<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Aan de leden van de gemeenteraad
Onderwerp: Kaderbrief 2020
Ons Kenmerk: 2019-00729




Geachte heer, mevrouw,

Aanbieding
Hierbij bieden wij u de kaderbrief 2020 aan. Met deze kaderbrief 2020 geven we een aanzet voor het stellen
van kaders voor de begroting van 2020 en een aanpak voor een op termijn sluitende meerjarenbegroting.
Dit staat voor 11 juli op de agenda van uw raad. De met de gemeenteraad afgesproken ambities aan het
begin van deze bestuursperiode zijn voor ons een belangrijke leidraad bij het opstellen van deze kaderbrief.
Daarnaast spelen we in op nieuwe ontwikkelingen. Het gaat dan onder andere om nieuwe wet- en
regelgeving en financiële ontwikkelingen. Uiteraard hebben we de meicirculaire en uitkomsten van uw
vergadering van 16 mei ook op hoofdlijnen verwerkt.

Leeswijzer
In deze kaderbrief schetsen wij eerst de belangrijkste beleidsmatige ontwikkelingen en de actuele financiële
situatie. Daarna gaan we specifiek in op de verschillende begrotingsprogramma’s. Per begrotings-
programma geven we u een beeld van de tussentijdse actualisaties van de begroting en de autonome
ontwikkelingen (ontwikkelingen die onontkoombaar zijn, bijvoorbeeld als gevolg van nieuwe wet- en
regelgeving). Vervolgens laten we zien hoe we daar met onze plannen op inspelen en geven wij de wensen
en ambities (beleidsmaatregelen) weer die wij voorstellen. Tevens beschrijven we enkele trends en
ontwikkelingen waarvan de financiële effecten nog onbekend zijn.

Met vriendelijke groet,

burgemeester en wethouders,




Burgemeester M.L.J. Out                                  Gemeentesecretaris T. Dijkstra




Kaderbrief 2020 gemeente Assen                                                              pagina 1 van 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoud

Aanbieding ...................................................................................................................................................... 1

Hoofdlijnen beleidsuitvoering ......................................................................................................................... 3

Financiën ......................................................................................................................................................... 4

Programma 1 Wonen in Assen ........................................................................................................................ 8

Programma 2 Werken in Assen ..................................................................................................................... 10

Programma 3 Meedoen in Assen .................................................................................................................. 12

Programma 4 Aantrekkelijk Assen ................................................................................................................ 15

Programma 5 Samen werken aan Assen ....................................................................................................... 16

Programma 6 Bedrijfsvoering........................................................................................................................ 18

Programma 7 Vastgoed en Grondbedrijf ...................................................................................................... 19

Programma 8 Algemeen Financieel Beleid ................................................................................................... 20

Tot slot .......................................................................................................................................................... 21

Bijlage Kaderbrief 2020 ................................................................................................................................. 22




Kaderbrief 2020 gemeente Assen                                                                                                                pagina 2 van 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre> Hoofdlijnen beleidsuitvoering
Visie op Assen
In het bestuursakkoord ‘Samen duurzaam verder’ hebben we onze visie voor de toekomst van de stad
neergelegd. Wij zien Assen als een sociale, vitale en duurzame stad. Dat vertaalt zich met name in extra
inzet op het gebied van sociaal beleid, duurzaamheid en economie.

De opgaven waar we de komende jaren voor staan zijn groot. Dat maakt het des te belangrijker om in onze
aanpak en werkwijze in te zetten op goede samenwerkingsrelaties met onze maatschappelijke partners en
inwoners.

Duurzaamheid
Het concept Klimaatakkoord laat zien dat gemeenten de komende jaren een stevige bijdrage moeten gaan
leveren aan de energietransitie. Wij hebben op basis van de Klimaatwet en onze visie zelf stevige
klimaatambities benoemd en deze vertaald in het programmaplan Energietransitie.

Daarnaast stellen wij een Transitievisie Warmte en Regionale Energie Strategie (RES) op. Beide vragen de
komende jaren veel inzet en uitgebreide gesprekken met inwoners en andere betrokkenen. In 2020 ligt de
nadruk nog op beleids- en visieontwikkeling. In de jaren erna gaan we volop aan de slag met de uitvoering.
Zo moeten de afspraken en maatregelen uit de RES en Transitievisie warmte verwerkt worden in ruimtelijke
plannen, uitvoeringsplannen en wijkaanpakken.

Sociaal domein
De discussie in het sociaal domein gaat de laatste tijd veel over geld. Maar dat mag niet ten koste gaan van
de aandacht voor goede ondersteuning van kwetsbare inwoners waarvoor we met onze partners garant
staan. Dat laat onverlet dat de tekorten in het sociaal domein ons nog steeds voor grote uitdagingen
plaatsen. Zelfs nu het Rijk extra geld uittrekt voor Jeugdhulp. Hoe de uitgaven voor jeugd, Wmo en
beschermd wonen zich ontwikkelen in 2020 is lastig te voorspellen. Bij de voortgangsrapportage kunnen
we hierin beter inzicht geven.

Ons uitgangspunt om alle Assenaren zo goed mogelijk mee te laten doen aan de samenleving staat nog
recht overeind. Iedereen moet zich in de samenleving thuis kunnen voelen. Alle Assenaren van jong tot oud
dragen bij aan de samenleving door te werken, onderwijs te volgen, vrijwilligerswerk te doen en naar elkaar
om te zien. Als gemeente voorzien we als dat nodig is, zo goed mogelijk in de behoefte aan hulp en
ondersteuning van Assenaren. Om dat te kunnen blijven doen zijn er wel maatregelen nodig om hulp en
ondersteuning effectiever in te zetten en het aantal inwoners dat hierop een beroep doet te verkleinen.

Het transformatieakkoord en meer aandacht voor preventie zijn voor ons belangrijke instrumenten om het
gebruik van intensievere vormen van zorg en ondersteuning terug te dringen. Preventie richt zich daarbij
op geestelijke, lichamelijke, sociale en financiële gezondheid. Ook onze inspanningen om inwoners op
allerlei gebieden volwaardig te laten meedoen aan de samenleving dragen uiteindelijk bij aan een versterkt
gevoel van welbevinden en verminderd beroep op zorg en ondersteuning.

De nieuwe inkoop van Jeugdhulp, Wmo en Beschermd Wonen biedt ons daarnaast de kans de instroom van
nieuwe cliënten te beperken en goede afspraken te maken met zorgaanbieders om zorg en ondersteuning
efficiënter in te zetten.




Kaderbrief 2020 gemeente Assen                                                              pagina 3 van 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>De verdere uitvoering van het transformatieakkoord vraagt om goede samenwerking met de betrokken
partners in de stad. We investeren daarom in wederzijds vertrouwen en zetten ons in om samen met
zorgaanbieders regeldruk en bureaucratie terug te dringen.

Economie
In onze visie is werk een belangrijke voorwaarde om aan de samenleving te kunnen meedoen. Dat vraagt
om een gezonde lokale economie die plaats biedt aan zo veel mogelijk Assenaren. Niet voor niets is de
economische ontwikkeling van Assen stevig verankerd in ons bestuursakkoord. We werken langs
verschillende lijnen aan de economische doorontwikkeling van onze stad. Aantrekkelijke bedrijventerreinen
in combinatie met actieve acquisitie en een gunstig vestigingsklimaat moeten ertoe leiden dat nieuwe
bedrijven naar Assen komen en bestaande bedrijven blijven investeren. Zoals wij al in ons bestuursakkoord
hebben vastgelegd zetten we extra in op de binnenstad en evenementen. We spelen daarnaast actief in op
de kansen die ontstaan uit technologische en maatschappelijke ontwikkelingen. Zo bieden de
energietransitie en de beleveniseconomie tal van mogelijkheden voor werkgelegenheid in onder andere de
technologie- en toeristische sector.

Samenwerking
Het realiseren van de ambities uit ons bestuursakkoord staat of valt met goede samenwerking met
inwoners en maatschappelijke en overheidspartners. Dat heeft alles te maken met de omvang en
complexiteit van de vraagstukken. Mijn Buurt Assen laat zien dat we erin slagen om samen met partners in
samenhang aan bredere opgaven te werken. Ook op andere terreinen willen we toe naar dergelijke goede
samenwerkingsrelaties. Zo werken we verder aan de versterking van onze strategische netwerken in
bijvoorbeeld G40 en NG4. Hiermee zijn we ook effectiever in onze lobby naar het Rijk.




 Financiën
De paradoxale situatie doet zich voor dat ondanks gunstige omstandigheden met economische groei, lage
werkloosheid en een begrotingsoverschot bij het Rijk, gemeenten het financieel zwaar hebben. Dat heeft
in de eerste plaats alles te maken met de tekorten in het sociaal domein die in 2019 optellen tot een bedrag
van bijna € 8 miljoen. Verschillende rijksmaatregelen leggen daarnaast extra beslag op gemeentelijke
middelen. Het gaat hier onder meer over de invoering van het abonnementstarief Wmo, de Wet verplichte
GGZ (Wvggz) en de Wet zorg en dwang (Wzd).

Gezonde gemeentefinanciën zijn een belangrijk fundament om te kunnen blijven investeren in de stad.
Vandaar dat wij ook voor de langere termijn onze gemeentebegroting structureel sluitend willen houden.
Daarom hebben we verschillende mogelijke maatregelen uitgewerkt.

Actualisatie begroting 2019 en meerjarenperspectief 2020-2023
In onderstaande tabel hebben we de begroting 2019 en het meerjarenperspectief 2020-2023 op
hoofdlijnen geactualiseerd. Bij de programma’s hebben we de besluiten sinds 16 mei, de autonome
ontwikkelingen in de beleidsuitvoering en nieuwe beleidsmaatregelen toegelicht. In de komende
paragrafen lichten we de ontwikkelingen op hoofdlijnen toe ten aanzien van de meicirculaire, jeugd en de
bezuinigingsmaatregelen.




Kaderbrief 2020 gemeente Assen                                                              pagina 4 van 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Actualisatie meerjarenprognoses 2020-2023                                               (bedragen *€ 1.000)
Omschrijving                                             2019       2020        2021       2022         2023
Begrotingsbeeld 16 mei                                       0     -5.843      -5.392     -4.953       -4.953
- tussentijdse actualisatie                             -2.179     -1.344      -1.484     -1.825       -1.962
Einduitkomst actualisatie
                                                        -2.179     -7.187     -6.876      -6.778       -6.915
(zie begrotingswijziging nr. 24)
- autonome ontwikkelingen                                    0     -4.600      -3.646     -3.454       -3.354
- meicirculaire 2019                                     1.700      2.200       2.200        600          600
- stelpost extra middelen jeugd                              0          0          0       6.770        6.770
Actueel beeld tekort                                     -478      -9.587     -8.322     -2.862        -2.899
- nieuwe beleidsmaatregelen                               -420     -1.300      -1.354     -1.323       -1.224
Actueel beeld tekort
                                                         -898     -10.887     -9.676      -4.185       -4.123
inclusief beleidsmaatregelen
- basispakket bezuinigingsmaatregelen                        0      4.546       4.953      5.003        5.003
- vervallen maatregelen basispakket                          0       -185        -185       -185         -185
- verhoging toeristenbelasting (€ 1)                         0        400        400         400          400
Begrotingsresultaat na inzet basispakket                 -898      -6.126     -4.508       1.033        1.095

In 2020 en 2021 verwachten we begrotingstekorten van respectievelijk € 6,1 miljoen en € 4,5 miljoen. De
tekorten ontstaan vooral door de beperkte compensatie van het Rijk voor de tekorten op jeugd in 2020 en
2021, door autonome ontwikkelingen en door onze keuze om te blijven investeren in de stad. De
begrotingstekorten in beide jaren gaan we dekken vanuit de reserves.
In de jaren 2022 en 2023 maken we gebruik van de ruimte die het Rijk ons geeft om een stelpost voor extra
middelen voor jeugd op te nemen. Het begrotingsresultaat eindigt daardoor rond de € 1,0 miljoen positief.
Hieraan zijn risico’s verbonden ten aanzien van de omvang van de aanvullende rijksmiddelen.
Bij de samenstelling van de begroting 2020 en meerjarenprognose 2021-2023 willen wij een definitief
dekkingsplan presenteren dat aansluit bij de uitgangspunten in het bestuursakkoord 2018-2022, de
kaderbrief 2019 en de begroting 2019. Dit betekent dat we kijkend naar de aard en samenstelling van de
financiële opgave willen kiezen voor een mix van dekkingsmaatregelen, die ons ook de ruimte (blijven)
geven om te investeren in de stad. Dit conform ons voorkeursscenario uit de gespreksnotitie ‘Opmaat naar
een sluitende meerjarenbegroting’ die wij op 16 mei jl. met u hebben besproken.

Het tekort (prognose) dat zich voor 2019 aandient zal bij de voortgangsrapportage 2019 nader worden
uitgewerkt en toegelicht en verder worden geactualiseerd.

Hoofdpunten Meicirculaire
De meicirculaire laat een tweeledig beeld zien en heeft per saldo weinig effect. Allereerst leiden nieuwe
economische prognoses tot een verlaging van het gemeentefonds. Dit betekent een neerwaartse bijstelling
van de accressen met landelijk in totaal € 603 miljoen over de periode 2019-2023. Dit heeft met name te
maken met de gematigde loon- en prijsontwikkeling uit het Centraal Economisch Plan 2019. Deze verlaging is
structureel en werkt door in de jaren na 2019. Voor ons betekent deze aanpassing een structureel lagere
uitkering. De verlaging loopt op van € 0,3 miljoen in 2019 tot € 2,4 miljoen in 2023. De negatieve gevolgen van
de accresbijstellingen worden, voor zover veroorzaakt door nominale ontwikkelingen, in principe
gecompenseerd door lagere loon- en prijsstijgingen in onze eigen begroting. In 2019 komt daar de eenmalige
verrekening van de onderuitputting uit 2018 van € 0,7 miljoen bij, door lagere uitgaven van het Rijk.




Kaderbrief 2020 gemeente Assen                                                                 pagina 5 van 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Tegenover bovenstaande negatieve bijstellingen staat een aantal positieve ontwikkelingen. In afwachting
van het onderzoek naar de volumestijging in de Jeugdhulp heeft het Rijk besloten gemeenten incidenteel
te compenseren. In de periode tot en met 2021 stelt het Rijk hiervoor € 1 miljard beschikbaar. Voor Assen
betekent deze compensatie een bedrag van € 2,1 miljoen in 2019 en € 1,6 miljoen in de jaren 2020 en 2021.
Daarnaast leidt een bijstelling van de loon- en prijsindex met ingang van 2019 tot een structureel hogere
uitkering voor het gehele sociaal domein. Ook voor deze bijstellingen geldt dat deze ter compensatie zijn
voor de loon-en prijsstijgingen in onze eigen begroting.
Voor de uitvoering van de Wet verplichte GGZ stelt het Rijk met ingang van 2020 jaarlijks € 30.000
beschikbaar via het gemeentefonds. Hier staan ook lasten tegenover.

Wij werken de meicirculaire nader uit richting de begroting 2020.

Jeugd
De tekorten die zich momenteel voordoen zijn voor het overgrote deel te wijten aan de overschrijdingen
binnen Jeugdhulp. Daarom stelt het Rijk de komende jaren incidenteel extra geld beschikbaar totdat
onderzoek heeft uitgewezen in hoeverre de geconstateerde volumeontwikkeling een structureel karakter
heeft. Dit onderzoek met een mogelijkheid tot arbitrage moet in het najaar van 2020 zijn afgerond.

In afwachting van de uitkomst van dit onderzoek gaat het kabinet in overleg met de toezichthouders om
te komen tot een richtlijn die ertoe leidt dat de afspraak over het onderzoek geaccepteerd wordt als
dekking in de meerjarenschijven 2022 en 2023. Hiermee wil de rijksoverheid voorkomen dat gemeenten
nu al op grote schaal bezuinigingen moeten doorvoeren en mogelijk daarmee onder preventief toezicht
komen te staan. Voor de jaren 2022 en 2023 nemen we daarom een post ‘extra (rijks-)middelen jeugd’ op.

We anticiperen op volledige en structurele compensatie door het Rijk en zijn we ons ervan bewust dat nog
niet zeker is of, en in welke mate, het Rijk aanvullende middelen beschikbaar zal stellen. Als er geen of
onvoldoende compensatie beschikbaar komt dan is het onvermijdelijk dat wij komen te staan voor een
nieuwe bezuinigingsopgave. Wij vinden deze werkwijze verantwoord omdat het ontstane probleem
inzichtelijk blijft en wij dit kunnen blijven inzetten als een stevig signaal richting het Rijk.

Daarnaast denken wij met deze werkwijze tegemoet te komen aan de oproep van een deel van uw raad om
‘niets te doen’ om te voorkomen dat voorzieningen door bezuinigingen verder onder druk komen te staan.

Bezuinigingsmaatregelen
We hebben een aantal voorstellen uit uw raad op 16 mei bij de behandeling van de notitie ‘Opmaat naar
een sluitende meerjarenbegroting’ overgenomen. Uw raad stelde voor de maatregelen op het onderhoud
van de openbare ruimte te heroverwegen. Verder deed u de suggestie om de besparing op binnenstad,
economische netwerken, Stila en verkeer te heroverwegen. We hebben genoemde maatregelen daarom
uit het basispakket gehaald en in het noodpakket gestopt.

Uit de bespreking in uw raad maakten we verder op dat er draagvlak lijkt voor het nemen van fiscale
maatregelen. Het gaat dan om de onroerendezaakbelasting en de toeristenbelasting. Gezien het feit dat in het
maatregelenpakket de verhoging van de onroerendezaakbelasting al is opgenomen doen wij enkel een
aanvullend voorstel tot een boven trendmatige verhoging van de toeristenbelasting, zoals enkele fracties uit uw
raad al suggereerden. Hierover gaan wij in overleg met de betrokken partijen en bij de begroting 2020 komen
we met een voorstel voor de precieze invulling van deze verhoging van de toeristenbelasting.

Tijdens het raadsdebat werd de suggestie gedaan om de reservering voor de ijsbaan tegen het licht te
houden. Wij hebben begrip voor de suggestie, maar dit vraagt om een zorgvuldige en integrale afweging.
Op deze suggestie komen wij dan ook dit najaar terug.


Kaderbrief 2020 gemeente Assen                                                                 pagina 6 van 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>In onderstaande tabel zijn de maatregelen verwerkt.

Basis maatregelenpakket en noodpakket                                            (bedragen in € x 1.000)
Maatregelenpakket                                     2020           2021           2022            2023
Basis maatregelenpakket                               4.546         4.953           5.003           5.003
Vervallen maatregelen basispakket                      -185           -185           -185            -185
Verhogen toeristenbelasting (€ 1)                      400            400             400             400
Totaal maatregelenpakket                              4.761         5.168           5.218           5.218


Noodpakket                                            2020           2021           2022            2023
Noodpakket                                             950            950             950             825
Over van basispakket                                   185            185             185             185
Totaal noodpakket                                     1.135         1.135           1.135           1.010

Reserves en voorzieningen
Bij de jaarrekening 2018 hebben wij u in de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing over ons
weerstandsvermogen geïnformeerd. Deze voldoet met een ratio van 1,8 aan de in de kadernota
weerstandsvermogen en risicomanagement afgesproken ratio van 1,0. Gezien de ontwikkelingen in onze
reservepositie en in de risico’s voorzien wij, zonder herijking, de komende jaren een daling van de
weerstandsratio naar 1,5.

In de grondslag voor de bepaling van de weerstandsratio is ook de algemene reserve grondexploitaties
meegenomen. Deze reserve is bestemd voor de verplichte ophoging van de verliesvoorziening naar de
eindwaarde en de uitvoering van onder meer de plannen Kloosterveen en Havenkwartier. Indien we deze
reserve uit de grondslag halen dan daalt de ratio eind 2022 naar 0,8.

In november 2019 willen wij gelijktijdig met de begroting 2020 de kadernota’s ‘reserves en voorzieningen’
en ‘weerstandsvermogen en risicomanagement’ herijken en ter besluitvorming aan u voorleggen. In deze
herijking zal onder meer worden ingegaan op de ontwikkelingen in de gemeentelijke reservepositie
waaronder de algemene reserve en het weerstandsvermogen. Tevens willen wij een strategie bepalen met
betrekking tot de amortisatiereserves. Tot die tijd hanteren wij de huidige beleidslijn met betrekking tot
deze kadernota’s.




Kaderbrief 2020 gemeente Assen                                                              pagina 7 van 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre> Programma 1 Wonen in Assen
In het programma Wonen in Assen komen diverse beleidsambities samen. Het gaat om de ambities op het
gebied van wonen, mobiliteit, duurzaamheid en openbare ruimte en de omgevingsvisie. Samenhang zit met
name op het energievraagstuk en het versterken van het vestigingsklimaat voor bedrijven en hun werknemers.

Assen moet een plek zijn waar het fijn is om te wonen. Met voldoende betaalbare woningen voor alle
leeftijden en inkomens. Om onze inwoners dit te bieden spelen we actief in op de woningmarkt. Deze is
sterk in beweging. Zo ontstaat er bijvoorbeeld behoefte aan nieuwe woonvormen als gevolg van
demografische veranderingen en nieuwe meer circulaire en energiezuinige bouwwijzen.

De energietransitie brengt ingrijpende veranderingen met zich mee. We gaan onze huizen niet langer met
aardgas verwarmen, het aandeel hernieuwbare energie moet fors omhoog en de overgang naar duurzame
mobiliteit is bijna een transitie op zich. Al lijkt 2030 nog ver weg, het nakomen van wettelijke verplichtingen
en het realiseren van onze ambities vraagt op korte termijn om extra inzet.

Wonen
Het opstellen van de Woonvisie geeft nader inzicht in de trends en ontwikkelingen op het gebied van wonen
en de woningmarkt. We willen daarmee in ieder geval een beter beeld krijgen van scheefwonen,
toegankelijkheid voor starters, nieuwe vormen in de combinatie wonen en zorg. Om tegemoet te komen
aan zeer kleine en veelal duurzame woonruimtes gaan wij in 2020 concreet aan de slag met tiny houses en
microwoningen.

Het beroep op sociale huurwoningen blijft onverminderd hoog. Met de woningbouwcorporaties willen we
onderzoeken hoe we de in een tijd van spanning op de woningmarkt en oplopende bouwkosten toch
voldoende sociale woningbouw kunnen realiseren.

Voor de invulling van de stadsbouwmeester uit het bestuursakkoord zoeken we naar mogelijkheden om de
benodigde expertise niet door structurele formatie, maar door flexibele inzet, te realiseren. Daarmee geven
we een kwalitatieve impuls aan de stedelijke en ruimtelijke ontwikkelingen.

Onzekerheden voor het onderdeel wonen bestaan uit de invoering van de Wet Private Kwaliteitsborging en
de invoering van BENG-regelgeving (Bijna Energie Neutrale Gebouwen) respectievelijk begin en in de loop
van 2020. Over de wet is nog veel onduidelijkheid. De invoering kan waarschijnlijk binnen de bestaande
budgetten opgevangen worden.

Openbare Ruimte
Het is belangrijk om tijdig te investeren in het onderhoud van de openbare ruimte. De gemeenteraad heeft
er terecht op gewezen dat uitstel van onderhoud per saldo kan leiden tot hogere kosten. Bij de keuze voor
het huidige pakket aan maatregelen hebben we daarom rekening gehouden met dergelijke ongewenste
maatschappelijke kosten.

Ook zien we een tekort op de exploitatie van het onderhoud van groen en wegen ontstaan. Dit is het gevolg
van hogere kosten en een gewijzigde inzet van BOR-medewerkers. Dit negatieve effect zou (deels)
gecompenseerd kunnen worden door verbetering van de inzet en aanpassingen aan de bedrijfsvoering. Dit
moet verder worden onderzocht.

We gaan onderzoek doen naar monumentale bomen als opmaat naar een eventuele deregulering van het
kapvergunningenbeleid.



Kaderbrief 2020 gemeente Assen                                                                 pagina 8 van 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>We geven extra aandacht aan speelvoorzieningen en ontmoetingsplekken. Hiermee stimuleren we
beweging en ontmoeting in de wijk. Bij de aanleg van nieuwe voorzieningen betrekken we bewoners bij de
invulling en uitvoering.

Bereikbaarheid, verkeer en vervoer
De mobiliteitsvisie is uitgewerkt in het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit. Aan de hand van vijf thema’s (De
fiets op één, Beter Benutten, Goede bereikbaarheid en openbaar vervoer, Schoon vervoer en
Verkeersveiligheid) zijn 19 opgaven beschreven waar we sinds 2019 aan werken. De aanleg van een
fietssnelweg draagt bij aan onze ambities en wordt buiten het programma gefinancierd.

We vinden het belangrijk om de Cityline voldoende tijd te geven zich een goede marktpositie te verwerven.
Daarom willen we hiervoor jaarlijks € 85.000 beschikbaar stellen naast de bijdrage uit de Wmo.

Energietransitie en duurzaamheid
Voor de energietransitie is een programmaplan opgesteld dat uitvoering geeft aan de eigen ambities en
anticipeert op het klimaatakkoord. Voor het realiseren van de diverse opgaven stellen wij een structureel
aanvullend budget beschikbaar van jaarlijks € 0,5 miljoen. Het Rijk heeft aangekondigd gemeenten deels
voor de komende drie jaar met een bijdrage in de proceskosten tegemoet te willen komen. Wanneer er
duidelijkheid is over de hoogte van deze tegemoetkoming, zullen wij dit verrekenen. Met de door ons
gereserveerde middelen kunnen we voldoen aan de verplichtingen die voortkomen uit het concept
klimaatakkoord. Na ondertekening van het klimaatakkoord wordt er van ons verwacht dat wij tenminste
aan de slag gaan met het opstellen en uitvoeren van een Regionale Energie Strategie (RES), een
Transitievisie warmte en de verduurzaming van het eigen vastgoed.

Het opstellen van de RES gebeurt in samenwerking met de provincie, de Drentse gemeenten en de in
Drenthe actieve waterschappen. Voor het opstellen van de RES komen rijksmiddelen beschikbaar, deze
lijken echter niet toereikend te zijn voor alle inzet. Voor de transitievisie warmte hebben wij € 100.000
gereserveerd uit de middelen van het bestuursakkoord. Deze transitievisie dient in 2021 afgerond te zijn.
Met de deelname aan de pilot aardgasvrije wijk loopt Assen voorop met het gasloos maken van woningen.
De ervaringen die we hier opdoen bieden input voor het opstellen van de Transitievisie Warmte en
vervolgens de wijkaanpakken.

Op dit moment wordt gewerkt aan een masterplan voor het verduurzamen van zo’n 80 gemeentelijke
gebouwen. Op basis hiervan kan in 2020 een investeringsplan aan de gemeenteraad worden voorgelegd.
De verwachting is dat hiermee enige tientallen miljoenen euro’s gemoeid zijn. De renovatie van de sporthal
Marsdijk en sporthal Peelo benutten we om ervaring op te doen met het verduurzamen van vastgoed. Dit
biedt bovendien input voor het masterplan.

Het uitgangspunt van ‘drie keer lokaal’ is een goede aanzet om het lokaal eigenaarschap van grootschalige
energieopwekking goed te borgen. Zowel bij de realisering van ons beleidskader Zonneparken als bij de
uitwerking van de energiemaatregelen uit de RES. Met de Provincie Drenthe blijven wij in gesprek over het
voortzetten van de zonneleningen.

De uitbreiding van de wijk Kloosterveen gebeurt zo veel mogelijk energieneutraal. Hiervoor is het nodig om
nieuwe bewoners al voor de start van de bouw goed te adviseren over de mogelijkheden van
verduurzaming en energieopwekking. Hiervoor werken we de komende tijd een aanpak uit.

In samenwerking met ondernemers werken we aan de verduurzaming van de Assense economie. Het gaat
daarbij zowel energiebesparing en -opwekking als om het toewerken naar een meer circulaire economie.
Door de inzet van thematische versnellingstafels willen we de innovatiekracht van het bedrijfsleven



Kaderbrief 2020 gemeente Assen                                                             pagina 9 van 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>bevorderen. Ook kunnen we door middel van onze inkoop ondernemers uitdagen met duurzame
oplossingen te komen.

Begin 2019 heeft Assen de Global Goals onderschreven. We gebruiken dit om ons beleid op het gebied van
duurzaamheid een impuls te geven. Er is geïnventariseerd hoe we onze huidige inzet beter kunnen koppelen
aan de ontwikkelingsdoelen van de Global Goals.

Omgevingswet
In februari 2019 is het programmaplan Omgevingswet door uw raad vastgesteld. Ten behoeve van de
implementatie van de omgevingswet wordt ook de omgevingsvisie gemaakt. Hierin gaat het om een visie
op Assen. Wat voor stad willen we zijn. Anders dan vroeger wordt ruimtelijke ordening in de omgevingsvisie
nadrukkelijk verbonden met andere beleidsterreinen, zoals sociaal domein, economie, onderwijs en
cultuur.

Het programmaplan beschrijft de ambities, de aanpak en de benodigde middelen voor de eerste fase van
de implementatie. Tot en met 2021 zal de focus liggen op:

    Het maken van de omgevingsvisie. Dit gebeurt in dialoog met de stad. In het najaar van 2019 zullen
     hiervoor verschillende gesprekken worden gevoerd met inwoners, ondernemers, belanghebbenden
     en belangstellenden.
    Het draaien van een aantal pilots ten behoeve van de omgevingsvisie en het omgevingsplan.
    De transitie van het huidige omgevingsloket naar het nieuwe Digitale Stelsel.
    De gewenste veranderingen op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving.
Integraal zal in bovenstaande de gewenste verandering op het gebied van houding en gedrag worden
meegenomen. Voor het onderdeel Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO) loopt nog een onderzoek. Dit moet
duidelijkheid geven over de inzet van middelen en mensen. Hiervoor leggen we een aparte kredietaanvraag
aan uw raad voor.




    Programma 2 Werken in Assen
In het programma Werken in Assen komt het beleid op het gebied van participatie en economische
ontwikkeling samen. Een sterke en diverse lokale economie biedt kansen aan inwoners die nu nog aan de
kant staan. Het versterken van de binnenstad staat voor ons met stip op de eerste plaats. We concretiseren
daarom het uitvoeringsprogramma binnenstad. Een nauwe samenwerking met de nieuwe
binnenstadsorganisatie Vaart in Assen en ondernemers is hierbij van belang.

Assen biedt ruimte aan nieuwe en bestaande ondernemers. Dat vraagt wel om een actieve aanpak om de
bedrijventerreinen in de markt te zetten. We zetten daarom actief in op acquisitie van nieuwe en behoud
en groei van bestaande bedrijven.

Kansrijk is de toeristische sector voor het aantrekken van nieuwe bedrijvigheid. We zetten daarom actief in
op doorontwikkeling van de Toeristisch Recreatieve Zone. We stimuleren en ondersteunen grote en kleine
evenementen zowel in de binnenstad als daarbuiten.




Kaderbrief 2020 gemeente Assen                                                            pagina 10 van 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Ook de energietransitie biedt diverse mogelijkheden voor nieuwe werkgelegenheid. We willen daarbij zo
goed mogelijk profiteren van de kennis- en energie-infrastructuur die dankzij de NAM aanwezig is in Assen
en Drenthe.

De veranderingen in de beroepsbevolking vragen een omslag in denken. Zo is innovatie in de zorg nodig om
alle voorzieningen met minder mensen te blijven bieden. Ook zullen we moeten werken aan een betere
aansluiting tussen arbeidsmarkt en onderwijs.

Een dalende werkloosheid leidt in 2019 en 2020 tot een lichte daling van het aantal mensen dat een beroep
doet op een bijstandsuitkering. Hoe zich dit de komende jaren ontwikkelt is afhankelijk van de economische
omstandigheden. Werkplein Drentse Aa heeft deze daling verwerkt in de begroting.

Aan de andere kant zijn er verschillende factoren die leiden tot meer instroom in de bijstand. Zo leidt het
beperken van de instroom in Wsw en Wajong en de verhoging van de AOW-leeftijd tot hogere uitgaven
voor bijstandsuitkeringen. Deze groep stijgt in aantal en procentueel. Ook statushouders zullen de komende
jaren een beroep blijven doen op bijstand en de daarbij behorende inkomensondersteuning. De verkorting
van de WW kan tot gevolg hebben dat inwoners sneller een beroep doen op bijstand. En tot slot worden
vrijwillige individuele pensioenvoorzieningen onder voorwaarden gedeeltelijk vrijgesteld van de
vermogenstoets in de bijstand. Ook dit leidt tot een groter beroep op de bijstand.

Economische ontwikkeling
Centraal staat de ontwikkeling van onze economische agenda. Daarmee brengen we samenhang aan in het
realiseren van onze ambities en geven we helderheid over onze rol en inspanningen op onder andere het
gebied van beleidsontwikkeling, stadsmarketing en acquisitie.

We ondersteunen en begeleiden ondernemers én we ondersteunen de samenwerking en verbinding tussen
bedrijfsleven, zorginstellingen, onderwijs en overheid.

De NAM bouwt de komende jaren een deel van haar activiteiten af. Onder de noemer Drenthe 4.0 lobbyen
we daarom actief met andere partners om nieuwe vormen van werkgelegenheid aan te trekken.

Participatie
Op dit moment werken we aan een actualisatie van ons beleid op het gebied van werk, inkomen en
meedoen. Bij deze actualisatie ligt de nadruk op de uitvoering van de Participatiewet. Het beleid dat wij
ontwikkelen voor de invoering van de nieuwe Inburgeringswet per 2021 moet hier naadloos op aansluiten.
We willen een activerend en samenhangend beleid met betrekking tot onder andere armoede(preventie),
schuldhulpverlening en laaggeletterdheid gericht op participatie in de samenleving. De huidige insteek
‘Werk het doel, Meedoen de norm’ blijft wat ons betreft gehandhaafd. Dit betekent dat het beleid en de
instrumenten gericht zijn op het bevorderen van (maatschappelijke) participatie. We houden rekening met
de veranderende doelgroep die ondersteuning nodig heeft vanuit de Participatiewet en spelen hierop in.
Daarom willen wij ook het instrument ‘Basisbanen’ verkennen. We onderzoeken of we een aantal
basisbanen kunnen creëren voor inwoners die al geruime tijd een bijstandsuitkering ontvangen en voor wie
doorstroming naar regulier werk niet mogelijk is.

Voor 2020 is de verwachting dat de inkomsten van het Rijk (Buig-middelen) voor het verstrekken van
bijstandsuitkeringen en loonsubsidies te laag zijn om de verwachte uitgaven te dekken. Dit is de
voornaamste oorzaak dat extra budget nodig is. Het betreft een toename van € 2,0 miljoen ten opzichte
van de verwachting voor 2020 in de gemeentebegroting. Voor 2021 is dit € 1,1 miljoen aflopend naar € 0,8
miljoen in 2023.




Kaderbrief 2020 gemeente Assen                                                            pagina 11 van 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>    Programma 3 Meedoen in Assen
Een van de belangrijkste opgaven is dat we er in slagen zorg en ondersteuning passend te laten zijn en de
hiervoor beschikbare rijksmiddelen zo effectief mogelijk in te zetten. Daarom hebben we met ons
bestuursakkoord volop ingezet op transformatie en preventie in de volle breedte.

Veel sociale problemen vinden hun oorsprong in financiële moeilijkheden. Vandaar dat we in het kader van
preventie van het voorkomen van armoede en de aanpak van schulden een speerpunt hebben gemaakt.
Ook van het stimuleren van sport, bewegen en ontmoeting gaat een preventieve werking uit.

Het Rijk heeft onafhankelijk onderzoek laten doen naar de jeugdhulp en eventuele volumegroei. Ook Assen
nam daaraan deel. Uit het onderzoek blijkt dat sprake is van een flinke volumegroei in de jeugdhulp. Wij
hebben in bij het ministerie van VWS aangedrongen op financiële compensatie hiervoor.

Met de gemeenteraad zijn in november 2018 afspraken gemaakt over een pakket aan (bezuinigings)maat-
regelen, dat uiteindelijk netto € 2,0 miljoen moet opleveren. Daarbij willen we meer preventief oppakken
en de toegang anders inrichten, zodat we meer grip krijgen op de uitgaven, maar wel kwalitatief goede zorg
en ondersteuning houden. Daarvoor moeten we eerst kosten maken. Onderstaande tabel laat de
verwachte opbrengsten en te maken kosten zien. Daarbij is de verwachte opbrengst vanaf 2021 meer dan
€ 2,0 miljoen. Het effect van het uitvoeren van de maatregelen is echter berekend op basis van een aantal
aannames, onder voorbehoud van de effecten van de inkoop Wmo en jeugdhulp per 2020 en kent ook een
aantal risico’s. Vandaar dat wij vooralsnog rekening houden met een bruto positief effect van € 2,0 miljoen
vanaf 2021.

    Besparingen kosten sociaal domein                  2019          2020            2021             2022
    Opbrengst maatregelen                          1.452.755     2.667.643       4.032.786        4.841.936
    Investeringen                                   129.500      1.183.000       1.448.000        1.233.000
    Netto verwachte besparing                      1.323.255     1.484.643      2.584.786        3.608.936

[bedragen in tabel in €]

In 2020 en 2021 krijgen we te maken met invoering van de volgende wetgeving en maatregelen:

2020
       Wet verplichte GGZ
       Wet Zorg en Dwang
       Abonnementstarief Wmo
       Extra eisen onderwijsachterstandenbeleid
       Wijziging Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (WGS)2021

2021
       Wet inburgering
       Decentralisatie Beschermd Wonen




Kaderbrief 2020 gemeente Assen                                                               pagina 12 van 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>De gevolgen van deze nieuwe wetgeving en maatregelen zijn soms verstrekkend omdat het Rijk geen dan
wel onvoldoende passende financiering biedt voor de implementatie en uitvoering. Daardoor komt de
uitvoering van onze taken en daarmee de continuïteit van zorg onder druk te staan. De invoering van het
abonnementstarief in de Wmo heeft een negatief effect van € 1,5 miljoen per jaar. Dit komt door gemiste
inkomsten uit eigen bijdragen en rechtstreekse betalingen van inwoners aan zorgaanbieders. Als door
invoering van het abonnementstarief een grote toeloop plaatsvindt op de Algemene Voorziening
Schoonmaak, is het Rijk bereid hiervoor compensatie te bieden.

De middelen en verantwoordelijkheden voor Beschermd Wonen (BW) en Maatschappelijke Opvang (MO)
worden vanaf 2021 verder gedecentraliseerd naar alle gemeenten. De middelen worden dan via een nieuw
objectief verdeelmodel voor BW, MO en Wmo begeleiding verdeeld over de gemeenten. Een eerste en
voorlopige uitkomst van dit nieuwe verdeelmodel is dat het budget voor de regio Assen met ruim 14% daalt.
Dat zou na 2021 kunnen leiden tot tekorten. Daarom is een lobby gaande om de historisch gegroeide context
van zorg mee te nemen in het model, zodat er voldoende budget blijft voor de uitvoering van BW en MO.

Preventie
In de jeugdhulpregio Drenthe is het Transformatieakkoord Jeugd gesloten. Dit moet leiden tot betere
samenwerking en minder overschrijding van het budget. De uitvoering van dit akkoord vindt in de komende
jaren plaats.

In Noord en Midden Drenthe hebben we via de Transformatie Impuls de verbinding gelegd tussen
aanbieders van Wmo en jeugdhulp-voorzieningen en alle partijen die actief zijn in ondersteuning die zonder
indicatie aangeboden wordt, zoals huisartsen, welzijns- en vrijwilligersorganisaties. Hiermee willen we
meer ondersteuning in de leefomgeving van inwoners laten plaatsvinden.

Per 1 juli 2019 start in Assen het Preventiefonds. Doel hiervan is nieuwe laagdrempelige activiteiten van
inwoners te ondersteunen, waardoor problemen eerder aangepakt worden en de uitgaven binnen het
sociaal domein omlaag kunnen.

We geven daarnaast op meerdere manieren invulling aan preventie. Het sportakkoord dat we in 2019
afsluiten stimuleert beweging en ontmoeting. Het voorkomt daarmee het ontstaan van sociale en
gezondheidsproblemen. Voor het sportakkoord stelt het Rijk in 2020 en 2021 jaarlijks € 40.000 beschikbaar.
Ook van het tegengaan van eenzaamheid gaat een preventieve werking uit. Hierover maken we afspraken
met de welzijnsorganisatie.

Het beleidsplan armoede en schuldhulpverlening wordt geactualiseerd in 2020. We kiezen voor een aanpak
die gericht is op werk en meedoen door alle Assenaren. Met integrale inzet en goed bereikbare,
laagdrempelige dienstverlening willen we meer mensen duurzaam uit een (uitzichtloze) schulden- of
armoedesituatie helpen. We willen eerder en beter risico’s op schulden of armoede bij (groepen) mensen
in beeld krijgen. Dat vraagt om een stevig preventieprogramma. Ook de aanpak voor laaggeletterdheid
helpt sociale problemen te voorkomen. In de beleidsnotitie laaggeletterdheid voor 2020-2022 leggen wij u
een geactualiseerde ambitie en financieel kader voor. Uitvoering vindt in principe plaats binnen de hiervoor
bestemde rijksmiddelen.

Minder instroom en effectievere inzet
Met een nieuwe aanpak voor de toegang en de inkoop van maatwerkvoorzieningen nemen we diverse
maatregelen om onnodige instroom in zorg te voorkomen en zorg en ondersteuning effectiever te laten
zijn. We bevorderen dat inwoners waar mogelijk gebruik maken van de voorzieningen die zonder indicatie




Kaderbrief 2020 gemeente Assen                                                             pagina 13 van 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>in wijk of buurt beschikbaar zijn. Dit doen we door bij de ondersteuning aan inwoners uit te gaan van de
vraag van de inwoner.

Intensievere samenwerking tussen (passend) onderwijs en jeugdhulp moet bijvoorbeeld met ingang van
2020 leiden tot minder inzet van jeugdhulp op scholen. We starten een proef met collectief aanbod van
jeugdhulp binnen scholen voor speciaal onderwijs. Dit in combinatie met inzet op preventie. We werken
mee aan het landelijke programma Kansrijke Start, waarbij ondersteuning wordt geboden in de eerste
levensfase van kinderen, die in een kwetsbare situatie worden geboren.

Ook sturen we meer op voortgang en tussentijdse evaluatie van zorgtrajecten. Verder hebben we bij de
inkoop met aanbieders afspraken gemaakt over de kwaliteit van dienstverlening. Tot slot is het van belang
dat zorgaanbieders, buurtteams, vrijwilligersorganisaties en gemeente beter samenwerken. Dit is een van
de vertrekpunten bij de nieuwe aanbesteding van het welzijnswerk.

Verder kiezen we voor het bestendigen en versterken van de inzet van de Praktijkondersteuner Jeugd bij
de huisartsen, implementatie van de sociale kaart en de afstemming tussen dagbesteding, onderwijs en
Participatiewet. Bij de aanbesteding van de welzijnsfunctie in 2020 scheppen we voorwaarden voor
laagdrempelige, vrij toegankelijke oplossingen in de directe omgeving van inwoners.

Monitoring
Goede monitoring is cruciaal om te bepalen hoe onze maatregelen op het gebied van transformatie en
preventie uitwerken. Zowel financieel als voor onze inwoners. Daarvoor kijken we de komende jaren naar
resultaten en effectiviteit. Ook op casusniveau.

Toegankelijk
Assen moet een stad zijn waar iedereen overal gemakkelijk toegang toe heeft en volwaardig mee kan doen.
Dit is in lijn met het VN-Verdrag over inclusie en hier zijn we, op onderdelen, ook al mee bezig. Om hier
verdere invulling aan te geven stellen voor 2020 een inclusie-agenda op. Voor het maken van deze agenda
reserveren wij een bedrag van € 20.000.

Iedereen doet mee
Wij continueren onze inzet voor jeugdsport en jeugdcultuurfonds. In 2020 kunnen inwoners via één portal
aanvragen doen voor ondersteunende voorzieningen. Het Kindpakket voor cultuur, sport zwemlessen
stimuleert dat iedereen al van jongs af aan meedoet.

Inwoners aan zet
Wij stimuleren eigen initiatief van inwoners individueel of collectief. Voor initiatieven op het gebied van
welzijn kunnen inwoners via Stila op een eenvoudige wijze een aanvraag doen voor het Preventiefonds. Het
stimuleren van initiatieven is onderdeel van onze opdracht aan de nieuwe welzijnsorganisatie.

Wet verplichte GGZ
De Wet Verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) gaat in op 1 januari 2020. Per 1 januari 2020 wordt
de wet Bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen (Bopz) vervangen door de Wvggz (psychiatrie)
en de Wet Zorg en Dwang (geriatrie). De wet moet dwangopnames voorkomen en zorg op maat
bevorderen. De gemeente krijgt meer taken en dit brengt extra kosten met zich mee. De voorbereiding op
de invoering vindt op Drents niveau plaats.




Kaderbrief 2020 gemeente Assen                                                            pagina 14 van 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Onderwijsachterstandenbeleid en vroegtijdig schoolverlaten
Het rijksbudget voor onderwijsachterstandenbeleid wordt verhoogd van ruim € 0,9 miljoen in 2019 naar
bijna € 1,2 miljoen in 2020. Dit gaat gepaard met nieuwe eisen aan het aanbod. In 2020 wordt het nieuwe
aanbod aan u voorgelegd. De nieuwe eisen zijn nog niet vastgesteld. Risico is of het budget toereikend is
om te voldoen aan de nieuwe eisen.

Veilig Thuis Drenthe (VTD)
We vinden het belangrijk om geweld in afhankelijkheidsrelaties eerder en beter in beeld te hebben, geweld
te stoppen en duurzaam op te lossen. Hierbij is ook de aandacht voor specifieke groepen belangrijk. De
verscherpte meldcode en het nieuwe geactualiseerde handelingsprotocol Veilig Thuis en het uitvoeren van
de acties uit de aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling leidt tot een uitbreiding van taken en
werkwijzen bij VTD, dat onderdeel is van de GGD. Hiervoor is een forse capaciteitsuitbreiding voorzien. De
begrote kosten voor 2020 nemen toe met € 180.000. Dit komt ten laste van het jeugdzorgbudget.

Mijn buurt Assen
Mijn Buurt Assen (MBA) blijft zich ontwikkelen. Op basis van een kosten-batenanalyse wordt bepaald welke
taken MBA er in de toekomst bij krijgt. Mogelijk leidt dit tot extra capaciteitsvragen.

Decentralisatie Beschermd Wonen (BW) en Maatschappelijke Opvang
In de voorbereiding op de decentralisatie komt er een plan van aanpak met inhoudelijke en financiële
samenwerkingsafspraken met regiogemeenten. Deze afspraken zullen in 2020 hun beslag krijgen. Inzet is
dat gemeenten de samenwerking versterken om de continuïteit van ondersteuning te waarborgen en het
financiële risico te spreiden.

De voorbereiding op de decentralisatie en de invoering van het nieuwe verdeelmodel loopt samen met de
overheveling van cliënten van BW naar de WLZ. Dit krijgt zijn beslag in 2020. Het is nog onzeker wat dit
betekent voor het budget en het nieuwe verdeelmodel. De her-indicaties vinden namelijk in 2020 plaats.




 Programma 4 Aantrekkelijk Assen
Het programma aantrekkelijk Assen draagt op verschillende manieren bij aan het versterken van de
aantrekkingskracht van de Drentse hoofdstad. Een levendige binnenstad en een breed aanbod aan
evenementen en activiteiten moeten zorgen voor meer toeristen en recreanten en nieuwe inwoners. Een
aantrekkelijke stad is ook een veilige stad. Vandaar dat verschillende aspecten van veiligheid een plek
hebben in dit programma.

Binnenstad
Op basis van het binnenstadsakkoord met Vaart in Assen trekken wij € 0,37 miljoen uit om een
uitvoeringsorganisatie op te zetten. Dat is inclusief communicatiemedewerker en huisvesting.

De ambitie voor 2020 en de jaren erna voor evenementen krijgt vorm in strategische agenda’s. Bijvoorbeeld
voor economie, sport en cultuur. In deze agenda’s zetten we in op hoogwaardige evenementen met een zo
duurzaam mogelijk karakter. Het aantal evenementen in Assen groeit en er is een professioneel
evenementenklimaat aan het ontstaan. Dit strookt met de ambitie die met de gemeenteraad zijn afgesproken.




Kaderbrief 2020 gemeente Assen                                                           pagina 15 van 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>TT-Festival
De stichting TT-Week neemt met ingang van 2020 de organisatie van het TT-Festival voor haar rekening.
Voor de huisvesting van de stichting kijken we naar een gemeentelijk pand.

Cultuur
Met de Culturele Partners werken we aan een Cultuuragenda met kansrijke initiatieven rond economie,
educatie en participatie. Dit is de opmaat voor de nieuwe Cultuurnota die we gaan opstellen voor de
periode 2021-2024.

Het Drents Museum ontvangt geen structurele subsidie van de gemeente Assen. Daarmee wijkt de
gemeente Assen af van andere provinciale hoofdsteden. In 2020 kijken we daarom naar de wenselijkheid
van structurele subsidie.

Garage TDI heeft zich ontwikkeld tot een volwaardige jeugdtheaterschool en jeugdtheater productiehuis
en is daarmee onderdeel van de culturele infrastructuur van Assen. Daarom kijken we in 2020 naar de
wenselijkheid van structurele subsidie.

DNK
Het gaat goed met DNK, maar er is sprake van een oplopend tekort voor de Stichting Theater/Bioscoop. De
indexering van de gemeentelijke subsidie houdt geen gelijke tred met de inflatie. Zonder aanpassing van de
indexering leidt dit tot een negatief geconsolideerd resultaat vanaf 2020. Tot dusver slaagt DNK er wel in
om bescheiden zwarte cijfers te schrijven. Wij gaan hierover met DNK in gesprek.

Voor noodzakelijke investeringen voor inbouwpakketten is geen voorziening getroffen. In 2019 is een aantal
bioscoopschermen. Volgens afspraak op kosten van de gemeente Assen. In 2020 wordt het overige deel
van de bioscoopdoeken vervangen, de kosten hiervan bedragen € 25.000.

Veiligheid
Het Veiligheidshuis ontwikkelt zich naar een Zorg- en Veiligheidshuis dat het sociaal en het veiligheids-
domein verbindt. Deze ontwikkeling vraagt extra inzet, capaciteit en daarmee hogere gemeentelijke
bijdragen. Voor Assen betekent dit een toename in de bijdrage van € 50.000 per jaar.

Afwikkeling Sensor City
Met de potentiële koper van het glasvezelnetwerk van de failliete stichting Sensor City is overeengekomen
dat wij gebruik blijven maken van het glasvezelnetwerk ten behoeve van het verkeersmanagementsysteem
Assen en enkele parkeergarages. Dit betekent een uitzetting van € 45.000 per jaar.




 Programma 5 Samen werken aan Assen
Het realiseren van onze doelen hangt voor een belangrijk deel af van goede samenwerkingsrelaties met
inwoners en maatschappelijke organisaties. Mede door een open bestuursstijl en verbetering van onze
dienstverlening werken we aan een goede relatie met inwoners en maatschappelijke partners. Onze
organisatie moet daar goed voor toegerust zijn.




Kaderbrief 2020 gemeente Assen                                                           pagina 16 van 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Als gemeente zoeken we de verbinding met andere gemeenten in Noord-Nederland, de provincie Drenthe
en het Rijk. We investeren in de relaties met deze overheden en benutten kansen om de Asser belangen
goed over het voetlicht te brengen. In onze lobby leggen we het accent op energietransitie, economisch
beleid, sociaal domein en werkgelegenheid.

Organisatieontwikkeling
Voor 2020 is € 0,3 miljoen beschikbaar voor de organisatieontwikkeling ‘Het Verhaal van Assen’. Door onder
andere voortschrijdende technologische ontwikkelingen, verandert de positie van een gemeente in de
samenleving. Om up to date te komen en blijven zijn andere samenwerkingsverbanden en andere
vaardigheden dan voorheen nodig. Er wordt gebouwd aan een nieuw samenspel, ook met college en raad.

Daarom wordt er met het programma, dat zich werkende weg ontwikkelt, ingezet op 5 thema’s: 1. Passende
dienstverlening, 2. Een wendbare organisatie, 3. Samen zorgen voor de stad (wat betekent het om een
gelijkwaardige partner te zijn), 4. Werkgeluk (eigenaarschap, persoonlijk leiderschap, een klimaat van
vertrouwen) en 5. Het programma is van iedereen, het wordt door de gehele organisatie vormgegeven. De
middelen worden ingezet voor programma ondersteuning en het waar nodig inzetten van externe
expertise, activiteiten en materiaal.

Dienstverlening
Met een doelgroepgerichte aanpak reisdocumenten werken we in 2019 en 2020 samen met
zorginstellingen aan een aanpak waarbij een groep oudere bewoners niet meer naar het Stadhuis hoeft te
komen voor reisdocumenten.

Voor aanvragen van rijbewijzen doen wij mee aan een experiment om een deel van de aanvraag van een
rijbewijs te digitaliseren en te moderniseren. Aanvraag van het rijbewijs gebeurt via een erkende fotograaf
rechtstreeks bij het RDW. Het afhalen vindt nog wel plaats in het Stadhuis.

Lobby
Door intensievere samenwerking in VDG, NG4, VDG, VNG en G40-verband slagen we er steeds beter in
om de belangen van de gemeente Assen goed over het voetlicht te brengen. Assen is nu ruim een jaar
onderdeel van de G40. Dit is een belangrijk platform om gezamenlijk thema’s zoals het sociaal domein
en de energietransitie nader uit te werken en kennis uit te wisselen. Ook biedt de G40 mogelijkheden
voor gezamenlijke lobbyactiviteiten op die thema’s. We blijven met de G40 partners ook in 2020 een
effectieve lobby voeren naar het Rijk. Daarbij richten we ons in ieder geval op de volgende onderwerpen:
tekorten en nieuwe wetgeving in het sociaal domein, invoering van de nieuwe Wet Inburgering en
uitvoering van het Klimaatakkoord.

Aanbesteding accountantsdiensten
Momenteel loopt de aanbesteding voor de nieuwe accountant. De definitieve gunning wordt voorzien in
september. De eventuele effecten van de aanbesteding op het beschikbare budget worden meegenomen
in de begroting 2020.




Kaderbrief 2020 gemeente Assen                                                            pagina 17 van 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Programma 6 Bedrijfsvoering
Medewerkers van de gemeente zijn steeds vaker buiten het stadhuis te vinden. Zij trekken erop uit om in gesprek
met inwoners en maatschappelijke partners gezamenlijk te werken aan oplossingen voor diverse vraagstukken.
We investeren in de ambtelijke organisatie om de medewerkers goed toe te rusten voor deze nieuwe manieren
van werken. Het programma organisatieontwikkeling is hier met name op gericht. We willen snel kunnen
inspelen op de vragen vanuit de samenleving en een inspirerende werkomgeving voor medewerkers zijn. We
zetten hierin onder andere stappen door kennisuitwisseling en pilots opgavegericht werken. Ook houden we
rekening met nieuwe technologie en trends op het gebied van HRM en communicatie.

Voor de toekomst
We onderzoeken wat de organisatie nodig heeft om klaar te zijn voor de toekomst. Daarbij willen we nog
meer gebruik maken van ontwikkelingen op het gebied van ict en informatievoorziening. Het gaat dan
bijvoorbeeld om big data, datagedreven werken, business intelligence, 3D-toepassingen, robotisering en
nieuwe vormen van digitale dienstverlening. In 2019 brengen we in beeld welke kansen er liggen en hoe de
organisatie hiervan effectief gebruik kan maken. Ook kijken we dan naar de huidige knelpunten met onze
ict. Mede op basis van deze externe analyse maken we keuzes over acties, maatregelen en kosten.

Voor het verbeteren van de digitale communicatie en dienstverlening investeren we in een nieuwe website.
Voor een verbetering van de samenwerking en interne kennisuitwisseling richten we daarnaast een nieuw
intranet in. Het nieuwe contract voor kantoorautomatisering heeft een prijsstijging van € 65.000 tot gevolg.

Verduurzamen gemeentelijk wagenpark
We maken een plan om het gemeentelijk wagenpark in 2030 CO2-neutraal te hebben. We volgen daarvoor
nieuwe ontwikkelingen en kopen bij elke aanbesteding de duurzaamste variant als deze voldoet aan onze
functionele eisen.

Subsidie coördinator
Om meer gebruik te kunnen maken van externe middelen willen wij een actiever inzetten op landelijke en
internationale subsidiemogelijkheden. Dit zou bijvoorbeeld kunnen door een subsidiecoördinator, zo
mogelijk in samenwerking met de regio Groningen Assen. Wij willen gedurende deze bestuursperiode
daarvoor € 80.000 per jaar beschikbaar stellen. We verwachten dat een dergelijke inzet zich terugverdient.

Personele vraagstukken
Bij diverse teams in de organisatie wordt flinke werkdruk ervaren. De formatie is niet overal voldoende
afgestemd op het beschikbare werk en de ambities.

Voor het sociaal domein voorzien wij een capaciteitsuitbreiding. Behalve voor de uitvoering van de afgesproken
maatregelen is in 2020 (net als in 2019) € 0,4 miljoen extra nodig om alle aanvragen binnen de wettelijke
termijnen af te kunnen handelen. Dit heeft mede te maken met een grotere vraag naar zorg en ondersteuning.

De Cao-onderhandelingen zijn op dit moment nog gaande. In de meerjarenbegroting hebben we een
aanname opgenomen.

Facilitaire ondersteuning raadsactiviteiten
Het aantal raadsactiviteiten in het stadhuis neemt toe. Wij voorzien in hier een knelpunt in de facilitaire
ondersteuning.



Kaderbrief 2020 gemeente Assen                                                                pagina 18 van 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre> Programma 7 Vastgoed en Grondbedrijf
De gemeente beschikt over een groot aantal vierkante meters vastgoed om diverse maatschappelijke doelen
te realiseren. Zo zorgt de gemeente voor huisvesting en accommodaties voor onderwijs, culturele organisaties
en sportverenigingen. Daarnaast heeft de gemeente vastgoed om de eigen organisatie te huisvesten. Tot slot
is er strategisch vastgoed dat bedoeld is om ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk te maken.

Door marktontwikkelingen moeten we de komende jaren rekening houden met stijgende uitgaven.

Behalve in onderhoud en het oplossen van knelpunten, moeten we de komende jaren flink investeren in
het verduurzamen van ons vastgoed. Dat is een belangrijke voorwaarde om als gemeentelijke organisatie
in 2030 CO2-neutraal te zijn. Ook willen we een aantal wensen van sportverenigingen honoreren voor
uitbreiding of vernieuwing. Dit draagt bij aan een goed sportklimaat in Assen.

Het parkeren staat nu op meerdere plekken in de begroting. Dit levert onduidelijkheden op. Daarom is het
voorstel om het parkeren op straat met ingang van de begroting 2020 vanuit het programma Aantrekkelijk
Assen toe te voegen aan het programma Vastgoed en grondbedrijf .

De voetbalvereniging ACV heeft aangegeven dat zij behoefte heeft aan extra kleedruimten. Dit vergt een
investering van minimaal € 0,45 miljoen. Deze uitbreiding past binnen de richtlijnen die er zijn voor
sportaccommodaties.

Om leden van Footballclub Amboina en Voetbalvereniging LTC in elk seizoen genoeg trainingsgelegenheid
te bieden, breiden we sportpark ‘De Hoogte’ uit met een extra kunstgrasveld. De investering hiervoor is
€ 0,45 miljoen.

Voor begeleiding van de Stichting Wielercentrum Assen bij de uitbreiding van de baan trekken we eenmalig
een bedrag van € 50.000 uit.

Om klimaatproblemen in Podium Zuidhaege op te lossen laten we onderzoek doen naar mogelijkheden om
ruimten te koelen.

Met het aanbrengen van een coating op de trappen van MFA De Orchidee besparen we op termijn op
schoonmaakkosten. Wel vraagt dit in 2019 een eenmalige investering van € 20.000.

De wettelijk verplichte aanpassing van de Warmte Koude Opslag, met het aanbrengen van een
luchtbevochtiging in het Stadhuis vraagt een investering van € 0,25 miljoen.

In MFA Schakelveld doet zich een probleem voor met vouwwanden. Daarom worden ze vervangen. De
gemeente en de leverancier delen de kosten hiervan. Voor de gemeente resteert een bedrag van € 34.000.

Door stijgende bouwkosten en energielasten stijgen de uitgaven voor beheer en onderhoud naar
verwachting met € 0,3 miljoen. We kunnen dit maar gedeeltelijk doorberekenen aan de gebruikers.

Parkeren
Om de exploitatie van het parkeren te verbeteren voeren we een aantal onderzoeken en maatregelen uit.
Het gaat om het fiscaliseren van zones met vergunningparkeren. Verder willen we een aantal
werkprocessen digitaliseren en verbeteren. Deze maatregelen vragen een investering van € 0,27 miljoen.
Deze maken onderdeel uit van het onlangs in de raad vastgestelde parkeerbeleid.




Kaderbrief 2020 gemeente Assen                                                             pagina 19 van 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre> Programma 8 Algemeen Financieel Beleid
Een belangrijk uitgangspunt van ons bestuursakkoord 2018-2022 is een sluitende gemeentebegroting. In
deze kaderbrief zetten we hiervoor de lijn uit. Daarbij spelen we in op nieuwe economische en financiële
ontwikkelingen. Dit moet leiden tot een structureel sluitende begroting en meerjarenperspectief aan het
eind van deze bestuursperiode inclusief een structureel hogere bijdrage van het Rijk in het sociaal domein.

Economische situatie
De verwachting is dat de groei van de economie op Europees en mondiaal niveau afneemt. Dit geldt voor
2019 en 2020. Ook de overheidsbestedingen groeien stevig maar minder dan beoogd. Het Centraal
Economisch Plan gaat uit lagere uitgaven van € 2,5 miljard in 2019 en € 1 miljard in 2020. De vertaling van
deze ramingen vinden hun weerslag het kabinetsbeleid voor 2020. In de Rijksvoorjaarsnota 2019 wordt al
rekening gehouden met dit effect. In de Miljoenennota en Rijksbegroting 2020 zullen deze effecten verder
zichtbaar worden.

Interbestuurlijk Programma
Om de gezamenlijke maatschappelijke opgaven te bekostigen heeft het kabinet met de medeoverheden
besloten het gemeentefonds minder afhankelijk te maken van de rijksuitgaven. Dit is onderdeel van het
Interbestuurlijk Programma (IBP). Hiermee komen meer middelen beschikbaar voor het gemeentefonds en
neemt naar verwachting de stabiliteit van de accresontwikkeling toe. Daarnaast is de afspraak gemaakt dat
ook de andere overheden middelen beschikbaar stellen. Hiermee wordt een brede financiële basis gelegd
voor dit programma. Dit gaat echter voorbij aan de specifieke uitdagingen van gemeenten in het sociaal
domein en andere beleidsvelden. Voor de gemeente Assen zijn de aanvullende middelen onder meer
ingezet in het sociaal domein. Dit betekent dat wanneer we met de andere gezamenlijke maatschappelijke
opgaven uit het IBP aan de slag gaan, we hiervoor nog dekking moeten vinden. De praktijk leert echter dat
de onderuitputting 2018 en de lagere accressen die het gevolg zijn van neerwaartse bijstelling van de loon
en prijsontwikkeling de haalbaarheid van dit programma verder onder druk zetten.

Regionaal Economisch Programma
De gemeente heeft in totaal € 5,0 miljoen ontvangen in het kader van het Regionaal Economisch
Programma (REP). Voor 1 januari 2020 moeten deze middelen beschikt zijn. Eind 2019 doen we een voorstel
aan uw raad over de verdeling van deze middelen.

Herziening financiële verhouding
Onlangs zijn twee herijkingsonderzoeken opgestart om te komen tot een volledige en integrale herijking
van het gemeentefonds. Eén onderzoek voor het sociaal domein en een onderzoek voor het overig deel van
het gemeentefonds. Deze onderzoeken richten zich op vereenvoudiging, clusterindeling, regionalisering,
centrumfunctie, investeringen, eigen inkomsten en regionale verschillen. Eind december 2019 moet er
duidelijkheid zijn over dit nieuwe verdeelmodel zodat het met ingang van 2021 in werking kan treden. De
onderdelen van het sociale domein die nu nog een specifieke uitkering zijn maken dan deel uit van het
gemeentefonds.

Assen is voor wat betreft herzieningen in de financiële verhoudingen tot nu toe altijd nadeelgemeente
geweest. Op basis van een voorlopige bekendmaking van het onderdeel beschermd wonen wordt een beeld
zichtbaar van een aanvullend nadeel. Op basis van deze informatie is in G40-verband ook al gereageerd
richting het Rijk. De praktijk laat echter zien dat herzieningen voor Assen resulteren in een lagere algemene
uitkering. Daarom houden we ook nu rekening met een aanvullend nadeel in de algemene uitkering.



Kaderbrief 2020 gemeente Assen                                                              pagina 20 van 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Minder incidentele ruimte
De geplande inzet van reserves in het kader van het bestuursakkoord en het opvangen van tekorten hebben
als gevolg dat de incidentele ruimte jaarlijks verder zal afnemen.

Btw-compensatiefonds aantrekkende economie
Het Rijk heeft een plafond vastgesteld voor de maximale compensatie van de btw door de gemeenten. De
ruimte tussen het plafond en de werkelijke compensatie wordt jaarlijks als aanvulling op het gemeentefonds
verdeeld over alle gemeenten. Door de tot nu toe gunstige economische omstandigheden doen gemeenten
een groter beroep op het btw-compensatiefonds en wordt de ruimte onder het plafond kleiner.
Dit betekent dat een lager bedrag ten gunste van het gemeentefonds wordt gebracht en de algemene
uitkering verder daalt. Gezien de onzekerheid over de toekomstige ontwikkeling van deze ruimte onder het
plafond, adviseert het kabinet gemeenten om hierbij de nodige voorzichtigheid in acht te nemen. Dit
betekent dat wij in de begroting 2020 uitgaan van de in de begroting 2018 gerealiseerde ruimte onder het
plafond. Een eerste inschatting van het nadeel door de nieuwe richtlijn is dat we € 1,3 miljoen minder
rijksbijdrage ontvangen. Dit nadeel is niet in de cijfers van deze kaderbrief verwerkt.

Loon- en prijsindex
Druk op loon- en prijspeil door economische groei en krapte op de arbeidsmarkt leidt tot kostenstijging
voor externe dienstverlening en gemeentelijke projecten. De kosten van bouw, aanleg, onderhoud en
beheer worden door stijgende lonen en grondstofprijzen hoger. In de ramingen is uitgegaan van de
reguliere ontwikkelingen op basis van het centraal planbureau.




 Tot slot
Met deze kaderbrief hebben wij uw raad zo goed mogelijk van input willen voorzien voor een
kaderstellende bespreking voor de Programmabegroting van 2020. De brief is een nieuw instrument voor
de gemeente Assen. Daarom nodigen wij u van harte uit om voorafgaand of tijdens de bespreking aan te
geven of er zaken zijn die u mist of juist minder relevant vindt. Hiermee kunnen we de kaderbrief de
komende jaren zo goed mogelijk laten aansluiten op de wensen van de gemeenteraad.



Met vriendelijke groet,

burgemeester en wethouders,




Burgemeester                                         Gemeentesecretaris




Kaderbrief 2020 gemeente Assen                                                           pagina 21 van 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre> Bijlage Kaderbrief 2020
Als toelichting op deze kaderbrief is een separate bijlage beschikbaar.

In de bijlage Kaderbrief 2020 zijn de volgende zaken gespecificeerd:

    1       Autonome ontwikkelingen
    2       Beleidsmaatregelen
    3       Basispakket bezuinigingen
    4       Noodpakket bezuinigingen




Kaderbrief 2020 gemeente Assen                                            pagina 22 van 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>