<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                                                        Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
Overzicht van de af te wegen aanvragen bij de perspectiefbrief 2025
De toelichting op de aangevraagde mutaties voor de perspectiefbrief 2025.
Inhoud
Overzicht van de aanvragen per programma ...................................................................................1
  Totaal voorgestelde wijziging per programma per jaar: ................................................................3
Toelichting mutaties 2025 - 2029 .....................................................................................................5
  Programma 0 Bestuur en ondersteuning ......................................................................................5
     CZ10      Noodsteun humanitaire rampen (Lasten 2025/2026: € 10.000) ......................................................5
     KL13      Onkosten opstalcontracten (Lasten 2025: € 100.000) ......................................................................5
  Programma 0 - Mutaties overhead (Taakveld 0.4) ........................................................................6
     CZ01      Arbo en geneeskundige kosten (Lasten vanaf 2026: € 30.000) ........................................................6
     CZ04      Wervingskosten (Lasten vanaf 2026: € 30.000) .................................................................................6
     CZ05      Externe bestuursadvisering (Lasten vanaf 2025: € 50.000) ..............................................................7
     DV12      Formatie bodes (Lasten 2025/2026: € 85.000, vanaf 2027: € 65.000) .............................................7
     DV13      1 fte formatie publiekscentrum (Lasten 2025: € 36.000, vanaf 2026 t/m 2028: 75.000) ................7
     DV14      1,2 fte formatie beveiliger/receptie (Lasten 2025: € 45.000, vanaf 2026: € 90.000) .......................7
     DV15      0,44 fte formatie bestuurssecretariaat (Lasten 2026: € 37.000) ......................................................8
     OOV02     1 Fte team Openbare Orde en Veiligheid (Lasten 2025: € 31.000, vanaf 2026: € 91.000) .............8
     OOV07     0,44 Project Ariadne (Lasten 2025: € 26.000, 2026: € 52.000) .........................................................8
     OR06      Installatieverantwoordelijke (Lasten 2025: € 50.000, 2026: € 100.000) ..........................................8
     OR07      Afschrijving wagenpark werf TL (Lasten vanaf 2025: € 15.000) ........................................................8
     OR07      Afschrijving terrein en huisvesting werf Terwispel kapitaallasten (Lasten 2025: € 350.000)...........8
     OR08      Tijdelijke teamleider team uitvoering (2025: € 87.000, 2026/2027: € 173.000, 2028: € 87.000) ...9
     OR09      Uitvoerder gemeentewerf Terwispel (Lasten vanaf 2025: € 80.000) ...............................................9
     OR13      Werkvoorbereider calculator (Lasten 2025: € 30.000, 2026/2027: € 90.000, 2028: € 60.000) .......9
     OR14      Projectleider civiel (Per saldo: € 0) .....................................................................................................9
     OR17      Afschrijving uitbreiding binnenruimte werf Ureterp (Lasten 2025: € 140.000) .............................10
     OWO       Marap 1 2025 Management ondersteuning (Lasten 2025/2026: € 11.000) ..................................10
     OWO       Marap 1 2025 ICT (Lasten 2025: € 96.000) ......................................................................................10
     SD06      1,33 fte Kortdurende Lichte Ondersteuning (KLO) (Per saldo: € 0) ................................................10
     SD26      1,9 Fte Inhuur procesregie en zorg naar formatie (Per saldo: € 6.000 voordeel) ..........................11
     WW17      Uitbreiding formatie RO-advisering (Lasten 2025: € 40.000, vanaf 2026: € 118.000) ...................11
  Programma 0 Algemene dekkingsmiddelen (Taakveld 0.7) .........................................................11
     ALG Meicirculaire 2025 .....................................................................................................................................11
  Programma 0 - Reserve mutaties ...............................................................................................12
  Programma 1 Veiligheid .............................................................................................................13
  Programma 2 Verkeer en vervoer ..............................................................................................14
     OR04      Afschrijving aanpak bermschade (Lasten 2026: € 384.000) ............................................................14
     OR15      Vervangingsopgave oevers (Lasten 2025: € 330.000, 2026: € 795.000) ........................................14
     OR16      Afschrijvingskosten Bleekersbrege (Lasten vanaf 2027: € 53.000) .................................................14
  Programma 3 Economie .............................................................................................................15
     WW16      Centrumontwikkeling Gorredijk (Lasten 2025: € 30.000) ...............................................................15
  Programma 4 Onderwijs ............................................................................................................16
  Programma 5 Sport, cultuur en recreatie ...................................................................................17
     OR10      Afschrijving renovatie hoofdveld LDODK (Lasten vanaf 2026: € 4.000) ..........................................17
     WW03      Afschrijving fietspad de Dulf – Mersken (Lasten 2027: € 153.000) .................................................17
     WW04      Afschrijving fietsstraat Nije Drinte Wei (Lasten 2027: € 43.000) ....................................................17
     WW12      Cultureel erfgoed (Lasten vanaf 2025: € 31.000) ............................................................................17
     WW18      Regiodeal (Baten 2025: € 143.000) ..................................................................................................17
  Programma 6 Sociaal domein .....................................................................................................19
                                                                                                                          Inhoudsopgave pagina I
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                                                            Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
  SD03     Onderhoudsbijdrage dorpshuizen in MFA’s (Lasten vanaf 2025: € 20.000) ...................................19
  SD06     1,33 fte Kortdurende Lichte Ondersteuning (KLO) (Per saldo: € 0) ................................................19
  SD12     Reële WMO tarieven 2025 (Lasten vanaf 2025: € 500.000) ...........................................................19
  SD13     Uitvoeringskosten Wet inburgering 2021 (Lasten vanaf 2025: € 50.000) ......................................20
  SD20     Onafhankelijke clientondersteuning (Lasten vanaf 2025: € 75.000)...............................................20
  SD21     Indexatie tarieven specialistische jeugdhulp (Lasten vanaf 2025: € 400.000)................................20
Programma 7 Volksgezondheid en milieu ...................................................................................21
Programma 8 Bouwen, wonen en gronden ................................................................................22
  WW07 Nieuwe nota Omgevingskwaliteit (Lasten 2026: € 80.000 t.l.v. reserve Komplannen) ..................22
  WW08 Implementatie omgevingswet (2025: € 64.250, 2026: € 194.250, 2027: € 39.893 t.l.v. reserve
  omgevingswet) ..................................................................................................................................................22
  WW09 Opstellen ruimtelijk ontwikkelperspectief (2025: € 110.000 t.l.v. reserve KOM-plannen) ............22
  WW10 Stedenbouwkundige (2025: € 33.000 t.l.v. reserve KOM-plannen) ................................................23
Investeringen .............................................................................................................................24
  OR04     Aanpak bermschade (Krediet € 384.000) ........................................................................................24
  OR07     Professionaliseren gemeentewerf Terwispel (Krediet: € 350.000 huisvesting en € 150.000
  wagenpark) ........................................................................................................................................................24
  OR10     Renovatie hoofdveld LDODK (Krediet € 55.000) ..............................................................................24
  OR16     Vervanging installaties Bleekersbrug (krediet 2026 € 1.059.000) ...................................................24
  WW03 Fietspad de Dulf – Mersken (Krediet: € 153.000 ten laste van reserve R&T) .................................24
  WW04 Fietsstraat Nije Drinte Wei (Krediet: € 43.000 ten laste van reserve R&T) .....................................25
                                                                                                                             Inhoudsopgave pagina II
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                              Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
Overzicht van de aanvragen per programma
In dit bestand staat de toelichting op alle aanvragen die voor de perspectiefbrief 2025 zijn gedaan.
Toelichting op de jaartallen en bedragen tussen haakjes bij de aanvragen.
Dit geldt voor de Lasten maar ook voor de Baten:
 Lasten: € x,xxx                 Het bedrag is met ingang van 2025 structureel.
 Lasten vanaf 2026: € x,xxx      Het bedrag is vanaf dat jaar structureel.
 Lasten 2026: € x.xxx            Het bedrag is alleen van toepassing voor dat jaar.
 Per saldo: € 0                  Hier zijn de lasten en baten even hoog. Het gesaldeerd effect is € 0.
Betekenis van de codes voor de aanvragen
 Code      Team
 ALG       Algemeen (team overstijgende aanvragen)
 AC        Audit & Control
 CZ        Concernzaken
 DV        Dienstverlening
 GR        Griffie
 KL        Klimaat en Leefomgeving
 OOV       Openbare Orde en Veiligheid
 OR        Openbare Ruimte
 OWO       OWO-afdelingen
 SD        Ontwikkeling Sociaal Domein & gebiedsteams
 WW        Wonen en Werken
                                                                                                Pagina 1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                               Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
Ontwikkeling begrotingssaldo
Het startsaldo na mutaties in de voorjaarsrapportage is als volgt:
          Aangepaste begroting 2025 - 2029 n.a.v. voorjaarsrapportage
                                      Begroot      Begroot      Begroot    Begroot    Begroot
          x € 1.000                      2025          2026        2027         2028      2029
          Lasten                     -104.816      -94.460      -94.054     -92.641    -92.252
          Baten                       107.117       95.549       96.223      95.126     95.079
          Begroting saldo               2.302         1.089       2.169        2.485     2.827
          Structureel resultaat         1.705         1.179       2.129        3.171     3.029
          Incidenteel resultaat            597           -90         40         -686      -202
Alle aanvragen voor de perspectiefbrief zijn in onderstaand overzicht verwerkt.
          Voorgestelde mutaties perspectiefbrief 2026 -2029
                                         Begroot     Begroot     Begroot     Begroot   Begroot
          x € 1.000                         2025          2026      2027         2028     2029
          Lasten                          -3.042       -3.636     -2.497      -1.890    -1.706
          Baten                               34        2.764      2.236          114    1.232
          Begroting saldo                 -3.008         -872       -261      -1.776      -474
          Structureel resultaat           -3.072       -1.147       -496      -1.776      -474
          Incidenteel resultaat               64           274       236          -        -
Als alle aanvragen worden gehonoreerd dan is het structureel saldo voor de eerste jaarschijven
negatief. Vanaf 2026 is het structurele saldo positief.
          Aangepaste begroting 2025 - 2029 n.a.v. perspectiefbrief
                                         Begroot     Begroot     Begroot     Begroot   Begroot
          x € 1.000                         2025          2026      2027         2028     2029
          Lasten                       -107.858      -98.097     -96.551    -94.531   -93.958
          Baten                         107.152       98.313      98.459     95.240     96.310
          Begroting saldo                   -706           216     1.908          709    2.352
          Structureel resultaat           -1.367            32     1.633       1.394     2.554
          Incidenteel resultaat              661           184       276        -686      -202
                                                                                                 Pagina 2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                         Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
Totaal voorgestelde wijziging per programma per jaar:
In de volgende tabellen is de impact van de voorgestelde begrotingswijziging op de begroting per jaar
per programma gespecificeerd.
 Voorgestelde wijziging begroting 2025
                                              Begroting                  Voorgestelde mutaties Perspectiefbrief              Begroting
                       x € 1.000   na mutaties voorjaarsrapportage                                                  na mutaties Perspectiefbrief
 2025                               Lasten          Baten          Saldo   Lasten          Baten           Saldo   Lasten          Baten           Saldo
 0 Bestuur en ondersteuning         -4.569            819        -3.750      -110            -             -110    -4.679           819          -3.860
 1 Veiligheid                       -2.762             10        -2.752       -10            -              -10    -2.772            10          -2.762
 2 Verkeer en vervoer               -6.348            258        -6.089      -330            -             -330    -6.678           258          -6.419
 3 Economie                           -808            486          -322       -30            -              -30      -838           486            -352
 4 Onderw ijs                       -3.790            812        -2.978       -              -              -      -3.790           812          -2.978
 5 Sport, cultuur en recreatie      -6.975            668        -6.307       -31            143            112    -7.006           811          -6.196
 6 Sociaal domein                 -45.060         13.680        -31.380      -952            -             -952   -46.012        13.680        -32.332
 7 Volksgezondheid en milieu      -14.384         12.927         -1.456       -              -              -     -14.384        12.927          -1.456
 8 Bouw en, w onen en Gronden       -2.018          1.160          -859      -207            -             -207    -2.226         1.160          -1.066
 Algemene dekkingsmiddelen          -1.117        75.392         74.275       -             -316           -316    -1.117        75.076          73.959
 Mutaties reserves                    -313            870           557      -143            207              64     -456         1.078             621
 Overhead                         -16.672              35       -16.638    -1.228            -           -1.228   -17.901            35        -17.866
 resultaat 2025                  -104.816        107.117          2.302    -3.042              34        -3.008  -107.858       107.152            -706
 Structureel resultaat           -100.775        102.480          1.705    -2.899           -173         -3.072  -103.674       102.306          -1.367
 Incidenteel resultaat              -4.041          4.638           597      -143            207              64   -4.184         4.845             661
 Voorgestelde wijziging begroting 2026
                                              Begroting                  Voorgestelde mutaties Perspectiefbrief              Begroting
                       x € 1.000   na mutaties voorjaarsrapportage                                                  na mutaties Perspectiefbrief
 2026                               Lasten          Baten          Saldo   Lasten          Baten           Saldo   Lasten          Baten           Saldo
 0 Bestuur en ondersteuning         -4.470            842        -3.628       -10            -              -10    -4.480           842          -3.638
 1 Veiligheid                       -2.753             10        -2.743       -10            -              -10    -2.763            10          -2.753
 2 Verkeer en vervoer               -6.140            264        -5.875    -1.179            -           -1.179    -7.319           264          -7.054
 3 Economie                           -635            366          -270       -              -              -        -635           366            -270
 4 Onderw ijs                       -3.745            592        -3.153       -              -              -      -3.745           592          -3.153
 5 Sport, cultuur en recreatie      -7.072            669        -6.403       -35            -              -35    -7.107           669          -6.438
 6 Sociaal domein                 -40.862         10.335        -30.528      -726            -             -726   -41.588        10.335        -31.253
 7 Volksgezondheid en milieu        -8.900          7.582        -1.319       -              -              -      -8.900         7.582          -1.319
 8 Bouw en, w onen en Gronden       -2.404          1.455          -950      -274            -             -274    -2.679         1.455          -1.224
 Algemene dekkingsmiddelen          -1.100        73.224         72.123       -           2.490           2.490    -1.100        75.713          74.613
 Mutaties reserves                    -250            177           -73       -              274            274      -250           451             201
 Overhead                         -16.128              35       -16.093    -1.403            -           -1.403   -17.531            35        -17.496
 resultaat 2026                   -94.460         95.549          1.089    -3.636         2.764            -872   -98.097        98.313             216
 Structureel resultaat            -92.973         94.151          1.179    -3.636         2.490          -1.147   -96.609        96.641              32
 Incidenteel resultaat              -1.488          1.398           -90       -              274            274    -1.488         1.672             184
                                                                                                                                          Pagina 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                                                      Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
Voorgestelde wijziging begroting 2027
                                           Begroting                  Voorgestelde mutaties Perspectiefbrief             Begroting
                      x € 1.000 na mutaties voorjaarsrapportage                                                 na mutaties Perspectiefbrief
2027                             Lasten          Baten          Saldo   Lasten          Baten           Saldo  Lasten          Baten           Saldo
0 Bestuur en ondersteuning       -4.414            842        -3.572       -              -              -     -4.414           842          -3.572
1 Veiligheid                     -2.753             10        -2.743       -10            -              -10   -2.763            10          -2.753
2 Verkeer en vervoer             -6.058            264        -5.793       -53            -              -53   -6.111           264          -5.846
3 Economie                         -742            472          -270       -              -              -       -742           472            -270
4 Onderw ijs                     -3.948            592        -3.357       -              -              -     -3.948           592          -3.357
5 Sport, cultuur en recreatie    -6.686            669        -6.016      -231            -             -231   -6.916           669          -6.247
6 Sociaal domein                -40.641        10.148        -30.493      -726            -             -726  -41.366        10.148        -31.218
7 Volksgezondheid en milieu      -8.814          7.481        -1.333       -              -              -     -8.814         7.481          -1.333
8 Bouw en, w onen en Gronden     -2.767          2.010          -757      -294            -             -294   -3.062         2.010          -1.051
Algemene dekkingsmiddelen        -1.100        73.522         72.422       -           2.000           2.000   -1.100        75.523          74.422
Mutaties reserves                  -250            177           -73       -              236            236     -250           413             163
Overhead                        -15.882             35       -15.847    -1.183            -           -1.183  -17.065            35        -17.030
resultaat 2027                  -94.054        96.223          2.169    -2.497         2.236            -261  -96.551        98.459           1.908
Structureel resultaat           -91.990        94.119          2.129    -2.497         2.000            -496  -94.486        96.119           1.633
Incidenteel resultaat            -2.065          2.105            40       -              236            236   -2.065         2.340             276
Voorgestelde wijziging begroting 2028
                                           Begroting                  Voorgestelde mutaties Perspectiefbrief             Begroting
                      x € 1.000 na mutaties voorjaarsrapportage                                                 na mutaties Perspectiefbrief
2028                             Lasten          Baten          Saldo   Lasten          Baten           Saldo  Lasten          Baten           Saldo
0 Bestuur en ondersteuning       -4.365            797        -3.568       -              -              -     -4.365           797          -3.568
1 Veiligheid                     -2.753             10        -2.743       -10            -              -10   -2.763            10          -2.753
2 Verkeer en vervoer             -5.662            264        -5.397       -53            -              -53   -5.715           264          -5.450
3 Economie                         -499            147          -352       -              -              -       -499           147            -352
4 Onderw ijs                     -4.131            592        -3.539       -              -              -     -4.131           592          -3.539
5 Sport, cultuur en recreatie    -6.585            669        -5.916       -35            -              -35   -6.620           669          -5.951
6 Sociaal domein                -40.560        10.148        -30.412      -726            -             -726  -41.286        10.148        -31.137
7 Volksgezondheid en milieu      -8.868          7.509        -1.359       -              -              -     -8.868         7.509          -1.359
8 Bouw en, w onen en Gronden     -2.036            661        -1.376       -              -              -     -2.036           661          -1.376
Algemene dekkingsmiddelen        -1.100        74.117         73.017       -              114            114   -1.100        74.231          73.131
Mutaties reserves                  -250            177           -73       -              -              -       -250           177             -73
Overhead                        -15.832             35       -15.798    -1.067            -           -1.067  -16.899            35        -16.864
resultaat 2028                  -92.641        95.126          2.485    -1.890            114         -1.776  -94.531        95.240             709
Structureel resultaat           -91.525        94.696          3.171    -1.890            114         -1.776  -93.416        94.810           1.394
Incidenteel resultaat            -1.116            430          -686       -              -              -     -1.116           430            -686
Voorgestelde wijziging begroting 2029
                                           Begroting                  Voorgestelde mutaties Perspectiefbrief             Begroting
                                na mutaties voorjaarsrapportage                                                 na mutaties Perspectiefbrief
2029                             Lasten          Baten          Saldo   Lasten          Baten           Saldo  Lasten          Baten           Saldo
0 Bestuur en ondersteuning       -4.225            522        -3.703       -              -              -     -4.225           522          -3.703
1 Veiligheid                     -2.753             10        -2.743       -10            -              -10   -2.763            10          -2.753
2 Verkeer en vervoer             -5.695            264        -5.431       -53            -              -53   -5.748           264          -5.484
3 Economie                         -486            241          -245       -              -              -       -486           241            -245
4 Onderw ijs                     -4.131            592        -3.539       -              -              -     -4.131           592          -3.539
5 Sport, cultuur en recreatie    -6.572            669        -5.903       -35            -              -35   -6.607           669          -5.938
6 Sociaal domein                -40.560        10.148        -30.412      -726            -             -726  -41.286        10.148        -31.137
7 Volksgezondheid en milieu      -8.897          7.517        -1.380       -              -              -     -8.897         7.517          -1.380
8 Bouw en, w onen en Gronden     -1.732            734          -999       -              -              -     -1.732           734            -999
Algemene dekkingsmiddelen        -1.100        74.170         73.070       -           1.232           1.232   -1.100        75.401          74.301
Mutaties reserves                  -250            177           -73       -              -              -       -250           177             -73
Overhead                        -15.850             35       -15.816      -883            -             -883  -16.733            35        -16.698
resultaat 2029                  -92.252        95.079          2.827    -1.706         1.232            -474  -93.958        96.310           2.352
Structureel resultaat           -91.453        94.482          3.029    -1.706         1.232            -474  -93.159        95.714           2.554
Incidenteel resultaat              -799            596          -202       -              -              -       -799           596            -202
                                                                                                                                      Pagina 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                                    Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
Toelichting mutaties 2025 - 2029
Programma 0 Bestuur en ondersteuning
Hieronder staan de mutaties voor programma 0 exclusief de mutaties overhead (taakveld 0.4) en
reserves (taakveld 0.10).
Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen Perspectiefbrief 2025
x € 1.000                                                             Mutatie 2025      Mutatie 2026      Mutatie 2027      Mutatie 2028      Mutatie 2028
                                                                   Saldo             Saldo             Saldo             Saldo             Saldo
0 Bestuur en ondersteuning
  0.1 Bestuur
     CZ10        Noodsteun humanitaire rampen                                    -10               -10               -20                 0                 0
  Totaal 0.1 Bestuur                                                             -10               -10               -20                 0                 0
  0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
     KL13        Onkosten opstalcontracten                                      -100                 0                 0                 0                 0
  Totaal 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden                                 -100                 0                 0                 0                 0
Totaal 0 Bestuur en ondersteuning                                               -110               -10               -20                 0                 0
CZ10 Noodsteun humanitaire rampen (Lasten 2025/2026: € 10.000)
Verschillende humanitaire rampen in de wereld hebben steeds vaker een effect op de
(internationale) samenwerkingspartners van Opsterland en wat de inwoners hierin van ons
verwachten. Als gemeente kunnen we hier niet altijd direct invloed op uitoefenen. We kunnen in
sommige gevallen wel een directe bijdrage leveren aan lokale of regionale initiatieven, zoals we
eerder ook hebben gedaan met de ambulance-actie voor Oekraïne. Het college wil daarom een vast
budget voor twee jaar om noodsteun aan humanitaire crises veroorzaakt door conflicten,
natuurgeweld of andere rampen te kunnen bieden. Het streven is om daarbij te kijken naar
cofinanciering bijvoorbeeld in de vorm van fundraising, waarbij ook de ambtelijke inzet uit het
budget wordt gedekt.
Voorgesteld wordt om voor 2025 en 2026 een budget van € 10.000 op te nemen voor noodsteun
humanitaire rampen.
KL13 Onkosten opstalcontracten (Lasten 2025: € 100.000)
Onderdeel van het uitvoeren van de kadernota “Vastgoed” is dat de contracten gecontroleerd en
waar nodig geactualiseerd en gewijzigd. Als de overdracht van het eigendom nog niet is geregeld
moeten daarvoor opstalcontracten worden afgesloten. De uitvoeringskosten voor deze contracten,
namelijk die van de notaris, het kadaster en het opstellen van een nulmeting met een meerjarig
onderhoud planning (MJOP) zijn niet opgenomen in de kadernota. Deze kosten zijn intussen wel
bekend. De inschatting is dat voor het op orde brengen van alle contracten er in 2025 € 100.000
nodig is. De eerste contracten zijn in uitvoering.
                                                                                                                                              Pagina 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                                     Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
Programma 0 - Mutaties overhead (Taakveld 0.4)
Hieronder staan de mutaties in programma 0 die in taakveld 0.4 overhead vallen.
 Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen Perspectiefbrief 2025
 x € 1.000                                                             Mutatie 2025      Mutatie 2026      Mutatie 2027      Mutatie 2028      Mutatie 2029
                                                                    Saldo             Saldo             Saldo             Saldo             Saldo
 Overhead
   0.4 Overhead
      CZ01      Arbo en geneeskundige kosten                                        0               -30               -30               -30               -30
      CZ04      Wervingskosten                                                      0               -30               -30               -30               -30
      CZ05      Externe bestuursadvisering                                        -50               -50               -50               -50               -50
      DV12      Formatie bodes                                                    -85               -85               -65               -65               -65
      DV13      1 fte publiekscentrum ivm paspoortpiek                            -36               -75               -75               -75                 0
      DV14      1,2 fte formatie beveiliger/receptie                              -45               -90               -90               -90               -90
      DV13/14   -0,5 fte besparing bij combifunctie DV13 en DV14                   18                38                38                38                 0
      DV15      0,44 fte bestuurssecretariaat                                       0               -37                 0                 0                 0
      OOV02     1 fte team Openbare Orde en Veiligheid                            -31               -91               -91               -91               -91
      OOV07     0,44 fte project Ariadne                                          -26               -52                 0                 0                 0
      OR06      Installatieverantwoordelijke                                      -50              -100                 0                 0                 0
      OR07      Afschrijving wagenpark                                              0               -15               -15               -15               -15
      OR07      Afschrijving huisvesting Terwispel                               -350                 0                 0                 0                 0
      OR08      Tijdelijke teamleider team Uitvoering                             -87              -173              -173               -87                 0
      OR09      Uitvoerder Caparis werf Tl                                        -80               -80               -80               -80               -80
      OR13      Werkvoorbereider / calculator                                     -30               -90               -90               -60                 0
      OR14      Projectleider civiel (vaste formatie)                               0              -120              -120              -120              -120
      OR14      Projectleider civiel (dekking uit projecten)                        0               120               120               120               120
      OR17      Afschrijving Uitbreiding binnenruimte werf Ureterp               -140                 0                 0                 0                 0
      OWO       Marap 1 2025 man secr 1/3                                         -11               -11                 0                 0                 0
      OWO       Marap 1 2025 ICT 1/3                                              -96                 0                 0                 0                 0
      SD06      1,33 fte Kortdurende Lichte Ondersteuning (KLO)                     0              -133              -133              -133              -133
      SD26      omzetting budget naar personeelskosten 1,78fte                    -90              -180              -180              -180              -180
      WW17      Uitbreiding formatie RO-advisering                                -40              -118              -118              -118              -118
   Totaal      Totaal 0.4 Overhead                                             -1.228            -1.403            -1.183            -1.067              -883
 Totaal Overhead                                                               -1.228            -1.403            -1.183            -1.067              -883
 Eindtotaal                                                                    -1.228            -1.403            -1.183            -1.067              -883
CZ01 Arbo en geneeskundige kosten (Lasten vanaf 2026: € 30.000)
Bij de analyse van de budgetten zijn bij een aantal budgetten structurele overschrijdingen
geconstateerd. Oorzaak van de overschrijding bij Arbo en geneeskundige kosten is onder andere de
uitwerking van de RI&E.
In de RI&E worden een aantal wettelijk verplicht te nemen maatregelen/aanpassingen genoemd. Het
gaat hier dan om bijvoorbeeld het plaatsen van airconditioners, geluidswerende maatregelen,
aangepast meubilair.
In 2025 zal opnieuw een RI&E worden uitgevoerd, alsmede een PAGO. Beide zijn wettelijke verplicht.
Uitgaande van de verouderde kantoorruimtes kan er met zekerheid van worden uitgegaan dat er
opnieuw een aantal wettelijk verplichte aanpassingen gedaan moeten worden.
Voorgesteld wordt om vanaf 2026 het budget structureel te verhogen met € 30.000 naar € 80.000
CZ04 Wervingskosten (Lasten vanaf 2026: € 30.000)
Voor het werven van personeel was de afgelopen twee jaren incidenteel € 100.000 beschikbaar.
Vanaf 2025 bedraagt het budget nog maar € 10.000. Dit is niet genoeg voor de deelname aan
“Werken in Friesland”. Het wervingsplatform wat we met alle andere overheden in Fryslân
gebruiken. Dit is nog los van de overige kosten voor werving die we normaal gesproken moeten
maken.
Voorgesteld wordt om vanaf 2026 het budget structureel te verhogen met € 30.000 naar € 40.000.
                                                                                                                                               Pagina 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                             Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
CZ05 Externe bestuursadvisering (Lasten vanaf 2025: € 50.000)
De uitgaven van externe bestuursadvisering stijgen doordat er een toenemende behoefte is aan
ondersteuning op juridisch, notarieel en fiscaal vlak. Voornaamste redenen hiervoor zijn dat onze
maatschappij in toenemende mate “verjuridiseerd”. Ook worden projecten steeds complexer waarbij
er ook steeds vaker sprake is van een stevige juridische component. De verwachting is dat dit de
komende jaren niet zal veranderen.
Voorgesteld wordt om vanaf 2025 het budget structureel te verhogen met € 50.000 naar € 175.000.
DV12 Formatie bodes (Lasten 2025/2026: € 85.000, vanaf 2027: € 65.000)
Gedurende vele jaren zijn de werkzaamheden van de bodes langzaam verder uitgebreid. De formatie
is hierop echter niet aangepast. In 2024 bleek dat alle bodes hierdoor arbeid technisch te veel
overuren hadden opgebouwd. Formeel hebben ze recht op opname van deze uren echter omdat er
niet voldoende formatie is zou dat een risico voor de bedrijfsvoering opleveren.
Het afgelopen jaar zijn de taken en verantwoordelijkheden van de bodes opnieuw in kaart gebracht.
De uitkomst was dat er 1,3 Fte aanvullend nodig is om het basisrooster te borgen en voor alle ‘extra’
inzet bovenop het basisrooster. Denk hierbij aan zaterdagopenstellingen van het Lycklamahûs,
vlaggen in het weekend, extra activiteiten in de avonden etc.
Er zal nog een beoordeling plaats gaan vinden over de taken en verantwoordelijkheden en gekeken
worden naar mogelijkheden om hierin te snijden. Daarom wordt een structurele formatie aanpassing
van 1fte voorgesteld met een tijdelijk ophoging naar 1,3fte voor 2025 en 2026.
DV13 1 fte formatie publiekscentrum (Lasten 2025: € 36.000, vanaf 2026 t/m 2028: 75.000)
Vanaf 1 januari schrijft de Paspoortuitvoeringsregeling Nederland (PUN) voor dat er altijd minimaal
drie personen (i.p.v. twee) betrokken moeten zijn bij de verschillende handelingen in de aanvraag en
uitgifte van paspoorten en identiteitskaarten. Hierdoor zijn de verschillende stappen in het
aanvraagproces uitgespreid over meerdere medewerkers, kost een aanvraagproces meer tijd en
handelingen én zijn medewerkers minder flexibel inzetbaar. Dit vraagt extra capaciteit.
Daarnaast zorgt de paspoortpiek voor een nog telkens verder stijgend aantal aanvragen. Deze
piekjaren lopen sowieso door t/m 2028 en nemen daarna weer af.
Om te borgen dat wij aan wet- en regelgeving kunnen voldoen en onze inwoners (tijdig) kunnen
helpen, is er extra capaciteit nodig bij het Publiekscentrum. Wij vragen daarom tijdelijk extra budget
aan, waarmee wij de komende jaren de dienstverlening kunnen borgen.
DV14 1,2 fte formatie beveiliger/receptie (Lasten 2025: € 45.000, vanaf 2026: € 90.000)
Binnen de gemeente hebben we te maken met steeds heftiger casuïstiek. Denk aan bijvoorbeeld
ernstige psychiatrische problemen, verslavingsproblematiek, agressief gedrag en het soevereine
denkgoed. In die gevallen is de inzet van het interventieteam onvoldoende en is de inzet van een
professionele beveiliger noodzakelijk. Dit is helaas geen uitzondering meer.
De inzet van het interventieteam blijkt hierdoor steeds vaker niet meer voldoende. Daarnaast krijgen
we, ook door meer thuiswerken en de heftiger situaties (wat mensen ervan afschrikt om zich bij het
interventieteam te voegen), steeds vaker het rooster voor interventie niet meer rond.
Om de veiligheid van onze inwoners en medewerkers in onze entreehal te borgen, is structurele
aanwezigheid van een beveiliger noodzakelijk. We borgen daarbij dat deze beveiliger ingezet kan
                                                                                                Pagina 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                              Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
worden op andere taken die in en direct rondom de entreehal plaatsvinden (bijv. aan de receptie),
zodat hij/zij efficiënt ingezet wordt.
Indien zowel DV13 als DV14 verwerkt worden kan een besparing van 0,5 FTE gerealiseerd worden
door een combinatiefunctie in te stellen. (Voordeel lasten 2025: € 18.000 vanaf 2026: € 90.000)
DV15 0,44 fte formatie bestuurssecretariaat (Lasten 2026: € 37.000)
In 2023 is bij de perspectiefbrief vanwege de komst van een vierde wethouder en een toename van
werkzaamheden tijdelijk extra formatie aangevraagd voor het bestuurssecretariaat (16 uur, 0,44 fte)
van 1 mei 2023 tot ‘vooreerst’ 1 januari 2026. Omdat er nog steeds een vierde wethouder is en de
hoeveelheid werk alleen maar toeneemt, is het verzoek deze tijdelijke formatie met 1 jaar te
verlengen.
OOV02 1 Fte team Openbare Orde en Veiligheid (Lasten 2025: € 31.000, vanaf 2026: € 91.000)
De capaciteit van het team Openbare Orde en Veiligheid (OOV) in Opsterland is momenteel
onvoldoende om effectief in te spelen op opkomende veiligheidsvraagstukken. Hierdoor ontstaan
achterstanden op het gebied van ondermijning, CTER (Contra-Terrorisme, Extremisme en
Radicalisering) en online criminaliteit. Bovendien groeit het takenpakket van OOV door de
toenemende focus op maatschappelijke weerbaarheid (gezien de spanningen wereldwijd) en de
complexere aanpak van CTER beleid en casuïstiek. Het is daarom van essentieel belang om
voldoende personeel in te zetten om gelijke tred te houden met deze ontwikkelingen en de veiligheid
in onze gemeente te waarborgen.
OOV07 0,44 Project Ariadne (Lasten 2025: € 26.000, 2026: € 52.000)
Doel is een integrale aanpak om criminaliteit en ondermijning op vakantieparken in onze gemeente
te bestrijden. Het succesvolle, landelijke Ariadne project richt zich op beleidsvorming,
bestemmingsplannen en handhaving. De landelijk opgedane kennis helpt onze gemeente om
effectief te handhaven en de veiligheid en vitaliteit van vakantieparken te waarborgen. De integrale
aanpak vraagt de regie van een projectleider die alle disciplines gedurende juni 2025 tot en met eind
2026 betrekt. De grootte van het project, het belang van het brede perspectief - van openbare orde
en veiligheid tot inzicht in de basis registratie gegevens, van belastingen tot ruimtelijke ontwikkeling
– vraagt capaciteit dit nu niet beschikbaar is. We vragen een projectleider voor 16 uur per week, voor
1,5 jaar.
OR06 Installatieverantwoordelijke (Lasten 2025: € 50.000, 2026: € 100.000)
Gemeente Opsterland heeft een grote diversiteit aan elektrische installaties verspreid over meerdere
locaties (vastgoed, riolen en gemalen, bruggen). Vanuit wet- en regelgeving draagt onze organisatie
de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van werkplek, elektrische installaties en elektrische
arbeidsmiddelen. Om de bedrijfsvoering hiervan te beheersen is het nodig om een
installatieverantwoordelijke aan te wijzen. De medewerker is belast met de fysieke toezicht en
controle van deze installaties. Naar verwachting zal dit een structurele taak worden.
OR07 Afschrijving wagenpark werf TL (Lasten vanaf 2025: € 15.000)
Dit betreft de afschrijvingslast van de investering. Deze investering wordt toegelicht in de paragraaf
investeringen.
OR07 Afschrijving terrein en huisvesting werf Terwispel kapitaallasten (Lasten 2025: € 350.000)
Dit betreft de afschrijvingslast van de investering. Deze investering wordt toegelicht in de paragraaf
investeringen.
                                                                                                 Pagina 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                              Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
OR08 Tijdelijke teamleider team uitvoering (2025: € 87.000, 2026/2027: € 173.000, 2028: € 87.000)
Onze buitendienstmedewerkers werken vanuit verschillende locaties (werven) aan het onderhoud
van de openbare ruimte. Het gaat hierbij om groen onderhoud (bomen, gras) en grijs onderhoud
(wegen, afval). Op iedere gemeentewerf is een uitvoerder aan de slag met het dagelijks verdelen van
de werkzaamheden. Echter, de uitvoerder is geen leidinggevende.
De afgelopen periode is gebleken dat de medewerkers behoefte hebben aan een ‘ouderwetse baas’
op de gemeentewerf. Iemand die zichtbaar is en stuurt op gewenst gedrag en cultuur. De
medewerkers voelen zich op dit moment onvoldoende gesteund en ervaren niet altijd werkplezier.
Voorgesteld wordt tijdelijk een teamleider aan te stellen die aan de slag gaat met de directe
aansturing van de medewerkers, de integraliteit en samenwerking tussen de gemeentewerven
bevordert, verbinding organiseert met de beleidsafdelingen en stuurt gewenst gedrag en cultuur.
Deze teamleider krijgt daarnaast als opdracht te komen met een advies hoe de organisatiestructuur
definitief ingericht moet worden.
Door tijdelijk een teamleider aan te stellen, gunnen we onszelf de tijd om te onderzoeken hoe de
definitieve organisatiestructuur ingericht moet worden.
OR09 Uitvoerder gemeentewerf Terwispel (Lasten vanaf 2025: € 80.000)
De tijdelijke gemeentewerf Terwispel wordt op dit moment ingezet voor de circa 24 tot 28
medewerkers die vanuit Caparis bij team Uitvoering van de gemeente Opsterland werken. Deze
Caparis medewerkers gingen voorheen samen met de gemeentelijke medewerkers aan de slag. Dit
blijkt voor een groot aantal Caparis medewerkers steeds lastiger.
Bij de Caparismedewerkers is de afgelopen periode steeds meer sprake van complexe multi
problematiek. De loonwaarde van de medewerkers was een aantal jaar geleden nog ongeveer 70%
en de meeste medewerkers konden vrij zelfstandig aan het werk. Tegenwoordig is de loonwaarde
gezakt naar gemiddeld 50% en heeft bijna iedere medewerker specifieke ondersteuning nodig.
Deze specifieke ondersteuning kunnen wij bieden met een eigen uitvoerder / coach die zorgt voor de
dagelijkse begeleiding en aansturing. Hij of zij zorgt kan de maatwerk begeleiding bieden die deze
medewerkers nodig hebben.
OR13 Werkvoorbereider calculator (Lasten 2025: € 30.000, 2026/2027: € 90.000, 2028: € 60.000)
De gemeente staat voor een enorme opgave om de opleving van de woningbouw te faciliteren.
Daarbij zien we een toename in het aantal projecten en een toename van complexiteit van de
projecten als gevolg van stikstofuitdagingen, milieuwetgeving, flora en fauna en ambities vanuit
duurzaamheid en circulaire economie. Deze complexiteit speelt ook bij de reguliere
onderhoudswerkzaamheden en de klimaatopgave vanuit het watertakenprogramma.
Dit werkt door in het opstellen van de contracten (bestekken, tekeningen, overeenkomsten e.a.). Om
hierbij niet volledig overgeleverd te zijn aan externe ingenieursdiensten is het wenselijk om een deel
van de voorbereidende werkzaamheden in eigen huis te halen.
OR14 Projectleider civiel (Per saldo: € 0)
De gemeente staat voor een enorme opgave om de opleving van de woningbouw te faciliteren.
Daarbij zien we een toename in het aantal projecten en een toename van complexiteit van de
                                                                                                Pagina 9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                             Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
projecten als gevolg van stikstofuitdagingen, milieuwetgeving, flora en fauna en ambities vanuit
duurzaamheid en circulaire economie. Deze complexiteit speelt ook bij de reguliere
onderhoudswerkzaamheden en de klimaatopgave vanuit het watertakenprogramma.
Er is daarom ruim voldoende perspectief om de tijdelijke inhuur van een projectleider om te zetten
naar vaste formatie. Hiermee brengen we de formatie voor civieltechnische projectleiding weer op
niveau om de werkvoorraad het hoofd te bieden en dure inhuur te voorkomen waar mogelijk. Deze
inhuur wordt nu rechtstreeks op de projecten geboekt.
OR17 Afschrijving uitbreiding binnenruimte werf Ureterp (Lasten 2025: € 140.000)
Dit betreft de afschrijvingslast van de investering. Deze investering wordt toegelicht in de paragraaf
investeringen.
OWO Marap 1 2025 Management ondersteuning (Lasten 2025/2026: € 11.000)
Binnen de afdeling is er enige sprake van langdurig verzuim. Dit komt o.a. door hoge werkdruk. Hier
moeten we in 2025 oog voor houden. Het gebrek aan managementondersteuning draagt o.a. bij aan
deze hoge werkdruk. De meeste afdelingen kunnen gebruik maken van ondersteuning, terwijl dit bij
OWO-VTH niet is geregeld. Managementondersteuning zorgt voor het voorbereiden en het efficiënte
verloop van processen, agendabeheer en andere administratieve zaken. In de huidige situatie zijn er
veel collega’s betrokken bij het voorbereiden van de vergaderstukken voor bijvoorbeeld de
portefeuillehoudersoverleggen. Daardoor is veel interne afstemming nodig wat niet efficiënt is en
daarnaast foutgevoelig is.
OWO Marap 1 2025 ICT (Lasten 2025: € 96.000)
In 2024 is de technische implementatie van de Office 365 afgerond en is hierop ook decharge
verleend. Duidelijk is geworden dat er nog een 2e fase volgt, hier voor zal door een nieuw te werven
projectleider (vaste formatie) een projectplan worden opgesteld. Onderdelen van de 2 fase die niet
kunnen wachten worden nu of wel of door de lijn opgepakt (functioneel beheer en IM) of door extra
inhuur. Dit zorgt voor een overschrijding in het budget.
De ondersteuning van het huidige besturingssysteem Windows 10 stopt per 14 oktober 2025. Voor
deze datum zal er een migratie moeten plaatsvinden naar Windows 11. Hiervoor zal een beroep
worden gedaan op externe ondersteuning.
Het project kernapplicaties loopt vertraging op voor wat betreft de kernapplicatie Belastingen en
Backoffice Sociaal domein. Hierdoor is het noodzakelijk de externe projectleider langer in te huren.
Naar verwachting is de projectleider nodig tot oktober 2025.
SD06 1,33 fte Kortdurende Lichte Ondersteuning (KLO) (Per saldo: € 0)
Het gebiedsteam biedt Kortdurende Lichte Ondersteuning (KLO) om problemen vroegtijdig aan te
pakken en zwaardere hulp te voorkomen. Door KLO dichtbij en snel in te zetten, ontvangen gezinnen
niet langer zorg dan nodig. Naar schatting kan KLO bij 15% van de circa 490 jongeren in jeugdzorg
(±75 jongeren) voorkomen dat zij instromen in specialistische hulp. Gemeenten met voldoende KLO
kennen aantoonbaar minder en kortere jeugdzorgtrajecten. Extra formatie is nodig om deze
bewezen effectieve ondersteuning te kunnen blijven bieden en uit te breiden. Hiermee dragen wij bij
aan de Hervormingsagenda Jeugd.
We stellen voor om € 133.350 structureel te verschuiven van programma 6 (Jeugd) naar programma
0 (personeelskosten), zodat het gebiedsteam KLO structureel en adequaat kan inzetten. In
                                                                                               Pagina 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                                     Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
programma 6 wordt het budget naar beneden bijgesteld omdat verwacht wordt een besparing op
Jeugd te realiseren.
De tegenboeking van deze mutatie is verwerkt in programma 0.
SD26 1,9 Fte Inhuur procesregie en zorg naar formatie (Per saldo: € 6.000 voordeel)
Het voorstel is om het momenteel gebruikte budget voor inhuur procesregie (€ 186.000 uit
programma 6) om te zetten in 1,9 Fte formatie. Er wordt namelijk al meerdere jaren ingehuurd voor
deze activiteit. Aangezien de inhuurkosten dermate hoog worden en we kansen zien hier vaste
krachten op aan te nemen is het advies om dit budget toe te voegen aan de personeelskosten. Op
deze manier kunnen we meer uren inzetten dan vanuit de inhuur en zijn we niet meer overgeleverd
aan de markt qua tarieven.
WW17 Uitbreiding formatie RO-advisering (Lasten 2025: € 40.000, vanaf 2026: € 118.000)
De blijvende stroom van initiatieven van inwoners en het werken aan het omgevingsplan maakt dat
de capaciteit op het vlak van ruimtelijke ordening onder druk staat en blijft staan. Om onze
dienstverlening voortvarend te blijven oppakken is een extra adviseur ruimtelijke ordening
noodzakelijk.
Programma 0 Algemene dekkingsmiddelen (Taakveld 0.7)
 Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen Perspectiefbrief 2025
 x € 1.000                                                             Mutatie 2025      Mutatie 2026      Mutatie 2027      Mutatie 2028      Mutatie 2029
                                                                    Saldo             Saldo             Saldo             Saldo             Saldo
 Algemene dekkingsmiddelen
   0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkering
      ALG         meircirculaire 2025                                            -316             2.490             2.000               114             1.232
   Totaal 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkering                          -316             2.490             2.000               114             1.232
 Totaal Algemene dekkingsmiddelen                                                -316             2.490             2.000               114             1.232
 Eindtotaal                                                                      -316             2.490             2.000               114             1.232
ALG Meicirculaire 2025
De meicirculaire geeft voor de jaren 2026 en 2027 een fors hoger voordeel dan wat de prognose
aangaf. Het gaat hier vooral om de aanvullende middelen jeugd naar aan leiding van het advies van
de commissie van Ark. Vanaf 2028 vervallen deze middelen en zijn besparingen ingeboekt. Voor 2029
is het saldo vertekend positief. Dit omdat in het model de stand 2028 naar 2029 is doorgetrokken
terwijl in de circulaire een autonome groei van 1 miljoen zit. Het feitelijk positief effect voor 2029 is
beperkt met ongeveer € 0,2 miljoen.
                                                                                                                                             Pagina 11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                                                    Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
Programma 0 - Reserve mutaties
Er zijn verschillende onttrekkingen uit de diverse reserves. Deze komen als baten in programma 0
terecht. De lasten staan in de overige programma’s of bestaan uit een krediet. De toelichting voor
deze uitgaven is in het programma of bij de investeringen opgenomen.
Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen Perspectiefbrief 2025
x € 1.000                                                             Mutatie 2025      Mutatie 2026      Mutatie 2027      Mutatie 2028      Mutatie 2029
                                                                   Saldo             Saldo             Saldo             Saldo             Saldo
Mutaties reserves
  0.10 Mutaties reserves
     WW03        Fietspad De Dulf - Mersken                                        0                 0               153                 0                 0
     WW04        Fietsstraat Nije Drinte Wei                                       0                 0                43                 0                 0
     WW07        Nota Omgevingskwaliteit                                           0                80                 0                 0                 0
     WW08        Implementatie omgevingswet                                       64               194                40                 0                 0
     WW09        Ruimtelijk Ontwikkelperspectief                                 110                 0                 0                 0                 0
     WW10        inhuur Stedenbouwkundige                                         33                 0                 0                 0                 0
     WW18        storting reserve regiodealgelden                               -143                 0                 0                 0                 0
  Totaal 0.10 Mutaties reserves                                                   64               274               236                 0                 0
Totaal Mutaties reserves                                                          64               274               236                 0                 0
Eindtotaal                                                                        64               274               236                 0                 0
                                                                                                                                            Pagina 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                                                    Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
Programma 1 Veiligheid
Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen Perspectiefbrief 2025
x € 1.000                                                             Mutatie 2025      Mutatie 2026      Mutatie 2027      Mutatie 2028      Mutatie 2029
                                                                   Saldo             Saldo             Saldo             Saldo             Saldo
1 Veiligheid
  1.2 Openbare orde en veiligheid
     OOV03       Oudejaarsactiviteiten                                           -10               -10               -10               -10               -10
  Totaal 1.2 Openbare orde en veiligheid                                         -10               -10               -10               -10               -10
Totaal 1 Veiligheid                                                              -10               -10               -10               -10               -10
Eindtotaal                                                                       -10               -10               -10               -10               -10
OOV03 Oudejaarsactiviteiten (Lasten vanaf 2025: € 10.000)
Op basis van de ‘Subsidieverordening oudejaarsactiviteiten Opsterland 2021’ ondersteunt de
gemeente Opsterland oudejaarsactiviteiten. Deze activiteiten dienen in overwegende mate gericht te
zijn op het tegengaan van overlast op oudejaarsdag en -nacht, het voorkomen van openbare
ordeproblemen en het bevorderen van de samenhang in de dorpen en kernen. Het totale bedrag wat
beschikbaar is voor de activiteiten is sinds 2021 onveranderd. De kosten voor het organiseren van
deze oudejaarsactiviteiten zijn echter wel sterk toegenomen afgelopen jaren. Het huidige budget
(€ 15.220,-) is niet toereikend om alle initiatieven te kunnen subsidiëren.
                                                                                                                                            Pagina 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                             Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
Programma 2 Verkeer en vervoer
OR04 Afschrijving aanpak bermschade (Lasten 2026: € 384.000)
Dit betreft de afschrijvingslast van de investering. Deze investering wordt toegelicht in de paragraaf
investeringen.
OR15 Vervangingsopgave oevers (Lasten 2025: € 330.000, 2026: € 795.000)
In Opsterland beheren we ruim acht kilometer aan oeverconstructies (onder andere de Turfroute en
het Polderhoofdkanaal). Het overgrote deel daarvan is aan het einde van de levensduur en
vervanging is onvermijdelijk. In de periode tot en met 2035 is daarvoor de vervangingsopgave
bepaald.
Na uitvoering van de planuitwerking zullen de daadwerkelijke uitvoeringskredieten aangevraagd
worden.
OR16 Afschrijvingskosten Bleekersbrege (Lasten vanaf 2027: € 53.000)
Dit betreft de afschrijvingslast van de investering. Deze investering wordt toegelicht in de paragraaf
investeringen.
                                                                                               Pagina 14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                                                     Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
Programma 3 Economie
Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen Perspectiefbrief 2025
x € 1.000                                                             Mutatie 2025       Mutatie 2026      Mutatie 2027      Mutatie 2028      Mutatie 2029
                                                                   Saldo              Saldo             Saldo             Saldo             Saldo
3 Economie
  3.1 Economische ontwikkeling
    WW16         Centrum Gorredijk                                                -30                 0                 0                 0                 0
  Totaal 3.1 Economische ontwikkeling                                             -30                 0                 0                 0                 0
Totaal 3 Economie                                                                 -30                 0                 0                 0                 0
Eindtotaal                                                                       -30                  0                 0                 0                 0
WW16 Centrumontwikkeling Gorredijk (Lasten 2025: € 30.000)
Tijdens de raadsvergadering van 27 januari 2025 is de “Detailhandelsvisie 2024, samen kansen
creëren” vastgesteld. Tijdens deze vergadering is er een motie aangenomen waarin:
1) de plannen voor detailhandel alleen te ondersteunen indien ondernemers zelf zitting nemen in de
organisatie en ‘eigenaarschap’ nemen voor de plannen. De gemeente Opsterland treedt bij de
plannen faciliterend op.
2) indien aan de voorwaarden van punt 1 wordt voldaan, het Masterplan Gorredijk en het
marketingplan Beetsterzwaag te omarmen en, in samenwerking met de ondernemers(verenigingen),
binnen enkele maanden een organisatiestructuur, planning, fasering, prioritering en een voorstel voor
financiering te realiseren.
Bij de uitvraag om met een concreet plan te komen, blijkt dit een lastige opgave voor de
ondernemersvereniging in Gorredijk (WHI). Het plan dat we hebben ontvangen, bevat nog geen
financiële en organisatorische onderbouwing. Daarnaast is er nog geen draagvlak gecreëerd, omdat
er geen consultatie heeft plaatsgevonden met belangrijke stakeholders zoals ondernemers,
vastgoedeigenaren, bewoners en Plaatselijk Belang. Hier wordt op dit moment aan gewerkt door o.a.
de WHI.
Met ondersteuning van de gemeente wordt gewerkt aan een solide basis voor de organisatie. We
vragen alvast financiële middelen aan, zodat we, zodra de ontwikkeling verder gevorderd is,
financieel kunnen bijdragen. Het is belangrijk dat we alle genoemde stakeholders actief betrekken bij
het proces, zodat we gezamenlijk een plan kunnen ontwikkelen dat breed gedragen wordt.
                                                                                                                                             Pagina 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                       Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
Programma 4 Onderwijs
Op programma 4 zijn geen begrotingsmutaties aangeleverd.
                                                                                       Pagina 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                                                     Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
Programma 5 Sport, cultuur en recreatie
 Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen Perspectiefbrief 2025
 x € 1.000                                                             Mutatie 2025      Mutatie 2026       Mutatie 2027       Mutatie 2028       Mutatie 2029
                                                                    Saldo             Saldo              Saldo              Saldo              Saldo
 5 Sport, cultuur en recreatie
   5.2 Sportaccommodaties
      OR10        Renovatie hoofdveld LDODK kapitaallasten                          0                 -4                 -4                 -4                 -4
   Totaal 5.2 Sportaccommodaties                                                    0                 -4                 -4                 -4                 -4
   5.5 Cultureel erfgoed
      WW12        Cultureel erfgoed                                               -31               -31                -31                -31                -31
   Totaal 5.5 Cultureel erfgoed                                                   -31               -31                -31                -31                -31
   5.7 Openbaar groen en (openlucht)recr.
      WW03        Fietspad De Dulf - Mersken                                        0                  0              -153                   0                  0
      WW04        Fietsstraat Nije Drinte Wei                                       0                  0               -43                   0                  0
      WW18        Regiodeal                                                       143                  0                  0                  0                  0
   Totaal 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recr.                                  143                  0              -196                   0                  0
 Totaal 5 Sport, cultuur en recreatie                                             112               -35               -231                -35                -35
 Eindtotaal                                                                       112               -35               -231                -35                -35
OR10 Afschrijving renovatie hoofdveld LDODK (Lasten vanaf 2026: € 4.000)
Dit betreft de afschrijvingslast van de investering. Deze investering wordt toegelicht in de paragraaf
investeringen.
WW03 Afschrijving fietspad de Dulf – Mersken (Lasten 2027: € 153.000)
Dit betreft de afschrijvingslast van de investering en wordt gedekt door een onttrekking uit de
reserve recreatie en toerisme. Deze investering wordt toegelicht in de paragraaf investeringen.
WW04 Afschrijving fietsstraat Nije Drinte Wei (Lasten 2027: € 43.000)
Dit betreft de afschrijvingslast van de investering en wordt gedekt door een onttrekking uit de
reserve recreatie en toerisme. Deze investering wordt toegelicht in de paragraaf investeringen.
WW12 Cultureel erfgoed (Lasten vanaf 2025: € 31.000)
De invoering van de Omgevingswet en de stappen die genomen zijn om erfgoedbeleid te
ontwikkelen, zorgen ervoor dat ook in 2025 en de jaren daarna budget nodig is om verdere
uitvoering te kunnen geven aan de ingeslagen weg. Er liggen belangrijke opgaven bij het team
Wonen en Werken.
Uit het recentste jaarplan bleek dat er onvoldoende capaciteit en kennis binnen het team aanwezig is
om alle taken gedegen te kunnen uitvoeren. In 2025 zal dit eveneens het geval zijn. Bovendien is
erfgoed een kernonderdeel van de Omgevingswet: gemeenten moeten rekening houden met
cultureel erfgoed in het omgevingsplan en daarvoor is het een vereiste om dit goed in kaart te
hebben. Om te voorkomen dat dossiers blijven liggen, dat we niet voldoen aan de Omgevingswet en
onze ambities niet gerealiseerd worden, stellen wij voor om voor een deel van de werkzaamheden
op het gebied van erfgoed (specialistische) capaciteit in te huren en advies in te winnen bij externen,
onder andere op het gebied van bouwhistorische kennis bij de aanvraag van subsidie door eigenaren
van gemeentelijke monumenten en het doen van inventarisaties van historische
landschapselementen (bijv. boomwallen).
De kosten voor deze inhuur bedragen op jaarbasis € 31.000.
WW18 Regiodeal (Baten 2025: € 143.000)
Vanuit de regiodeal is nog € 143.000 ontvangen. Dit bedrag wordt gestort in de reserve recreatie &
toerisme en wordt vervolgens gebruikt voor de verbetering van fietspaden in de gemeente.
                                                                                                                                                Pagina 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
                                Pagina 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                                     Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
Programma 6 Sociaal domein
Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen Perspectiefbrief 2025
x € 1.000                                                             Mutatie 2025       Mutatie 2026       Mutatie 2027       Mutatie 2028       Mutatie 2029
                                                                   Saldo              Saldo              Saldo              Saldo              Saldo
6 Sociaal domein
  6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
    SD03          Onderhoudsbijdrage dorpshuizen                                  -20                -20                -20                -20                -20
    SD13          Uitvoeringskosten Wet inburgering                               -50                -50                -50                -50                -50
  Totaal 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie                                    -70                -70                -70                -70                -70
  6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO)
    SD12          stijging lasten 8,7% reele wmo tarieven                         -50                -50                -50                -50                -50
  Totaal 6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO)                                      -50                -50                -50                -50                -50
  6.712 Begeleiding (WMO)
    SD12          stijging lasten 8,7% reele wmo tarieven                        -150               -150               -150               -150               -150
  Totaal 6.712 Begeleiding (WMO)                                                 -150               -150               -150               -150               -150
  6.711 Hulp bij het huishouden (WMO)
    SD12          stijging lasten 8,7% reele wmo tarieven                        -300               -300               -300               -300               -300
  Totaal 6.711 Hulp bij het huishouden (WMO)                                     -300               -300               -300               -300               -300
  6.23 Toegang en eerstelijnsvoorziening Interg
    SD26          1,9 fte inhuur procesregie en zorg naar formatie                 93                186                186                186                186
    SD20          Onafhankelijke clientondersteuning                              -75                -75                -75                -75                -75
  Totaal 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorziening Interg                             18                111                111                111                111
  6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal
    SD06          1,33 fte Kortdurende Lichte Ondersteuning (KLO)                   0                133                133                133                133
    SD21          indexatie tarieven 5% specialistische jeugdhulp                -450               -450               -450               -450               -450
  Totaal 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal                                      -450               -317               -317               -317               -317
Totaal 6 Sociaal domein                                                        -1.002               -776               -776               -776               -776
SD03 Onderhoudsbijdrage dorpshuizen in MFA’s (Lasten vanaf 2025: € 20.000)
In de gebruikersovereenkomsten van de multifunctionele accommodaties (MFA) is vastgelegd dat de
gemeente de planmatige onderhoudskosten voor het dorpshuisdeel vergoedt. De onderwijsinstelling
coördineert het onderhoud op basis van een Meerjarige Onderhouds- en Investeringsplanning
(MJOP). De gemeente draagt financieel bij aan 100% van de planmatige onderhoudskosten voor de
dorpshuizen. De dorpshuizen in Lippenhuizen, Frieschepalen, Hemrik en Tijnje zijn onderdeel van een
MFA. Hoewel deze gebouwen relatief nieuw zijn en er tot nu toe weinig onderhoud nodig was, is er
geen budget gereserveerd in de begroting voor deze kosten. Daarom wordt er € 20.000 extra
aangevraagd om de benodigde onderhoudskosten te dekken.
SD06 1,33 fte Kortdurende Lichte Ondersteuning (KLO) (Per saldo: € 0)
Het gebiedsteam biedt Kortdurende Lichte Ondersteuning (KLO) om problemen vroegtijdig aan te
pakken en zwaardere hulp te voorkomen. Door KLO dichtbij en snel in te zetten, ontvangen gezinnen
niet langer zorg dan nodig. Naar schatting kan KLO bij 15% van de circa 490 jongeren in jeugdzorg
(±75 jongeren) voorkomen dat zij instromen in specialistische hulp. Gemeenten met voldoende KLO
kennen aantoonbaar minder en kortere jeugdzorgtrajecten. Extra formatie is nodig om deze
bewezen effectieve ondersteuning te kunnen blijven bieden en uit te breiden. Hiermee dragen wij bij
aan de Hervormingsagenda Jeugd.
We stellen voor om € 133.350 structureel te verschuiven van programma 6 (Jeugd) naar programma
0 (personeelskosten), zodat het gebiedsteam KLO structureel en adequaat kan inzetten. In
programma 6 wordt het budget naar beneden bijgesteld omdat verwacht wordt een besparing op
Jeugd te realiseren.
De tegenboeking van deze mutatie is verwerkt in programma 0.
SD12 Reële WMO tarieven 2025 (Lasten vanaf 2025: € 500.000)
Voor 2025 zijn in OWO-verband nieuwe reële Wmo-tarieven vastgesteld in overleg met aanbieders,
op basis van de VNG-rekentool. Dit is in lijn met de verplichting uit de AMvB “Reële prijs Wmo”. De
                                                                                                                                                Pagina 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                                            Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
tarieven stellen aanbieders in staat te voldoen aan de gestelde kwaliteitseisen, zodat het Wmo-
vangnet behouden blijft.
Op basis van de tarieven en huidige volumes stijgen de kosten met 8,7%. Voor Zorg in natura is € 5,64
miljoen begroot. Om deze stijging op te vangen wordt aanvullend € 500.000 aangevraagd, los van
mogelijke volume-effecten. Een deel van deze kostenstijging zal wordt gecompenseerd via de
indexaties in de meicirculaire.
SD13 Uitvoeringskosten Wet inburgering 2021 (Lasten vanaf 2025: € 50.000)
Sinds 1 januari 2022 heeft de gemeente een regierol in de uitvoering van de Wet Inburgering 2021.
Hiervoor ontvangt Opsterland uitvoeringsmiddelen, maar deze zijn in de praktijk onvoldoende om de
wet effectief uit te voeren. In 2023 en 2024 was sprake van een overschrijding op het
uitvoeringsbudget. Door een groeiende doelgroep nemen de uitvoeringskosten verder toe. In 2023
begeleidde wij 47 inburgeraars. Dit is gestegen naar 87 inburgeraars in 2024. De huidige middelen in
de begroting zijn ontoereikend om passende ondersteuning te blijven bieden. Daarom wordt €50.000
extra aangevraagd, zodat budget en uitgaven beter op elkaar aansluiten.
SD20 Onafhankelijke clientondersteuning (Lasten vanaf 2025: € 75.000)
Vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is het bieden van onafhankelijke
cliëntondersteuning (OCO) een wettelijke taak (niet-gekwantificeerd). In 2021 heeft Opsterland
deelgenomen aan een koplopers project.
De aanleiding voor deelname aan het project was de geringe bekendheid en het gebruik van OCO
door onze inwoners. Vanuit het project zijn er diverse verbeteracties gedaan. Deze verbeteracties
hebben geleid tot een toename in de uitgaven aan OCO. In 2021 gaven we € 12.000 uit aan OCO en
in 2024 is dit gestegen naar € 85.000. 174 inwoners hebben gebruik gemaakt van OCO met een
gemiddelde ureninzet van 13,3 uur in 2024.
Daarnaast is een gedeeltelijke verklaring van de toegenomen uitgaven het gestegen uurtarief
(jaarlijkse indexatie).
Om te blijven voldoen aan onze wettelijke taak is een uitzetting van € 75.000 vereist.
SD21 Indexatie tarieven specialistische jeugdhulp (Lasten vanaf 2025: € 400.000)
De gemeente moet jeugdhulp bieden volgens de Jeugdwet. Deze wet heeft een openeinderegeling,
wat betekent dat kinderen en hun ouders recht hebben op jeugdzorg als ze aan bepaalde
voorwaarden voldoen. De tarieven voor Specialistische Jeugdhulp (SJH) zijn met 5% gestegen ten
opzichte van 2024. We vragen extra geld om deze stijging te dekken. Om aan onze wettelijke taak te
blijven voldoen, is een uitzetting van het budget van €400.000 nodig.
                                                                                            Pagina 20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                                             Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
Programma 7 Volksgezondheid en milieu
Op programma 7 zijn geen begrotingsmutaties.
                                                                             Pagina 21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                                                                Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
Programma 8 Bouwen, wonen en gronden
Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen Perspectiefbrief 2025
x € 1.000                                                             Mutatie 2025       Mutatie 2026       Mutatie 2027       Mutatie 2028      Mutatie 2029
                                                                   Saldo              Saldo              Saldo              Saldo             Saldo
8 Bouwen, wonen en Gronden (VHROSV)
  8.1 Ruimtelijke ordening
    WW07         Nota Omgevingskwaliteit                                            0                -80                  0                 0                 0
    WW09         Ruimtelijk Ontwikkelperspectief                                 -110                  0                  0                 0                 0
    WW10         inhuur Stedenbouwkundige                                         -33                  0                  0                 0                 0
  Totaal 8.1 Ruimtelijke ordening                                                -143                -80                  0                 0                 0
  8.3 Wonen en bouwen
    WW08         Implementatie omgevingswet                                       -64               -194               -294                 0                 0
  Totaal 8.3 Wonen en bouwen                                                      -64               -194               -294                 0                 0
Totaal 8 Bouwen, wonen en Gronden (VHROSV)                                       -207               -274               -294                 0                 0
WW07 Nieuwe nota Omgevingskwaliteit (Lasten 2026: € 80.000 t.l.v. reserve Komplannen)
De Omgevingswet heeft als maatschappelijk doel het bereiken en in stand houden van een goede
omgevingskwaliteit. De gemeente stelt hierover regels in het omgevingsplan en in een bijbehorende
beleidsregel (Nota omgevingskwaliteit). Omgevingskwaliteit betekent een bredere integralere blik
op onze fysieke leefomgeving dan enkel het uiterlijk van bouwwerken. Qua proces stuurt de
Omgevingswet aan op een meer adviserende en stimulerende rol van de gemeente (vooraf) met
betrekking tot planontwikkelingen.
Om die reden is het nodig om (als vervanger van de huidige welstandsnota) een Nota
omgevingskwaliteit op te stellen die de gemeente in staat stelt om volgens de bedoeling van de
Omgevingswet te werken. De nieuwe nota geeft ook de mogelijkheid om met innovaties en
alternatieve materialen meer aan te sluiten op de behoeften van de huidige maatschappij omtrent
duurzaamheid en klimaatadaptatie.
WW08 Implementatie omgevingswet (2025: € 64.250, 2026: € 194.250, 2027: € 39.893 t.l.v. reserve
omgevingswet)
Sinds oktober 2024 is er in OWO-verband een projectleider om te komen tot een omgevingsplan. We
hebben nu een inventarisatie wat ons allemaal te doen staat. Hierbij moet gedacht worden aan het
inhuren, inkopen en ontwikkelen van kennis en vaardigheden, maar ook aan het vrijmaken van
collega’s ten behoeve van werkzaamheden hierin. Ook ten behoeve van goede dienstverlening
moeten aanvullende stappen gezet worden. De benodigde middelen hiervoor worden onttrokken
aan de reserve omgevingswet.
WW09 Opstellen ruimtelijk ontwikkelperspectief (2025: € 110.000 t.l.v. reserve KOM-plannen)
Om ruimtelijke keuzes afgewogen en in samenhang te kunnen maken, is er behoefte om voor het
grondgebied van de hele gemeente de mogelijkheden en wenselijkheden in beeld te hebben.
De urgente maatschappelijke opgaven zoals het woningtekort, verbetering natuurkwaliteit,
klimaatadaptatie, de transitie van de landbouw en de verduurzaming van de energievoorziening
hebben allen grote ruimtelijke impact.
Het ROP moet de ambtelijke organisatie, college van B&W en de raad helpen keuzes te maken over
nieuwe ruimtelijke verzoeken. De benodigde middelen hiervoor worden onttrokken aan de reserve
KOM-plannen.
                                                                                                                                              Pagina 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                                                           Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
WW10 Stedenbouwkundige (2025: € 33.000 t.l.v. reserve KOM-plannen)
Omdat er veel plannen in voorbereiding zijn, is er ook meer stedenbouwkundig werk te doen.
Dekking hiervoor wordt gezocht in de post “planvoorbereiding algemeen” uit de reserve
komplannen.
                                                                                           Pagina 23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                                                Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
Investeringen
Overzicht van de lasten van alle investeringen die in de diverse programma’s staan. Een aantal
investeringen worden na oplevering gelijk afgeschreven conform de financiële verordening.
OR04 Aanpak bermschade (Krediet € 384.000)
In 2024 is bermschade langs wegen buiten de bebouwde kom onderzocht. Hieruit is een prioritering
gekomen van bermen die moeten worden aangepakt. In overeenstemming met het eerder gedeelde
uitvoeringsprogramma gaat dat in 2026 om de bermen langs De Bûtewei in Lippenhuizen, De
Dwarswyk in Bakkeveen en de Bûtewei in Ureterp.
Conform de financiële verordening zal deze investering ineens afgeschreven worden.
OR07 Professionaliseren gemeentewerf Terwispel (Krediet: € 350.000 huisvesting en € 150.000
wagenpark)
De tijdelijke gemeentewerf Terwispel wordt op dit moment ingezet voor ongeveer 25 medewerkers
die vanuit Caparis bij de buitendienst van de gemeente Opsterland werken. Deze prikkelarme locatie
voorziet in de specifieke ondersteuning die deze medewerkers nodig hebben. Om de continuïteit van
de inzet van deze medewerkers te waarborgen is het nodig om de locatie in Terwispel te
professionaliseren.
Voorgesteld wordt om de werf te professionaliseren en huisvesting te realiseren die voldoet aan de
Arbo-eisen. De tijdelijke loods die er nu staat heeft een vergunning tot 1 januari 2027 en voldoet niet
aan de minimale eisen vanuit de Arbowetgeving. Er zijn bijvoorbeeld onvoldoende toiletten, geen
douches en geen droogkamer. Daarnaast is het nodig om het terrein daarvoor in te richten
Voor de gemeentewerf in Terwispel is nog geen krediet om wagenpark te kunnen aanschaffen. Om
tot een volledige werf te komen is hier ook krediet voor nodig.
Conform de financiële verordening zal de investering huisvesting en terrein ineens afgeschreven
worden.
OR10 Renovatie hoofdveld LDODK (Krediet € 55.000)
Het hoofdkorfbalveld van LDODK wordt intensief gebruikt en is aan het einde van de levensduur. Om
te voorkomen dat het veld wordt afgekeurd is vervanging van de toplaag nodig.
Afschrijving vindt plaats in 15 jaar en de afschrijvingslast is verwerkt in programma 5, sport, cultuur
en recreatie.
OR16 Vervanging installaties Bleekersbrug (krediet 2026 € 1.059.000)
De Bleekersbrêge (brug in Gorredijk over de vaart ter hoogte van de Jodocus Heeringastrjitte) is aan
groot onderhoud toe. De brug is in 1980 gerealiseerd en onder andere vervanging van de elektrische
en hydraulische installaties is nu nodig. Deze investering zit al wel in de meerjareninvesteringsraming
maar moet door intensiever gebruik naar voren worden gehaald.
Afschrijving vindt plaats in 20 jaar en de afschrijvingslast is verwerkt in programma 3, verkeer en
vervoer.
WW03 Fietspad de Dulf – Mersken (Krediet: € 153.000 ten laste van reserve R&T)
Voor de gebiedsinrichting De Dulf – Mersken is in 2014 is door onze gemeente een bijdrage van €
80.000,- toegezegd voor de realisatie van een aantal recreatieve voorzieningen in het gebied De Dulf.
                                                                                                Pagina 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                             Toelichting mutaties perspectiefbrief 2025
Door nieuwe inzichten met betrekking tot de natuurontwikkeling in het gebied en het beschermen
van de natuurwaarden gaandeweg de jaren zijn de oorspronkelijke recreatieve voorzieningen
verworden tot de voorgenomen realisatie van een uitkijkpunt aan de rand van het gebied (te
bekostigen door de provincie) en een voorgenomen opwaardering van het bestaande fietspad
Leppedyk – Janssen-Stichting (door ons te bekostigen). De opwaardering (verbreding van het
bestaande erg smalle pad met een betonverharding) is van toegevoegde waarde wat betreft de
recreatieve beleving van het gebied en kan het gebied op die wijze ook ontsluiten voor minder valide
mensen die afhankelijk zijn van een scootmobiel of dergelijke. Los daarvan ligt ook op basis van de
huidige kwaliteitseisen, een fietspad dat beter berekend is op fietsers met uiteenlopende snelheden
(bijvoorbeeld e-bikes), een opwaardering van het bestaande fietspad in de rede. Voor de realisatie
van de maatregelen in het betreffende gebied is een samenwerkings-overeenkomst met de bij de
gebiedsontwikkeling betrokken partijen aangegaan. De indertijd toegezegde € 80.000,- voor
recreatieve voorzieningen zou door te indexeren naar het prijspeil van nu een bedrag ter grootte van
€ 100.000,- moeten zijn. Volgens een recente raming gaat de gewenste opwaardering van het
fietspad € 153.000,- kosten.
Conform de financiële verordening zal de investering ineens afgeschreven worden. De
afschrijvingslast wordt gedekt door een onttrekking uit de reserve Recreatie en toerisme.
WW04 Fietsstraat Nije Drinte Wei (Krediet: € 43.000 ten laste van reserve R&T)
De Nije Drintse Wei verbindt Bakkeveen met een toeristische route richting het Drie-Provinciënpunt,
nabij de Bakkeveense Duinen. Langs deze weg zijn ook verschillende recreatieve ondernemers
gevestigd. Om deze redenen wordt de weg frequent gebruikt door toeristen.
De weg kampt echter met overmatige drukte, waarbij voertuigen vaak te hard rijden, wat leidt tot
onveilige situaties. Bovendien is groot onderhoud aan de weg dit jaar noodzakelijk. Ter verbetering
van zowel de veiligheid als de recreatieve beleving, wordt het groot onderhoud gecombineerd met
de aanleg van een fietsstraat. De herinrichting van de weg houdt in dat er een rode slijtlaag over de
gehele weg wordt aangebracht. Verder blijven de regels en de inpassing van de weg ongewijzigd, met
uitzondering van de kleur en de toevoeging van een bord "Fietsstraat: auto te gast".
Deze aanpassingen zullen de beleving van de weg voor toeristen aanzienlijk verbeteren, terwijl de
veiligheid gewaarborgd blijft. Om dit project te realiseren, heeft Stichting Vlooienmarkt een bijdrage
van €35.000,- beschikbaar gesteld. De kosten voor de gemeente betreffen nog € 43.000.
Conform de financiële verordening zal de investering ineens afgeschreven worden. De
afschrijvingslast wordt gedekt door een onttrekking uit de reserve Recreatie en toerisme.
                                                                                              Pagina 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>