<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Programmabegroting 2025
Veiligheidsregio Fryslân
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Voorwoord
In de Programmabegroting 2025 kijken we vooruit naar welke resultaten Veiligheidsregio Fryslân
wil realiseren om een bijdrage te leveren aan een veilig en gezond Fryslân. De context waarin wij
de laatste jaren opereren, is door alle crises weerbarstig en dynamisch geweest.

Tijdens het opstellen van de begroting lijken de meeste crises achter ons te liggen. Er is eind 2023
een eind gekomen aan onze coördinerende rol met betrekking tot de opvang van ontheemden uit
Oekraïne en de crisisnoodopvanglocaties. Ook is onze rol in het bestrijden van het coronavirus
(COVID-19) sterk teruggebracht. In deze begroting gaan we dan ook vooral in op onze reguliere
taken.

In verbinding toekomstbestendig
In onze meerjarenbeleidsplannen hebben we verteld hoe wij onze rol invullen. We zetten in op
verbinding met gemeenten, bedrijven, instellingen en burgers. Op die manier willen we elkaars
kennis en expertise benutten.
Daarnaast hebben de crises ons nieuwe inzichten gegeven. Waar kunnen we onze reguliere
werkprocessen beter, robuuster, eenvoudiger en toekomstbestendiger inrichten? Op basis van
deze nieuwe inzichten evalueren en herijken we, waar dat nodig is, bestaande structuren en
processen. Zo maken we onze organisatie schokbestendig en adaptief en kunnen we ons beter
aanpassen als de situatie daarom vraagt.

De extra middelen, die het ministerie van Justitie en Veiligheid via de contourennota ‘Versterking
Crisisbeheersing en Brandweerzorg’ heeft toegekend, helpen hierbij. Deze middelen zijn bedoeld
om de crisisbeheersing en de regionale en landelijke informatiepositie te versterken.

Dienstverlening en ontwikkelingen
Bij het opstellen van deze begroting is de financiële toekomst van gemeenten onzeker.
Het zogenoemde ravijnjaar 2026 komt steeds dichterbij en de gemeenten hebben nog geen
duidelijkheid gekregen vanuit de Rijksoverheid. Wij zijn ons hiervan bewust en beperken de
toename van het financieel kader tot het noodzakelijke. We blijven ernaar streven om onze dienst-
verlening sober en doelmatig uit te voeren. We houden de kwaliteit hierbij in stand. Tegelijk spelen
er grote vraagstukken, zoals het betaalbaar en beschikbaar houden van de zorg en de toenemende
vraag tot inzet op preventie.

We nemen in deze begroting dan ook geen beleidsontwikkelingen op. Wel informeren we u over
de uitkomsten van het project ‘Doorlichting begroting’ en over de verwerking van autonome
ontwikkelingen. We hebben deze ontwikkelingen begroot volgens de spelregels zoals opgenomen
in de financiële verordening en aangekondigd in de kaderbrief 2025-2028. Beide documenten
hebben we ter zienswijze aangeboden aan de gemeenteraden. Uit de ontvangen zienswijzen van
gemeenten concluderen wij dat deze stukken positief zijn ontvangen.

Een van de belangrijkste lessen van de afgelopen jaren is dat de werkelijkheid altijd weerbarstig is.
Hoe de situatie in 2025 ook is: u kunt er in alle situaties op rekenen dat Veiligheidsregio Fryslân zijn
steentje bijdraagt aan een veilig en gezond Fryslân.




Hartelijke groet,

Het Dagelijks Bestuur




                                                                                                      2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>De begroting 2025 is op 10 juli 2024 vastgesteld door het algemeen bestuur.


Voorzitter                                Secretaris




De heer Mr S. van Haersma Buma            De heer W.K. Kleinhuis




                                                                              3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
1. Algemeen........................................................................ 5
    1.1. Meerjarig financieel kader............................................................................ 5

2. Programmaplan Gezondheid.......................................... 6
    2.1. Algemeen..................................................................................................... 6
    2.2. Doel van het programma.............................................................................. 6
          2.2.1. Agenda Publieke Gezondheid......................................................................... 7
          2.2.2. Levensfasen Lyts en Jong................................................................................. 8
          2.2.3. Levensfase Grut................................................................................................ 9
          2.2.4. Levensfase Wiis ............................................................................................. 10
          2.2.5. Levensfase Elkenien ...................................................................................... 10
          2.2.6. Organisatie..................................................................................................... 12
    2.3. Resultaten in 2025...................................................................................... 12
    2.4. Baten en lasten Gezondheid in 2025 ......................................................... 13

3. Programmaplan Crisisbeheersing................................. 17
    3.1. Doel van het programma............................................................................ 17
    3.2. Speerpunten Veiligheid.............................................................................. 17
    3.3. Resultaten in 2025...................................................................................... 18
    3.4. Baten en lasten Crisisbeheersing in 2025................................................... 19

4. Programmaplan Brandweer.......................................... 22
    4.1. Doel van het programma............................................................................ 22
    4.2. Speerpunten .............................................................................................. 22
    4.3. Resultaten Brandweer Fryslân in 2025........................................................ 22
    4.4. Baten en lasten Brandweer in 2025............................................................ 24

5. Financiën en kengetallen.............................................. 27
6. Algemene dekkingsmiddelen....................................... 28
7. Paragrafen..................................................................... 29
    7.1. Financiering................................................................................................ 29
    7.2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing................................................ 31
    7.3. Bedrijfsvoering............................................................................................ 35
          7.3.1. Inleiding......................................................................................................... 35
          7.3.2. Goed werkgeverschap................................................................................... 35
          7.3.3. Integriteitsbeleid en gedragscode................................................................. 35
          7.3.4. Privacy & security .......................................................................................... 35
          7.3.5. Organisatiethema's ...................................................................................... 36
    7.4. Onderhoud kapitaalgoederen.................................................................... 39
    7.5. Verbonden partijen..................................................................................... 40

8. Financiële begroting..................................................... 41
    8.1. Overzicht van baten en lasten.................................................................... 41
    8.2. Financiële positie........................................................................................ 45

Bijlage 1. Bijdrage per gemeente 2025-2028......................................................... 48
Bijlage 2. Investeringskredieten 2025..................................................................... 53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1. Algemeen
1.1. Meerjarig financieel kader
  Het Algemeen Bestuur stelde op 14 maart 2024 het meerjarig financieel kader vast. In deze
  kaderbrief worden zowel de reguliere indexatie, de beleidsmatige ontwikkelingen als de
  overige autonome ontwikkelingen meegenomen.

Autonome ontwikkelingen

  Op 14 maart 2024 is ook een gewijzigde financiële verordening vastgesteld. Deze verordening
  is gewijzigd op basis van de wensen van de gemeenten. Met deze aanpassingen is de
  financiële verordening volledig, actueel en passend bij de praktijk. In de begroting zijn de
  budgetten voor materiële kosten en loonkosten conform de financiële verordening
  geïndexeerd.

  •   Indexering materiële kosten
      Ten behoeve van de indexatie van materiële kosten naar het volgende begrotingsjaar gaan
      we uit van de consumentenprijsindex (CPI) zoals gepresenteerd in de septembercirculaire
      van het gemeentefonds twee jaar voorafgaand aan het betreffende begrotingsjaar.
      De gepresenteerde CPI in de septembercirculaire 2023 voor het jaar 2025
      is 2,5%. Voor het jaar 2026 is dit 2,4%, gevolgd door 2,3% voor 2027 en 2,3% voor 2028.

  •   Indexering loonkosten
      Ten behoeve van de indexatie van loonkosten naar het volgend begrotingsjaar gaan we
      uit van de vigerende cao. Indien de vigerende cao nog niet bekend is, dan wordt voor de
      verwachte loonontwikkeling voorlopig uitgegaan van de macro-economische verkenning
      van het CPB zoals deze in de meest recente septembercirculaire van het gemeentefonds is
      vermeld. Dit betreft de loonvoet sector overheid.

      De huidige cao loopt tot 1 mei 2024. Daarom is voor de begroting 2025 uitgegaan van de
      in de septembercirculaire 2023 gepresenteerde loonvoet sector overheid. Voor 2024 is dit
      6,7%, gevolgd door 5,8% voor 2025, 4,8% voor 2026, 4,2% voor 2027 en 4,2% voor 2028.




                                                                                              5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>2. Programmaplan Gezondheid
2.1. Algemeen
 GGD Fryslân, gemeenten en andere partners hebben elkaar nodig op het terrein van de
 publieke gezondheidszorg. De juiste combinatie van kennis over (publieke) gezondheid, de
 lokale gezondheidssituaties en de verbinding met andere domeinen wordt steeds belangrijker
 om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden. In de ‘Meerjarenkoers 2023-2026' hebben
 wij in beeld gebracht waar wij mee aan de slag gaan.

 Preventie
 Preventie krijgt in dit beleid een prominente plek en is voor gemeenten een belangrijk
 instrument geworden. Het draagvlak voor preventie groeit enorm, mede door de verwachte
 bijdrage van preventie aan het oplossen van grote maatschappelijke vraagstukken. Dit zien we
 onder andere terug in de uitrol van:
 •   het Integraal Zorgakkoord (IZA);
 •   het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA);
 •   de brede SPUK-regeling (specifieke uitkering);
 •   het programma Wonen Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO);
 •   de conceptwet Regie op de Volkshuisvesting;
 •   de Omgevingswet.

 Netwerkorganisatie
 Bovenstaande ontwikkelingen vragen van GGD Fryslân om mee te bewegen richting een
 ‘netwerkorganisatie’. Wij willen dé adviseur, sparring- en kennispartner voor gemeenten
 blijven. Daarom hebben we de afgelopen jaren geïnvesteerd in het versterken van onze
 inhoudelijke en strategische kennis. De komende jaren verwachten wij een toename in de
 beleidscapaciteit en blijven we fungeren in de rol van generalistische domeinoverstijgende
 ‘trusted advisor’.




2.2. Doel van het programma
 Een gezonde basis ‘foar elkenien’! Vanuit de verschillende levensfasen is het onze missie om
 ons in te zetten voor:
 •   elkenien: een gezond leven in een gezonde en veilige omgeving.
 •   lyts: een gezonde kansrijke start voor ieder kind.
 •   jong: gezond opgroeien in een kansrijke omgeving.
 •   grut: gezondheidspotentieel versterken.
 •   wiis: gezond en vitaal ouder worden.

 De ‘Agenda Publieke Gezondheid 2023-2026' benoemt voor deze thema’s de vraagstukken
 voor de publieke gezondheid in Fryslân. Het is het fundament voor de samenwerking tussen
 de Friese gemeenten onderling en de samenwerking met de GGD.




                                                                                                6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                          Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




2.2.1. Agenda Publieke Gezondheid

  Leeswijzer
  Het programmaplan is opgebouwd uit de levensfasen die GGD Fryslân hanteert:
  Lyts, Jong, Grut, Wiis en Elkenien. Onder iedere levensfase volgen we de opbouw van de
  vier pijlers die ook in de financiële begroting worden gehanteerd:
  •   Monitoring, signalering en Advies;
  •   Uitvoerende taken gezondheidsbescherming;
  •   Bewaken van publieke gezondheid bij rampen en crisis;
  •   Toezicht houden.

  Hiermee doen we recht aan de meerjarenkoers 2023-2026 en aan de traditionele opbouw van
  de begroting in pijlers, zoals gehanteerd door het ministerie van VWS en bij de benchmarks
  van de GGD'en in Nederland (zie figuur “De taken van GGD Fryslân").




                                                                                            7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                               Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




2.2.2. Levensfasen Lyts en Jong: Een gezonde kansrijke start voor ieder kind
(Lyts) en Gezond opgroeien in een kansrijke omgeving (Jong)
Tot 18 jaar

Uitvoerende taken gezondheidsbescherming

   Toekomst jeugdgezondheidszorg
   De jeugdgezondheidszorg (JGZ) in Fryslân is volop in beweging. GGD Fryslân wil een
   flexibele en toekomstbestendige JGZ zijn voor alle kinderen in Fryslân van -9 maanden tot
   18 jaar. We willen als volgt passende zorg en ondersteuning leveren: zo vroegtijdig, licht en
   dichtbij mogelijk en zo zwaar als nodig. We werken digitaal waar het kan en fysiek waar het
   moet. Hierbij zetten we de meest passende discipline in.

   Om onze ambitie te realiseren, ontwikkelen we een behoeftegericht JGZ-dienstenaanbod.
   Dit aanbod houdt in dat we de focus leggen op de zorgbehoeften van de ouder(s)/
   verzorger(s) en het kind/de jongere. Op basis daarvan bieden we passende zorg aan.
   Dit betekent dat ons aanbod niet (meer) voor iedereen hetzelfde is. De focus gaat in 2025
   naar de verdere doorontwikkeling van dit dienstenaanbod. Hierbij vragen de thema's
   ‘Taakherschikking’, ‘Digitalisering’ en ‘Ketensamenwerking’ extra aandacht.

   Het landschap waarin we werken verandert. De aandacht voor preventie wordt steeds
   belangrijker door de toenemende zorgvraag. We verwachten dat deze verschuiving naar de
   voorkant in de jeugdketen op termijn veel oplevert. Het is daarom belangrijk om goed naar
   onze rol en taken te kijken in relatie tot deze ontwikkelingen en daarbij oog te houden voor
   onze medewerkers.

   Wij zijn daarnaast een belangrijke partner bij het vormgeven van het preventief jeugdbeleid
   in Fryslân. Zo zijn we, naast ketenregisseur/trekker, ook deelnemer aan de ketenaanpak
   ‘Kansrijke Start’ en de coalitie ‘Ouderschap’ (Friese Preventieaanpak). Verder zijn wij zowel
   lokaal als provinciaal betrokken bij het lokale en provinciale jeugdbeleid.

   Mentale gezondheid versterken
   In 2024 presenteren we onze visie op mentale gezondheid. Deze visie sluit uiteraard aan bij
   alle verschillende taken die wij al uitvoeren op het gebied van mentale gezondheid. De visie
   heeft verder als doel om versnippering op onderdelen tegen te gaan. We formuleren de
   visie in samenspraak met de verschillende programma's en de daarbij horende doelen.

   Aanvullend zijn wij, naast verschillende partner-organisaties, lid van de coalitie ‘Mentale
   gezondheid’ van de Friese Preventieaanpak (FPA). In deze coalitie vindt mogelijk een
   uitwerking plaats van de doelstellingen die volgen uit de visie ‘Mentale gezondheid’.
   Maar, met het oog op de inwerkingtreding van het initiatiefwetsvoorstel ‘Suïcidepreventie’,
   verwachten wij in 2025 een grotere beleidsmatige en operationele inzet op het thema
   ‘Mentale gezondheid’. Vanuit het Rijk komen hier naar verwachting middelen voor beschik-
   baar.

   Verder volgt de implementatie van het programma ‘Strong Teens and Resilient Minds
   (STORM)’ in een aantal gemeenten. STORM is een preventieprogramma, gericht op jongeren
   in het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs. In dit programma zorgen
   scholen, hulpverleners en andere ketenpartners er samen voor dat signalen van somberheid
   bij jongeren snel worden opgepikt én aangepakt. De individuele gemeenten kopen dit
   programma in via het aanvullend pakket. We onderzoeken of we STORM duurzaam kunnen
   verankeren binnen de gehele provincie.




                                                                                                   8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




  Provinciale verzuimaanpak Meer Aandacht voor Ziekgemelde Leerlingen
  Schoolziekteverzuim is een actueel en groeiend maatschappelijk probleem. Ook in Fryslân
  zien we een forse toename. Ziekteverzuim is vaak een signaal. Achter ziekteverzuim zit vaak
  een diversiteit aan lichamelijke, psychische en/of medische problemen, soms in combinatie
  met problemen thuis of op school. GGD Fryslân wil verergering van deze problematiek en
  schooluitval voorkomen. Daarom is het belangrijk om in een vroeg stadium het verzuim terug
  te dringen en de schoolaanwezigheid te bevorderen.

  Schoolmedewerkers, jeugdgezondheidszorgmedewerkers en leerplichtambtenaren hebben
  samen aandacht en zorg voor leerlingen met ziekteverzuim. De huidige aanpak is erg
  versnipperd en niet integraal. Een meer preventieve en vooral integrale verzuimaanpak is
  daarom nodig om eerder in te kunnen spelen op (beginnende) problematiek. De methode
  Meer Aandacht voor Ziekgemelde Leerlingen (MAZL) is de enige erkende, bewezen effectieve
  en meer op schoolaanwezigheid gerichte ziekteverzuimaanpak in Nederland. Wij willen
  daarom starten met MAZL en deze methode provinciaal invoeren. Een provinciebrede aanpak
  is nodig, omdat niet alle leerlingen naar school gaan in de gemeente waar zij wonen. In 2024
  doen wij een voorstel voor provinciale invoering van de methode MAZL vanaf 2025.
  We willen de methode starten in het voortgezet onderwijs. Hierbij leggen we verbinding met
  de regiovisie jeugdhulp.



      Methode MAZL in het kort
      De methode MAZL is een bewezen effectieve methode om ziekteverzuim terug te
      dringen. Ook helpt de methode voorkomen dat ziekteverzuim tot schooluitval leidt.
      Dit is de basis van MAZL: iedere leerling die niet op school is, valt direct op en krijgt
      aandacht. Oftewel: proactief reageren op signalen van ziekteverzuim.
      School, jeugdgezondheidszorg en gemeente werken samen om problemen snel te
      herkennen en een passende oplossing te bieden. Dit gebeurt in overleg met de
      leerling en/of ouder(s)/verzorger(s).



  Rijksvaccinatieprogramma
  In 2025 verandert het vaccinatieschema voor het reguliere Rijksvaccinatieprogramma (RVP).
  De uitvoering van het RVP wijzigt hierdoor ook. Het ministerie van VWS komt met een
  implementatieplan inclusief begroting. We weten nog niet wat de (financiële) impact is.

  We hebben landelijk te maken met een dalende trend in de vaccinatiegraad. Het ministerie
  van VWS intensiveert daarom de aanpak voor het verhogen van de vaccinatiegraad.
  Daarnaast onderzoekt het RIVM opties voor het verhogen en bestendigen van de vaccinatie-
  graad (onderzoek SocioVax). Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek kunnen we
  besluiten tot aanpassing van ons beleid en/of regionale interventies inzetten voor het
  verhogen van de vaccinatiegraad.


2.2.3. Levensfase Grut: Gezondheidspotentieel versterken
  18 tot ongeveer 67 jaar

Uitvoerende taken gezondheidsbescherming

  Vaccinatielandschap in ontwikkeling
  In 2022 heeft de staatssecretaris laten weten een vaccinatievoorziening voor volwassenen te
  willen organiseren bij de GGD’en. Dit is een belangrijke stap richting een toekomstbestendig,
  flexibel en wendbaar vaccinatiestelsel. In 2024 verwachten we hierover een definitief besluit.
  Als deze vaccinatievoorziening doorgaat, heeft dit effect op onze inrichting en werkwijze.
  In dat geval onderzoeken we ook hoe we de verbinding met het RVP maken.




                                                                                                  9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                                Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




2.2.4. Levensfase Wiis: Gezond en vitaal ouder worden
   Vanaf 67 jaar

Monitoring, signalering en Advies
  De uitwerkingen van onder meer het IZA en het GALA zorgen voor meer aandacht voor
  Gezonden vitaal ouder worden. Het waarderend kijken naar ouderen en aandacht voor het
  uitstellen van kwetsbaarheid zijn daarin grote uitdagingen vanuit het perspectief van de
  publieke gezondheid. En daarbij de verbinding maken met thema’s als onder andere:
  gezonde leefomgeving, sociale basis en het terugdringen van gezondheidsachterstanden.
  Met de inzet van tijdelijke middelen, de zogenaamde SPUK, is in 2023 gewerkt aan de
  versterking van de kennis binnen de GGD als het gaat om ouderen. Aan de hand daarvan
  vertalen we dat naar onze eigen dienstverlening. De principes van Fitaal Wiis willen
  we gebruiken en intensiveren in onze beleidsadvisering en gezondheidsbevorderende
  programma's. Op het terrein van ouderen zijn ook vele andere (welzijn) organisaties actief.
  De GGD wil haar preventieve kennis inbrengen als belangrijke netwerkpartner. De coalitie
  Fitaal Wiis binnen de FPA is daarvan een voorbeeld. Daarnaast worden vanuit IZA of het
  transformatiebudget middelen gezocht voor de borging van de preventieve opgave voor
  ouderen.


2.2.5. Levensfase Elkenien: voor alle inwoners van Fryslân
Monitoring, signalering en Advies
  IZA en GALA
  Voor de financiering van de regionale preventie-infrastructuur doen we een aanvraag voor
  SPUK IZA-middelen voor 2024, 2025 en 2026. In de governance van de FPA is een stevige
  rol belegd voor de acht coalities van de FPA. Het is wenselijk dat wij in elke coalitie goed zijn
  vertegenwoordigd. Op die manier kunnen we de brede inbreng op publieke gezondheid
  waarborgen en inzetten op de lokale vertaalslag van de preventie-opgaven.

   We kunnen als GGD’en bijdragen aan het verkleinen van gezondheidsverschillen door
   collectieve preventie, met extra aandacht voor de kwetsbaren. De komende jaren bieden de
   uitwerkingen van het IZA en het GALA belangrijke kansen voor GGD ‘en. We kunnen onze
   preventietaken verder invullen en uitbouwen, in samenwerking met de partners in de regio.
   Wij verwachten dat dit een grote rol gaat spelen in 2025.

   GALA
   Het GALA en de brede SPUK-regeling zorgen ervoor dat de preventieopgave voor
   gemeenten groter en complexer wordt. Als gevolg van een groeiend budget en de ‘niet-
   vrijblijvende afspraken’ met onder andere het Rijk, ligt de lat hoger. Het vraagt extra inzet
   van en financiering voor GGD Fryslân om dé adviseur, sparrings- en kennispartner voor
   gemeenten te blijven.

   De versterking van deze kennis- en adviesfunctie is deels mogelijk op basis van de extra
   financiering uit het GALA en de brede SPUK-regeling. Tot en met 2026 ontvangen gemeenten
   financiële middelen. Deze worden conform landelijke afspraken, rechtstreeks naar de GGD’en
   doorgeleid voor het investeren in de kennis- en adviesrol. Voor die kennisversterking hebben
   we als focus ‘terugdringen gezondheidsachterstand’ gekozen.

   Sommige GALA- opgaven voor gemeenten maken meer lokale inzet nodig of logisch.
   Bijvoorbeeld als het gaat om lokale projectleiders voor (één van) de vijf ketenaanpakken.
   Of om een centrale zorgverlener voor de ketenaanpak ‘Kind naar Gezond Gewicht’.
   De omvang van deze verwachte extra dienstverlening weten we nu nog niet. We verwachten
   dat gemeenten ons opdrachten geven op basis van het aanvullend pakket.




                                                                                                      10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                               Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




   Gezonde leefomgeving
   De Omgevingswet is vanaf 1 januari 2024 van kracht. We hebben hiervoor een adviesteam
   ingericht. In 2024 krijgen we meer inzicht in hoe we dit team verder moeten inrichten en hoe
   de samenhang is met andere programma’s binnen de organisatie. In de eerste helft van 2024
   doen we dan ook een voorstel voor de verlening van incidentele middelen tot en met 2025.
   Daarna verwachten we dat structurele financiering noodzakelijk is. We werken dit uit in een
   voorstel dat we vervolgens voorleggen aan het bestuur. Met deze route lopen GGD Fryslân
   en Brandweer Fryslân gezamenlijk het proces binnen de Veiligheidsregio.

Uitvoerende taken gezondheidsbescherming
   Infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid
   Na de eerste belangrijke stappen in de versterking van de publieke gezondheid, zet het
   kabinet vanaf 2025 in op structurele versterking en samenwerking binnen het stelsel van
   infectieziektebestrijding (IZB). We krijgen vanaf 2025 structurele financiering zodat we de in
   2023 ingezette personele versterking van IZB kunnen verankeren. Daadwerkelijke invulling en
   uitwerking van deze structurele financiering verwachten we in de eerste helft van 2024.

   De GGD’en moeten de komende periode aansluiten op de kaderstelling van de ‘Landelijke
   Functionaliteit Infectieziektebestrijding’ ten aanzien van de voorbereiding op een landelijke
   opschaling bij een pandemische situatie. Dit vraagt aanpassing van onze bedrijfsprocessen.
   Denk hierbij aan de inrichting van ons crisisplan, ons personeelsbestand, onze logistieke
   locaties en onze informatievoorziening. Hiervoor krijgen we naar verwachting in 2024 voor
   de periode 2024-2026 een SPUK-regeling. Ook moeten we bij de GGD een coördinator
   pandemische paraatheid benoemen.

   Tuberculose
   De incidentie van tuberculose (TBC) is de laatste decennia fors afgenomen. De verwachting
   is dat dit proces de komende jaren doorgaat. De dalende incidentie van TBC veroorzaakt aan
   de ene kant dat de expertise van de TBC-bestrijding verder onder druk komt te staan. Aan de
   andere kant zien we dat TBC-zorg lokaal nodig blijft. Dit komt met name door migratie.

   Eind 2022 hebben de noordelijke GGD’en de lijn ingezet om de TBC-teams samen te voegen
   tot één functionele eenheid. Hiervoor hebben we een coördinator aangesteld. Deze ontwik-
   keling heeft invloed op de organisatie van de TBC-zorg.

   Forensische geneeskunde in ontwikkeling
   Het vak van de forensische geneeskunde is in ontwikkeling. Taken veranderen en nemen toe.
   Dit vraagt meer expertise, professionalisering en capaciteit. De ministeries van Justitie en
   Veiligheid (JenV) en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) zijn op de hoogte van
   deze ontwikkelingen. GGD’en hebben hiervoor landelijk extra financiële middelen
   aangevraagd. Specifiek voor de lijkschouw verwachten we aanvullende middelen via het
   gemeentefonds.

   Verder dreigt al langere tijd een tekort aan forensisch artsen. Om kwaliteit van zorg te garan-
   deren, werken we in Noord-Nederlands verband toe naar één team binnen de forensische
   geneeskunde. Deze samenwerking vraagt om een financiële investering. Dit kan effect
   hebben op de begroting van 2025.

   Daarnaast voeren wij voor de politie een aantal taken (medische arrestantenzorg en
   forensische medische expertise en onderzoek) uit. De politie wil deze taken in 2024
   herorganiseren en heeft voor de medische arrestantenzorg een aanbestedingstraject gestart.
   Dit brengt risico's met zich mee. Als wij deze taken kwijtraken, heeft dit groot effect op de
   inrichting van de forensische geneeskunde. En daarmee ook op de uitvoering van de
   gemeentelijke lijkschouw.




                                                                                                     11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                               Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




Bewaken van publieke gezondheid bij rampen en crisis
  Ontwikkelingen Maatschappelijke zorg (voorheen Zorg en Veiligheid)
  Gemeenten krijgen voor suïcidepreventie vanaf 2024 te maken met een aanvulling op de
  wet ‘Publieke gezondheid’. Deze wetswijziging verplicht gemeenten om meer beleid op
  suïcidepreventie te maken en dit meer aan te laten sluiten op landelijke initiatieven en
  adviezen.

   Friese gemeenten organiseren zelfstandig al veel op het gebied van suïcidepreventie.
   Vanaf 2024 benaderen en adviseren wij gemeenten hier ook meer over. Dit vraagt om meer
   expertise van onze kant en betekent ook domeinoverstijgende afstemming met gemeenten
   en ketenpartners. Intensivering van onze bestaande beleidscapaciteit is waarschijnlijk nodig.
   We verwachten hiervoor een rijksbijdrage.

   De taken van ‘Maatschappelijke zorg’ betreffen in sommige gevallen taken die de GGD naast
   haar wettelijke taken doet. We onderzoeken of er voor (een deel) van deze taken alternatieve
   financieringsmogelijkheden zijn. Zo doen we in 2024 bijvoorbeeld een aanvraag voor een
   meerjarensubsidie voor het onderzoeken van de lacune tussen de niet-acute meldingen en
   de doorstroom naar het sociaal domein. Aanvullend daarop dienen we, in samenwerking met
   GGZ Friesland, een subsidieaanvraag in voor suïcidepreventie.


2.2.6. Organisatie
   Opstellen strategisch huisvestingsplan
   Waarschijnlijk gaan de kosten voor onze huisvesting in de komende jaren omhoog. Dit komt
   onder andere door stijgende huur- en servicekosten en hogere energieprijzen. Op dit moment
   is het financiële effect hiervan € 200.000. De verwachting is dat dit bij ongewijzigd beleid tot
   een structureel tekort leidt.

   Wij stellen daarom een strategisch huisvestingsplan op met daarin een visie op onze huisves-
   ting en behoeften. Hierbij volgen we de inhoudelijke doorontwikkeling van de toekomst-
   bestendige jeugdgezondheidszorg in relatie tot de gemeentelijke context. Mogelijke conse-
   quenties hiervan zijn:
   •   Herziening van de initiële uitgangspunten.
   •   Vermindering van het aantal GGD-huisvestingslocaties.
   •   Verplaatsen van onze dienstverlening en een efficiënter gebruik van onze locaties.

   In 2024 leggen we dit plan voor aan het bestuur.




2.3. Resultaten in 2025
   Over de diverse thema’s, gezondheidsonderwerpen en ontwikkelingen rapporteren we.
   Dit doen we deels met kwalitatieve informatie en waar mogelijk met kwantitatieve indicatoren.
   Die indicatoren kunnen zowel gericht zijn op output (wat heeft GGD Fryslân gedaan?)
   als, waar mogelijk, op outcome (welke gezondheidswinst hebben we bereikt?).




                                                                                                   12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                             Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




2.4. Baten en lasten Gezondheid in 2025

Programma Gezondheid                Lasten             Baten                Saldo
Pijler 1                        16.866.357            55.050           16.811.307
Pijler 2                        12.953.837         3.621.197            9.332.640
Pijler 3                         1.886.226         1.110.109              776.117
Pijler 4                         2.057.144         2.057.144                     -
Toegerekende organisatiekosten		
                               7.521.951 53.142                         7.468.809
Bijdrage programma Gezondheid   		                34.320.958          -34.320.958
Reservemutaties Gezondheid         102.000           169.916              -67.916
Totaal programma GGD            41.387.515       41.387.515                      -




                                                                               13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                          Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) in het kort
Het GALA is een akkoord tussen Rijk, gemeenten, zorgverzekeraars en GGD GHOR
Nederland. Het beoogt een fundament te leggen voor een gerichte lokale en regionale
aanpak. De partijen van het Akkoord hebben met elkaar afgesproken om zich gezamenlijk
in te zetten voor een gezonde generatie in 2040 vanuit de brede blik op preventie.
Het akkoord is eind 2022 ondertekend en begin 2023 ontvingen de gemeenten financiële
middelen via een brede SPUK voor de uitvoering vanaf 2023. Het GALA voorziet in
(deels nieuwe) taken voor de GGD.

Rijk, gemeenten en GGD’en onderschrijven in het GALA de volgende gemeenschap-
pelijke doelen:
1.   Terugdringen gezondheidsachterstanden (waaronder Kansrijke Start).
2.   Een gezonde fysieke leefomgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten.
3.   Het versterken van (de verbinding met) de sociale basis.
4.   Een gezonde leefstijl.
5.   Versterking van de mentale weerbaarheid en mentale gezondheid.
6.   Vitaal ouder worden.
7.   Domeinoverstijgende inzet vanuit een regionale preventie-infrastructuur.

De stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040 met weerbare en gezonde
mensen die kunnen opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving,
en waarin sprake is van een sterke sociale basis.



     Dit zijn de vijf verplichte ketenaanpakken binnen het GALA:
     •   Kansrijke Start
     •   Kind naar Gezonder Gewicht
     •   Gecombineerde leefstijlinterventie voor volwassenen (ernstig overgewicht)
     •   Welzijn op recept
     •   Valpreventie




                                                                                            14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                             Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




                                        interview
                                        Boost aan preventie en bevorderen
                                        gezondheid in brede zin




Dat gezondheid niet vanzelfsprekend is, blijkt wel uit de druk op de zorg. De verwachting
is dat die druk alleen maar toeneemt, onder meer door krapte op de arbeidsmarkt en
vergrijzing. Daarom is het realiseren van ketenaanpakken een belangrijk speerpunt
binnen het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). De verwachting is bijvoorbeeld
dat het ‘voorkomen van vallen’, door de ketenaanpak Valpreventie, helpt om de druk op
verpleeghuiszorg te verminderen.

Aan de vooravond van haar pensioen kijkt beleidsmedewerker Karin de Ruijsscher terug en
vooruit. “De blik op gezondheid verschuift. Waar zorg zich voorheen meer op het individu richtte,
wordt het nu steeds meer een verantwoordelijkheid van ons allemaal. Wij moeten met elkaar de
waarden bepalen van bijvoorbeeld gezond eten. Niet alleen thuis, maar onder andere ook op het
werk, op de sportclub en in het buurthuis. En dat begint al in de wieg. Om zo op latere leeftijd
nog steeds gezond en actief in het leven te staan.”

Wat maakt dit akkoord zo bijzonder?
“De afgelopen jaren was het vaak zo dat het Rijk van bovenaf min of meer bepaalde waar het
ook lokaal in het beleid over zou moeten gaan. Met het GALA hebben Rijk, gemeenten en
zorgverzekeraars een gezamenlijk akkoord gesloten. Het bijzondere is ook dat alle gemeenten
meedoen en dat het Rijk financiële middelen beschikbaar stelt. Daarom kunnen we regionaal en
landelijk samenwerken en van elkaar leren.”
“Een gezamenlijk akkoord betekent niet dat de afspraken vrijblijvend zijn. Dat is bij de presentatie
van het GALA ook vaak gezegd.”

Wat is de essentie van het GALA?
“Het GALA geeft onder andere, door de bijbehorende financiering, een boost aan preventie en
het bevorderen van gezondheid in brede zin. Echt nieuw is de versnelling van de implementatie
van enkele concrete aanpakken op het snijvlak van het medisch en sociaal domein. Daarnaast
willen we in Fryslân vanuit de brede blik op preventie veel integraler, op gebiedsniveau, samen
met inwoners in een gezonde wijkaanpak werken aan wat hen bezighoudt. Waar zien zij kansen
om gezondheid en welzijn te verbeteren?”




                                                                                                 >


                                                                                                15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                                Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




Wat heeft GGD Fryslân gedaan in voorbereiding op de uitvoering van het GALA?
“Vorig jaar hebben we meerdere regionale afspraken gemaakt en met elke gemeente samen-
gewerkt aan een lokaal plan van aanpak. Ook hebben we het doorontwikkelen van al lopende
regionale initiatieven aangemoedigd. Gelukkig hebben we in Fryslân een mooie traditie van
samenwerken. Wat we samen kunnen doen, doen we samen. Verder hebben wij natuurlijk al een
preventiestructuur staan met de Friese Preventieaanpak (FPA). Vergeleken met veel andere regio’s
zijn we hier in Fryslân al ver mee.”

Kun je een voorbeeld noemen van een brede blik op preventie?
“Vanuit het GALA komt nu de opdracht om de ‘Gecombineerde leefstijlinterventie voor
volwassenen’ met ernstig overgewicht beschikbaar te maken voor alle inwoners. In de praktijk
betekent dit bijvoorbeeld tien behandelingen en gesprekken. Vervolgens komt de betreffende
persoon terug in de thuissituatie en op het werk en daar is niets veranderd. Misschien ervaart hij of
zij in die eigen omgeving ook wel stress door pestgedrag. Of er zijn op het werk weinig mogelijk-
heden voor het maken van gezonde keuzes. Wij willen in onze Friese aanpak dat er ook aandacht
is voor die leefomgeving, zodat gezond gedrag mogelijk en logisch is.”

Het GALA spreekt van ‘positieve gezondheid’, wat houdt dat in?
“Als er sprake is van een gezondheidsprobleem, is er niet altijd (alleen) een medisch antwoord
nodig. Gezondheid wordt bepaald door verschillende factoren. Daarom krijgt ‘Welzijn op recept’
door GALA nu een boost. En dat betekent aansluiten bij de leefwereld van mensen en bij wat ze zelf
willen. Dat is een andere benadering. Het gezondheidsprobleem staat niet centraal, maar de mens
zelf en zijn of haar veerkracht. In de gezonde wijkaanpak is positieve gezondheid in het algemeen
ook het vertrekpunt.”

Wat gaat er verder spelen de komende tijd?
“We werken als GGD aan de verdere invulling van onze kennisrol. Wij willen een goede adviseur zijn
op het gebied van ‘terugdringen gezondheidsachterstand’. Dit is één van de centrale opgaven uit
het GALA. Hiervoor gaan we onze kennis over processen binnen andere gemeentelijke domeinen
verruimen. Dat ondersteunt namelijk die brede blik op preventie, omdat andere factoren ook van
invloed zijn op (de ervaren) gezondheid van mensen zoals armoede, eenzaamheid, gebrek aan
zingeving, laaggeletterdheid of de buurt waar je woont. Door die processen van ruimtelijke ordening
of participatie ook goed te kennen, kunnen we nog beter bijdragen aan een integrale aanpak van
gezondheidsachterstand.”

Welke rol neemt de GGD in bij de uitvoering van het GALA?
“We blijven vooral de adviseur en kennispartner van de gemeenten. Ook helpen we de gemeenten
met het goed coördineren en uitvoeren van allerlei taken. We zien nu al dat sommige gemeenten
die taken deels bij ons willen neerleggen. Daarnaast zijn we regionaal coördinator van drie van de
vijf ketenaanpakken. We doen dit soms rechtstreeks in contact met gemeenten en hun partners,
maar ook in de Friese preventiestructuur: de Friese Preventieaanpak.”

En, vooruitkijkend naar de toekomst?
“Er komt nu echt een boel op gang mede dankzij de extra beschikbare middelen. De verwachting
is dat gemeenten veel meer ‘preventieactiviteiten’ (in brede zin) gaan uitvoeren. Daarin valt veel
te ontdekken en te leren van elkaar. En verder wordt het spannend wat er vanaf 2026 gaat gebeuren.
Gemeenten tuigen nu van alles op. Je mag toch hopen dat het Rijk over de brug komt met
structurele middelen voor in ieder geval een langere periode. De mid-term review in 2024 is hiervoor
een belangrijk moment. Als je het goed wilt blijven doen, heb je blijvend extra mensen nodig.”

En inhoudelijk? “Dan werken we met elkaar toe naar de stip op de horizon: een positief gezonde
generatie in 2040!”




                                                                                                    16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>3. Programmaplan Crisisbeheersing
3.1. Doel van het programma
  Met het programma ‘Crisisbeheersing’ leveren wij een bijdrage aan de veiligheid en
  gezondheid van de inwoners van Fryslân. Wij richten ons op de fysieke veiligheid. Dit
  betekent dat wij alles in het werk stellen om risico’s te verkleinen en crises en incidenten te
  beheersen of te bestrijden. Onder de afdeling Crisisbeheersing vallen ook de taken voor
  ‘bevolkingszorg’ en ‘Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR)’.




3.2. Speerpunten Veiligheid

                                                          Wij dragen bij
                        Wij zijn 24/7
                                                        aan het voorkomen
                       alert en paraat
                                                             van crisis

                    Wij beschikken over een            Wij adviseren en informeren
                       robuuste crisis- en               inwoners, gemeenten,
                    brandweerorganisatie,                instellingen en andere
                        met passend en                  partijen in ons netwerk.
                     voldoende personeel.                     Met als doel:
                      Daarmee staan we                      meer veiligheid en
                          24/7 paraat.                          bewustzijn.




      Wij werken                         Wij zetten de                         Wij werken
     duurzaam en                      netwerksamenleving                   informatiegestuurd
   omgevingsbewust                         centraal                       met betrouwbare data

     Wij zijn een wendbare              Wij verbinden burgers,               Wij ontwikkelen ons tot
   organisatie die alert is op         gemeenten, bedrijven en              informatieknooppunt en
 landelijke/maatschappelijke           instellingen, werken met              werken zoveel mogelijk
    ontwikkelingen, nieuwe              hen samen en benutten                 met betrouwbare en
   risico's/trends en passen          elkaars kennis en expertise           kwalitatief hoogwaardige
   deze toe in de praktijk en             voor, tijdens en na                  informatie en data.
     onze bedrijfsvoering.               een incident of crisis.




                                                                                                    17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                              Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




3.3. Resultaten in 2025
Speerpunt       Activiteit - Wat gaan we ervoor doen?              Resultaat
Wij zijn 24/7   We richten een proces werving en selectie          We vinden geschikt en passend
alert en        in voor de crisisorganisatie op de huidige         personeel voor onze crisisorganisatie.
paraat          arbeidsmarkt.
                                                                   De crisisorganisatie is op sterkte.

                                                                   We leveren multidisciplinaire leiding
                                                                   en coördinatiecapaciteit in de lauwe
                                                                   en warme fase.

                We borgen de continuïteit van de                   De crisisorganisatie blijft diensten
                crisisorganisatie.                                 leveren na een verstoring.

                                                                   We hebben de huisvesting
                                                                   (Regionaal Coördinatiecentrum,
                                                                   Regionaal Beleidsteam en
                                                                   Veiligheidsinformatieknooppunt) van
                                                                   de crisisorganisatie 24/7 geborgd.

                We zorgen voor opleidingen en trainingen,          Crisisfunctionarissen leren bij en
                waaronder praktijkoefeningen, voor onze            ontwikkelen zich hierdoor verder.
                crisisfunctionarissen.                             Ze zijn zich bewust van de risico’s uit
                                                                   ons risicoprofiel en kennen de actuele
                                                                   ontwikkelingen.

                                                                   Bij de leertrajecten passen we
                                                                   nieuwe onderwijsvormen toe.
                                                                   Deze sluiten aan bij de behoefte van
                                                                   de crisisfunctionaris.

                We ontwikkelen de ‘Meldkamerfunctie                We vullen de ‘Meldkamerfunctie
                Crisisbeheersing’, samen met de                    Crisisbeheersing’ in op basis van de
                Veiligheidsregio’s Groningen en Drenthe.           vastgestelde visie ‘Meldkamer
                                                                   Noord-Nederland'.

                                                                   We borgen de invulling en het
                                                                   werkgeverschap van de calamiteiten-
                                                                   coördinator op de meldkamer.

Wij dragen      We maken en actualiseren bestrijdingsplannen       Tijdens een inzet kan de
bij aan het     en informatiekaarten.                              crisisfunctionaris rekenen op actuele
voorkomen                                                          plannen.
van crisis
                We leveren een bijdrage aan het opstellen van      We implementeren landelijke
                landelijke crisisplannen.                          crisisplannen en vertalen deze naar
                                                                   regionale planvorming.


                We communiceren effectief richting onze            Wij dragen bij aan het vergroten van
                inwoners over risico’s uit ons risicoprofiel en    de zelf- en samenredzaamheid van de
                naar aanleiding van urgente onderwerpen            samenleving.
                en actualiteiten. We gebruiken middelen die
                aansluiten bij de doelgroep.




                                                                                                 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                           Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




Speerpunt      Activiteit - Wat gaan we ervoor doen?             Resultaat

               We geven veiligheids- en gezondheidsadvies        Gemeenten gebruiken ons advies
               voor evenementen.                                 bij de vergunningverlening voor een
                                                                 evenement.

               We hebben inzicht in de mate van                  We beoordelen de staat van
               voorbereiding van zorgaanbieders op rampen        voorbereiding van de zorgaanbieders.
               en crises.
                                                                 We gaan in overleg met de
                                                                 zorgaanbieder als de voorbereiding
                                                                 tekortschiet.

Wij werken     We implementeren de evacuatiestrategie voor       We voeren de opdrachten in het kader
duurzaam en    de Waddeneilanden en de ‘vaste wal’.              van het Deltaprogramma uit.
omgevings-
bewust


We zetten      We maken samenwerkingsafspraken met               We zijn, conform onze netwerk-
de netwerk-    ketenpartners en zorgen voor kennisdeling en      strategie, in contact met relevante
samenleving    informatie-uitwisseling.                          partners en partijen.
centraal
                                                                 We spelen in op spontane burger-
                                                                 initiatieven op het gebied van
                                                                 veiligheid.

We werken      We werken toe naar een 24/7 informatiepositie We hebben 24/7 een Veiligheids-
informatie     bij kwetsbaarheden, dreigingen en incidenten/ informatieknooppunt (VIK)
gestuurd met   crises die permanent ondersteunt bij het proces operationeel.
betrouwbare    van risicomonitoring.
data                                                           We realiseren de aansluiting van het
                                                               VIK op het knooppunt rijk-regio.




3.4. Baten en lasten Crisisbeheersing in 2025		
		
Programma Crisisbeheersing                 Lasten		            Baten			           Saldo
Producten Crisis                         7.446.831            227.178         7.219.653
Toegerekende organisatiekosten           1.133.177              8.006         1.125.171
BDUR		                              			                    4.408.683 		      -4.408.683
Bijdrage programma Crisis			                               3.936.141 			 -3.936.141
Reservemutaties Crisis		                         -                  - 			              -
Totaal programma Crisis		               8.580.008         8.580.008 			                -




                                                                                             19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                               Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




interview
Het waterbewustzijn bij de
bevolking vergroten en inzetten
op meer samenredzaamheid


Het lijkt ver weg, maar eerdere waterdreigingen maken de implementatie van de handelings-
perspectieven in geval van overstromingen noodzakelijk voor de Waddeneilanden en de vaste
wal. “Een omvangrijk project waarmee we zijn begonnen op Ameland. We moeten ons, nu
het klimaat verandert, nog beter voorbereiden op het risico van overstromingen. Wat moeten
besturen en burgers in zo’n situatie doen?”

Over die vraag buigt VRF zich niet alleen. Beleidsadviseur Pieter Ros: “We trekken hierin samen
op binnen een groot netwerk van partners zoals gemeenten, energiebedrijven, andere Veiligheids-
regio’s, Rijkswaterstaat, politie, ambulancediensten, veerdiensten, KNRM en zorginstellingen.”

Wat is belangrijk bij de implementatie van de handelingsperspectieven?
“Goede data zijn onmisbaar. Op basis daarvan bepaalt een bestuur namelijk wat de bevolking moet
doen: schuilen of evacueren. Dat zijn de twee handelingsperspectieven. Je kunt je voorstellen dat
de effecten van een evacuatie supergroot zijn. Dat beslis je dus niet zomaar, daar heb je goede data
voor nodig.”

Over wat voor soort data hebben we het dan?
“Over met hoeveel water je rekening moet houden bij een overstroming en over hoe lang dat water
blijft staan. Over welke straten in meer of mindere mate overstromen. Over wat er kapotgaat en
wat niet. Die data, en nog meer, hebben we inmiddels boven tafel gehaald met het project
'Impactanalyse hoogwater en overstroming’. We hebben nu dus goed in beeld wat waar gebeurt bij
overstromingen.”

Wat is de huidige stand van zaken?
“Zoals gezegd, werken we nu aan een strategie voor Ameland. We zijn druk bezig met het verder
ontwikkelen van de handelingsperspectieven ‘schuilen of evacueren’. Concreet betekent dit een
aantal zaken. Zo willen we het waterbewustzijn bij de bevolking vergroten. Daarnaast zetten we in
op meer samenredzaamheid en goeie risicocommunicatie. Op Ameland onderzoeken we nu tegen
welke dilemma’s we aanlopen. Wat doe je bijvoorbeeld met mensen die medisch afhankelijk zijn?
Zodra de strategie op Ameland staat, rollen we deze uit over de andere Waddeneilanden en de
vaste wal.”

Waarom meer aandacht voor samenredzaamheid?
“Omdat je elkaar tijdens een crisis nodig hebt. Vaak gebeurt dit al automatisch. Toch willen we
samenredzaamheid expliciet onder de aandacht brengen. Dat mensen niet alleen aan zichzelf
denken, maar samen optrekken en actie ondernemen. Dat ze oog hebben voor andere,
bijvoorbeeld oudere of minder mobiele, mensen in hun omgeving en deze mensen hulp bieden.”


                                                                                                 >
                                                                                                 20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                               Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




Wat betekent goeie risicocommunicatie?
“Zoals aangegeven, willen we de bevolking ‘waterbewuster’ maken. En dat betekent goeie risico-
communicatie. Het is belangrijk dat burgers weten welke handelingsperspectieven ze hebben bij een
overstroming: schuilen of evacueren. En wat betekent dit dan concreet voor burgers: wat moeten ze
wanneer doen en hoe? Al deze zaken en meer verwerken we in een communicatieplan.”

Werkt VRF hierin ook samen andere Veiligheidsregio’s?
“Voor de Fries-Groningse kust trekken we samen op met de Veiligheidsregio Groningen.
Verder hebben we gesprekken met de Veiligheidsregio Drenthe over het onderbrengen van burgers
als zich een overstroming in Fryslân voordoet. Ook andere regio’s volgen met belangstelling hoe wij
als waterrijke provincie deze problematiek met onze netwerkpartners aanpakken.”

Wordt de theorie ook in de praktijk geoefend?
“Ja, in 2026 organiseert de Rijksoverheid de grootschalige oefening ‘Het water stijgt’. Daar doen
wij aan mee. Een mooie manier om te testen hoe goed overheid en bestuurders voorbereid en
georganiseerd zijn.”




                                                                                                    21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>4. Programmaplan Brandweer
4.1. Doel van het programma
 Het programma van Brandweer Fryslân levert een bijdrage aan de veiligheid van de inwoners
 van Fryslân. Wij richten ons op:
 •   het voorkomen en beheersen van risico’s;
 •   het bestrijden van brand;
 •   hulp bij ongevallen.




4.2. Speerpunten
 In de ‘Meerjarenkoers 2023-2026' lichten we toe welke koers we de komende vier jaar varen.
 Crisisbeheersing en Brandweer Fryslân hebben gemeenschappelijke speerpunten. Voor een
 overzicht in beeld verwijzen we u naar paragraaf 3.2 op pagina 17 van deze begroting.




4.3. Resultaten Brandweer Fryslân in 2025
 Naast de basistaken incidentbestrijding en de advies- en controletaken vanuit risico-
 beheersing, zet Brandweer Fryslân in op de volgende resultaten:

 Speerpunt         Doel                          Resultaat 2020
 Wij zijn 24/7   Dekkingsplan                    In 2025 leggen we een nieuw dekkingsplan voor
 alert en paraat                                 aan het bestuur.

                   Huisvesting                   We voeren de eerste tranche van de
                                                 bouwagenda uit:

                                                 • We ronden de nieuwbouw Damwoude af.
                                                 • We starten met de realisatie van Parrega,
                                                   Terschelling-West en Oudega.
                                                 • We nemen besluiten over de nieuwbouw
                                                   Sneek en starten met de voorbereiding.

                                                  De bouwagenda loopt tot en met 2026.

                   Risicogericht oefenen         • We actualiseren de risicogerichte
                                                   postprofielen.
                                                 • Brandweerposten oefenen risicogericht.
                                                   Als structurele input voor deze oefeningen
                                                   gebruiken we de uitkomsten uit het
                                                   repressief overleg, de ontwikkelingen in
                                                   het kader van de energietransitie en een
                                                   betere deling van informatie over risico’s.




                                                                                              22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                                                  Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




Speerpunt       Doel                   Resultaat 2020
Wij zijn 24/7   Pilot drones           In 3Noord-verband voeren we in 2024 en 2025
alert en paraat                        een pilot uit. Naar aanleiding van deze pilot
                                       maken we een analyse van de vraag of drones
                                       van meerwaarde kunnen zijn bij een veiliger
                                       en effectiever optreden in het geval van
                                       bijvoorbeeld een brand.

Wij dragen      Risicogericht werken   We implementeren de systematiek ‘Risicogericht
bij aan het                            werken’ in al onze werkzaamheden.
voorkomen                              Dit betekent in ieder geval dat:
van crises en
branden                                • We meer risicogericht toezicht doen.
                                       • We twee focusthema’s formuleren waarop
                                         we risicogericht toezicht houden. Dit doen
                                         we naar aanleiding van een pilot in 2024 en
                                         incidenten uit het land.
                                       • De gedefinieerde focusthema’s leiden
                                         tot een andere vorm van voorlichting en
                                         adviseringsprocessen.
                                       • Risico’s en brandweerzorg structurele
                                         onderdelen van het werkproces zijn in onze
                                         advisering en in ons (repressief) overleg.

                Natuurbrandbeersing    • Samen met partners voeren we de planning
                                         uit voor de ‘Gebiedsgerichte aanpak’.
                                         We starten de nieuwe cyclus op en evalueren
                                         gebieden.
                                       • De ‘Gebiedsgerichte aanpak’ leidt per
                                         natuurgebied tot specifieke voorlichting of
                                         (preventie)maatregelen.
                                       • We gebruiken de uitkomsten van de
                                         ‘Gebiedsgerichte aanpak’ als structurele input
                                         voor het repressief overleg.
                                       • We maken afspraken over vervolgacties naar
                                         aanleiding van het landelijke uitvoeringsplan
                                         ‘Natuurbrand’. De impact van dat plan
                                         hebben we in 2024 in beeld gebracht.


Wij werken      Energietransitie       • We zijn breder betrokken in de voorfase
duurzaam en                              van energiegerelateerde initiatieven.
omgevings-                             • We integreren de energietransitie
bewust                                   breder in onze vakbekwaamheids- en
                                         voorlichtingsactiviteiten
                                       • We stemmen de materialen, die horen bij
                                         het bestrijden van een energietransitie-
                                         gerelateerd incident, af.

                Omgevingswet           We monitoren de werkzaamheden en uren.
                                       Zo krijgen we inzicht in welke activiteiten we
                                       voor gemeenten uitvoeren en wat de kosten
                                       hiervan zijn.




                                                                                        23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                                         Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




   Speerpunt       Doel                       Resultaat 2020
   We zetten de    Bluswater                  We zijn stevig verbonden met partners zoals
   netwerk-                                   Vitens en het Wetterskip. Samen werken we aan
   samenleving                                een visie op het gebruik en de beschikbaarheid
   centraal                                   van bluswater in de toekomst. We hebben de
                                              impact hiervan in beeld.

                   Brandveilig Leven (BVL)    We realiseren het uitvoeringsprogramma BVL
                                              2023-2026.

   We werken       Verantwoorden en           Zes kritische aandachtsgebieden zorgen
   informatie-     verbeteren                 ervoor dat we de betrouwbaarheid van onze
   gestuurd                                   data verhogen. Denk hierbij onder andere aan
   met betrouw-                               incidentdata.
   bare data
                   Aantoonbare                We implementeren de actiepunten uit de in
                   vakbekwaamheid             2024 uitgevoerde evaluatie van het beleidsplan
                                              ‘Vakbekwaamheid’. Dit betekent in ieder geval
                                              dat:
                                              • We alle waar-staan-we (WSW)- momenten
                                                hebben ontwikkeld.
                                              • We tien WSW-momenten per post
                                                afnemen.
                                              • We de oefenplanning per post op
                                                maat maken naar aanleiding van WSW-
                                                momenten.
                                              • We de data van aanwezigheid bij
                                                oefenmomenten en het gevolgde aantal
                                                WSW-momenten inzichtelijk hebben.

                   Operationele               • We doen een gebruikersonderzoek naar onze
                   informatievoorziening        operationele informatievoorziening.
                                              • We zijn onderdeel van het VIK.

                   Paraatheidsmonitoring      We hebben 24/7 zicht op de paraatheid van
                                              onze posten en kunnen hierover rapporteren.




4.4. Baten en lasten Brandweer in 2025			

Programma Brandweer                        Lasten		          Baten			           Saldo
Producten Brandweer                   47.168.476         1.081.629         46.086.847
Toegerekende organisatiekosten        10.882.407 		         76.884         10.805.523
BDUR		                            			                    5.600.746 			 -5.600.746
Bijdrage programma Brandweer		                     		   50.879.529 		 -50.879.529
Reservemutaties Brandweer                      -           412.095 			       -412.095
Totaal programma Brandweer            58.050.883        58.050.883 			               -




                                                                                           24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                                                                Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




                                              interview
                                              Samen verder werken aan
                                              vakbekwaamheid



In 2022 maakte Brandweer Fryslân een meerjarenbeleidsplan Vakbekwaamheid 2023-2026.
Eén van speerpunten in dit plan is ‘aantoonbare vakbekwaamheid’ door het inregelen
van onder andere ‘waar-staan-we-momenten (wsw-momenten)’. “Ons hoofddoel is goed
geoefende brandweermensen. Daarnaast willen we inzicht in hoe we ervoor staan”, vertelt
afdelingshoofd binnen Brandweer Fryslân Patrick Sprokkereef.

Wat gebeurt er tijdens een waar-staan-we-moment?
“Een waar-staan-we-moment is niks meer en niks minder dan een reguliere oefening. Met één
verschil. De ene collega observeert de andere collega tijdens een oefening en schrijft op wat hij of
zij ziet. Die input gebruiken we vervolgens voor het optimaliseren van ons oefenprogramma.”

Kun je een voorbeeld noemen van een observatie?
“Stel je voor, je oefent een situatie waarbij een slachtoffer uit een zwaar beschadigde auto gehaald
moet worden. Een observatie kan zijn dat de technische handeling van het openknippen van de
auto goed ging, maar dat de slachtofferbehandeling beter had gekund. Bij een volgende oefening
zoom je vervolgens meer in op die slachtofferbehandeling.”

Hoeveel wsw-momenten voert de Brandweer jaarlijks uit?
“2023 was het eerste jaar dat we met wsw-momenten werkten. We hebben er twee per brand-
weerpost gedaan. Dit jaar doen we er een flinke schep bovenop en voeren we tien wsw-momenten
per post uit. We bevinden ons dus nog in de beginfase, maar lopen in Nederland wel voorop. Nu is
het zaak om meer meters te maken en te zorgen voor een goede inbedding van de wsw-momenten
binnen de organisatie.”

Volstaan de wsw-momenten voor alle werkzaamheden van de brandweer?
“Die vraag gaan we in 2024 beantwoorden. We huren een extern deskundige in die met ons
meekijkt. Zitten we goed met de wsw-momenten of is een profcheck in sommige gevallen meer
passend? Hoeveel momenten zijn er jaarlijks nodig en vergen ze nog aanpassing? Deze punten van
evaluatie nemen we mee in onze beleidsplannen voor na 2026.”

Wat is een profcheck precies?
“Dat is een soort toets waar je wel of niet voor slaagt. Uit de evaluatie kan bijvoorbeeld naar
voren komen dat een profcheck echt het beste middel is om de geoefendheid voor de meer
specialistische werkzaamheden, zoals de bediening van een hoogwerker of een hulpverlenings-
voertuig, te ondersteunen. Goede besturing hiervan vraagt namelijk andere en extra vaardigheden.”


                                                                                                   >
                                                                                                   25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                                             Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




Hoe ervaren de collega’s de wsw-momenten?
“We zitten nog in de fase van verdere uitrol en dat betekent dat we nog dingen kunnen verbeteren,
bijvoorbeeld in de ondersteuning naar de brandweerposten toe. Verder zijn de ervaringen vooral
positief. Collega’s vinden de wsw-momenten ongecompliceerd en laagdrempelig. Het is een
prettige en natuurlijke manier om makkelijk met elkaar in gesprek te raken over het onderwerp
‘vakbekwaamheid’. Ook vinden de collega’s de invloed die ze met de wsw-momenten hebben op
het oefenprogramma erg fijn.”




                                                                                               26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>5. Financiën en kengetallen
 Bijdrage per programma
 GGD                                 34.320.958
 Crisisbeheersing                     3.936.141
 Brandweer                           50.879.529
 Totaal                              89.136.628


 Inkomstenverdeling
 Bijdrage gemeenten                  89.136.628
 BDUR                                10.009.429
 Overig                               8.512.635
 Totaal                             107.658.692


 Kostenverdeling
 Salariskosten		                     71.468.977
 Kapitaallasten		                    10.678.070
 Huisvestingskosten		                 5.873.268
 Materiële kosten		                  19.896.092
 Totaal		107.916.406


 Verdeelsleutel organisatiekosten
 GGD                                     38,5%
 Crisisbeheersing                         5,8%
 Brandweer                               55,7%


 Formatie per programma
 Organisatie		110,8 fte
 Brandweer		180,8 fte
 GGD		287,4 fte
 Crisisbeheersing		 41,1 fte
 Totaal                               620,1 fte




                                                  27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>6. Algemene dekkingsmiddelen
Gemeentelijk bijdrage in het nadelig saldo
  Conform de gemeenschappelijke regelingen wordt de vastgestelde bijdrage in het nadelig
  saldo over de gemeenten voor de programma’s Gezondheid en Crisisbeheersing verdeeld
  naar het inwonertal. Als afwijking hierop heeft het Algemeen Bestuur besloten de bijdrage
  voor het programma Brandweer te verdelen op basis van de verdeling van het cluster
  Openbare orde en veiligheid (OOV) in het gemeentefonds.

   De bijdrage aan het programma Organisatie wordt conform de eerder vastgestelde
   verdeelsleutels voor organisatieoverhead toegerekend aan de oorspronkelijke taakvelden.
   Deze toerekening aan de taakvelden is er zodat de deelnemende gemeenten de bijdrage
   kunnen opnemen in hun eigen begroting. De toerekening aan de taakvelden is als volgt:

   GGD			              38,5%
   Crisisbeheersing    5,8%
   Brandweer           55,7%

   Per programma is de bijdrage als volgt:
   GGD                 €       34.320.958
   Crisisbeheersing    €        3.936.141
   Brandweer           €       50.879.529
   Totaal              €       89.136.628


   In bijlage 1 staat een overzicht van de verdeling van de bijdrage per taakveld over de
   gemeenten, inclusief een meerjarenperspectief richting 2028.

Brede doeluitkering rampenbestrijdingen
   De bijdrage brede doeluitkering rampenbestrijdingen (BDUR), zoals opgenomen in de
   begroting is gebaseerd op deze meest recente informatie. Voor de bijdrage BDUR werd
   tot en met 2019 conform het (bij de regionalisering afgesproken) uitgangspunt voor 35%
   toegerekend aan het programma Crisisbeheersing, en voor 65% aan het programma
   Brandweer. Vanaf 2020 is de bijdrage naar beneden bijgesteld door het Landelijk Meldkamer
   Systeem. Dit raakt enkel de brandweerbegroting en daarom houden we vanaf 2020 de
   verdeling 62% Brandweer en 38% Crisisbeheersing aan.

   Vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid zijn door de contourennota Versterking
   Crisisbeheersing en Brandweerzorg extra middelen toegekend aan de Veiligheidsregio’s.
   Deze middelen zijn bedoeld om een toekomstbestendig, samenhangend stelsel voor de
   crisisbeheersing en brandweerzorg te realiseren.




                                                                                               28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>7. Paragrafen
7.1. Financiering
Beleid
   De kaders voor financiering zijn gebaseerd op de ‘Wet Financiering Decentrale Overheden’
   en de daaruit voortvloeiende uitvoeringsregelingen. Het eigen treasury-beleid van Veilig-
   heidsregio Fryslân is vastgelegd in de financiële verordening. Daarin hebben we afgesproken
   dat het dagelijks bestuur bij het aantrekken van middelen de volgende kaders in acht neemt:
   •   Voor het aantrekken van financieringen met een looptijd langer dan één jaar vragen we
       tenminste twee prijsopgaven bij verschillende financiële instellingen op.
   •   We maken geen gebruik van financiële derivaten als bedoeld in artikel 1, onder c, van de
       Wet financiering decentrale overheden.

   Met ons financieringsbeleid willen we de risico’s voor langere tijd afdekken met vastrentende
   leningen. De omvang en looptijd van deze leningen stemmen we af op de omvang
   en levensduur van de materiële vaste activa en plannen we binnen de kaders voor de
   renterisiconorm.

Leningenportefeuille
   Het verloop in de financieringsportefeuille is nagenoeg volledig te herleiden tot het
   investeringsprogramma. Door het geplande investeringsprogramma in 2024 en 2025 neemt
   de omvang van de langlopende leningen naar verwachting toe tot bijna € 67,4 miljoen per
   eind 2025. Het verwachte verloop van de leningenportefeuille is daarmee als volgt:

   Saldo per 1 januari        €    67.491.723
   Opname                     €     6.000.000 +
   Reguliere aflossingen      €     6.053.370 -/-
   Saldo per 31 december      €    67.438.353




                                                                                                   29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>                                                                   Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




Rente
 a    De externe rentelasten over de korte en lange financiering                               € 1.650.559
 b    De externe rentebaten (idem)                                                       -/-   €          0


      Saldo rentelasten en rentebaten                                                          € 1.650.559


c1    De rente die aan de facilitaire grondexploitaties             -/-   €0
      (kostenverhaal) moet worden doorberekend
c2    De rente van projectfinanciering die aan het betreffende      -/-   €0
      taakveld moet worden toegerekend
c3    De rentebaat van doorverstrekte leningen, als daar een              €0
      specifieke lening voor is aangetrokken                       +/+
      (= projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld
      moet worden toegerekend


      Aan taakvelden toe te rekenen externe rente                                              € 1.650.559


d1    Rente over eigen vermogen                                                         +/+    €          0
d2    Rente over voorzieningen                                                          +/+    €   185.705


      Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente                                               € 1.836.264


 e    De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)                                -/-    € 1.836.264


 f    Renteresultaat op het taakveld Treasury                                                  €          0



     We hanteren een omslagrente van 2,3% voor het toerekenen van rente aan de programma’s.

Kasgeldlimiet en renterisiconorm
   Het financieringsbeleid voorziet in een groter beroep op kortlopende leningen, voordat
   langlopend wordt gefinancierd. Dit betekent dat we de ruimte onder de kasgeldlimiet
   benutten, net zoals voorgaand jaar. Hierbij wordt de kasgeldlimiet per kwartaal overigens niet
   overschreden. Voor 2025 is de kasgeldlimiet bepaald op 8,2% van het begrotingstotaal, dit is
   € 8,9 miljoen.

     De renterisiconorm voor 2025 is 20% van het begrotingstotaal vervangen voor: € 21,6 miljoen.
     Bij het samenstellen van de leningenportefeuille hebben we er rekening mee gehouden dat
     de jaarlijkse aflossingen en renteherzieningen de renterisiconorm niet overschrijden.




                                                                                                     30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>7.2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
   Het ‘Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies (BBV)’ schrijft voor dat de
   paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ aandacht moet besteden aan de relatie
   tussen de risico’s en de aanwezige weerstandscapaciteit.

Algemeen
   Het weerstandsvermogen is het vermogen van de organisatie om omvangrijke tegenvallers op
   te vangen, zonder dat aanpassing van het beleid nodig is. Het weerstandsvermogen dient dus
   om de continuïteit van de organisatie te waarborgen.

   De weerstandscapaciteit bestaat uit de beschikbare middelen om risico’s op te vangen als
   deze zich voordoen. Denk daarbij aan incidentele weerstandscapaciteit, zoals aanwezige vrije
   reserves, en structurele weerstandscapaciteit. Bij structurele weerstandscapaciteit gaat het
   bijvoorbeeld om de post ‘onvoorzien’ en eventuele vrije begrotingsruimte.
   In beginsel is bij een gemeenschappelijke regeling altijd sprake van 100% weerstands-
   capaciteit. De deelnemende gemeenten zijn namelijk wettelijk verplicht om ervoor te zorgen
   dat de gemeenschappelijke regeling altijd over voldoende middelen beschikt om aan zijn
   verplichtingen te voldoen. Een gemeenschappelijke regeling hoeft om die reden geen eigen
   weerstandscapaciteit aan te houden.

   Veiligheidsregio Fryslân (VRF) kiest ervoor om een egalisatiereserve en een post ‘onvoorzien’
   aan te houden. Zo kunnen we zelf een deel van de risico’s opvangen. Eventuele tegenvallers
   hebben daardoor niet direct gevolgen voor de deelnemende gemeenten.

Beleid weerstandsvermogen en risicobeheersing
   Het beleid over weerstandsvermogen en risicobeheersing staat in de beleidsnota
   ‘Weerstandsvermogen 2023-2026’. Dit zijn de hoofdlijnen van dit beleid:
   •   De (deels) niet afgedekte risico’s staan overzichtelijk in de paragraaf ‘Weerstands-
       vermogen en risicobeheersing’.
   •   In de begroting van VRF houden we geen weerstandscapaciteit aan die is bepaald aan de
       hand van risico’s.
   •   De algemene reserve bestaat alleen uit een egalisatiereserve. De hoogte van deze reserve
       bepalen we op basis van het begrotingstotaal. De ondergrens bedraagt 2% van het
       begrotingstotaal en de bovengrens 5%.
   •   De post ‘onvoorzien’ is er voor personele fricties.
   •   Risicomanagement is een regulier onderdeel van ons managementcontrolsysteem.
       De geïdentificeerde risico’s ondervangen we waar mogelijk door beheersmaatregelen.
   •   In de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ staan de risico’s die mogelijk
       op termijn impact hebben op de begroting. Deze verwerken we structureel in de
       begroting op het moment dat ze zich zeker gaan voordoen.

Inventarisatie van de risico’s
   In deze paragraaf doen we verslag van de risico’s die mogelijk structurele impact hebben
   op de begroting. Eind 2023 hebben we een risico-inventarisatie gedaan, en hieruit zijn de
   volgende risico’s naar voren gekomen.

   Wegvallen van maatwerk- en markttaken
   Veiligheidsregio Fryslân voert diverse taken uit die nauw verbonden zijn met de basistaak,
   maar die we niet collectief uitvoeren zoals:
   •   maatwerk voor de jeugdgezondheidszorg (JGZ);
   •   dienstverlening naar aanleiding van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht 		
       (Wabo);
   •   reizigersvaccinaties.




                                                                                                   31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                                                             Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




Voor deze taken zetten we deels vast personeel in en doen we een beroep op overhead.
Daarnaast calculeren we een winstmarge op deze taken. Deze winstmarge zorgt ervoor dat de
collectieve basistaak goedkoper wordt. Het wegvallen van deze taken betekent zowel inciden-
tele fricties als het vervallen van structurele dekking.

Fysieke en psychische schade door werkzaamheden
Het optreden van personeel en vrijwilligers bij incidenten kan fysieke en psychische schade op-
leveren. De gevolgen hiervan kunnen verstrekkend zijn zoals blijvende arbeidsongeschiktheid.
Deze schade is niet altijd goed te verzekeren. Wij hebben daarom besloten deel te nemen aan
de stichting ‘Waarborgfonds Veiligheidsregio’s’. Op die manier dragen alle veilig-
heidsregio’s samen de niet-verzekerbare risico’s per 1 januari 2024.

Binden en boeien van personeel
Op de huidige arbeidsmarkt is het lastig om voldoende kwalitatief personeel te werven.
Hierdoor kan onze taakuitvoering in gevaar komen. Dit probleem doet zich voor bij alle
organisatieonderdelen en kan gevolgen met zich meebrengen. De kwaliteit van de dienstver-
lening komt bijvoorbeeld onder druk te staan of de dienstverlening kan alleen worden gereali-
seerd tegen onevenredig hoge kosten.

Invoering Omgevingswet brengt onzekerheden mee
De komst van de Omgevingswet bevordert de integrale afweging als het gaat om besluiten
in de fysieke leefomgeving. Alle aspecten, die van invloed zijn op de fysieke leefomgeving,
moeten voortaan meegenomen worden. Dit geldt dus zeker ook voor veiligheid en
gezondheid. De invoering van de Omgevingswet brengt de nodige onzekerheden met zich
mee. Zo is het onduidelijk hoe groot de vraag vanuit de gemeenten echt wordt. Verder laten
landelijke onderzoeken zien dat de komst van de Omgevingswet meer tijd en geld kost.
De minister van Binnenlandse Zaken heeft dit - en ook de bijzondere positie voor
Veiligheidsregio’s hierin - onderkend.

Datadiefstal
In januari 2021 werd er data gestolen uit de GGD-systemen die werden gebruikt tijdens het
bestrijden van het coronavirus (COVID-19). Hierover is veel publiciteit geweest. Begin februari
2021 startte de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) daarom een onderzoek naar het gebruik
van die systemen en naar de naleving van de ‘Algemene Verordening Gegevensbescherming
(AVG)’. Dit onderzoek voerde de AP uit bij de twee GGD’en die direct bij de datadiefstal
betrokken waren en bij de landelijke koepelorganisatie GGD GHOR Nederland.
Daar beheren ze namelijk de betreffende IT-systemen voor alle regionale GGD’en.

GGD Fryslân is niet direct betrokken bij het onderzoek maar de bevindingen van de AP zijn
voor ons wel interessant. Wij maken namelijk ook gebruik van de betreffende IT-systemen.
Daarom implementeren we waar nodig de verbeterpunten uit het onderzoek.
Hierover hebben we continue afstemming met GGD GHOR Nederland en de overige GGD’en.

Taakdifferentiatie
Europese wetgeving zorgt ervoor dat de brandweerzorg in de toekomst niet meer gedaan
mag worden door vrijwilligers die verplicht moeten opkomen bij een melding of die al op de
kazerne zijn en wachten op een melding. Dit heet respectievelijk consignatie en kazernering.
Landelijk komt er een plan waarin staat hoe de brandweerzorg moet voldoen aan deze
regelgeving. In dit plan staan onder andere de benodigde financiering en een wetswijziging
van de arbeidstijdenwet. Tot die tijd blijft de situatie zoals deze is. Het is onduidelijk wie de
kosten hiervan draagt.




                                                                                                    32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>                                                              Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




Algemene prijsontwikkeling
De prijsstijgingen op bijvoorbeeld materieel- en materiaalgebied stijgen ver uit boven de
reguliere indexatie op basis van de consumentenprijsindex (CPI), zoals vastgelegd in de
financiële verordening. Oorzaken van de prijsstijgingen zijn onder andere:
• wereldwijde economische ontwikkelingen;
• schaarste aan grondstoffen en personeel;
• milieumaatregelen;
• de oorlog in Oekraïne.
We kunnen de financiële consequenties op dit moment niet concreet maken.

Langere en onbetrouwbare levertijden
Als gevolg van grondstoftekorten en krapte op de arbeidsmarkt, hebben we te maken met
problemen bij de tijdige levering van materieel, materiaal en diensten. Bij aanbestedingen
moeten we hier in de planning rekening mee houden. Ook moeten we trajecten vroeg
beginnen en zijn duidelijke afspraken met leveranciers belangrijk. Voor ons regulier onder-
houd en de aanschaf van kleiner materiaal is het nodig dat we voldoende aandacht aan het
voorraadbeheer besteden. We moeten voorkomen dat er, door problemen met de levertijden,
risico’s in de uitvoering van de hulpverlening ontstaan. De ontwikkelingen rond levertijden
kunnen financiële consequenties hebben (verschuiving van kosten in de tijd).

Verduurzaming gebouwen en materieel
Het verder verduurzamen van onze gebouwen en materieel heeft de aandacht.
Veiligheidsregio Fryslân heeft hierin al op eigen initiatief stappen gezet. Op het moment dat
de Rijksoverheid meer verduurzaming verplicht stelt, kan dit een verhoging van de kosten
betekenen.

Rente
De afgelopen jaren waren de financieringslasten erg laag en dit heeft een voordeel
opgeleverd. Het economisch tij lijkt echter gekeerd. De stijgende rente gaat waarschijnlijk
voor Veiligheidsregio Fryslân leiden tot hogere kapitaallasten. Dit effect kan worden versterkt
doordat de prijsstijgingen mogelijk leiden tot een hogere leningenportefeuille.

Functiewaardering verpleegkundigen en doktersassistenten
We evalueren de inhoud van het werk van verpleegkundigen en doktersassistenten.
Dit betekent dat we met de betreffende functionarissen praten en functieprofielen opstellen.
Op basis van de uitkomsten van die evaluatie, kunnen we vaststellen of de functionele
inschaling nog passend is. In vergelijking met de meeste andere GGD’en hanteren wij een
lagere inschaling. Als wij de landelijke lijn volgen, leidt dit tot een uitzetting in de begroting
van € 1.000.000.

Instroom Jeugdgezondheidszorg
De afgelopen jaren bleek het gefixeerde budget toereikend om op gepaste wijze invulling te
geven aan de inhoud van onze zorgactiviteiten. Als het aantal kinderen echter fors toeneemt,
door het Oekraïneconflict en andere ontheemden, ontstaat hier mogelijk een budgettair
risico. Dit kan ertoe leiden dat óf het budget óf de werkinhoud ter discussie komt te staan.

Vakbekwame brandweermensen
Brandweeropleidingen Noord BV (BON) is de opleidingsinstelling waar Brandweer Fryslân aan
gebonden is voor het afnemen van opleidingen en het vakbekwaam houden van de brand-
weermensen. De beschikbare capaciteit sluit niet altijd aan bij de behoefte. Het verloop onder
vrijwilligers is wisselend waardoor de behoefte aan nieuwe vrijwilligers en opleidingsplekken
varieert.




                                                                                                     33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>                                                              Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




Financiële kengetallen
   Van de in het BBV opgenomen kengetallen zijn vier van toepassing op VRF.
   Deze kengetallen zijn als volgt uitgewerkt:

    Kengetallen			Jaarverslag                                Begrotingswijziging         Begroting
    								            2023                                               2024              2025
    Netto-schuldquote			                        35,07%                     76,60%           64,41%
    Netto-schuldquote gecorrigeerd 		           35,07%                     76,60%           64,41%
    voor verstrekte leningen
    Solvabiliteit			                             9,72%                      7,49%            5,98%
    Structurele exploitatieruimte		                 0%                         0%               0%


   Netto-schuldquote
   De netto-schuldquote weerspiegelt het schuldenniveau van de organisatie ten opzichte
   van de exploitatie. Hoe hoger het getal, des te groter de netto-schuld ten opzichte van het
   begrotingstotaal. De netto-schuldquote neemt ten opzichte van het jaarverslag 2023 toe,
   door het aantrekken van externe financiering voor de geplande investeringen. Daarnaast was
   in de jaarrekening het gerealiseerde totaal van de baten veel hoger. Dit kwam door de
   opbrengsten die tegenover de extra kosten voor het coronavirus en de vluchtelingenopvang
   stonden.

   Solvabiliteit
   De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de organisatie kan voldoen aan haar
   financiële verplichtingen. We berekenen de ratio als het aandeel eigen vermogen ten opzichte
   van het totale vermogen (balanstotaal). De solvabiliteit van gemeenschappelijke regelingen
   is over het algemeen laag. Dit komt omdat de deelnemende gemeenten de wettelijke
   verplichting hebben om ervoor te zorgen dat de gemeenschappelijke regeling altijd over
   voldoende middelen beschikt om aan zijn verplichtingen te kunnen voldoen. Een gemeen-
   schappelijke regeling hoeft om die reden geen eigen weerstandscapaciteit aan te houden.

   De solvabiliteit neemt af door het invullen van de investeringsplanning in de komende
   jaren. Daarnaast neemt het saldo van de bestemmingsreserves af door de besteding van de
   specifiek voor projecten beschikbare gelden.

   In de beleidsnota ‘Weerstandsvermogen 2023-2026’ hebben we vastgelegd dat de algemene
   reserve alleen bestaat uit een egalisatiereserve. Hiermee minimaliseren we de reservepositie
   van VRF. We hebben echter te maken met een aantal kapitaalintensieve activiteiten.
   Denk aan de investering in materieel en materiaal voor de repressieve dienstverlening. En aan
   het realiseren, inrichten en instandhouden van diverse brandweerkazernes, consultatiebureaus
   en kantoorlocaties. Deze kapitaalintensieve activiteiten leiden tot een relatief hoge mate van
   externe financiering. De enerzijds lage reservepositie en anderzijds kapitaalintensieve activi-
   teiten leiden tot een relatief lage solvabiliteit.




                                                                                                 34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                                                               Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




7.3. Bedrijfsvoering
7.3.1. Inleiding
   Het organisatieonderdeel Bedrijfsvoering bestaat uit de afdelingen Communicatie, Informatie-
   management, Huisvesting en Facilitaire Zaken, Inkoop, Juridische Zaken, Personeel en
   Organisatie, Financiën en Administratie. Bedrijfsvoering levert een bijdrage aan een veilig
   en gezond Fryslân door de primaire processen van VRF (brandweerzorg, crisisbeheersing en
   publieke gezondheidszorg) zo gericht en effectief mogelijk te ondersteunen. Bedrijfsvoering is
   faciliterend, adviserend en helpt grenzen te bewaken. Door deze taken centraal te beleggen,
   verlagen we de kosten en de kwetsbaarheid terwijl we de kwaliteit verhogen.

7.3.2. Goed werkgeverschap
   VRF is een energieke organisatie met bevlogen medewerkers die zich dagelijks inzetten voor
   een veilig en gezond Fryslân. Wij willen een goede en aantrekkelijke werkgever zijn.
   Daarom bieden we volop mogelijkheden voor persoonlijke ontwikkeling en investeren we
   in de professionalisering van onze medewerkers. Dit doen we door opleiden en trainen,
   het aanbieden van interne loopbaancoaches en intervisie. Door het uitvoeren van een mede-
   werkerswaarderingsonderzoek halen we feedback op uit de organisatie. Deze input gebruiken
   we om een nog betere werkgever te worden.

   Ook vinden we gezondheid en vitaliteit belangrijk. Wij stellen daarvoor bijvoorbeeld preven-
   tieve instrumenten beschikbaar voor onze medewerkers zoals een budgetcoach en een
   mantelzorgmakelaar. De komende jaren zetten we verder in op duurzame inzetbaarheid van
   medewerkers binnen het gezondheids- en veiligheidsdomein. We sluiten bijvoorbeeld aan bij
   de landelijke plannen om binnen Brandweer Fryslân meer aandacht te geven aan duurzame
   inzetbaarheid en arbeidsveiligheid. Specifieke aandacht geven we daarbij aan PTSS als
   beroepsziekte en aan de blootstelling aan gevaarlijke stoffen, waaronder PFAS.

7.3.3. Integriteitsbeleid en gedragscode
   VRF is een integere organisatie. Dit komt terug in onze kernwaarden: betrokken, betrouwbaar
   en professioneel. Op basis van deze waarden hebben we ons integriteitsbeleid en onze
   gedragscode opgesteld. Hierover rapporteren we jaarlijks aan het bestuur.

   Doelstellingen van het integriteitsbeleid zijn:
   • Het onderwerp integriteit onder de aandacht brengen en bespreekbaar maken.
   • Helderheid verschaffen over wat we verwachten van medewerkers en management en hoe
   om te gaan met eventuele misstanden.

   Onze gedragscode is bedoeld om rechten, plichten, procedures en sancties - die wettelijk zijn
   vastgelegd - betekenis te geven in geldende gedragsregels. Deze bieden houvast bij de da-
   gelijkse professionele omgang met de klant en met elkaar. De gedragscode is een uitwerking
   van het integriteitsbeleid.

7.3.4. Privacy & security
   We hebben organisatorische en technische maatregelen getroffen om de privacy bij de
   verwerking van persoonsgegevens verder te waarborgen. Ook in 2025 zien de functionaris
   gegevensbescherming en de privacy-officer toe op de toepassing van de privacywetgeving.
   Ze rapporteren hierover aan de directie en het dagelijks bestuur. Het doel is om het aantal
   incidenten te voorkomen en te beperken.

   Technische ontwikkelingen
   De technische voorzieningen op securitygebied ontwikkelen zich in snel tempo. VRF zorgt
   ervoor dat de techniek deze ontwikkelingen blijft volgen. We implementeren waar nodig
   aanvullende maatregelen en voorzieningen. De Chief Information Security Officer (CISO) en
   Information Security Officers (ISO’s) bewaken de toepassing van de securitynormen uit BIO en
   NEN7510.



                                                                                                    35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>                                                             Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




  Met ingang van 2024 zijn we gestart met werken volgens het ‘zero trust raamwerk’.
  We bouwen dit in 2025 verder uit. Het ‘zero trust raamwerk’ is een IT-beveiligingsmodel.
  Dit model zorgt ervoor dat alle gebruikers en apparaten, binnen en buiten het netwerk van
  de organisatie, moeten worden geverifieerd en geautoriseerd. Alleen op die manier krijgen
  ze toegang tot netwerken, toepassingen en gegevens.

7.3.5. Organisatiethema's
  In de ‘Meerjarenkoers VRF 2023-2026' noemen we de volgende organisatiethema’s:
  passend personeel bij onze adaptieve opgave, duurzaamheid en procesgericht werken.
  In deze beleidsperiode geven we vorm aan de ambitie die we op deze drie thema’s hebben.
  Hierbij werken we datagedreven. Datagedreven werken is het sturen op basis van onbewerkte
  feiten en ruwe data. Hierdoor kunnen we binnen onze organisatie sneller, beter én accurater
  beslissingen nemen. Ook gebruiken we deze data als input voor het maken van nieuw beleid
  voor Veiligheid en Gezondheid en voor het optimaliseren van onze werkprocessen.

  Passend personeel bij onze adaptieve opgave
  De crises van de afgelopen jaren hebben ons geleerd dat wij ons voortdurend moeten kunnen
  aanpassen aan wat de buitenwereld van ons vraagt. Dit vergt een grote dosis aanpassings-
  en uithoudingsvermogen. Tegelijkertijd hebben wij wettelijke en reguliere taken die juist om
  stabiliteit vragen. Voor al die verschillende opgaven hebben we passend personeel nodig.
  Door de schaarste op de arbeidsmarkt, die wordt versterkt door de vergrijzing en pensionering
  van een deel van ons personeel, staan we voor een grote uitdaging. Deze ontwikkeling vraagt
  om creativiteit, anders denken en maatwerk. Dit ziet er als volgt uit:
  •   We zorgen voor een werkgeversvisie zodat voor iedere nieuwe medewerker duidelijk is
      bij wat voor werkgever hij of zij werkt.
  •   We werken samen met andere grote werkgevers en opleiders in het noorden.
  •   We hebben aandacht voor de personele aspecten 'werving en selectie' en het 'behoud van
      personeel'. Daarnaast worden scholing, leren en ontwikkelen belangrijke pijlers in ons
      kwaliteitssysteem.
  •   We bevorderen vitaliteit van medewerkers vanuit het perspectief van positieve gezondheid

  Duurzaamheid
  Ons duurzaamheidsbeleid ‘Groen=Doen!’ heeft twee hoofddoelen:
  1. Voldoen aan de wet- en regelgeving als het gaat over energiebesparing.
  2. Het leveren van een zo groot mogelijke bijdrage aan de klimaatdoelstellingen.

  In 2024 maken we de duurzaamheidsdoelen concreet. Deze concretisering geeft de komende
  jaren richting en houvast aan de wettelijke kaders, ambities en kansen op het gebied van
  duurzaamheid. Dit start met inzicht in de stand van zaken van de duurzaamheidsdoelen en
  de mogelijke impact van verdere concretisering.

  In 2025 verplaatsen we de aandacht naar de uitvoering van de plannen. Het eigenaarschap op
  de projecten beleggen we binnen de afzonderlijke kolommen. Centraal houden we regie op de
  behaalde resultaten en de duurzaamheidsimpact.

  Procesgericht werken
  Binnen het organisatiethema ‘Procesgericht werken’ staat de dienstverlening aan de Friese
  burger centraal. We zien procesgericht werken als één van de hulpmiddelen om nog klant-
  gerichter te werken en om ons werk op alle niveaus continu te verbeteren.

  In 2025 voeren we, onder het motto ‘Leren door te Doen!’, vijftien tot twintig verbetertrajecten
  per jaar uit. Tijdens deze trajecten houden we onze processen tegen het licht. Met als doel
  deze processen als volgt te verbeteren:
  •   Hogere kwaliteit voor de klant en hogere klanttevredenheid.
  •   Effectiviteit, efficiëntie, beheers-, doel- en rechtmatigheid.
  •   Hogere overdraagbaarheid en groter lerend vermogen.
  •   Duidelijkheid over eigenaarschap en verbeterde samenwerking.


                                                                                                36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                                                              Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




                                             interview
                                             Passend personeel vinden én
                                             behouden vraagt tijd, een uitgedachte
                                             strategie en een zorgvuldige aanpak



Werken bij Veiligheidsregio Fryslân is werken in een bijzondere sfeer. “En dat doe ik al acht
jaar met veel plezier”, vertelt afdelingshoofd Personeel & Organisatie Wilma Zoer.
“De openheid, transparantie en collegialiteit in combinatie met de complexiteit, diversiteit en
het maatschappelijk karakter van de organisatie, maken het werken hier gewoon erg leuk.
En zo denk ik er niet alleen over.” Al jarenlang laat het interne medewerkersonderzoek
dezelfde resultaten zien.

Maar, de arbeidsmarkt wordt steeds krapper. Passend personeel vinden is daardoor een steeds
grotere uitdaging. “Daarnaast hebben we te maken met steeds nieuwe veiligheidsissues en
crisistypen binnen een complexer landschap. Ons personeel moet continu mee in die ontwikkelingen
en alert en snel kunnen inspelen op nieuwe situaties. Dat vraagt ook andere competenties.”

Wat betekenen deze ontwikkelingen voor de werving en selectie van VRF?
“We zien dat werving en selectie echt een expertise aan het worden is, dat er niet meer door de
HR-adviseur bijgedaan kan worden. We willen het proces daarom anders inrichten. En dat betekent
het toevoegen van een nieuwe functie aan ons team, iemand die alleen maar bezig is met werven
en selecteren. Passend personeel vinden en behouden voor onze adaptieve organisatie vraagt
namelijk tijd, een uitgedachte strategie en een zorgvuldige aanpak. Met als doel: meer effect op de
arbeidsmarkt.”

“Daarnaast kijken we met onze personeelsplanning nog meer vooruit. Oftewel: wat hebben we nu
aan functies in huis, wie gaan er bijna met pensioen, welke ontwikkelingen staan ons te wachten en
wat hebben we daarvoor in de toekomst nodig?”

VRF werkt hierin ook samen met andere organisaties en opleiders in Fryslân?
“Ja, binnen een Fries netwerk hebben we op regelmatige basis contact met andere organisaties
zoals gemeenten, provincie Fryslân, bibliotheken, Caparis, FUMO en het Wetterskip. Om van elkaar
te leren en best practises uit te wisselen. We hebben namelijk allemaal te maken met dezelfde
maatschappelijke ontwikkelingen die van invloed zijn op onze werving en selectie.”

In de programmabegroting staat het ontwikkelen van een werkgeversvisie. Wat wordt daar
precies mee bedoeld?
“In deze visie komt te staan wat (nieuw) personeel van ons als werkgever mag verwachten, maar
ook wat wij van medewerkers mogen verwachten. Deze werkgeversvisie moet zorgen voor focus en
prioritering: waar zijn we van en wat doen we wel en niet? Daarin kunnen we nog veel scherpere
keuzes maken. We halen hiervoor de komende tijd input op bij het Directieteam (DT) en onze
medewerkers. Doel is: een goede werkgever zijn en blijven.”


                                                                                                 >
                                                                                                 37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>                                                               Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




Kun je concreet een paar voorbeelden noemen van onderwerpen die in deze visie komen
te staan?
“Denk bijvoorbeeld aan een goede onboarding voor al onze nieuwe medewerkers. Hoe kunnen we
ervoor zorgen dat iedereen via dezelfde deur binnenkomt en dezelfde basiskennis heeft? Of denk
aan leren, ontwikkelen, werkgeluk en vitaliteit.”

“Ons plan is onder andere het opzetten van een digitale leeromgeving, gedacht vanuit wat onze
wendbare organisatie nodig heeft. Hierin staat bijvoorbeeld alle basisinformatie, inclusief basis-
trainingen, voor nieuw personeel op een rij. Wat moet onze werknemer minimaal weten voor het
goed doen van zijn of haar werk? Deze digitale leeromgeving biedt daarnaast vervolgtrainingen voor
het opdoen van verdere of andere specifieke kennis. Zodat ons personeel competent is en blijft en
ook de mogelijkheid heeft om te blijven leren en intern door te groeien.”

Het bevorderen van vitaliteit staat apart genoemd in de Programmabegroting. Waarom?
“We vinden niet alleen de juiste mensen op de juiste plek belangrijk, we willen ook vitale mensen
in huis. Met ons gezondheidsbeleid zetten we hierop in. Zo bieden we ieder jaar activiteiten of
voorzieningen aan op het gebied van (mentale) gezondheid. We organiseerden bijvoorbeeld al
vitaliteitsweken, een workshop stress en fysieke testen voor medewerkers. Ook hebben we een
budgetcoach in huis en bieden we onze medewerkers de mogelijkheid om vrijblijvend een eerste
gesprek aan te gaan met een mantelzorgmakelaar.”

Waarin heeft VRF al stappen gezet?
“De arbeidsmarktcommunicatie binnen GGD Fryslân moest dringend anders, omdat vacatures zich
moeilijk lieten invullen. Resultaat is een nieuwe ‘Werken bij-site’. Potentieel nieuw personeel vindt
op deze site nu veel meer algemene informatie. Wat betekent het bijvoorbeeld als je als arts of
verpleegkundige bij de GGD komt werken? We hebben hiervoor natuurlijk nauw samengewerkt met
de collega’s binnen de GGD. Zij weten als geen ander waar het ‘goud in de pot’ binnen de GGD te
vinden is. Ook hebben we de site persoonlijker gemaakt in de vorm van foto’s en filmpjes van
GGD-collega’s. We hopen deze lijn in de toekomst breder door te zetten binnen VRF.”




                                                                                                    38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>                                                               Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




7.4. Onderhoud kapitaalgoederen
   In deze paragraaf vertellen we over het beheerbeleid van de gebouwen die Veiligheidsregio
   Fryslân structureel en tijdelijk bezit of huurt. Het gaat om onderstaande gebouwen:

   •   Hoofdkantoor aan de Harlingertrekweg.
   •   Brandweerkazernes: 66, waarvan 48 in eigendom.
   •   Twee boothuizen: één in eigendom en één huur.
   •   Gehuurde opslagloods die fungeert als tijdelijke opslag van afgeschreven materieel.
   •   45 huurlocaties voor de Jeugdgezondheidszorg van GGD.
   •   Het gehuurde Regionaal Coördinatie Centrum (RCC), dat is ondergebracht bij de
       meldkamer.

Kwaliteitsniveau beheer en onderhoud
  Als grondslag voor het beheer en onderhoud van kapitaalgoederen, passen wij de NEN-2767
  norm toe. De NEN-2767 norm is een breed toegepaste wijze van conditiemeting.
  Hiermee wordt de technische kwaliteit van bouw- en installatiedelen op een objectieve manier
  vastgelegd. Er zijn zes kwaliteitsniveaus: niveau één staat voor ‘uitstekend’ en niveau zes staat
  voor ‘zeer slecht’. De bestuurlijke afspraak bij het beheer en onderhoud is, net als voorgaande
  jaren, kwaliteitsniveau zes. Dit betekent dat wij een ‘redelijke conditie’ nastreven.
  Plaatselijk zichtbare veroudering vinden wij acceptabel, zolang de functievervulling van bouw-
  en installatiedelen niet in gevaar komt. Bij de huurlocaties streven wij ernaar om een vergelijk-
  baar kwaliteitsniveau vast te leggen in de huurovereenkomsten.

   Onderhoudsvoorzieningen
   Op basis van dit uitgangspunt hebben wij onderhoudsvoorzieningen gemaakt. Met een
   onderhoudsvoorziening worden de lasten van groot onderhoud over de jaren geëgaliseerd.
   De toevoeging aan de voorziening (met andere woorden: de jaarlijkse lasten) is het
   gemiddelde bedrag van het groot onderhoud dat we nu redelijkerwijs kunnen voorzien.
   Wettelijk gezien moet de evaluatie van de voorziening eens in de vijf jaar. In de praktijk
   hanteren wij een richtlijn van eens per drie jaar.

   In 2022 lieten wij een nieuwe schouw uitvoeren. De uitkomsten hiervan staan in de herijking
   van de voorziening. De schouw bleek betrouwbaar en biedt een goed handvat voor de
   verwachte onderhoudslasten.

Bouwagenda weer opgestart
   Eerder hebben we grootschalige nieuwbouw- en verbouwplannen uitgesteld, in afwachting
   van besluiten over taakdifferentiatie. Een aantal brandweerposten bevindt zich echter in
   minder goede staat. Daarom startten we in overleg met de bestuurscommissie Veiligheid de
   bouwagenda weer op. Op basis van een nieuwe planning en een financiële doorrekening
   hebben we het toekomstperspectief geschetst voor de uitvoering van deze bouwagenda.

   De financiële lasten zijn, op basis van het prijspeil medio 2021, tot 2040 gedekt in de
   meerjareninvesteringsplanning. In 2021 hebben we een stuurgroep Bouwagenda opgericht.
   Zo borgen we dat de planning, kwaliteit en kosten van de uitvoering van de bouwagenda
   binnen de gestelde kaders blijven. Binnen deze groep werken verschillende specialisaties
   samen zodat we eventuele verassingen tijdig onderkennen en gepast kunnen ingrijpen.




                                                                                                 39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>                                                              Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




7.5. Verbonden partijen
Definitie Verbonden Partij
   Een Verbonden Partij (VP) is een privaat- of publiekrechtelijke organisatie waarin de VRF
   een financieel én een bestuurlijk belang heeft. Er is sprake van een financieel belang als de
   VRF aansprakelijk is bij het niet nakomen van de verplichtingen door de rechtspersoon. Er is
   sprake van een bestuurlijk belang als de VRF vertegenwoordigd is in het bestuur of daarin
   zeggenschap kan uitoefenen. Gelet op deze kwalificaties van belang kent de VRF geen
   verbonden partijen. Hieronder wordt Stichting BON uitgelicht. Met deze partij heeft VRF
   namelijk een nauwe betrokkenheid.

Stichting BON
    De bestuurlijke deelname, samen met de veiligheidsregio’s Groningen en Drenthe, in de
    Stichting Brandweeropleidingen Noord (BON) benadert de definitie van een Verbonden Partij.
    Er is echter volgens de statuten geen sprake van een financieel belang in de stichting.
    De stichting is aandeelhouder in de BON B.V. De BON B.V. heeft een 100%-deelneming in
    Oefencentrum Noord B.V. en Brandweeropleidingen Noord B.V. Stichting BON factureert de
    afgenomen dienstverlening (opleiden of oefenen). Stichting BON is daarom formeel geen
    Verbonden Partij.




                                                                                                   40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>8. Financiële begroting
8.1. Overzicht van baten en lasten
                                  Primitieve begroting 2025
 								                                        Lasten		         Baten		         Saldo
 Programma Gezondheid			
 Pijler 1                                    16.866.357           55.050    16.811.307
 Pijler 2                                    12.953.837        3.621.197     9.332.640		
 Pijler 3                                     1.886.226        1.110.109       776.117		
 Pijler 4                                     2.057.144        2.057.144              -
 Toegerekende organisatiekosten               7.521.951           53.142     7.468.809
 Bijdrage programma Gezondheid		                              34.320.958    -34.320.958
 Reservemutaties Gezondheid                     102.000          169.916        -67.916
 Totaal programma GGD                       41.387.515        41.387.515              - 		


 Programma Crisisbeheersing			
 Producten Crisisbeheersing                   7.446.831          227.178     7.219.653
 Toegerekende organisatiekosten               1.133.177            8.006     1.125.171
 BDUR		                                                        4.408.683     -4.408.683
 Bijdrage programma Crisis		                                   3.936.141     -3.936.141
 Reservemutaties Crisis                                -               -              -
 Totaal programma Crisis                      8.580.008        8.580.008              -
 			
 Programma Brandweer			
 Producten Brandweer                         47.168.476        1.081.629    46.086.847
 Toegerekende organisatiekosten              10.882.407           76.884    10.805.523
 BDUR		                                                        5.600.746     -5.600.746
 Bijdrage programma Brandweer		                               50.879.529    -50.879.529
 Reservemutaties Brandweer                             -         412.095      -412.095
 Totaal programma Brandweer                 58.050.883        58.050.883              -
 			
 Eindtotaal                                108.018.406     108.018.406                -




                                                                                          41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>                                                     Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




Overzicht baten en lasten art. 27 BBV
					                                      Lasten           Baten               Saldo
Programma Gezondheid                    33.450.220     41.164.458          7.714.238
Programma Crisisbeheersing               6.916.516       8.572.002         1.655.486
Programma Brandweer                     44.541.062     57.561.904         13.020.842
Algemene dekkingsmiddelen                        -                -                  -
Overhead		                              22.363.363        138.031        -22.225.332
Heffing vpb                                      -                -                  -
Onvoorzien                                645.245                 -          -645.245

Saldo van baten en lasten           107.916.406      107.436.395            -480.011

Toevoegingen en onttrekkingen
aan de reserves per programma             102.000         582.011            480.011

Resultaat		                         108.018.406      108.018.406                     -




                                                                                         42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Meerjarenperspectief 1/2

                                                Jaarrekening 2023                      Primitieve begroting 2024                          Begroting 2025
		                                        Lasten         Baten           Saldo         Lasten        Baten         Saldo         Lasten          Baten          Saldo
Programma Gezondheid											
         Pijler 1    20.915.494 4.745.157 16.170.337 16.288.349    52.032 16.236.317 16.866.357    55.050 16.811.307		
Pijler 2             13.537.400 6.322.026  7.215.374 12.471.276 3.431.933  9.039.343 12.953.837 3.621.197  9.332.640		
Pijler 3              8.632.563 7.909.847    722.716  1.742.098 1.050.702    691.396  1.886.226 1.110.109    776.117
Pijler 4                                2.008.745     1.823.179        185.566      1.944.371     1.944.371             -     2.057.144       2.057.144              -
Toegerekende organisatiekosten          6.616.241       313.301      6.302.940      7.063.368        83.681    6.979.687      7.521.951          53.142     7.468.809
Bijdrage programma Gezondheid                        28.352.576     -28.352.576             -    32.500.228   -32.500.228   		 34.320.958                  -34.320.958
Reservemutaties Gezondheid                570.838     2.985.146      -2.414.308       102.000       548.515     -446.515        102.000         169.916        -67.916
Totaal programma GGD                  52.281.282     52.451.233       -169.951     39.611.462    39.611.462             -   41.387.515       41.387.515              -
                                      		                                                                                    		
Programma Crisisbeheersing            		                                          		                                        		
Producten Crisisbeheersing             32.378.149    26.809.365      5.568.784      7.170.600       217.347    6.953.253      7.446.831         227.178     7.219.653
Toegerekende organisatiekosten          1.288.023        47.199      1.240.825      1.355.383        12.606    1.342.776      1.133.177           8.006     1.125.171
BDUR                                  		              4.760.109      -4.760.109             -     4.768.687    -4.768.687   		                4.408.683     -4.408.683
Bijdrage programma Crisisbeheersing                   2.794.979      -2.794.979             -     3.519.281    -3.519.281   		                3.936.141     -3.936.141
Reservemutaties Crisisbeheersing          923.679       318.839        604.841              -         8.062        -8.062             -               -              -
Totaal programma Crisisbeheersing     34.589.852     34.730.490       -140.638      8.525.983     8.525.983             -    8.580.008        8.580.008              -
                                      		                                          		                                        		
Programma Brandweer                   		                                          		
Producten Brandweer                    38.954.626     1.280.561     37.674.065     44.072.905     1.018.371   43.054.534     47.168.476       1.081.629    46.086.847
Toegerekende organisatiekosten          9.572.068       453.270      9.118.799     10.218.950       121.065   10.097.885     10.882.407          76.884    10.805.523
BDUR                                                  5.248.501      -5.248.501             -     4.677.064    -4.677.064                     5.600.746     -5.600.746
Bijdrage programma Brandweer                         42.384.576     -42.384.576             -    47.772.932   -47.772.932                    50.879.529    -50.879.529
Reservemutaties Brandweer               3.098.389     2.510.064        588.324              -       702.423     -702.423              -         412.095      -412.095
Totaal programma Brandweer            51.625.083     51.876.972       -251.889     54.291.855    54.291.855             -   58.050.883       58.050.883              -
                                      				
                                         			                                                                                				

 Eindtotaal                           138.496.216   139.058.695       -562.479    102.429.300   102.429.300             -   108.018.406     108.018.406              -
                                                                                                                            		
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Meerjarenperspectief 2/2

                                                Begroting 2026                                Begroting 2027                               Begroting 2028
                                           Lasten        Baten          Saldo        Lasten           Baten      Saldo            Lasten           Baten         Saldo
Programma Gezondheid												
Pijler 1             17.626.136    60.287 17.565.849 18.301.468    62.750 18.238.718   19.002.626    65.315 18.937.311
Pijler 2             13.538.698 3.965.690  9.573.008 14.059.162 4.127.704  9.931.458		 14.599.604 4.296.425 10.303.179
Pijler 3              1.971.633 1.215.716    755.917  2.047.748 1.265.383    782.365    2.126.798 1.317.106    809.692
Pijler 4                                2.155.887     2.155.887             -     2.246.434        2.246.434             -     2.340.785        2.340.785             -
Toegerekende organisatiekosten          7.817.400        54.418    7.762.983      8.101.450          55.670     8.045.780      8.388.204          56.950     8.331.254
Bijdrage programma Gezondheid                        35.759.756   -35.759.756   		                37.100.322   -37.100.322                     38.483.436   -38.483.436
Reservemutaties Gezondheid                102.000             -      102.000        102.000                -      102.000        102.000                -      102.000
Totaal programma GGD                   43.211.754    43.211.754             -    44.858.262      44.858.262              -    46.560.017      46.560.017              -
                                      		                                        			                                          		
Programma Crisisbeheersing            		                                        			                                          		
Producten Crisisbeheersing              7.760.669       236.299    7.524.370      8.051.816         244.777     7.807.038      8.352.781         253.579     8.099.202
Toegerekende organisatiekosten          1.177.686         8.198    1.169.488      1.220.478            8.387    1.212.092      1.263.677            8.579    1.255.098
BDUR                                                  4.408.683    -4.408.683                      4.408.683    -4.408.683   		                 4.408.683    -4.408.683
Bijdrage programma Crisisbeheersing                   4.285.175    -4.285.175                      4.610.447    -4.610.447                      4.945.617    -4.945.617
Reservemutaties Crisisbeheersing                -             -             -             -                -             -             -                -             -
Totaal programma Crisisbeheersing       8.938.355     8.938.355             -     9.272.294       9.272.294              -     9.616.458       9.616.458              -
                                      		                                        			                                          		
Programma Brandweer                   		                                                                                     		
Producten Brandweer                    48.550.806     1.105.563   47.445.243     50.253.071        1.196.341   49.056.730     51.887.982        1.244.761   50.643.221
Toegerekende organisatiekosten         11.309.849        78.729   11.231.120     11.720.799          80.540    11.640.259     12.135.661          82.393    12.053.269
BDUR                                                  5.600.746    -5.600.746                      5.600.746    -5.600.746                      5.600.746    -5.600.746
Bijdrage programma Brandweer                         52.985.617   -52.985.617                     55.076.243   -55.076.243                     57.095.743   -57.095.743
Reservemutaties Brandweer                       -        90.000       -90.000             -          20.000        -20.000             -                -             -
Totaal programma Brandweer             59.860.655    59.860.655             -    61.973.870      61.973.870              -    64.023.643      64.023.643              -
                                      		                                        			                                          		
 Eindtotaal                           112.010.764   112.010.764             -   116.104.426     116.104.426              -   120.200.118     120.200.118              -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>                                                                       Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




Toelichting:

De mutatie van het nadelig saldo per programma ten opzichte van 2024 is als volgt:

Analyse mutatie gemeentelijke bijdrage per programma
Omschrijving                                  Gezondheid       Brandweer           Crisis   Organisatie           Totaal
Indexatie loonkosten                             2.918.635      3.298.093        755.956      1.537.259     8.509.942
Indexatie materiële kosten                         104.934        597.826         30.554        188.580        921.894
Dekkingsplan                                                      369.228                       		             369.228
Rijksvaccinatieprogramma                           146.000				                                                 146.000
Terugstorten begrote storting
egalisatiereserve                                   -62.018      -847.666       -106.287        624.955        -391.016

Doorlichting begroting                                        			                               451.691        451.691
Rente		                                                           346.162		                      54.656        400.818
Totaal                                          3.107.551       3.763.643       680.222      2.857.140 10.408.557
Verdeling organisatie                            1.099.999      1.591.427        165.714                    2.857.140
Incl. organisatie                               4.207.550       5.355.070       845.937		 10.408.557




         8.2. Financiële positie
         Arbeidsverplichtingen
            Conform het besluit ‘Begroting en Verantwoording’ is het niet toegestaan voorzieningen op te
            nemen voor jaarlijks terugkerende verplichtingen met een vergelijkbaar volume. Dit gaat vooral om
            verplichtingen rondom vakantiegeld en het opgebouwde saldo vakantiedagen. Deze lasten zijn
            structureel gedekt in de begroting.

         Investeringskredieten
            Als onderdeel van de begroting is het meerjareninvesteringsplan vastgesteld. De geplande
            investeringen zijn aan te merken als investeringen met economisch nut en worden geactiveerd
            conform de regels die zijn vastgesteld in de financiële verordening. De effecten hiervan zijn in de
            kapitaallasten van de programma’s verwerkt. De vast te stellen kredieten zijn opgenomen in
            bijlage 2 bij deze begroting.




                                                                                                          45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>                                                                Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




Reserves
   Het geraamde verloop van de reserves in 2025 is als volgt:


                                              1-1-2025      Stortingen Onttrekkingen 31-12-2025
 Algemene reserve
 Egalisatiereserve                            3.379.700			                                   3.379.700
		                                            3.379.700               -                  -   3.379.700


 Bestemmingsreserves				
 Gezondheidsmonitor                             284.113        102.000          60.000         326.113
 FLO                                            806.781			                                     806.781
 Uitwerkingskader Meldkamer                     500.000			                                     500.000
 Tweede loopbaanbeleid                          211.761		                       74.595         137.166
 In te halen werkzaamheden                      918.561		                      247.500         671.061
 Gezonde leefomgeving                            43.042		                       43.042               -
 Publieke Gezondheidszorg Asielzoekers           66.874		                       66.874               -
 Wabo                                           200.000		                       90.000         110.000

 		                                           3.031.132        102.000         582.011       2.551.121


 Totaal eigen vermogen                       6.410.832        102.000          582.011       5.930.821




      Bij de jaarrekening 2023 is in de resultaatbestemming voorgesteld om de bestemmingsreserves
      FLO (€ 800.000), in te halen werkzaamheden onderdelen Wnra (€ 100.000) en Omgevingswet
      (€ 135.000) in te zetten voor de fuwa en de bestemming per 01.01.2024 te wijzigen.
      In afwachting van het bestuursbesluit is dit nog niet verwerkt in bovenstaand verloopoverzicht.




                                                                                                   46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>                                                             Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




Voorzieningen
   Het geraamde verloop in de voorzieningen in 2025 is als volgt:

		
                                           1-1-2025      Stortingen Onttrekkingen 31-12-2025
 Verplichtingen, verliezen, risico's				
 Verplichtingen, verliezen, risico's				
 Voorziening opgebouwde spaaruren           115.376 			                                   115.376
 FLO                                       7.427.888        177.976         670.525     6.935.339
 Voorziening spaaruren IKB                  871.828          97.543 		                    969.371
                                           8.415.092        275.519         670.525     8.020.086
				
 Egalisatie van lasten				
 Groot onderhoud Harlingertrekweg           333.930          67.713         157.364       244.279
 Groot onderhoud
 brandweerkazernes                         1.912.184        531.571         373.430     2.070.325
                                           2.246.114        599.284         530.794     2.314.604
				
 Totaal voorzieningen                    10.661.205        874.803        1.201.319 10.334.689




 Geprognosticeerde balans 2025


 		                        1-1-2025 31-12-2025		                            1-1-2025   31-12-2025
 Materiële vaste activa      78.416      86.400     Eigen vermogen             6.973        6.493
 Vorderingen                 15.650      15.650     Voorzieningen            10.661        10.335
 Liquide middelen               469         469     Langlopende schulden     67.492        67.438
 Overlopende activa           5.997       5.997     Kortlopende schulden     10.081        10.081
 				                                               Overlopende passiva        5.325       14.169

 		                        100.532     108.516 		                           100.532      108.516


 In de voorspelde balans is rekening gehouden met de geplande investeringen voor 2024 en 2025
 en een stabiel werkkapitaal. Ook hebben we de geplande mutaties in reserves en voorzieningen,
 zoals in de eerdere paragrafen genoemd, verwerkt. De behoefte aan langlopende financiering
 is bepaald op basis van het meerjareninvesteringsplan en de vastgelegde financieringsstructuur.
 De rentelast voor deze financiering hebben we gedekt in de begroting 2025.
 Bovenstaande balans is de basis voor de berekende financiële kengetallen in de paragraaf
 'Weerstandsvermogen en risicobeheersing'.




                                                                                               47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>                                                     Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




Bijlage 1.
Bijdrage per gemeente 2025-2028
			                          2025		          2026			             2027		           2028
Achtkarspelen       €    3.579.429   €   3.736.311    €     3.887.395    €   4.037.996
Ameland             €     973.298    €   1.014.775    €     1.055.314    €   1.095.109
Dantumadiel         €    2.377.935   €   2.482.310    €     2.582.750    €   2.682.949
De Fryske Marren    €    7.099.039   €   7.408.994    €     7.708.091    €   8.005.614
Harlingen           €    2.100.220   €   2.192.169    €     2.280.770    €   2.369.035
Heerenveen          €    6.770.404   €   7.066.645    €     7.352.188    €   7.636.559
Leeuwarden          €   18.119.068   € 18.908.431     €   19.671.023     € 20.428.694
Noardeast-Fryslân   €    6.037.589   €   6.301.692    €     6.556.295    €   6.809.815
Ooststellingwerf    €    3.432.687   €   3.582.779    €     3.727.504    €   3.871.580
Opsterland          €    3.834.309   €   4.002.332    €     4.164.159    €   4.325.454
Schiermonnikoog     €     280.459    €     292.372    €       304.036    €     315.465
Smallingerland      €    7.271.949   €   7.590.333    €     7.897.118    €   8.202.748
Súdwest-Fryslân     €   12.161.758   € 12.693.319     €   13.205.977     € 13.716.229
Terschelling        €     995.814    €   1.038.560    €     1.080.179    €   1.121.198
Tytsjerksteradiel   €    4.260.130   €   4.446.508    €     4.626.168    €   4.805.077
Vlieland            €     292.268    €     304.766    €       316.959    €     328.951
Waadhoeke           €    6.279.979   €   6.554.397    €     6.819.088    €   7.082.504
Weststellingwerf    €    3.270.292   €   3.413.856    €     3.551.998    €   3.689.820
		                  €   3.579.429    €   3.736.311    €    3.887.395     €   4.037.996




                                                                                       48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>                                                         Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




2025
Bijdrage 2025           Gezondheid        Crisisbeheer         Brandweer              Totaal
Achtkarspelen       €     1.464.785   €       167.991     €      1.946.653    €    3.579.429
Ameland             €      199.822    €        22.917     €        750.560    €      973.298
Dantumadiel         €      998.795    €       114.548     €      1.264.592    €    2.377.935
De Fryske Marren    €     2.705.500   €       310.284     €      4.083.256    €    7.099.039
Harlingen           €      842.373    €        96.609     €      1.161.239    €    2.100.220
Heerenveen          €     2.687.027   €       308.165     €      3.775.212    €    6.770.404
Leeuwarden          €     6.612.479   €       758.360     €     10.748.229    € 18.119.068
Noardeast-Fryslân   €     2.383.912   €       273.402     €      3.380.274    €    6.037.589
Ooststellingwerf    €     1.344.476   €       154.193     €      1.934.018    €    3.432.687
Opsterland          €     1.563.916   €       179.360     €      2.091.034    €    3.834.309
Schiermonnikoog     €       51.100    €         5.860     €        223.498    €      280.459
Smallingerland      €     2.919.163   €       334.788     €      4.017.998    €    7.271.949
Súdwest-Fryslân     €     4.729.265   €       542.382     €      6.890.111    € 12.161.758
Terschelling        €      256.438    €        29.410     €        709.967    €      995.814
Tytsjerksteradiel   €     1.686.410   €       193.408     €      2.380.312    €    4.260.130
Vlieland            €       67.180    €         7.705     €        217.384    €      292.268
Waadhoeke           €     2.431.058   €       278.809     €      3.570.113    €    6.279.979
Weststellingwerf    €     1.377.259   €       157.953     €      1.735.080    €    3.270.292
                    €     1.464.785   €       167.991     €     1.946.653     €   3.579.429
                        				




                                                                                           49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>                                                      Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




2026
Bijdrage 2026           Gezondheid    Crisisbeheer          Brandweer              Totaal
Achtkarspelen       €     1.526.192   €     182.887    €      2.027.232    €    3.736.311
Ameland             €       208.198   €      24.949    €        781.628    €    1.014.775
Dantumadiel         €     1.040.667   €     124.706    €      1.316.938    €    2.482.310
De Fryske Marren    €     2.818.920   €     337.798    €      4.252.276    €    7.408.994
Harlingen           €       877.686   €     105.175    €      1.209.307    €    2.192.169
Heerenveen          €     2.799.672   €     335.491    €      3.931.482    €    7.066.645
Leeuwarden          €     6.889.686   €     825.607    €     11.193.137    € 18.908.431
Noardeast-Fryslân   €     2.483.850   €     297.646    €      3.520.196    €    6.301.692
Ooststellingwerf    €     1.400.839   €     167.866    €      2.014.074    €    3.582.779
Opsterland          €     1.629.478   €     195.264    €      2.177.590    €    4.002.332
Schiermonnikoog     €        53.242   €       6.380    €        232.750    €      292.372
Smallingerland      €     3.041.540   €     364.475    €      4.184.318    €    7.590.333
Súdwest-Fryslân     €     4.927.525   €     590.477    €      7.175.318    € 12.693.319
Terschelling        €       267.188   €      32.018    €        739.355    €    1.038.560
Tytsjerksteradiel   €     1.757.108   €     210.558    €      2.478.842    €    4.446.508
Vlieland            €        69.996   €       8.388    €        226.382    €      304.766
Waadhoeke           €     2.532.972   €     303.532    €      3.717.893    €    6.554.397
Weststellingwerf    €     1.434.997   €     171.959    €      1.806.901    €    3.413.856
                    €   35.759.756    €   4.285.175    €    52.985.617     € 93.030.549




                                                                                        50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>                                                         Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




2027
Bijdrage 2027           Gezondheid        Crisisbeheer         Brandweer              Totaal
Achtkarspelen       €     1.583.406   €       196.769     €      2.107.219    €    3.887.395
Ameland             €      216.003    €        26.843     €        812.468    €    1.055.314
Dantumadiel         €     1.079.679   €       134.171     €      1.368.900    €    2.582.750
De Fryske Marren    €     2.924.596   €       363.439     €      4.420.056    €    7.708.091
Harlingen           €      910.589    €       113.159     €      1.257.022    €    2.280.770
Heerenveen          €     2.904.626   €       360.957     €      4.086.604    €    7.352.188
Leeuwarden          €     7.147.968   €       888.276     €     11.634.779    € 19.671.023
Noardeast-Fryslân   €     2.576.965   €       320.239     €      3.659.091    €    6.556.295
Ooststellingwerf    €     1.453.354   €       180.608     €      2.093.542    €    3.727.504
Opsterland          €     1.690.564   €       210.086     €      2.263.510    €    4.164.159
Schiermonnikoog     €       55.238    €         6.864     €        241.933    €      304.036
Smallingerland      €     3.155.562   €       392.141     €      4.349.416    €    7.897.118
Súdwest-Fryslân     €     5.112.248   €       635.298     €      7.458.431    € 13.205.977
Terschelling        €      277.204    €        34.448     €        768.527    €    1.080.179
Tytsjerksteradiel   €     1.822.978   €       226.541     €      2.576.648    €    4.626.168
Vlieland            €       72.620    €         9.024     €        235.314    €      316.959
Waadhoeke           €     2.627.928   €       326.572     €      3.864.588    €    6.819.088
Weststellingwerf    €     1.488.792   €       185.012     €      1.878.195    €    3.551.998
                    €   37.100.322    €     4.610.447     €    55.076.243     € 96.787.011




                                                                                           51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>                                                         Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




2028
Bijdrage 2028           Gezondheid        Crisisbeheer         Brandweer              Totaal
Achtkarspelen       €     1.642.436   €       211.074     €      2.184.486    €    4.037.996
Ameland             €      224.056    €        28.794     €        842.259    €    1.095.109
Dantumadiel         €     1.119.930   €       143.925     €      1.419.094    €    2.682.949
De Fryske Marren    €     3.033.626   €       389.860     €      4.582.128    €    8.005.614
Harlingen           €      944.536    €       121.385     €      1.303.114    €    2.369.035
Heerenveen          €     3.012.912   €       387.198     €      4.236.449    €    7.636.559
Leeuwarden          €     7.414.447   €       952.852     €     12.061.396    € 20.428.694
Noardeast-Fryslân   €     2.673.035   €       343.519     €      3.793.260    €    6.809.815
Ooststellingwerf    €     1.507.535   €       193.738     €      2.170.307    €    3.871.580
Opsterland          €     1.753.589   €       225.359     €      2.346.507    €    4.325.454
Schiermonnikoog     €       57.298    €         7.363     €        250.804    €      315.465
Smallingerland      €     3.273.202   €       420.649     €      4.508.898    €    8.202.748
Súdwest-Fryslân     €     5.302.835   €       681.483     €      7.731.911    € 13.716.229
Terschelling        €      287.539    €        36.952     €        796.707    €    1.121.198
Tytsjerksteradiel   €     1.890.940   €       243.010     €      2.671.127    €    4.805.077
Vlieland            €       75.327    €         9.681     €        243.943    €      328.951
Waadhoeke           €     2.725.899   €       350.313     €      4.006.292    €    7.082.504
Weststellingwerf    €     1.544.295   €       198.462     €      1.947.063    €    3.689.820
                    €   38.483.436    €     4.945.617     €    57.095.743     € 100.524.796




                                                                                           52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>                                                           Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




Bijlage 2.
Investeringskredieten 2025
 Investeringskredieten                      Krediet 2025

 Kantoormeubilair                                229.408

 Mobiele telefoons, tablets, iPads               144.889

 Systeem soft- en hardware                       144.889

 Werkplekautomatisering vanaf 2018               392.409

 Overige kantoorinventaris                        28.978

 Installaties met digitale componenten            78.994

 Werktuigbouwkundige installaties > 30 kW        121.493

 Renovatie, restauratie en verbouwing
 van bedrijfsgebouwen                            530.000

 Organisatie                                  1.671.061

 Inrichting GGD                                  100.000

 Visuskaarten JGZ                                 35.000

 GGD                                            135.000

 Ademlucht                                        24.410

 Dienstvoertuigen                                457.266

 Gebouwen                                      4.389.235

 Grond                                           291.328

 Hulpverleningsvoertuigen                         93.165

 Installaties                                  3.261.195

 Mobiele telefonie, tablets en iPads             114.841

 Overige (kantoor)inventaris                     280.506

 Overige brandweerinventaris                   1.016.506

 Persoonlijke beschermingsmiddelen               443.170

 Personeel Materieelvoer- en vaartuigen           51.241

 Renovatie en verbouwing                         221.401

 Tankautospuiten                               4.560.674

 Brandweer                                   15.204.938

 Totaal investeringskredieten                17.010.999




                                                                                             53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>                                                         Programmabegroting 2025 • Veiligheidsregio Fryslân




 Investeringskredieten Brandweer 2025-2028
Categorie                                     2025        2026             2027            2028
Ademlucht                                    24.410   1.278.281       1.096.061         382.148
Alarmeringsmiddelen			                                                1.553.287
Dienstvoertuigen                            457.266     278.761         461.808         341.031
Gebouwen                                  4.389.235
Grond                                       291.328
Hulpverleningsvoertuigen                     93.165		                    76.332         233.575
Installaties                              3.261.195
Mobiele telefonie, tablets en iPads         114.841      86.848          88.585         108.894
Overige (kantoor)inventaris                 280.506
Overige brandweerinventaris               1.016.506     349.783         258.522         302.626
Overige brandweervoertuigen		                           299.755         271.997         183.214
Persoonlijke beschermingsmiddelen           443.170     468.581         777.406         584.799
Personeel Materieelvoer- en vaartuigen       51.241     452.057		                       151.109
Redvoertuigen				                                                                       908.346
Renovatie en verbouwing                     221.401
Tankautospuiten                           4.560.674   3.055.536       4.441.751       1.274.856
Werkplekautomatisering			33.319
Totaal                                   15.204.938   6.269.602       9.059.068       4.470.598




                                                                                           54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>