<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>






































Titel van extern rapport


 

  

 

 

 

Jaarstukken | 20 15 

 

 

 

 

 

 
GGD Drenthe | maart 2016  

Mien Ruysweg 1 

9408 KA  Assen 

T. (0592) 306 300 

E. info@ggddrenthe.nl 

I. www.ggddrenthe.nl 

  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016

mailto:info@ggddrenthe.nl


 

2 
 

 

Inhoud 
 

Inhoud  2 
 

Inleiding  3 
 

1 JAARVERSLAG 2015 5 
 
1.1 Programma’s 5 
1.1.1 Beschermen 5 
1.1.2 Programma Bevorderen 16 
1.1.3 Programma Bewaken 18 
1.1.4 Programma Jeugd 19 
1.1.5 Programma Additioneel 23 
 
1.2 Paragrafen 37 
1.2.1 Paragraaf Bedrijfsvoering 37 
1.2.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing 43 
1.2.3 Paragraaf Financiering 47 
 
 

2 JAARREKENING 2015 49 
 
2.1 Overzicht van baten en lasten 49 
2.2 Balans per 31 december 2015 51 
2.3 Overzicht reserves ultimo 2015 59 
2.4 Overzicht Incidentele Baten en Lasten 60 
2.5 Jaarverantwoording Veilig Thuis Drenthe 61 
2.6 Nota Reserves en Voorzieningen 2016 - 2019 62 
 

Bijlage:  Verklarende woordenlijst 69 
  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

3 
 

 

Inleiding 

In 2015 stonden gemeenten voor de uitvoering van een groot aantal nieuwe maatschappelijke taken. 
Het gevolg hiervan was een transformerende maatschappelijke omgeving waarbinnen GGD Drenthe 
haar taken uitvoerde. Deze veranderingen hadden de meeste impact op de uitvoering van de 
jeugdgezondheidszorg, openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGz) en Veilig Thuis Drenthe. Ook 
werpt het een nieuw licht op onze overige dienstverlening. Publieke gezondheid is integraal 
onderdeel van gemeentelijk beleid. We kijken dan ook met voldoening terug op een intensief jaar 
waarin een deel van onze inzet gericht was op het vormgeven van de verbinding met lokale 
behoeften. Daarbij hielden we onze ‘winkel’ open en voerden met zorg onze publieke 
gezondheidstaken voor heel Drenthe uit.  
 
Drenthe in verandering 
De jeugdgezondheidszorg en OGGz sloten op verschillende manieren aan op de jeugd- en sociale 
teams en ketenpartners. Met als doel zich te verbinden in de keten voor een sluitende aanpak en 
daarmee zo optimaal mogelijk in te spelen op lokale en regionale behoeften. Het vroeg extra 
investeringen in de vele samenwerkingsverbanden waar onze deelname gewenst of noodzakelijk 
was.  
Het jaar 2015 was voor Veilig Thuis Drenthe (VTD) de start. Het advies en meldpunt 
kindermishandeling en het steunpunt huiselijk geweld zijn vanaf 2015 samengevoegd en onder 
verantwoordelijkheid van GGD Drenthe gebracht. Al bij de start was duidelijk dat het begrote budget 
niet toereikend was om alle wettelijke taken uit te voeren en daarmee zijn er keuzes gemaakt. 
Tevens bleek in de eerste helft van 2015 het aantal meldingen en uit te voeren onderzoeken fors toe 
te nemen. Daarnaast moesten VTD, het lokale veld en gerelateerde ketenpartners zich opnieuw tot 
elkaar gaan verhouden. Zowel door de organisatie als door het bestuur is getracht om voorgaande 
ontwikkelingen zo goed mogelijk op te vangen. Mede door een incidentele financiële impuls. In 
augustus heeft de Inspectie aangegeven dat VTD al haar wettelijke taken moet gaan uitvoeren en 
zich dient te houden aan de termijnen die behoren bij de afhandeling van de meldingen en 
onderzoeken. Op basis van een verbeterplan wordt met vereende krachten gewerkt aan de 
uitvoering van de Veilig Thuis-taken, aan de verbindingen met het lokale veld en aan de overige 
noodzakelijke verbeteringen. De haalbaarheid is voor een deel afhankelijk van de beschikbaarheid 
van voldoende budget.  
 
Om onze rol te verstevigen zijn we in 2015 gestart met de implementatie van het organisatie 
ontwikkeltraject GGD DRIVE (Drenthe in Verandering). Met als doel om ons presterend vermogen te 
verhogen en in te spelen op de hernieuwde wensen en behoeften van de gemeenten. We willen dit 
realiseren door de GGD-er en de teams meer verantwoordelijkheid te geven over de organisatie van 
het eigen werk zodat er ruimte ontstaat om vooral oplossingen te brengen. 
 
Fundament van GGD Drenthe: de basistaken 
GGD-ers gaven in 2015 wederom met kwaliteit, verve en deskundigheid uitvoering aan taken binnen 
onze programma’s Beschermen, Bevorderen en Bewaken. Het betreft de medische milieukunde, 
infectieziektebestrijding, technische hygiënezorg, seksuele gezondheid, tuberculosebestrijding, 
forensische geneeskunde, vaccinaties en de asielzoekerszorg.  
  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

4 
 

 
 
Het algemeen bestuur stelde voor de uitvoering van inspecties kinderopvang voor de jaren 2015 en 
2016 extra formatie beschikbaar. Met deze maatregel zijn we in 2015 in staat gebleken de toename 
van het aantal inspecties op te vangen. Daarmee voldoen alle Drentse gemeenten aan de eisen die 
de wet stelt aan toezicht en handhaving binnen de kinderopvang.  
 
Toename asielzoekers en vluchtelingen 
Nederland en daarmee Drenthe kreeg in 2015 te maken met een sterke toename van het aantal 
asielzoekers en vluchtelingen. De taken die wij uitvoerden om de gezondheid van deze groepen en 
van de Drentse bevolking te beschermen, te bevorderen en te bewaken namen hiermee toe. In 
opdracht van het Centraal orgaan opvang asielzoekers, richtten onze activiteiten zich vooral op de 
coördinatie van de zorgketen, gezondheidsvoorlichting en de bestrijding van infectieziekten en 
tuberculose. We zagen dat de locatie Veenhuizen de status van centrale opvanglocatie (COL) kreeg. 
Dit betekende dat we zeven dagen per week op TBC zijn gaan screenen. Het gevolg hiervan is een 
explosieve toename van het aantal röntgen thoraxfoto’s.  
  
Bezuinigingen en kerntakendiscussie 
In 2015 onderzochten we welke mogelijkheden er zijn om verdergaand te bezuinigen. Onderdeel 
hiervan was een kerntakendiscussie gericht op de wettelijke basistaken van GGD Drenthe. Het 
algemeen bestuur stemde met de bezuinigingsvoorstellen in. Vanaf 2016 bezuinigen we € 400.000 en 
vanaf 2017 structureel € 500.000 per jaar. Hierdoor zijn we in staat om redelijk beheersbare 
kostenstijgingen binnen de eigen begroting op te vangen. De meeste bezuinigingen behalen we op 
de bedrijfsvoering. 

 
Financieel 
Het jaar 2015 is afgesloten met een positief resultaat van € 424.000, zijnde 1,9% van onze 
begrotingsomvang ad. € 22 miljoen. Binnen het primaire proces werden er extra kosten gemaakt bij 
gezondheidsbevordering en voor de stijging in de meldingen en onderzoeken bij Veilig Thuis Drenthe. 
Voordelen werden behaald bij de programma’s Beschermen en Jeugd door een aantal incidentele 
inkomsten, niet ingevulde vacatureruimte en lagere kapitaallasten. Het voordeel in de 
bedrijfsvoering is met name behaald doordat er is geanticipeerd op de bezuinigingstaakstelling 2016 
en verder. In de desbetreffende programma’s worden de afwijkingen nader toegelicht. 
 
 
Met vriendelijke groet, 
 
 
 
C.M. Eeken 
Directeur Publieke Gezondheid 
  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

5 
 

 

1 Jaarverslag 2015 

1.1 Programma’s 

1.1.1 Beschermen 

 

1. Infectieziektebestrijding 
GGD Drenthe houdt zich bezig met het voorkomen van infectieziekten en het terugdringen van de 
verspreiding van infectieziekten. We hebben ons in 2015 voornamelijk gericht op de afhandeling van 
meldingen, de bron- en contactopsporing en voorlichtingsactiviteiten voor diverse groepen. 
 
Samenwerking Noord-Nederland 
Ook dit jaar hebben we op Noord-Nederlands niveau collegiaal samengewerkt. Met het oog op onze 
formatie1 en het toewerken naar een toekomstbestendig infectieziektebestrijding (IZB) blijven we 
investeren in de samenwerking met de teams IZB van GGD Groningen en GGD Fryslân.  
 

 Realisatie Begroot 

2015 2013 2014 2015 

Aantal aangiften meldingsplichtige ziekten (art.26) 84 97 97 75 

% Meldingen infectieziekten op tijd gemeld aan RIVM 99% 99% 100% 100% 

Totaal aantal meldingen infectieziekten 1.150 1.254 1.192 1.200 

Aantal Openbare gezondheidszorg-diagnostiek  46 22 39 30 

Aantal besmettingen met hepatitis A per 10.000 inwoners 0 0,02 0,06 0,04 

 Tabel 1 infectieziektebestrijding 

Samen werken met en aan IZB! 
Ook in 2015 zijn we met onze ketenpartners, zoals huisartsen, zorginstellingen, ziekenhuizen en 
gezondheidscentra voor asielzoekers in gesprek geweest. Hierdoor kunnen we goed aansluiten bij 
hun informatiebehoefte. We gaven voorlichting en ondersteunden zo nodig bij de te nemen 
maatregelen. We hielden ons bezig met onderwerpen als MRSA (ziekenhuisbacterie), tetanus, 
kinderziekten en infectieziekteproblematiek bij asielzoekers.  
In samenwerking met GGD Groningen organiseerden we een symposium voor ketenpartners over 
Bijzonder Resistente Micro-Organismen (BRMO)/MRSA. 
 
Advies en voorlichting 
In 2015 ontwikkelden we een toolkit die zorginstellingen ondersteunt in het voeren van hun 
infectiepreventiebeleid. Hierdoor konden we onderwerpen onder de aandacht brengen als het  
norovirus, handen wassen, de griep en prikaccidenten. Ook gaven we advies en ondersteuning bij de 
bestrijding van diverse uitbraken van scabiës en buikgriep binnen zorginstellingen. Daarnaast 
besteedden we extra aandacht aan advisering van de griepprik voor zorgmedewerkers. 

                                                                 
1
 De formatie van IZB in Drenthe ligt onder de landelijk vastgestelde veldnormen. 

 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

6 
 

 
 
Voor meerdere doelgroepen in Drenthe hebben we voorlichtingsactiviteiten ingezet. Onze 
campagnes richtten zich op tekenbeten en de ziekte van Lyme, kwaliteit van zwemwater en het 
norovirus.  
 
Op alle Drentse ROC’s Zorg en Welzijn verzorgden we gastlessen over infectieziekten. Door het 
overbrengen van de infectiepreventieboodschap aan toekomstige zorgmedewerkers dragen we bij 
aan een gezond Drenthe. 
 
Opvallend in 2015 

 Het thema BRMO is veelvuldig aan de orde geweest. We hebben onze kennis bij meerdere 
casussen ingezet. Daarbij hebben we - in nauwe samenwerking met ketenpartners - uitvoering 
gegeven aan de bestrijding van de MRSA buiten het ziekenhuis.  

 De toename van het aantal asielzoekers in Drenthe: 
- leverde meer vragen van professionals op over risico’s op infectieziekten; 
- leidde tot een toename van het aantal gevallen van scabiës, MRSA, hepatitis A en malaria; 
- bracht meer meldingen van hepatitis B met zich mee. We voerden vaker bron- en 

contactopsporing uit en legden meer huisbezoeken af; 
- leidde tot het geven van voorlichting voor professionals van opvanglocaties en ziekenhuizen. 
Dit alles heeft geleid tot de inzet van meer capaciteit ten opzichte van de begroting IZB. 

 Het aantal gevallen van kinkhoest blijft hoog, ondanks de goede vaccinatiegraad in Drenthe. Via 
nieuwsbrieven hebben we huisartsen en scholen geattendeerd op de belangrijkste risicogroep 
voor een ernstig beloop van kinkhoest. In 2015 is het aantal consultaties over dit onderwerp 
toegenomen.  

 De bestrijding van de tijgermug bij een bandenbedrijf in Assen leverde ook dit jaar reacties op van 
Drentse inwoners. Een aantal burgers benaderde de GGD met gevangen exemplaren van muggen. 
Bij beoordeling door experts bleken dit geen tijgermuggen te zijn. 

 In 2015 zijn aanzienlijk meer gevallen van legionella en leptospirose gemeld. Met name bij 
legionella heeft dit geleid tot meer huisbezoeken. 

 

Aantal meldingen 2013 2104 2015 

Legionella 11 7 22 

Leptospirose 2 3 9 

 Tabel 2 aantal meldingen legionella en leptospirose 

 

Toekomstbestendige IZB 
Eind 2015 is het landelijk onderzoeksrapport ‘Naar een toekomstbestendige en proactieve IZB’ 
verschenen over de kwaliteit van en inzet op IZB. Op landelijk niveau is in kaart gebracht hoe IZB 
toekomstbestendig kan worden gemaakt en gehouden. Dit doen we ook voor Drenthe. Begin 2016 
worden de aanbevelingen met het Algemeen Bestuur gedeeld.  
 
 
2. Seksuele gezondheid 

Op het gebied van de (preventieve) seksuele gezondheid werken we voor verschillende doelgroepen 
aan een positieve seksuele gezondheid en ontwikkeling. In 2015 richtten we onze activiteiten op de 
spreekuren voor doelgroepen, surveillance, consultatie en advies aan derden, ontwikkeling en 
uitvoering van preventieprojecten, bron- en contactopsporing en onze netwerk- en regiefunctie.  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

7 
 

 
 
Onze belangrijkste doelgroepen zijn mannen die seks hebben met mannen (MSM), prostituees, 
mensen uit soa-endemische gebieden en jongeren tot 25 jaar met vragen over seksualiteit en 
seksuele gezondheid (Sense). 
 

 Realisatie Begroot 

2015 2014 2015 

Activiteiten/campagnes onder 
jongeren 

10 16 10 

Activiteiten onder allochtonen 30 18 20-30 

Activiteiten onder MSM 41 33 30-40 

Activiteiten t.b.v. prostituees 19 57 19 

Bijscholingen aan professionals 3 5 1 

 Tabel 3 activiteiten seksuele gezondheid 
 

We hebben het begrote aantal activiteiten voor onze doelgroepen (soms ruim) gerealiseerd. 
Uitzondering hierop zijn de activiteiten voor de allochtone doelgroep. De effectiviteit van deze 
activiteiten neemt toe, wanneer zij worden uitgevoerd door allochtone vrijwilligers. We constateren 
echter dat we voor de uitvoering van deze activiteiten niet altijd over voldoende vrijwilligers kunnen 
beschikken. Dit verklaart het relatief lage aantal activiteiten voor allochtonen.  
In 2015 bezochten we wederom één tot twee keer de 11 seksbedrijven in Drenthe. De sekswerkers 
ontvingen, naast de mogelijkheid van een soa-onderzoek, informatie en voorlichting over seksuele 
gezondheid.  
 
Preventieve seksuele gezondheid 
Voor de preventieve seksuele gezondheid hebben we verschillende (collectieve) activiteiten 
uitgevoerd. Onze activiteiten variëren van chatten, het bezoeken van ontmoetingsplaatsen voor 
homomannen, inloopspreekuren voor de MSM, tot diverse voorlichtingsactiviteiten binnen het 
voortgezet onderwijs. Deze laatste activiteit voeren we veelal uit in samenwerking met de 
jeugdgezondheidszorg. Het maandelijkse spreekuur voor de MSM-doelgroep is goed bezocht. We 
hebben rond de 100 nieuwe mannen gezien en onderzocht op soa.  
 
Vaccinatie hepatitis B 
Een belangrijke interventie is de landelijke vaccinatie hepatitis B voor risicogroepen. Deze vaccinaties 
kunnen plaatsvinden tijdens de reguliere spreekuren. We zetten echter ook aparte acties in om 
vaccinaties onder de risicogroepen te stimuleren. Vervolgens richtten we onze activiteiten erop om 
zoveel mogelijk cliënten de vaccinatiereeks te laten afmaken. Dit gebeurt zeker niet altijd. Ons zicht 
hierop is niet volledig omdat we dit niet cliëntniveau registeren en risicogroepen zich bij poli’s in het 
hele land kunnen laten vaccineren.  
  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

8 
 

 
 

 2013 2014 2015 

MSM 

1e vaccinatie 45 50 44 

2e vaccinatie 34 36 38 

3e vaccinatie 20 24 26 

Totaal 99 110 108 

Prostitutie 

1e vaccinatie 8 14 23 

2e vaccinatie 4 11 15 

3e vaccinatie 7 10 9 

Totaal 19 35 47 
 Tabel 4 aantal vaccinaties hepatitis B per risicogroep 
 

 

3. Crises, rampen en incidenten 

GGD Drenthe geeft invulling aan de geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR) in 
Drenthe. Daarnaast zijn we verantwoordelijk voor het GGD Rampenopvangplan (GROP) en het proces 
psychosociale hulpverlening (PSH). De activiteiten van de GHOR worden verantwoord aan het 
bestuur van de Veiligheidsregio Drenthe.  
 
GROP  
Sinds januari 2015 staan vier crisiscoördinatoren op piket en draaien drie nieuwe 
procesleiders/casusvoorzitters PSHi mee in het bestaande piket. Hierdoor is de GGD tijdens crises 
minder kwetsbaar geworden. Verdieping en intensivering van de OTO (opleiden, trainen, oefenen)-
activiteiten stonden centraal in 2015. De OTO-activiteiten hebben bijgedragen aan de 
vakbekwaamheid van de crisisfunctionarissen. In het najaar waren er twee oefeningen met het 
crisisteam en de operationele teams infectieziektebestrijding en medische milieukunde.  
 
PSH 
Het protocol psychosociale hulpverlening bij incidenten (PSHi) is in 2015 drie keer ingezet. Uit de 
evaluaties blijkt dat betrokken gemeenten en convenantpartners tevreden zijn over de bijdrage van 
de GGD aan de inzetten en de werking van het protocol. Naast deze officiële inzetten is de GGD 
diverse malen benaderd voor advies en heeft de GGD op verzoek van een gemeente gefungeerd als 
onafhankelijk voorzitter bij een casus waarbij het PSHi-protocol niet van toepassing was.  
De medewerkers van de jeugdgezondheidszorg en Veilig Thuis Drenthe zijn voorgelicht over het 
protocol. In oktober organiseerden we een eerste evaluatie- en netwerkbijeenkomst voor PSHi-
contactpersonen en convenantpartners. De bijeenkomst heeft bijgedragen aan de onderlinge 
samenwerking en kennisontwikkeling van de deelnemers. Daarnaast zijn punten verzameld ten 
behoeve van de actualisatie van het protocol.  
De OTO-activiteiten zijn conform het jaarplan uitgevoerd en hebben de vakbekwaamheid van de 
casusvoorzitters PSHi/procesleiders PSH vergroot.  
 
GHOR 
In 2015 is verder uitvoering gegeven aan de integratie GGD-GHOR. De OTO-activiteiten van de GGD 
en GHOR zijn meer op elkaar afgestemd en er is een geïntegreerde GGD-GHOR oefenkalender 
opgesteld. De samenwerking tussen de GGD en de GHOR met betrekking tot planvorming is  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

9 
 

 
 
verstevigd. De implementatie van het gezamenlijke continuïteitsplan GGD-GHOR loopt en wordt 
afgerond in 2016. Het ‘opschalingsdraaiboek infectieziektebestrijding’ is in gezamenlijkheid herzien. 
De onderdelen Isolatie en Quarantaine zijn nader uitgewerkt. Zo is een geschikte locatie gevonden 
als quarantainefaciliteit. Daarnaast hebben GHOR Drenthe en GGD Drenthe werkafspraken gemaakt 
ten behoeve van een goede afstemming tussen infectieziektenbestrijding en crisisbeheersing .  
 
 

4. Technische Hygiënezorg  

De ingezette groei van het aantal inspecties in 2014 zet zich in 2015 voort. Een uitzondering hierop is 
het aantal inspecties voor nieuwe opvang. Dit heeft echter niet geleid tot een afname van het totaal 
aantal inspecties. Voor 2015 zijn door het bestuur extra middelen beschikbaar gesteld waardoor alle 
geplande inspecties zijn uitgevoerd en er aan de wettelijke verplichtingen is voldaan. Er lijkt zich een 
trend te ontwikkelen van toename van het aantal structurele inspecties.  
 

In 2015 hebben we 173 inspecties kinderopvang meer gerealiseerd ten opzichte van onze begroting. 
We lichten toe waarom de gerealiseerde aantallen inspecties afwijken ten opzichte van de begrote 
aantallen:  

 Er zijn meer inspecties verricht gericht op nieuwe opvanglocaties. Nieuwe locaties ontstaan veelal 
omdat kinderopvang wordt ondergebracht bij basisscholen in het gebouw. 

 Er zijn meer incidentele inspecties verricht. Bijvoorbeeld omdat sprake is van uitbreiding van het 
aantal groepen op een locatie.  

 Het aantal herinspecties ligt hoger omdat er naar aanleiding van de tekortkomingen in de 
kinderopvangcentra meer handhaving is geadviseerd. 

 Door de toenemende behoefte aan kinderopvang is ook het aantal nieuwe gastouders 
toegenomen. Dit leidde tot 106 meer inspecties.  

 Een trend die we ook vorig jaar hebben waargenomen is de aanhoudende populariteit van het 
zetten van tattoos en piercings. Dit leidt tot een groei van het aantal shops waardoor ook de 
aanvragen voor tattoo en piercing vergunningen toenemen.  

 

 Realisatie Begroot 

2015 2013 2014 2015 

Aantal inspecties KDV/BSO/GOB 401 453 423 539 

Aantal gastouder inspecties (steekproef 5%) KO 73 82 83 76 

Gastouders nieuw 299 303 355 249 

KDV,BSO/GOB/PSZ nieuw (OVR +ONR) 167 320 170 100 

KDV,BSO/GOB/PSZ herinspectie (nader 
onderzoek) 

94 163 124 100 

KDV,BSO/GOB/PSZ inspectie incidenteel 18 75 89 15 

Aantal inspecties Tattoo & piercing 13 37 28 20 

Totaal 1.065 1.433 1.272 1.099 
 Tabel 5 inspecties THZ 
 

Naast onze inspectietaken organiseerden we een symposium voor oudercommissies van de 
kinderopvang. We hebben een toelichting verzorgd op de inhoud en uitvoering van onze inspecties. 
 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

10 
 

 
 
5. Medische milieukunde 

GGD Drenthe heeft in 2015 ruim tien procent meer meldingen binnengekregen dan begroot. Dit past 
binnen de trend die we al enkele jaren signaleren. De toename van meldingen kunnen we voor een 
groot deel toewijzen aan een toenemend aantal meldingen van overlast door houtrook. Uit 
onderzoek van de Noord-Nederlandse GGD’en blijkt dat er gezondheidsrisico’s zijn door fijnstof in de 
omgeving van houtkachels. De GGD vraagt hier aandacht voor. 
Daarnaast nemen ook meldingen van laagfrequent geluid toe. Dit valt gedeeltelijk te verklaren door 
de inhaalslag van de Regionale uitvoeringsdienst Drenthe (RUD) met betrekking tot openstaande 
meldingen. Deze meldingen worden in samenwerking met de GGD opgepakt. We verwachten een 
verdere toename van deze meldingen met de komst van windturbines in onze provincie. 
Het aantal binnenmilieumeldingen neemt af. Intensievere voorlichting aan woningcorporaties en 
burgers dragen hier mogelijk aan bij.  
Ten opzichte van 2014 is het aantal beleidsadviezen toegenomen. Een positieve ontwikkeling, omdat 
gezondheid hierdoor eerder in het gemeentelijk besluitvormingsproces wordt meegenomen.  
 

 
Realisatie Begroot 

2015 2013 2014 2015 

Meldingen 140 152 157 140 

Meldingen binnenmilieu 93 80 77 85 

Advies en beleid 12 13 21 15 

Waakvlamnorm 78% 78% 70% 78% 

 Tabel 6 medische milieukunde 
 

Op Noord-Nederlandse schaal wordt het piket voor GAGs-taken uitgevoerd. Hier leveren we met één 
van de medewerkers structureel een bijdrage aan. Hierdoor is de formatie ten opzichte van de 
waakvlamnorm gedaald tot 70%. Dit betekent dat er structureel minder formatie beschikbaar is voor 
de medisch milieukundige zorg in Drenthe.  
 

Intensiverende samenwerking 
Om effectiever te kunnen werken, hebben we de samenwerking met interne en externe partners 
geïntensiveerd. In 2015 zetten we de eerste stappen naar een structurele samenwerking tussen de 
teams medische milieukunde (MMK) van GGD Drenthe en GGD Groningen. Daarnaast hebben we 
onze banden met RUD Drenthe en de Drentse woningcorporaties versterkt.  
Door samen te werken worden we eerder en vaker betrokken bij medisch milieukundige 
vraagstukken. Ook zien we synergie optreden tussen de diverse organisaties, doordat expertise 
onderling wordt herkend en gewaardeerd en taken en rollen helder zijn.  
 
Gehoorschade 
In 2015 hebben we het thema preventie gehoorschade hoger op de agenda geplaatst. In het 
Jongerenconsult binnen de jeugdgezondheidszorg wordt standaard aandacht aan het onderwerp 
besteed. Ook ontplooiden we initiatieven om geluidsniveaus in uitgaansgelegenheden en tijdens 
evenementen te beperken en het gebruik van gehoorbescherming te bevorderen.  
 
  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

11 
 

 
 
Omgevingswet 
In 2015 heeft de Tweede Kamer de raamtekst voor de Omgevingswet aangenomen die in 2018 
volledig in werking zal treden. Belangrijk punt is dat gezondheid is opgenomen in de wet. In 2015 
hebben we zowel intern als extern diverse verkennende gesprekken gevoerd over de implementatie 
van deze wet in Drenthe en hoe gezondheid hierin een plek kan krijgen.  
 

 

6. Openbare Geestelijke Gezondheidszorg Vangnet & advies 

De openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGz) vervult een vangnet- en adviesfunctie. Zo beperken 
we mogelijke gezondheidsrisico’s als gevolg van (extreem) ongezonde situaties zoals vervuilingen. De 
sociaal verpleegkundigen van de OGGz geven hier uitvoering aan. Zij hebben in 2015 mensen die de 
zorgvraag niet zelf stellen toegeleid naar de reguliere zorg. Met als doel om tot verbetering van de 
kwaliteit van leven te komen. 
 

Inzet in 2015 

In de tabel is het aantal cliënten per gemeente weergegeven waarbij de sociaal verpleegkundigen 
betrokken waren vanuit de vangnetfunctie. Het betreft zowel OGGz-meldingen als meldingen waarbij 
de sociaal verpleegkundige rechtstreeks is benaderd door organisaties. In 2015 zijn de sociaal 
verpleegkundigen bij 185 meldingen betrokken geweest, waarvan 32 keer vanuit de vangnetfunctie. 
De reden van inzet betrof voornamelijk het verhelderen van problemen, het leggen van contact en 
het beoordelen van de situatie.  
 

 Aantal 

cliënten  

 Aantal 

cliënten Aa en Hunze 1 Hoogeveen 5 

Assen 2 Meppel 5 

Borger-Odoorn 1 Midden 

Drenthe 

4 

Coevorden 4 Noordenveld 3 

De Wolden 0 Tynaarlo 1 

Emmen 6 Westerveld 0 

Totaal 32 

 Tabel 7 vangnetfunctie OGGz 
 
In 2015 hebben we vooral ingezet op de verbinding van de OGGz met de sociale teams binnen de 12 
gemeenten. Onze aandacht ging daarbij uit naar de positie van de sociaal verpleegkundige met haar 
specifieke expertise op het gebied van bemoeizorg en woningvervuiling in relatie tot de sociale 
teams. Ook besteedden we aandacht aan de toegevoegde waarde van het centrale meldpunt OGGz 
in samenwerking met de sociale teams.  
 
Meer informatie over de OGGz en de inzet van de sociaal verpleegkundigen OGGz is opgenomen 
onder het programma Additioneel. 
  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

12 
 

 

 

7. TBC-Bestrijding  

In 2015 nam het aantal asielzoekers en vluchtelingen toe. Dit betekende dat er veel meer TBC-
verrichtingen zijn uitgevoerd dan begroot. De locatie Veenhuizen kreeg de status van centrale 
opvanglocatie (COL), alwaar we nu zeven dagen per week op tuberculose (TBC) screenen. Het gevolg 
hiervan is dat het aantal röntgen thoraxfoto’s explosief is toegenomen. Aan deze stijging draagt ook 
het toenemend aantal asiellocaties in de provincie bij. 
 

 Realisatie Begroot 

 2015 2013 2014 2015 

Aantal BCGa vaccinaties 40 238 139 40 

Latente Tuberculose infectie aangemeld 90 18 11 20 

Aantal mantouxtesten om TBC vast te 
stellen 

1.330 637 652 550 

Aantal röntgenfoto’s van de longen 1.382 3.657 11.056 1.800 

Aantal nieuwe patiënten 20 20 19 20 

 Tabel 8 TBC-bestrijding 
a
 Een BCG-vaccinatie beschermt levenslang tegen de gevolgen van tuberculose. 

 
De beoogde inhaalslag met betrekking tot de BCG-vaccinaties hebben we in 2015 niet kunnen 
realiseren. De intern benodigde koppeling met de jeugdgezondheidszorg was niet structureel 
geborgd. Deze is hersteld en de inhaalslag wordt nu voor 2016 voorzien.  
 
In 2015 is de voorbereiding gestart van de vorming van het Regionaal Expertise Centrum (REC). 
Hiertoe zijn een aantal multidisciplinaire bijeenkomsten georganiseerd voor medewerkers van de 
betrokken TBC-regio’s (Noord en Oost). 
 
In het kader van de kwaliteitsbewaking tuberculosescreening werd Noord-Nederland medisch-
inhoudelijk gevisiteerd. De aanbevelingen die hieruit voortvloeien worden regionaal opgepakt. Voor 
Drenthe betekent dit onder meer dat we inzetten op de verbetering van de verbinding met de 
tweede lijn. 
 
 

8. Rijksvaccinatieprogramma 

Het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) is conform regelgeving uitgevoerd. In de eerste helft van 2015 
werd de GGD geconfronteerd met de crisis rondom de Teruma-naalden. Hierdoor konden we enkele 
dagen geen vaccinaties uitvoeren. Later hebben we dit ingehaald. Halverwege 2015 hebben we ons 
geconformeerd aan het advies van de RIVM om met andere naalden te gaan werken.  
De vaccinatiegraad op het consultatiebureau is groot. Van de ouders die het bureau bezoeken staat 
97% achter het geven van vaccinaties. 
We organiseerden de massavaccinaties voor 9-jarigen en de 12-jarige meisjes per gemeente. In 2015 
is de opkomst bij deze massavaccinaties gedaald. Een oorzaak hiervoor kunnen we (nog) niet 
aanwijzen. Of dit overeen komt met de landelijke trend kunnen we nog niet beoordelen, het RIVM 
heeft nog geen gegevens over 2015 gepubliceerd. Om de opkomst te verhogen gaan we de huidige 
werkwijze evalueren en waar nodig verbeteren.  
 
 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

13 
 

 
 
Het vaccineren van alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV) organiseren we in 
samenwerking met betrokken instanties voor asielzoekers. We bieden AMV-ers een aangepast 
vaccinatie programma aan waarvoor zij speciaal georganiseerde spreekuren kunnen bezoeken. 
 

 
Realisatie Begroot 

2015 2013 2014 2015 

Opkomst vaccinaties op consultatiebureau n.v.t. +/-98% 97% 97% 

Opkomst vaccinaties DTP / BMR 94% 96,5% 89% / 85% 98% 

Opkomst vaccinaties HPV 67% 62,6% 55% 65% 

Aantal vaccinatiespreekuren per maand* 

 
30 34 33 30 

*(inclusief minderjarige asielzoekers) Tabel 9 vaccinatiegegevens 4 – 19 jaar 

 

Vaccins tegen: 

DTP: difterie, tetanus en polio 

BMR: bof, mazelen en rodehond 

HPV: humaan papillomavirus (dat baarmoederhalskanker veroorzaakt) 

  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

14 
 

 

 

9. Financiële verantwoording bij het programma Beschermen 

 

 
 Tabel 10 financieel overzicht Beschermen 

 

Het programma Beschermen, niet zijnde het deel voor derden, is afgesloten met een voordelig 
resultaat van € 118.000. Dit wordt met name veroorzaakt door een positief resultaat op de 
producten Crises en incidenten (€ 32.000), Infectieziektenbestrijding (€ 68.000) en Seksuele 
gezondheid (€ 12.000). De overige voor- en nadelen bedragen per saldo € 6.000. 
 
Crises en incidenten 
Het voordelig saldo op Crises en incidenten is toe te schrijven aan geld dat is begroot voor de nieuwe 
piketregeling. Deze regeling wordt nog aangepast aan de crisisorganisatie en is daarom nog niet 
volledig doorgevoerd. De invoer heeft vertraging opgelopen door het arbeidsvoorwaardenakkoord 
2013-2015.  
 
Infectieziektenbestrijding (IZB) 
Het voordeel bij IZB wordt behaald door een incidentele subsidie voor een arts in opleiding, niet 
vervulde vacatureruimte en door detachering van een arts aan GGD IJsselland. Het niet gebruikte 
deel van de ontvangen subsidie voor de arts in opleiding wordt gestort in de egalisatiereserve.  
 
Seksuele gezondheid 
Het positieve resultaat van Seksuele gezondheid wordt voor een groot deel verklaard door het werk- 
en voorlichtingsbudget. Door de intensieve samenwerking met GGD Groningen zijn deze 
werkzaamheden efficiënter verricht. Financieel heeft dit in 2015 tot een voordeel geleid. 
 
 
 
 
 

Resultaat 

2014

Begroting 

2015 voor 

wijz.

Begroting 

2015 na 

wijz.

Resultaat 

2015

Verschil 

2015

01a Beschermen

Baten

Crises en incidenten 213 219 229 226 -4 

Infectieziektenbestrijding 726 771 743 748 5

Medische milieukunde 443 444 451 451 0

Openbare geestelijke gezondheidszorg 107 106 110 110 0

Seksuele gezondheid 219 219 224 224 0

Technische hygiënezorg 776 773 780 771 -9 

Tuberculose bestrijding 442 421 518 518 0

Totaal Baten 2.926 2.953 3.055 3.047 -8 

Lasten

Crises en incidenten -176 -219 -229 -193 36

Infectieziektenbestrijding -766 -771 -743 -680 63

Medische milieukunde -444 -444 -451 -453 -1 

Openbare geestelijke gezondheidszorg -103 -106 -110 -106 4

Seksuele gezondheid -200 -219 -224 -212 12

Technische hygiënezorg -847 -773 -835 -827 7

Tuberculose bestrijding -415 -421 -518 -514 4

Totaal Lasten -2.950 -2.953 -3.110 -2.985 125

Reserveringen

Technische hygiënezorg 0 0 55 55 0

Totaal Reserveringen 0 0 55 55 0

Totaal 01a Beschermen -24 0 0 118 118

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

15 
 

 

 

10. Financiële verantwoording bij het programma Beschermen derden 

 

 
 Tabel 11 financieel overzicht Beschermen derden 

 

Het onderdeel Beschermen derden is afgesloten met een positief saldo van € 23.000. Dit saldo wordt 
vooral veroorzaakt door een voordeel van € 18.000 bij het Rijksvaccinatieprogramma. De overige 
voor- en nadelen per saldo bedragen € 5.000 positief.  
 
Het voordeel bij het RVP is ontstaan door een verrekening over het vorig jaar. Vanwege de 
vermindering van het aantal HPV-vaccinaties van drie naar twee in 2014 is dit in 2015 eenmalig 
gecompenseerd. Vanaf 2015 is deze vermindering verwerkt in het tarief.  
 
  

Resultaat 

2014

Begroting 

2015 voor 

wijz.

Begroting 

2015 na 

wijz.

Resultaat 

2015

Verschil 

2015

01b Beschermen - derden

Baten

Geneeskundige hulpopvangorganisatie in de regio 842 842 838 838 0

Rijksvaccinatieprogramma jeugd 589 660 610 625 15

Totaal Baten 1.431 1.502 1.448 1.463 15

Lasten

Geneeskundige hulpopvangorganisatie in de regio -830 -842 -838 -833 4

Rijksvaccinatieprogramma jeugd -589 -660 -610 -607 3

Totaal Lasten -1.419 -1.502 -1.448 -1.440 8

Totaal 01b Beschermen - derden 12 0 0 23 23

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

16 
 

 

1.1.2 Programma Bevorderen  

1. Gezondheidsbevordering 

Met alle gemeenten bespraken we de resultaten van het GGD-onderzoek naar de gezondheid en 
leefgewoonten van jongeren in de leeftijd van 12 -18 jaar. Afhankelijk van de vraag volgde daarop 
advies op maat of werd de interpretatie van de uitkomsten in een breder overleg, bijvoorbeeld een 
stuurgroep jeugd, gepresenteerd en bediscussieerd.  
Alle gemeenten hebben een factsheet middelengebruik ontvangen met daarin informatie over het 
middelengebruik van jongeren en adviezen ter ondersteuning van beleid en interventies gericht op 
het terugdringen van het middelengebruik.  
De GGD participeert in een werkgroep van Zorglandschap Drenthe. Het doel is versnipperde data in 
en over Drenthe te bundelen en analysekracht gezamenlijk in te zetten om deze data om te zetten in 
bruikbare informatie. Hierbij wordt intensief samengewerkt met zorgverzekeraar Zilveren Kruis en de 
gemeenten Borger-Odoorn en Hoogeveen. 
 
Drenthe kent negen gemeenten die deelnemen aan het landelijke stimuleringsprogramma Gezond in 
de Stad (GIDS). De GGD participeert in de gesprekken tussen gemeenten en de adviseur van ‘Gezond 
in’. In vervolg daarop boden wij advies op maat bij bijvoorbeeld het opstellen van een plan van 
aanpak of de programmamonitoring. In december organiseerden wij samen met de adviseur van 
‘Gezond in’ een bijeenkomst voor alle Drentse GIDS-gemeenten. Naast uitwisseling over de stand van 
zaken kregen deelnemers inhoudelijke voeding om de samenwerking met bewoners in hun aanpak 
verder te versterken. De deelnemers waardeerden deze bijeenkomst zeer en spraken hun wens voor 
een vervolg in 2016 uit. 
 
We zien de trend dat beleidsambtenaren de adviseurs gezondheidsbevordering steeds beter weten 
te vinden voor ondersteuning en advies. Een greep uit de activiteiten die zijn ondernomen op 
verzoek van individuele gemeenten: 

 advisering in de toepassing van het programma RealFit bij kwetsbare VMBO-scholieren in de 
gemeente Assen; 

 ondersteuning van de gemeenten Borger-Odoorn en Hoogeveen bij de realisatie van een nieuwe 
nota lokaal gezondheidsbeleid; 

 advisering van de gemeente Emmen over de toepassing van de Gezonde Schoolaanpak in de 
dorpen Klazienaveen en Emmercompascuum; 

 aanleveren van informatie ten behoeve van de evaluatie van de nota jeugd en middelengebruik in 
de gemeente Meppel en De Wolden; 

 presentatie voor de gemeenteraad van Hoogeveen over de gezondheid en leefgewoonten van 
inwoners uit deze gemeente; 

 presentatie voor de Wmo-raad van Midden-Drenthe over (kwetsbare) ouderen. 
 
  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

17 
 

 
 

2. Financiële verantwoording bij het programma Bevorderen 

 

 
 Tabel 12 financieel overzicht Bevorderen 

 

Het programma Bevorderen is afgesloten met een nadelig resultaat van € 84.000. 
Vanwege het doorvoeren van bezuinigingen op dit product in de jaren 2013 en 2014 is er 
bovenformativiteit ontstaan en daarmee een negatief resultaat op nog doorlopende loonkosten 
(frictiekosten). 
  

Resultaat 

2014

Begroting 

2015 voor 

wijz.

Begroting 

2015 na 

wijz.

Resultaat 

2015

Verschil 

2015

02 Bevorderen

Baten

Gezondheidsbevordering algemeen 480 475 329 329 0

Totaal Baten 480 475 329 329 0

Lasten

Gezondheidsbevordering algemeen -505 -475 -329 -413 -84 

Totaal Lasten -505 -475 -329 -413 -84 

Reserveringen

Gezondheidsbevordering algemeen 10 0 0 0 0

Totaal Reserveringen 10 0 0 0 0

Totaal 02 Bevorderen -16 -0 0 -84 -84 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

18 
 

 

1.1.3 Programma Bewaken  

1. Epidemiologie 

In 2015 trokken epidemiologen samen met adviseurs gezondheidsbevordering op ten aanzien van 
het bespreken van de rapportages van het jeugdonderzoek 2013 – 2014. 
De jeugdgezondheidszorg voert jaarlijks gesprekken op scholen. Ten behoeve hiervan zijn 
schoolrapportages samengesteld over de gezondheid van scholieren in de tweede klas van het 
voortgezet onderwijs. Onder scholieren van de tweede en vierde klas van het voortgezet onderwijs 
namen we in het voorjaar de Landelijke Nationale Monitor af. Daarnaast zijn voor de twaalf 
gemeenten BMI-gegevens op gemeentelijk- en gebiedsniveau samengesteld en verstrekt. De pilot ‘Jij 
en je Gezondheid’ onder scholieren van het middelbaar beroeps onderwijs is geëvalueerd. Met deze 
evaluatie is een bijdrage geleverd aan de inrichting van het jongerenconsult voor het schooljaar 2015 
- 2016. Tevens is het adviesrapport ‘Doelstellingen, monitoring en evaluatie’ van het programma 
‘Bewegen en Gezondheid in Westerveld’ opgesteld. 
 
Het jaar 2015 stond ook in het teken van de herinrichting van onze ICT-omgeving. Zo is de GGD nog 
beter in staat om invulling te geven aan de informatievoorziening voor gemeenten. De volgende 
zaken zijn gerealiseerd:  

 Een nieuwe server en database waarmee de informatievoorziening is voorbereid. 
 De website www.GezondheidsGegevensDrenthe.nl is voorzien van nieuwe functionaliteiten zodat 

gebruikers de informatie op een kaart kunnen zien. Daarnaast is er eenvoudiger toegang tot 
gegevens van de jeugdgezondheidszorg en van externe bronnen. Door de toepassing van een 
Content Management Systeem wordt de website op een relatief eenvoudige wijze beheerd. 
 

 

2. Financiële verantwoording bij het programma Bewaken 

 

 
 Tabel 13 financieel overzicht Bewaken 

 
Het programma Bewaken is afgesloten met een positief resultaat van € 5.000 behaald op het product 
Epidemiologie. Dit positieve resultaat is enerzijds veroorzaakt door een voordelig verschil ten 
opzichte van voorgaand jaar. Reden is de afwikkeling van de werkzaamheden voor de Academische 
werkplaats (€ 21.000) . Anderzijds is er een nadeel van € 16.000 vanwege een storting in de 
Egalisatiereserve voor EPI-onderzoeken.  
 

Resultaat 

2014

Begroting 

2015 voor 

wijz.

Begroting 

2015 na 

wijz.

Resultaat 

2015

Verschil 

2015

03 Bewaken

Baten

Epidemiologie 439 460 365 386 21

Gezondheidsmonitor jeugd 37 37 39 39 0

Totaal Baten 476 498 404 425 21

Lasten

Epidemiologie -410 -460 -365 -362 3

Gezondheidsmonitor jeugd -38 -37 -39 -39 -0 

Totaal Lasten -448 -498 -404 -401 3

Reserveringen

Epidemiologie -19 0 0 -19 -19 

Totaal Reserveringen -18 0 0 -19 -19 

Totaal 03 Bewaken 10 0 -0 5 5

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

19 
 

 

1.1.4 Programma Jeugd  
Het landschap van het sociaal domein veranderde in 2015 ingrijpend met de komst van de nieuwe 
jeugdwet. Gemeenten gaven op verschillende wijze invulling aan de uitvoering hiervan. In elke 
gemeente heeft de jeugdgezondheidszorg (JGZ) samen met de gemeente en ketenpartners gezocht 
naar manieren waarop het beste samengewerkt kan worden. Er was altijd al een goede 
samenwerking en in feite is deze geïntensiveerd. Door samen te werken wordt de inzet op preventie 
en het gebruik maken van de informele zorgstructuren versterkt. Daarnaast wordt waar nodig 
ingezet op een adequate en tijdige doorverwijzing naar specialistische hulp. De jeugdarts is hierin 
een belangrijke schakel. Onze contacten met huisartsen worden in dit kader geïntensiveerd.  
Onze partners komen veelal in actie wanneer er problemen zijn of dreigen te ontstaan. De JGZ is een 
publieke voorziening en primair geen hulpverlener. Met alle kinderen en ouders zijn er 
contactmomenten. De JGZ-professional helpt ouders om hun vragen in perspectief te zien: wat is 
normaal en leeftijdsadequaat gedrag van een kind? En wanneer is er reden tot zorg? GGD Drenthe 
merkt dat dit normaliseren van steeds groter belang is in deze tijd waarin ouders digitaal zelf veel 
kennis vergaren. Door ook in 2015 dicht bij de ouders te staan konden we als vraagbaak fungeren en 
zodoende ouders helpen onderscheid aan te brengen in deze overvloed aan informatie. 
 

1. Prenataal 

Aan de prenatale zorg gaven we inhoud door collectieve activiteiten zoals voorlichting aan 
aanstaande ouders of workshops borstvoeding. Ook was de zorg gericht op individuele aanstaande 
ouders. De vorm waarin dit gebeurde varieerde van een preventief huisbezoek tot meer intensieve  
trajecten zoals het programma Voorzorg2. De invulling die in 2015 aan de prenatale zorg werd 
gegeven verschilde per gemeente en sloot aan bij lokale behoeften. In de prenatale zorg is 
samenwerking met verloskundigen en kraamverzorgende belangrijk. Zij zijn de eerste professionals 
die contacten opbouwen met ouders en daardoor voor de JGZ een sterk signalerende rol. We zagen 
in 2015 een versterking van de samenwerking tussen kraamverzorgenden, verloskundigen en de 
jeugdverpleegkundigen van de jeugdgezondheidszorg (JGZ). In 2015 sloten we met alle 
kraamzorgaanbieders in Drenthe samenwerkingsconvenanten af. 
 
2. Jeugdgezondheidszorg 0-18 jaar 

In de acht gemeenten waar we de JGZ nul tot vier jaar uitvoerden hebben we alle ouders die in 2015 
een kind kregen actief benaderd. 98% van de ouders komt naar het consultatiebureau (CB). Enkele 
dagen na de geboorte komen we bij ouders thuis voor een gehoorscreening en de hielprik. Na twee 
weken brengt de verpleegkundige een intake huisbezoek. Hiermee leggen we de basis voor onze 
relatie met de ouders. In 2015 zien we geen opvallende wijzigingen in het aantal consulten, 
huisbezoeken en screeningen ten opzichte van voorgaande jaren. 
 
 
 
 
 
 

                                                                 
2
 Voorzorg is een programma voor aanstaande moeders uit risicogroepen die zwanger zijn van hun eerste kind. Zij worden 

vanaf 24 weken voor de geboorte door een voorzorgverpleegkundige begeleid totdat het kind twee jaar is. 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

20 
 

 
 

 
Realisatie Begroot 

2015 2014 2015 

Zuigelingen in zorg 3.262 3.044 3.200 

Peuters in zorg 11.635 10.160 10.000 

Screening gehoor/hielprik 3.131 3.086 3.200 

Intake huisbezoek 3.131 2.973 3.200 

Aantal consulten inclusief vaccinatie 32.132 33.498 32.000 

10% niet verschenen zonder bericht*  
 

3.673 3.048 3.200 

Extra activiteiten** in uren 1.699*** 3.200 uur 3.200 uur 
* in aantallen Tabel 14 preventief gezondheidsonderzoek 0 – 4 jaar 
** inloopspreekuur, telefonische consulten, groepsvoorlichting  
*** registratie vond alleen plaats voor de activiteiten inloopspreekuur en groepsvoorlichting en alleen voor de zuigelingen  

 
Wanneer kinderen vier jaar worden vindt in de acht gemeenten waar we integraal werken geen 
overdracht plaats. Hetzelfde JGZ-team vervolgt haar taken op de basisscholen. Ouders kunnen met 
hun kind ook nog naar het consultatiebureau komen voor een vervolgafspraak na het laatste 
contactmoment in de peuterleeftijd. Hierdoor houden we de relatie die we hebben opgebouwd met 
de ouders in de eerste vier jaren.  
 
In 2015 voerden we onze basistaken voor de jeugdgezondheidszorg (JGZ) conform de afspraken uit. 
We bezochten alle basisscholen voor de screening van kinderen in groep 2 en groep 7. Dit geldt ook 
voor de tweede klassen van alle scholen voor voortgezet onderwijs. Tijdens onze bezoeken is 
gesproken met de groepsleerkracht en intern begeleiders. Zo kunnen wij extra aandacht besteden 
aan leerlingen waar zij zich zorgen over maken.  
Er zijn geen opvallende veranderingen in aantallen kinderen die vanuit de screening of vanuit de 
signalen van de school zijn doorverwezen naar spreekuren van jeugdartsen en -verpleegkundigen. 
We zien wel een toename in de vraag naar verzuimbegeleiding. Deze vragen komen vooral uit het 
voortgezet onderwijs.  

 
Realisatie Begroot 

2015 2013 2014 2015 

Basisonderwijs 

aantal screeningen (groep 2 en groep 7)   10.899 9.520 10.400 9.300 

% leerlingen groep 2 en 7 die deelnamen aan screening 94% 98% 96% 95% 

aantal spreekuurcontacten  7765 7.937 7.453 7.500 

niet verschenen zonder bericht bij oproep spreekuur - - 12% 10% 

Voortgezet onderwijs 

aantal screeningen (klas 2)  4.983 5.620 5.044 5.000 

% leerlingen klas 2 die deelnamen aan screening 97% 99% 98% 95% 

aantal spreekuurcontacten 2.309 2.835 3.483 2.750 

niet verschenen zonder bericht bij oproep spreekuur   - 14% 10% 

% kinderen van 13/14 jaar in zorg  - 98% 95% 

 Tabel 15 preventief gezondheidsonderzoek basis- en voortgezet onderwijs 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

21 
 

 
 
Niet verschenen zonder bericht 
Nog steeds vinden we de percentages niet verschenen ouders/jongeren op het consultatiebureau en 
tijdens de spreekuren op scholen te hoog. We proberen hier verandering in te brengen door 
voorafgaand aan de afspraak aan ouders en jongeren een sms bericht als reminder te sturen. Deze 
werkwijze wordt in 2016 geïmplementeerd. Dit doen we voor de consulten vanaf 14 maanden omdat 
ouders van baby’s de afspraken veel minder vergeten. Deze werkwijze geldt vanzelfsprekend ook 
voor de spreekuren binnen de basistaken en dus voor alle twaalf gemeenten.  
 
Invoering passend onderwijs 
Veel scholen zijn nog zoekend naar de wijze waarop zij het passend onderwijs vorm moeten geven. In 
2015 heeft JGZ daarin regelmatig met scholen meegedacht. Het passend onderwijs heeft ook 
gevolgen hebben voor de inzet van de JGZ. In het speciaal onderwijs krijgen leerlingen speciale 
aandacht van de JGZ. Indien deze leerlingen door het passend onderwijs steeds meer op reguliere 
basisscholen blijven zullen wij ons aanbod daarop moeten aanpassen.  
 
Advisering Jeugdbeleid en uitvoering  
Tijdens de screeningen en de grootschalige jeugdonderzoeken verzamelen wij veel gegevens over 
kinderen en jongeren in Drenthe. Ook in 2015 analyseerden en interpreteerden we deze gegevens 
per voortgezet onderwijs instelling. Over de bijbehorende rapportages voerden de jeugdarts en de 
jeugdverpleegkundigen, net als voorgaande jaren, gesprekken met de schoolleiding en/of met het 
Zorg Advies Team (ZAT). Ook de gegevens die we vanuit het contactmoment adolescenten 
genereerden worden daarbij meegenomen.  
 
 

3. Risicokind centraal 
In 2015 werkten we aan een integrale aanpak van risicokinderen door middel van: 

 Scholing van alle jeugdverpleegkundigen in Ouderkracht3.  

 Het participeren van JGZ-professionals in alle ZAT’s van zowel het basis- als voortgezet onderwijs 
als het speciaal onderwijs. 

 Versterken van de ketensamenwerking in het sociaal domein. 

 Het aanstellen van drie aandachtsfunctionarissen Kindermishandeling bij de JGZ. Zij ondersteunen 
de JGZ-professionals bij casussen kindermishandeling, genitale verminking of vermoedens 
daarvan. Ook hebben zij een rol bij de samenwerking in het netwerk en de advisering van het 
management. 

 Vertegenwoordiging van de JGZ in meerdere advies- en projectgroepen die gericht zijn op de 
ontwikkelingen in het sociaal domein. Hierin dragen wij ter versterking van het voorliggend veld 
bij aan het optimaliseren van de preventieve zorg voor ouders en jeugd.  

 
 

  

                                                                 
3
 Ouderkracht is een laagdrempelig en integraal programma dat ouders bekend maakt met de basisprincipes voor positief 

opvoeden en de bijbehorende opvoedvaardigheden. 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

22 
 

 
 
4. Financiële verantwoording bij het programma Jeugd 
 

 
 Tabel 16 financieel overzicht Jeugd 

 

Het programma Jeugd is afgesloten met een positief saldo van € 136.000. De oorzaak hiervoor is een 
incidentele subsidie ad. € 25.000 in 2015 die over 2014 is ontvangen voor een arts in opleiding. 
Daarnaast is sprake van een voordeel van € 110.000 op kapitaallasten van automatisering, medische 
apparatuur en CB-locaties: 

- de geplande investering in koelkasten en audiometers heeft niet in 2015 plaats gevonden;  
- het voordeel op de kapitaallasten van CB-locaties is ontstaan doordat er geen investeringen 

plaatsvinden in afwachting van een onderhoudsplan voor de CB locaties. Alleen het hoogst 
noodzakelijke is opgepakt. 
 
  

Resultaat 

2014

Begroting 

2015 voor 

wijz.

Begroting 

2015 na 

wijz.

Resultaat 

2015

Verschil 

2015

04 Jeugd

Baten

Alle kinderen in beeld 110 109 116 116 0

Gezondheidszorg 0 tot 4 jarigen uniform 4.539 4.271 4.605 4.645 41

Jeugdgezondheidszorg 0-4 jarigen maatwerk/prenataal 0 0 375 375 0

Preventieve gezondheidsonderzoeken 3.333 3.323 3.377 3.378 1

Risicokind centraal 969 966 963 963 0

Totaal Baten 8.950 8.669 9.436 9.478 42

Lasten

Alle kinderen in beeld -111 -109 -116 -115 1

Gezondheidszorg 0 tot 4 jarigen uniform -4.473 -4.271 -4.605 -4.516 89

Jeugdgezondheidszorg 0-4 jarigen maatwerk/prenataal 0 0 -375 -375 0

Preventieve gezondheidsonderzoeken -3.403 -3.323 -3.377 -3.371 6

Risicokind centraal -988 -966 -963 -964 -1 

Totaal Lasten -8.975 -8.669 -9.436 -9.341 95

Reserveringen

Alle kinderen in beeld 1 0 0 0 0

Gezondheidszorg 0 tot 4 jarigen uniform 25 0 0 0 0

Preventieve gezondheidsonderzoeken 35 0 0 0 0

Risicokind centraal 10 0 0 0 0

Totaal Reserveringen 71 0 0 0 0

Totaal 04 Jeugd 46 -0 0 136 136

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

23 
 

 

1.1.5 Programma Additioneel 

1. Jeugdgezondheidszorg 

Centrum voor jeugd en gezin, sociale teams en transitie jeugdzorg  
Voor verschillende gemeenten voerde de JGZ additionele taken uit. Enkele voorbeelden daarvan die 
we veelal in CJG-verband uitgevoerd hebben zijn: 
- het geven van cursussen voor specifieke doelgroepen zoals kinderen in echtscheidingssituaties en 

weerbaarheidstrainingen; 
- lessen seksuele weerbaarheid voor de hoogste klassen van het basisonderwijs; 
- contactpersoon CJG of sociaal team op basisscholen en voorschoolse voorzieningen. 
 
Daarnaast zagen we in 2015 binnen het kader van de jeugdwet als nieuwe ontwikkelingen: 
- de coördinatie van zorg en regievoering over complexe zorgsituatie; 
- het beoordelen van de inzet van tweedelijnszorg, onder andere via deelname aan expertteams en 

de Permanente Commissie Leerlingenzorg in zuid oost Drenthe.  
Hierover wordt per gemeente verantwoording afgelegd in de jaar- of verantwoordingsverslagen. 
 
Additionele werkzaamheden die we voor derden uitvoerden: 
- GGD Drenthe leverde twee Ouderkracht trainers. 
- Enkel jeugdartsen bieden op kinderdagcentra diensten als arts. 
 
Extra contactmoment adolescenten (4e contactmoment voor de groep 15 jaar en ouder)  
Na een pilotperiode werd in het schooljaar 2014 - 2015 de vragenlijst ‘Jij en je gezondheid’ 
afgenomen bij alle 4-havo- en 4-vwo-leerlingen en de eerstejaars op het middelbaar 
beroepsonderwijs (MBO). Met deze vragenlijst worden risicogedragingen en problemen 
gesignaleerd. Daarnaast worden jongeren bewust gemaakt van hun eigen leefstijl. Tot nu toe zijn de 
ervaringen positief en draagt het afnemen van de vragenlijst bij aan zowel vroegtijdige signalering als 
het vergroten van de bewustwording. 
Het Drenthe College en het Alfa College werken met een andere methodiek, te weten ‘Test je 
leefstijl’, waarmee jongeren bewust worden gemaakt van hun leefstijl. In deze test ontbreekt de 
component van individuele risicosignalering. Samen met de MBO-raad wordt gekeken op welke wijze 
de risicoleerlingen op deze scholen goed in beeld kunnen worden gebracht.  
Samen met Accare en GGZ Drenthe is gestart met het ontwikkelen van zorgpaden, om zo te zorgen 
dat bij leerlingen de juiste zorg/interventie wordt ingezet.  
Naar aanleiding van de informatie uit de gezondheidsonderzoeken werd zowel op klassikaal als op 
schoolniveau afgestemd welke collectieve activiteiten c.q. interventies wenselijk zijn. En hoe deze 
kunnen aansluiten op het gezonde schoolbeleid van de school. Zowel op het voorgezet onderwijs 
(VO) als op het MBO organiseerde de jeugdgezondheidszorg verschillende collectieve activiteiten.  
 
Afhankelijk van het onderwerp gebeurde dit samen met andere organisaties zoals Sense en 
Verslavingszorg Noord-Nederland (VNN). Voorbeelden van activiteiten zijn gastlessen gezonde 
leefstijl, KIEStraining4 en peer educatieprogramma ‘Love & Sens(e)uality’. Ook sloten wij op zowel het 
MBO als het VO aan bij de door de school georganiseerde ‘Fit en vitaal weken’.  

                                                                 
4
 KIES staat voor Kinderen in Echtscheidingssituaties, een training voor jongeren in de leeftijd van 12 – 16 jaar waarvan de 

ouders gescheiden zijn.  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

24 
 

 
 
In het najaar 2015 blijkt uit een landelijk onderzoek onder jongeren over de website ‘JouwGGD.nl’ 
dat zij de website goed waarderen, met ruim een 7. Ook blijkt dat 90% van de jongeren de GGD van 
naam kent en jongeren de GGD als een betrouwbare organisatie zien. Als gezamenlijke GGD’en zitten 
we met ‘JouwGGD.nl’ op de goede weg en voorzien we in de behoefte aan informatie over 
gezondheid voorzien. GGD Drenthe heeft het aantal professionals die meedraaien in het landelijke 
chatspreekuur van ‘Jouw GGD.nl’ van drie naar vijf uitgebreid. 
 
Preventieve logopedie 

In verschillende gemeenten is in 2015 een start gemaakt met het verbreden van de doelgroep voor 
de preventieve logopedie naar baby’s en peuters. Hierdoor wordt het moment van signaleren 
vervroegd. Hierbij is samenwerking met peuterspeelzalen en kinderdagverblijven essentieel. We 
investeerden gericht in deze samenwerking. Door deze verbreding en verschuiving naar vroegere 
signalering sluit de preventieve logopedie in steeds meer gemeenten nog beter aan bij het algehele 
aanbod vanuit de jeugdgezondheidszorg. En ook bij de brede keten van zorg. 
Er is sprake van een toenemende vraag naar preventieve logopedie bij asielzoekers en vluchtelingen. 
Door de preventief logopedist wordt voortdurend gekeken hoe signalering binnen deze doelgroep 
het beste kan plaatsvinden. Goede afstemming intern en met andere GGD’en en registratie zijn 
hierbij belangrijk. Met de toename van het aantal asielzoekers en vluchtelingen nemen ook de 
vragen van beroepskrachten en pedagogisch medewerkers binnen het basisonderwijs en de 
peuterspeelzalen toe. Vaak staat de vraag centraal hoe om moet worden gegaan met kinderen die 
niet of nauwelijks spreken. 
Voor de gemeenten Aa en Hunze, Assen, Midden Drenthe en Tynaarlo wordt gekeken welke bijdrage 
de preventieve logopedie kan leveren aan het onderwijskundig expertisecentrum voor jonge 
kinderen (de Trampoline te Assen).  
 
 
2. Gezondheidsbevordering 

Ondersteuningsaanbod Gezonde School - opdrachtgever: RIVM 

De GGD participeert in praktijkonderzoek naar de inzetbaarheid van sensoren bij het bevorderen van 
gezonde leefstijl. Eind 2015 is een begin gemaakt met een toepassingsgerichte pilot: “Be Fit”. In deze 
pilot wordt het gebruik van een beweegtracker door kinderen uit de bovenbouw van een basisschool 
in een ‘lage SES’ gebied getest. We monitoren op inzichten in meerwaarde van gebruik van apps en 
digitale hulpmiddelen bij het werken aan gezond gedrag. Uitvoering en vervolg voltrekt zich in 2016. 
 
Kans voor de Veenkoloniën – opdrachtgever: stuurgroep Kans voor de Veenkoloniën 

Binnen het programma ‘Kans voor de Veenkoloniën’ trekt een adviseur gezondheidsbevordering de 
programmalijn ‘leefstijl’. Daarnaast leveren GGD Groningen en GGD Drenthe gezamenlijk de  
projectleider. In samenspraak met bewoners en professionals wordt in beeld gebracht hoe de leefstijl 
van inwoners met een lage SES kan verbeteren en hoe de omgeving waarin ze leven gezond gedrag 
beter kan ondersteunen en stimuleren. Concrete deelprojecten waar een start mee is gemaakt zijn 
het inzetten van een gezondheidsmakelaar en het lonend maken van gezond gedrag door de  
toepassing van ‘healthcoins’. De uitwerking van de programmalijn ‘leefstijl’ gebeurt in nauwe 
samenwerking met gemeenten en met de programmalijnen ‘participatie’ en ‘zorgeffectiviteit’. 
 

  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

25 
 

 

 

Wearable Technologies for Active Living – opdrachtgever SNN5 

Negen scholen voor primair, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs ontvingen ondersteuning 
bij gezondheid bevorderende activiteiten. Voor het eerst werd deze ondersteuning uitgevoerd door 
de jeugdverpleegkundige van de school. Met elke school zijn afspraken op maat gemaakt. Zo 
begeleidden we bij de realisatie van een gezonde schoolkantine, implementatie van lespakketten en 
aanvraag van het Vignet Gezonde School.  
In de uitvoering werkten we samen met onder andere combinatiefunctionarissen van gemeenten, 
Sense, MEE Drenthe en een Gezonde School-adviseur vanuit de Onderwijsagenda Sport, Bewegen en 
een Gezonde Leefstijl. 
 
Trendanalyse BMI-data  
Jaarlijks presenteren we BMI6-data van de jeugd per gemeente in een factsheet. In 2015 genereerden 
we de informatie voor de vierde opeenvolgende keer. Aanvullend op de BMI-data van 2015 is een 
‘trendanalyse’ opgesteld. Deze analyse biedt inzicht in het verloop van de BMI over de 
achterliggende periode. Met de uitkomsten van de analyse worden mogelijk de inspanningen 
zichtbaar die meerdere partijen doen in het kader van gezond gewicht. In het eerste kwartaal van 
2016 worden de uitkomsten op onze website gepresenteerd en met gemeenten besproken. 

  
 

3. Epidemiologisch onderzoek 

Centrum voor Jeugd en Gezin in de gemeente Noordenveld 

Op verzoek van de gemeente is in 2014 door GGD Drenthe een vragenlijst uitgezet onder een 
steekproef van ouders in Noordenveld. Met als doel inzicht te krijgen in de bekendheid met en 
tevredenheid van ouders over het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) in de gemeente. De resultaten 
van het onderzoek zijn beschreven in een rapport en in 2015 besproken met de gemeente.  

 
Academische werkplaats Publieke Gezondheid Noord Nederland (AWPG-NN) 

Het doel van de Academische Werkplaats is de volksgezondheid in Drenthe, Groningen en Friesland 
op een hoger plan te brengen en onderzoek nog beter te laten aansluiten bij de vraagstukken uit de 
praktijk. Daartoe worden vraagstukken uit het veld van beleid en praktijk opgehaald. Voor de 
beantwoording werken de drie noordelijke GGD’en samen met onderzoeksinstellingen waaronder  
het RIVM, de RUG en het UMCG. In 2015 liep de landelijke subsidie van de Academische Werkplaats 
af en leveren we vanuit onze basisformatie voor epidemiologie een bijdrage aan de werkplaats. 
De AWPG-NN heeft een eerste concept voor de Monitor Veenkoloniale gebieden opgeleverd en 
verzorgde een bijdrage aan het Nationale Congres Volksgezondheid.  
Ook is er een aanvraag bij ZonMw ingediend voor het evalueren van het adolescenten 
contactmoment. Deze aanvraag is helaas afgewezen. 
 
  

                                                                 
5
 Samenwerkingsverband Noord-Nederland.  

6
 De BMI (body masss index) is de maat waarmee gewicht wordt uitgedrukt.  

 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

26 
 

 

 

4. Veilig Thuis Drenthe 

Het jaar 2015 was de start van Veilig Thuis Drenthe7 (VTD). Intern stond VTD voor de opdracht om 
processen integraal vorm te geven conform het landelijk handelingsprotocol Veilig Thuis. Daarbuiten 
moest VTD zich opnieuw gaan verhouden tot het lokale veld en de ketenpartners. Daarnaast was er 
een forse toename van het aantal meldingen en onderzoeken bij VTD. Bij de start van VTD is door het 
bestuur om budgettaire redenen voor gekozen om geen onderzoeken huiselijk geweld uit te voeren 
en ook de 24-uurs bereikbaarheidsdienst niet in te richten.  
 
Inzet in 2015 
Het totaal aantal meldingen steeg in 2015 met 56%. Logisch gevolg van deze toename is dat er meer 
onderzoeken zijn uitgevoerd (33%) en meer adviezen (8%) zijn gegeven dan begroot. Het aantal 
huisverboden ligt 40% hoger ten opzichte van de begroting. Deze stijgingen leidden tot personele 
capaciteitsproblemen waardoor ook noodzakelijke ontwikkelopdrachten in het gedrang kwamen. 
Halverwege het jaar is er met extra financiële middelen tijdelijke formatie ingezet. Dit bleek echter 
onvoldoende om de aanhoudende instroom van meldingen (goed) te kunnen verwerken.  
 

  Begroot Realisatie Verschil 

Advies en consulten (extern)  

 

 

KM 

HG 

Totaal 

1.100  

680  

1.780 

1.654  

269  

1.923 

 

 

143 

 

 

(+8%) 

Melding (intake & triage) zowel  

MK als ZK 

 

KM 

HG 

Totaal 

 

 

1.190 

1.384  

468  

1.852 

 

 

662 

 

 

(+56%) 

Regulier onderzoek inclusief 

onderzoek HG MK 
 

 

525 

 

700 

 

175 

 

(+33%) 

Traject HG / toeleiding naar hulp  750 306 -444 (-59%) 

Huisverboden  60 84 24 (+40%) 

MK: met kinderen ǁ ZK: zonder kinderen ǁ HG: huiselijk geweld ǁ KM: kindermishandeling 

 Tabel 17 Veilig Thuis Drenthe 

 

De stijging van het aantal meldingen is een positieve ontwikkeling. Hoe meer zaken worden gemeld 
des te meer kinderen en volwassenen daadwerkelijk geholpen kunnen worden om veilig op te 
groeien c.q. te leven. We labelen meerdere oorzaken voor de toename van het aantal meldingen: 
- de verschuiving van de plek waar meldingen binnenkomen. Voor 2015 verwerkte de voormalige 

‘Toegang’ van Bureau Jeugdzorg een deel van de zorgmeldingen van de politie. Landelijke 
afspraken met de nationale politie leidden ertoe dat alle zorgmeldingen van de politie vanaf 1 
januari 2015 bij VTD binnenkomen; 

- de intensivering van de landelijke campagnes (op televisie en radio) in combinatie met de 
invoering van de verplichte meldcode voor diverse organisaties; 

 

                                                                 
7
 VTD is de samenvoeging van het voormalig Advies en Meldpunt Kindermishandeling (AMK: onderdeel van voormalig 

Bureau Jeugdzorg), het Steunpunt Huiselijk Geweld (SHG: vóór 2015 onderdeel van GGD Drenthe) en de Serviceafdeling van 

voormalig Bureau Jeugdzorg. 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

27 
 

 
 
- zaken waar kinderen bij betrokken zijn registreerden we tot en met 2014 onder de noemer van 

huiselijk geweld. Vanaf 2015 registeren we deze zaken onder de noemer kindermishandeling. 
 
In 2015 zijn alle medewerkers van VTD geregistreerd als jeugdzorgprofessional. Hiermee toont VTD 
aan dat zij met gekwalificeerde professionals werkt aan de veiligheid van Drentse inwoners.  
 
Triage 
VTD is er in geslaagd om de instroom van meldingen op integrale wijze te verwerken. Daartoe 
implementeerden we een nieuw landelijk vastgesteld triage instrument. Meldingen 
kindermishandeling en huiselijk geweld worden op eenduidige wijze verwerkt. De meldingen worden 
‘verrijkt’ door het raadplegen van diverse informatiesystemen. De daaruit verkregen informatie 
vormt een goede basis voor taxatie van gevaar en risico. Ook ondersteunt het triage instrument het 
nemen van een gedegen triagebesluit gericht op de vervolgstappen die nodig zijn om de veiligheid in 
het betreffende gezin/ huishouden te herstellen. Vanuit de landelijke visie is een belangrijk doel bij 
deze werkwijze dat meldingen – waar het kan – zo snel mogelijk worden overgedragen naar het 
lokale veld.  
We constateren dat de integrale werkwijze nog onvoldoende is gerealiseerd wanneer we kijken naar 
het outreachend werken en het doen van onderzoek. Dit heeft in de eerste plaats te maken met 
bestuurlijke (beleids)keuzes die op basis van het beschikbare budget zijn gemaakt. Daarnaast was 
door de forse stijging van het aantal meldingen onvoldoende ontwikkelcapaciteit beschikbaar. Een 
bijkomend effect hiervan was dat VDT in 2015 minder aandacht heeft besteed aan specifieke vormen 
van geweld, bijvoorbeeld aan ouderenmishandeling en eergerelateerd geweld.  
 
Samenwerking lokaal en in de keten 
Er is een start gemaakt in de aansluiting op en samenwerking met het lokale veld. We spreken hier 
van een complex proces omdat de hele keten rondom jeugdzorg en veiligheid transformeert. Met als 
gevolg dat alle ketenpartners in ontwikkeling zijn. Om dit proces intensiever vorm te kunnen geven 
ontving VTD in 2015 subsidie van de Provincie Drenthe waarbij de inzet op dit thema in 2016 een 
intensief vervolg krijgt.  
In het kader van de ketensamenwerking heeft VTD een bijdrage geleverd aan de organisatie van een 
minisymposium voor bestuurders van organisaties in de veiligheidsketen. Dit symposium leverde 
inzicht op in de aanpassingen die nodig zijn op het gebied van veiligheid. Ook werd duidelijk welke 
verbindingen nog steviger moeten worden gelegd om de samenwerking in de keten te verbeteren.  
 
Voorlichting en training 
Door de afdeling Voorlichting & Training werden voor diverse lokale teams en ketenpartners 
trainingen verzorgd in het kader van de meldcode en aanverwante (veiligheids)onderwerpen. Ook is  
een start gemaakt met het verzorgen van een basistraining voor alle sociale teams in Drenthe. In 
deze training staat de werking van de meldcode centraal. Op basis hiervan worden bij de sociale 
teams de wensen en behoeften geïnventariseerd naar aanvullende en verdiepende scholing en 
training. Deze trainingen dragen eveneens bij aan betere aansluitingen tussen VTD en lokale teams 
(en vice versa) en VTD en ketenpartners.  
 
In aansluiting op de intensieve landelijke campagnes ‘voor een veilig thuis’ heeft VTD haar eigen 
regionale website www.veilighuisdrenthe.nl ontwikkeld. Hierdoor is VTD beter zichtbaar en vindbaar 
voor de inwoners van Drenthe. 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

28 
 

 

 
Verbeterplan 
De inspectie Jeugdzorg en de inspectie voor de Gezondheidszorg hebben in augustus 2015 VTD 
getoetst. Na de inspectie bleek dat VTD aan acht van de vierentwintig verwachtingen uit het 
toetsingskader voldeed. Het inspectierapport heeft ertoe geleid dat VTD voortvarend een 
verbeterplan heeft opgesteld om te komen tot een aantal noodzakelijke aanpassingen en 
ontwikkelingen. Daarvoor is een procesmanager aangesteld om de voortgang van het verbeterplan 
aan te jagen en te monitoren. De inschatting is dat VTD en haar keten zeker nog een jaar nodig heeft 
om alle noodzakelijke veranderingen goed door te voeren.  
 
 
5. Sense  

Digitale interventies 
In 2015 is onze digitale hulpverlening voor diverse doelgroepen zoals jongeren, MSM en 
prostituees verder ontwikkeld en geborgd:  
 Testlab - het digitaal aanvragen van een soatest voor MSM - maakt sinds 2015 onderdeel uit van 

ons aanbod. We zijn tevreden met het resultaat: in het eerste jaar maakten 55 mannen gebruik 
van Testlab. 20% van de mannen heeft een soa. In andere risicogroepen is dit percentage lager, 
daar vinden we bij één op de zeven personen een soa. Door het relatief hoge vindpercentage 
kunnen we sneller ingrijpen, waardoor de overdracht van soa naar derden beperkt blijft.  

 In Noord-Nederland is het project ‘internetveldwerk’ gestart. Hierin participeren de drie 
noordelijke GGD’en. Aanleiding voor het project is de trend bij prostituees om thuis te werken. 
Eén van onze activiteiten binnen het project is het twee tot drie keer per jaar sturen van een sms 
over het hulpaanbod van GGD Drenthe aan thuiswerkende prostituees die hun diensten 
aanbieden via een website. In 2015 zijn 175 vrouwen benaderd. Naar aanleiding hiervan hebben 
zicht 10 vrouwen gemeld. 

 De nieuwe website Partnerwaarschuwing is in gebruik genomen. Deze website stelt zowel de 
cliënt als de professional in staat om online een partnerwaarschuwing te doen. 

 Voor de groep jongeren die een potentieel risico vormen voor soa-overdracht, ook wel 
gewaarschuwde jongeren genoemd, hebben we een speciale faciliteit ontwikkeld. Na een 
telefonische triage krijgt de jongere digitaal een vragenlijst toegestuurd. Vervolgens ontvangt de 
jongere thuis een soa-test. Zo beogen we de keten van overdracht zo kort mogelijk te maken.  

 Vrijfijn.nl werd in 2015 na de pilotfase landelijk uitgerold, dus ook in Drenthe.  
 
Centrum Seksueel Geweld  
In de eerste week na een aanranding of verkrachting is het belangrijk dat er snel en professioneel 
wordt gehandeld. Daarom is op 1 oktober 2015 het Centrum Seksueel Geweld (CSG) Groningen/ 
Drenthe gestart. Hierin werken Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG), politie Noord-
Nederland, instellingen voor de geestelijke gezondheidszorg, het Scheper Ziekenhuis Emmen, GGD 
Groningen en GGD Drenthe samen. Het centrum biedt een 24-uurs bereikbaarheid en binnen een 
week na de aanranding of verkrachting integraal hulp vanuit medische, forensische en psychosociale 
disciplines, bij voorkeur op één locatie. De directeur Publieke Gezondheid Drenthe is voorzitter van 
de stuurgroep CSG. 
 

 

  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

29 
 

 

 

6. Technische Hygiënezorg  

We inspecteerden op en adviseerden over de hygiëne en veiligheid op asielzoekerscentra, 
prostitutiebedrijven en ten tijde van drie evenementen8 met tijdelijke sanitaire voorzieningen.  
  

Aantal inspecties 
Realisatie Begroot 

2015 2013 2014 2015 

Asielzoekerscentra - - 7* 7 

Tijdens evenementen 4 3 3 3 

Prostitutiebedrijven 9 9 9 9 

 Tabel 18 inspecties asielzoekerscentra, evenementen en prostitutiebedrijven 
*we voerden deze inspecties in 2015 voor het eerst uit. 
 

Tijdens de inspecties van asielzoekerscentra, ook wel hygiëne-audits genoemd, is vooral gesproken 
met de schoonmaaksters, huismeesters en woonbegeleiders en met locatiemanagers. De inspecties 
zijn gedaan samen met een facilitairmanager van het COA. Bij de inspecties bleek dat de 
toilethygiëne veelal te wensen overlaat.  
 
Voor één van de gemeenten voerde een inspecteur samen met een casusvoorzitter openbare 
geestelijke gezondheidszorg een calamiteitenonderzoek uit in het kader van toezicht Wet 
maatschappelijke ondersteuning (Wmo). 
Voor de pilot Wmo Toezicht gemeente Emmen zijn zes GGD-ers getraind in het uitvoeren van 
calamiteitenonderzoek, waaronder twee toezichthouders kinderopvang.  
 
In 2015 is de mogelijkheid voor het geven van gastlessen onderzocht. Dit resulteerde erin dat we op 
een symposium van het Drenthe college een voorlichting heeft gegeven over het werk van de 
toezichthouder kinderopvang.  
 
 
7. Openbare geestelijke gezondheidszorg 

OGGz Uitvoering en meldpunt 
In Drenthe kunnen meldingen openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGz) gedaan worden bij het 
advies- en meldpunt OGGz. De OGGz is er voor mensen die hulp nodig hebben, maar hier niet om 
kunnen of willen vragen. Bijvoorbeeld mensen die zich ernstig verwaarlozen, verslaafd zijn of met 
psychische problemen kampen. Verwijzers, instellingen en particulieren kunnen bij het meldpunt 
personen (ongevraagd) aanmelden voor hulp of om advies vragen. Na de aanmelding wordt de  
situatie binnen het OGGz-netwerk besproken. Vervolgens wordt geprobeerd contact te leggen met 
betrokkene. Met als doel om de problematiek vast te stellen en de persoon te motiveren voor hulp 
en ondersteuning. In dit soms intensieve traject wordt gezamenlijk naar passende hulpverlening 
gezocht. De sociaal verpleegkundige OGGz is onderdeel van het OGGz-netwerk en wordt ingezet bij 
meldingen over mensen waar ernstige verzorgings- en vervuilings- of verwaarlozingsproblemen aan 
de orde zijn.  
 

                                                                 
8
 De TT in Assen, het bloemencorso in Eelde en de Zuidlaardermarkt. 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

30 
 

 
 
Inzet in 2015 
De sociaal verpleegkundigen OGGz werden bij 185 casussen betrokken. In 90% van de gevallen was 
woningvervuiling de aanleiding voor de inzet. In de overige gevallen ging het om lichamelijke 
problematiek, sociaal isolement en de vangnetfunctie. In totaal vonden 21 schoonmaakacties plaats 
waarbij er drie keer opvang voor dieren geregeld werd.  
 

 
Realisatie Begroot 

2015 2013 2014 2015 

Aantal OGGz-cliënten bij sociaal 

verpleegkundigen 

202 194 185 80 

Woningsaneringen 24 31 21 8 

Voorlichting OGGz 6 6 10 2 

Aantal meldpuntacties OGGz-meldpunt 155 146 138 100 

Aantal advies en consultatie OGGz-meldpunt 86 71 57 100 

Aantal meldingen OGGz-meldpunt 419 372 299 300 

 Tabel 19 OGGz uitvoering en meldpunt 

 
Het aantal meldingen bij het OGGz-meldpunt neemt zoals verwacht af. Deze afname is niet zo groot  
zichtbaar bij het aantal cliënten waarbij sociaal verpleegkundigen betrokken waren. Een voorzichtige 
conclusie is dat de lichte OGGz-problematiek uit de OGGz-netwerken verdwijnt. 
 
Beleid en ontwikkeling  
In 2015 is centrumgemeente Assen het traject gestart om samen met ketenpartners te komen tot 
een verbeterplan en verbeteracties gericht op de maatschappelijke opvang en openbare geestelijke 
gezondheidszorg (OGGz)9. Vanuit GGD Drenthe is deelgenomen aan zes werksessies.  
Daarnaast hebben we ingezet op het borgen van OGGz-expertise in die gemeenten die kiezen voor 
een andere structuur als gevolg van de veranderingen in het sociale domein. De eenduidige OGGz-
structuur die we vanaf 2010 ontwikkeld hebben is in 2015 gaan veranderen. Een aantal gemeenten 
kozen voor voorzetting van de OGGz-structuur, maar lieten de aansturing en coördinatie door een  
gemeenteambtenaar uitvoeren. Andere gemeenten experimenteerden in 2015 met een andere 
structuur of bediening van de OGGz-doelgroep via het sociale team. We voerden met gemeenten 
adviesgesprekken over deze ontwikkelingen gericht op het borgen van de OGGz-expertise in de 
nieuwe structuren. 
 
In 2015 was veel aandacht in media en de landelijke politiek voor het thema ‘verwarde personen’, 
mede veroorzaakt door een aantal, soms heftige, incidenten. Het landelijke beeld is dat het aantal 
incidenten veroorzaakt door ‘verwarde personen’ toeneemt. Verondersteld wordt dat deze toename 
mede veroorzaakt wordt doordat meer mensen ambulant worden behandeld en begeleid in plaats 
van klinisch. Dit betekent waarschijnlijk dat deze groep niet altijd bij het OGGz in beeld komt omdat 
ze al in zorg is bij een instelling. Achter de gemelde incidenten bij de politie gaan zeer verschillende 
doelgroepen schuil. Het kan gaan om problemen veroorzaakt door psychiatrische aandoeningen en 
verslaving. Maar even goed kan het gaan om verwardheid als gevolg van dementie.  
 

                                                                 
9
 De doelgroep maatschappelijke opvang en OGGz vertonen dezelfde kenmerken. 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

31 
 

 
 
Vanuit beleid en ontwikkeling is deelgenomen aan regionale en landelijke bijeenkomsten van waaruit 
een samenhangende aanpak wordt ontwikkeld. 
 
OGGz -voorzitterschap 
De OGGz-netwerken staan voor een gecoördineerde aanpak van situaties waarin mensen zelf geen 
zorg of hulp vragen of weten te organiseren. Wel is daarbij sprake van ernstige problemen op het 
gebied van gezondheid en welzijn. Hierbij kan sprake zijn van multiproblem situaties met eventueel 
gevolgen of overlast voor de omgeving. 
In 2015 coördineerden onze OGGz-voorzitters de OGGz-netwerken in de gemeenten Aa en Hunze, 
Assen, Borger-Odoorn, Coevorden, Emmen, Midden-Drenthe, Noordenveld en Westerveld. Conform 
onze begroting hebben we 113 OGGz-netwerkoverleggen gecoördineerd. De overige vier Drentse 
gemeenten coördineerden de OGGz-netwerkoverleggen zelf. 
 
In totaal zijn 203 OGGz-meldingen vanuit het Advies- en Meldpunt OGGz doorgezet naar de OGGz-
netwerken die door voorzitters van GGD Drenthe worden gecoördineerd. Ten opzichte van 2014 is 
sprake van ruim 20% minder meldingen. Met de komst van de sociale teams voorzagen we deze 
daling. 
 
OGGz zorgcoördinatie mensenhandel 
In opdracht van het Bestuurlijk Veiligheidsoverleg Drenthe (BVD) is GGD Drenthe gevraagd de 
zorgcoördinatie van slachtoffers mensenhandel uit te voeren. In Drenthe is sprake van 
ketensamenwerking ten behoeve van de aanpak van mensenhandel. In de samenwerking in de keten 
heeft men ervaren dat naast de aanpak van daders ook de coördinatie van de zorg voor slachtoffers 
belangrijk is. De zorgcoördinatie wordt in eerste instantie als pilot uitgevoerd, in het eerste kwartaal 
2016 wordt deze geëvalueerd. 
 
 
8. Publieke gezondheid asielzoekers Drenthe  

In 2015 is de Publieke gezondheid Asielzoekers (PGA) zorg sterk gegroeid. We voerden in opdracht 
van het centraal orgaan opvang asielzoekers (COA) verschillende diensten uit voor asielzoekers die in 
een asielzoekerscentra (AZC) verblijven. Het betreft diensten op het terrein van de j 
jeugdgezondheidszorg, gezondheidsbevordering, infectieziektebestrijding (IZB), TBC-bestrijding en 
technisch hygiëne zorg (THZ).  
 
Inzet 2015 
We voerden in 2015 meer zorg uit dan begroot, eind 2014 waren er 1071 asielzoekers in Drenthe, dit 
aantal is eind 2015 toegenomen tot 3489. Het team PGA groeide met deze uitbreiding mee en was 
daardoor in staat de zorg conform de afspraken met het COA uit te voeren. In 2015 hebben we de 
dienstverlening PGA breder opgezet en kwalitatief verbeterd. Om kinderen goed te kunnen 
overdragen hebben we alle kinderen ingevoerd in het digitaal dossier.  
In de tweede helft van 2015 besteedden we extra aandacht aan de samenwerking met COA en de 
ketenpartners die met asielzoekers te maken hebben. Er werd onder andere afgestemd over de 
uitvoering van taken in het kader van THZ, IZB en de gezondheidsbevordering. 
  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

32 
 

 
 

 
Realisatie Begroot 

2015 2014 2015* 

Aantal asielzoekers (totaal) 1.071 3.498 ca.2.500 

Aantal asielzoekers (0-19 jarigen) - 1.270 300 

Aantal asielzoekers (19+) - 2.228 - 

Aantal asielzoekerscentra 4 6 7 

Aantal KWE/KWG 14 4 15 

 Tabel 20 publieke gezondheid asielzoekers 
KWE: kleine woon eenheid KWG: kinder woon groep   
*Realisatie betreft de bezettingscijfers d.d. 4 december 2015 

 

Coördinatie 
Coördinatie van de dienstverlening is belangrijk. Daartoe hebben we binnen de GGD verschillende 
disciplines bij elkaar gebracht. Zij richten zich enerzijds op de externe rol van de GGD om een 
coördinerende taak te vervullen in de PGA-keten. Anderzijds richten zij zich intern op het 
optimaliseren van de dienstverlening PGA.  
 

 

9. Forensische geneeskunde 

In 2015 voerden we voor diverse opdrachtgevers10 medisch forensische taken uit. Het betrof met 
name arrestantenzorg en lijkschouw.  
 

 
Realisatie Begroot 

2015 2011 2012 2013 2014 2015 

Arrestantenzorg  1.289 1.709 1.537 1.477 1.227 1.600 

Telefonisch consult 54 144 116 149 161 125 

Letselbeschrijving  105 74 56 74 79 60 

Zedenonderzoek  12 12 17 13 17 12 

Bloed- en DNA-afnamen urinetesten  93 82 84 74 73 85 

Lijkschouwingen  234 224 264 266 242 225 

Euthanasie  112 138 125 142 165 120 

NODO meldingen 9 9 15 6 6 0 

Consultatie 25 29 81 170 149 100 

Bijzondere advisering 7 3 12 8 - - 

NODO procedure Benoemingen  1 4 1 - - 

(Gerechtelijk ) deskundigenrapportage 52 35 31 27 60 25 

       

Totaal 1.992 2.460 2.311 2.333 2179 2.352 

  Tabel 21 verrichtingen forensische geneeskunde 

 

                                                                 
10

 Grote opdrachtgevers zijn de Drentse gemeenten, politie en de koninklijke marechaussee. 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

33 
 

 
 
Inzet in 2015 
Het aantal verrichtingen is achtergebleven bij het aantal begrootte verrichtingen. Het aantal is 
afhankelijk van het aanbod van gebeurtenissen en dus niet beïnvloedbaar. 
We constateren dat het aantal keren dat in 2015 arrestantenzorg is geleverd 25% lager ligt dan 
begroot. Het aantal telefonische consulten die ook aan de medische zorg voor arrestanten is 
gerelateerd ligt anderhalf keer hoger ten opzichte van de begroting. Toegenomen zijn het aantal 
letselbeschrijvingen als ook het aantal deskundigen rapportages en de lijkschouwingen. Mogelijk 
draagt aan de lichte toename van het aantal lijkschouwingen bij dat zorginstellingen er zich bewuster 
van zijn dat bepaalde sterfgevallen mogelijk niet natuurlijk van aard zijn.  
Ook euthanasie is een niet-natuurlijke dood. Opvallend is het aantal verrichtte lijkschouwingen in het 
kader van de euthanasiewet. Denkbaar is dat deze stijging duidt op een veranderde manier waarop 
in de samenleving wordt omgegaan met het levenseinde. 
 
Aanbesteding forensische geneeskunde 
Met een aanloop in 2014 hebben we in 2015 in Noord-Nederlands verband ingeschreven op de 
landelijke aanbesteding van de politie voor de medische zorg aan arrestanten en het forensisch 
medisch onderzoek. GGD Drenthe leverde hiervoor de projectleider. Medio 2015 staakte de politie 
de aanbesteding voor het perceel waarop de drie noordelijke GGD’en zich hadden ingeschreven. 
Reden hiervoor was dat sprake is van meerdere langdurige nog lopende contracten die met het oog 
op de onderhavige aanbesteding niet waren opgezegd. Voor Noord-Nederland geldt dat het langst 
lopende contract tot januari 2018 loopt. Zowel op landelijk als Noord-Nederlands niveau zijn hierover 
met de politie gesprekken gevoerd. Inmiddels heeft de politie een mogelijke landelijke aanbesteding 
in ieder geval uitgesteld tot 1 januari 2018. 
 
Expertise forensische geneeskunde 
Inhoudelijk is er in Noord-Nederland in 2015 veel expertise bijgekomen op het gebied van forensisch 
kindergeneeskunde. Onze forensisch artsen volgden hiertoe een aantal landelijke trainingen. GGD 
Drenthe fungeerde hiervoor drie dagen als gastheer. 
 
 
10. Vaccinaties 

We werkten in 2015 aan het voorkomen van infectieziekten die kunnen worden opgelopen in het 
buitenland of tijdens de beroepsuitoefening.  

 
Realisatie Begroot 

2015 2013 2014 2015 

Aantal 1e consulten reizigersadvisering 3.773 4.120 3.844 3.800 

Aantal vervolgconsulten 1.940 1.897 1.729 2.000 

Aantal (individuele) consulten beroepsvaccinaties 959 875 1.031 1.000 

Aantal telefonische- en spoedconsulten 34 60 56 30 

Totaal consulten tijdens spreekuren 6.706 6.892 6.604 6.800 

Aantal beroepsvaccinaties op locatie (grote groepen) 1.993 1.965 1.628 1.400 

Aantal bloedonderzoek op locatie (grote groepen) 467 560 531 400 

Aantal consulten per fte 1,452 1,492 - 1,471 

 Tabel 22 consulten reizigersvaccinaties 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

34 
 

 
 
Reizigersvaccinaties 
Evenals in 2013 en 2014 zien we ten opzichte van het aantal begrote consulten voor 
reizigersvaccinaties een lichte stijging bij de eerste consulten. Bij de vervolgconsulten is sprake van 
een kleine daling. Wereldwijd nemen het aantal conflictgebieden toe en ook de gebieden waar 
uitbraken plaatsvonden van infectieziekten zoals Ebola. Dit kan een verklaring zijn voor de lichte 
daling van het aantal consulten. Bij reizigersvaccinaties signaleren we de trend dat er steeds meer 
informatieve vragen worden gesteld voordat een afspraak wordt gemaakt voor een spreekuur.  
 
Beroepsvaccinaties 
We voerden circa 15% meer beroepsvaccinaties op locatie uit ten opzichte van de begroting. Ook in 

2013 en 2014 was het aantal beroepsvaccinaties hoger dan begroot. Hier lijkt sprake van een 
structurele toename van het aantal beroepsvaccinaties. Evenals in voorgaande jaren vaccineerden 
we meer leerlingen op de Drenthe colleges tegen hepatitis B. Mede als gevolg hiervan steeg het 
aantal bloedonderzoeken met 13%.  
 
Informatie en voorlichting 
In 2015 voerden we diverse voorlichtingsactiviteiten uit. Zo hebben we informatiebrieven over 
hepatitis B aan schoonheidsspecialistes gezonden, nieuwsbrieven opgesteld voor reisbureaus en 
posters verspreid bij de buitenschoolse opvang en scholen met de tekst “Met je kind op reis”.  
Daarnaast lag onze focus op de verbetering van de website en van de vindbaarheid van GGD Drenthe 
op het internet. Dit konden we realiseren door de aansluiting bij de landelijke website GGD 
Reisvaccinaties. 
 
Noord-Nederlandse samenwerking 
Met onze collega’s van GGD Groningen en GGD Fryslân organiseerden we eind mei 2015 ‘De dag van 
de reizigersadvisering op Groningen Airport Eelde’. Ook waren we gezamenlijk vertegenwoordigd op 
de REIS beurs in Groningen. Door zes GGD’en en GGD Reisvaccinaties wordt een nieuw software 
programma voor reizigersvaccinaties ontwikkeld. GGD Drenthe vervult daarin de voortrekkersrol. 
  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

35 
 

 
 

11. Financiële verantwoording bij het programma Additioneel 

 

 
 Tabel 23 financieel overzicht Additioneel 
 
 
 

Resultaat 

2014

Begroting 

2015 voor 

wijz.

Begroting 

2015 na 

wijz.

Resultaat 

2015

Verschil 

2015

05 Additioneel

Baten

Centra voor jeugd en gezin 453 265 491 633 141

Jongerenconsult 257 257 404 404 0

Epidemiologie additioneel 38 17 0 4 4

Forensische geneeskunde 772 714 680 739 59

Gezondheidsbevordering additioneel 104 57 0 20 20

Jeugdgezondheidszorg 0-4 jarigen maatwerk/prenataal 376 376 0 0 0

Medische milieukunde additioneel 64 44 44 80 36

OGGZ additioneel 613 632 612 601 -11 

Preventieve logopedie 389 389 405 414 9

Publieke gezondheid asielzoekers 311 343 451 681 230

Reizigersvaccinaties 627 563 580 579 -1 

Sense Noord Nederland 130 131 164 163 -1 

Steunpunt huiselijk geweld 810 816 0 0 0

THZ additioneel 14 14 8 19 11

Veilig Thuis Drenthe 0 0 2.573 2.596 24

Overige JGZ additionele opdrachten 55 16 47 67 20

Totaal Baten 5.013 4.632 6.459 7.000 541

Lasten

Centra voor jeugd en gezin -404 -240 -456 -595 -138 

Jongerenconsult -257 -257 -404 -404 -0 

Epidemiologie additioneel -38 -16 0 -4 -4 

Forensische geneeskunde -702 -703 -674 -644 30

Gezondheidsbevordering additioneel -90 -51 0 -38 -38 

Jeugdgezondheidszorg 0-4 jarigen maatwerk/prenataal -376 -376 0 0 0

Medische milieukunde additioneel -55 -40 -41 -77 -36 

OGGZ additioneel -568 -582 -575 -565 10

Preventieve logopedie -357 -352 -376 -403 -26 

Publieke gezondheid asielzoekers -267 -329 -427 -606 -179 

Reizigersvaccinaties -596 -530 -555 -586 -32 

Sense Noord Nederland -118 -120 -153 -142 11

Steunpunt huiselijk geweld -756 -746 0 0 0

THZ additioneel -9 -13 -7 -19 -11 

Transities sociale domein -73 0 0 0 0

Veilig Thuis Drenthe -127 0 -2.573 -2.763 -190 

Overige JGZ additionele opdrachten -53 -14 -43 -63 -20 

Totaal Lasten -4.843 -4.368 -6.284 -6.906 -623 

Reserveringen

Centra voor jeugd en gezin -37 -25 -35 -42 -7 

Epidemiologie additioneel -3 -1 0 0 0

Forensische geneeskunde -20 -11 -6 -53 -47 

Gezondheidsbevordering additioneel -8 -5 0 0 0

Medische milieukunde additioneel -4 -4 -3 -3 -0 

OGGZ additioneel -32 -50 -38 -19 18

Preventieve logopedie -37 -37 -29 -15 14

Publieke gezondheid asielzoekers -14 -14 -24 -75 -52 

Reizigersvaccinaties -28 -33 -25 -10 16

Sense Noord Nederland -11 -11 -11 -11 0

Steunpunt huiselijk geweld -50 -70 0 0 0

THZ additioneel -1 -1 -1 -1 -0 

Transities sociale domein 73 0 0 0 0

Veilig Thuis Drenthe 0 0 0 7 7

Overige JGZ additionele opdrachten -3 -1 -3 -3 -0 

Totaal Reserveringen -175 -264 -175 -226 -51 

Totaal 05 Additioneel -5 0 -0 -133 -133 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

36 
 

 
 
Het programma Additioneel laat een nadeel zien van € 133.000. Dit wordt enerzijds veroorzaakt door 
een positief resultaat op de producten Forensische geneeskunde (€ 43.000), Sense (€ 10.000), OGGZ 
additioneel (€ 17.000). Anderzijds wordt dit veroorzaakt door een negatief resultaat op de producten 
Veilig Thuis Drenthe (€ 160.000), Gezondheidsbevordering additioneel (€ 18.000) en 
Reizigersvaccinaties (€ 17.000). De overige onderdelen van het programma Additioneel vertonen per 
saldo een negatief resultaat van € 8.000.  
 
Forensische geneeskunde 
Het positieve resultaat wordt met name veroorzaakt door een incidentele bate ad. € 26.000. Dit 
betreft de afrekening NODO van 2013-2014. Daarnaast heeft de aanschaf van een nieuw 
informatiesysteem plaatsgevonden in 2015. Het oude pakket was in 2015 al geheel afgeschreven. 
Hierdoor vonden in 2015 geen afschrijvingen meer plaats; dit leidde tot een voordeel van € 15.000. 
 
OGGZ additioneel 
Het positieve resultaat wordt met name veroorzaakt door minder personeelskosten voor het project 
Zorgcoördinatie slachtoffers mensenhandel. Het project is later en met een lagere ureninzet gestart 
dan gepland. De inzet loopt daardoor in 2016 iets langer door conform de afspraak met de 
werkgroep Zorgcoördinatie slachtoffers mensenhandel.  
 
Publieke gezondheid van asielzoekers (PGA)  
In 2015 is het aantal asielzoekers fors toegenomen. De in- en uitstroom is groot waardoor de inzet 
van personeel zeer flexibel moet zijn. In de jaarrekening van 2014 heeft het Algemeen Bestuur 
besloten de fluctuaties van kosten en baten voor PGA te verrekenen via onze egalisatiereserve. 
Conform deze afspraken is in 2015 een bedrag van € 56.000 toegevoegd aan de egalisatiereserve.  
 
Reizigersvaccinaties 
Het negatieve resultaat bij dit product is met name veroorzaakt door externe inhuur. Een extern 
adviseur heeft het gehele proces van de vaccinaties onderzocht en een verbeterrapportage 
opgesteld. 
 
Sense 
Het positieve resultaat wordt veroorzaakt door het later invullen van de vacatureruimte sociaal 
verpleegkundige en het grotendeels niet invullen van zwangerschapsvervanging. 
 
Veilig Thuis Drenthe (VTD) 
In 2015 is ruim € 175.000 ingezet voor extra personeel ten behoeve van het wegwerken van 
wachtlijsten. Hiervan is ruim € 75.000 gefinancierd uit eigen middelen en € 100.000 is aangevraagd 
via het Algemeen Bestuurlijk Overleg (ABO)-jeugdhulp. Afhankelijk van de ruimte in dit budget wordt 
deze aanvraag gehonoreerd. Dit wordt in 2016 duidelijk.  
De provincie Drenthe heeft in 2015 subsidie verstrekt voor versterking van de samenwerking met het 
lokale veld. Deze subsidie is in 2015 niet volledig benut. Met de provincie is afgesproken dat dit tot 
eind 2016 ingezet mag worden.  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

37 
 

 

1.2 Paragrafen 

Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten kent de begroting en 
jaarrekening een aantal verplichte paragrafen. In de jaarstukken 2015 zijn de paragrafen 
Bedrijfsvoering, Weerstandsvermogen en risicobeheersing en Financiering opgenomen. De overige 
verplichte paragrafen (Lokale heffingen, Onderhoud kapitaalgoederen, Verbonden partijen en 
Grondbeleid) zijn voor de GGD niet relevant en derhalve niet opgenomen. 
 

1.2.1 Paragraaf Bedrijfsvoering 

1. Communicatie 

In 2015 stond GGD Drenthe regelmatig in de belangstelling. We hebben over meer dan 60 
onderwerpen contact gehad met de lokale en regionale media. Pers en publiek hadden vooral 
aandacht voor onze onderzoeken naar asbest, de ziekte van Lyme en onze zorg voor asielzoekers. 
Ook het nieuwe Centrum Seksueel Geweld, de tijgermug en de griepgolf stonden in de belangstelling. 
 
Begin 2015 onderzochten de noordelijke GGD’en hoe de mate van overlast door houtrook te 
beoordelen is. Op de oproep om zich aan te melden voor het onderzoek werd veel gereageerd. Ook 
de landelijke en regionale pers besteedde hier veel aandacht aan. In oktober zorgde de 
communicatie over de resultaten van het onderzoek opnieuw voor veel belangstelling. 
 
In maart hebben we een communicatieoffensief ingezet om onze klanten te informeren over 
Terumo-injectienaalden. Er waren twijfels over de veiligheid van deze naalden. Door meerdere online 
en offline kanalen goed op elkaar af te stemmen, konden we onze klanten snel en doeltreffend 
informeren. Uiteindelijk konden we iedereen geruststellen en konden de vaccinaties hervat worden.  
 
Gedurende het jaar was er veel aandacht voor Veilig Thuis Drenthe. Met posters, nieuwsberichten en 
een nieuwe website maakten we het publiek bekend met het nieuwe advies- en meldpunt huiselijk 
geweld en kindermishandeling. 
 

 

2. Kwaliteit  

Audits en HKZ-certificering 
GGD Drenthe werkt met een kwaliteitsmanagementsysteem en wederom heeft de organisatie in 
november 2015 het HKZ-certificaat gekregen. Dit betekent dat de informatie uit onze processen, 
zoals klachten, incidenten, audits en klantenonderzoek, goed wordt geborgd.  
 
Klachten 
In 2015 zijn er 21 klachten van cliënten geregistreerd. Het klachtenproces bestaat uit een 
bemiddelingstraject en – indien de klacht niet naar tevredenheid van de indiener is opgelost – 
behandeling door de externe klachtencommissie. In 2015 is 1 klacht doorgeleid naar deze 
klachtencommissie. Dertien klachten zijn opgelost via bemiddeling, acht klachten zijn nog in 
behandeling. 
 
 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

38 
 

 
 
 

Klachten per organisatieonderdeel 2013 2014 2015 

Gezondheid, Maatschappij & Veiligheid
  
 

4 4 4 

Omschrijving Organisatorisch, 
professioneel 

handelen, 
werkwijze 

Organisatorisch, 
professioneel 

handelen 

Organisatorisch, 
professioneel 

handelen 

Jeugdgezondheidzorg   4 6 17 

Omschrijving Professioneel 
handelen, 

organisatorisch 

Professioneel 
handelen, 

bereikbaarheid 

Organisatorisch, 
professioneel 

handelen, 
bereikbaarheid 

 Tabel 24 klachten 

 
Klachten ten aanzien van het organisatieonderdeel jeugdgezondheidzorg (JGZ) richtten zich in 2014 
vooral op de bereikbaarheid van JGZ. In 2015 waren de klachten vooral gericht op (gemaakte) 
afspraken voor bezoeken aan het consultatiebureau of spreekuren. Mogelijke verklaring hiervoor is 
de groei van en bekendheid met de integrale JGZ voor een groot deel van onze klanten. Daarnaast 
hebben wij een aantal verbeteringen doorgevoerd in het hanteren van onze klachtenprocedure. Zo 
stimuleerden wij onze JGZ-professionals om de klachtenprocedure onder de aandacht van onze 
klanten te brengen. 
 
Signalen en verbeterpunten 
Medewerkers van de GGD zijn alert op signalen van cliënten en de vastlegging daarvan. 
Verbeterpunten hieruit worden snel opgelost door medewerkers en management. In 2015 zijn 15 
signalen geregistreerd. 
 

Signalen en verbeterpunten per 
organisatieonderdeel 

Aantal Omschrijving 

Gezondheid, Maatschappij & Veiligheid 3 Professioneel handelen 

Jeugdgezondheidszorg 12 
Organisatorisch, professioneel handelen, onheuse 

bejegening 

 
 Tabel 25 signalen en verbeterpunten 
Klanttevredenheid 
GGD Drenthe meet langs diverse kanalen de tevredenheid van klanten en ketenpartners. Zo vragen 
wij op gezette tijden cliënten naar hun ervaringen met onze dienstverlening. In onze contacten met 
gemeenten staat klanttevredenheid ook steeds vaker op de agenda. In het algemeen is de 
waardering van onze klanten gemiddeld tot groot. Verbeteringen worden, daar waar mogelijk, direct 
ingezet.  
 

 

 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

39 
 

 
 
3. Personeel en organisatie  

Ziekteverzuim 
In 2015 was het verzuim hoger dan in het jaar ervoor. De organisatie werd in de eerste helft van dit 
jaar geconfronteerd met een relatief hoog aantal langdurig zieken. Daarbij was de oorzaak van het 
verzuim niet werk gerelateerd. Met begeleiding vanuit het managementteam, het team P&O en de 
arbodienst is ingezet op een zo spoedig mogelijke en verantwoorde re-integratie van deze 
medewerkers. 
GGD Drenthe heeft vele taken in het maatschappelijk domein. Het jaar 2015 stond in het teken van 
transformatie. Professionals worden geconfronteerd met nieuwe taken, nieuwe 
samenwerkingsverbanden en nog veel onduidelijkheden. De ervaring leert dat organisaties in 
verandering veelal te maken hebben met een tijdelijke stijging van het verzuim. Belangrijk is om 
medewerkers op een goede wijze mee te nemen in de ontwikkeling en om aandacht te hebben voor 
de extra belasting die deze veranderingen met zich meebrengt.  
Ook hebben we in het begin van dit jaar te maken gehad met een griepepidemie die heeft geleid tot 
extra verzuim.  
 

Ziekteverzuim 2013 2014 2015 

Verzuimpercentage 4,7% 4,9% 5,9% 
 Tabel 26 ziekteverzuim 

 

Verloop 
Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling aan van de personeelsbezetting. Naast het regulier 
personeelsverloop (in- en uitstroom) is een stijging van het aantal fte’s zichtbaar in de cijfers. Deze 
stijging wordt veroorzaakt door de overgang van de medewerkers van  
het Algemeen Meldpunt Kindermishandeling (AMK) en het Servicebureau van Bureau Jeugdzorg 
Drenthe naar de GGD per 1 januari 2015. Deze onderdelen zijn samen met het steunpunt Huiselijk 
geweld geïntegreerd tot Veilig Thuis Drenthe. Deze stijging is ook zichtbaar in de verhouding in- en 
uitdienst. 
 

Personeelsbezetting  2013 2014 2015 

Bezetting in fte per 31 december 139 197,89 237,45 

In dienst (in personen) gekomen 25 133* 73 

Uit dienst (in personen) gegaan 18 20  31 

 Tabel 27 personeelsbezetting 

* het hoge aantal indiensttredingen wordt veroorzaakt door de komst van Icare-medewerkers vanwege de 

 integrale jeugdgezondheidszorg. 

 
Organisatieontwikkeling DRIVE: Drenthe in verandering 
GGD Drenthe werkt in een maatschappelijke omgeving met een veelheid aan ontwikkelingen en 
veranderingen. De GGD wil zich verbinden met en inspelen op de Drentse lokale en collectieve 
behoeften, een verbindend adviseur en uitvoerder zijn vanuit de publieke gezondheid en hieraan 
gerelateerde publieke veiligheid. Daarnaast wil de GGD relevante informatie en kennis leveren ten 
behoeve van de beleidsontwikkeling en uitvoering van de twaalf Drentse gemeenten.  
 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

40 
 

 
 
Om deze rol te verstevigen zijn we in 2014 gestart met het organisatie ontwikkeltraject GGD DRIVE 
(Drenthe in Verandering). Daarin wil de GGD de mogelijkheid benutten om in toenemende mate 
verantwoording af te leggen over de te behalen resultaten. Dit wil de GGD realiseren door het 
eigenaarschap van de GGD-professional te vergroten en teams verantwoordelijkheid te geven over 
het eigen werk. 
 
De GGD heeft in 2015 een vervolg gegeven aan het ontwikkelingstraject. Verschillende bouwteams, 
bestaande uit medewerkers van de GGD, zijn aan de slag gegaan met het uitwerken van de 
grofstructuur voor de organisatie. Deze bouwteams hebben hun adviezen voorgelegd aan de 
directeur en het MT. Zij hebben op basis hiervan een nieuw besturings- en inrichtingsconcept voor de 
organisatie opgesteld. In dit concept worden naast de nieuwe inrichting en besturing van de 
organisatie, ook de uitgangspunten, waarden en criteria die daaraan ten grondslag liggen verwoord. 
  
Herziening beloningsbeleid en personeelsbeoordeling 
In het najaar 2014 is met de vakbonden een akkoord bereikt over een nieuw beloningsbeleid, de 
definitieve afschaffing van de uitloopschalen en over een overgangsregeling. In het nieuwe 
beloningsbeleid wordt een koppeling gemaakt tussen het flexibel belonen en de prestaties van de 
medewerker en/of groepen medewerkers. Om de prestaties van de medewerkers te kunnen 
evalueren is in 2015 een beoordelingssystematiek vastgesteld. Het gaat hier vooralsnog om een 
overbruggingsregeling. De komende periode gaan we onderzoeken op welke wijze wij de 
gesprekscyclus kunnen laten aansluiten bij het nieuwe inrichtings- en besturingsconcept. 
 
 

4. Informatievoorziening en Automatisering 

Binnen Informatievoorziening en Automatisering (I&A) is, samen met de Veiligheidsregio Drenthe, in 
2015 verder gebouwd aan de inrichting van de organisatie. Hierbij is ingezet op de invulling van 
rollen, taken en verantwoordelijkheden waarbij de focus meer is komen te liggen op de verbinding 
met de klant van I&A. De beveiliging van onze informatie en privacy van onze klanten kregen onze 
volle aandacht. Samen met de Veiligheidsregio Drenthe hebben we een quick scan laten uitvoeren.  
 
Dossiersysteem Veilig Thuis Drenthe 
De activiteiten van Veilig Thuis Drenthe zijn per 1 januari 2015 volledig overgezet naar de ICT-
omgeving van de GGD. In het najaar hebben we voor Veilig Thuis een nieuw informatiesysteem voor 
de inhoudelijke dossiervoering geselecteerd en geïmplementeerd. De selectieprocedure is 
uitgevoerd in nauwe samenwerking met GGD Groningen en GGD Fryslân. Hiermee voldoen we aan 
de wettelijke verplichting uit het Handelingsprotocol Veilig Thuis en de daarvan afgeleide 
rapportages. Parallel aan de inrichting van het nieuwe informatiesysteem zijn de processen voor 
Huiselijk Geweld en Kindermishandeling opnieuw in kaart gebracht, op relevante onderdelen 
geharmoniseerd en uitgewerkt.  
 
Jeugdgezondheidszorg 
Voor de jeugdgezondheidszorg is een businesscase opgesteld voor het aanpassen van de verwerking 
van correspondentie en enquêteformulieren. Op basis hiervan passen we 2016 deze processen aan. 
Ook hebben we in 2015 de telefonische bereikbaarheid van de JGZ geoptimaliseerd. De propositie 
van de GGD in uitingen in brieven, websites en andere uitingsvormen zijn in afstemming met JGZ en 
de communicatie adviseur doorgelicht en waar nodig aangepast. 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

41 
 

 
 
Epidemiologie  
Voor epidemiologie is een nieuwe informatievoorzienings- en automatiseringsomgeving gerealiseerd. 
Het aanleveren van belangrijke rapportages over de gezondheid van de Drentse inwoners wordt 
daardoor voor onze epidemiologen een stuk eenvoudiger.  
 
Forensische geneeskunde 
In 2015 is voor forensische geneeskunde een nieuw informatiesysteem geselecteerd en 
geïmplementeerd. Daardoor kan de inhoudelijke dossiervorming en registratie van uren beter 
worden verwerkt. Ook hier is nauw samengewerkt met GGD Groningen en GGD Fryslân om tot een 
selectie te komen. 
 

 

5. Facilitair en huisvesting  

GGD Drenthe en de Veiligheidsregio Drenthe zijn sinds 2014 gehuisvest in het gezamenlijk kantoor in 
Assen. Ook in 2015 is gebleken dat dit er veel mogelijkheden liggen in de samenwerking. De aanpak 
en uitvoering van de taken van de facilitaire dienstverlening is dan ook in 2015 verder geïntegreerd.  
Voorbeelden hiervan zijn het contractbeheer, het vormgeven van onderhoudsplanningen en 
algemene facilitaire procedures.  
 
Huisvesting Veilig Thuis Drenthe 
De medewerkers van VTD waren sinds januari 2015 tijdelijk ondergebracht aan de Klompmakerstaat 
in Assen. Eind 2015 zijn alle medewerkers VTD verhuisd naar de locatie van GGD Drenthe aan de 
Mien Ruysweg in Assen. 
 
Externe huisvesting  
Sinds januari 2014 is GGD Drenthe verantwoordelijk voor het beheer van 37 jeugdgezondheidszorg-
locaties in het kader van de integrale jeugdgezondheidszorg. In 2015 is gestart met een onderzoek en 
inventarisatie van deze locaties, om de taken van de JGZ in relatie tot de huisvesting efficiënter in te 
richten. Aanleiding voor dit onderzoek is de taakstelling om een besparing van € 100.000 te 
realiseren op deze huisvesting. In het onderzoek komen met name de beoordeling van de huidige 
exploitatiekosten, de mogelijkheden van besparingen en de te behalen efficiencywinst aan de orde.  

 
 
6. Financiële verklaring bij het programma Bedrijfsvoering 

 

 
 Tabel 28 financieel overzicht Bedrijfsvoering 

Resultaat 

2014

Begroting 

2015 voor 

wijz.

Begroting 

2015 na 

wijz.

Resultaat 

2015

Verschil 

2015

06 Bedrijfsvoering en middelen

Baten

Bedrijfsvoering en middelen 337 448 514 538 24

Totaal Baten 337 448 514 538 24

Lasten

Bedrijfsvoering en middelen -1.194 -448 -529 -254 275

Totaal Lasten -1.194 -448 -529 -254 275

Reserveringen

Bedrijfsvoering en middelen 1.071 -0 15 75 60

Totaal Reserveringen 1.071 -0 15 75 60

Totaal 06 Bedrijfsvoering en middelen 214 -0 0 358 358

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

42 
 

 
 
Het programma Bedrijfsvoering en middelen is afgesloten met een positief saldo van € 358.000. 
 
Het voordeel bij bedrijfsvoering is vooral ontstaan omdat er is geanticipeerd op de 
bezuinigingsopgave voor 2016 en de jaren daarna. In 2015 hebben we deze ruimte gebruikt voor het 
oplossen van een aantal knelpunten. Hierbij valt te denken aan: 
- externe inhuur ten behoeve van facilitaire begeleiding bij de uitvoering van de bestuurlijke 

opdracht voortvloeiend uit de notitie bezuinigingen en kerntakendiscussie; 
- de eenmalige cao salaris uitkering aan het personeel in oktober 2015; 
- de kosten voor extra personeel ten behoeve van het wegwerken van wachtlijsten bij Veilig Thuis 

Drenthe.  
Ook werden er efficiencyvoordelen behaald door het nieuwe werken. Hierdoor wordt minder gereisd 
en is er een voordeel op reiskosten Tenslotte is er minder uitgegeven aan vervanging van personeel 
bij ziekte. Deze ruimte is gebruikt voor het organisatie-ontwikkelingstraject GGD-DRIVE.  
  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

43 
 

 

1.2.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing 

In deze paragraaf gaan we in op het weerstandsvermogen en de risicobeheersing van de GGD. Het 
weerstandsvermogen geeft de relatie aan tussen de risico’s waar geen maatregelen voor zijn 
getroffen en de capaciteit die een gemeente heeft om de niet begrote kosten op te vangen (BBV, 
artikel 11).  
De Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing is als volgt opgebouwd: 
- Risicobeleid 
- De weerstandscapaciteit 
- Risico-inventarisatie per balansdatum 
- Kengetallen 
 
 

1. Risicobeleid 

Bij GGD Drenthe voeren wij actief risicobeleid. Dat betekent dat wij ons voortdurend bewust zijn van 
risico’s en daar systematisch mee om wensen te gaan. Een voorbeeld hiervan is dat wij waarde 
hechten aan de HKZ-certificering. Die certificering betekent onder meer dat in alle geledingen van de 
organisatie medewerkers zich bewust moeten zijn van procesrisico’s en daar ook actief op dienen te 
anticiperen. In november 2015 heeft de organisatie opnieuw het HKZ-certificaat ontvangen. Dit 
betekent dat de informatie uit onze processen, zoals klachten, incidenten, audits en 
klantenonderzoek, goed wordt geborgd.  
 
Verder houden wij voor de basistaken een algemene reserve aan als weerstandsvermogen. Voor 
additionele taken is dat de risicoreserve. Bij de risico-inventarisatie beoordelen wij de daadwerkelijke 
risico’s en hoe die zich weerhouden ten opzichte van de weerstandscapaciteit. 
 
 
2. De weerstandscapaciteit 
In dit onderdeel is geïnventariseerd in welke mate de GGD in staat is de risico’s in financiële zin op te 
vangen. In algemene zin is een overheidsorganisatie in staat haar niet begrote financiële risico’s te 
dekken uit: 
- Opgebouwde reserves 
- Stille reserves die op korte termijn materieel kunnen worden gemaakt 
- Onbenutte belastingcapaciteit 
- Structurele ruimte in de begroting 
 
In de situatie van de GGD kan alleen een beroep worden gedaan op de opgebouwde reserves. De 
reservepositie per 31 december 2015 was € 2.451.000,-, inclusief het te bestemmen resultaat van 
2015 ad. € 424.000,-.  
 
 
 
 
 
 
 
 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

44 
 

 
 
3. Risico-inventarisatie per balansdatum 

 

 
Tabel 29 risico inventarisatie 

 
Uit bovenstaande tabel blijkt dat alle risico’s zijn gewogen naar kans dat ze zich kunnen voordoen en 
de financiële impact die ze voor GGD Drenthe kunnen hebben. Op geld gewaardeerd betekent dit 
een bedrag van € 915.000 waarvan de bezuinigingen/taakstellingen, het niet kunnen voldoen aan de 
wettelijke taken bij Veilig Thuis Drenthe en het niet kunnen naleven van contractuele verplichtingen 
door onvoldoende gecertificeerd personeel bij de Publieke Gezondheid Asielzoekers de grootste 
risico’s vormen. Bij het inventariseren van de risico’s hebben wij het voorzichtigheidsprincipe in acht 
genomen. Dit betekent dat wij rekening houden met alle mogelijke risico’s op balansdatum. 
Overigens onderkennen wij dat nooit alle risico’s zich tegelijkertijd zullen voordoen. 
 
Om te kunnen beoordelen of de opgebouwde reservepositie zich juist verhoudt tot de financiële 
risico’s wordt de ratio weerstandvermogen gehanteerd die ontwikkeld is door het Nederlands 
Adviesbureau voor Risicomanagement samen met de universiteit Twente. De ratio wordt berekend 
door het aanwezige weerstandvermogen te delen door de financiële totaalwaardering van de 
risico’s. Bij de beoordeling van het weerstandsvermogen wordt de volgende tabel gehanteerd: 
 
 
 
 
 
 

Financiële incidenteel/

bandbreedte structureel

GGD-breed
Grote calamiteit waardoor reguliere 

dienstverlening in gevaar komt
zeer klein gemiddeld i 30.000

GGD-breed Bezuiniging/taakstelling gemeente gemiddeld gemiddeld s 150.000

GGD-breed Langdurige uitval geautomatiseerd systeem zeer klein gemiddeld i 30.000

GGD-breed Kostendekkendheid additionele producten zeer groot klein s 67.500

GGD-breed

Kwalitatieve en kwantitatieve samenstelling 

personeelsbestand ten aanzien van 

verwachte dienstverlening

klein gemiddeld s 90.000

OGGZ Rol verkleint bij de transformaties klein klein s 22.500

GGD-breed Contractbeheer gemiddeld klein i 37.500

VTD Niet voldoen aan wettelijke taken groot gemiddeld i 210.000

VTD Geen weerstandsvermogen klein gemiddeld s 90.000

PGA

Niet kunnen naleven contract door 

onvoldoende gecertificeerd personeel door 

onvoorspelbare in- en uitstroom van 

asielzoekers

gemiddeld gemiddeld s 150.000

GGD-breed Wet en regelgeving (VPB) gemiddeld klein s 37.500

915.000

Proces Risico Kans Bedrag

Totaal risico's:

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

45 
 

 
 

Ratio weerstandsvermogen Waardering 

>2 Uitstekend 
1,4<X<2,0 Ruim voldoende 
1,0<X<1,4 Voldoende 
0,8<X<1,0 Matig 
0,6<X<0,8 Onvoldoende 

<0,6 Ruim onvoldoende 
 Tabel 30 weerstandsvermogen 

 

Op balansdatum is de ratio van de GGD: € 2.451.000 / € 915.000 = 2,68. Dit wordt door het 
Nederlands Adviesbureau voor risicomanagement als uitstekend aangemerkt.  
 
 
4. Kengetallen   

Voor lokale overheden is het lastig de financiële positie te interpreteren. Veel lokale overheden 
willen zich onderling vergelijken, maar dat was tot op heden niet mogelijk door het ontbreken van 
een standaard definitie of een set van financiële kengetallen. Het BBV heeft daarom bij besluit van 15 
mei 2105, houdende wijziging van het BBV, voorgeschreven dat in de paragraaf 
Weerstandsvermogen en risicobeheersing een verplichte basisset van vijf financiële kengetallen 
moet worden opgenomen die gaan gelden voor de begroting vanaf 2016 en de jaarrekeningstukken 
vanaf 2015. Naast de kengetallen vindt ook een beoordeling plaats van de onderlinge verhouding van 
de kengetallen in relatie tot de financiële positie . Door middel van de genoemde kengetallen wordt 
‘de structureel en reëel sluitende begroting’ onderbouwd. Hierna volgt een overzicht van de 
kengetallen. 
 

 

Tabel 31 verloop kengetallen 

Netto schuldquote 
De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen en 
geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie (totale baten 
exclusief mutaties reserves). 
 
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 
Om inzicht te verkrijgen in hoeverre sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- 
als exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte  
 
 

netto schuldquote -2,7% -2,7% -4,6%

netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen -2,7% -2,7% -4,6%

solvabiliteitsrisico 32,5% 32,5% 52,5%

structurele exploitatieruimte -4,0% -4,0% -0,1%

grondexploitatie nvt nvt nvt

belastingcapaciteit nvt nvt nvt

Verloop van de kengetallen

Kengetallen
Resultaat 

2014
Begroot 2015

Resultaat 

2015

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

46 
 

 
 
leningen). Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte 
leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. 
 
Solvabiliteitsratio 
Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële 
verplichtingen te voldoen. Hierbij wordt het eigen vermogen uitgedrukt in een percentage van het 
balanstotaal. 
 
Structurele exploitatieruimte 
Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt het onderscheid 
gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Bij incidentele lasten of baten gaat het om 
eenmalige zaken die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen.  
 
Grondexploitatie 
Dit kengetal is specifiek voor gemeenten en niet van toepassing voor de GGD Drenthe.  
 
Belastingcapaciteit 
Dit kengetal is specifiek voor gemeenten en niet van toepassing voor de GGD Drenthe. 
 
Beoordeling kengetallen GGD Drenthe 
Voorgeschreven is dat naast de kengetallen zelf, een beoordeling plaatsvindt van de onderlinge 
verhouding hiervan in relatie tot de financiële positie. De kengetallen zijn communicerende vaten, 
waarbij gesteld kan worden dat enkele een stoplichtfunctie hebben en andere een signaalfunctie. 
Het is overigens van belang de kengetallen in samenhang te zien omdat een afzonderlijke kengetal 
niet zoveel zegt over de financiële positie.  
 
Netto schuldquote (gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen) 
Normaal ligt de netto schuldquote tussen 0% en 90% (landelijk gehanteerde richtlijn). Als de netto 
schuldquote tussen 100% en 130% ligt, is de schuld hoog (oranje). Als de netto schuldquote boven de 
130% uitkomt, dan bevind je je in de gevarenzone (rood). De netto schuldquote van de GGD Drenthe 
blijft ruimschoots binnen de norm. 
 
Solvabiliteitsratio 
Volgens de landelijk gehanteerde richtlijn moet de solvabiliteitsratio minimaal 30% zijn. De 
solvabiliteitsratio van de GGD Drenthe is afgerond 52% en daarmee voldoende. 
 
Structurele exploitatieruimte 
De structurele exploitatieruimte van de GGD Drenthe is nagenoeg nihil. Dit wordt met name 
veroorzaakt door structurele toevoegingen aan de Reserves. Het betreft de storting in de 
Risicoreservering (additionele opslagen).  
  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

47 
 

 

1.2.3 Paragraaf Financiering 

De Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) stelt regels voor het beheer van de treasury. 
De wet bevat normen voor het beheersen van risico’s op kort- en langlopende leningen. Verder 
worden de decentrale overheden verplicht een Treasurystatuut op te stellen en een Paragraaf 
financiering in de begroting en het jaarverslag op te nemen. 
 
1. Treasurystatuut 

Het huidige Treasurystatuut van GGD Drenthe was vastgesteld voor de jaren 2011 tot en met 2015 
en liep eind 2015 af. Het nieuwe Treasurystatuut is in november door het Dagelijks Bestuur 
vastgesteld voor de jaren 2016 tot en met 2019.  
De afgelopen jaren zijn er belangrijke (maatschappelijke) ontwikkelingen geweest die van invloed zijn 
op de treasury van decentrale overheden. Op Europees niveau zijn er maatregelen genomen om 
ervoor te zorgen dat de overheidsuitgaven nu en op langere termijn houdbaar blijven. Deze 
maatregelen zijn vertaald naar Nederlandse wetgeving, zoals de invoering van het verplicht 
schatkistbankieren en de Wet houdbare overheidsfinanciën (de Wet hof). De gewijzigde regelgeving 
is meegenomen in ons nieuwe Treasurystatuut.  
In het Treasurystatuut zijn doelstellingen, richtlijnen en limieten opgenomen ten aanzien van het 
uitzetten en aantrekken van financieringsbehoeften. Doelstelling van ons Treasurystatuut is het 
maximaliseren van renteopbrengsten en het minimaliseren van rentekosten gegeven een bepaald 
risicoprofiel evenals het zorgen voor voldoende liquiditeiten binnen de organisatie.  
 
 
2. Risicobeheer 

Ten aanzien van het risicoprofiel is de richtlijn opgenomen dat wij alleen gelden uitzetten bij 
instellingen met een zogenaamde triple A-status, de meest betrouwbare bankinstellingen in 
Nederland. Na de bankencrisis is een aantal instellingen teruggeplaatst naar een dubbele A-status. 
Alleen de Bank voor Nederlandse gemeenten (BNG) heeft zijn triple A-status behouden, wat 
betekent dat wij overtallige middelen alleen uitzetten bij die bank. Met de invoering van het 
schatkistbankieren eind 2013 dienen wij, net als alle andere lokale overheden, onze overtollige 
middelen (boven € 250.000) naar een gereserveerde rekening bij de BNG over te boeken. Uit deze 
overtollige middelen voorziet het Rijk zich in een deel van haar financieringsbehoefte.  
 
 
3. Renterisico kortlopende financiering (kasgeldlimiet) 

Een belangrijk uitgangspunt van de Wet Fido is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten 
van openbare lichamen. Om een grens te stellen aan kortlopende financiering is in de Wet Fido de 
kasgeldlimiet opgenomen. De kasgeldlimiet wordt bepaald door het begrotingstotaal bij aanvang van 
het dienstjaar te vermenigvuldigen met een bij ministeriele regeling vastgesteld percentage van 
8,2%. De kasgeldlimiet wordt per kwartaal bepaald. Bij een derde overschrijding van de kasgeldlimiet 
door GGD Drenthe is er sprake van een meldingsplicht bij de provincie Drenthe. In geen enkel 
kwartaal in 2015 heeft de GGD Drenthe de kasgeldlimiet overschreden. 
 
 
 
 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

48 
 

 
 
4. Renterisico vaste schuld (renterisiconorm) 

Ook voor renterisico’s vaste schuld is in de Wet Fido een norm gesteld. Deze norm, de 
renterisiconorm, bedraagt 20% van het begrotingstotaal. Het doel van deze norm is het vermijden 
van grote fluctuaties in de rentelasten, welke consequenties kunnen hebben voor de financiële 
positie. GGD Drenthe is in 2015 ruim onder de renterisiconorm gebleven. 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

49 
 

 

2 Jaarrekening 2015 

2.1 Overzicht van baten en lasten 

 
 Tabel 32 baten en lasten 

 

Resultaatsverklaring op hoofdlijnen 

Het boekjaar 2015 is afgesloten met een positief resultaat van € 424.000. 
  
Het programma Beschermen is afgesloten met een voordelig resultaat van € 118.000. Het voordeel is 
behaald doordat de nieuwe piketregeling bij het product Crises en Incidenten nog niet in volle 
omvang is doorgevoerd en er dus minder kosten voor zijn gemaakt. Daarnaast is er bij het product 
Infectieziektenbestrijding een voordeel ontstaan door een incidentele subsidie, niet vervulde 
vacatureruimte en baten van detachering.  
 
Het programma Beschermen-derden is afgesloten met een positief resultaat van € 23.000. Dit 
resultaat is ontstaan doordat bij het Rijksvaccinatieprogramma Jeugd een positieve verrekening over 
het voorgaand jaar is geweest. Vanwege de vermindering in 2014 van het aantal vaccinaties HPV van 
drie naar twee is dit in 2015 eenmalig gecompenseerd.  
 
Het programma Bevorderen is afgesloten met een negatief resultaat van € 84.000. Vanwege het 
doorvoeren van bezuinigingen op dit product in de jaren 2013 en 2014 is er bovenformativiteit 
ontstaan en daarmee een nadeel door nog doorlopende loonkosten. 
 

B/L/R Programma

Resultaat 

2014

Begroting 

2015 voor 

wijz.

Begroting 

2015 na 

wijz.

Resultaat 

2015

Verschil 

2015

Baten 01a Beschermen 2.926 2.953 3.055 3.047 -8 

01b Beschermen - derden 1.431 1.502 1.448 1.463 15

02 Bevorderen 480 475 329 329 0

03 Bewaken 476 498 404 425 21

04 Jeugd 8.950 8.669 9.436 9.478 42

05 Additioneel 5.013 4.632 6.459 7.000 541

06 Bedrijfsvoering en middelen 337 448 514 538 24

Totaal Baten 19.613 19.177 21.645 22.280 635

Lasten 01a Beschermen -2.950 -2.953 -3.110 -2.985 125

01b Beschermen - derden -1.419 -1.502 -1.448 -1.440 8

02 Bevorderen -505 -475 -329 -413 -84 

03 Bewaken -448 -498 -404 -401 3

04 Jeugd -8.975 -8.669 -9.436 -9.341 95

05 Additioneel -4.843 -4.368 -6.284 -6.906 -623 

06 Bedrijfsvoering en middelen -1.194 -448 -529 -254 275

Totaal Lasten -20.335 -18.913 -21.540 -21.741 -202 

-721 264 105 539 434

Reserveringen 01a Beschermen 0 0 55 55 0

02 Bevorderen 10 0 0 0 0

03 Bewaken -18 0 0 -19 -19 

04 Jeugd 71 0 0 0 0

05 Additioneel -175 -264 -175 -226 -51 

06 Bedrijfsvoering en middelen 1.071 -0 15 75 60

Totaal Reserveringen 958 -264 -105 -115 -10 

236 -0 0 424 424

Resultaat voor bestemming / 

reserveringen

Resultaat na bestemming / 

reserveringen

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

50 
 

 
 
Het programma Bewaken is afgesloten met een positief resultaat van € 5.000. Dit resultaat is 
ontstaan bij Epidemiologie, doordat er extra additionele taken zijn uitgevoerd voor gemeenten. 
Daarentegen was er een nadeel door de storting in de Egalisatiereserve voor epidemiologische 
onderzoeken.  
 
Het programma Jeugd is afgesloten met een positief resultaat van € 136.000. Binnen het programma 
is een voordelig resultaat ontstaan op de kapitaallasten. Geplande investeringen hebben niet plaats 
gevonden in 2015 in afwachting van een onderhoudsplan CB locaties. Daarnaast is er een incidentele 
subsidie ontvangen over het voorgaande jaar voor een arts in opleiding.  
 
Het programma Additioneel is afgesloten met een negatief resultaat van € 133.000. Normaal 
gesproken zijn de additionele producten kostendekkend of licht positief. Het negatieve resultaat is 
veroorzaakt door extra inzet van personeel bij het product Veilig Thuis Drenthe. Deze inzet was nodig 
om de stijging in het aantal meldingen te kunnen opvangen. Daarentegen was er een positief 
resultaat bij het product Forensische Geneeskunde, welke veroorzaakt is door een incidentele bate 
vanuit voorgaande jaren en minder afschrijvingslasten.  
 
Het programma Bedrijfsvoering is afgesloten met een positief resultaat van € 358.000. Het voordeel 
bij bedrijfsvoering is vooral ontstaan omdat geanticipeerd is op de bezuinigingsopgave voor 2016 en 
de jaren daarna. In 2015 hebben we deze ruimte gebruikt voor het oplossen van een aantal 
knelpunten. Daarnaast zien wij efficiencyvoordelen voortvloeiend uit het nieuwe werken. Hierdoor 
wordt minder gereisd en is er een voordeel op reiskosten. 
 
 
 

 

  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

51 
 

 

2.2 Balans per 31 december 2015 
 

(bedragen x € 1.000)  

 

 

Referentie
ACTIVA

Vaste activa
Materiële vaste activa

Investeringen met economisch nut 1 1.420        1.468             
Totaal vaste activa 1.420       1.468            

Vlottende activa
Voorraden 2 31             31             26                  26                  
Uitzettingen korter dan één jaar 3 2.683       3.843            

Vorderingen op openbare lichamen 335           672                
Uitzettingen in ’s Rijks schatkist korter 

dan één jaar 1.977        2.205             
Rekening-courantverhoudingen met 

niet-financiële instellingen 25             -                      
Overige vorderingen 345           966                

Overlopende activa 4 243          263               
Vooruitbetaalde bedragen 243           263                

Liquide middelen 5 293          283               
Kassaldi 0                2                     
Banksaldi 293           281                

Totaal vlottende activa 3.251       4.415            

Totaal activa 4.671        5.883             

PASSIVA

Vaste passiva
Eigen vermogen 6 2.451       1.913             1.913            

Algemene reserve 450           247                
Bestemmingsreserves 1.578        1.430             
Resultaat boekjaar 424           236                

Voorzieningen 7 24             24             87                  87                  

8 -                20                  
Onderhandse lening overige 

binnenlandse bedrijven -                 20                  
Totaal vaste passiva 2.476       2.019            

Vlottende passiva

9 496          1.597            
Overige schulden 496           1.597             

Overlopende passiva 10 1.699       2.266            
Nog te betalen bedragen 1.366        1.895             
Vooruitontvangen bedragen 333           371                

Totaal vlottende passiva 2.195       3.863            

Totaal passiva 4.671        5.883             

31-12-201431-12-2015

Vaste schulden langer dan één jaar

Netto-vlottende schulden korter dan één jaar

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

52 
 

 
 

1. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 

Algemeen 

 De jaarrekening is opgemaakt volgens de grondslagen van het Besluit Begroting en 
Verantwoording (BBV) voor gemeenten en provincies. 

 De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van 
historische kosten. Tenzij bij de desbetreffende balanspost anders is vermeld, worden de activa 
en passiva opgenomen tegen nominale waarde. 

 De lasten en baten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben. Baten en 
winsten worden slechts genomen voor zover zij op de balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en 
risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen 
indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden (voorzichtigheidsbeginsel). 

 Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. 
Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde 
van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume 
worden sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling 
plaatsvindt. Daarbij moet worden gedacht aan overlopende vakantiegeld- en verlofaanspraken. 

 
Vaste activa 
Materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs onder aftrek van afschrijvingen. De 
materiële vaste activa worden lineair afgeschreven. Bij de gehanteerde afschrijvingstermijnen is het 
bepaalde in de Nota activeren, waarderen en afschrijven uitgangspunt geweest.  
 
Voorraden 
De voorraad vaccinaties is gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs.  
 
Uitzettingen korter dan één jaar, overlopende activa en liquide middelen 
De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een 
voorziening in mindering gebracht. Deze voorziening is bepaald op basis van de ouderdom van de 
vorderingen en op basis van individuele beoordeling.  
 
Reserves 
Reserves zijn gewaardeerd tegen nominale waarde. 
 
Voorzieningen 
Voorzieningen kunnen (conform de BBV) worden gevormd als sprake is van:  

 verplichtingen en verliezen, waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, maar wel 
redelijkerwijs ingeschat kan worden;  

 op balansdatum bestaande risico's, die kunnen leiden tot verplichtingen of verliezen, waarvan de 
omvang al redelijkerwijs ingeschat kan worden;  

 toekomstige kosten, mits de oorsprong ligt voorafgaande aan de balansdatum en de voorziening 
strekt tot gelijkmatige verdeling van de lasten over een aantal begrotingsjaren. 

 
In 2015 is een voorziening getroffen voor de jeugdgezondheidzorg. Vanwege de verhuizing van een 
tweetal consultatiebureau (CB)-locaties in het eerste kwartaal van 2016 ontstaan dubbele 
huurlasten. Deze dubbele huurlasten bedragen € 19.080.  
 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

53 
 

 
 
Vaste schulden langer dan één jaar 
De langlopende schuld is gewaardeerd tegen de nominale waarde verminderd met gedane 
aflossingen. De langlopende schuld heeft een rente-typische looptijd van één jaar of langer. 
 
Netto-vlottende schulden korter dan één jaar en overlopende passiva 
De schulden worden gewaardeerd tegen nominale waarde. 
 
 

2. Toelichting op de balans per 31 december 2015 

 

VASTE ACTIVA 
Ref. 1 Materiële vaste activa (bedragen x € 1.000) 
 

 
 
De investeringen betreffen alleen investeringen met een economisch nut.  
 
 
Ref. 2 Voorraden (bedragen x € 1.000) 
De voorraad vaccins is gestegen van 26 naar 31. 
 
 
  

Omschrijving Afschrijv Aanschaf Cumulatieve Boekwaarde Boekwaarde

% Afschrijving 1-1-2015 Investeringen Desinv. Afschrijving 31-12-2015

Inventaris / verbouwingen 10 1.101       654                     446                  145                    -                          59                  532                 

Automatisering 25 2.659       1.691                  968                  235                    46                       404                753                 

Technische installaties 7 409           409                     -                        -                          -                          -                     -                       

Medische apparatuur 20 117           63                       53                    94                       -                          13                  134                 

Wagenpark 20 13             13                       0                       -                          -                          -                     0                      

Totaal 4.298       2.831                  1.468               474                    46                       475                1.420              

Mutaties 2015

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

54 
 

 
 
Ref. 3 Uitzettingen korter dan één jaar (bedragen x € 1.000) 
 

 
 
 
Ref. 4 Overlopende activa (bedragen x € 1.000) 
 

 
 
 
Ref. 5 Liquide middelen (bedragen x € 1.000) 
 

 
 
Het rekening-courant krediet bij de BNG Bank heeft een limiet van € 1.000.000.  
Voor GGD Drenthe geldt een drempelbedrag schatkistbankieren van € 250.000. Het gemiddeld 
bedrag per dag welke is aangehouden buiten ’s Rijks schatkist bedraagt € 194.673. 
 

Specificatie uitzettingen korter dan 1 jaar 31-12-2015 31-12-2014

Vorderingen op openbare lichamen

Deelnemende gemeenten 128               232               

Overige vorderingen op openbare lichamen 207               440               

Totaal vorderingen op openbare lichamen 335               672               

Uitzettingen in 's Rijks schatkist korter dan 1 jaar

Rekening-courant Ministerie van Financiën 1.977            2.205            

Totaal uitzettingen in 's Rijks schatkist korter dan 1 jaar 1.977           2.205           

Rekening-courantverhoudingen met niet-financiële instellingen

RC GHOR 25                  -                     

Totaal rekening-courantverhoudingen met niet-financiële instellingen 25                 -                    

Overige vorderingen

Debiteuren 147               220               

Voorziening dubieuze debiteuren -1                  -2                  

Overige vorderingen 199               749               

Totaal overige vorderingen 345               966               

Totaal uitzettingen korter dan 1 jaar 2.683            3.843            

Specificatie overlopende activa 31-12-2015 31-12-2014

Vooruitbetaalde bedragen en borg 243               263               

Totaal 243               263               

Specificatie liquide middelen 31-12-2015 31-12-2014

Kasgelden 0                    2                    

Rekening-courant BNG 203               193               

Rekening-courant ABN-Amro 8                    6                    

Rekening-courant BNG (bankgaranties) 82                  82                  

Totaal 293               283               

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

55 
 

 
 
Ref. 6 Eigen vermogen (bedragen x € 1.000) 
 

 
 
 
Ref. 7 Voorzieningen (bedragen x € 1.000) 
De kosten van de getroffen voorzieningen voor frictiekosten Bureau Jeugdzorg zijn nagenoeg volledig 
onttrokken. In 2015 is een voorziening getroffen voor de jeugdgezondheidszorg. Vanwege de 
verhuizing van een tweetal consultatiebureau-locaties in het eerste kwartaal van 2016 ontstaan 
dubbele huurlasten. Kosten aan de voorziening Nieuwbouw worden in 2016 onttrokken. 
 

 
 
 
Ref. 8 Vaste schulden langer dan één jaar (bedragen x € 1.000) 
 

 
 
Dit betreft de financiering van de multifunctionele printerapparatuur. 
 
 
  

1-1-2015

Terugstorting c.q. 

herbestemming Toevoegingen Ontrrekkingen 31-12-2015

Algemene reserve 247                     203                             -                          -                          450                     

Bestemmingsreserves 1.430                  34                               323                     208                     1.578                  

1.676                  236                             323                     208                     2.028                  

Te bestemmen resultaat 2014 236                     -236                           -                          

Te bestemmen resultaat 2015 -                          -                                  424                     -                          424                     

Totaal 1.913                  -                                  746                     208                     2.451                  

Stand per Toevoegingen Onttrekkingen Saldo per

1-1-2015 31-12-2015

Voorziening Nieuwbouw -                          19                               -                          19                       

Voorziening VTD 87                       -                                  81                       5                          

Totaal 87                       19                               81                       24                       

Specificatie vaste schulden langer dan 1 jaar 31-12-2015 31-12-2014

Onderhandse lening overige binnenlandse bedrijven -                   20                

Totaal vaste schulden langer dan 1 jaar -                   20                

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

56 
 

 
 
Ref. 9 Netto-vlottende schuldenkorter dan één jaar (bedragen x € 1.000) 
 

 
 
De huurverplichting van het pand aan de Mien Ruysweg 1 te Assen ad. € 443.000 over 2014 en de 
verplichting uit hoofde van het TBC-contract ad € 460.000 over 2014 zijn in 2015 betaald.  
 
 
Ref. 10 Overlopende passiva (bedragen x € 1.000) 
 

 
 
 
Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen 
Verplichtingen 

 GGD Drenthe heeft, in het kader van haar huisvesting, tot en met 31-08-2030 een verplichting van 
€ 453.290 per jaar voor het huurcontract (inclusief servicekosten) van het pand aan de Mien 
Ruysweg in Assen.  

 In de balans zijn niet de verplichtingen tot uitdrukking gebracht met betrekking tot de betaling 
van vakantietoeslagen van circa € 474.828. 

 De verplichting voor overlopende verlofrechten is niet opgenomen. In de arbeidsvoorwaarden is 
een limiet gesteld voor overlopende verlofrechten van maximaal de helft van het basisverlof per 
persoon. Op basis van een inventarisatie is gebleken dat er in totaal 11.998 uren open staan 
boven deze limiet. Tegen een gemiddeld uurloon van € 35,- per werknemer zou dit een 
kostenpost van € 419.930 bij uitbetaling opleveren.  

 GGD Drenthe is gezamenlijk met de Veiligheidsregio Drenthe een verplichting aangegaan voor 
technisch beheer van de kantoorautomatisering. Looptijd is tot en met 30 november 2017. De 
verplichting per jaar voor GGD Drenthe bedraagt € 149.000. 

 GGD Drenthe is gezamenlijk met de Veiligheidsregio Drenthe een verplichting aangegaan voor 
software en licenties. Looptijd is tot en met 31 oktober 2016. De verplichting per jaar voor GGD 
Drenthe bedraagt € 108.701. 

 

Specificatie netto-vlottende schulden korter dan 1 jaar 31-12-2015 31-12-2014

Crediteuren 496              1.597          

Totaal netto-vlottende schulden korter dan 1 jaar 496              1.597          

Specificatie overlopende passiva 31-12-2015 31-12-2014

Nog te betalen bedragen

Nog te betalen bedragen 509              841              

Belastingen en premieheffing 857              1.054          

Totaal nog te betalen bedragen 1.366          1.895          

Vooruitontvangen bedragen

Vooruitontvangen projectgelden 65                242              

Overige vooruitontvangen bedragen 268              129              

Totaal vooruitontvangen bedragen 333             371             

Totaal overlopende passiva 1.699          2.266          

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

57 
 

 

 

 Een tweetal voormalige medewerkers van GGD Drenthe hebben recht op bovenwettelijke WW. 
Voor de ene medewerker is de maximale uitkeringsduur tot 1 mei 2020 ten bedrage van ca. € 
25.000 per jaar. Voor de andere medewerker is de maximale uitkeringsduur tot 1 augustus 2022 
ten bedrage van ca. € 45.000 per jaar. Dit betreft de maximale verplichting aangezien geen 
inschatting is te maken over een eventuele tussentijdse uitstroom. 

 GGD Drenthe heeft, in het kader van haar huisvesting, een verplichting van € 516.882 per jaar 
voor aangegane huurverplichtingen (inclusief servicekosten) voor 37 consultatiebureaus in 
Drenthe. Te verdelen in: 
- jaarlijkse verplichtingen met een looptijd < 1 jaar € 145.073; 
- jaarlijkse verplichtingen met een looptijd >1 jaar < 5 jaar € 333.030; 
- jaarlijkse verplichtingen met een looptijd > 5 jaar € 38.779. 

 

Rechten 

 Er is € 100.000 aangevraagd via het Algemeen Bestuurlijk Overleg (ABO) –jeugdhulp. Afhankelijk 
van de ruimte in dit budget wordt deze aanvraag gehonoreerd. Dit wordt in 2016 duidelijk.  

 

 

3. Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) 

Op grond van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector 
(WNT) dienen publieke organisaties de inkomens te publiceren van haar topfunctionarissen. Over 
2015 verantwoorden we de inkomens van de directeur en geven we een overzicht van de leden van 
het Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur.  
 
 

Functie Naam Duur  
dienstverband  

Deeltijd
factor 

Beloning Belaste en 
vaste variabele 
onkosten- 
vergoedingen 

Voorziening 
t.b.v. 
beloningen 
betaalbaar op 
termijn 

Directeur  Karin Eeken 1/1 – 31/12 1 fte € 104.938 € 1.267  € 15.300 
 Tabel 33 vergoedingen topfunctionaris 

 
De vergoeding van de directeur blijft onder de jaargrens van de WNT in 2015. De jaargrens is in 2015 
maximaal 100% van het ministersalaris, dit is een bedrag van € 178.000 inclusief belaste 
onkostenvergoedingen en pensioenbijdrage. Boven deze grens zijn organisaties verplicht het 
meerdere terug te vorderen. Dit was bij de GGD niet aan de orde.  
 
Voor niet-topfunctionarissen met een dienstbetrekking schrijft de wet voor dat bezoldigingsgegevens 
worden gepubliceerd in het financieel verslaggevingsdocument en gemeld als deze het wettelijke 
bezoldigingsmaximum overschrijden. Tevens moeten deze overschrijdingen van het 
bezoldigingsmaximum worden gemotiveerd. Het publiceren van bedoelde gegevens geschiedt voor 
niet-topfunctionarissen anders dan bij topfunctionarissen alleen op functie en niet op naam. Over 
het jaar 2015 heeft een arts Openbare gezondheid, die twee functies bekleedt bij de GGD, het 
wettelijke bezoldigingsmaximum overschreden. In 2014 was nog geen sprake van een overschrijding, 
maar door een verlaging van de WNT-norm (van 130% naar 100% van het ministersalaris), is de norm  
 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

58 
 

 
 
in 2015 wel overschreden. De GGD onderneemt stappen om het inkomen van desbetreffende 
medewerker af te bouwen. 
 
 

Functie  Duur  
dienstverband  

Deeltijd
factor 

Beloning Belaste en 
vaste variabele 
onkosten- 
vergoedingen 

Voorziening 
t.b.v. 
beloningen 
betaalbaar op 
termijn 

Arts openbare gezondheid 1/1 – 31/12 1 fte €167.655 € 2.788  € 16.052 
 Tabel 34 vergoedingen niet-topfunctionaris 
 
Leden Dagelijks Bestuur en Algemeen Bestuur  
GGD Drenthe is een gezondheidsdienst op basis van een gemeenschappelijke regeling tussen de 12 
Drentse gemeenten. Het Algemeen Bestuur van de GGD bestaat ook uit 12 leden, allen wethouders 
volksgezondheid. De leden van het Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur zijn allen onbezoldigd 
lid uit hoofde van hun ambt als wethouder van één van de twaalf Drentse gemeenten. Het Algemeen 
Bestuur wijst uit zijn midden de leden van het Dagelijks Bestuur aan.  
 
Leden Algemeen Bestuur:  
Gemeente Aa en Hunze: de heer H. Dijkstra  
Gemeente Assen:  mevrouw H.A. Vlieg-Kempe (voorzitter Dagelijks Bestuur) 
Gemeente Borger-Odoorn: de heer J.F.A. Alberts  
Gemeente Coevorden:  de heer J. Brink  
Gemeente De Wolden:  mevrouw M. Pauwels (lid Dagelijks Bestuur)  
Gemeente Emmen:  de heer J. Bos (vicevoorzitter Dagelijks Bestuur)  
Gemeente Hoogeveen:  de heer E. Giethoorn  
Gemeente Meppel:  de heer G. Stam  
Gemeente Midden-Drenthe: de heer G.J.W. Bent  
Gemeente Noordenveld: de heer A. Wekema  
Gemeente Tynaarlo:  de heer H. Berends  
Gemeente Westerveld:  de heer E. van Schelven 
 
  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016

https://www.aaenhunze.nl/Bestuur/College_van_burgemeester_en_wethouders/Samenstelling_college/Wethouders/Harry_Dijkstra
http://www.assen.nl/bestuur-en-organisatie/college-bw/wethouders#tab-104f81
http://www.borger-odoorn.nl/bestuur-en-organisatie/burgemeester-en-wethouders.html
http://www.coevorden.nl/bestuur-en-organisatie/burgemeester-en-wethouders.html
http://www.dewolden.nl/politiek-organisatie/wethouder-mirjam-pauwels-vvd_3782/
http://gemeente.emmen.nl/bestuur/burgemeester-en-wethouders/het-college-van-burgemeester-en-wethouders.html
http://www.hoogeveen.nl/bis/Bestuur_en_Organisatie/College_van_B_W/De_leden_van_het_college
http://www.meppel.nl/BestuurenOrganisatie/Burgemeesterenwethouders/Leden_college/Wie_vormen_het_college/Gert_Stam
https://www.middendrenthe.nl/website/!suite86.scherm0325?mPag=2349&mVrg=3906&mLok=1
http://bestuur.gemeentenoordenveld.nl/Organisatie/alex-wekema
http://www.tynaarlo.nl/gemeente/politiek/college_van_b_en_w/dhr._h._berends/
https://www.gemeentewesterveld.nl/Bestuur_en_Organisatie/College_van_B_W/College/Samenstelling_van_het_college


 

59 
 

 

2.3 Overzicht reserves ultimo 2015 

De stand van de reserves per 1 januari en 31 december 2015 wordt hierna weergegeven. Tevens 
worden de toevoegingen en onttrekkingen in 2015 toegelicht.  
 

 

 
Tabel 35 reserves 2015 

 
Risicoreservering 
De toevoeging van € 237.000 vloeit voort uit de additionele kostprijsnotitie waarbij jaarlijks 10% van 
de kosten van onze additionele producten worden toegevoegd aan de risicoreserve. 
De onttrekking betreft ww-uitkeringen van voormalig additionele medewerkers. 
 
Organisatieontwikkeling 
De onttrekkingen betreffen kosten ten aanzien van het individueel loopbaanbudget (€ 72.000), het 
actualiseren van de website (€ 3.000) en voor de systeemupdate Steunpunt Huiselijk geweld (€ 
2.000). 
 
Egalisatie 
De toevoegingen betreffen opleiding Forensisch artsen (€ 11.000), onderzoeken epidemiologie (€ 
19.000) en Publieke Gezondheid Asielzoekers (€ 56.000). De onttrekkingen betreffen Publieke 
Gezondheid Asielzoekers, terugbetaling van € 23.000 aan GGD Nederland vanwege niet uitgevoerde 
GVO werkzaamheden in 2014 en voor Technische hygiënezorg, extra kosten van € 55.000 om zo aan 
de wettelijke inspectieplicht te kunnen voldoen. 
 
 

 

 

1-1-2015 31-12-2015

Toe Onttrek

voegingen kingen

Algemene reserve 247              203                   -                        -                     450                   

Bestemmingsreserves

Bestemmingsreserve "Ondersteuning Middelen" 15                 -15                    -                        -                     -0                      

Bestemmingsreserve "Risicoreservering" 914              -91                    237                   -53                 1.008                

Bestemmingsreserve "Organisatieontwikkeling" 471              -130                  -                        -77                 264                   

Bestemmingsreserve "Egalisatie" 30                 270                   86                     -78                 307                   

1.430           34                     323                   -208               1.578               

Totaal Reserves 1.676           236                   323                   -208               2.028               

Te bestemmen resultaat 2015 424                   424                   

Totaal Vermogen 1.676           236                   746                   -208               2.451               

Herbe-

stemming in 

2015

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

60 
 

 

2.4 Overzicht Incidentele Baten en Lasten 

Op grond van artikel 28 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) moet een overzicht 
worden verstrekt van de incidentele baten en lasten. Dit betreft een overzicht van de incidentele 
baten en lasten per programma, waarbij per programma ten minste de belangrijkste posten 
afzonderlijk worden gespecificeerd. 
 

 
 Tabel 36 incidentele baten en lasten 

 
 
 
 
 
 
 

01a Beschermen

Ontrekking egalisatiereserve t.b.v. technische 

hygiënezorg 55 55

01a Beschermen

Extra kosten voor technische hygiënezorg om zo aan 

de wettelijke inspectieplicht te kunnen blijven voldoen -55 -55 

01b Beschermen - derden

Eenmalige compensatie vanwege de vermindering 

van het aantal vaccinaties HPV van drie naar twee in 

2014 19 19

03 Bewaken

Voordelige afwikkelingsverschillen van voorgaande 

dienstjaren 21 21

04 Jeugd

Het treffen van een voorziening vanwege de 

verhuizing van een tweetal CB-locaties in het eerste 

kwartaal van 2016 ontstaan dubbele huurlasten -19 -19 

05 Additioneel

Ontrekking egalisatiereserve t.b.v. publieke 

gezondheid asielzoekers 23 23

05 Additioneel

Terugbetaling aan GGD Nederland vanwege niet 

uitgevoerde GVO werkzaamheden in 2014 -23 -23 

05 Additioneel

Voordelige en nadelige afwikkelingsverschillen van 

voorgaande dienstjaren 26 -6 20

05 Additioneel

Tijdelijke inhuur om een verbeterrapportage op te 

stellen t.b.v. het product reizigersvaccinaties -12 -12 

05 Additioneel

VTD - Tijdelijke inhuur ten behoeve van de 

wachtlijsten -206 -206 

05 Additioneel

VTD - Tijdelijke inhuur voor conversie naar nieuw 

registratiesysteem -27 -27 

05 Additioneel

VTD - Nabetaling over 2013-2014 van verhoging 

schaal 9 naar 10 -30 -30 

05 Additioneel

VTD - Afboeken balanspost reservering 

vakantiegeld/levensloop 51 51

05 Additioneel

VTD - Afrekening Bureau Jeugdzorg i.v.m. 

vakantiedagen 40 40

06 Bedrijfsvoering en middelen

Vrijval balanspost voor nog te betalen huurlasten 

2013 Mien Ruysweg te Assen 44 44

06 Bedrijfsvoering en middelen

Rentelasten 2009-2014 vanwege afwikkeling van de 

BTW labeling over de jaren 2009-2014 -23 -23 

06 Bedrijfsvoering en middelen

Eenmalige investering voor achterstalling onderhoud 

ICT infrastructuur -44 -44 

06 Bedrijfsvoering en middelen

Voordelige en nadelige afwikkelingsverschillen van 

voorgaande dienstjaren 10 -5 5

06 Bedrijfsvoering en middelen

Incidentele kosten i.h.k.v. de organisatieontwikkeling 

Drenthe in verandering (DRIVE) -197 -197 

Eindtotaal 289 -648 -359 

Omschrijvingx € 1.000 Baten Lasten Eindtotaal

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

61 
 

 

2.5 Jaarverantwoording Veilig Thuis Drenthe 

Met ingang van het verslagjaar 2015 dient jaarlijks verantwoording te worden afgelegd over de 
prestaties van Veilig Thuis-organisaties, de advies- en meldpunten huiselijk geweld en 
kindermishandeling. De verantwoording is gebaseerd op de nieuwe Wet maatschappelijke 
ondersteuning (Wmo 2015). Voor de verantwoording is een verplicht format opgesteld: het 
jaardocument Veilig Thuis. 
 
Veilig Thuis Drenthe (VTD) is een onderdeel van de GGD Drenthe, die niet onder de 
verantwoordingsplicht van de Jeugdwet valt. Dit houdt in dat GGD Drenthe verantwoordingsplichtig 
is voor wat betreft de VTD.  
 
De plicht tot jaarverantwoording VTD bestaat uit drie onderdelen: 

 maatschappelijk verslag; 

 jaarrekening; 

 kwantitatieve gegevens. 
 
Maatschappelijk verslag 
Een groot deel van de vereiste gegevens ten aanzien van VTD is opgenomen in het Jaarverslag 2015 
van de GGD Drenthe. De kernprestaties van VTD (aantallen cliënten, capaciteit en productie, 
personeelsformatie en omzet) zullen worden opgenomen in de webapplicatie DigiMV. Voor wat 
betreft het toezicht en bestuur valt VTD onder GGD Drenthe. 
 
Jaarrekening 
Organisaties die niet verantwoordingsplichtig zijn op grond van de Jeugdwet of Wet Toelating 
Zorginstellingen (WTZi) hoeven alleen een gesegmenteerde jaarrekening Veilig Thuis op te leveren. 
Omdat VTD per 1 januari 2015 onderdeel is geworden van de GGD Drenthe zijn geen vergelijkende 
cijfers voor 2014 opgenomen. Voor VTD 2015 ziet de gesegmenteerde jaarrekening er als volgt uit: 
 
     2015 

Opbrengsten Veilig Thuis  

Subsidies    2.572 

Overige inkomsten        24 

Totaal opbrengsten   2.596 

 

Bedrijfslasten Veilig Thuis 

Personeelskosten   2.167 

Afschrijvingen            3 

Overige bedrijfskosten       586 

Som der bedrijfslasten   2.756 

 

Resultaat       160 negatief 

 

Kwantitatieve gegevens 
De kwantitatieve gegevens zullen worden aangeleverd via de webapplicatie DigiMV.  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

62 
 

 

2.6 Nota Reserves en Voorzieningen 2016 - 2019 

Het laatste deel van de jaarstukken is de nota Reserves en Voorzieningen. De basis van de 
gepresenteerde stand van deze nota is de besluitvorming in het Algemeen Bestuur zoals vorig jaar 
heeft plaatsgevonden. In deze geactualiseerde nota gaan we in op de door het Dagelijks Bestuur 
vastgestelde mutaties in 2015. De nota reserves en voorzieningen maakt een integraal onderdeel uit 
van de jaarrekening en daarmee van de vastgestelde jaarplancyclus. 
 
In de navolgende rapportages is de stand per reserve geschetst, inclusief de mogelijke ontwikkeling 
voor de vier daaropvolgende jaren. Het te bestemmen resultaat 2015 is in deze rapportage verwerkt 
onder voorbehoud van goedkeuring door het Algemeen Bestuur. De rapportage geeft de actuele 
stand aan van de reserves per 31 december 2015. Alle bedragen in de reserves zijn in afgeronde 
duizendtallen. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. 
 
De reserves Voorbereiding Nieuwbouw en Mobiliteitskosten personeel zijn eind 2014 opgeheven en 
om die reden niet meer opgenomen in de Nota Reserves en Voorzieningen 2016-2019. 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

63 
 

 

Nummer: 007100 Naam: Algemene Reserve 

Financiële informatie 

Stand per 31 december 2014  € 247 

Toevoeging Resultaatbestemming 2014 € 203 

Onttrekking  € 0 

Stand per 31 december 2015  € 450 

Verwacht verloop verdere jaren 2016 2017 2018 2019  

(Te verwachten) stand per 1 januari 450 450 450 450  

Te verwachten stortingen 0 0 0 0  

Te verwachten onttrekkingen 0 0 0 0  

Te verwachten stand per 31 december 450 450 450 450  

Mogelijke claims 

 

Kenmerk reserve 

Nr. Onderwerp Omschrijving 

1. Doel 

De algemene reserve is ingesteld voor de dekking van nadelige 
rekeningresultaten, onvoorziene incidentele uitgaven en andere niet 
voorziene bedrijfsrisico’s, voor zover hierin niet op andere wijze is voorzien. 
De niet voorziene risico’s voor additionele taken, uitgezonderd VTD, 
worden opgevangen vanuit de Risicoreservering.  

2. Historische achtergrond 

Deze reserve is in het verleden gevormd door batige saldi en toevoegingen 
vanuit vervallen bestemmingsreserves. 
Het maximale niveau van de algemene reserve is in 2009 teruggebracht van 
10% naar 5% van de omvang van de basistaken. 

3. Soort Reserve Structureel 

4. Looptijd Startdatum 2002 Einddatum Niet bepaald 

5. Benodigd peil Minimaal € 0 Maximaal 5% basistaken 

6. Storting Onder andere eventuele jaarrekeningsaldi.  

7. Onttrekking 
De algemene reserve mag niet worden aangewend als structureel 
dekkingsmiddel. Onttrekkingen alleen via besluit Algemeen Bestuur.  

8. Risicocalculatie 
Voor deze reserve wordt een maximum aangehouden van 5% van de 
jaarbegroting van het basistakenpakket. Het maximum voor 2015 bedraagt 
€ 670k. 

9. Ontwikkelingsplanning Eind 2015 is het peil van de algemene reserve 3,35%.  

10. Algemene opmerkingen 
Indien het maximum zoals bij 8. omschreven overschreden wordt, zal het 
overschot uitgekeerd worden aan de gemeenten conform de verdeelsleutel 
behorende bij het betreffende boekjaar.  

 

  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

64 
 

 

Nummer: 007404 Naam: Ondersteuning middelen 

Financiële informatie 

Stand per 31 december 2014 € 15 

Toevoeging  € 0 

Onttrekking Diversen € -15 

Stand per 31 december 2015 € 0 

Verwacht verloop verdere jaren 2016 2017 2018 2019  

(Te verwachten) stand per 1 januari 0 0 0 0  

Te verwachten stortingen 0 0 0 0  

Te verwachten onttrekkingen 0 0 0 0  

Te verwachten stand per 31 december 0 0 0 0  

Mogelijke claims 

 

Kenmerk reserve 

Nr. Onderwerp Omschrijving 

1. Doel 
Inzet ondersteuning middelenfunctie tijdens transitie naar nieuwbouw en 
integratie middelenfunctie met HVD. 

2. Historische achtergrond 
De reserve huisvesting Emmen is in 2011 omgezet naar de reserve 
ondersteuning middelen. Dit kon omdat besloten is de huisvesting Emmen 
in 2010 af te stoten. 

3. Soort Bestemmingsreserve Incidenteel 

4. Looptijd Startdatum 1 januari 2012 Einddatum 31 december 2015 

5. Benodigd peil Minimaal € 10 Maximaal € 215 

6. Storting Besluitvorming Algemeen Bestuur. 

7. Onttrekking 
Directeur en Dagelijks Bestuur, verantwoording achteraf aan Algemeen 
Bestuur. 

8. Risicocalculatie N.v.t. 

9. Ontwikkelingsplanning De reserve wordt in 2015 afgewikkeld en opgeheven. 

10. Algemene opmerkingen Dit betreft de oude reservering huisvesting Emmen. 

 
 

  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

65 
 

 

Nummer: 007422 Naam: Risicoreservering 

Financiële informatie 

Stand per 31 december 2014  € 914 

Toevoeging Additionele opslagen € 237 

Onttrekking Diversen € -143 

Stand per 31 december 2015  € 1.008 

Verwacht verloop verdere jaren 2016 2017 2018 2019  

(Te verwachten) stand per 1 januari 1.008 934 1.061 1.188  

Te verwachten stortingen 268 274 276 279  

Te verwachten onttrekkingen -342 -147 -149 -150  

Te verwachten stand per 31 december 934 1.061 1.188 1.317  

Mogelijke claims 

Risico’s inzake additioneel werk. In de Risicoreservering is een specifiek deel (€ 250) bestemd voor 
Ontwikkelingen gezondheidsbevordering. In 2013 en 2014 is hiervan reeds een deel onttrokken. Verder worden 
WW-uitkeringen van voormalig additionele medewerkers hieruit onttrokken. De verwachte cao-stijging van 3% 
vanaf 1-1-2016 is niet geheel meegenomen in de tariefstijging additioneel 2016. Voorgesteld wordt het 
verwachte tekort van € 108 op additionele loonkosten te onttrekken aan de Risicoreservering. 

Kenmerk reserve 

Nr. Onderwerp Omschrijving 

1. Doel Het opvangen van risico van additioneel werk. 

2. Historische achtergrond 

Met de presentatie van de kostprijsnotitie en de invoering van de “hybride 
organisatie” is vastgesteld dat de tarieven die gebruikt worden bij de 
uitvoering van de additionele taken een element bevat ter dekking van 
risico’s op dit gebied. Daarbij gaan wij uit van een risicoreservering van 33% 
van het personele volume additioneel. 

3. Soort Bestemmingsreserve Incidenteel 

4. Looptijd Startdatum 25 juni 2010 Einddatum pm 

5. Benodigd peil Minimaal  Maximaal Zie 8. 

6. Storting Besluitvorming Algemeen Bestuur. 

7. Onttrekking 
Directeur en Dagelijks Bestuur, verantwoording achteraf aan Algemeen 
Bestuur. 

8. Risicocalculatie 
‘Personeelsvolume additionele taken per einde jaar’ x ‘worst-case scenario 
(=33%)’. De gewenste omvang, conform deze norm, voor 2016 is € 955.  
 

9. Ontwikkelingsplanning Zie mogelijke claims. 

10. Algemene opmerkingen  

 
  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

66 
 

 

Nummer: 007424 Naam: Organisatieontwikkeling 

Financiële informatie 

Stand per 31 december 2014  € 471 

Toevoeging  € 0 

Onttrekking Resultaatbestemming 2014 en diversen € -207 

Stand per 31 december 2015  € 264 

Verwacht verloop verdere jaren 2016 2017 2018 2019  

(Te verwachten) stand per 1 januari 264 114 114 114  

Te verwachten stortingen 0 0 0 0  

Te verwachten onttrekkingen -149 0 0 0  

Te verwachten stand per 31 december 114 114 114 114  

Mogelijke claims 

Systeemupdate en schakelpunt Steunpunt Huiselijk Geweld (€ 28), verlofstuwmeer receptie/ICT (€ 21) en 
doorontwikkeling DRIVE (€ 100).  

Kenmerk reserve 

Nr. Onderwerp Omschrijving 

1. Doel Aansluiten op verwachte – en gesignaleerde ontwikkelingen. 

2. Historische achtergrond 
Voor organisatieontwikkeling zijn geen structurele posten opgenomen in de 
begroting. 

3. Soort Bestemmingsreserve Incidenteel 

4. Looptijd Startdatum 25 juni 2010 Einddatum pm 

5. Benodigd peil Minimaal € 10 Maximaal € 500 

6. Storting Besluitvorming Algemeen Bestuur. 

7. Onttrekking Directeur en DB, verantwoording achteraf aan Algemeen Bestuur. 

8. Risicocalculatie 
Realistische inschatting van de te verwachten kosten bij de onder 2. 
genoemde onderwerpen en de mogelijk claims. 

9. Ontwikkelingsplanning 

De GGD is een professionele en kennisrijke organisatie die, zeker de 
komende jaren, een belangrijk expertisecentrum van en voor de gemeenten 
is. Om deze rol aan te (blijven) kunnen is het in onze ogen noodzakelijk om 
de medewerkers en organisatie voortdurend te ontwikkelen. 

10. Algemene opmerkingen  

 
  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

67 
 

 

Nummer: 007426 Naam: Egalisatie 

Financiële informatie 

Stand per 31 december 2014  € 30 

Toevoeging Resultaatsbestemming 2014 en diversen € 356 

Onttrekking Diversen € -78 

Stand per 31 december 2015  € 307 

Verwacht verloop verdere jaren 2016 2017 2018 2019  

(Te verwachten) stand per 1 januari 307 pm pm pm  

Te verwachten stortingen  424 pm pm pm  

Te verwachten onttrekkingen pm pm pm pm  

Te verwachten stand per 31 december pm pm pm pm  

Mogelijke claims 

Egalisatie van de kosten van 3 onderzoeken epidemiologie per 4 jaar (€ 48), opleiding Geneeskundig Adviseur 
Gevaarlijke Stoffen (GAGS) (€ 67), opleiding Forensisch artsen (€ 74) en Publieke Gezondheid Asielzoekers  
(€ 62), technische hygiënezorg (THZ)( € 55 t.b.v. 2016), opleiding arts infectieziektenbestrijding (€ 60) en VTD  
(€ 364). 

Kenmerk reserve 

Nr. Onderwerp Omschrijving 

1. Doel 
Ter voorkoming van een piek in de kosten en lasten in de toekomst 
(egalisatie van de kosten).  

2. Historische achtergrond 
Ter voorkoming van een piek in de kosten en lasten in de toekomst 
(egalisatie van de kosten). 

3. Soort Bestemmingsreserve Incidenteel 

4. Looptijd Startdatum 27 juni 2011 Einddatum pm 

5. Benodigd peil Minimaal € 0 Maximaal pm 

6. Storting Besluitvorming Algemeen Bestuur. 

7. Onttrekking 
Directeur en Dagelijks Bestuur, verantwoording achteraf aan Algemeen 
Bestuur. 

8. Risicocalculatie 
Realistische inschatting van de te verwachten kosten bij de onder 1. 
genoemde onderwerpen. 

9. Ontwikkelingsplanning pm 

10. Algemene opmerkingen  

 

  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

68 
 

 

Nummer: 007520 Naam: Voorziening 

Financiële informatie 

Stand per 31 december 2014  € 87 

Toevoeging Dubbele huurlasten CB-locaties i.v.m. verhuizingen. € 19 

Onttrekking Inzet VTD t.b.v. wegwerken wachtlijsten € -81 

Stand per 31 december 2015  € 24 

Verwacht verloop verdere jaren 2016 2017 2018 2019  

(Te verwachten) stand per 1 januari 24     

Te verwachten stortingen 0     

Te verwachten onttrekkingen -24     

Te verwachten stand per 31 december 0     

Mogelijke claims 

 

Kenmerk voorziening 

Nr. Onderwerp Omschrijving 

1. Doel 
Kosten die moeten worden gemaakt, waarvan de onvermijdelijke 
verplichting is ontstaan. 

2. Soort Voorziening Incidenteel 

3. Looptijd Startdatum 31 december 2012 Einddatum 31 december 2016 

4. Benodigd peil Minimaal 
Niet van 
toepassing 

Maximaal Niet van toepassing 

5. Storting Besluitvorming Algemeen Bestuur. 

6. Onttrekking 
Directeur en Dagelijks Bestuur, verantwoording achteraf aan Algemeen 
Bestuur. 

7. Risicocalculatie Realistische inschatting van de te verwachten kosten. 

8. Ontwikkelingsplanning De voorziening wordt aangewend in 2016.  

9. Algemene opmerkingen  

 
 

 

 

 

 

  

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

69 
 

 

Bijlage:  Verklarende woordenlijst 

ABO 
 

Algemeen bestuurlijk overleg 

AMV 
 

Alleenstaande minderjarige vreemdeling 

AMK 
 

Advies en meldpunt kindermishandeling 

ASG  Aanvullende seksuele gezondheid 

AZC  Asielzoeker centrum 

BCG  Bacillus calmette-guérin (vaccin tegen tuberculose) 

BMR  (vaccin tegen) Bof, mazelen en rodehond 

BRMO  Bijzonder resistente micro-organismen 

BTP 
 

Basistakenpakket 

BVD 
 

Bestuurlijk veiligheidsoverleg Drenthe 

CB 
 

Consultatiebureau 

CJG 
 

Centrum voor jeugd en gezin 

COA  Centraal orgaan opvang asielzoekers 

COL 
 

Centrale opvanglocatie 

CRI 
 

Crisis, rampen en Incidenten 

DPG  Directeur publieke gezondheid 

DRIVE 
 

Drenthe in verandering (organisatieontwikkelingstraject GGD Drenthe) 

DUO 
 

Dienst uitvoering onderwijs 

DTP  (vaccin tegen) Difterie , tetanus, polio 

DVI 
 

Drentse verwijsindex 

FMO 
 

Forensisch medisch onderzoek 

GGD Gemeentelijke gezondheidsdienst 

GGZ 
 

Geestelijke gezondheidszorg 

GHOR 
 

Geneeskundige hulverleningsorganisatie in de regio 

GIDS 
 

Gezond in de stad: landelijke stimuleringsprogramma  

GIR 
 

Gemeentelijk incidenten registratiesysteem 

GROP 
 

GGD rampen opvangplan 

HBO 
 

Hoger beroepsonderwijs 

HG 
 

Huiselijk geweld 

HPV  Humaan papillomavirus 

iJGZ 
 

integrale jeugdgezondheidszorg 

IZB 
 

Infectieziekten bestrijding 

JGZ 
 

Jeugdgezondheidszorg 

JOGG 
 

Jongeren op gezond gewicht 

KEI 
 

Ketenpartners expertgroep voor integrale zorg 

KM 
 

Kindermishandeling 

MAZ 
 

Medische arrestanten zorg  

MBO  Middelbaar beroepsonderwijs 

MMK 
 

Medische milieukunde 

MRSA  Meticilline-resistente staphylococcus aureues (‘ziekenhuisbacterie’) 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016



 

70 
 

   

   

OGGZ 
 

Openbare geestelijke gezondheidszorg 

OTO 
 

Opleiden, trainen, oefenen 

P&O 
 

Personeel & organisatie 

PGA 
 

Publieke gezondheid asielzoekers 

PSH  
 

Psychosociale hulpverlening 

PSHi 
 

Psychosociale hulverlening bij incidenten 

PSHOR 
 

Psychosociale hulpverlening bij ongevallen en rampen 

RIVM 
 

Rijksinstituut voor volksgezondheid en milieu 

RUD 
 

Regionale uitvoeringsdienst 

RVK 
 

Raad voor de kinderbescherming 

RVP 
 

Rijksvaccinatieprogramma 

SG 
 

Seksuele gezondheid 

SHG 
 

Steunpunt huiselijk geweld 

SOA 
 

Seksueel overdraagbare aandoening 

SNN  Samenwerkingsverband Noord-Nederland 

TBC 
 

Tuberculosebestrijding 

THZ 
 

Technische hygiëne zorg 

VMBO 
 

Voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs 

VNN 
 

Verslavingszorg Noord-Nederland 

VRD 
 

Veiligheidsregio Drenthe 

VTD 
 

Veilig Thuis Drenthe 

VWS 
 

Volksgezondheid, welzijn, sport 

Wlz  Wet langdurige zorg 

Wpg 
 

Wet publieke gezondheid 

Wmo 
 

Wet maatschappelijke ondersteuning 

WTZi  Wet Toelating Zorginstellingen 

ZAT  Zorg Advies Team 

   

 

 

Deloitte Accountants B.V.  
Voor identificatiedoeleinden. 
Behorend bij controleverklaring 
d.d. 4 maart 2016




</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>