<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                              Memo
Onderwerp      : Beantwoording aanbevelingen raad hoofdlijnen transitievisie warmte
Datum          : 2 februari 2021


Op 14 januari 2021 zijn de hoofdlijnen van de concept Transitievisie Warmte consulterend besproken
met de gemeenteraad. Verschillende fracties hebben enkele aandachtspunten en aanbevelingen naar
voren gebracht. Deze memo geeft een reactie op de ingebrachte punten en geeft aan of en hoe wij
deze meenemen in de verdere uitwerking van de Transitievisie Warmte.

Participatie en communicatie i.r.t. de groep ‘middenmoters’ in Assen
Werken aan de warmtetransitie doet de gemeente in samenwerking met inwoners. Een aantal fracties
benadrukt het belang van communicatie en participatie en adviseert het college hier veel aandacht
aan te besteden en daarbij met name in te zetten op de middenmoters van Assen (de grote groep
inwoners na de koplopers).

Communicatie en participatie is essentieel onderdeel van de strategie. De campagne voor de
energietransitie die vorig jaar in gang gezet is, is precies gericht op deze doelgroep en we zetten deze
inspanningen dan ook voort. Zo zijn er in 2020 drie webinars georganiseerd, met als onderwerpen
‘aan de slag met je huis’, ‘het opwekken van energie’ en ‘aardgasvrij wonen’. Begin 2021 is er een
online energie-café georganiseerd waar met inwoners is gesproken over de concept visie, mogelijke
technieken en voorbeelden en ervaringen van koplopers. Daarnaast denkt het Asser Energieplatform
(onze meedenkgroep van 50 Assenaren) met ons mee over dit onderwerp. COVID-19 heeft voor
uitdagingen gezorgd, maar biedt ook kansen: met de digitale bijeenkomsten wordt een diverser
publiek aangesproken, zowel jong als oud. Aanvullend maken we een verdieping op enkele specifieke
doelgroepen (bedrijven, laaggeletterden, huurders en VvE’s). We zorgen voor handelingsperspectief,
ook voor de overgangsperiode. We zetten in op het ontzorgen. Het (Drents) Energieloket kan hier een
belangrijke rol inspelen. We beogen een sterke impuls te geven aan dit loket, gericht op een integraal
en onafhankelijk advies voor je gehele woning, gericht op haalbare stappen en een gestandaardiseerd
aanbod. De inwoners van de Lariks en Kloosterveen worden daarnaast ook actief uitgenodigd om deel
te nemen aan bewonersgroepen om mee te praten over hoe hun wijk aardgasvrij moet worden bij de
verdere uitwerking in Wijkuitvoeringsplannen.

Haalbaar en betaalbaar, energiearmoede
De energievoorziening van de toekomst dient niet alleen duurzaam te zijn, maar ook betaalbaar en
rechtvaardig. Dit is nog niet vanzelfsprekend voor alle huishoudens in Assen. Sommigen hebben
moeite om hun energierekening te betalen en leveren daarmee in op wooncomfort. Alle fracties
vragen aandacht voor de betaalbaarheid en financierbaarheid van de warmtetransitie. Enkele fracties
adviseren nadrukkelijk aandacht te hebben voor energiearmoede en de mogelijkheden om dit tegen te
gaan.

Haalbaar en betaalbaar is een belangrijk uitgangspunt voor de Transitievisie Warmte. Het
Klimaatakkoord gaat uit van woonlastenneutraliteit. Waar dat niet lukt, zullen we met gerichte
ondersteuning moeten komen. Inmiddels is een aantal belangrijke stappen gezet om
woonlastenneutraliteit voor de meest kwetsbare groepen te borgen. In het Sociaal Huurakkoord is
afgesproken dat bij verduurzaming de gemiddelde reële besparing op de energierekening niet lager is
dan de stijging in huur of servicekosten bij renovatie.

Voor eigenaar-bewoners zonder leenruimte wordt in de eerste helft van 2021 geregeld dat zij
woonlastenneutrale financiering kunnen krijgen via het Nationaal Warmtefonds. Er komt voor deze
groep een energiebespaarhypotheek waarbij wordt betaald naar draagkracht, waarbij mensen zonder
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>leenruimte geen maandelijkse financieringslasten hebben en waarbij wordt zeker gesteld dat aan het
einde van de looptijd geen restschuld overblijft.

Daarnaast is er voor iedereen subsidie beschikbaar voor de aansluitkosten bij de overstap naar een
warmtenet, voor isolatiemaatregelen en warmtepompen. En is er via het Nationaal Warmtefonds voor
iedereen aantrekkelijke financiering beschikbaar met een lange looptijd en lage rente (looptijd van 20
jaar tegen 2% rente), waardoor de maandelijkse financieringslasten voor investeringen in
verduurzaming dalen en woonlastenneutraliteit voor een groter deel van de maatregelen bereikt kan
worden.

De komende tijd werkt het Rijk verder aan het slimmer en effectiever inzetten van bestaande
instrumenten in middelen. We volgen de ontwikkelingen op de voet, informeren inwoners over de
mogelijkheden en nemen dit aandachtspunt mee in onze gesprekken met het Rijk en de andere
overheden.

Keuze voor Kloosterveen i.r.t. andere nieuwbouwwijken in Assen
In de Transitievisie Warmte wordt Kloosterveen aangewezen als één van de wijken om voor 2030 van
het gas af te gaan. Dit omdat het een nieuwbouwwijk betreft waar de meeste woningen overwegend
goed geïsoleerd zijn. Een fractie adviseert dat Kloosterveen niet de enige nieuwbouwwijk is in Assen
en er ook aandacht moet zijn voor andere nieuwbouwwijken waar er een natuurlijk moment is om de
CV-ketel te vervangen of de wens is af te stappen van het aardgas.

In de Transitievisie Warmte brengen we focus aan en willen we meters maken door te kiezen voor de
wijk Kloosterveen. Echter, daar waar mogelijkheden zijn en enthousiasme is om te starten met het
aardgasvrij worden, aanvullend op bovengenoemde startwijken, spelen we graag op in. Gezamenlijk
met inwoners kunnen hier ook wijkuitvoeringsplannen opgesteld worden. Dit vergt regie en capaciteit
vanuit de gemeente en diverse partners, dus zal in goed overleg in de tijd uitgezet worden. In de visie
hebben we dit aangeven.

Gevolgen van elektrische alternatieven voor het elektriciteitsnet
Het elektriciteitsnet geldt als één van de alternatieve infrastructuren om woningen van warmte te
voorzien. Een van de fracties heeft de aanbeveling meegegeven om in de warmtetransitie te
voorkomen dat het elektriciteitsnetwerk wordt overbelast. Over dit thema worden diverse gesprekken
met partijen als de provincie en Enexis gevoerd om dit te voorkomen. Enexis en Tennet werken aan
de uitbreiding van het trafostation en het daarbij behorende netwerk. Zowel Enexis als provincie zijn
betrokken geweest bij het opstellen van de Transitievisie Warmte.

Een fractie beveelt aan de warmtevisie te koppelen aan de visie op het opwekken van energiebronnen
en bij voorkeur ook aan de woonvisie. De Transitievisie Warmte zet in op het benutten van duurzame
bronnen. De visie hangt samen met de Regionale Energiestrategie (RES). In de RES Drenthe 1.0
worden de doelen voor het opwekken van duurzame energie via wind- en zonne-energie opgenomen.
Ook in dit verband zijn er gesprekken met Enexis, de provincie en buurgemeenten over regionale
maatregelen die nodig zijn voor verzwaring van het elektriciteitsnet.

Waterstof als energiebron
Waterstof wordt in diverse media benoemd als een oplossing voor diverse vraagstukken in de
energietransitie, zo ook de warmtetransitie. Een aantal fracties geeft aan dat ze voor de toekomst
waterstof als energiebron niet op voorhand willen uitsluiten en pleiten om waterstof ook op te nemen
in het visiedocument. In Noord-Nederland zijn initiatieven gaande voor het opwekken en benutten van
waterstof. Dit is een belangrijke reden voor de partijen om op deze warmtebron te wijzen.

Waterstof is geen energiebron, maar een energiedrager. Op dit moment wordt waterstof gemaakt met
aardgas of water (via elektrolyse). Bij het omzetten van water naar waterstof gaat veel elektriciteit
verloren. Ook vindt deze productiewijze nog maar zeer beperkt plaats met duurzaam opgewekte
elektriciteit. Zolang duurzame elektriciteit schaars is, is waterstof nog niet een volledig duurzaam
alternatief. Daarnaast blijkt uit onderzoek dat voor woningen de inzet van een individuele of collectieve
warmtepomp gecombineerd met een warmtenet vele malen efficiënter is dan de inzet van waterstof
via het bestaande gasnet. Ook de minister benadrukt in haar brief aan het college (12-1-2021,
bijgevoegd als bijlage) dat waterstof en groengas zeker tot 2030 geen significante rol kunnen spelen
in de verduurzaming van de gebouwde omgeving. De prijs en beschikbaarheid hiervan zijn zeer
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>onzeker, waardoor waterstof en groen gas ook na 2030 voor de gebouwde omgeving naar
verwachting alleen een logische oplossing zijn als er geen andere reële warmtealternatieven
voorhanden zijn. Daarom sluit het college voor de komende jaren waterstof uit als potentieel alternatief
om woonwijken op grote schaal aardgasvrij te maken. Wellicht dat dit op termijn wel kan. De
Transitievisie Warmte is een flexibel document dat elke vijf jaar geactualiseerd wordt en aldus kan
inspelen op nieuwe ontwikkelingen en innovatie. We volgen de ontwikkelingen en het college staat
open voor het toepassen van nieuwe technologische ontwikkelen in bijvoorbeeld de vorm van een
pilot, als die zich voordoen en reëel zijn.

Afwegingskader sloop-nieuwbouw
Een fractie geeft aan dat voor sommige woningen verduurzaming dusdanig kostbaar kan zijn dat
sloop-nieuwbouw te overwegen is en stelt voor om hier een afwegingskader voor op te stellen.

Naast financiële overwegingen kunnen hier ook emotionele en culturele overwegingen spelen, zoals
het behoud van waardevolle panden en stadsgezichten. Wellicht ontstaan er in de komende jaren
nieuwe mogelijkheden om ook deze panden op een goede alternatieve manier van warmte te
voorzien. We gaan aan de slag om ook deze woningeigenaren op weg te helpen met voor hen
realistische stappen passend bij hun situatie.

Seismische risico’s van geothermie
Geothermie is één van de aanwezige warmtebronnen in Assen. Deze bron is potentieel geschikt om
een HT warmtenet te voorzien van warmte. Er worden zorgen geuit over mogelijke seismische risico’s
die geothermie met zich mee kan brengen.

Op dit moment wordt verdiepend onderzoek gedaan naar de potentie van de geothermiebron.
Onderdeel van dit onderzoek is een risico- en onzekerheidsanalyse, om vast te stellen wat de risico’s
zijn met betrekking tot het optreden van aardbevingen bij het gebruik van de geothermiebron. De
verwachting is dat de resultaten van het onderzoek voor de zomer beschikbaar zijn. Deze resultaten
zullen daaropvolgend worden gedeeld met de raad.

Eigenaarschap
Bij de aanleg van nieuwe energie-infrastructuur, zoals een warmtenet, komt ook het vraagstuk van
eigenaarschap aan de orde. Een fractie raadt aan in de visie ook het eigenaarschap van de deze
infrastructuur te benoemen.

Momenteel is het eigenaarschap van het warmtenet nog een discussiepunt tussen het Rijk en
gemeenten. Het college is van mening dat het een nutsvoorziening in het publieke domein zou
moeten zijn. Het Rijk werkt aan de ontwikkeling van de Wet collectieve warmtevoorziening (ook wel
Warmtewet 2.0). Hierin is het eigenaarschap van toekomstige warmtenetten een belangrijk
aandachtspunt. Vanuit onze rol als voorzitter van de themagroep Duurzaamheid van de G40 is het
college betrokken in het consultatieproces rondom deze wet en in de gesprekken met het ministerie.
We volgen de ontwikkelingen op de voet en bepalen aan de hand hiervan de strategie voor Assen.

Tenslotte
Als aanvullende informatie is bijgevoegd de brief van minister Ollongren aan het college (d.d. 12-01-
2021) over de stand van zaken van het Klimaatakkoord voor het onderdeel Gebouwde Omgeving,
waarbij met name ingegaan wordt op de gemeentelijke regierol, de betaalbaarheid, de ondersteuning
van gemeenten en de wettelijke bevoegdheden in Omgevings- en Warmtewet.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>