mnd.           zoekduur (mnd.)    aantal reacties per woning
                                                  2023     2024         2023     2024             2023                2024
Elkien                                             142          145      28.5     26.9                 51                  59
Opsterland                                          13          16       26.2       16                 36                  41

Tabel 11: vraagdruk in Opsterland

Bod 2025                                                                                                                        25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>4. Kwaliteit en duurzaamheid                              5. Leefbaarheid

Energielabels                                             Samen met de gemeente, wijkorganisaties en huurders
In 2050 moeten alle woningen van Elkien helemaal          stelt Elkien jaarlijks een actieplan op voor het verder
CO2-neutraal zijn. Om dat doel te behalen, zetten we in   verbeteren van de leefbaarheid in de wijken en dorpen
op isolatie. Want een energiezuinige woning heeft een     waarin wij actief zijn. In de gemeente Opsterland is
lage energierekening én meer wooncomfort. De              daarvoor € 117.000,- beschikbaar.
energielabels laten de huidige energieprestatie van
onze woningen in Opsterland zien.
                                                          6. W
                                                              at verwacht Elkien van de
                                                             gemeente Opsterland?
 A en beter 34%  B 23%        C 28%     D 4%
 E 4%    F 4%   G 3%                                      Samen met de gemeente Opsterland kunnen we van
                                                          ons bod werkelijkheid maken. In het algemene deel van
                                                          het Bod 2025 hebben we al beschreven wat we nodig
                                                          hebben van gemeenten om onze plannen te realiseren.
                                                          Daarnaast vragen we van de gemeente Opsterland om:

                                                          • Een daklozenopvang te openen óf een convenant te
                                                           sluiten met Weer Thuis. Zodat dakloze bewoners ook
                                                           in de gemeente Opsterland geholpen kunnen worden.




Grafiek 4: energielabels Opsterland (NTA 8800)

85 procent van onze woningen in Opsterland heeft een
energielabel C of beter. Ruim de helft van de woningen
in de gemeente heeft zelfs een label B of beter. Tot en
met 2028 verbeteren we woningen met een E-, F- of
G-label, zodat die een label C of beter krijgen. De
uitzondering hierop zijn de monumentale woningen in
onze portefeuille, en de woningen die na 2028 worden
vervangen voor nieuwbouw.

CO2-uitstoot
Door onze woningen te verbeteren en nieuwe woningen
te bouwen, verlagen we onze CO2 uitstoot.



jaarlijkse CO2-reductie   circa 1% (incl. nieuwbouw)

Tabel 12: CO2-reductie in Opsterland




26                                                                                                      Bod 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Bod 2025   27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>     Samen thuis geven
     in Heerenveen




28                       Bod 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>1. Kernelementen Bod 2025

Dit is het Bod 2025 voor de gemeente Heerenveen. De kernelementen zijn:


                                                                                                  2025          2026 t/m 2029
nieuwbouw aantal                                                                                            0                   22
nieuwbouw € x1.000                                                                                          0                    x
woningverbetering aantal                                                                                    0                   58
woningverbetering € x 1.000                                                                                 0                    x
sloop aantal                                                                                               26                    0
leefbaarheid € x 1.000                                                                                   30,5

Tabel 13: Kernelementen Bod 2025 Heerenveen

De aantallen en bedragen zijn nog onder voorbehoud. De komende tijd worden onze
bestedingsruimte, investeringsrichtingen en prioriteiten duidelijker. Op basis daarvan
leggen we na 1 juli het programma vast in een meerjarenbegroting. Deze wordt jaarlijks
herzien. Bij het maken prestatieafspraken geven wij altijd inzicht in de meest actuele cijfers.



2. Betaalbaarheid

Elkien wil dat 70 procent van de sociale huurwoningen een huur tot de eerste
aftoppingsgrens heeft. Minimaal 80 procent heeft een huur tot de tweede
aftoppingsgrens. Met ons Bod 2025 voldoen we in Heerenveen aan dat doel (ultimo 2024):


                                                                                              abs.         perc.        cum.
t/m € 454,46                   goedkoop (kwaliteitskortingsgrens)                                     81        16%            16%
€ 454,47 t/m € 518,61          betaalbaar laag I                                                      64        13%        29%
€ 518,62 t/m € 586,71          betaalbaar laag II                                                    200        40%        69%
€ 586,72 t/m € 650,42          betaalbaar laag III (lage aftopping)                                   92        18%        87%
€ 650,43 t/m € 697,06          betaalbaar hoog (hoge aftopping)                                       26           5%      93%
€ 697,07 t/m € 879,65          bereikbaar (liberalisatiegrens)                                        37           7%     100%
boven € 879,65                 vrije sector                                                            0           0%     100%
                               totaal                                                                500

Tabel 14: betaalbaarheid in Heerenveen



3. Beschikbaarheid

In Akkrum en Aldeboarn zijn huurders in 2024 langer op zoek naar een woning dan in 2023.
Het aantal reacties op een woning is in 2024 gedaald ten opzichte van 2023.


                                                mutaties/mnd.          zoekduur (mnd.)         aantal reacties per woning
                                                   2023      2024        2023        2024                2023              2024
Elkien                                              142          145      28.5        26.9                 51                   59
Heerenveen                                            4           5       27.1       54.8 1
                                                                                                           54                   29

Tabel 15: vraagdruk in Heerenveen



1) Het aantal nieuwe verhuringen in 2024 is te laag ( N=7) waardoor de betrouwbaarheid van de uitkomst beperkt is.


Bod 2025                                                                                                                             29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>4. Kwaliteit en duurzaamheid                              5. Leefbaarheid

Energielabels                                             Samen met de gemeente, dorpsorganisaties en
In 2050 moeten alle woningen van Elkien helemaal          huurders stelt Elkien jaarlijks een actieplan op voor het
CO2-neutraal zijn. Om dat doel te behalen, zetten we in   verder verbeteren van de leefbaarheid in de twee
op isolatie. Want een energiezuinige woning heeft een     dorpen waarin wij actief zijn. Daarvoor is € 30.500,-
lage energierekening én meer wooncomfort. De              beschikbaar.
energielabels laten de huidige energieprestatie van
onze woningen in Heerenveen zien.
                                                          6. W
                                                              at verwacht Elkien van de
                                                             gemeente Heerenveen?
 A en beter 38%  B 23%       C 26%     D 5%
 E 2%    F 2%   G 4%                                      Samen met de gemeente Heerenveen kunnen we van
                                                          ons bod werkelijkheid maken. In het algemene deel van
                                                          het Bod 2025 hebben we al beschreven wat we nodig
                                                          hebben van gemeenten om onze plannen te realiseren.
                                                          Daarnaast vragen we van de gemeente Heerenveen om:

                                                          • Voorzieningen zoals de ‘doarpskeamer’ in Akkrum in
                                                           stand te houden. Plekken als deze zijn essentieel voor
                                                           ontmoeting, welzijn en zorg. Elkien vraagt de
                                                           gemeente om de regie te nemen en er samen met
                                                           partners voor te zorgen dat deze voorzieningen blijven
                                                           bestaan.

                                                          • Rekening te houden met de effecten van
                                                           grootschalige nieuwbouw op de verhuurbaarheid van
                                                           bestaande woningen in Akkrum en de omliggende
                                                           regio. In de woonvisie van de gemeente en de
                                                           regiodeal wordt namelijk ingezet op een forse
                                                           toename van 300 woningen in Akkrum. Elkien ziet in
Grafiek 5: energielabels Heerenveen (NTA 8800)             de demografische ontwikkelingen geen groei van het
                                                           aantal inwoners in Akkrum. Daarom vragen we de
87 procent van onze woningen in Heerenveen heeft een       gemeente om hier kritisch naar te kijken.
energielabel C of beter. 61 procent van de woningen in
de gemeente heeft zelfs een label B of beter. Tot en
met 2028 verbeteren we woningen met een E-, F- of
G-label, zodat die een label C of beter krijgen. De
uitzondering hierop zijn de monumentale woningen in
onze portefeuille, en de woningen die na 2028 worden
vervangen voor nieuwbouw.

CO2-uitstoot
Door onze woningen te verbeteren en nieuwe woningen
te bouwen, verlagen we onze CO2 uitstoot.


jaarlijkse CO2-reductie   circa 1,75% (incl. nieuwbouw)

Tabel 16: woningverbetering en CO2-reductie in
Heerenveen




30                                                                                                        Bod 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>klantenservice@elkien.nl   0513 635 735   www.elkien.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>