<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>23.1</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre> 
 
  
 
M e m o  
Naam team  : Beleid 
Steller  :   
Aan : college B&W  
Datum  : maandag 7 mei 2018  
Onderwerp  : NAM - gevolg gaswinningsbesluit  
 
In GS van provincie Drenthe wordt op dinsdag 8 mei bijgevoegde memo besproken. De 
memo is tot stand gekomen na bestuurlijk overleg van provincie Drenthe met minister 
Wiebes en de directie van de NAM. Het Rijk heeft daarbij aangegeven niet met Drenthe 
samen een impactstudie te willen opstellen, maar wel een plan van Drenthe te willen 
ontvangen.  
 
Het memo van de provincie gaat over het maken van een plan met de Drentse ambities voor 
de energietransitie ten gevolge van het gasbesluit. In een pressure cooker opzet moet dit 
plan eind mei gereed zijn.  
 
In het memo is niet expliciet het belang van het behouden van de hoogwaardige 
werkgelegenheid van de NAM in Assen en Drenthe benoemd. Het is nog onduidelijk in welke 
mate de energietransitie deze werkgelegenheid kan vervangen.  
 
  
 
Vragen aan het college: 
- Willen jullie je medewerking verlenen aan het energietransitieplan? 
- Willen jullie bestuurlijk met de provincie in gesprek, om het aspect van hoogwaardige 
werkgelegenheid onder de aandacht te brengen.  
 
 
  
 
23.2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre> 
 
  
 
M e m o  
Naam team  : Beleid 
Steller  :   
Aan : college B&W  
Datum  : maandag 7 mei 2018  
Onderwerp  : NAM - gevolg gaswinningsbesluit  
 
In GS van provincie Drenthe wordt op dinsdag 8 mei bijgevoegde memo besproken. Het 
memo is tot stand gekomen na bestuurlijk overleg tusse n gedeputeerden van Drenthe en 
minister Wiebes. Ook heeft de provincie Drenthe gesproken met de directie van de NAM. Het 
Rijk heeft daarbij aangegeven niet met Drenthe samen een impactstudie te willen opstellen, 
maar wel een plan van Drenthe te willen ontvangen.  
 
Het memo van de provincie gaat over het maken van een plan met de Drentse ambities voor 
de energietransitie ten gevolge van het gasbesluit. In een pressure cooker opzet moet dit 
plan eind mei gereed zijn.  
 
In het memo is niet expliciet het belang van het behouden van de hoogwaardige 
werkgelegenheid van de NAM in Assen en Drenthe benoemd. Het is nog onduidelijk in welke 
mate de energietransitie deze werkgelegenheid kan vervangen.  
.  
 
Vragen aan het college: 
- Wilt u medewerking verlenen aan het energietransitieplan zoals beschreven in de 
memo van provincie? 
- Wilt u op korte termijn bestuurlijk met de provincie in gesprek, om het aspect van 
hoogwaardige werkgelegenheid onder de aandacht te brengen? 
 
 
  
 
23.3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre> 
 
  
 
M e m o  
Naam team  :  
Steller  :   
Aan : College  
Datum  : Woensdag 20 maart,  2019 
Onderwerp  : Versnellingskamer, Kans voor Energie van Assen  
 
Aanleiding 
Binnen het programma Energietransitie liggen grote opgaven voor de stad Assen. De opgaven 
kennen een aanpak verdeeld over verschillende pijlers (bebouwde omgeving, grootschalige 
energieopwekking, mobiliteit, bedrijven, eigen organisatie en klimaatadaptatie). Naast dit 
programma kennen we in ons huis een uitgewerkt ontwikkelperspectief voor de Drentse 
economie onder de noemer van Drenthe 4.0: een lobbytraject/programma in het kader van het 
besluit van het kabinet om de aardgaswinning versneld te stoppen.  
 
Op basis van beide ontwikkelingen/invalshoeken voeren we regelmatig gesprekken met de 
NAM over nieuwe kansen en innovatie voor ons gebied. Een mooi voorbeeld die in deze 
gesprekken aan de orde is gesteld zijn de ervaringen rondom GZI Next in Emmen. Hier wordt 
een oude gasinstallatie omgebouwd naar een ‘Energyhub’ waar verschillende energiestromen 
bij elkaar samenkomen en opnieuw worden verdeeld. Er wordt hierin gebruik gemaakt van het 
bestaande netwerk en er worden innovatieve combinaties gelegd met mogelijkheden van 
biogas, zon en waterstof (zie ook artikel in het Dagblad van het Noorden d.d. 18-07-2018, klik 
hier).  
 
Versnellingskamer, kans voor Energie van Assen 
Het GZI Next project is voortgekomen uit een Versnellingskamer die in de zomer van 2017 is 
georganiseerd. Een versnellingskamer is een dagevenement waarin letterlijk een versnelling 
wordt gegeven aan lopende projecten met vooral ruimte voor nieuwe initiatieven binnen het 
betreffende thema. Partijen die betrokken zijn bij het thema of waarvan wordt verwacht dat die 
van meerwaarde hebben worden tijdens de Versnellingskamer uitgenodigd hun kennis te delen, 
te vertellen aan welke opgaven ze werken en voor welke uitdagingen ze staan. Zo ontstaan 
inzicht, oplossingsrichtingen voor (gedeelde) opgaven en nieuwe samenwerkingsverbanden 
binnen het thema.  
   
  
 
  
  
 
 
  
 
23.4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Kosten 
 
De versnellingskamer 
De versnellingskamer wordt begeleid door een extern ingehuurde organisatie die ook de 
versnellingskamer van Ameland en Emmen heeft begeleid. De kosten voor de ze aanpak worden 
geschat op , maar zijn sterk afhankelijk van de aanpak die gekozen gaat worden. 
Hierover gaan gesprekken plaatsvinden.  Een dekking van de kosten kan op verschillende 
manieren geëffectueerd worden.   
  Verder kunnen kosten verdeeld worden in 
onze programma’s (o.a. budget Economie) en kunnen we als gemeente indirect bijdragen door 
ruimten en catering beschikbaar te stellen. Tot slot kunnen wellicht ook partners (zoals b.v. de 
provincie) een bijdrage geven.  
 
Uit de versnellingskamer voortkomende projecten 
   
  
 Ook zijn we vanuit de 
gemeente bezig een REP-project te ontwikkelen rondom het thema energietransitie (Assen-
Zuid), een project d at apart wordt ingebracht in het besluitvormingsproces REP-middelen.  
 
Gezien het belang, de gewenste voorbereidingstijd en betrokkenheid willen we graag 
onderstaande vragen stellen.  
 
Betrokkenen gemeente Assen 
Op dit moment zijn  
  bij dit initiatief. Ook is het team Duurzaamheid/Energietransitie op 
de hoogte.  
 
Relaties met programma’s van Assen 
 
Een versnellingskam er geeft een impuls aan het programma/onze projecten:  
 
Energietransitie  Geeft een beeld van de alle projectinitiatieven van Assen, zowel 
binnen de gemeente als bij onze bedrijven & instellingen. 
Daarbij kunnen koppelingen tussen projecten gelegd gaan 
worden om hiermee oplossingsrichtingen te krijgen of nieuwe 
systemen te introduceren.  
Drenthe 4.0  In de lobby naar het Rijk en in de concretisering van het 
programma zijn projecten gewenst.  
GAS 2.0 Om de netwerkpartners uit GAS 2.0 (onderwijs, overheid, 
bedrijfsleven) te betrekken bij onze uitdagingen.  
EZ - agenda Samen met het bedrijfsleven gaan we op zoek naar nieuwe 
kansen of verbinding. Dit zal leiden tot nieuwe projecten en 
uiteindelijk nieuwe werkgelegenheid.  
Projecten  Binnen Assen zou een stevige r relatie gelegd kunnen worden 
tussen de ‘grotere’ projecten die we kennen.  
REP - project Eén van de mogelijke REP projecten (Assen -Zuid) kan een 
impuls en verdiepingsslag krijgen.  
IWP – project De samenwerking met het onderwijs kan goed ingepast worden . 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Vragen  
1. Kunt u instemmen met het organiseren van een versnellingskamer Energie van Assen?  
2. Duurzaam Ameland is kortgezegd een verzameling projecten met als doel Ameland op 
een duurzame manier te voorzien in zijn eigen behoefte aan elektriciteit en warmte. Ook 
aan Duurzaam Ameland ligt een v ersnellingskamer ten grondslag waar partijen als 
gemeente,  Eneco, Philips, Entrance, Liander, TNO, Gasterra en NAM  bij zijn 
betrokken. Meer informatie vindt u via deze link: http://www.duurzaamameland.nl/ . 
Voelt u voor een werkbezoek aan (Duurzaam)Ameland?  </pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Date : 31-1-2019 16:02:57
F
rom  : " . @shell.com " . @shell.com
T
o : "  " . @assen.nl
S
ubject : FW: Energy hub Assen
Z
ie dat jij niet in geadresseerden staat?
 
-
----Oorspronkelijke afspraak-----
V
an:
 
.
@shell.com
 [
m
a
ilto: . @shell.com
] 
V
erzonden:
 
woensdag 30 januari 2019 11:43
A
an:
 
.
@shell.com
; 
.
@
shell.com
O
n
derwerp:
 
Energy hub Assen
T
ijd:
 
dinsdag 12 februari 2019 9:00-10:30 (UTC+01:00) Amsterdam, Berlijn, Bern, Rome, Stockholm, Wenen.
L
ocatie:
 
NAM hoofdkantoor
 
 
B
 
 
 
Z
oals besproken via de email, invite om verder te praten over Energy hub mogelijkheden rondom Assen.
 
 
 
T
ot 12 februari,
 
 
 
B
edankt, 
 
 
23.5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Date : 12-6-2018 17:33:13
Subject : FW: m em o NAM cam pagne 
Attachm ent : Docum ent2 (Com patibiliteitsm odus).docx;
Hoi ,
 
De NAM wil duurzaamheidsinitiatieven ondersteunen: mogelijk ook het idee van Lions club.
 
Wil jij het bij hen onder de aandacht brengen?
 
Groetjes,
 
 
 
Van:
Verzonden:
 maandag 11 juni 2018 12:00
Aan:
 i   l l @assen.nl>;     @assen.nl>;   @assen.nl>;   @assen.nl>
Onderwerp:
 memo NAM campagne
 
Hoi,
 
Willen jullie dit memo bekijken en waar nodig aanvullen?
 
@  i  en : kunnen jullie een paar mogelijke initiatieven in het memo zetten.
@  Doen we de laatste zin er wel of niet in?
 
Groet,
Disclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
23.6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>  
 
  
 
Vertrouwelijk m e m o  
Naam team  :  
Steller  :  
Aan : College van B&W  
Datum  : maandag 11 juni 2018  
Onderwerp  : NAM campagne: Steek Energie In De Buurt Assen  
 
Inleiding.  
 
Onlangs heeft de NAM u een mail gestuurd over haar campagne Steek Energie In De Buurt Assen . De 
vraag van de NAM is of u moeite wilt doen om deze campagne ond er de aandacht te brengen van de  
inwoners.  
 
De NAM is  op zoek naar plannen voor mooie leefbaarheids - en duurzaamheidsprojecten, die leven in 
Assen en omgeving nog prettiger maken. Stichtingen en verenigingen die concrete plannen hebben om 
aan de slag te gaan met hun buurt, wijk of dorp kunnen zich aanmelden en kans maken op een financiële 
bijdrage van  de NAM.  
 
De flyer van de campagne vindt u hieronder.  
 
Aanleiding campagne  
 
De NAM geeft aan dat de campagne bedoeld is om iets voor de inwoners te doen en is gekoppeld aan het 
feit dat de NAM zich 50 jaar gelede n in Assen heeft gevestigd.  
.  
 
Aandacht voor de campagne  
 
Naar aanleiding van het verzoek hebben wij de vrijheid genomen om initiatieven in de stad te attenderen op 
de campagne. Er vindt ook nog een gesprek plaats tussen de NAM en Mijn buurt Assen.  
 
Initiatieven die mogelijk in aanmerking komen voor een financiële bijdrage zijn o.a.: 
 
Vraag  
 
Naast het direct informeren van initiatieven in de stad , is er ook nog de mogelijkheid om de campagne 
onder de aandacht te brengen in Berichten van de Brink en/of onze site.  
Wilt u dit?  
 
Hier speelt het gegeven dat wij enerzijds de relatie met de NAM willen versterken in het kader van de 
energietransitie en de gevolgen van het Gasbesluit en dat wij anderzijds te maken hebben met onrust in 
met name Marsdijk over de gaswinningen door de NAM.  
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre> </pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Date : 28-3-2019 08:59:07
From  : " . @shell.com " . @shell.com
To : "  " @assen.nl
Subject : FW: Versnellingskam er Assen
Graag nodig ik   erbij uit i.v.m zijn rol rondom het ontwikkelen van een gebiedsarrangement en het evt. betrekken van bewoners.
 
Groet 
 
-----Oorspronkelijke afspraak-----
Van: . @shell.com [ mailto: . @shell.com] 
Verzonden:  dinsdag 19 maart 2019 14:46
Aan: . @shell.com; . @shell.com; . l @assen.nl; . . @spilter.nl;  ; @craftingnb.com;
. - @shell.com
Onderwerp:  Versnellingskamer Assen
Tijd: woensdag 3 april 2019 11:00-14:00 (UTC+01:00) Amsterdam, Berlijn, Bern, Rome, Stockholm, Wenen.
Locatie:  NAM kantoor (+ lunch) - 4k.13
 
 
Beste allemaal,
 
 
 
Tweede meeting omtrent de Versnellingskamer in Assen.
 
 
 
Onderwerpen:
 
 
 
1. /  – info pitch (word eerder gedeeld)
2. V-kamer opzet
3. Deelnermerslijst (30-50 mensen)
4. Datum prikken
5. Locatie: Assen gemeentewerkplaatsen
6. Storage van informatie
7. Overzicht van de kosten
8. AOB
 
 
 
Tot dan.
 
 
 
Bedankt, 
 
 
 
 
 
 23.7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Date : 1-4-2019 13:11:45
Subject : RE: tijd voor kort vooroverleg a.s. w oensdag?
Attachm ent : im age002.jpg;im age003.png;
Gerhard,
 
Dat gaat helaas niet lukken maar zou het dinsdag morgen via de telefoon kunnen?
 
Ik zit dan in de trein en kan makkelijk praten.
 
Thanks and regards/met v riendelijke groet,
 
 
-   
 
 
Mob:
 +31 (0)  
Tel: +31 (0) 
Email:
 
. @shell.com
 
Internet:
 
htt ://www.shell.com
 
From:
 
Sent:
 maandag 1 april 2019 12:30
To:
Cc:
Subject:
 tijd voor kort vooroverleg a.s. woensdag?
 
Goedemiddag ,
 
Heb jij a.s. woensdag ook een half uur de tijd om een vooroverleg met ons te hebben, voordat we met  de verdieping ingaan?
 
Met vriendelijke groet,
 
  
   
 
Adres: 
Noordersingel 33, Assen
E
mail: 
. @assen.nl
Telefoon: 
   
 
D
isclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
23.8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>    Lo ZA  „ft  BAN VAN OMZ hes Pill a</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>    y Gemeente Assen  Á |</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Date : 18-3-2019 22:20:49
Cc : " craftingnb.com " @craftingnb.com , " . @shell.com " . @shell.com
Subject : RE: Versnellingskam er - Energy hub Assen
Attachm ent : im age001.jpg;
Beste allemaal,
 
Bedankt voor de constructieve meeting deze ochtend.
 
Ik had vanmiddag ook een meeting met Arcadis ( -  ) en ik heb gelijk gevraagd naar het Etriplus project. Hieronder wat meer informatie:
 
Ik heb je wat achtergrond ov er ons Etriplus ontwikkelingsproject beloofd (‘het bedrijv enterrein in Brabant). De informatie achter de onderstaande links geeft je denk ik inzicht op hoofdlijnen:
Etriplus
https://www.duurzaambedrijfslev en.nl/energietransitie-business/30715/energietransitie-samenwerking
https://greenportv enlo.nl/
http://www.etriplus.nl/
 
Wij zullen snel meer informatie over de meeting van vandaag opsturen maar ik dacht dit al snel te delen.
 
T
hanks and regards/met v riendelijke groet,
 
 
-   
 
 
Mob:
 +31 ( )  
Tel: +31 ( ) 
Email:
 
. @shell.com
 
Internet:
 
h
tt ://www.shell.com
 
-----Original Appointment-----
F
rom:
Sent:
 woensdag 13 februari 2019 08:57
To:
    
    
      
 
     
Subject:
 Versnellingskamer - Energy hub Assen
When:
 maandag 18 maart 2019 10:30-11:45 (UTC+01:00) Amsterdam, Berlin, Bern, Rome, Stockholm, Vienna.
Where:
 NAM kantoor
 
Beste allemaal,
 
Ik heb de meeting een klein beetje verschoven zodat er geen clashes zijn met andere meetings.
 
Ik hoop dat dit geen problemen veroorzaakt.
 
Bedankt, 
 
 
Beste allemaal,
 
Verplaatst naar de 18 maart zodat iedereen kan.
 
Bedankt, 
 
Beste allemaal,
 
Op 5 maart kunnen   en   van Spilter langskomen bij de NAM om verder te praten over de Versnellingskamer voor de Energy hub in Assen.
 
Ik hoop dat de tijd en dag voor allen goed gaat uitkomen.
 
Bedankt, 
23.9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>    Lo ZA  „ft  BAN VAN OMZ hes Pill a</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Date : 2-4-2019 11:50:12
To : " . shell.com " . @shell.com , "  " . @assen.nl, "
@spilter.nl" 
@spilter.nl,
  @assen.nl, @craftingnb.com " @craftingnb.com , 
@shell.com " 
Subject : RE: Versnellingskam er Assen
Attachm ent : Versnellings Kam er Assen.docx;im age001.jpg;
Beste allemaal,
 
Attached een document met alle informatie van de vergadering die we hadden op 18 maart.
 
Tot morgen.
 
Thanks and regards/met v riendelijke groet,
 
 
-   
 
 
Mob:
 +31   
Tel: +31 (  
Email:
 
. @shell.com
 
Internet:
 
htt ://www.shell.com
 
-----Original Appointment-----
F
rom:
Sent:
 dinsdag 19 maart 2019 14:46
To:
    
    
Subject:
 Versnellingskamer Assen
When:
 woensdag 3 april 2019 11:00-14:00 (UTC+01:00) Amsterdam, Berlin, Bern, Rome, Stockholm, Vienna.
Where:
 NAM kantoor (+ lunch) - 4k.13
 
Beste allemaal,
 
Tweede meeting omtrent de Versnellingskamer in Assen.
 
Onderwerpen:
 
1.  – info pitch (word eerder gedeeld)
2. V-kamer opzet
3. Deelnermerslijst (30-50 mensen)
4. Datum prikken
5. Locatie: Assen gemeentewerkplaatsen
6. Storage van informatie
7. Overzicht van de kosten
8. AOB
 
Tot dan.
 
Bedankt, 
 
 
23.10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Versnellings Kamer  Assen  
– ref. flipcharts uit de meeting d.d. 18 maart 2019  
Plaats  
Assen: gemeentewerkplaats Assen  
Datum  
Begin Juni 2019  – i.e. voor VK#1  
Duur  
Een dag  
Aantal Deelnemers  
30 – 80 personen  
Brainstorm potentiele deelnemers:  
1. Warmtenet Project (Engie + partners?)  
2. Gemeente Assen – initiatieven:  
a. Larix project (bebouwde omgeving)  
b. Kloosterveen (bebouwde omgeving)  
c. Assen Zuid (industrie)  
d. Zonnepark (14 parken, industrie)  
e. TRZ – gebied TT circuit  
3. Provincie Drente ( Drenthe 4.0 / RES)  
4. Arcadis (als voorbeeld): Tauw (ing. Bureau), Antea  - ingenieursbureau  
5. Waterschap  
6. Omliggende gemeentes (Tynaarlo, Aa en Hunze, Westerveld)  
7. Gasunie  
8. Tennet /Enexis  
9. NAM  
10. Ondernemend Assen (industrie) – bijv. Resato, Bekaert, ITS Jansen/ Bemaer, Energiewacht  
11. TT Assen, Circuit park TT A ssen  
12. Woningbouwvereniging Actium  
13. Bronnen van Ons  
14. New energy Coalition  - Gas 2.0 – onderwijs  
15. Onderwijs: Hanze Hogeschool/ MBO  
16. Waterstofnet Nederland  
17. Mobiliteit: OV Buro Groningen/ Drenthe  
18. Distributie centra  (?) 
19. NOM  (?) 
20. Kantoorverhuur  (?) 
21. Floriade/ Duurzaam Ameland  
22. EZK in de regio  
23. Rijksgebouwendienst  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Overige zaken/acties  
• Kosten     Spilter een kosten overzicht delen voor de VK Assen  
 
• College betrokkenheid   zoals bij A meland  
• Info pitch  voorberei den  gaan dit voorbereiden  
• Info storage    centrale plek waar a lle data opgeslagen kan worden  
 
Praatplaatje van Assen en omstreken  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>    Lo ZA  „ft  BAN VAN OMZ hes Pill a</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>    Date : 27-3-2019 22:17:42   From : B +:  To : B <5  Cc: Cr ting nb.com  Subject : Versnellingskamer Energyhub Assen - budget  Attachment : image001.jpg;image002.png:image (03. png:image00d. pag; image005. png;image (M6. png:         Beste iii”   Zoals afgesproken stuur Ik je een indicatie van het budget   Volgende week bespreken we op basis van voortschrijdend gezamenlijk inzicht het meer definitieve: ontwerp voor de Assen VK cyclus. Onze input voor het gesprek op 4 apnl sturen wy  vijdagrniddag. Op basis van de uitkornst maken wij dan een uitgewerkt voorstel. inclusief budget   Voor de budgetindicatie hebben we twee referent                  oor was exclusief  Ons huidige denken voor de Assen VK cyclus Is vergelijkbaar. De verdere toelichting komt dus wijdagmiddag  4 stappen:    Voorbereiding                   Begeleiding in tussentase van team die opties uitwerken: vorm nog te bepalen         °  Begeleiding           eindconclusies           asprek met project team  Algemeen    ae.  .  Kostenindicatie van budget voor in de range van GE exclusief BTW en locatiekostcen  Met vriendelijke groet.  nn   a a ®   Epilter  / u  nn    as Make better meetings    Q +31 (0) 36-7508275  f° MN Tex icp aa asic)    1314 AN * Amere f Netherlands  & www spilter.nl    </pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>    ipiter    Make better meetings</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Date : 22-11-2018 16:48:17
F
rom  : 
@
shell.com
T
o : "   @assen.nl, "   @assen.nl
S
ubject : Versnellingskam er voorbeeld - Am eland
A
ttachm ent : Eindrapportage VK Am eland 24.11.pdf;
B
 
H
ierbij het rapport van de Versnellingskamer die op Ameland gedaan is.
 
I
k hoor graag als er nog meer vragen zijn of dat ik moet langskomen om het in meer detail uit te leggen.
 
T
hanks and regards/met v riendelijke groet,
 
 
 
 
 
 
M
ob:
 +
31 (0)  
T
el: +31 (0) 
E
mail:
 
.
@shell.com
 
I
n
ternet:
 
h
ttp://www.shell.com
 
23.12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>EINDR APPORTAGE  
 
 
 
 
Versnellingskamer  
Energienet Ameland fase II  
 
 
24 NOVEMBER 2017  
  
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>24 november 2017  Workshop Energienet Ameland fase II  
  1 / 21 Inhoudsopgave  
 
1 Deelnemers  ................................ ................................ ................................ ................................ ... 2 
 
2 Samenvatting  ................................ ................................ ................................ ................................  3 
2.1 Inleiding  ................................ ................................ ................................ ..............................  3 
2.2 Rompscenario  ................................ ................................ ................................ .....................  4 
2.3 Actionplanning  ................................ ................................ ................................ ....................  5 
 
3 Online vragenlijst  ................................ ................................ ................................ ..........................  6 
3.1 Meest concrete opties vwb de warmte -behoefte  ................................ ..............................  6 
3.2 Meest concrete opties vwb behoefte groot -verbruikers  ................................ ....................  8 
3.3 Ideeën voor opslag en leverbetrouwbaarnheid  ................................ ................................  10 
3.4 Inspirerende voorbeelden  ................................ ................................ ................................  11 
3.5 Te bespreken onderwerpen tijdens VK op Ameland  ................................ .........................  12 
 
4 Versnellingskamer 22  en 23 november te Ameland  ................................ ................................ ... 13 
4.1 Woorden die denken aan Ameland  ................................ ................................ ..................  13 
4.2 Basisgedachte voor rompscenario  ................................ ................................ ....................  14 
4.2.1  Vanuit warmtebehoefte bewoners  ................................ ................................ ........  14 
4.2.2  Vanuit de energievraag van de groot -gebruiker NAM.  ................................ ...........  16 
4.3 Cruciale aannames / punten die geadresseerd moeten worden  ................................ ...... 17 
4.3.1  Invalshoek people  ................................ ................................ ................................ ... 17 
4.3.2  Invalshoek planet  ................................ ................................ ................................ .... 18 
4.3.3  Invalshoek profit  ................................ ................................ ................................ ..... 19 
4.3.4  Opmerkingen / Challenge / vragen  ................................ ................................ .........  20 
4.4 Reflectie op de VK  ................................ ................................ ................................ .............  20 
 
5 Impressie van de dag  ................................ ................................ ................................ ..................  21 
 
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>24 november 2017  Workshop Energienet Ameland fase II  
  2 / 21 1 Deelnemers  
 
  
  
  
  
  
  
  
  
    
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>    2.1    24 november 2017 Workshop Energienet Ameland fase Il         Samenvatting    Inleiding   Op 22 en 23 november 2017 vond de versnellingskamer Ameland fase Il plaats. Locatie van uitvoering  was dit keer op het eiland zelf. Woensdagavond waren we op bezoek bij restaurant Stranders en de  volgende dag bij strandpaviljoen ‘t Strandhuys.    Doel van deze fase was om te komen tot één gezamenlijk gedragen rompscenario, gebaseerd op de  drie scenario’s uit de vorige Versnellingskamer, te weten; All Electric, Fuel cell en Threadstone. Het  rompscenario gaat als basis dienen voor presentatie aan de stuurgroep, gaat verder uitgewerkt en  berekend worden en zal gaan dienen voor communicatie met de bewoners.    De Versnellingskamer bestond uit drie delen;    -__Een online VK welke vooraf heeft plaatsgevonden en waar aan de deelnemers is gevraagd om  vanuit de warmtebehoefte van de bewoners en de energievraag van het NAM platform na  1/1/22 te kijken waar de meest concrete opties liggen. Daarnaast is gevraagd naar  inspirerende voorbeelden en ideeën voor opslag van energie.   - Een avondgedeelte waarin tijdens een eerste richting ten behoeve van het rompscenario  werd besproken.   - De volgende dag waarin een rompscenario en de actionplanning zijn ontwikkeld.    Op sommige momenten tijdens de VK zijn de deelnemers verdeeld in twee groepen. Deelnemers die  al geruime tijd aangesloten zijn bij dit project, genaamd de ‘kerngroep’ en deelnemers die recentelijk  zijn aangehaakt, nog van zekere afstand naar de materie kijken en wellicht nieuwe inzichten kunnen  meegeven. Om die reden is deze groep de ‘adviesgroep’ genoemd. Deelnemers zijn;    Leden kerngroep Leden adviesgroep         Dit document is als volgt opgebouwd. Allereerst wordt het rompscenario beschreven dat door de  kerngroep is vastgesteld. Vanuit dit scenario worden de komende maanden acties geïnitieerd en  wordt gecommuniceerd met bewoners via de tweede ronde van bewonersavonden. Ook is de eerste  versie van de bijbehorende integrale planning opgesteld , bezien vanuit de invalshoeken people,  planet en profit.    Daarna volgt in deze rapportage een integraal verslag met alle uitkomsten voor de individuele vragen  uit de online VK en van de Versnellingskamer op 22 en 23 november. Als laatste een fotocollage als  korte impressie van de dag.         Ek piiter 3/21</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>24 november 2017  Workshop Energienet Ameland fase II  
  4 / 21 2.2 Rompscenario  
Energienet Ameland dient flexibel opgezet te worden. Energietransitie is niet nu een keuze maken en 
een lock -in voor de toekomst, maar is zo flexibel mogelijk de toekomst ingaan . Extra opwek -
mogelijkheden op Ameland worden in eerste instantie vanuit het brandstofcelscenario uitgewerkt.  
Door electrificatie van het NAM -platform wordt de vraag naar elektriciteit op het eiland per januari 
2022 i neens  verdubbeld.  De aanname is dat er niet voldoende  elektriciteit opgewekt kan worden op 
het eiland om volledig in de NAM -vraag  te kunnen voorzien . Dit geeft een uitdaging voor de 
bestaande infrastructuur. Hierbij speelt de wadkabel een cruciale rol. Eventuele onduidelijkheden 
dienen zo snel mogelijk geadresseerd te worden .  
Als experiment en leerervaring wordt 
gestart om b ij Klein Vaarwater een 
brandstofcel  van circa  1,5 – 2 Mwatt  neer 
te zetten icm met een warmtenet . Daarbij 
moeten ten minste de volgende vragen 
worden beantwoord; Werkt het  goed? Hoe 
loopt het? Het zal extra gas vragen, hoe 
wordt daar naar gekeken? Eventueel kan 
overtollige warmte gebruikt worden in  het 
dorp Buren wat er vlakbij ligt. Lukt dat?  
Verder wordt er extra energie opgewekt door meer zonnepanelen te plaatsen  bij de Ballumerbocht of 
op het huidige zonnepark . Verwachting is dat er  ongeveer 4 Mwatt piek extra op het eiland opgewekt 
kan worden . Onderzoek moet uitwijzen of  met zonopwek bij huizen de zonopwek capaciteit  op het 
eiland zelfs verdubbel d kan worden . Daarnaast ko mt er een  pilot voor getijdenstroom.  
Doordat plaatsing van de zonnepanelen en brandstofcel al voor 2022 gerealiseerd kan worden is er, 
vanwege de dan nog ontbreken de NAM -behoefte , een verwacht overschot aan opgewekte energie. 
Hiervoor wordt ingezet op  Power  to X om zo b ijvoorbeeld methaan te produceren voor de 
brandstofcell en zodat deze minder aardgas nodig hebben.  
Tevens wordt direct gestart om met bewoners aanpassing en aan  de gebouwde omgeving te doen. 
Bijvoorbeeld door  besparingsmaatregelen, het realisere n van opwek thuis door middel van extra 
zonnepanelen of hybride warmetepompen (bv in buitengebied) of  juist opslag van electriciteit door 
thuisbatterijen . Om nog meer feeling met de bewoners te krijgen wordt tevens een digitaal  platform 
in de vorm van een app gemaakt waarbij  heel duidelijk inzicht gegeven wordt in : Wat gebruikt 
Ameland nu aan stroom  en hoe is dat individueel? . Hoeveel daarvan is groen opgewekt? Op welke 
momenten is het grijze stroom?  Wat zijn de energieprijzen ? Etc..  
Er wordt voorlopig gee n effort meer gestoken in onderzoek naar g rootschalige mogelijkheden voor 
opwekken van wind energie op het eiland . Los nog van de mening van de bewoners mag dat niet van 
de provincie. Dus dat speelt eventueel pas op een veel langere termijn en daar wordt nu  geen 
aandacht meer aan beste ed.  
Er blijft één openstaand discussiepunt: De mogelijkheid van één totaal warmtenet voor het hele 
eiland,  gevoed met brandstofcellen . Er is nog niet besloten of er verder onderzoek uitgevoerd gaat 
worden, of dat het geparkeer d wordt.  
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>    2.3    People    Profit    24 november 2017    Workshop Energienet Ameland fase II         Actionplanning    Vanuit de invalshoeken People, Planet en Profit zijn de volgende acties gedefinieerd ten behoeve van    de uitwerking van het rompscenario.  Heden - 1/4/2018    - Communicatie: mensen meenemen in overwegingen  en toekomst   - Inventariseren wat we tot nu toe in positieve en  negatieve zin geleerd hebben, hoe we dat in de  toekomst beter gaan doen en daarover open  communiceren   - Keukentafel gesprekken: starten met early adopters  en voorlopers, AEC leden op woonhuisniveau   - Experimenteerstatus; opbouwen van een  gezamenlijkheid en leereffect positief articuleren    - Co2 analyse van de rompscenario’s per oplossing per  tijdseenheid. Dus hoe en wanneer draagt de gekozen  oplossing mee aan de uiteindelijke doelstelling en is  dat dus een logische keuze. Uitvoering convenant  duurzaam Ameland   =_ Technische haalbaarheid en betrouwbaarheid van  het conventionele aspect van de gekozen  rompscenario. Hierbij kijken of de vraag en aanbod  van energie ook daadwerkelijk haalbaar is. Uitvoering  convenant duurzaam ameland   - Co2 analyse van de eindscenario per oplossing per  tijdseenheid. Dus hoe en wanneer draagt de gekozen  oplossing mee aan de uiteindelijke doelstelling en is  dat dus een logische keuze. Uitvoering convenant  Duurzaam Ameland,   - Ruimte bepalen voor innovatie naast conventionel  oplossingen. Randvoorwaarde dat de gekozen  innovatie de potentie hebben om zowel schaalbaar  toe te passen om Ameland en/of kopieerbaar te zijn  naar andere regio's. Allen behoeven actie.   -_ Stimuleren en promoten van voorbeelden van  dirculariteit om hierbij de doelstelling van Duurzaam  Ameland langzaam te verbreden. Moment van actie  ‘eind 2018-2019. Convenant Ameland   = Realistisch afspraken maken van energiebesparing  gespecificeerd per gebruiker (type woning, type  gebruiker, inkomen, technische mogelijkheden, etc).  Convenant Ameland en bewoners, AEC    - Op dit moment kunnen er op Ameland geen  duurzame opwek projecten gerealiseerd worden,  omdat er geen ruimte/congestie is op de kabel. Aan  convenant partners: wat kunnen jullie doen om dit  probleem op te lossen (terugschakelen zonnepark,  opslag of netverzwaring). dec 2017-jan 2018.   - @aAlliander: nagaan huidige kabel regulier  vervangen?   - Fallback scenario indien netverzwaring onmogelijk is   - Aldan niet bij elektrificatie van het platform met  grotere capaciteit) of kan de n-1 ingezet worden  (inclusief gasgestookte noodstroomvoorziening)  waardoor meer ruimte op het net beschikbaar komt?   - BCuitwerken voor Fuel Cell bij Klein Vaarwater.   - Business case van extra zon PV + opslag (Power2X)   - Voor gekozen oplossing de maatschappelijke  kosten/baten definiëren, inclusief toetsen op  reproduceerbaarheid    Spilter®    1/4/2018 - 1/1/2022    Werkgelegenheid en financiéle spin off voor  Amelanders van geplande projecten inzichtelijk  maken   Alle instrumenten benutten; Esco, postcoderoos,  SDE, etc. Hier is waarschijnlijk een belangrijke rol  voor de AEC weggelegd.   investeringsbereidheid van de bewoners in grotere  projecten en in eigen huis    Biovergister van concept naar prototype naar  realisatie. Plannen dienen werkelijkheid te worden  en daadwerkelijk concreet. Dit kan eventueel  uitgevoerd worden door externe partijen. 1ste lead  wel binnen convenant Ameland —> eind 2018  vervolg van vorige, realisatie van biovergister op  Ameland. Mogelijk door externe partij. Eind 2019  Realisatie van innovatieprojecten zoals Seacurrent en  Batalyzer, mogelijke nog andere projecten. Beoogd  trekker convenant partner of externe partij. 2019-  2020   Kennis en Tastbaarheid van gekozen oplossing  inzichtelijk maken bij stakeholders. Dit zit zowel op  ruimtelijke inpassing als co2 besparing,  kostenbesparing etc. Dit dient op individuele basis te  gebeuren Voorbeeld website Aruba. Actiehouder  Covenant Ameland., AEC Medio 2018   Scheiden van alle verschillende afvalbronnen op het  eiland, zodat deze makkelijk hergebruikt kunnen  worden op het eiland zelf in plaats van afgevoerd  naar de vaste wal. 2019-2020 Eigenaar Vergister,  Waterschap en convenant partners   Actieplan om taak 14 ook daadwerkelijk te gaan  realiseren met de bewoners. Dus een actieplan om  de afgesproken energiebesparing te behalen.  Actiehouder bewoners, convenant Ameland, AEC    Onderzoek mogelijkheden van de subsidies   Zoek investeerders/exploitanten   Q4 2018: nemen investeringsbesluit voor gekozen  oplossing.    Samenstel vanuit de verschillende invalshoeken    1/1/2022 - 1/1/2025    - Geen auto's van de wal  meer op Ameland.  Mogelijke oplossing  voor de boot een  kabelbaan naar  Ameland. Afstemming  met veerconcessie en  alles wat daarbij komt  kijken. Convenant  Ameland/ Andere  partijen / rijk / provincie   - Vervoer op het eiland  100% verduurzamen,  zowel elektrisch als  waterstof oplossingen.  Gemeente en bewoners   - Gemeentelijk  Woningbedrijf Ameland  alle woningen naar label  a++ in 2023. Huidig  uitvoering brengt ze  aankomende maanden  al naar label B, afgerond  mei 2018. Gemeente  Ameland actiehouder.    - Volgende stap na business cases: investeringsbeslissingen clusters in  afstemming met deelplannen (integratie energienetten)  Volgende stap na scenario's: business cases uitwerken per cluster, bewoners    activeren (o.a. Besparing eb betrokkenheid bij het grotere plan),  impactanalyse/omgevingsmanagement van de verschillende business    cases/deelconcepten.    Uitwerken scenario's technisch en toetsen op kosten, CO2 en    impact/draagvlak    Afspraken projectgroep    - We presenteren de oplossing zoals gepresenteerd    - Nadruk om ook Alliander te helpen  - Goede regie naar 12 december              5/21</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>    3.1    24 november 2017 Workshop Energienet Ameland fase II         Online vragenlijst    Meest concrete opties vwb de warmtebehoefte   Naar aanleiding van de vorige Versnellingskamer zijn afle ‘bouwstenen’ die benodigd zijn voor de  verschillende scenario's verwerkt in één systeemplaat. Om te komen tot een basisontwerp waarin de  optimale/maximale mix van opties om mn de warmtebehoefte van bewoners te adresseren is de  deelnemers gevraagd te focussen vanuit de omvang van de warmtevraag, draagvlak bij bewoners, het  financiële plaatje en de korte & lange termijn.    Antwoorden van deelnemers aan de kerngroep    Voor mij betekent het versnellen van de energietransitie ook het niet uitsluiten van technologieën.  Verwarmen met groen gas, waterstof of duurzaam opgewekte elektriciteit moet in alle gevallen kunnen  worden aangeboden aan de eindklant — al dan niet via een warmtenet. Ik acht levering van duurzame warmte  via een warmtenet alleen kansrijk als de warmtebron goedkoop is, de dichtheid van het warmtenet  voldoende groot is en de bestaande infrastructuur (gas- en elektriciteitsnet) toch al op de schop moet. In alle  andere gevallen kunnen pellet kachels, (hybride) warmtepompen, warmte/koude opslag, slimme boilers en  levering groen gas de eindklant van duurzame warmte voorzien. Met behulp van subsidies kunnen de  bewoners geholpen worden bij de realisatie van deze projecten. ledere investering dient gepaard te gaan met  een advies over besparing.    Warmtebron voor warmtenet op korte termijn kan een brandstofcel of WKK zijn, waarbij de electriciteit  gebruikt wordt voor het AWG platform.  Langere termijn kan WKK/brandstofcel ook, maar mogelijkheid om over te stappen op geothermie.    Voor dichter bevolkte delen van het eiland (dorpskern, recreatiepark) kan een warmtenet worden  gerealiseerd. Verder gelegen gebouwen moeten waarschijnlijk gasaansluiting houden.    hou het lokaal dicht bij de dorpen en begin met demonstratie project  gerichte geconcentreerde toepassing: vakantie dorp klein vaarwater ideaal om het project uit te rollen  een vorm van een warmte kracht koppeling maar dat kan ook een efficiënte combined cycle gasmotor zijn    - Op de korte termijn zou ik graag een eerste fase van een warmtenet realiseren op een plek met de meest  geconcentreerde warmtevraag op het eiland (klein vaarwater), gevoed door restwarmte uit de opwek van  elektriciteit op het eiland specifiek om het platform te kunnen faciliteren op ons netwerk (fuel cells). Verder  kunnen we een start maken met vergisting (methanisering) het liefst in combinatie met een power to gas  installatie. Bijvoorbeeld een extra zonnepark in de Ballumerbocht waar elektriciteit wordt omgezet in H2 die  vervolgen weer gebruikt wordt in de hoge drukvergister.   - Op de lange(re) termijn kunnen we dan het warmtenet uitbreiden en voeden met verschillende duurzame  technieken bijv: fuel cells maar vooral ook power to fuel/ power to gas    Het financiële plaatje zal uiteraard in detail moeten worden uitgezocht. Echter, inherent aan 15 jaar voorop  lopen, betekend het waarschijnlijk dat een warmtenet op dit moment niet 100% rendabel te krijgen zal zijn. In  de (nabije) toekomst met de afspraken die er landelijk liggen over het aardgas verbruik zal dit echter  waarschijnlijk al weer heel anders zijn. Dit hoort bij voorop lopen en daar moeten we ons nu niet blind op  staren.    Zoals uit de vorige opmerking al blijkt, lijkt het mij erg belangrijk dat afname van warmte uit een collectief  warmtenet op vrijwillige basis is (naar Duits model) Draagvlak op andere gebieden zit ik niet zo over in. In elk  scenario (all-electric etc) zal de straat eiland-breed opengebroken moeten worden. Verder is het belangrijk  dat de bewoners in elk geval niet meer hoeven te betalen voor de warmte.    Een cotlectief warmtenet op basis van vrijwillige afname van warmte. Dat laatste is belangrijk om de  negatieve beeldvorming die nu bestaat bij bestaande stadsverwarming te voorkomen. De omvang van de  warmtevraag nu is bekend en die in de toekomst (+15-20 jaar} redelijk in te schatten. Zo kunnen we dus gelijk  oplopen met het scenario van de NAM dat die in 2035 stopt met produceren.    Gpilter® 6/21</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>    24 november 2017 Workshop Energienet Ameland fase II         Antwoorden van deelnemers aan de kerngroep  draagvlak bij bewoners insteken op “zelf doen, eigen energie en betaalbaarheid". Draagvlak is groot.  de fracties organisch afval op het eiland optimaal! benutten voor verwarming    door de rijkssubsidie in combinatie met de flinke bijdrage van GasTerra is dit een investering die in  terugverdientijd te overzien is (6-10 jaar).    door de acties met de warmtepompen worden er aanvullend ook PV-panelen geplaatst  korte termijn (hybride) warmtepompen, lange termijn warmtenet  (nog meer) isoleren tot minimaal B    Aanleg van een warmtenet per dorp eerst gevoed met restwarmte van de door brandstofcellen voor de  elektriciteitsopwek voor AWG-1 en later door Geothermie mogelijk in combinatie met thermische zonne-  energie en biomassa.    realisatie kan op korte termijn, het gaat hier om bestaande technieken, m.u.v. de opwekking van waterstof  dat kan worden toegevoegd bij de nog te plaatsen hogedruk vergister. in feite kan Ameland v.w.b. de  gebouwde omgeving al in 2020 15-20 jaar voorop lopen met het geschetste ontwerp. idee is om het aandeel  waterstof uiteindelijk te vergroten en het restant aardgasgebruik door waterstof te vervangen. ook dan kan  Ameland in bijvoorbeeld 2030/2035 weer 15-20 jaar voorop lopen. hiermee wordt dan ook tevens de  eindoplossing voor woongemeenschappen in buitengebieden getoond.    de geschetste oplossing vraagt per onderdeel een investering die binnen de levensduur van de maatregel zal  worden terugverdiend. er ís verder geen noodzaak om de straten in woongebieden open te breken.    het (na)isoleren van de woningen, het toepassen van hybride warmtepompen, het vergroten van de opwek  van duurzame elektriciteit t‚b‚v. elektriciteitsvraag warmtepompen, de opwekking van groene gassen om  aardgasvraag (gedeeltelijk) te vervangen en daar waar mogelijk zonneboilers plaatsen. nieuwbouw naar all  electric.    Antwoorden van deelnemers aan de adviesgroep    Welke opties zijn er in kaart gebracht? Zelf kan ik van opties als Hybride Warmtepomp, isolaties, PV  inschatten dat die zich ongeveer zouden moeten kunnen terugverdienen en dat je hiermee aanzienlijke CO2  reducties bereikt. Van de optie van brandstofcellen, een warmtenet en later geothermie heb ik aanvullende  informatie nodig. Dan zou moeten worden doorgerekend: in hoeverre kan met deze opties de warmtevraag  in een jaar en in een langdurige koude winter worden beleverd? Wat kost deze optie in euro's, dus nu de  brandstofcellen en het warmtenet en later de geothermie? Deze informatie zou duidelijk moeten zijn, als je  opties gaat vergelijken. Ik ga niet op basis van "gevoel" nu deze vraag beantwoorden. Ik heb zelf geen zicht op  draagvlak bij bewoners, al lijkt mij hierbij ook de informatie over haalbaarheid, dekking van de warmtevraag  relevant.    hybride warmtepompen en/of fuel cell    Voor de korte termijn kan het beste worden ingezet op hybride warmtepompen omdat dit snel toepasbaar is  in de gebouwde omgeving. Op langere termijn moet er grootschalig worden geisoleerd waardoor all electric  warmtepompen mogelijk worden. Dit kan het beste worden ingezet met een grondgebonden warmtepomp.  Voor de dichtbevolkte gebieden is een semi-collectie oplossingen met WKO en warmtepompen of  restwarmte van de fuel cell een interessante oplossing    Ik zie het meest in een combinatie van ondergrondse warmteopsiag (in waterbunkers) op wijkniveau en  elektrische warmtepompen met grondbron voor de basisvraag. Dus in zeer kleinschalige warmtenetten  (buuurtniveau). De huidige trend van lucht/waterwarmtepompen zou omgebogen moeten worden naar  grondgebonden systemen. Voor de piekvraag die de capaciteit van de opslag te boven gaat bijstook met  biomassa (houtpellets in individuele woningen of op wijkniveau, of groen gas op plaatsen waar dat  beschikbaar is) te overwegen. Dus eigenlijk een hybride systeem, maar dat op buurtniveau, met een  warmwaterbuffer en de grond als warmtebron. Dat vereist wel ingrepen in woningen, die over zouden  moeten op LTV en goede isolatie.    Gpilter* 7/21</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>    3.2    24 november 2017 Workshop Energienet Ameland fase II         Meest concrete opties vwb behoefte groot-verbruikers   Dit is hetzelfde als de vorige vraag, echter bekeken vanuit de omvang van de energiebehoefte van de  twee groot-verbruikers, het financiële plaatje, periode 2022- 2035, de samenhang met andere  energiebehoeften op het eiland en draagvlak bij bewoners. Voor box4 (NAM productielocatie}) is  electrificatie een must.    Antwoorden van deelnemers aan de kerngroep    Box 3: op de korte termijn kan het vervoer van en naar Ameland plaatsvinden op batterijen, biobrandstoffen  of een combinatie van waterstof en batterijen. In Scandinavië varen veerdiensten op batterijen.    Box 4: Het goedkoopste en het snelst te realiseren scenario voor het elektrificeren van het platform is het in  gebruik nemen van de tweede wadkabel inclusief het plaatsen van een gasgestookte noodstroomvoorziening  op Ameland. De elektriciteit over de tweede wadkabel voor de NAM dient duurzaam opgewekt te zijn. Door  meer opwek op het eiland door bewoners zelf te ontwikkelen (grootschalig met coöperatie en kleinschalig  door bewoners zelf) kan de tweede wadkabel minder en minder belast worden in de toekomst. Met het  gebruik van de tweede wadkabel kan Ameland ook netdiensten leveren met een batterij.    De veerboot moet op termijn naar groen gas. Een rechte vaargeul zou ook heipen.    NAM Platform electrificeren - nu al druk mee bezig en verreweg de beste optie om CO2 uitstoot te verlagen  en energie-efficiëntie te verhogen.    Voor box 4 zal dit zeer waarschijnlijk opwek op het eiland zijn omdat er domweg niet genoek draagvlak op het  eiland is om dit enkel met duurzame middelen op te wekken (ruimte beslag) . Fuel cells is dan op dit moment  de meest duurzame en efficiënte oplossing.    Elektrisch vervoer ga ik verder niet op in omdat ik verwacht dat binnen nu en 10 jaar de autoindustrie zo  richting elektrisch/ brandstofcell gedreven gaat worden dat de reguliere markt dit gaat regelen.    Voor box 3: geldt voor mij 100% power to fuel. Overschotten en pieken in de duurzame opwek gedurende  bepaalde periodes van het jaar omzetten naar alternatieve brandstoffen (Ammoniak, Mierenzuur, Methanol,  Dimethylether, Liquid green gas, ...bedenk wat leuks)    Op de korte termijn voor de veerdienst betekend het dat we nu al zouden kunnen beginnen. De ervaringen  die we opdoen kunnen we gebruiken bij het ontwerp van de nieuwe boten die omtrend 2025 uitontwikkeld  moeten Zijn.    Voor box 4 geldt voor mij: ik begrijp dat de kabel onder het wat hoe dan ook vervangen gaat worden  binnenkort (reguliere vervanging) Deze kabel zou dan al een grotere capaciteit hebben dan de huidige (12-14  MW). Op korte termijn kunnen we dus starten met minder fuel cells en een kleiner warmtenet die we op de  langere termijn beide uit gaan breiden.    Financieel voor Box 4 betekend het, inherent aan 15 jaar vooroplopen, dat er moeilijk een degelijk  rendement met fuel celis kan worden behaald. Met de doelstelling van 15 jaar voorop lopen kun je in mijn  ogen echter niet met droge ogen een ouderwetse gasturbine met WKK installeren voor de E-opwek voor de  NAM.    Financieel voor het vervoer (hoofdzakelijk de veerdienst) betekend het dat met kleine aanpassingen aan de  bestaande motoren nu al kan worden begonnen met het varen op dimethyl ether (ontwaterd methanol). De  financiële impact voor de veerdienst blijft dan beperkt tot deze relatief kleine aanpassingen en een extra  tankinrichting. Duurzaam geproduceerde dimethyl ether vergt echter nog een investering binnen energienet  Ameland, namelijk een power to fuel installatie.    Bij opwek van de elektriciteit op het eiland voor box 4 middels fuel cells verwacht ik door het geringe  ruimtebeslag weinig tegenwerking. Al helemaal niet als we de restwarmte hiervan gebruiken om de  bewoners te voorzien van (goedkope) warmte.    pilter’ 8/21</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>    24 november 2017 Workshop Energienet Ameland fase II         Antwoorden van deelnemers aan de kerngroep    Ook draagvlak voor power to gas/fuel is mogelijk als we de infrastructuur hiervoor concentreren op 1 plek  (Ballumerbocht of een bedrijventerrein)    Volgens mij moeten we ook nog een slag maken naar Box 2 en dan met name de particuliere zomerhuis  eigenaren (zijn er ongeveer 1.150).    idee stromingsenergie snel concreet maken. Schaalmodel adopteren door convenantparnters. Laten zien dat  je als convenantpartners serieus bezig bent en voortgang houdt. Stromingsenergie heeft bijzonder veel  draagvlak bij de bevolking.    kites en onderwatervliegers rond platform en rond het eitand (Noordzee).  extra zon (postcoderozen } en voormalige vuilstortplaats bij gemeente (3 ha).    Voor de boot is het wenselijk de verduurzaming te koppelen aan de formele concessieverlening van de  bootdiensten. Dit is in een ander programma (duurzaam vervoer Waddeneilanden) al ingebracht en in een  duurzaam vervoerprogramma Waddeneilanden neergelegd wat binnenkort vastgesteld wordt. Dus box 3  even laten rusten.    als de electrificatie in combinatie gaat met de aanleg van een warmtenet, dat dan later (na 2035) nog te  gebruiken is, zal het draagvlak bij de bevolking groot zijn.    Een hybride vorm van elektriciteit uit brandstofcellen, zon PV en alternatieven zoals kite vliegers en getijden  stroom.    voor box 3 (veerboot) zijn er mogelijkheden om eerst op LNG en vervolgens op waterstof over te gaan.    voor box 4 (NAM) is een tijdelijke oplossing gewenst, uitgaande van einde gasproductie na zo'n 15 jaar. als  Ameland eind 2020 de energievoorziening van 2035/2040 wil tonen dan zou er sprake kunnen zijn van een  niet meer producerende gaslocaties nabij het eiland. daarom trachten met een extra kabel de tijdelijk extra  gevraagde elektriciteit aan het eiland te leveren. Als Ameland de productie duurzame elektriciteit verder  opvoert (getijden-, zonne- en wind-energie) dan is wellicht die nieuwe kabel gewenst.    Antwoorden van deelnemers aan de adviesgroep    met de twee grootverbruikers bedoelen jullie de veerboot en de NAM? Ook hierbij geldt: ik zou hiervoor  uitkomsten uit analyses moeten zien. Wat zijn de opties, wat kosten ze, wat zijn voor - en nadelen etc?    robuust elektriciteitsgrid, fuel cell en/of waterstof (box 3)    Voor de NAM is er niet echt een andere oplossing dan elektrificatie dus lijkt me dat ook de best oplossing.  Voor de boot zal elektrificatie van de motor ook de beste oplossing zijn. Mijn idee is wel dat de boot het  beste gebruik kan maken van waterstof omdat er zulke grote hoeveelheden energie worden gevraagd die  slecht zijn op te slaan in een accu.    Voor de veerdienst: waterstof als energiedrager. Deze zou geproduceerd kunnen worden op twee  zonneparken, één op het eiland en één op de wal (bijvoorbeeld boven de parkeervelden van Wagenborg).  Het lijkt reëel om de energievraag van de veerdienst 50/50 te verdelen over het eiland en het vaste land.   De vraag van de boorplatforms (box 4) zou grotendeels gedekt kunnen worden vanuit de windparken  bestaand en nieuw) op zee. Het lijkt niet logisch om met deze grote vraag twee keer de energiebalans van het  eiland scheef te trekken: één keer bij aanvang en één keer als de gaswinning wordt gestopt.    Gpilter® 9/21</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>    24 november 2017 Workshop Energienet Ameland fase II         3.3 ldeeën voor opslag en leverbetrouwbaarheid  Dit is een onderwerp wat tijdens de VK nog nader uitgediept moet worden.    Antwoorden    Voor korte termijn opslag kunnen (thuis)batterijen geplaatst worden, die tevens netdiensten voor de  leverbetrouwbaarheid kunnen leveren. In nauwe samenwerking met de DSO kunnen we bepalen waar de  opslagsystemen het beste geplaatst kunnen worden. Ook kan gekeken worden of er eilanders zijn die als first  mover volledig duurzaam willen gaan door “batterij-opslag in the cloud, (zonne-}boilers” etc. Experimenten met  waterstof productie (power2x) kunnen een plek vinden op Ameland, evenals experimenten met compressed air.  Wellicht kan er een test gedaan worden door een klein deel van het gasnetwerk in druk te laten variëren.    Het zou natuurlijk pas echt gaaf zijn als we de zeedijk met zonnecellen bekleden en de electriciteit in waterstof  opslaan. Of in een serie leuke nieuwe batterij concepten.    Brandstofcel als warmte(net) back-up  WKK als electriciteit back-up.    Opslag bij de mensen thuis kan worden gestimuleerd door bijv. de tesla powerwalls (mits deze betaalbaar  worden) en elektrisch rijden. Hiervan zei ik eerder al dat de markt dit zelf gaat oppakken in mijn ogen.    Voor mij gaat opslag en dan vooral seizoensopslag bestaan uit power to gas/fuel. Accu's en de ontwikkeling  hiervan gaan wel vooruit maar zijn nog niet in de buurt van voldoende lage kosten per opgeslagen kWh voor  seizoensopslag. Voor korte periodes en peakshaving zijn accu's overigens prima geschikt. Welke vorm van  gas/fuel is voor mij nu nog geeneens het belangrijkste, het begint allemaal bij H2. Als we de hogrukvergister  realiseren in de Ballumerbocht kunnen we nu al alle duurzaam geproduceerde H2 (Uit een 3 MW zonnepark in  de Ballumerbocht) gebruiken voor methanisering en dit vervolgens bufferen in het bestaande aardgasnetwerk.  Een prachtig voorbeeld van onze lange termijnvisie die we op korte termijn al kunnen realiseren!    Je moet doorrekenen in hoeverre je met de opties die je definieert je aan de vraag van de verschillende  afnemers kunt voldoen, niet alleen per jaar, maar ook binnen het jaar (ook als het een hele lange koude winter  is). Leveringszekerheid is een randvoorwaarde voor de oplossing en opslag kan een middel zijn.    robuust elektriciteitsnet als basis(enabler) voor andere vormen van opwekking/opslag  opslag in de vorm van batterijen (flow batterijen?)    projecten (ook kleine) laten zien aan bewoners, gasten etc. Kan met bordje, app etc. Zichtbaarheid zorgt ervoor  dat er over gesproken wordt, draagviak krijgt en ons dus helpt. Dat geldt zeker ook voor niet direct interessant  en zichtbaar maken als “opslag” en "leverbetrouwbaarheid”,    Door in ieder geval zoveel mogelijk gebruik te maken van WKO's heb je in ieder geval dat je een gedeelte van de  warmte kan opslaan. Verder zou waterstofopslag in combinatie met de boot en een duurzame opwekker  interessant zijn denk ik. Verder zou opslag ten behoeve van spanningskwaliteit interessant kunnen zijn om de  grootste investering in wadkabels te voorkomen. Zeker als er gewerkt gaat worden met veel zon en wind.    opslag ook koppelen aan evenementen. Madness is een evenement met een groene en jonge uitstraling.  Koppeling aan een e-aggregaat zou goed zijn voor zichtbaarheid.    opslag bij het zonnepark die zichtbaar is maakt dat het voor de mensen begrijpelijk en logisch wordt.  hoge drukvergister moet er eigenlijk volgend jaar staan om te ervaren, laten zien etc.   combinaties voor opslag met waterstof en mierenzuur.   In ieder geval opslag testen in kleine projecten bij mensen en bedrijven thuis (zorgt voor veel draagvlak)  Power to Gas met H2 en accu capaciteit van elektrische mobiliteit.    elektriciteit: korte termijn opstag in accu's (woningen, buurtaccu, E-auto's), lange termijn opslag met waterstof.  warmte/koude: via WKO. biogas: opslag als LBG.    Thermische opslag met ondergrondse warmwaterbuffers (relatief goedkoop en georganiseerd op buurtniveau).  Opslag van groene stroom in waterstof en groen gas, beide te bufferen.    Spilter” 10/21</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>    3.4    24 november 2017 Workshop Energienet Ameland fase II         Inspirerende voorbeelden   De deelnemers is gevraagd om voorbeelden te geven van al toepasbare en inspirerende oplossingen  elders in de wereld die een extra kunnen geven aan de realisatiekansen voor het totaalplan voor  Ameland.    Antwoorden    1)Voor de vergistingsinstallatie kan geëxperimenteerd worden met snelgroeiende gewassen (algen, hedra).  CO2 opslag in stenen door een CO2 muur aan te leggen.   2) Voor de bewoners installaties als Warmtewinner, Slimme Boiler, CrowdNett, ZonneHub (icm AEC).   3) Voor Ameland HappyPower als de (Amelandse) energie heel goedkoop is (icm AEC).   4) Toon (light) om bewoners inzicht te geven in hun verbruik (icm AEC).   5) Energy Active om bewustwording bij Amelanders te geven over de momenten waarop er groene stroom  wordt verbruikt en wanneer grijze stroom (van welke bron) (icm AEC)    Eén van de kennispartners zou een testveld kunnen hosten met allerlei nieuwe kleine windturbines of  zonnecellen in combinatie met waterstofproductie.    Een vloot van tweedehands electrische auto's die klaarstaan voor toeristen bij de haven en gezamenlijk als  electrische opslag voor het eiland functioneren    Ammoniak als brandstof: Staat een beetje in een negatief daglicht vanwege de giftigheid maar kan binnen de  bestaande LPG infrastructuur vervoerd en verbrand worden met (bij goede verbranding) enkel water en N2  als restproducten, m.a.w. nul broeikasgassen    Waterstofopslag in metaalhydride's is stabiel en goedkoper dan onder hoge druk of extreem koud opslaan.  Mijn voorkeur gaat echter nog steeds uit in het direct omzetten van H2 in andere vormen van brandstof    Speksteenkachels 2.0 Een nieuw soort kachel die middels PCM's de warmte ruim 24 uur kan afgeven na 1  keer stoken    Waterstof? Hybride warmtepompen is ook een optie waarmee je direct een stap kunt zetten.  Fuel cell Duitsland    In Utrecht. Pilotvoor combinatie van opwekking door zon met afname sturing en opslag door batterijen van  autos    Bouwen met Dampopen mantelblokken.De essentie is een ademende steen met een RC waarde van 7.3. (dat  is uitzonderlijk hoog) De steen is gebaseerd op afvalhout verwerkt in een korte vezel, Die komt uit Oostenrijk.  De kracht van BOB/BAB is dat ze eerst het gehele pand simuleren en dan de wanden als een geheel laten  maken. Er zijn geen koudebruggen. Wordt al gebruikt in de praktijk.    crowdnett van Eneco. Kan dat ook voor niet-Eneco klanten?  Afvangen van CO2 en inzetten op methanisering van waterstof voor synthetisch gas    koppeling energiebesparing huishoudens minder inkomen in verrekening waardoor deze mensen meer  comfort hebben en hun huur en energierekening niet hoger wordt. (model Deventer)    mierenzuur als opslag i.p.v. waterstof.    Vraag en aanbod sturing van warmtepompen, elektrische boilers, wasmachines, wasdrogers en zonnepanelen    er is veel interesse in een waterstof economie. zou Ameland hier een voortrekkersrol willen/kunnen  oppakken?    Ondergrondse warmwaterbuffers op buurtniveau.    Warmtebuffering in woningen met behulp van PCM materialen in vloeren, muren en plafond.    (Hpilter*® 11/21</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>    3.5    24 november 2017 Workshop Energienet Ameland fase II         Te bespreken onderwerpen tijdens VK op Ameland  Als laatste is iedereen verzocht om aan te geven wat zijn verwachting is om te bereiken tijdens de VK  op Ameland.    Antwoorden Auteur    - Energie opslag bij het zonnepark (extra verdienmodellen). 7  - Voor bewoners installaties als Warmtewinner, Slimme Boiler, CrowdNett, ZonneHub (icm AEC).  - Voor Ameland HappyPower als de (Amelandse) energie heel goedkoop is (icm AEC).  - Toon (light) om bewoners inzicht te geven in hun verbruik (icm AEC).  - Energy Active om bewustwording bij Amelanders te geven over de momenten waarop er  groene stroom wordt verbruikt en wanneer grijze stroom (van welke bron) (icm AEC)    - Hoe organiseren we de volgende fase? nn  - Voor welke discrete bouwblokken gaan we tussen nu en april een business case opwerken en  gericht met bewoners bespreken om tot een investeringsrichting te komen?    - Doe es gek :)… Een kabelbaan in plaats van de huidige veerdienstregelen kan in potentie 80% nn  van het huidige verbruik van 135 Tj besparen. In het kader van "Out of the Box” denken   - Brede, hybride scenario's. Bijvoorbeeld als fase 1 tot 2022. Het vervangen van de bestaande  kabel onder wad in combinatie met +/- 3MW extra opwek op het eiland middels fuel cells,  hierop gebasseerd een geconcentreerd (klein) warmtenet en daarnaast meteen beginnen met  power to gas/fuel in de Ballumerbocht door de realisatie van een 3MW zonnepark en de  hogedrukvergistingsinstallatie. Op die manier laten we meteen de hele visie zien voor de  toekomst zonder enorme lockins te creëren.   - Een realistische inschatting van de mogelijke besparingen bij de bewoners thuis binnen nu en  15 jaar. Ik bedoel dan niet theoretisch haalbaar want dat weten we allemaal wel maar praktisch  haalbaar gebaseerd op parameters waar we het met z'n allen eens over zijn. Bijv: slechts 30%  van de bestaande bouw wordt binnen nu en 15 jaar grondig gerenoveerd. etc    - convergeren naar een roadmap, met aktie plannen en data |    - Ik zou met name benieuwd zijn naar welke opties er nu worden vergeleken, hoe deze worden nn  vergeleken op criteria, (leveringszekerheid, kosten, draagvlak etc), zodat tot een zorgvuldige  besluitvorming kan worden overgegaan. Welk doel streven we nu precies na? Welke CO2-  reductie in welk jaar ten opzichte van welk referentiejaar? Voorbeeldrol? Kopieerbaarheid ook  van belang?    - De richting qua duurzame opwekkers en de ambitie van energieneutraal nn    - warmtenetten leg je aan voor 40 jaar, na 15-20 jaar worden de brandstofcellen weggehaald.er GD  wordt gesproken dat de warmtenetten dan gevoed kunnen worden door geothermie. gezien  discussie Warmtestad Groningen eerst uitzoeken of geothermie Ameland kans van slagen  heeft.   - is locale opslag van waterstof (opwekking vanuit duurzame E-productie) t.b.v. totale  energievoorziening van het eiland mogelijk?   - hoe waarborgen we samen dat Ameland HET voorbeeld wordt op het gebied van de  energietransitie voor de rest van Nederland?    - Wat gaan we aan de stuurgroep op 12 december presenteren. mm  - Wanneer hebben we echt duidelijkheid over het eindplaatje  - Hoe brengen we verzoeken vanaf het eiland in Energienet Ameland?    - Zon PV. mn    - kleinschalige windenergie, stacaravans als dragers van zonnepanelen, toepassing van PCM nn  materialen en infraroodverwarming. Pilots met superisolatie en PCM materialen.    Spilter* 12/21</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>24 november 2017  Workshop Energienet Ameland fase II  
  13 / 21 4 Versnellingskamer 22 en 23 november te Ameland  
Een combinatie van diner met VK bij restaurant Stranders.  
 
 
4.1 Woorden wanneer we  denken aan Ameland  
Als opwarmer is de deelnemers gevraagd wat in h en opkomt als ze aan Ameland denken
 
 
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>    4.2  4.2.1    4.2.1.1    24 november 2017    Workshop Energienet Ameland fase |I    Basisgedachte voor rompscenario  Vanuit warmtebehoefte bewoners    Om goed vast te stellen wat de basisgedachte is voor een oplossing op Ameland zijn de drie  scenario's, zoals vastgesteld tijdens de VK op 3 mei 2017, naast elkaar gelegd en zijn alle deelnemers  individueel gevraagd waar hun voorkeur naar uit gaat.    Periode 2020 — 2035  5    a    N    —_    f Kerngroep  nn Adviesgroep    ak    Vta het Fuelcell scenario Via het All electric sce. Een hete andere    Motivaties door deelnemers die in kerngroep zitten    Keuze Motivatie:    Via het Fuel cell -  scenario -    Eert hele andere: *    Genoeg momentum om door te zetten   Een vorm van warmte kracht koppeling waaronder de fuel cell oplossing voldoet  ook in de warmte behoefte. Energetisch is de warmte behoefte 5 maal groter dan  kracht / elektrisch. All electric is in dat geval niet realistisch / praktisch.  Windmolens plaatsen op en rond het eiland is niet realistisch   Zelf bedacht:)    Combinatie vari fuel cells-en warmtepompen.  HybrideWP zijn u al ecanomisch aantrekkelijk, kan worden aangevuld met    zonneboiler, Wel eerst (na)isolatie daar waar zinvol toepassen    Cambinatie:en gebruik maken van huidige Infra. Energietransitie heeft alles nodig.    Motivatie door deelnemers die in adviesgroep zitten    Keuze  Via Fuel cell scenario    Via All electric  scenario    Een hele andere    Gpilter®    Motivatie    Een warmtemeter per dorp gevoed door fuel cel  Robuuster naar de taekamst. Geen discontinuïteit  Warmtenetten ingrijpende operatic   Waterstof    Kunnen we direct stappen nemen en daarvan kan ik nu overzien dat dat  betaalbaar Is, haalbaar is.    14/21</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>    24 november 2017 Workshop Energienet Ameland fase |I    42.1.2 Periode 2035 — 2050    | Kerngroep  En Adviesgroep         Via het Fuelcell … Via het All electri. Via het combinat.. Een hele andere    Motivaties door deelnemers die in kerngroep zitten    Via het Fuel cell Fuel cell vervangen door geothermie. Warmte behoefte is energetisch 5 maal groter dan  scenario kracht / elektriciteit. All electric om ook warmte behoefte bevredigen niet praktisch /  realistisch  Geothermie  Via het Realistisch over 15 jaar  combinatie    scenario -Geothermie voor de basis warnitevraag en power to gas voor de pieken  Opslag van H2 of H2 in aardgasbel?    Warmtenet met geothermie op juiste plek..:.    Motivatie door deelnemers die in adviesgroep zitten    Via het All electric Decentraal lijkt stabieler en robuuster en op termijn goedkoper (?)  scenario    Een hele andefe. Hoe moeilijk is het om hierover iets té zeggen zonder dat ik weet in hoeverre  gedthermie een rêêle optie is (erg moelijk in de: praktijk + is ef een warmtebron-ete)?  Zander deze infotmatie zóu ik alleenal niet durven te kiezen voor iets met geotherinie,    Spilter® 15/21</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>    24 november 2017 Workshop Energienet Ameland fase |I    4.2.2 Vanuit de energievraag van de groot-gebruiker NAM.    | Kerngroep  | Adviesgroep    5         Via het Fuelcell scenario Via het All electric sce Een hele andere    Motivaties door deelnemers die in kerngroep zitten  Via het Fuel cell scenario Betrouwbaarheid van beschikbaarheid 24/7 elektriciteit kan allen worden  geborgd door de fuel cell of andere vorm warmte kracht koppeling    Bi het all eleëtrie stenartp wordt de benodigde (setröenslöpslag ziet  _ meegenomen    Een hele andere Deel fuel cel, deel extra voeding door extra zonnepanelen en de rest via de  wadkabel    Volledig van de vaste wal vla extta kabel. Na-15 jaar kan kabel worden ingezet  _ voor extra duurzame e opwek op hét eijand    Motivatie door deelnemers die in adviesgroep zitten    Via het Fuel cell scenario Kan de kabel wel worden uitgebreid op tijd?  Via het Al electric Wind op zee is robuuster-én trekt de energievoörziening vari het eiland.niet    Gpilter® 16/21</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>    4.3    4.3.1    24 november 2017 Workshop Energienet Ameland fase II         Cruciale aannames / punten die geadresseerd moeten worden   De deelnemers zijn vervolgens in groepen verdeeld, samengesteld uit leden van de kerngroep en  leden van de adviesgroep. ledere groep had de taak om vanuit één bepaalde invalshoek naar het  rompscenario te kijken en cruciale aannames te identificeren of aandachtspunten die nog bekeken  moeten worden.    Invalshoek people    Impact Thuis/bewoner   e _ Draagvlak, impact op mijn dagelijkse leven (tijdelijk en definitief)   © Wat betekent het voor mijn huidige warmte installatie?   e Hoeveel overlast is het voor de bewoners? (Huis, straat, omgeving)  e Ruimtelijke impact?    Baten   Wat levert het de Amelander op? Geld, werk, langdurigheid etc   Wat het betekent voor de mensen, worden we/ze er beter van.   Arbeidsmarktverbreding vegroot acceptatie   Ameland krijgt kennis van energietransitie. Na de Kunstmaand straks een Energiemaand. Groen toerisme.  Angst voor aantasting toerisme indammen door mensen een stem te geven.   Voorziening (Esco) om obstakels weg te nemen voor verduurzaming woningen. Ook voor kleine  ondernemers.   baten voor lokale economie inzichtelijk maken,   e Wat zijn effecten op toerisme?   e Toegankelijk ongeacht inkomensniveau    Experimenteren   e Tot nu toe zijn er enkele experimenten geweest met toestellen in woningen. Die zijn niet altijd goed  verlopen door o.a. failliet gaan van fabrikanten. Daar zal nu met de getoonde oplossingen veel aandacht  aan moeten worden besteed. Er moeten garanties worden gegeven dan wel back up worden geplaatst.    Actiebereidheid   e _Investeringsbereidheid van de mensen. In hoeverre bijdragen aan de transitie.   e Hoe krijg je een grote meerderheid achter de plannen en uitvoering   e De Amelander Energie coöperatie moet een belangrijke rol krijgen met zeer goede betrouwbare  ondersteuning.    Het grote plaatje   e Acceptatie van de over all doelstelling door de eilanders, incl eigenaren recreatiewoningen. Ook inzicht  planning en grote plaatje.  Zorg dat people niet op het kritieke pad komen van de transitie…  Willen de Amelanders dit eigenlijk wel? Is Duurzaam Ameland iets waar de Amelanders trots op is? Als dit  niet zo is, hoe krijg je dit dan wel voor elkaar”?  Vertrouwen moet gekoesterd en geadresseerd worden  Maak inzichtelijk wat de verschillende projecten en het totaalplaatje oplevert voor Amelanders op het  gebied van extra inkomsten, werkgelegenheid en duurzaamheid, maar wees ook eerlijk over de mogelijke  nadelen: kosten, ruimtelijke inrichting, aanpassingen aan huizen, gedoe in je huis. Het gaat om het  eerlijke verhaal en neem daar de tijd voor.  Sociale acceptatie. De noodzaak van een transitie en daarna pas van de gekozen keuzes  Help de Amelanders wel om bijvoorbeeld kortere terugverdientijden te verkrijgen. Investering  voorlichting, doe het samen met de Amelanders! Geef hen voldoende inspraak maar investeer wel eerst  in kennis van de onderwerpen, daarna de discussie.    Spilter* 17/21</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>    4.3.2    24 november 2017 Workshop Energienet Ameland fase II    Invalshoek planet         Ambitie op Energiebesparing  e Energie efficiency en besparing           Schaalbaarheid/kopieerbaarheid van oplossingen   e _Zelfvoorzienende leeft op het eiland, haak daaraan vast. Wel vertaling naar CO2 reductie, Zorg voor  kopierbaarhied, niet alleen oplossingen voor Ameland.   e Hoe is het schaalbaar voor het eiland en/of de rest van Nederland?         circulariteit   e _Cross-overs met materialen, water, afval e.d. ?   e _CO2 wordt grondstof   e 1.Doelen CO2-reductie versnetien. 2035 echt vasthouden.  2. Geothermie is cruciaal. Met als alternatief: warmtenet lokaal met grote warmtepomp en  warmtebuffer.    Spilter” 18/21</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>    4.3.3    24 november 2017 Workshop Energienet Ameland fase II    Invalshoek profit            Business Case (strategisch i.p.v. controller)   e _ Positieve business cases, maatschappelijk (interpretatie: neem ook stakeholderwaarde meejen  bedrijfsmatig/ stakeholders voor deeloplossingen.   Transitie kost geld. Investeringsbereidheid moet er zijn. Dat energie altijd goedkoop blijft is een illusie,  Welke partijen gaan investeren in welke oplossingen? En hoe verdienen deze de investering terug?   Op termijn moeten de investeringen uit kunnen   Waarom brandstofcellen hele levensduur op gas (brandstofcellen zijn heel duur)i als er ook goedkopere  gasgestookte of biomassa wkk-oplossingen voor handen zijn         Extra inkomstenbronnen   Hoe gaan de juiste keuzes financieel gestimuleerd worden?  Revolving fund of esco voor voorfinanciering   Subsidie van Rijk, provincie en Waddenfands.   Andere mogelijkheden: PCR, convenantpartners etc.   Laten zien dat toeristen duurzaamheid ook aantrekkelijk vinden.         Wie investeert?  e Wie zijn de investeerders?  e Welke stakeholders doen welke investering en waarom?    Gpilter” 19/21</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>    4.3.4    4.4    24 november 2017 Workshop Energienet Ameland fase |l    Opmerkingen / Challenge / vragen    Terwijl de projectgroep het rompscenario aan het uitwerken was, hebben de deelnemers van de  adviesgroep vragen geformuleerd / opmerkingen genoteerd die de projectgroep mee kan nemen in  de verdere uitwerkingen.           Mate van zelfvoorziening?    Fallback als geothermie niet lukt?    Hoe wordt draagvlak gecreëerd?               Systeemkosten per stakeholder?         Wat levert het op voor de economie van Ametand?    Wat is het kritieke pad? Voor verschillende organisaties    Hoe betrouwbaar is het nieuwe systeem?    Reflectie op de VK  De adviesgroep is gevraagd om een reflectie te geven op vandaag. Wat zijn de learnings en wat zijn  nog adviezen die met de projectgroep wilt meegeven.    Maak alle impliciete aannames en keuzes een keer expliciet om duidelijkheid te scheppen           Heldere communicatie richting naar bewoners         Concrete vertaling van de doelstelling "15 jaar voorop"    Aantal zaken beter onderzoeken; draagvlak onder Amelanders, kosten, CO2 reductie, etc           Leg zaken vast    SGpilter” 20/21</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>24 november 2017  Workshop Energienet Ameland fase II  
  21 / 21 5 Impressie van de dag  
Een korte impressie met foto’s die gemaakt z ijn op 22 en 23 november.  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>    Date : 20-3-2019 16:53:57    23.13  From : MN spilter.nl  To : EE; shell.com”" i: shell.com NN Sb cor NN sbell.com, as  assen nl, ss en. nl, 2 Shellcom" [EB shellcom  Subject : WK - ‘Energie van Assen’  Attachment : Outtine VK 'Energie van Assen'.docx;image 001 .jpg;image002.png;image 003. png;inage 004. png;image 005. png;image 006. png;    Allen,    Zoals beloofd een korte summary van het gesprek met de belangrijkste inzichten en een korte weergave van het besproken proces. Met BEB hadden we al een draft gedeeld  zodat deze gebruikt kan worden als basis / inspiratie voor stukken naar College.    Voor de wat nauwkeurigere uitwerking van de vraag en daarbij de benodigde inzet van iedereen zijn GM en ik een aantal varianten aan het uitwerken over hoe wij denken dat zo  een proces (VK rondom Energie van Assen) kan werken, waarbij we tevens de scope breder willen zetten dan de pijler “Bedrijven”. Het is ons streven om deze vóór 3 april met    jullie te delen zodat we de 3° hierover verder kunnen spreken.    Met vriendelijke groet,    Epilter®    epen Make better meetings    & +31 (0) 36-7508275  Ken eed    1314 AN * Almere » Netherlands  CO www spilter.ol    </pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>   
 
 
 
 
 
Aan :   
 
  
-   
Van :  
 Datum  : 20-03-2018  
Betreft  : Verslaglegging gesprek    
 
 
 
Energie van Assen  
“Door b undeling van initiatieven en slagkracht van de Gemeente, bedrijven en 
organisaties meer impact door energietransitie ” 
 
 
 
- -  
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
  
  
  
  
   
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>   
Opdrachtgever  :  
Project  :  
Code  : Outline Vk 'Energie Van Assen'  
Datum  :blad 2 van 2  
 
 
 
 
  
  
   
 
  
  
  
 
 
 
 
 
 
  
  
  
  
  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>    ipiter    Make better meetings</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>    Date : 29-3-2019 12:22:12    From : MN    To : BN: +5. ON sbell.com" EE: shellcom SINE Stc cor”  Ee Shell.com, <se r nl, NN : shoe ii. cor:” NN : s hoe! cor:   Cc : ES ¢ craftingnb.com   Subject : Voorgestelde aanpak ‘Energie van Assen’   Attachment : Voorstel VK ‘Energie van Assen'.pdf;image001.jpg;image002.pag:image003. png;imagel04. png;image00S.png:image006. png:    Beste ee,    Hierbij het voorstel van EB en mij om de Versnellingskamer rondom ‘energie van Assen’ invulling te geven.  Ter bespreking op het overleg aankomende woensdag 3 april.    Met vriendelijke groet,    7 ©  Epilter  Make better meetings    & +31 (0) 36-7508275  (Bleeke sie)    ENT NES ae KN AAE  Pe Arrr le cima    </pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>   
 
 
 
 
 
Aan :   
 
  
  
Van :  
 Datum  : 29-03-2018  
Betreft  : Voorgestelde aanpak ter voorbereiding bespreking 3 april  
 
 
 
Energie van Assen  
“Door b undeling van initiatieven en slagkracht van de Gemeente, bedrijven en 
organisaties meer impact door energietransitie ” 
 
 
 
  
 
 
 
  
 
 
 -
 
 
 
 
 
 -
 
 
 
   
 -  
  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>   
Project  : Energie van Assen  
Blad  : blad 2 van 3 
Datum  : 29-3-2019  
 
 
 
Aanpak:  Op weg naar meer impact – VK cyclus  
 
 
 
  
 -
 
 
  
 
 
  
 
- 
 
 
  
   
 
 
 
  
    
 
   
 
   
 
 
 
 
 
  
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>   
Project  : Energie van Assen  
Blad  : blad 3 van 3 
Datum  : 29-3-2019  
 
 
 
  
 
 
 
 
   
 
 
 
 
  
  
 
 
 
 
 
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>    ipiter    Make better meetings</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>Date : 28-3-2019 08:59:07
F
T
o : "
@
shell.com " 
@shell.com
S
ubject : Bericht over vergadering doorsturen: Versnellingskam er Assen
D
e vergadering is doorgestuurd
 
 
 heeft uw vergaderverzoek doorgestuurd naar andere personen.
 
V
ergadering
 
V
ersnellingskamer Assen
 
 
T
ijd van vergadering
 
w
oensdag 3 april 2019 11:00 - woensdag 3 april 2019 14:00
 
 
G
eadresseerden
 
 
Alle weergegeven tijden vallen in de volgende tijdzone:  (UTC+01:00) Amsterdam, Berlijn, Bern, Rome, Stockholm, Wenen
23.15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>Date : 1-4-2019 13:18:42
To : 
@shell.com '" 
@shell.com
Subject : RE: tijd voor kort vooroverleg a.s. w oensdag?
Attachm ent : im age002.jpg;im age003.png;
Ha ,
 
Dat lukt ons niet. Dan spreken we elkaar woensdag, zoals afgesproken! We wilden graag even wat eerste standpunten inbrengen n.a.v. overleg met onze wethouders. We kunnen
na ons overleg met Spilter er ook nog wel over doorspreken.
 
Groet 
 
Van:
 
@shell.com [mailto:
@shell.com] 
Verzonden:
 maandag 1 april 2019 13:12
Aan:
CC:
Onderwerp:
 RE: tijd voor kort vooroverleg a.s. woensdag?
 
 
Dat gaat helaas niet lukken maar zou het dinsdag morgen via de telefoon kunnen?
 
Ik zit dan in de trein en kan makkelijk praten.
 
Thanks and regards/met v riendelijke groet,
 
 
-   
 
 
Mob:
 +31 (0)  
Tel: +31 (0) 
Email:
 
@shell.com
 
Internet:
 
htt ://www.shell.com
 
From:
 
  
. i @assen.nl
> 
Sent:
 
maandag 1 april 2019 12:30
To:
    
 
@shell.com
>
Cc:
 
@assen.nl
>
Subject:
 
tijd voor kort vooroverleg a.s. woensdag?
 
Goedemiddag 
 
Heb jij a.s. woensdag ook een half uur de tijd om een vooroverleg met ons te hebben, voordat we met Spilter de verdieping ingaan?
 
Met vriendelijke groet,
 
  
   
 
Adres: 
Noordersingel 33, Assen
Email: 
.
Telefoon: 
   
 
D
isclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
23.16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>    {TO  dn /    En a jet u</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>    y Gemeente Assen  Á |</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>Date : 23-11-2018 13:06:39
F
T
o : "
@
shell.com '" 
S
ubject : RE: Versnellingskam er voorbeeld - Am eland
B
este 
 
W
e komen er nog weer bij jou op terug. Intern wordt erg enthousiast gereageerd op het idee om een Versnellingskamer te gaan organiseren voor Assen breed.
 
W
ordt vervolgd, voor nu goed weekend!
 
G
roet 
 
V
an:
 
@shell.com l
@
shell.com] 
V
erzonden:
 
donderdag 22 november 2018 16:48
A
an:
 
O
nderwerp:
 
Versnellingskamer voorbeeld - Ameland
 
B
 
H
ierbij het rapport van de Versnellingskamer die op Ameland gedaan is.
 
I
k hoor graag als er nog meer vragen zijn of dat ik moet langskomen om het in meer detail uit te leggen.
 
T
hanks and regards/met v riendelijke groet,
 
 
-
  
 
 
M
ob:
 
+31 (0)  
T
el: +31 (0) 
E
mail:
 
.
@shell.com
 
I
n
ternet:
 
h
ttp://www.shell.com
 
23.17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>Date : 1-4-2019 12:29:54
F
T
o : 
@
shell.com '" 
@shell.com
C
S
ubject : tijd voor kort vooroverleg a.s. w oensdag?
A
ttachm ent : im age001.png;
G
oedemiddag ,
 
H
eb jij a.s. woensdag ook een half uur de tijd om een vooroverleg met ons te hebben, voordat we met Spilter de verdieping ingaan?
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
i
 
 
 
  
 
Adres: 
N
o
ordersingel 33, Assen
E
mail: 
.
T
elefoon: 
 
  
 
23.18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>    y Gemeente Assen  Á |</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>