<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Wijkaanpak Noorderpark
Wijkbeeld
In opdracht van gemeente Assen –najaar 2024
                                              Wijkbeeld Noorderpark
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave

1. Inleiding                                    3
  1.1 Wijkaanpak                                3
  1.2 Bronnen                                   3
  1.3 Samenwerking                              3
  1.4 Leeswijzer                                3
2. De wijk Noorderpark                          4
  2.1 Inwoners                                  5
  2.2 Betrokkenheidsprofielen                   5
3. Wijkonderzoek                                6
4. Sociale Leefomgeving                         7
  4.1 Voorzieningen                             7
  4.2 Gezondheid                                8
  4.3 Onderwijs                                 10
  4.4 Welvaart/koopkracht                       11
  4.5 Ondersteuningsvragen aan Vaart Welzijn    11
  4.6 Veiligheid en Overlast                    12
5. Ontmoeten en meedoen                         13
  5.1 Ontmoeten                                 13
  5.2 Binding                                   13
6. Fysieke leefomgeving                         14
  6.1 Wonen                                     14
  6.2 Verkeer en mobiliteit                     15
  6.3 Openbare ruimte                           16
7. Duurzaamheid, energie & klimaat              20
  7.1 Energietransitie                          20                                         Colofon
  7.2 Duurzaamheid                              21    Bijlagen:                            Foto’s: Mijn Buurt Assen, Beeldbank Assen, Vaart Welzijn, De Componist
                                                      1. 2022 Betrokkenheidsprofielen
  7.2 Klimaatadaptatie                          21
                                                      2. Resultaten Wijkonderzoek
8. Lopende en geplande activiteiten en projecten 23   3: Kaart wateroverlast Noorderpark
                                                                                            CONCEPT Wijkbeeld Noorderpark                                           2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>1. Inleiding


1.1 Wijkaanpak                                                                                           Verder maakten we gebruik van de lopende en geplande projecten voor Noorderpark en visies en
                                                                                                         beleidsplannen voor Assen. Om tot een integrale wijkaanpak te komen en koppelkansen te benutten,
In de gemeente Assen werken we aan een methodiek voor wijkgericht werken: de wijkaanpakken. Doel         is het essentieel dat we de lopende en geplande projecten goed in beeld hebben.
hiervan is te komen tot datagedreven en integrale wijkaanpakken voor de wijken. Het proces van de        In Noorderpark vonden wijkbreed geen participatietrajecten plaats.
wijkaanpakken is gestart in twee pilotwijken: Lariks en Pittelo. Met deze wijken hebben we de vier
stappen van de methodiek – wijkbeeld, wijkanalyse, wijkagenda en wijkuitvoeringsplan – doorlopen en
zijn we bezig met de uitvoering van het wijkuitvoeringsplannen. Noorderpark is, naast Peelo, de
                                                                                                         1.3 Samenwerking
volgende wijk om aan de slag te gaan met de wijkaanpak. Uit de resultaten van de quickscan die in juni   Net als met de wijkaanpakken in Lariks en Pittelo werken we nauw samen met Mijn Buurt Assen
en juli 2024 is uitgevoerd, scoorde Noorderpark het hoogste.                                             (gemeente Assen, Vaart Welzijn en Actium). Dagelijks zet Mijn Buurt Assen zich in voor groene,
                                                                                                         veilige en gezellige buurten in Assen. Naast mijn Buurt Assen werken we samen met de wijkagent, de
1.2 Bronnen                                                                                              wijkboa en de partners van de netwerktafel Noorderpark, waaronder:
Om tot het wijkbeeld Noorderpark te komen, maakten we gebruik van onderstaande openbare                  ▪ Cosis (meerdere locaties)            ▪ Interzorg
bronnen. Het gaat hier om zogenoemde geaggregeerde data, wat betekent dat de gegevens niet te            ▪ Leger des Heils                      ▪ Taalhuis
herleiden zijn naar een persoon en dat met behulp van deze data statistische analyses kunnen worden      ▪ GGD                                  ▪ Kerkgemeenschap De Bron
gemaakt. De bronnen zijn:                                                                                ▪ Optimaal leven (GGZ)                 ▪ Kinderboerderij Oranjebond
                                                                                                         ▪ Vlucht Voorwaarts                    ▪ Buurthuis De Componist
▪ Centraal Bureau voor Statistiek (CBS), waaronder Kerncijfers wijken en buurten 2022/2023/2024.         ▪ Kindcentrum de Vuurvogel             ▪ Wijkgebouw LTC
▪ Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).                                                                 ▪ Kindcentrum Maria in Campis          ▪ Buurthuis Binnenhofje
▪ Assen in cijfers – dashboard buurt- en wijkdata op verschillende thema’s. De cijfers zijn afkomstig    ▪ Kindcentrum Het Kompas
  van verschillende dataleveranciers, waaronder ABF Research, CBS, DUO, Kadaster, Politie, RVO en        Dit wijkbeeld kwam verder tot stand met medewerking van onder meer adviseurs en
  UWV. Bij de keuze van de datasets is het uitgangspunt dat deze landelijk beschikbaar zijn en een       (beleids)medewerkers van de gemeente Assen, Actium, Vaart Welzijn en de GGD.
  regelmatig karakter hebben.
▪ Assen in zicht – profieltaarten: data uit het wijkonderzoek onder inwoners van Assen (op basis van     1.4 Leeswijzer
  een leefbaarheidsenquête 2022) en de nulmeting (2019). Het volgende wijkonderzoek vindt plaats
  in 2025. Voor de wijkaanpak Noorderpark komen de resultaten van dit wijkonderzoek echter te laat.      In de hoofdstukken wordt per thema een wijkbeeld van Noorderpark geschetst. Hoofdstuk 2 begint
▪ Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2022, GGD’en, CBS en RIVM (bewerking o.b.v. SMAP-            eerst met de geschiedenis van Noorderpark en illustreert in cijfers de bevolking. In de
  methodiek, RIVM).                                                                                      daaropvolgende hoofdstukken 3, 4, 5 en 6 wordt aandacht besteed aan de thema’s Sociale
▪ Zicht op wijken, dashboard van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid.                     leefomgeving, Meedoen, Fysieke leefomgeving en Energie, duurzaamheid & klimaat. In hoofdstuk
▪ Dashboard van het programma Energietransitie.                                                          8 staat een overzicht van lopende en geplande projecten. Dit overzicht is dynamisch en wordt
▪ Citisens – betrokkenheidsprofielen.                                                                    aangevuld waar nodig. Vanwege de leesbaarheid van het document hebben we ervoor gekozen om
▪ Steenbreek.                                                                                            alleen data op wijkniveau weer te geven. Voor sommige thema’s hebben we data op buurtniveau
▪ Klimaateffectatlas (www.klimaateffectatlas.nl).                                                        in beeld.

                                                                                                                                      Wijkbeeld Noorderpark                                                   3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>2. Noorderpark


2.1 De wijk
Noorderpark ligt ten noorden van het centrum van Assen en is één van de grotere wijken in Assen. De
grens van Noorderpark aan de westkant is de Nobellaan, via de Zwartwatersweg naar de Europaweg
West (noordwestkant). Aan de noordkant is de grens de Europaweg Noord tot aan de Groningerstraat.
Aan de noordoostkant is de grens de Groningerstraat. Aan de zuidoostkant is dat de Industrieweg. De
grens van Noorderpark aan de zuidkant is Het Kanaal.

Noorderpark is voor een groot deel ontstaan tussen 1960 en 1970 als wederopbouwwijk. In de jaren
zestig en zeventig werd de wijk, samen met de wijk Lariks, één van de grote naoorlogse uitlegwijken
van Assen. Tegenwoordig heeft Noorderpark afgerond een totale oppervlakte van 184 hectare,
waarvan 182 hectare land en één hectare water. De gemiddelde dichtheid van adressen is 2.430
adressen per vierkante kilometer.
                                         Functionalistische stedenbouw
                                         De wijk Noorderpark is een voorbeeld van                                       Kaart: uitsnede impressie omgevingsvisie
                                         functionalistische stedenbouw uit de naoorlogse weder-
                                         opbouwperiode. Kenmerkend voor dit soort wijken zijn de
                                         vele rijwoningen, portiekflats en ruime groenstroken.
                                         Wonen, werken, verkeer en recreatie werden nauwkeurig                          De wijk Noorderpark bestaat uit zes buurten:
                                         geordend en vaak van elkaar gescheiden. Wijken werden                          1. Componistenbuurt West (ontstaan 1974-1978)
                                         opgebouwd uit verschillende buurten, met eigen                                 2. Componistenbuurt Oost (ontstaan 1968-1974)
                                         voorzieningen, zoals winkels voor dagelijks gebruik. Op                        3. Zwarte Water (ontstaan 1963-1969)
                                         wijkniveau waren er ook andere voorzieningen aanwezig,                         4. Veningerland (ontstaan 1963-1969)
                                         zoals scholen, banken, een bibliotheek en kerken. Uit deze                     5. Dichtershof (ontstaan 1953 en 1956)
                                         tijd stammen ook de gezichtsbepalende rij van drie                             6. Oude Molenbuurt (ontstaan 1953 en 1956 en
                                         torenflats aan de Smetanalaan.                                                    1957 en 1963)




                                                                                                      Wijkbeeld Noorderpark                                             4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre> 2. Noorderpark


2.2 Inwoners                                                                                    2.3 Betrokkenheidsprofielen
                                                                                                Met de Citisens-methodiek kunnen we de samenstelling van groepen inwoners in beeld brengen. Het
Onderstaande cijfers zijn afkomstig van Assen in Cijfers.                                       gaat hierbij om acht betrokkenheidsprofielen:
                                                                                                Ik-gerichte Starters (blauw), Stille Overlevers (roze), (Re)actieve Emptynesters (rood), Eigenzinnige
In 2024 wonen in Noorderpark 8.275 mensen. Het aandeel                                          Lokalen (oranje), Alerte Families (bruin), Bescheiden Grijzen (groen), Idealistische Globalisten (paars)
65-plussers is in Noorderpark hoger dan gemiddeld in Assen;                                     en Gehaaste Gezinnen (geel). Voor een volledige toelichting op de profielen zie bijlage 1.
28% Noorderpark t.o.v. 22% Assen. In 2024 telt Noorderpark
4.365 huishoudens, waarvan 49% een éénpersoons-                                                 In Noorderpark komt het profiel van Stille Overlevers (roze) het meeste voor (24%), gevolgd door
huishouden is.                                                                                  Bescheiden Grijzen (groen) met 22%.

In Noorderpark zijn de meeste inwoners                                                          Kenmerken “Stille Overlevers”
ongehuwd (47%).                                                                                 zijn:
                                                                                                ▪ Moeilijk te bereiken groep.
                                                                                                ▪ Handen vol aan dagelijkse
                                                                                                    bezigheden.
                                                                                                ▪ Weinig politiek
                                                                                                    (zelf)vertrouwen.
                                                                                                ▪ Leeftijd 30 tot 65 jaar.
                                                                                                ▪ Laag of middelbaar
                                                                                                    opgeleid.
                                                                                                ▪ Beneden modaal inkomen.
                                                                                                ▪ Weinig vertrouwen in
                                                                                                    overheid.
                                                                                                ▪ Niet geneigd om mee te
                                                                                                    denken.
                                                              Migratieachtergrond
                                                                                                De betrokkenheidsprofielen per buurt zijn beschikbaar. Voor de leesbaarheid van dit document laten
                                                              Kijkende naar de migratie-
                                                                                                we deze profielen hier echter achterwege.
                                                              achtergrond in Noorderpark: 23%
                                                              van de inwoners heeft in 2024
                                                              een niet-Nederlandse achter-
                                                              grond (buiten Europa 18% en
                                                              Europa exclusief Nederland 5%)
                                                              t.o.v. 19% gemiddeld in Assen.
                                                                                                                                  Wijkbeeld Noorderpark                                                    5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre> 3. Wijkonderzoek


Belevingen inwoners
Met het wijkonderzoek krijgen we inzicht in de ervaringen in de wijk en de belevingen van inwoners. Het
wijkonderzoek is een diagnose van de wijk en komt tot stand via een leefbaarheidsenquête onder de inwoners
aangevuld met feitelijke cijfers. Aan het wijkonderzoek in 2022 hebben 596 inwoners van Noorderpark
meegedaan. Dat is 7,2% van het totale aantal inwoners in Noorderpark.
Dimensies en thema’s
Het wijkonderzoek beschrijft vier dimensies van het leven en wonen in de wijken van de gemeente Assen. De
dimensies zijn Competenties, Leefomgeving, Meedoen en Binding. Bij iedere dimensie horen thema's (de
buitenste ring van onderstaande profieltaart). Elk thema wordt onderzocht op indicatoren. De indicatoren per
thema met de scores van het Wijkonderzoek 2022 staan in bijlage 2. De meeste resultaten van dit onderzoek
gebruiken we in dit wijkbeeld.

Noorderpark scoort op alle vlakken lager dan gemiddeld in de gemeente. Met name op het gebied van
Competenties scoort Noorderpark slecht. Deze score wordt met name bepaald door een lage score op de
gezondheid van 65-plussers. Op het gebied van meedoen scoort de wijk met name laag op sociaal-cultureel,
sociaaleconomisch en maatschappelijke indicatoren.




                                                                          De schaal van ‘goed’ naar ‘slecht’ is
                                                                          gebaseerd op het verschil tussen de
                                                                          hoogst scorende en de laagst scorende
                                                                          wijk. Vervolgens krijgt elke wijk een kleur
                                                                          afhankelijk van hoe dichtbij die wijk bij die
                                                                          beste of slechtste score zit: hoe donkerder
                                                                          blauw, hoe slechter een wijk scoort ten
                                                                          opzichte van de andere wijken.


                                                                                                                          Wijkbeeld Noorderpark   6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre> 4. Sociale Leefomgeving


4.1 Voorzieningen
In onderstaande kaart staan de meeste voorzieningen in Noorderpark aangegeven.




                                                                                 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>4. Sociale Leefomgeving


Voorzieningen                                                                                            Volgens de toekomstige wet gaat het daarbij om 14 verschillende aandachtgroepen, zoals mensen
Op het gebied van onderwijs en opvang zijn er in Noorderpark vijf kinderopvangen aanwezig op vier        met een lichamelijke, verstandelijke beperking, psychische kwetsbaarheid en ouderen. Het voorstel
verschillende locaties. De wijk kent vier basisscholen, vier locaties voor het voortgezet onderwijs en   voor de Woonzorgvisie van de gemeente Assen wordt eind 2025 ter besluitvorming aan de raad
een MBO-school.                                                                                          aangeboden.
Verder beschikt de wijk over een moskee, drie binnensportaccommodaties, vier huisartspraktijken en
                                                                                                         4.2 Gezondheid
drie buurthuizen verspreid over de wijk. Er zijn twee supermarkten (Poiesz en Aldi). Verder zijn er
geen winkelfuncties in Noorderpark.
                                                                                                         Uit de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2022 komt naar voren dat op wijkniveau de
Uit het wijkonderzoek blijkt dat inwoners tevreden zijn over het aantal winkels en hoeveelheid           inwoners van Noorder-park op bijna alle leefstijl- en gezondheidsindicatoren slechter scoren dan
eerstelijnsgezondheidszorg (huisarts, tandarts, apotheek). Deze voorzieningen scoren hoger (7,9) dan     gemiddeld in Assen. Dan gaat het onder andere om:
het gemiddelde van Assen (7,7). De hoeveelheid voorzieningen voor kinderen en jongeren                   ▪ Matig tot zeer slechte ervaren gezondheid.
daarentegen scoort lager (respectievelijk 6,0 en 4,9) t.o.v. gemiddelde Assen (6,3 en 5,4).              ▪ Langdurige ziekte/aandoening.
                                                                                                         ▪ Beperkt vanwege gezondheid.
Zorginstellingen
                                                                                                         ▪ Zeer lage veerkracht.
Stichting Cosis heeft een woonzorgcomplex aan de Smetanalaan voor beschermd wonen voor 48                ▪ Overgewicht.
ouder wordende cliënten, waarvan 24 cliënten met een GGZ-indicatie (langdurige psychiatrische            ▪ Roker.
problematiek) en 24 cliënten met een VG-indicatie (verstandelijke beperking met bijkomende               ▪ Hoog risico op angst en depressie.
problematiek). Ook zorginstelling Jan Arendshuis is gevestigd in Noorderpark. Hier wonen 20 mensen       ▪ Heel veel stress in de afgelopen vier weken.
met 24-uurs begeleiding en diverse problematieken, zoals een verslaving, psychische problemen,           ▪ Psychische klachten.
schulden of gebrek aan structuur en dagbesteding. Verder wonen er in een deel van Noordermaat            ▪ Missen van emotionele steun.
met Actium als eigenaar, inwoners van Cosis en het Leger des Heils. Dit complex heeft in totaal 32       ▪ Eenzaam.
appartementen en acht studio’s en staat op het voormalige terrein van de Noordermaat aan de Groen        ▪ Moeite met rondkomen.
van Prinstererlaan.
Woonzorgvisie                                                                                            In het wijkonderzoek beoordeelt 76% van de inwoners hun gezondheid met goed-uitstekend (t.o.v.
De gemeente Assen is in samenwerking met Actium, Cosis, Vaart Welzijn, Interzorg en MEVM (de             77% gemiddeld in Assen).
huurdersorganisatie van Actium) een voorstel tot een Woonzorgvisie aan het ontwikkelen. In maart
2024 is het wetsvoorstel Versterking Regie volkshuisvesting aan de Tweede Kamer aangeboden. In dit
wetsvoorstel staat dat gemeenten een volkshuisvestingsprogramma moeten opstellen. De Woonzorg-
visie moet daarvan onderdeel uitmaken. Deze visie gaat over de huisvesting van inwoners die in meer
of mindere mate afhankelijk zijn van zorg, ondersteuning of begeleiding. Het gaat om een concreet
beeld van de woontoekomst – gecombineerd met passende zorg, ondersteuning en dienstverlening –
van het groeiende aantal inwoners met een hulpvraag.
                                                                                                                                         Wijkbeeld Noorderpark                                               8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre> 4. Sociale Leefomgeving
Cijfers Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2022
                                                 18-65 jaar             65 jaar of ouder                                                     18-65 jaar              65 jaar of ouder

Indicator                                  Noorderpark   Assen       Noorderpark Assen       Indicator                               Noorderpark     Assen       Noorderpark     Assen
Ervaren gezondheid – Goed/Zeer Goed            66,0           71,4      57,2         62,3
Voldoet aan beweegrichtlijn                    52,3           50,9      36,1         41,4    Miste emotionele steun                       8,1             6,5         3,7           3,1
Wekelijkse sporters                            47,7           53,0      30,6         36,2    Suïcide gedachten laatste 12                 15,4            13,1        8,8           7,6
Ondergewicht                                   1,9            1,8       1,3          1,2     maanden
Normaal gewicht                                43,0           45,4      39,8         40,8    Hoog risico op angst of depressie            14,2            11,0        5,1           4,1
Overgewicht                                    55,2           53,1      59,4         58,4    Heel veel stress in afgelopen 4 weken        26,5            23,5        7,9           7,3
Ernstig overgewicht                            19,8           17,7      19,1         17,8    Eenzaam                                      52,8            47,7        51,8         48,7
Roker                                          25,1           21,7      9,7          9,3     Ernstig / Zeer ernstig Eenzaam               17,5            14,3        12,7         11,1
Voldoet aan alcohol richtlijn                  43,6           40,3      58,7         54,6    Emotioneel / Eenzaam                         34,1            29,4        29,1         25,9
Drinker                                        76,0           80,3      67,9         72,3
                                                                                             Sociaal / Eenzaam                            37,6            33,4        37,0         35,3
Zware drinker                                  9,9            10,0      3,8          4,1
                                                                                             Mantelzorger                                 13,7            13,5        14,7         15,3
Overmatige drinker                             6,8            6,8       5,8          6,2
Eén of meer langdurige aandoeningen            33,6           29,8      49,4         47,4    Vrijwilligerswerk                            17,3            20,3        22,7         27,5
Beperkt vanwege gezondheid                     34,9           29,9      53,5         48,8    Moeite met rondkomen                         28,3            22,4        11,4          9,7
Ernstig beperkt vanwege gezondheid             5,4            4,2       7,1          6,1     Lopen en/of fietsen naar school/werk         51,1            46,0
Langdurig ernstig beperkt                      33,4           27,6      50,6         45,5    Lopen naar school/werk                       18,1            14,6
Psychische klachten                            27,6           22,6      15,9         13,4    Fietsen naar school/werk                     43,8            38,8
Zeer lage veerkracht                           21,2           17,3      17,1         14,7    Niet specifieke klachten                     55,6            52,8        64,1         61,7
Zeer hoge veerkracht                           43,6           47,3      53,3         55,5
Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2022 GGD’en, CBS en RIVM (bewerking o.b.v. SMAP-methodiek RIVM)

Cijfers op buurtniveau zijn beschikbaar.



                                                                                                                                     CONCEPT Wijkbeeld Noorderpark                        9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>4. Sociale Leefomgeving


Emotionele gezondheid en sociale activiteiten                                                                4.3 Onderwijs
        31% van de inwoners van Noorderpark ervaart emotionele problemen. In Assen is dit
        percentage 25% (bron: CBS/wijkonderzoek). Als er wordt gekeken naar de dagelijkse of                 Onderstaande cijfers zijn afkomstig van Assen in Cijfers.
        sociale activiteiten, voelt 54% van de inwoners zich belemmerd.                                      Voortijdige schoolverlaters
Eenzaamheid                                                                                                  Het aantal voortijdige schoolverlaters (VSV-ers) in Noorderpark is 2,2% t.o.v. 2,1% Assen.
        Volgens het Wijkonderzoek 2022 voelt 40% van de inwoners zich wel eens eenzaam                       Startkwalificatie
        (gemiddelde in Assen is 36%). In de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2022 ligt              Uit het wijkonderzoek 2022 blijkt dat 19% van de huishoudens in Noorderpark geen
        het percentage hoger, namelijk 51%.                                                                  startkwalificatie heeft op basis van opleiding t.o.v. 13% Assen.
                                                           Senioren                                          Opleidingsniveau
                                                           Uit het wijkonderzoek blijkt dat de               In vergelijking met Assen wonen er meer inwoners tussen de 15 en 75 jaar in Noorderpark
                                                           gezondheid van inwoners boven de                  met een laag opleidingsniveau: 33% t.o.v. 24% Assen.
                                                           leeftijd van 65 jaar in Noorderpark
                                                           lager scoort dan gemiddeld Assen.
                                                           66% van de inwoners boven de 65
                                                           jaar beoordelen hun algemene
                                                           gezondheid met een goed tot
                                                           uitstekend (t.o.v. 73% in Assen). 13%
                                                           ondervindt emotionele problemen en
                                                           51% voelt zich belemmerd in
                                                           dagelijkse/sociale activiteiten (t.o.v.
                                                           11% en 46% in Assen).



                                                                             ▪   Opleidingsniveau laag: basisonderwijs, vmbo,
                                                                                 mbo1 en praktijkonderwijs.
                                                                             ▪   Opleidingsniveau middelbaar: afgerond havo of
                                                                                 vwo-opleiding, mbo2, mbo3 en mbo4.
                                                                             ▪   Opleidingsniveau hoog niveau: hbo of WO.
                                                                                                                                   Assen donkerblauw, Noorderpark lichtblauw


                                                                                                                                            Wijkbeeld Noorderpark                                         10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>4. Sociale Leefomgeving


4.4 Welvaart/koopkracht                                                                                 4.5 Ondersteuningsvragen aan Vaart Welzijn
Onderstaande cijfers zijn afkomstig van Assen in Cijfers, tenzij anders aangegeven.                     Voor het vaststellen van de ondersteuningsvraag van de inwoner gebruikt Vaart Welzijn de
Uitkeringen                                                                                             Zelfredzaamheidsmatrix. Deze bestaat uit 12 levensdomeinen.
                                                                                                        De meeste vragen die in 2024 werden gesteld in Noorderpark hebben betrekking op de volgende
Van het aantal inwoners in Noorderpark maakte in 2022 6,4% gebruik van een bijstandsuitkering. Dat is
                                                                                                        domeinen:
hoger dan het gemiddelde in Assen met 4,2%.
                                                                                                        ▪ Geestelijke gezondheid - 23%
Het percentage personen met een WAO-uitkering is in Noorderpark 6,9% t.o.v. 5,4% Assen. Van de
                                                                                                        ▪ Financiën - 15%
inwoners in Noorderpark ontvangt 0,8% een WW-uitkering en 24,9% een AOW-uitkering, wat
                                                                                                        ▪ Sociaal netwerk - 15%
overeenkomt met het gemiddelde van Assen.
Arbeidsparticipatie                                                                                     De definities van deze domeinen zijn:
De netto arbeidsparticipatie (aandeel van de werkzame beroepsbevolking) is 64% in Noorderpark t.o.v.    ▪ Geestelijke gezondheid: de aan-of afwezigheid van geestelijke problemen en, als er sprake is van
70% Assen.                                                                                                 geestelijk problemen, hoe de persoon daarmee omgaat.
                                                                                                        ▪ Financiën: de mate waarin een persoon tenminste voldoende inkomen heeft om in de
Werkzoekenden                                                                                              basisbehoeften te voorzien, deze inkomsten zo zelfstandig mogelijk verwerft en de inkomsten en
Het aantal werkzoekenden in Noorderpark is 9,9% t.o.v. 7,3% Assen.                                         uitgaven in balans zijn.
Jeugdzorg en WMO                                                                                        ▪ Sociaal netwerk: het aantal en de kwaliteit van relaties met vrienden, familie en kennissen (die
                                                                                                           geen onderdeel van het huishouden zijn).
Van de jongeren in Noorderpark maakt 13,3% gebruik van jeugdzorg. Dat is iets minder dan het
gemiddelde in Assen met 13,9%.
Per 1.000 inwoners maken 63 inwoners gebruik van de WMO. In Assen is het gemiddelde 69 inwoners.
Inkomen
In Noorderpark ontvangt 83% van het totaal aantal inwoners een inkomen. Het gemiddeld persoonlijk
inkomen per inkomensontvanger is lager dan het gemiddelde in Assen (€ 29.500 t.o.v. € 34.000). Het
aandeel lage inkomens (tussen de € 1.130 en € 1.849) in Noorderpark ligt hoger dan het gemiddelde in
Assen.
Rondkomen en schulden
Uit het wijkonderzoek 2022 komen de volgende resultaten naar voren:
▪ 22% heeft moeite met rondkomen (Assen 17%)
▪ 9,8% heeft een inkomen onder of rond het sociaal minimum (Assen 6,9%)
▪ 14% heeft schulden (Assen 20%)

                                                                                                                                    Wijkbeeld Noorderpark                                                11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre> 4. Sociale Leefomgeving


4.6 Veiligheid en Overlast                                                                          Cijfers overlast wijkonderzoek
                                                                                                          Uit het wijkonderzoek 2022 komen de volgende cijfers met betrekking tot het thema
In 2024 zijn in Noorderpark in totaal 329 misdrijven geregistreerd. Dat is meer dan in 2023 (299          overlast naar voren:
geregistreerde misdrijven). In de hele gemeente Assen zijn er in 2024 in totaal 3.195 misdrijven
geregistreerd. 10% daarvan vond plaats in Noorderpark. Deze aantallen komen van de politie.          Overlast                                       Noorderpark (%)               Assen (%)
Cijfers misdrijven wijkonderzoek                                                                    Geluidsoverlast (anders dan verkeer)                     26                        24
Uit het wijkonderzoek 2022 komen de volgende cijfers met betrekking tot het thema veiligheid naar   Overlast jongeren                                        19                        23
voren:
                                                                                                    Overlast buurtinwoners                                   13                        11
 Misdrijf                                                   Noorderpark (%)          Assen (%)
                                                                                                    Overlast drugs/alcohol                                   12                        10
 Vermijdt wekelijks onveilige plekken in de wijk                     16                   15        Buurtoverlast (registraties)                             1,6                      1,4
 Voelt zich wel eens onveilig (overdag/'s nachts)                    32                   29        Overlast jongeren (registraties)                         1,3                      1,3
 Slachtoffer in de wijk                                              15                   16
                                                                                                    Overlast drugs/alcohol (registraties)                    0,2                      0,3
 Diefstal                                                            0,9                  1,2
 Geweld                                                              0,1                  0,3       Geluidsoverlast door verkeer                             35                        29
 Vandalisme                                                          0,6                  0,6       Parkeeroverlast                                          31                        31
 Overige criminaliteit                                               0,6                  0,6       Te hard rijden                                           54                        52
Cijfers vervuiling wijkonderzoek
Uit het wijkonderzoek 2022 komen de volgende cijfers met betrekking tot het thema vervuiling naar   Verkeersongevallen
voren:                                                                                              In 2023 waren er in totaal 23 verkeersongevallen in Noorderpark. Dat is hetzelfde aantal als in 2022
                                                                                                    en zijn er twee minder dan in 2021 (25) en één minder dan in 2020 (24). Deze data zijn afkomstig
 Vervuiling                                                Noorderpark (%)           Assen (%)      van het Bestand geRegistreerde Ongevallen Nederland (BRON) van Rijkswaterstaat.
 Zwerfafval                                                        41                    43
 Bekladding van muren en/of gebouwen                               1,2                   3,1
 Hondenpoep                                                        37                    31



                                                                                                                                    Wijkbeeld Noorderpark                                                  12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>5. Meedoen


5.1 Ontmoeten                                                                                               Sociaal culturele bezigheden
                                                                                                            47% van de inwoners geeft aan minimaal eens per twee weken een sociaal culturele bezigheid te
Buurtparticipatie                                                                                           doen. In Noorderpark zijn diverse verenigingen en Vaart Welzijn en Mijn Buurt Assen zijn actief
In het wijkonderzoek heeft 13% van de inwoners aangegeven actief te zijn in de straat, buurt of wijk. Dit   om sociale contacten te stimuleren. In hoofdstuk 8 staat een overzicht van deze activiteiten.
percentage ligt lager dan het gemiddelde van Assen (18%). Noorderpark heeft wel een hogere inzet            Wijkteam
voor buurtgenoten (63%) ten opzichte Assen gemiddeld (60%).
                                                                                                            Uit het wijkonderzoek blijkt dat 20% van de inwoners in
Mantelzorg                                                                                                  Noorderpark bekend is met het wijkteam. Dit percentage ligt
27% van de inwoners uit het Noorderpark verleent mantelzorg, wat iets meer is dan het gemiddelde van        lager dan Assen gemiddeld (24%). Desondanks weten zij die
Assen (25%). Minder inwoners uit de wijk doen aan vrijwilligerswerk; 26% t.o.v. 29% gemiddeld               bekend zijn met het wijkteam, wel beter hoe zij in contact
(bronnen: SCP en CBS).                                                                                      kunnen komen met het wijkteam (82%) en wat de diensten zijn
                                                                                                            (75%) dan gemiddeld in Assen, respectievelijk 78% en 72%.
Sociale contacten
11% van de inwoners heeft niet-wekelijks contact met vrienden, familie of buren. 13% heeft weinig           5.2 Binding
persoonlijke ontmoeting met vrienden/familie. Beide percentages liggen 1% onder het
stadsgemiddelde.                                                                                            Een grote meerderheid van de inwoners uit Noorderpark (72%) geeft aan dat zij het niet
                                                                                                            vervelend vinden om in Noorderpark te wonen. 18% van de inwoners uit Noorderpark heeft de
                                                                                                            neiging om te verhuizen. Dit percentage ligt lager dan gemiddeld in Assen (19%). 37% van de
                                                                                                            inwoners is gehecht aan de wijk.
                                                                                                            Sociale cohesie
                                                                                                            Twee derde van de inwoners voelt zich thuis in de wijk en een derde van de inwoners heeft een
                                                                                                            negatieve toekomstverwachting voor de wijk. Dit is terug te zien in de sociale cohesie score van
                                                                                                            Noorderpark. De sociale cohesie in Noorderpark scoort een 5.9 t.o.v. een gemiddelde 6 in
                                                                                                            gemeente Assen. (Bron: WOON18/wijkonderzoek)




                                                                                                                                       Wijkbeeld Noorderpark                                                   13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>6. Fysieke leefomgeving


6.1 Wonen                                                                                                In Noorderpark wordt huisvesting door 19% van de inwoners als “te duur” ervaren, zo blijkt uit
                                                                                                         het wijkonderzoek. Dit is 3% meer dan gemiddeld in Assen.
Bron: Assen in Cijfers - BAG/ABF 2024 en wijkonderzoek 2022
                                                                                                         Woningverdeling
          Het totaal aantal woningen in de gemeente Assen is 33.215. In Noorderpark staan 4.495          De woningvoorraad in Noorderpark bestaat voor 46% uit                Sociale huur
          woningen en dat is 13,5% van het totaal aantal woningen in Assen. Noorderpark is de derde      sociale huur (gemiddeld Assen 28%), 45% koop en                      46%              26,9%
          grootste wijk in Assen als het gaat om het aantal woningen. Assen Oost is de grootste met      9% particuliere en overige verhuur.                                  Noorderpark      Assen
          5.016 woningen en Marsdijk staat op twee met 4.991 woningen.
                                                                                                         Eigendom Actium
Bouwjaar woningen                                                                                        Woningcorporatie Actium heeft de meeste                              Levensloopbestendig
Het gemiddelde bouwjaar van de woningen in Noorderpark is 1976 (gemiddelde Assen is 1981). De            sociale huurwoningen in Noorderpark in haar bezit.                   51%            49%
meeste woningen zijn gebouwd tussen 1960 en 1970 (36,7%). 22% van de woningen is gebouwd na het          Dat zijn er in totaal 2.116, waarvan:                                Nul-treden     Treden
jaar 2000.                                                                                               ▪ 44% rijwoningen (924, waarvan 9 met nultreden)
                                                                                                         ▪ 56% appartementen (1.192, waarvan 1.076 met nultreden)
Woningtype
                                                                                                         ▪ 51% nultreden (1.085)
Eengezinswoningen vormen 60% van de woningen in Noorderpark (Assen 69,8%). 40%
                                                                                                         ▪ 49% niet-nultreden (1.031)
meergezinswoning. Een meergezinswoning is een gebouw met twee of meer complete wooneenheden
(duplex of flat) die worden bewoond door afzonderlijke gezinnen.                                         Seniorenwoningen
Woonoppervlak                                                                                            Actium heeft meerdere gebouwen met
                                                                                                         huur-woningen      voor     55-plussers in
De gemiddelde oppervlakte van een woning is 103 m2 (gemiddelde Assen is 119 m2). Uit het
                                                                                                         Noorderpark, in totaal 549.
wijkonderzoek blijkt dat 8% van de inwoners van Noorderpark de woningen als ‘te klein’ ervaart. Dat is
3% minder dan het gemiddelde in Assen (11%).                                                             Eigendom ander woningcorporaties
Indeling en onderhoud                                                                                    Woonservice is eigenaar van een
                                                                                                         huurcomplex aan de Obrechtlaan in
In het wijkonderzoek geeft 8,1% aan dat de woningen in Noorderpark een ongeschikte indeling heeft,
                                                                                                         Noorderpark. Dit complex bestaat uit 18
ten opzichte van gemiddeld 7% in Assen. Daarnaast geeft 10% aan dat de woningen slecht zijn
                                                                                                         woningen.   Woonservice      heeft   geen
onderhouden. Dit is gelijk aan het gemiddelde in Assen (10%).
                                                                                                         verduurzamingsplannen n dit complex.
Woningwaarde
                                                                                                         Woonzorg heeft geen complexen in de wijk
De gemiddelde WOZ-woningwaarde in de wijk Noorderpark is met €99.000 gestegen van €136.000 in            Noorderpark.
2013 tot €235.000 in 2023. Dat is een stijging van 73%. Het gemiddelde verschil per jaar over de hele                                                 Kaart: bezit Actium in Noorderpark
periode van 2013 tot en met 2023 was €9.900 (5,8%).


                                                                                                                                   Wijkbeeld Noorderpark                                                  14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>6. Fysieke leefomgeving


6.2 Verkeer en mobiliteit
Het aantal auto's per huishouden is in Noorderpark met 0.9 auto's per huishouden vrij gemiddeld en
komt neer op 2.068 auto's per vierkante kilometer (bron: kadastrale kaart). Als het gaat om het aantal
parkeerplekken dan scoort Noorderpark in het wijkonderzoek 2022 een 6,4 t.o.v. 6,1 Assen gemiddeld
(bron: Wijkonderzoek 2022).
Wegennetwerk
In Noorderpark is een wegennetwerk aanwezig met verschillende type wegen: fietspad, bromfietspad,
erftoegangswegen, gebiedontsluitingswegen en fietsstraat. Door Noorderpark loopt een hoofdnetwerk
met verschillende fietsroutes. Voor Noorderpark hebben we de V85-gegevens per straat en de locatie
van de verkeersdrempels in beeld. V85 is een verkeerskundige regel om na te gaan of een
snelheidslimiet overeenstemt met de weg en de omgeving. Het gaat hierbij om de snelheid die door 85%
van de automobilisten niet wordt overschreden op een weg met verkeer in normale
weersomstandigheden.
Verkeerstellingen
In Noorderpark zijn in september 2024 op verschillende locaties twee weken lang verkeerstellingen
gedaan.




                                                                                 Kaart: wegennetwerk Noorderpark


                                                                                                                   Wijkbeeld Noorderpark   15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>6. Fysieke leefomgeving

6.3 Openbare ruimte                                                                                       Wegverharding
                                                                                                          Noorderpark is voor meer dan 60% verhard (bron: klimaateffectatlas), met uitzondering van de
Riolering                                                                                                 Componistenbuurt West. Dit is de groenste buurt met ‘slechts’ 37% verharding.
De gemeente Assen heeft de aanlegjaren van de riolering in de wijk Noorderpark in beeld. De
                                                                                                          Uit het Wijkonderzoek 2022 blijkt dat de verharding in Noorderpark wordt gewaardeerd met een 6,4
vervangingsopgave van de riolering is echter gebaseerd op de kwaliteit van het riool. Over de kwaliteit
                                                                                                          ten opzichte van een 6,6 als gemiddelde in Assen. Het aantal wegen en fietspaden krijgt een 7,8 waar
van de riolering in Noorderpark kunnen we het volgende zeggen:
                                                                                                          het gemiddelde in Assen 7,9 is. Het aantal parkeerplekken in Noorderpark wordt gewaardeerd met
▪   Componistenbuurt West: riolering in de Mendelssohnlaan is te klein en zal worden vergroot. Dit is     een 6,4 (gemiddeld Assen 6,1). Het onderhoud van wegen, fietspaden en parkeerplekken krijgt een
    een maatregel uit het Basisrioleringsplan (BRP).                                                      score van 6,7 (gemiddeld Assen 6,6).

▪   Componistenbuurt Oost: in de Smetanalaan moet riolering voor hemelwater worden aangelegd.             De jaren van aanleg en grote onderhoudsbeurten van de wegverhardingen variëren behoorlijk.
    Dit geldt ook voor het noordelijke deel van de Obrechtlaan. Met deze maatregelen uit het BRP          Sommige verhardingen zijn net voor de jaren '60 aangelegd, terwijl in 2023 meerdere straten volledig
    wordt getracht na hevige regenval langdurig water op straat te voorkomen. De aanleg van               zijn heringericht. Het gemiddelde jaar van aanleg van de wegverhardingen in de wijk is 2000. Dit leidt
    riolering voor de afvoer van hemelwater in de Peter van Anrooystraat zal volgend jaar gereed zijn.    tot verschillende uitdagingen voor het wegbeheer in de wijk.

▪   Zwarte Water: in de van Hogendorpstraat wordt riolering vervangen. Het vervangen van riolering        Op basis van de resultaten van de globale visuele weginspectie van 2024 is de technische kwaliteit van
    in de Molenstraat tussen Zwartwatersweg en Mr. Groen van Prinstererlaan hangt af van                  de wegverhardingen in kaart gebracht. Aan de hand van de kaders van de IBOR-agenda en de
    bovengrondse wensen. Voor nu wordt in het Water- en rioleringsprogramma (Wrp) renovatie van           mogelijkheden voor samenwerking met andere vakgebieden wordt bepaald in hoeverre
    binnenuit (relinen) opgenomen. Ook voor riolering in de Mr. Groen van Prinsterlaan wordt relinen      wegenonderhoud op de korte termijn nodig is.
    in het Wrp opgenomen.

▪   Oude Molenbuurt: riolering in de Einthovenstraat en Schweitzerstraat moet nog worden
    vervangen. In de rest van de Oude Molenbuurt is riolering inmiddels vervangen dan wel
    aangepast.




                                                                                                                                          Wijkbeeld Noorderpark                                                    16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>6. Fysieke leefomgeving


In de onderstaande matrix is de onderhoudsbehoefte per buurt tactisch beschreven. Deze indeling is gemaakt op basis van jaar
van aanleg en wegfunctie van de verhardingen. Deze gegevens kunnen dienen als waardevol hulpmiddel bij het ontdekken van
samenwerkingsmogelijkheden tussen wegbeheer en andere vakgebieden zoals bijvoorbeeld participatie, verkeer en riolering.




                                                                                                                               Wijkbeeld Noorderpark   17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre> 6. Fysieke leefomgeving


Groenstructuren
De wijk Noorderpark heeft niet een éénduidige groenstructuur. In de wijk zijn een aantal oude
historische wegen, waarbij groen onvoldoende aanwezig is door ruimtegebrek. Aan de noordzijde van
Noorderpark, nabij de Europaweg, is in ruime mate een groenstructuur aanwezig. De beplanting
bestaat hier voornamelijk uit inheemse beplanting. Deze groenstructuur is doorgezet de wijk in langs
de Diepenbrocklaan. Aan de zuidzijde van Noorderpark zijn twee groenstructuren aanwezig die globaal
parallel lopen aan Het Kanaal. Deze structuren zijn niet compleet en op een aantal plaatsen te smal
geworden. In het midden wordt Noorderpark doorsneden door een groenstructuur die is gekoppeld
aan waterpartijen. Deze waterpartijen zijn onderling ondergronds met elkaar verbonden. De relatie
tussen de waterpartijen is visueel niet duidelijk. Nabij het Nassaucollege, Quintus en bij de
Groningerstraat ontbreekt de groenstructuur volledig.

                                           Op verschillende plekken is een duidelijke laanstructuur
                                           aanwezig, zoals in de Obrechtlaan, met beplanting uit de
                                           tijd van de aanleg van de wijk.

                                           In het noordwesten van de wijk is een buurt met zeer
                                           kenmerkende groene ‘brinkjes’. De meeste van deze
                                           brinkjes worden gekenmerkt door forse bomen op gras.

                                           In het noordoosten van de wijk ligt het Aafkes bosje. Dit is
                                           een overblijfsel van de Oranjebond, sociale woningbouw
                                           uit ongeveer 1900. Naast de Oranjebond liggen een
                                           kinderboerderij en een volkstuinencomplex. Dit geheel is
                                           onderdeel van de groenhoofdstructuur op stadsniveau
                                           (Groenstructuurvisie).

In het wijkonderzoek wordt het groen in de wijk Noorderpark gewaardeerd met een 6,4. Dat is 0,1
hoger in vergelijking met het gemiddelde van Assen (6,3). De hoeveelheid groen krijgt de score 7,4
(gemiddelde van Assen 7,6). Het onderhoud van groen in Noorderpark scoort 6,0. Het gemiddelde in
Assen is 5,8.                                                                                             Infraroodkaart: groen in Noorderpark


                                                                                                                                        Wijkbeeld Noorderpark   18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>6. Fysieke leefomgeving


Bermbeheer
Op veel plekken binnen de gemeente passen we duurzaam bermbeheer toe. Duurzaam bermbeheer
gaat uit van een aantal principes: biodiversiteit, maaitijdstip, wijze van maaien (20% van oppervlak
vegetatie laten staan) en maaien en afvoeren (maaisel zoveel mogelijk enkele dagen laten drogen voor
rapen).
Verlichting
De hoeveelheid straatverlichting in Noorderpark scoort met een 7,8 even hoog als gemiddeld in Assen.
Met het onderhoud van de straatverlichting scoort Noorderpark een 7,6 (gemiddelde van Assen 7,7).
Meubilair
De hoeveelheid straatmeubilair scoort 5,7 ten opzichte van 6,1 gemiddeld Assen. Het onderhoud van
straatmeubilair scoort 6,0 (gemiddelde van Assen 6,3).
Speeltoestellen
In Noorderpark staan 117
speel-      en   sporttoestellen
verdeeld over de wijk. Van alle
speeltoestellen is bekend op
welk adres ze staan, datum van
installatie, levensduur, ken-
merken en certificaat datum.

Voorbeelden van speeltoestel-
len zijn:
▪ schommels
▪ kabelbaan
▪ klim-toestel
▪ zandbak
▪ tafeltennistafel,
▪ duikelrekken
▪ basketbalpalen


                                                                                                       Wijkbeeld Noorderpark   19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>7. Energie, duurzaamheid & klimaat


7.1 Energietransitie                                                                                   Gemiddeld energieverbruik
Energielabels                                                                                          Het gemiddelde aardgasverbruik alle woningen in Noorderpark is 940 m3 t.o.v. 1.010 m3 Assen. De
                                                                                                       gemiddelde elektriciteitslevering alle woningen is 2.020 kWh t.o.v. 2.380 kWh Assen (bron: Assen in
De energielabels voor de wijk Noorderpark zijn:
                                                                                                       Cijfers – CBS Energieverbruik 2022).

                                                                                                       In 2023 (peiljaar) was het gasverbruik in Noorderpark 4.148.275 m3. Dat is 1.519.989 m3 minder dan in
                                                                                                       2019. Het elektriciteitsverbruik in Noorderpark in 2023 is 9.493.214 kWh. Dat is 640.558 kWh minder
                                                                                                       dan in 2019 (bron: Enexis). Het gemiddelde gasgebruik en de gemiddelde elektriciteitsafname in 2023
                                                                                                       per buurt in Noorderpark hebben we in beeld.

                                                                                                       NB: data met betrekking tot aardgasvrije woningen zijn niet beschikbaar.
                                                                                                       Warmtenet
                                                                                                       In de Transitie Visie Warmte (TVW), zoals vastgesteld in 2021, is voor een groot deel van Assen een
                                                                                                       warmtenet het voorkeursalternatief ter vervanging van het aardgas. Noorderpark is één van de wijken
                                                                                                       die in de TVW is aangewezen als wijk die geschikt is voor een warmtenet. Het uitgevoerde onderzoek in
                                                                                                       2023 voor de bronnenstrategie heeft deze keuze bevestigd. De TVW wordt geactualiseerd in een
                                                                                                       Warmteprogramma, waarin Noorderpark wederom een warmtenet als voorkeursalternatief heeft. Het
                                                                                                       college stelt het nieuwe Warmteprogramma vast.
                                                                                                       Energiearmoede
                                                                                                       Van het totaal aantal huishoudens in Noorderpark in 2022 (totaal 4.340) waren er 404 huishoudens met
                                                                                                       energiearmoede. Dat is 9,3%. Daarmee staat Noorderpark op de derde plaats, na Lariks met 14,1% en
                                                                                                       Pittelo met 13,5%. De voorspelde kans op energiearmoede op basis van data uit 2022 op buurtniveau
                                                                                                       voor de wijk Noorderpark hebben we in beeld.
Bron: Cartotheek gemeente Assen met data van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.
                                                                                                       Energietoeslag
Zonnepaneelinstallaties                                                                                In 2022 hebben in Noorderpark inwoners van 809 woningen energietoeslag aangevraagd. Daarvan
In 2023 is er in heel Assen in totaal 79.833 kWh opgewekt (bron: Klimaatmonitor). Dat is meer dan in   huren 707 bij een woningcorporatie, hebben 65 een eigen woning, huren 32 particulier en 5 overige
2022. In 2023 is Noorderpark gemiddeld 1.474 kWh elektriciteit teruggeleverd (bron: Enexis). Dat is    huur (bron: Cartotheek gemeente Assen). Daarmee staat Noorderpark op de eerste plaats, gevolgd door
minder dan het gemiddelde van Assen (1.774 kWh). De gemiddelde teruggeleverde elektriciteit in         Assen Oost met 727 woningen en Lariks met 660 woningen.
2023 per buurt in Noorderpark hebben we in beeld.

                                                                                                                                                CONCEPT
                                                                                                                                        Wijkbeeld NoorderparkWijkbeeld       Peelo                         20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>7. Energie, duurzaamheid & klimaat


7.2 Duurzaamheid                                                                                             7.3 Klimaatadaptatie

Duurzaamheid komt er in het kort op neer dat in een duurzame wereld mens (people), milieu (planet)           Klimaatverandering zorgt in Assen voor overlast door extreme neerslag, hitte en droogte. Deze effecten
en economie (profit) met elkaar in evenwicht zijn, zodat we de aarde niet uitputten. De 17 duurzame          kunnen deels opgevangen worden door de omgeving aan te passen, een proces dat klimaatadaptatie
ontwikkelingsdoelen van de VN (Sustainable Development Goals - SDG’s) zijn gebaseerd op deze 3 P’s.          wordt genoemd.
Milieu – Gezonde Leefomgeving                                                                                Wateroverlast
Noorderpark ligt in de oksel van Europaweg Noord en de Industrieweg. Vanuit milieuoogpunt is er              Bij extreme en langdurige buien kan wateroverlast ontstaan. Wateroverlast uit zich over het algemeen
daardoor mogelijk sprake van geluidsoverlast en luchtvervuiling.                                             in water op straat, wat veelal niet langer duurt dan een half uur tot een uur. Door de klimaatverandering
                                                                                                             zijn buien de afgelopen jaren extremer geworden en komen extreme buien vaker voor. Extreme buien
De gemeente Assen is de Kadernota Gezonde Leefomgeving aan het ontwikkelen met beleid voor het               zijn echter ook zeer lokaal. Soms zo lokaal dat wanneer in bijvoorbeeld Marsdijk wateroverlast wordt
verbeteren van de huidige milieukwaliteit. Dit beleid is een verplichting onder de Omgevingswet.             ervaren, het in de binnenstad niet zo hoeft te zijn.
Thema’s zijn”: luchtkwaliteit, bodem, waterkwaliteit, geluid, geur, trillingen, zeer zorgwekkende stoffen,
licht en externe veiligheid. Via een enquête zijn inwoners van de gemeente Assen gevraagd naar de            Enkele jaren geleden heeft Assen een Wateroverlastkaart laten maken door een zeer extreme bui (100
overlast die ze ervaren en of ze zich zorgen maken. Ook de kinderraad is bij dit onderzoek betrokken. Er     mm in 2 uur) op het maaiveld te simuleren. Deze kaart is te vinden in bijlage 3 van dit wijkbeeld. We
waren 1.892 respondenten: 1.740 uit het stadspanel, 39 uit het jongerenpanel, en 113 via openbare            zien dat er flinke stroombanen ontstaan in onder meer de Componistenbuurt en Zwarte Water.
uitnodiging. De meeste overlast wordt ervaren door luchtvervuiling en geluid. De grootste bron van
deze overlast is verkeer. Op de andere onderwerpen (geur, trillingen, licht) wordt relatief weinig hinder
ervaren.
Ecologie
In 2025 zullen er bermvegetatie-opnames worden gemaakt in de hele gemeente Assen. Er wordt
gekeken naar het aantal soorten en hoeveel planten er van die soort staan binnen een kwadrant dat
door de jaren heen op een vaste plek blijft liggen (vastgelegd in coördinaten). Aan de hand van de
resultaten kan worden bepaald of het beheer nog volstaat op die plek, of dat dit beter kan worden
aangepast. Er wordt ook een aantal meetpunten in Noorderpark uitgezet. Daarnaast zijn we als
gemeente Assen bezig met het opstellen van een Soortenmanagementplan. Met dit plan brengen we
beschermde diersoorten in kaart, waaronder de huismus, gierzwaluw, vleermuis, spreeuw en
huiszwaluw. Het is niet alleen bedoeld om soorten in kaart te brengen, maar ook om ze vervolgens te
kunnen beschermen bij ontwikkelingen.




                                                                                                                                             Wijkbeeld Noorderpark                                                   21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>7. Energie, duurzaamheid & klimaat


Hittestress
Hittestress is een “aandoening veroorzaakt door extreme hitte, die zich uit in diverse lichamelijke
klachten, waarbij mensen en dieren warmte niet kwijt kunnen.” Hittestress kan voor veel problemen
zorgen bij mens, dier en natuur. Vooral mensen met een zwakke gezondheid (ouderen en chronisch
zieken) en kinderen kunnen gevoelig zijn voor hittestress.

De kaart rechts is de hittestresskaart van de wijk Noorderpark (meting van juli 2021 (bron:
nationalehittestresskaart.nl). Hieraan is te zien dat bijna de hele wijk geel en oranje is gekleurd. Op
zomerse dagen kan de gevoelstemperatuur oplopen tot 37-40 C. De paars/blauwe kleuren
corresponderen veelal met de aanwezigheid van bomen. De temperatuur is daar lager door het
koelende effect van groen.

Verstening
(Bron: Steenbreek)
Noorderpark bestaat voor 40 tot 60% uit verharding:
▪ 53,4% verstening van tuinen
▪ 46,1% verstening van openbare ruimte
Noorderpark scoort het slechtst van alle Assense wijken. Ter vergelijking is bijvoorbeeld in Assen-
West ‘slechts’ 23,1% van de openbare ruimte versteend.

Volgens de rekenmethode van Steenbreek dient elke tuin maximaal 20% verharding aan te houden
versus 80% groen. In Noorderpark voldoet slechts 14,7% van de tuinen aan deze richtlijn.
Opvallend is dat vooral de tuinen in de buurt Zwarte Water erg versteend zijn.




                                                                                                          Kaart: hittestress Noorderpark



                                                                                                                                           Wijkbeeld Noorderpark   22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>8. Lopende en geplande activiteiten/projecten


Mijn Buurt Assen                                                                                        Actium
Mijn Buurt Assen (Actium, gemeente Assen en Vaart Welzijn) investeren
flink in Noorderpark. Zo wordt er gewerkt aan meer leefbaarheid in de wijk en                           In verschillende buurten in Noorderpark is of gaat Actium
inwoners gezonder ouder laten worden.                                                                   bezig met het vernieuwen en verbeteren van woningen
                                                                                                        om de woningkwaliteit en woonomgeving te verbeteren.
Activiteiten van Mijn Buurt Assen in Noorderpark zijn:
                                                                                                        Het gaat om de volgende projecten:
▪   Spreekuur: het spreekuur van Noorderpark vindt elke dinsdag plaats in de Componist: 10.00 – 11.00
    uur Actium en gemeente Assen, 09.00 – 12.00 uur Vaart Welzijn en 10.00 – 12.00 uur Politie.         ▪ Grootschalige renovatie van ongeveer 450 woningen.
                                                                                                          Start in de Componistenbuurt. Onder deze renovatie
▪   Girlsclub in De Componist. Meiden tussen 8 en 12 jaar mogen zelf verzinnen wat er tijdens deze
                                                                                                          vallen ook woningen aan de straten Handel, Brahm,
    middagen gedaan wordt. Voorbeelden zijn film kijken, nagels lakken, knutselen, spelletjes of
                                                                                                          Haydn, Mahler e.o. en Batinge, Entinge, Laarwoud,
    dansen.
                                                                                                          Mensingestraat e.o. inclusief garages.
▪   Samen soepen: elke tweede donderdag van de maand van 11.00 tot 13.00 uur wordt er samen soep
    gegeten in Firma Leuk. Vaart Welzijn is hierbij ook aanwezig.                                       ▪ Maranathaflat aan de Groen van Prinsterenlaan: bouw appartementencomplex van zes
                                                                                                          woonlagen met 43 woningen met één of twee slaapkamers.
▪   Opruimacties
▪   ff buurten                                                                                          ▪ Nieuwbouw complex Thorbeckelaan met 60 appartementen.

▪   Taalontmoeting                                                                                      ▪ Grote renovatie Pr. Bernhardstraat en Molenstraat: renovatie 16 huurwoningen. Woningen
                                                                                                          worden geïsoleerd en krijgen hybride warmtepomp.
▪   Koffieochtenden
▪   Ondersteuning bij achterstallig tuinonderhoud                                                       ▪ Herinrichting woonwagenlocatie Smetanalaan met zes woongelegenheden.
▪   Stimuleren en faciliteren buurtinitiatieven                                                         ▪ Nansenstraat: sloop-nieuwbouw van totaal 39 woningen.
▪   Nieuwsbrief Noorderpark
▪   Wandelgroep: iedere vrijdagmorgen van 10.00 tot
    11.00 uur vertrekt er vanuit het wijkcentrum De
    Componist een groepwandelaars om gezamenlijk
    een uurtje te lopen
▪   Jeu des boules

                                                                                                                                    Wijkbeeld Noorderpark                                          23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>8. Lopende en geplande activiteiten/projecten


Vaart Welzijn                                                                                         Verkeer
                                                                                                      Verkeer heeft een apart opgesteld uitvoeringsprogramma: UPM2 (Uitvoeringsprogramma Mobiliteit
Het buurtteam van Vaart Welzijn heeft meerdere activiteiten in Noorderpark, waaronder:
                                                                                                      2). In dit programma zijn 21 projecten die gepland voor de periode 2023–2026, met het doel om deze
▪   Inloop spreekuur iedere dinsdag van 9.00 tot 12.00 uur.                                           in die tijd te starten. In Noorderpark worden drie van deze projecten uitgevoerd. Deze zijn:
▪   Buurtbemiddeling.
                                                                                                      ▪ Kruising Molenstraat – Thorbeckelaan; opgenomen in het integrale project “Herinrichting
▪   Speel en deel voor ouders en kinderen in de leeftijd van 0-6 jaar.                                  Molenstraat”. Dit integrale project loop vanaf de kruising Diepenbrocklaan – Smetanalaan tot aan
                                                                                                        de kruising Molenstraat – Thorbeckelaan.
▪   Samenwerking Vaart Welzijn en Pro Assen (ProGroen).
                                                                                                      ▪ Onderzoek Groningerstraat; onderzoek naar de leefbaarheid, oversteekbaarheid en
▪   Netwerktafel.
                                                                                                        verkeersveiligheid op de Groningerstraat, vanaf wegvak Peelo tot het Kanaal. Streven is dat er
▪   Clientondersteuning.                                                                                meerdere gedragen en realiseerbare (schets)plannen uit het onderzoek voortkomen voor
                                                                                                        herinrichting van de Groningerstraat.
▪   Assen Actief in Noorderpark: boksen (6-14 jaar), Graffiti workshop (8-12 jaar), Noorderpark
    beweegt 12 keer (4-12 jaar) en Mad Science (groep 3-8).                                           ▪ Kruising Smetanalaan – Groningerstraat; verkeersveiliger maken van de aansluiting op kruispunt
                                                                                                        Smetanalaan – Groningerstraat.
De Componist                                                                                          Informatie over de planning en financiële onderbouwing zijn te vinden in de afzonderlijke
                                                                                                      projectopdrachten.
In de Componist vinden allerlei activiteiten plaats, waaronder:
                                                                                                      Overige projecten
▪   Ontmoetingstuin bij de Componist. De ontmoetingstuin is een groene oase, een plek om je te
    verwonderen over de kleurrijke bloemen maar ook om elkaar te ontmoeten. Er is een tuinteam dat    •   Gereedmaken voorste gedeelte pand Noorderstaete voor gebruik door Internationale
    de tuin onderhoudt en allerlei activiteiten organiseert.                                              Schakelklassen (ISK). Op 17 juli en 9 december 2024 zijn inloopbijeenkomsten voor omwonenden
                                                                                                          van Noorderstaete georganiseerd in de Componist. Leerlingen van ISK zullen hopelijk voor de
▪   Buurtcirkel: in de Componist vindt elke maandag de buurtcirkel plaats, een plek waar mensen die
                                                                                                          zomervakantie van dit jaar naar school gaan in Noorderstaete.
    bij Cosis wonen elkaar kunnen ontmoeten helpen.
                                                                                                      •   De Arendshorst: renovatie en modernisering 33 appartementen (rechter deel). Als deze klaar
                                                                                                          zijn, dan wordt gestart met verduurzamen middelste gedeelte met verschillende typen
                                                                                                          huurappartementen voor verschillende doelgroepen. Nieuwbouw Jan Arends: heeft stilgelegen
                                                                                                          vanwege vleermuizen. Eind november 2024 is er verder gegaan.
                                                                                                      •   Molenbuurt: laatste fase met vervanging riolering Einthovenstraat en Schweitzerstraat en
                                                                                                          realiseren kiss en ride.


                                                                                                                                  Wijkbeeld Noorderpark                                                24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>8. Lopende en geplande activiteiten/projecten

▪ Het inzichtelijke maken van de groenstructuren door bijvoorbeeld te bepalen of het groen buurtgroen       ▪ Beschermd Wonen Stadhouderslaan: georganiseerde groep inwoners van Cosis, die
  is of tot de groenstructuur behoort. Ook wordt de technische kwaliteit van het groen bepaald.               periodiek markt of nieuwjaarsborrel organiseren en daarbij ook buurt uitnodigen. Ze helpen ook
▪ Het verplaatsen van roekennesten. In Noorderpark zijn meerdere roekennesten, bijvoorbeeld nabij de          mee met activiteiten van Mijn Buurt Assen (bijvoorbeeld ff buurten) en willen graag actieve rol
  flats aan de Smetanalaan en in de Componistenbuurt. De nesten in de omgeving van de kruising                in de buurt blijven vervullen.
  Europaweg-Noord en Groningerstraat kunnen blijven. De roeken in de Componistenbuurt veroorzaken
                                                                                                            ▪ Beschermd Wonen Smetanalaan: een georganiseerde groep inwoners van Cosis met een
  zoveel overlast, dat de nesten moeten worden verplaatst. Komen er in de toekomst meer nesten op
  plekken waar de overlast te groot wordt, dan beslist de provincie of nesten mogen worden verwijderd.        moestuin. Ze zouden graag willen zien dat meer mensen die in de buurt wonen, meehelpen, ook
                                                                                                              om ontmoeting te bevorderen.
▪ Sporthal De Timp, Thorbeckelaan 2: sporthal is aan einde van technische levensduur. Omdat dit voor
  meerdere gebouwen in Assen geldt, vindt er in Q1-2025 onderzoek plaats naar                               ▪ Cosis, locatie Smetanalaan wil d.m.v. gezamenlijke activiteiten bijdragen aan een inclusieve en
  binnensportaccommodaties in heel Assen. Er wordt gekeken naar: Wat is er? Wat gebeurt er? Wie               duurzame wijk. Concrete Activiteiten in 2025 zijn:
  maken er gebruik van? Wat zijn de behoeften? Deze vragen worden bekeken vanuit drie dimensies:              ✓Tuinactiviteiten: Maandelijkse onderhoudsdagen, creatieve middagen en thee drinken in de
  wijkgebonden, bovenwijks en vanuit scholen.                                                                 tuin.
▪ Bewegen, Ontmoeten, Spelen en Sporten (BOSS).                                                               ✓Sociale Evenementen: Organiseer buurtpicknicks, theetuinen, en een seizoensgebonden
                                                                                                              ruilbeurs voor spullen en diensten.
▪ Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) door Stichting DNK (De Nieuwe Kolk) in samenwerking met Mijn         ✓Dagbesteding: Creatieve en leerzame middagen voor inwoners en buurtinwoners.
  Buurt Assen. Inloopspreekuur is op dinsdagmiddag van 14.00-16.00 uur in het gezondheidscentrum
                                                                                                              ✓Pilot Maaltijden: Gezonde maaltijden beschikbaar stellen voor 10 inwoners, met uitbreiding
  Noorderpark. In 2025 gaat DNK ook cursussen Klik & Tik en Aan de slag met je DigiD op deze locatie
  verzorgen.                                                                                                  bij succes.

▪ De Nieuwe Kolk organiseert elke maand een BoekStartuurtje. Met Boekstart genieten kinderen van 0          ▪ Vlucht Voorwaarts gevestigd in de Componist: Vlucht Voorwaarts helpt
  t/m 4 jaar en hun ouders van boeken. Het landelijk programma dat een initiatief is van Stichting Lezen      nieuwe Nederlanders integreren en gevestigde Nederlanders te
  en de Bibliotheek stimuleert ouders om hun kind(eren) voor te lezen. Niet alleen versterkt het samen        kunnen leren van andere cultuur.
  lezen, plaatjes aanwijzen en verhaaltjes vertellen, de band met je kind, ook zijn kinderen die als baby
  zijn voorgelezen beter in taal.                                                                           ▪ Nederlands Anderstalige Vriendschapstichting voor Taal en Cultuur
▪ Het proeftuingebied Aardgasvrije Wijken - warmtenet is uitge-                                               (NAVTC), vereniging voor mensen van alle nationaliteiten met
  breid naar Noorderpark.                                                                                     interesse voor ontmoeting, taal en cultuur, gevestigd in de Componist.
                                                                                                              Zij organiseren cursus Arabisch, Wereldvrouwenavond en workshops
▪ Asser Energieloket in het BuurtInloopCentrum (BIC) aan                                                      Arabisch koken.
  Dingspelstraat 2.
                                                                                                            ▪ Kerkgemeenschap De Bron, die meer voor wijk en buurt wil
▪ OGGZ-overleg één keer in twee weken.
                                                                                                              betekenen.
▪ Dagbesteding De Valkenhof (dagcentrum voor volwassenen met
  verstandelijke beperking van Cosis) wil graag koffieochtend
  organiseren voor buurt.

                                                                                                                                         Wijkbeeld Noorderpark                                                  25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Bijlage 1: Betrokkenheidsprofielen




Dit zijn gezinnen met praktisch opgeleide ouders die in loondienst werken,             Zijn voornamelijk bij hun straat, buurt of wijk betrokken. Het belangrijkste voor hen is zorgen dat
bijvoorbeeld in de technische sector of gezondheidszorg. Het gezin is de               ze hun oude dag op een fijne manier kunnen beleven.
belangrijkste waarde en drijfveer voor deze groep: ze willen graag dat hun gezin het
goed heeft.                                                                            Leeftijd: 65 jaar en ouder
                                                                                       Inkomen: iets beneden modaal
Leeftijd: 30 – 36 jaar                                                                 Opleidingsniveau: lager of middelbaar
Inkomen: beneden modaal of modaal                                                      Gezinssamenstelling: gepensioneerd, wonen alleen of met hun partner
Opleidingsniveau: laag of middelbaar
Gezinssamenstelling: met kinderen, wonen vaker in dorpen




Deze gezinnen bestaan uit stellen met kinderen waarbij de ouders hoog opgeleid          Dit is een betrokken groep, met echter weinig vertrouwen in de overheid. Ze lossen dingen het
zijn en beiden een baan hebben. Door de combinatie van kinderen en carrière heeft       liefst zelf op en wantrouwen wat van hogerhand komt.
dit profiel het vaak druk.
                                                                                        Leeftijd: verdeeld over alle leeftijden
Leeftijd: 30 – 65 jaar                                                                  Inkomen: modaal of onder modaal
Inkomen: modaal of boven modaal                                                         Opleidingsniveau: lager dan gemiddeld
Opleidingsniveau: hoger dan gemiddeld
Gezinssamenstelling: drukke gezinnen, wonen in dorpen of kleinere steden


                                                                                                                                  Wijkbeeld Noorderpark
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Bijlage 1: Betrokkenheidsprofielen




Dit is een moeilijk te bereiken groep. Ze hebben hun handen vol aan dagelijkse        Wonen vaak voor het eerst op een plek waar ze voor langere tijd gaan blijven en zijn daarom
bezigheden en hebben vaak weinig politiek (zelf)vertrouwen.                           betrokken bij de gemeente waar zij wonen.

Leeftijd: 30 – 65 jaar                                                                Leeftijd: tot 45 jaar
Inkomen: beneden modaal                                                               Inkomen: gemiddeld
Opleidingsniveau: laag of middelbaar                                                  Opleidingsniveau: middelbaar of hoog opgeleid
Kenmerk: weinig vertrouwen in de overheid, niet geneigd om mee te denken.             Gezinssamenstelling: alleenstaand of samenwonend, vaak voor het eerst in een koopwoning




Dit is een gezonde groep 45-plussers met een actieve levensstijl. Ze zijn betrokken     Zij studeren nog of zijn net gestart op de arbeidsmarkt. Ze wonen vooral in grote steden of zijn
bij hun gemeente, maar wel wanneer hen dat uitkomst.                                    onlangs de stad uit getrokken. Ze denken graag mee over de grote thema’s die volgens hen echt
                                                                                        impact hebben.
Leeftijd: 45 jaar en ouder
Inkomen: hoger dan gemiddeld                                                            Leeftijd: 18 – 30 jaar
Opleidingsniveau: middelbaar of hoog                                                    Inkomen: boven modaal óf gaan dit binnenkort doen
Gezinssamenstelling: (pre)pensioen                                                      Opleidingsniveau: hoog
                                                                                        Kenmerk: interesse in grote maatschappelijke thema’s


                                                                                                                                  Wijkbeeld Noorderpark
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Bijlage 2: Resultaten Wijkonderzoek 2022




                                           Wijkbeeld Noorderpark
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Bijlage 2: Resultaten Wijkonderzoek 2022




                                           Wijkbeeld Noorderpark
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Bijlage 3: Kaart wateroverlast Noorderpark




                                             Wijkbeeld Noorderpark
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>