<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Notitie Dieren in Assen
      Gemeente Assen 2024




                            Notitie ‘Dieren in Assen’ bladzijde 1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 1 - Inleiding                                                             Begripsbepaling: dierenwelzijn
Een gemeente zonder dieren is ondenkbaar. Dieren vormen een belangrijk              Bij dierenwelzijn gaat het om het lichamelijke én geestelijke welzijn van dieren. Er
onderdeel van het leven van onze inwoners. Dieren zijn overal om ons heen:          kan sprake zijn van een positieve staat van het dier alsook een negatieve staat
thuis, in onze tuin, in parken, bij het winkelcentrum, in de binnenstad en in het   van het dier. Een dier ervaart een positieve staat van welzijn wanneer het de
buitengebied. Veel besluiten en handelingen van gemeente Assen zijn van             vrijheid heeft om normale (soorteigen) gedragspatronen uit te voeren en het dier
invloed op het welzijn van dieren in onze gemeente. Dit geldt voor zowel onze       in staat is om adequaat te reageren op de uitdagingen die de heersende
huisdieren als voor dieren die in het wild voorkomen. Het doel van de notitie       omstandigheden bieden.
‘Dieren in Assen’ is bijdragen aan het verbeteren (en behouden) van het
                                                                                    Om te toetsen of gehouden dieren een positieve staat van welzijn ervaren wordt
dierenwelzijn binnen de gemeentegrenzen. Daar waar dieren en mensen
                                                                                    er uitgegaan van de vijf vrijheden van Brambell. De vijf vrijheden houden in dat
samenkomen horen we ervoor te zorgen dat het welzijn van beiden geborgd
                                                                                    dieren:
blijft.
                                                                                         ▪   vrij zijn van honger en dorst;
                ‘’Mens en dier leven zo veel mogelijk in harmonie’’
                                                                                         ▪   vrij van ongemak;
Wettelijk is bepaald dat dieren een intrinsieke waarde hebben, ofwel wezens met          ▪   vrij van pijn, verwondingen en ziekte;
gevoel zijn. Dieren hebben volgens acht op de tien Nederlanders een moreel               ▪   vrij van angst en stress;
recht op leven. Ook vinden zeven op de tien Nederlanders dat de mens een                 ▪   vrij om normaal gedrag te vertonen.
morele plicht heeft om goed te zorgen voor dieren. De verwachting is dan ook
                                                                                    De eerste vier vrijheden focussen zich met name op het niet schaden van het
dat het dierenwelzijn een steeds nadrukkelijkere plek krijgt in onze samenleving.
                                                                                    dierenwelzijn, terwijl de vijfde vrijheid (normaal gedrag vertonen) zich focust op
      ‘’Dierenwelzijn is een zaak van zowel de gemeente als haar inwoners’’         het stimuleren van goed dierenwelzijn. Deze vijf vrijheden zijn wettelijk
                                                                                    vastgelegd in de Wet Dieren (2013).
Dieren verrijken het leven, ze brengen afleiding, zorgen voor ontmoeting en zijn
nuttig. Toch ervaren mensen en dieren soms last van elkaar. Denk bijvoorbeeld
aan de inzet van dieren bij evenementen, overlast door dieren of bouwplannen
                                                                                    Begripsbepaling: intrinsieke waarde
waarbij het leefgebied van dieren wordt verstoord. Van gemeente Assen mag           In de Wet dieren (2013) staat de intrinsieke waarde van het
verwacht worden dat zij helder aangeeft hoe zij omgaat met de soms                  dier centraal. Dit betekent dat dieren een eigen waarde
tegenstrijdige belangen. Wij hebben al veel richtlijnen opgesteld om duiding te     hebben. Dieren zijn wezens met gevoel. Dierenwelzijn gaat
geven over dergelijke zaken. Een centraal overzicht ontbreekt echter. In de         over de kwaliteit van het leven van dieren. Deze waarde is
notitie ‘Dieren in Assen’ zijn de integrale uitgangspunten samengevoegd voor de     voor alle dieren hetzelfde, ongeacht de relatie die het dier
wijze waarop wij invulling geeft aan o.a. onze wettelijke taken rondom het          heeft met de mens (van wilde dieren tot proefdieren).
dierenwelzijn.




                                                                                                                                   Notitie ‘Dieren in Assen’ bladzijde 2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Het erkennen van deze eigenwaarde brengt de vanzelfsprekendheid met zich
mee dat we de belangen van dieren meewegen in het nemen van beslissingen.
                                                                                      Leeswijzer
Als we beslissingen nemen die van invloed zijn op de leefomgeving van dieren of       In de notitie ‘Dieren in Assen’ wordt ingegaan op een aantal diergroepen binnen
over dieren, mag dit niet leiden tot structurele of substantiële aantasting van het   het wettelijk kader van gemeente Assen. Hoofdstuk 2 gaat over het wettelijk
dierenwelzijn, bijvoorbeeld de aantasting van de gezondheid of de integriteit van     kader van de overheid. Daarna gaat hoofdstuk 3 in op het gemeentelijke beleid
het dier.                                                                             (bijv. de Omgevingsvisie). Gevolgd door de hoofstukken 4 tot en met 7 waarin de
                                                                                      verschillende diergroepen worden besproken (gezelschapsdieren, hobbydieren,
Begripsbepaling: cirkel van invloed,                                                  in het wild levende dieren en landbouwdieren).
betrokkenheid en controle                                                             Hoofdstuk 2 - Wettelijk Kader
Binnen de notitie ‘Dieren in Assen’ maken we gebruik van de cirkel van invloed,
                                                                                      Het dierenwelzijn is in Nederland vastgelegd in drie wetten: de Wet dieren, de
betrokkenheid en controle. Daar waar we geen maatregelen kunnen nemen,
                                                                                      Wet op de dierproeven en de Omgevingswet. Daarnaast komt het dierenwelzijn
maar wel zaken willen veranderen, gaan we in gesprek. We zijn betrokken bij de
                                                                                      aan bod in andere wetten en regelgeving: Algemene wet bestuursrecht,
diverse belanghebbenden en stakeholders binnen het dierenwelzijnsdomein. De
                                                                                      Burgerlijk Wetboek, Wet veiligheidsrisico’s en de Algemene Plaatselijke
aanpak is sober, nuchter en integraal.
                                                                                      Verordening.
De cirkel van invloed, betrokkenheid en controle is een model van Stephen
Covey. Het concept helpt mensen om hun aandacht en energie te richten op
zaken waar ze daadwerkelijk invloed op kunnen uitoefenen, in plaats van zich te
laten meeslepen door zaken waar ze geen invloed op hebben.

In de binnenste cirkel van het model -de cirkel van controle- bevinden zich de
zaken waar wij als gemeente controle over hebben (bijv. opvang
gezelschapsdieren in de gemeente). In de middelste cirkel -de cirkel van invloed-
bevinden zich zaken waar wij als gemeente invloed op hebben (bijv.
natuurinclusief bouwen in de gemeente). In de buitenste cirkel -de cirkel van
betrokkenheid- gaat over datgene waar je iets van kan vinden maar geen tot zeer
beperkte invloed op hebt (bijv. verantwoord huisdierenbezit door onze
inwoners).




                                                                                                                                   Notitie ‘Dieren in Assen’ bladzijde 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>De Wet dieren (2013)                                                                  De Omgevingswet (2024)
In de Wet dieren staat de intrinsieke waarde van het dier centraal. Dit betekent      Op 1 januari 2024 is de Wet natuurbescherming 2017 opgegaan in de
dat dieren een eigen waarde hebben. Dieren zijn wezens met gevoel. De Wet             Omgevingswet (voorheen de Natuurbeschermingswet 1998, Boswet en de Flora-
dieren bestaat uit de volgende besluiten en regelingen:                               en faunawet 2002. De Omgevingswet beschermt Nederlandse natuurgebieden en
                                                                                      planten- en diersoorten en is vooral gericht op soorten die vanuit internationale
    ▪    Besluit en Regeling diergeneesmiddelen;
                                                                                      afspraken beschermd moeten worden in Nederland (o.a. Vogel- en
    ▪    Besluit en Regeling diervoeders;
                                                                                      Habitatrichtlijn). De Omgevingswet moet ervoor zorgen dat de verschillende
    ▪    Besluit en Regeling dierlijke producten;
                                                                                      planten- en diersoorten in de natuur blijven bestaan.
    ▪    Besluit en Regeling handhaving en overige zaken Wet dieren;
    ▪    Besluit en Regeling houders van dieren;                                      Ook kwetsbare soorten mogen niet verdwijnen. Veel bevoegdheden zijn
    ▪    Besluit en Regeling diergeneeskundigen.                                      gedecentraliseerd naar de twaalf provincies. Provincies bepalen voor hun gebied
                                                                                      wat wel en niet mag in de natuur. Dat doen zij aan de hand van nationale en
De Wet dieren is de belangrijkste wet met betrekking tot gehouden (landbouw-
                                                                                      internationale regels.
)huisdieren en bundelt alle dierenwelzijns- en gezondheidsregels ten aanzien van
gehouden (landbouw-)huisdieren in één wet. Een belangrijke vernieuwing is de          De Omgevingswet vormt het belangrijkste wettelijke kader voor de bescherming
komst van de huis- en hobbydierenlijst. Dit is een limitatieve lijst van zoogdieren   van in het wild levende dieren. Naast specifieke richtlijnen voor de bescherming
die in Nederland gehouden mogen worden zonder specifieke voorwaarden.                 van bepaalde soorten, zorgt de zorgplicht ervoor dat alle in het wild levende
                                                                                      dieren beschermd worden. Deze zorgplicht houdt in dat iedereen, inclusief
De Wet op de dierproeven (2014)                                                       gemeente Assen, verantwoordelijk is om te voorkomen dat hun handelen
                                                                                      nadelige gevolgen heeft voor natuurgebieden en wilde dieren en planten:
Er gelden strikte regels voor dierproeven in Europa. Dierproeven zijn in principe
verboden. In de Wet is vastgelegd voor welke doeleinden dierproeven wel mogen             ▪   Dergelijke handelingen achterwege laat;
worden ingezet. Om het lijden van proefdieren zoveel mogelijk te voorkomen, zet           ▪   Als het achterwege laten redelijkerwijs niet
de overheid in op het vervangen, verminderen en verfijnen van dierproeven. Om                 kan worden gevergd, de noodzakelijke
dierproeven te mogen uitvoeren heeft een instelling (bijv. universiteit of                    maatregelen treft om die gevolgen te
farmaceutisch bedrijf) een instellingsvergunning van het ministerie van                       voorkomen, of;
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit nodig. Alleen speciaal opgeleide                     ▪   Voor zover de gevolgen niet kunnen worden
medewerkers mogen dierproeven uitvoeren. Het ministerie van Landbouw,                         voorkomen, deze zoveel mogelijk beperkt of
Natuur en Voedselkwaliteit is verantwoordelijk voor de uitvoering en handhaving               ongedaan maakt.
van de Wet op de dierproeven. Gemeenten hebben geen formele rol toebedeeld
gekregen.




                                                                                                                                    Notitie ‘Dieren in Assen’ bladzijde 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Algemene Wet bestuursrecht                                                         Algemene Plaatselijke Verordening Gemeente
Dieren komen niet alleen in de opvang terecht wanneer zij op straat worden         Assen (APV)
gevonden. Een dier kan opvang nodig hebben als gevolg van een huisontruiming.
                                                                                   Het dierenwelzijn is een taak van het Rijk. Gemeenten zijn niet bevoegd om
De politie en de Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) kan gehouden dieren
                                                                                   aanvullende regels te stellen op het gebied van dierenwelzijn. Een gemeente kan
‘’meevoeren en opslaan’’ in gevallen van bestuursdwang (bijv. huisuitzetting,
                                                                                   wel regels stellen om hinder en overlast door dieren aan te pakken, het bewaken
detentie en gezondheidsrisico’s). De opvangperiode is een wettelijke taak van de
                                                                                   van de volksgezondheid en de openbare orde te handhaven.
gemeente en duurt maximaal dertien weken (artikel 5:29 en 5:30 Awb). Als het
na die tijd niet lukt om het dier weer terug te brengen naar de eigenaar, kan      De aanvullende regelgeving is opgenomen in de Algemene Plaatselijke
gemeente Assen het eigendom overdragen.                                            Verordening gemeente Assen. Op grond van artikel 174 van de Gemeentewet is
                                                                                   de burgemeester belast met het toezicht op ‘openbare samenkomst en
Burgerlijk Wetboek                                                                 vermakelijkheid’. Dit raakt aan aspecten van openbare orde en veiligheid,
                                                                                   waarvoor de gemeente verantwoordelijk is.
In het kader van de gevonden-voorwerpenregeling in het Burgerlijk Wetboek
heeft de gemeente een bewaarplicht voor de duur van veertien dagen met             De Algemene Plaatselijke Verordening (APV) is de meest bekende gemeentelijke
betrekking tot zwervend aangetroffen huisdieren met een vermoedelijke              verordening. In de APV worden o.a. voorschriften gegeven op het gebied van de
eigenaar (Burgerlijk Wetboek, Boek 5, artikel 8 lid 3). Gemeente Assen moet deze   openbare orde en veiligheid, bescherming van het milieu en natuurschoon,
dieren veertien dagen voor de vermeende eigenaar bewaren. Het                      verkeerszaken en regels voor horecaondernemers. Elke gemeente heeft een
eigendomsrecht gaat over naar de gemeente als de eigenaar na veertien dagen        eigen APV waarin zij de dingen op haar eigen manier regelt.
niet gevonden is (artikel BW 5:8 lid 3). De burgemeester bepaalt wat er met het
                                                                                   In de volgende artikelen van de Algemene Plaatselijke Verordening Gemeente
dier gebeurt.
                                                                                   Assen worden dieren expliciet benoemd:
Wet veiligheidsrisico’s                                                                ▪   Artikel 2:52a Voerverbod dieren;
                                                                                       ▪   Artikel 2:59a Gevaarlijke honden op eigen terrein;
Het college van B & W is belast met het organiseren van brandweerzorg,
                                                                                       ▪   Artikel 2:60 Houden van hinderlijke of schadelijke dieren;
rampbestrijding en crisisbeheer. De brandweer heeft te zorgen voor de veiligheid
                                                                                       ▪   Artikel 2:73:1 Carbidschieten;
van mens én dier.
                                                                                       ▪   Artikel 2:78 Woonoverlast als bedoeld in artikel 151d Gemeentewet;
                                                                                       ▪   Artikel 4:9a Verbod oplaten ballonnen;
                                                                                       ▪   Artikel 5:11 Aantasting groenvoorzieningen door voertuigen;
                                                                                       ▪   Artikel 5:33 Beperking verkeer in natuurgebieden.




                                                                                                                                Notitie ‘Dieren in Assen’ bladzijde 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 3 - Beleidsdocumenten gemeente                                             Groenvisie
De gemeenteraad vormt samen met het college van B & W het                            De Groenvisie is een uitwerking van één van de hoofdambities van de
gemeentebestuur. Zij maken plannen voor gemeente Assen. Over veel zaken mag          Omgevingsvisie ‘Assen nog mooier’ binnen de kernwaarden ’Groene stad van het
gemeente Assen zelfstandig beslissen (bijv. het bouwen van een kinderboerderij,      noorden’. Goed groen is een voorwaarde voor een goed leefklimaat binnen
het aanleggen van een hondenspeeltuin of het beheer openbaar groen). Het             gemeente Assen. Dit geldt voor zowel mensen als dieren. Groen levert een
maken van die keuzes is de belangrijkste taak van het gemeentebestuur en werkt       belangrijke bijdrage aan een goede leefomgeving. Denk aan natuurwaarde,
zij uit in bijv. visiedocumenten.                                                    gezondheid, sociale cohesie, een betere luchtkwaliteit, klimaat adaptieve
                                                                                     omgeving, recreatiewaarde, esthetische waarde, cultuurhistorische waarde en ook
Omgevingsvisie ’Assen nog mooier’                                                    economische waarde. We streven naar beter bereikbaar en bruikbaar groen voor
                                                                                     mens en dier. We gaan ook op een andere manier verbinden: groen en natuur
In de Omgevingsvisie ‘Assen nog mooier’ hebben we met elkaar het groene              worden integraal meegenomen in de andere projecten die we doen en daarbij
karakter, de onderlinge betrokkenheid en de dynamiek als regionaal centrum           zoeken we actief naar kansen om werk met werk te maken.
benoemd om invulling te geven aan de ambitie van ontspannen stedelijkheid. In
het kalenderjaar 2040 willen we nog steeds de ‘groenste stad van het noorden’        Klimaatadaptatievisie
zijn.
                                                                                     De Klimaatadaptatievisie is een uitwerking van de Omgevingsvisie. De
Groen en natuur verenigen het nuttige met het aangename. Het maakt de stad
                                                                                     klimaatveranderingen vragen om een andere aanpak dan voorheen. Niet alleen
aantrekkelijker. Voor de Assenaren, voor iedereen die onze stad bezoekt, voor
                                                                                     van ons en andere overheden, maar ook van bedrijven, instellingen en inwoners
bedrijven die een vestigingsplek zoeken en voor dieren die belangrijk zijn voor de
                                                                                     van gemeente Assen. We werken samen aan een veilig, gezond en leefbaar
biodiversiteit. Groen en natuur bepalen de identiteit van Assen. Het is een unieke
                                                                                     Assen, waarin iedereen zijn eigen verantwoordelijkheid ten aanzien van de
kernwaarde.
                                                                                     klimaatveranderingen neemt. We kiezen voor slimme, integrale, duurzame en
Net als wegen en fietspaden zorgen groenstructuren, zoals parken,                    kansrijke oplossingen. We zijn flexibel en we spelen in op veranderingen. Onze
natuurgebieden en lanen, voor een betere onderlinge verbondenheid in de stad         visie is uitgewerkt in vier thema’s: hitte, wateroverlast, droogte en
voor mens en dier. Groen zorgt ervoor dat het buitengebied, de woonwijken en         waterveiligheid. Binnen de Klimaatadaptatievisie wordt het dierenwelzijn
de binnenstad beter op elkaar zijn aangesloten. In de Groenvisie is dit thema        expliciet besproken.
verder uitgewerkt.




                                                                                                                                  Notitie ‘Dieren in Assen’ bladzijde 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 4 - Gezelschapsdieren                                                        ▪   Overdracht gevonden dier van gemeente Assen naar
                                                                                           dierenbescherming;
Een gezelschapsdier of huisdier is een dier dat zijn eigenaar of een gemachtigde       ▪   Opvang van dieren bij huisontruimingen, calamiteiten of bestuursdwang
persoon vergezelt tijdens niet-commercieel verkeer, en dat voor de duur van dit            in gemeente Assen;
niet-commerciële verkeer onder de verantwoordelijkheid van de eigenaar of de           ▪   Na de verstrekte termijn van 14 dagen wordt de dierenbescherming
gemachtigde persoon blijft vallen. De bekendste gezelschapsdieren zijn honden              eigenaar van gevonden dieren in gemeente Assen.
en katten.
                                                                                   Regels voor hondenbezitters
Opvang huisdieren                                                                  Honden in de wijk kunnen zorgen voor sociale cohesie tussen inwoners, maar ook
Gemeenten hebben specifieke wettelijke verplichtingen als het gaat om de           leiden tot onenigheid en irritaties over hondenpoep en geblaf. Eigenaren zijn
opvang van gezelschapsdieren die op straat zwerven. De gemeente moet deze          altijd eindverantwoordelijk voor hun hond en voor het voorkomen van overlast.
dieren veertien dagen voor de vermeende eigenaar bewaren. De Nederlandse
Verenging tot Bescherming van Dieren (Dierenbescherming) bepleit dat               Hondenpoep
gemeenten contracten afsluiten met opvangcentra en ambulances en niet
                                                                                   Hondenpoep in de openbare ruimte is voor inwoners een grote ergernis. Een
werken met een subsidieconstructie. Zo kan zij goede en reële afspraken maken
                                                                                   schone, uitwerpselvrije omgeving is van belang voor kinderen, buurtbewoners
over de kosten van de opvang en is de kwaliteit (en de continuïteit) van de
                                                                                   maar ook voor honden zelf. Gemeente Assen hanteert een (bijna) algemene
dierenopvang het beste te waarborgen.
                                                                                   opruimplicht. Om de stad schoon te houden zijn er speciale afvalbakken voor
We hechten veel waarde aan een goede opvang en verzorging van gevonden             hondenpoep. Op de online kaart honden uitlaatgebieden worden deze speciale
gezelschapsdieren met een vermeende eigenaar en gezelschapsdieren in nood.         afvalbakken voor hondenpoep weergegeven. Ook toont de online kaart locaties
Daarom hebben we de uitvoering van de wettelijke taken belegd bij de               waar de opruimplicht niet geldt. We staan open voor aanvragen in relatie tot
Dierenbescherming (zie voor verdere informatie Dienstverleningsoverzicht           nieuwe hondenlosloopgebieden en -routes. Bij het beoordelen van deze
Dierenbescherming 2021).                                                           aanvragen maken we een afweging tussen de verkeersveiligheid, het draagvlak
                                                                                   van omwonenden en andere (recreatieve) functies in het gebied.
Diensten die vallen binnen het basisarrangement :

    ▪   Diervervoer in gemeente Assen (dierenambulance);                           Aanlijnplicht & hondenspeeltuinen
    ▪   24 uurs bereikbaarheid in gemeente Assen;
                                                                                   Daarnaast geldt er een aanlijnplicht in de gehele gemeente Assen, omdat
    ▪   Registratie vermiste en gevonden dieren in gemeente Assen;
                                                                                   loslopende honden gevaarlijke situaties in het verkeer kunnen veroorzaken (en
    ▪   Veterinaire zorg in gemeente Assen;
                                                                                   visa versa). Om honden de gelegenheid te geven vrij rond te lopen zijn er in de
    ▪   Opvang gevonden dieren in gemeente Assen (Drents Dierentehuis
                                                                                   meeste wijken uitrenplekken aanwezig. Ook zijn er plekken in de gemeente waar
        Beilen);
                                                                                   honden niet welkom zijn (bijv. speelplekken). Op de online kaart
    ▪   Hereniging gevonden dieren met eigenaar in gemeente Assen;
                                                                                   hondenuitlaatgebieden worden deze uitrengebieden en verboden zones
                                                                                   weergegeven.




                                                                                                                                Notitie ‘Dieren in Assen’ bladzijde 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Dagelijks zetten gemeente Assen, woningcorporatie Actium en                           Voor honden in Nederland is chipregistratie sinds 1 april 2013 verplicht gesteld.
welzijnsorganisatie Vaart Welzijn zich in voor groene, veilige en gezellige buurten   Deze verplichting geldt nog niet voor katten of andere huisdieren. Vanuit het
in Assen. Dit doen we door projecten te organiseren, maar vooral door de              oogpunt van dierenwelzijn is het echter wel wenselijk om ook de andere
initiatieven en ideeën van inwoners te stimuleren. Je kunt daarbij denken aan het     huisdieren te chippen. Om te beginnen met de dieren die veelal zwervend
mooier en leefbaarder maken van jouw wijk, bijvoorbeeld door een                      worden aangetroffen, namelijk katten en konijnen. Huisdieren die voorzien zijn
hondenspeelplaats te realiseren (bijv. hondenspeeltuin Pittelo en                     van een chipregistratie kunnen namelijk gemakkelijker worden herenigd met hun
Hondenspeeltuin Assen Oost). De gemeente staat open voor aanvragen in relatie         eigenaar mits de registratie juist is. Tevens zal een eigenaar, als zijn huisdier via
tot nieuwe hondenspeeltuinen.                                                         een chip aan hem te linken is, wel twee keer nadenken alvorens hij een dier
                                                                                      dumpt of achterlaat.
Bijtincidenten                                                                        Oud minister Piet Adema (van landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) wilt een
Een bijtincident kent verschillende oorzaken waaronder de mate van socialisatie.      landelijke chip- en registratieplicht voor katten invoeren. Dit wordt op dit
De socialisatie (het leren van de maatschappelijke spelregels) vindt plaats in de     moment verder onderzocht en uitgewerkt op uitvoering, handhaafbaarheid en
eerste levensfase van de hond. Het is van belang zorgvuldig met bijtincidenten        kosten.
om te gaan. Gemeente Assen heeft een voorschrift voor bijtincidenten: protocol
bijtincidenten honden. Door middel van het stroomschema bijtincident honden           Dieren in de zorg
wordt het proces schematische weergegeven. Elke melding wordt onderzocht
                                                                                      De laatste jaren is de vraag naar dierondersteunende interventies gestegen (bijv.
waarbij nauw wordt samengewerkt met de hondenbrigade van de politie.
                                                                                      hulphonden, dagbesteding, paarden- of hondencoaches). Dierondersteunde
Afhankelijk van de ernst van het incident (en eventueel eerdere incidenten) kan
                                                                                      interventies zijn behandelingen voor mensen met een fysieke en/of mentale
worden besloten tot maatregelen om incidenten in de toekomst te voorkomen.
                                                                                      beperking met behulp van dieren. Het doel van deze behandelingen is om
Het gaat dan vooral om het opleggen van een aanlijn- en muilkorfgebod,
                                                                                      progressie te maken in het fysieke, sociale, emotionele of functioneren van
eventueel gecombineerd met een cursus. Een onafhankelijke gedragstest kan
                                                                                      hulpbehoevende inwoners. De dieren worden ingezet voor
uitsluitsel geven over de vraag of een dier een risico vormt voor de omgeving.
                                                                                      hulp aan mensen met bijvoorbeeld een
Zwerfkatten                                                                           autismespectrumstoornis, ADHD, syndroom van Down,
                                                                                      depressie, dementie en aan slechtzienden. Sommige
Zwerfkatten zijn katten zonder eigenaar die niet (meer) gesocialiseerd zijn en dat    dierondersteunende interventies worden niet vergoed
ook niet meer kunnen worden. Anders dan zoekgeraakte huiskatten, kunnen               vanuit de zorgverzekeraar.
deze dieren niet herplaatst worden. Zwerfkatten brengen soms overlast met zich
                                                                                      Gemeente Assen is verantwoordelijk voor de uitvoering van
mee. Om de overlast te beperken is er een diervriendelijke methode: de
                                                                                      de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Deze Wet
TNRmethode. Hierbij worden katten gevangen (Trap), gecastreerd of
                                                                                      heeft als doel om de zelfredzaamheid van inwoners te
gesteriliseerd (Neuter) en weer teruggezet (Return). Hiermee voorkomen we dat
                                                                                      vergroten en de mogelijkheid tot participatie aan de
de zwerfkattenpopulatie te groot wordt en overlast veroorzaakt. De
                                                                                      maatschappij te ondersteunen. Momenteel is er geen
Dierenbescherming voert deze werkzaamheden op eigen initiatief uit.
                                                                                      (landelijke) wetgeving voor dierondersteunende




                                                                                                                                      Notitie ‘Dieren in Assen’ bladzijde 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>interventies in Nederland. Naar verwachting komt dit wettelijke kader er wel. Op
dit moment vergoeden wij enkele dier ondersteunende interventies vanuit de
                                                                                   Verantwoord huisdierenbezit
Wmo en/of het Persoonsgebonden Budget en/of de Wmo: zorgboerderijen in             Dieren bieden ons gezelschap en plezier. Huisdieren kunnen een belangrijk deel
relatie tot dagbesteding, opleidingskosten hulphond (PTSS en ASS) en paarden-      van ons dagelijks leven worden en ons veel vreugde en comfort bieden. Echter
en hondencoaches waarbij het welzijn van de dieren wordt meegenomen.               brengt het houden van dieren ook verantwoordelijkheden met zich mee. Het is
                                                                                   belangrijk om ervoor te zorgen dat de omgeving geschikt is voor het dier, dat het
Destructie van gezelschapsdieren                                                   dier goed wordt verzorgd en dat het dier legaal verkregen is.

Bij het overlijden van een gezelschapsdier zijn er verschillende                   De praktijk laat zien dat het aanschaffen van een huisdier vaak een impulsieve
keuzemogelijkheden:                                                                aankoop is. Denk aan een konijn voor de (klein)kinderen of die schattige kitten.
                                                                                   Op termijn blijkt de tijds- of geldinvestering tegen te vallen of is het dier minder
    ▪    Het dier afgeven bij gemeente Assen;
                                                                                   (of meer) actief dan verwacht. Een mogelijk gevolg kan verwaarlozing, dump of
    ▪    Het dier laten cremeren;
                                                                                   het afstaan aan een dierenopvangcentrum zijn. Soms gaat hier dierenleed mee
    ▪    Het dier begraven op een dierenbegraafplaats;
                                                                                   gepaard wat vaak komt door het ontbreken van kennis. Ook kan het dumpen van
    ▪    Het dier begraven in de eigen tuin.
                                                                                   dieren ecologische gevolgen hebben voor inheemse diersoorten.
Op grond van de Wet Dieren (2013) moeten gemeenten regels stellen voor het
                                                                                   Graag willen wij als gemeente dit soort situaties voorkomen door meer
ophalen en bewaren van kadavers van gezelschapsdieren. Iedere gemeente is
                                                                                   voorlichting te geven. Wij geven voorlichting over dierenverzorging/dierenwelzijn
verplicht om via de gemeentelijke verordeningen regels op te stellen voor dode
                                                                                   op de Stadsboerderij Asserbos. Bij het vermoeden van dierenleed of -
gezelschapsdieren. Deze regels zijn opgenomen in de afvalstoffenverordening
                                                                                   mishandeling kan het landelijke meldnummer 144 gebeld worden (reguliere
gemeente Assen 2022 & het uitvoeringsbesluit afvalstoffenverordening Assen
                                                                                   openingstijden).
2022. Gemeente Assen, de dierenambulance (op eigen initiatief) en de wacht- en
storingsdienstregeling (buiten de reguliere openingstijden van de gemeente)        Ook de Dierenbescherming wil inwoners helpen de juiste huisdierkeuze te maken
faciliteren in het opruimen van gezelschapsdierkadavers in de openbare ruimte.     en overhaaste beslissingen voorkomen door het aanbieden van de Dier & Mens
Men kan een melding maken via het klantcontactcentrum (140592), meldpunt           wijzer (te vinden op de website van de Dierenbescherming). De tool laat zien op
openbare ruimte en de storingswachtdienst (buiten de reguliere openingstijden      welke zaken je moet letten en of een bepaalde diersoort bij je past. Het is niet
van de gemeente). Een volgende optie is het huisdier laten cremeren bij een        bedoeld om huisdierbezit te stimuleren, noch om te ontmoedigen, maar geeft
erkend huisdierencrematorium. de EU-lijst ’list of approved plants handling        informatie en advies, bij de keuze van een dier.
animal by-products’ geeft een overzicht van erkende verbrandingsbedrijven (bijv.
dierencrematorium Smilde). Ook kan het huisdier begraven worden. Er is op dit                  Actiepunt: via onze website voorzien in informatie rondom
moment geen dierenbegraafplaats in onze gemeente. De dichtstbijzijnde                                         dierverzorging/dierenwelzijn.
dierenbegraafplaats is in het Drentse Pesse (’t Hunebed Dierenbegraafplaats).
Ook mag een gezelschapsdier worden begraven in de eigen tuin en/of eigen
grond (minimaal 75 centimeter diep).




                                                                                                                                  Notitie ‘Dieren in Assen’ bladzijde 9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Dieren en kwetsbare groepen                                                         Dierenmishandeling (en huiselijk geweld)
Door gezondheidsproblemen of financiële problemen lukt het inwoners soms            De relatie tussen dierenmishandeling en huiselijk geweld is door verschillende
niet om goed voor hun huisdier te zorgen. Dit komt het dierenwelzijn niet ten       instanties onderzocht (bijv. Kadera). De onderzoeksresultaten laten zien dat
goede en kan zelfs leiden tot overlast.                                             plegers van huiselijk geweld vaak ook hun huisdier(en) mishandelen, het huisdier
                                                                                    als wapen inzetten of het huisdier als chantagemiddel gebruiken om het
Voor huisdierbezitters met een laag inkomen kunnen problemen ontstaan door
                                                                                    slachtoffer te manipuleren.
bijvoorbeeld een onverwacht hoge rekening van de dierenarts. Huishoudens met
een minimuminkomen trekken vaak in een laat stadium of soms zelfs niet aan de       Verder komt uit het onderzoek naar voor dat slachtoffers eerder zouden vluchten
bel als zij de dierenarts niet meer kunnen betalen. Het gevolg is dat huisdieren    wanneer zij de zekerheid hebben dat ook het dieren in veiligheid verkeerd (>30%
niet de juiste medische zorg ontvangen, soms gedumpt worden of naar een             van de slachtoffers). Deze bevindingen geven de noodzaak tot samenwerking
opvangcentrum worden gebracht.                                                      aan. In de verdere uitwerking van het tegengaan van huiselijk geweld zullen we
                                                                                    aandacht geven aan de link tussen dierenmishandeling en huiselijk geweld. We
Vanuit het oogpunt van dierenwelzijn is het van belang dat huisdieren altijd de
                                                                                    gaan met Veilig Thuis en de partners in de dierenwelzijnsketen in gesprek over
beschikking hebben over de noodzakelijke zorg. Er is een aantal landelijke
                                                                                    het beter kunnen signaleren en melden van dierenmishandeling, specifiek in
initiatieven waar inwoners gebruik van kunnen maken (bijv. Stichting bevordering
                                                                                    relatie tot mogelijk huiselijk geweld.
huisdierenwelzijn). Ook ondersteunt de landelijke dierenvoedselbank ’Wie vult
mijn bak’ minima.                                                                      Actiepunt: het kennisniveau van hulpverleners vergroten op het gebied van
                                                                                             dierenmishandeling in relatie tot huiselijk geweld en vice versa.
Ook ondersteunt de Dierenbescherming (op eigen initiatief) inwoners door het
aanbieden van Maatschappelijke Dierenhulp (te vinden op de website van de           Verder heeft de dierenbescherming (op eigen initiatief) de Helpdesk
Dierenbescherming). Deze Maatschappelijke Dierenhulp richt zich op het helpen       Hulpverleners (te vinden op de website van de Dierenbescherming). Deze is er
en begeleiden van huisdiereigenaren die problemen ondervinden bij de                voor (sociaal) hulp- of dienstverleners die geconfronteerd worden met verstoord
verzorging van hun huisdieren. Dit kan variëren van het herplaatsen van katten      dierenwelzijn. Als de dieren niet in acute nood zijn, kunnen zij contact opnemen
tot het bieden van advies over hondenverzorging. Sociale hulpverleners kunnen       voor overleg en advies.
hulp inroepen, en huisdiereigenaren kunnen rechtstreeks contact opnemen met
de Dierenbescherming.

Daarbij is er incidenteel bijzondere bijstand verstrekt ten aanzien van de kosten
voor een huisdier. Het betrof hier bijzondere kosten die niet zo zeer met kosten
van een behandeling te maken hebben maar die eerder ontstaan zijn op sociale
gronden. Dit is in de vorm van bijzondere bijstand verstrekt voor de kosten van
herplaatsing van een huisdier na het overlijden van de eigenaar.




                                                                                                                                Notitie ‘Dieren in Assen’ bladzijde 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 5 - Hobbydieren (voor recreatie)                                        Assen heeft momenteel vier begrazingsproject: Beekdal De Landjes (schapen),
                                                                                  Recreatiegebied Zeijerveen (schapen), Twijfelveld (schotse hooglanders),
Hobbydieren zijn landbouwdieren die in kleine aantallen en zonder commercieel     Natuurlandschap Messchenveld (Schotse hooglanders en MRIJ-koeien). Het
doel worden gehouden. Bijvoorbeeld: schapen, geiten, runderen, varkens, herten    beheer van de runderen wordt geregeld door Stichting Het Drentse Landschap.
en kippen. De Dierenbescherming is geen tegenstander van het bestaan van          Stichting Het Drentse Landschap zet zich verder in voor de bescherming van
kinderboerderijen, stadsboerderijen en hertenkampen (mits het welzijn van de      de natuur en het erfgoed in Drenthe.
aanwezige dieren leidend is voor de inrichting en de educatieve functie moet
                                                                                  Voor het beheer van de schaapskuddes huurt gemeente Assen schaapsherders in
centraal staan). Het in contact brengen van kinderen en volwassenen met dieren
                                                                                  via Landschapsbeheer het Witterveld welke het dierenwelzijn hoog in het
is dan ook belangrijk voor het leren omgaan met en het denken over dieren. Een
                                                                                  vaandel hebben staan. De schaapsherders zijn verantwoordelijk voor het welzijn
goed ingerichte kinderboerderij kan namelijk worden benut voor educatie en als
                                                                                  van de schapen. De gemeente kan bij het inhuren van de schaapsherders eisen
voorbeeld fungeren voor het houden van huisdieren. Denk aan de omvang en
                                                                                  stellen ten aanzien van het welzijn van de dieren. Op dit moment is het
inrichting van een knaagdierenverblijf en de sociale behoefte van een dier
                                                                                  dierenwelzijn niet expliciet benoemd in de opdrachtomschrijving. De
waarmee huisdierenbezitters rekening moeten houden.
                                                                                  schaapherders dienen in elk geval te voldoen aan alle wettelijke regelgeving
                                                                                  omtrent het dierenwelzijn.
Begrazingsprojecten
                                                                                  Actiepunt: het welzijn van de schapen wordt in de volgende opdrachtomschrijving
Schapen en runderen zijn levende grasmaaiers. Ze lusten graag gras en kruiden.                                   expliciet besproken.
Doordat een deel van de planten wordt opgegeten, krijgen andere planten en
kruiden meer de ruimte. Zo komt er meer afwisseling in de plantensoorten in het
gebied. Van de begrazing ondervinden vogels, insecten, amfibieën en kleine
                                                                                  Kinderboerderijen
zoogdieren in het algemeen geen hinder. Bovendien nemen de schapen en             Een kinderboerderij is een boerderij die openbaar toegankelijk is voor het
runderen zaden mee via hun vacht en poten, waardoor plantensoorten zich           publiek. Op de kinderboerderij worden verschillende boerderijdieren in
gemakkelijk over het gebied kunnen verspreiden. De gemeente                       doorgaans kleine aantallen gehouden (bijv. kippen, schapen, koeien, varkens,
                                                                                  konijnen en geiten). De kinderboerderij is erop ingericht om bezoekers kennis te
                                                                                  laten maken met dieren. De kinderboerderij kent verschillende maatschappelijke
                                                                                  functies: recreatie, educatie, sociaal en therapeutisch. Gemeente Assen is (deels)
                                                                                  gebouweigenaar van zes kinderboerderijen: Stadsboerderij Asserbos, de
                                                                                  Pittelstee, dierenweide Noorderpark, dierenweide Assen-Oost, kinderboerderij
                                                                                  de Lariks en kinderboerderij Marsdijk. Eén van deze kinderboerderijen is volledig
                                                                                  in beheer van gemeente Assen: de Stadsboerderij Asserbos bij het
                                                                                  Duurzaamheidscentrum. De overige vijf kinderboerderijen zijn in beheer van
                                                                                  externe partijen. Gemeente Assen is wel eindverantwoordelijk voor het
                                                                                  dierenwelzijn op deze vijf locaties.




                                                                                                                               Notitie ‘Dieren in Assen’ bladzijde 11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Stadsboerderij Asserbos                                                             Het project ‘Wijkkinderboerderijen’ is een samenwerking tussen het
                                                                                    Duurzaamheidscentrum en Mijn Buurt Assen om de wijkkinderboederijen als
Bij het Duurzaamheidscentrum Assen hoort een Stadsboerderij. Sinds 1982 is hier     wijkvoorziening te versterken en door te ontwikkelen. Ook is het dierenwelzijn
een kinderboerderij gevestigd. Deze kinderboerderij is in 2020 verbouwd en          een van de leidende onderwerpen om de werkafspraken te herijken (convenant
gemoderniseerd tot de Stadsboerderij Asserbos. De Stadsboerderij is aangesloten     kinderboerderijen).
bij de Vereniging Stads- en kinderboerderijen Nederland en beschikt over het
                                                                                    Ter ondersteuning van de wijkkinderboederij-vrijwilligers wordt onderzocht hoe
keurmerk Zoönose-verantwoord bedrijf en de Kwaliteitsbewijzen van de vSKBN.
                                                                                    de continuïteit van de dierverzorging gewaarborgd kan worden. Hierbij wordt
Vanuit educatief oogpunt bestaat het dierenbestand uit dieren die belangrijk zijn   gedacht aan basisbanen of de groep Nieuw Beschut van het Werkpunt DCA van
voor onze voedselproductie. Hier is het educatieve programma op ingericht. De       gemeente Assen. Ook worden er andere opties onderzocht.
volgende dieren zijn van groot belang voor het lesprogramma: geit, schaap, koe,
varken, kip, pony, konijn, cavia, pauw en de bij. Het Dierenwelzijn is leidend in   Hertenkamp Dr. Nassaulaan
het houden van dieren op de Stadsboederij. Op de Stadsboerderij zijn alle
                                                                                    Het hertenkamp aan de Dr. Nassaulaan is een waardevolle plek. In de 19e eeuw
diersoorten in staat om soorteigen gedrag te vertonen.
                                                                                    liet burgemeester H.J. Oosting een hertenkamp aanleggen aan de rand van het
 Actiepunt: de voorlichting rondom dierverzorging/dierenwelzijn intensiveren op     Asserbos. Het hertenkamp valt binnen het beschermd stadsgezicht en is
   de Stadsboerderij Asserbos en dit uitbreiden naar de wijkkinderboerderijen.      onderdeel van het historisch ensemble. Verder heeft de stal op het terrein een
                                                                                    monumentale status (Rijksmonument).
Wijkkinderboerderijen                                                               In het hertenkamp aan de Doctor Nassaulaan leven 12 damherten. Zij zijn te
De overige kinderboerderijen zijn wijkkinderboerderijen. Bij de                     bezichtigen voor het publiek. Gemeente Assen is verantwoordelijk voor de
wijkkinderboerderijen zijn de panden (deels) van gemeente Assen. De gemeente        dagelijkse zorg van de dieren. Het betreft zowel de dierverzorging als het
is verantwoordelijk voor het (groot) onderhoud en de wijkkinderboerderijen          onderhoud aan de accommodatie.
ontvangen een jaarlijkse bijdrage voor het beheer (klein onderhoud) en het
dierenvoer. De huidige werkafspraken met de beheerders van de                       Huis- en hobbydierenlijst
wijkkinderboerderijen zijn verouderd en moeten vervangen worden zodat de
                                                                                    De huis- en hobbydierenlijst (ook wel de positieflijst genoemd)
werkafspraken aansluiten bij de huidige tijdsgeest. Ter vergroting van het
                                                                                    is een lijst met diersoorten die gehouden kunnen worden
dierenwelzijn (waar gemeente Assen eindverantwoordelijk voor is) is een
                                                                                    zonder specifieke voorwaarden. Een adviescollege van
nauwere samenwerking en kennisuitwisseling tussen de beheerders van de
                                                                                    onafhankelijke wetenschappers heeft het merendeel van de
wijkkinderboerderijen bevorderlijk. Praktische samenwerking kan worden
                                                                                    zoogdiersoorten beoordeeld op verschillende risicofactoren:
aangegaan door bijv. dieren uit te wisselen voor (niet-commercieel) fokken.
                                                                                         ▪   dierenwelzijn;
 Actiepunt: het convenant kinderboerderijen evalueren en passend maken bij de            ▪   gezondheidsrisico’s mens;
         huidige tijdsgeest binnen het project ‘Wijkkinderboerderijen’.                  ▪   veiligheid van de mens.




                                                                                                                                 Notitie ‘Dieren in Assen’ bladzijde 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Het advies heeft geleid tot een selectie van een 30-tal zoogdieren die gehouden
kunnen worden per 1 juli 2024. Het damhert ontbrak in eerste instantie op de
                                                                                    Hoofdstuk 6 - In het wild levende dieren
huis- en hobbydierenlijst wat resulteerde in veel maatschappelijke aandacht.        In het wild levende dieren zijn eigenlijk alle dieren die niet door mensen worden
                                                                                    gehouden, hieronder vallen verschillende soorten zoogdieren zoals reeën,
Met een informerende brief (kenmerk 41392616) heeft oud-minister Adema
                                                                                    damherten, muizen, vossen, vogels, vissen en insecten.
laten weten dat er een vrijstelling komt voor het houden van damherten en
edelherten. De hertenkampen in Nederland blijven hierdoor behouden.
                                                                                    Beheer openbaar groen
Dieren en evenementen                                                               De plantsoenen met struiken en hagen zijn op sommige plekken omgevormd in
                                                                                    gras. De openbare ruimte heeft hierdoor een sobere, sleetse uitstaling die niet of
Dieren kunnen een aanvulling zijn op evenementen. Door op een leuke en
                                                                                    weinig bijdraagt aan de leefomgeving van de dieren en de biodiversiteit. De
leerzame manier dieren te ontmoeten wordt de liefde voor dieren ontwikkeld en
                                                                                    Groenvisie heeft de ambitie om deze situatie te veranderen. Goed groen wordt
daarmee het belang van een respectvolle omgang met dieren. Evenwel kan het
                                                                                    gemaakt vanuit goed beheer en onderhoud. In de Groenvisie wordt het belang
gebruik van dieren bij evenementen ten koste gaan van het dierenwelzijn.
                                                                                    van groen in de leefomgeving benoemd en ingezet op meer groen voor mens en
Gemeente Assen vindt daarom dat er zeer terughoudend moet worden
                                                                                    dier. De Groenvisie beschrijft o.a. de verschillende opgaven:
omgegaan met het inzetten van dieren ter vermaak tijdens evenementen.
                                                                                        ▪   Beheer met een ecologische bril;
Vanaf 2015 geldt er een landelijk verbod voor het gebruiken van wilde dieren in
                                                                                        ▪   Duurzaam bermbeheer;
circussen of bij andere optreden (gedomesticeerde dieren zijn uitgezonderd).
                                                                                        ▪   Opstellen bomenplan;
Gemeente Assen heeft geen instrumenten om op grond van dierenwelzijn het
                                                                                        ▪   Kiezen voor bomen met een ecologische meerwaarde;
gebruik van gedomesticeerde dieren te verbieden (dit is een rijks
                                                                                        ▪   Versterken van groenblauwe structuren;
aangelegenheid). Wij ontmoedigen echter wel het gebruik van (gedomesticeerde)
                                                                                        ▪   Vastleggen van hoofd- en wijkgroenstructuren.
dieren door organisatoren bewust te maken van de mogelijke nadelige gevolgen
voor dieren. Deze lijn zullen wij, naast de wettelijke kaders, ook opnemen in het
nog op te stellen evenementenbeleid van gemeente Assen.                             Ecologisch beheer van bermen en oevers
 Actiepunt: actief vermaak door dieren niet faciliteren gedurende evenementen       Elke lente en zomer kunnen we in Assen genieten van bloemrijke bermen en
                 (mede) georganiseerd door de gemeente Assen.                       oevers in woonwijken en in het buitengebied. Gemeente Assen beheert bermen
                                                                                    en oevers zoveel mogelijk ecologisch, zodat planten, insecten, zoogdieren,
                                                                                    amfibieën, vogels en reptielen er baat bij hebben (bijv. gefaseerd maaien en
                                                                                    maaisel tijdelijk laten liggen). Gemeente Assen en TerraNext -de opleider van de
                                                                                    groene sector- zijn bezig met het ontwikkelen van een biodiversiteitsprogramma
                                                                                    welke aansluit bij de Groenvisie en het ecologisch maaien als uitgangspunt
                                                                                    hanteert.




                                                                                                                                 Notitie ‘Dieren in Assen’ bladzijde 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Meer soorten planten en dieren betekent meer biodiversiteit. Door meer
biodiversiteit is de kans op verspreiding en overleving van (bijzondere) planten-
                                                                                    Bewonersinitiatieven
en diersoorten langs bermen en oevers steeds groter. Dieren kunnen zich             Er zijn al meerdere enthousiaste bewonersgroepen in Assen die bijdragen aan het
hierdoor ook makkelijker verplaatsen van het ene naar het andere leefgebied.        openbaar groen. De bewoners aan bijvoorbeeld de Enkeerdpad in Marsdijk
                                                                                    hebben de buurt nog mooier en groener gemaakt door een bloemrijk
Veel oevers worden ecologisch beheerd, vergelijkbaar met de bermen. Op de
                                                                                    graslandmengsel te zaaien, een bijenheuvel aan te leggen en insectenhotels te
overgang van droog naar nat is veel variatie aan plantensoorten te verwachten.
                                                                                    plaatsen. De buitendienst, het Duurzaamheidscentrum Assen en Mijn Buurt
Langs de oevers in Assen komen onder andere de volgende plantensoorten voor:
                                                                                    Assen stimuleren dergelijke initiatieven.
zwanenbloem, waterweegbree, dotterbloem, valeriaan en zelfs orchideeën. Voor
watergebonden dieren, zoals salamanders en kikkers is de oever een belangrijk
leefgebied. Ook worden via het gemeentelijk water en rioleringsplan harde oever     Natuurinclusief bouwen
constructies structureel vervangen door zachte oevers wat het dierenwelzijn ten
                                                                                    Natuurinclusief bouwen levert een bijdrage aan de instandhouding van
goede komt. Dit gebeurt wanneer de harde oevers aan vervanging toe zijn.
                                                                                    diersoorten. Tegelijkertijd draagt het bij aan een prettige leefomgeving.
Een deel van het groen- en natuurbeheer van gemeente Assen wordt uitbesteed         Natuurinclusief bouwen houdt in dat de natuur geïntegreerd wordt in de bouw,
aan aannemers en een deel doet de gemeente zelf. Ook Het Drentse Landschap,         verbouw of renovatie van woningen en bedrijfspanden en zo mogelijk de directe
Landschapsbeheer Drenthe, visverenigingen en andere beheer- of                      omgeving. Denk bijvoorbeeld aan het realiseren van dak-, en gevelgroen of
vrijwilligersorganisaties doen in samenwerking met gemeente Assen (specifiek)       nestplekken voor gierzwaluwen, vleermuizen en huismussen.
onderhoudswerk. De maaikaart Assen geeft weer wanneer er gemaaid wordt in
                                                                                    Gemeente Assen wil inzetten op natuurinclusief bouwen (in overeenstemming
de verschillende wijken. De maaikaart Assen is te vinden op de website assen.nl.
                                                                                    met de Groenvisie) aan de hand van beleidsregels om bij te dragen aan
                                                                                    doelstellingen met betrekking tot biodiversiteit, ecologie en klimaatadaptatie.
Stichting Het Drentse Landschap &                                                   Het idee daarbij is dat ontwikkelende partijen, aan de hand van de nieuwe
Landschapsbeheer Drenthe                                                            beleidsregels, zelf kiezen welke maatregelen zij willen toepassen om gebouwen
                                                                                    natuurinclusief te maken en op deze wijze een bijdrage leveren aan de
Stichting Het Drentse Landschap en Landschapsbeheer Drenthe hebben in               biodiversiteit en instandhouding van verschillende diersoorten in gemeente
gemeente Assen natuurgebieden in beheer. Deze worden onderhouden aan de             Assen.
hand van meerjarige plannen. Stichting Het Drentse Landschap zet zich in voor de
bescherming van de natuur en het erfgoed in Drenthe. De stichting heeft de zorg     Ecologische verbindingszones
over meer dan 9.000 hectare natuur.
                                                                                    Een gemeentelijke ecologische structuur legt de ecologische structuur van de
Landschapsbeheer Drenthe is onderdeel van het samenwerkingsverband                  stad vast. Dit geeft inzicht in knelpunten binnen de ecologische structuur (waar
Landschappen NL welke 13% van het totale natuurgebied in Nederland beheert.         soorten zich bijv. niet goed kunnen verplaatsen), en geeft sturing aan
Binnen dit samenwerkingsverband streeft Landschapsbeheer Drenthe naar               nabijgelegen ontwikkelingen. In de Groenvisie wordt een gemeentelijke
behoud, beheer en ontwikkeling van een mooi en kwalitatief Drents                   ecologische structuur als mogelijkheid besproken.
cultuurlandschap, waarvan het streekeigen karakter behouden blijft.




                                                                                                                                 Notitie ‘Dieren in Assen’ bladzijde 14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Bij nieuwe ruimtelijke ingrepen worden de plannen afgestemd en faunapassages      Evenementen kunnen negatieve effecten hebben op dieren door onder andere
aangegeven. Dit ter preventie van een stijging van het aantal dierlijke           licht, geluid, trillingen, optische verstoring, bodemverdichting en cumulatie
verkeersslachtoffers en om uitwisseling tussen deelpopulaties mogelijk te maken   hiervan. Als een evenement gevolgen kan hebben voor de natuur, moet de
en zo populaties robuuster te maken. De focus ligt hierbij op de doel- en         organisator zich op de hoogte stellen van de aanwezige natuurwaarden,
begeleidende soorten.                                                             kwetsbaarheid en eventuele nadelige gevolgen voor de natuur. Bij de uitvoering
                                                                                  van een evenement moeten deze nadelige effecten op dieren zoveel mogelijk
Groenblauwe dooradering van onze leefomgeving draagt bij aan het verzachten
                                                                                  worden voorkomen, beperkt worden of ongedaan gemaakt worden. De ecologen
van extreme weerinvloeden, door het geven van schaduw, wateropvang en
                                                                                  van gemeente Assen kunnen om advies worden gevraagd middels een
verminderen van windinvloeden. Ook vanuit het natuurbeleid is de bijdrage van
                                                                                  ecologische toets voorafgaand aan een evenement. Ook kan de ecoloog
een groenblauwe dooradering van cruciaal belang voor de instandhouding van
                                                                                  adviseren over te nemen maatregelen, zodat de effecten beperkt blijven. De
biodiversiteit.
                                                                                  organisator van een evenement blijft eindverantwoordelijk voor de naleving van
                                                                                  de Omgevingswet.
Lichthinder
Openbare en particuliere verlichting hebben consequenties voor de natuurlijke
omstandigheden van diersoorten. Dieren hebben van nature een dag- en
nachtritme, dat wisselt afhankelijk van de seizoenen. Dit dag- en nachtritme
bepaalt de rustperioden, foerageren, winterslaap, voortplanting en andere
levensnoodzakelijke activiteiten. De openbare verlichting kan verstoring
veroorzaken in dit ritme.

Sinds 2018 hebben we een beleidsplan voor openbare verlichting, waarin
aandacht wordt besteed aan de gevolgen van openbare verlichting voor dieren
die in gemeente Assen leven. Het aanpassen van armaturen, het verkorten van
de brandtijd, veroorzakers van fel licht vervangen en grondspots beperken zijn
maatregelen die het welzijn van dieren bevorderen. Het huidige beleidsplan is
vanuit het thema energie vormgegeven.

Evenementen in parken en/of natuur
In verschillende parken of andere gebieden met natuurwaarden worden
evenementen georganiseerd (bijv. de gouverneurstuin). Het dierenwelzijn wordt
meegenomen in het nog op te stellen evenementenbeleid in gemeente Assen.
Iedereen dient voldoende zorg in acht te nemen voor in het wild levende dieren
en planten en hun directe leefomgeving (gelet op de Omgevingswet).




                                                                                                                             Notitie ‘Dieren in Assen’ bladzijde 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Jacht, schadebestrijding en faunabeheer                                                Hengensportfederatie Groningen Drenthe een meldpunt voor o.a. vissterfte.
                                                                                       Inwoners kunnen een melding doen als vissen naar lucht happen of overleden
De regels voor jacht en schadebestrijding zijn opgenomen in de Omgevingswet            zijn.
die leidend is voor het opstellen van nieuwe provinciale faunabeheerplannen
                                                                                       De hengelsport is door de rijksoverheid in de Visserijwet geregeld. Gemeente
(voorheen Wet Natuurbescherming 2017). Onder jacht wordt volgens de
                                                                                       kunnen geen nadere regels stellen ten aanzien van het hengelen. Wanneer de
Omgevingswet verstaan: het bemachtigen, opzettelijk doden of met het oog
                                                                                       gemeente eigenaar is van een water en/of oevers, kan zij het hengelen in dat
daarop opsporen van wild, of een poging doen, zonder enige onderbouwing van
                                                                                       water of vanaf die oever wel verbieden.
schade of verkeers(veiligheid). In principe liggen er geen bevoegdheden bij
gemeente Assen, tenzij wij grondeigenaar zijn. Er zijn op dit moment twee              Om de toestand van het oppervlaktewater binnen de bebouwde kom in beeld te
jachtrechten verleent op gemeentelijke eigendommen: Messchenveld en Rhee.              brengen heeft er in 2022 een Ecoscan plaatsgevonden. Gemeente Assen en het
De jachtrechten lopen tot en met 2027.                                                 waterschap Hunze en Aa’s hebben getoetst op de volgende ecologische aspecten:
                                                                                       natuurbeleving, ecologie oever en ecologie water.
Viswater en vissen                                                                     Voor het stedelijk water in Assen zijn door gemeente Assen en waterschap Hunze
In het oppervlaktewater van Assen komt veel vis voor. De wettelijke taak om de         en Aa’s de waterfuncties bepaald en vastgelegd in het beleidsdocument GWRP
leefomgeving van dieren in het wild in stand te houden pakken wij samen op met         2020-2024. In algemene zin zijn de resultaten van de recente Ecoscan goed te
het waterschap Hunze en Aa’s, de Hengelsportvereniging Assen en de                     noemen. De ecologische toestand voldoet in ruime mate aan de waterfuncties
Hengelsportfederatie Groningen Drenthe.                                                die eraan gesteld zijn. De scores ten opzichte van 2005 zijn verbeterd.

Het waterschap Hunze en Aa’s werkt aan schoon en voldoende water in kanaal,            Beheersing van overlast door dieren
meer of sloot. Het waterschap houdt daarbij rekening met de verschillende
belangen van natuur, landbouw en recreatie. Het waterschap heeft een eigen             Waar mensen en dieren samenleven, kunnen zij (over)last van elkaar ervaren.
beleidsvisie ten aanzien van het dierenwelzijn ‘Beleidsvisie Dierenwelzijn Hunze       Veel dieren die overlast kunnen veroorzaken zijn beschermd op basis van de
en Aas’. Om te mogen vissen in binnenwateren die zijn opgenomen in de                  Omgevingswet. Overlast is een subjectief begrip, waar de één geniet van de
Nederlandse lijst Viswateren is het verplicht in bezit te zijn van de VISpas. Met de   dieren, kan een ander het ervaren als overlast. Overlast wordt vaak veroorzaakt
aanschaf van deze VISpas is een hengelaar direct lid van een                           door bijv. geluid, uitwerpselen en schade.
hengelsportvereniging. Gemeente Assen verhuurt als visrechthebbende het
                                                                                       Per 1 januari 2023 geldt het nieuwe IPM-systeem voor de bestrijding van ratten
visrecht aan de hengelvisserijvereniging Assen (Hvv. Assen).
                                                                                       en muizen, zowel binnen als buiten. Sommige chemische bestrijdingsmiddelen
De hengelvisserijvereniging is medeverantwoordelijk om de visstanden te                mogen alleen nog gebruikt worden door gecertificeerde bedrijven. Het doel
beheren en is aangesloten bij de Hengelsportfederatie Groningen Assen. Een             hiervan is er voor te zorgen dat er zo min mogelijk gifstoffen in het milieu terecht
overkoepeling van 135 hengelsportverenigingen waarbij ongeveer 55.000                  komen. Hierin wordt samengewerkt met HOB Plaagdierexperts.
sportvissers zijn aangesloten. De Hengelsportfederatie Groningen Drenthe is
                                                                                       Daarnaast heeft de gemeente Assen een wettelijke plicht om plaagdieren die een
hiermee in beide provincies een van de grootste organisaties, actief op het
                                                                                       bedreiging vormen voor de volksgezondheid en veiligheid te weren en bestrijden.
terrein van openluchtrecreatie en integraal waterbeheer. Ook heeft de




                                                                                                                                     Notitie ‘Dieren in Assen’ bladzijde 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Wij zetten in op preventie en voorlichting. Pas in laatste instantie, indien
voorlichting én het treffen van preventieve maatregelen niet dermate effectief
gebleken zijn, ter voorkoming van overlast en schade, kan bestrijding ingezet
worden.

Overlast wordt met name veroorzaakt door een aantal diersoorten, zoals duiven,
ganzen, kraaiachtigen, konijnen, meeuwen, steenmarters en ratten. Deze dieren
leven vaak in de stad een ongezond leven door slecht en overmatig voedsel.
Hierdoor heeft gemeente Assen een voederverbod voor dieren in aangewezen
gebieden (Koopmansplein) en een duiventil op het dak van het gemeentehuis om
overlast te voorkomen.

Soms wordt de overlast veroorzaakt door een dier dat (inter)nationaal
beschermd is, zoals de roek of steenmarter. Dit houdt in dat het dier niet gedood,
verwond en/of gevangen mag worden, het dier mag niet verontrust worden en
het nest van het dier mag niet vernietigd of verplaatst worden, tenzij er een
ontheffing verkregen is van de provincie Drenthe. Als de overlast dusdanig groot     Soortenmanagementplan
is, dat de volksgezondheid eronder lijdt, kan de gemeente een
ontheffingsaanvraag indienen.                                                        Er wordt op dit moment gewerkt aan een soortenmanagementplan voor
                                                                                     gemeente Assen. Een soortenmanagementplan is een win-win voor zowel
Invasieve exoten                                                                     beschermde dieren- en plantensoorten als voor ruimtelijke ontwikkeling. Het
                                                                                     doel van het soortenmanagementplan is het actief verbeteren van de staat van
Een exoot is een plant, dier, of een ander organisme, dat van nature niet in         instandhouding van beschermde dieren- en plantensoorten. Bij ruimtelijke
Nederland voorkomt. Deze exoten komen door menselijk handelen in ons land            ontwikkelingen (sloop/nieuwbouw, renovatie- of verduurzamingsprojecten) is
terecht. Het gaat hierbij niet om soorten die elders in Europa inheems zijn en       het noodzakelijk dat er ecologisch onderzoek plaatsvindt en bij negatieve
                                                                                     effecten een ontheffing moet worden aangevraagd in het kader van de
door klimaatsverandering oprukken naar Nederland. Een klein deel van de exoten
                                                                                     Omgevingswet. Dit zijn uitgebreide onderzoeken en lange procedures.
voelt zich prima thuis in zijn nieuwe omgeving. Ze kunnen zich vestigen in onze
                                                                                     Een soortmanagementplan is onderdeel van een gebiedsgerichte aanpak. Het
natuur, zich snel vermenigvuldigen en schadelijk zijn voor inheemse soorten.
                                                                                     gaat daarbij vooral om de bebouwde omgeving. Het is een plan waarbij meer
Deze soorten worden invasieve exoten genoemd. De provincie Drenthe is primair        ruimte komt voor ruimtelijke ontwikkelingen maar daarnaast ook gezorgd wordt
verantwoordelijk voor het uitvoeren van de Europese richtlijnen betreffende de       voor een betere bescherming van planten en dieren. In een
Unielijst. De provincie neemt eliminatie- en beheersmaatregelen (samen met           soortmanagementplan staan maatregelen, gedragsregels en afspraken opgesteld
water- en terrein beherende instantie). Gemeente Assen werkt samen met de            om ruimtelijke ontwikkeling, beheer en bescherming van betreffende soorten
provincie Drenthe om de soorten te beheersen en/of elimineren. Soorten die o.a.      mogelijk te maken. Met een soortmanagementplan kan een generieke ontheffing
voorkomen in gemeente Assen: Amerikaanse gevlekte rivierkreeft, Aziatische           worden verkregen en overtreding van de Omgevingswet
tijgermug, nijlgans, wasbeerhond en de wasbeer.                                      worden voorkomen.




                                                                                                                               Notitie ‘Dieren in Assen’ bladzijde 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Gemeenten en provincies kunnen op deze wijze een gunstig klimaat creëren voor
projectontwikkelaars en inwoners die anders afgeschrikt zouden worden door
beschermde soorten en de bijbehorende procedures. Een soortmanagementplan
zorgt ervoor dat er niet per ruimtelijke ontwikkeling een losse ontheffing
aangevraagd hoeft te worden maar dat de initiatiefnemer beroep kan doen op
een generieke ontheffing op gebiedsniveau. Een gebiedsontheffing wordt
afgegeven door het bevoegd gezag, in dit geval de Provincie Drenthe, voor
doorgaans 10 jaar. In Assen zou het gaan om de volgende diersoorten:
verschillende vleermuissoorten, de gier-, huiszwaluw, huismus, spreeuw,
steenmater en egel.


Hoofdstuk 7 - Landbouwdieren
Landbouwdieren worden (hobbymatig) gehouden voor de productie van bijv.
melk, vlees, wol, veren of eieren of voor het berijden van dieren. Voorbeelden
zijn paarden, rundvee, schapen, geiten, varkens en kippen. Als gemeente is onze
relatie tot de bio-industrie relatief bescheiden. Mede omdat er relatief weinig
dieren gehouden worden voor productiedoeleinden in gemeente Assen. Er zijn
twee veehouderijen, één paardenfokker en één melkveebedrijf.

Draaiboek dieren bij evacuaties en rampen
De veiligheidsregio’s zijn verantwoordelijk om een plan op te stellen voor
crisisbeheersing tijdens rampen en evacuaties. Gemeente Assen valt onder de
veiligheidsregio Drenthe. In het crisisplan staat de aanpak voor crisisbeheersing
vastgesteld met daarbij de prioriteiten, taken, bevoegdheden, werkwijze en
verantwoordelijkheden uitgelegd. In het draaiboek bevolkingszorg (noopopvang
& verzorging) komt het dierenwelzijn aan bod. Er wordt intensief samengewerkt
met de politie, veiligheidsregio en de daartoe bevoegde rijksheren in het geval
dat een scenario zich voordoet. Zie hiervoor de bestuurlijke netwerkenkaart van
het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid.




                                                                                    Notitie ‘Dieren in Assen’ bladzijde 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Notitie ‘Dieren in Assen’ bladzijde 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>