<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Date : 15-5-2017 16:39:22
F
rom  :  
 
m
a
aenhunze.nl
C
S
ubject : 1 e concept ziensw ijze
A
ttachm ent : ziensw ijze w inningsplan Westerveld 15m ei.docx;im age001.png;
D
ag allemaal,
 
I
k stuur jullie alvast ter informatie het 1
e
 
concept van de zienswijze toe. Krijgen jullie een indruk van hoe deze eruit gaat zien.
H
eb de bijdrage van     er al in verwerkt naast die van mij en i  natuurlijk!
 
H
oop dat    hun bijdragen vandaag of morgenochtend vroeg nog aanleveren. Dan kan ik die er ook in verwerken.  
D
an kunnen we morgenmiddag met elkaar beoordelen wat er nog mist of anders moet.
 
T
ot morgen!
 
 
 
M
et vriendelijke groeten,
 
l
i i
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
T
  -  
 
-
E
  
@
assen.nl
website: 
w
w
w.assen.nl
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
maandag 15 mei 2017 14:16
A
an:
 
i  ' i @aaenhunze.nl>;   . @assen.nl>; ' @leek.nl' < i @leek.nl>; ' @middendrenthe.nl'
<
. @middendrenthe.nl>;  . . ( . @tynaarlo.nl) < . @tynaarlo.nl>; i    g@aaenhunze.nl>
C
C:
 
O
nderwerp:
 
RE: specifieke vragen aan advocaat
 
H
allo collega’s,
 
H
 
I
 
 
M
et v riendelijke groet,
 
 
l
i
 
i  i  
G
emeente Noordenveld
R
uim telijke Ordening en Stedenbouw
P
ostbus 109
t
el. 14 050
9
300 AC RODEN
.
GemeenteNoordenveld.nl
w w w .gemeentenoordenveld.nl
 
V
an:
 
i
@aaenhunze.nl
] 
V
erzonden:
 
vrijdag 12 mei 2017 14:59
A
an:
 
l
.
l . l
 
  
 
O
nderwerp:
 
RE: specifieke vragen aan advocaat
 
C
ollega’s (medeschrijvers aan de gezamenlijke conceptzienswijze 
J
)
,
 
Z
ie bijgaand mijn conceptbijdrage voor H6. Daarbij heb ik steeds de kopjes 
a
dvies
 
– 
i
nstemmingsbesluit
 
– 
z
ienswijze
 
gebruikt (een kopje 
t
oelichting
 
achterwege gelaten).
 
I
n het bestuurlijk overleg van gisteren is door de provincie aangegeven dat . . .  
 
i     i  i  l   .
I
k denk dat wij daar volgende week maar even over moeten spreken of en zo ja in hoeverre dat binnen dit stramien kunnen invullen.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
 
G
emeente Aa en Hunze
P
ostbus 93 • 9460 AB Gieten 
S
piekersteeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
Telefoon algemeen: 14 0592
T
e
lefoon direct:    
 
V
an:
 
.
@assen.nl
] 
V
erzonden:
 
vrijdag 12 mei 2017 10:31
Aan:
 l leek.nl'; ' @middendrenthe.nl'; @GemeenteNoordenveld.nl'; ' @drenthe.nl'; ' . @drenthe.nl'; @tynaarlo.nl';
i
@
C
C:
 
16.51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>    Onderwerp: specifieke vragen aan advocaat  Dag allemaal,    Hierbij een overzicht van vragen die we specifiek aan de advocaat willen voorleggen.  Naast een algemene beoordeling vragen we hem specifiek hier eens naar te kijken.    CO MN zorg ii, dat deze vandaag bij de advocaat ligt?  Alvast bedankt!    Met vriendelijke groeten,    Gemeente Assen  Noordersingel 33 | Assen  Postbus 30018 | 9400 RA | Assen    EGR 2 assennl    website: www.assen nl    Van: ÁÄÜn  Verzonden: donderdag 11 mei 2017 10:34    Aan: BEREK eek BRB |eck 71>; ‘@ middendrenthe.n|' <q ode dre nthe.nl>; WWMMÊGe meente Noordenveld.nl'  @GemeenteNoordenvelg.nl>; WN 2 drenthe.nl centen OO ce te >: Wi M@@tynaario.nl'   EE: MB ze meente westerveld.nl! GEO rerveenewesterveld.nl>; ME ooo tan @wdodelta.nl>;   GN 2 en zcenaas.ol>; NEEM @aaenhunze.n|' Si 1 oorderzijlvest.l' MBO noorderzilvest nl>;   GHEE @ aaenhunze.n\' RB @ aaenborze n>; RRM @provinciegroningen.n!' (© provinciegroningen.nl>; WE @provinciegroningen.n!'   EEE © provinciegroningen.nl>   CC: B’ >: >    Onderwerp: afsprakenlijst ambtelijk overleg gaswinning Westerveld  Dag allemaal,    Afgelopen dinsdag bij elkaar gezeten om zienswijzetraject op te starten.  In bijgaand document het verslag en actiepuntenlijst.  We staan gezamenlijk voor de uitdaging om in korte tijd tot een gezamenlijke zienswijze te komen.    Voor vragen weten jullie me te vinden!  Succes allemaal!    Met vriendelijke groeten,    Gemeente Assen  Noordersingel 33 | Assen  Postbus 30018 | 9400 RA | Assen    EN ese    website: www.assen nl    Dsclaarer:   Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontkend. De e-mail ss vertrouwelijk en is uitshatend bestemd voor de geadresseerde.  De gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van ongustheden. gedateerde mfornate of van een onjuiste en onvolledige verzendmg en ontvangst van  nlomute.   DISCLAIMER:   Aan de formatie or deze eert ot teder aamgehecht databestand komen ween rechter vorden onteerd or de gemeente da on [ince aarvaardt geen cansprukelykheid voor shade als gevele van onypuistheden cvol vedateente    informatie  Als ve oreert che becdehde ontaonger bent velt ue dan dit bencht en tek acnieehecht databestand verwydkenen on de afaomder hiervan viet e-mail op de hoogte stellen</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 11 Mei 2017  
 concept   
        
  Zienswijze Winningsplan 
Westerveld    
   </pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>    INHOUD   1 INLEIDING   2 SAMENVATTING   3 HOOFDADVIES   4 ALGEMEEN   5 COMMUNICATIE   6 REIKWIJDTE EN KADERS WINNINGSPLAN   61 Doelmatigheid   62 Kaders schade   6.3 Natuur en milieu — Nationaal Park Drentse Aa  64 Reikwijdte winningsplan m.b.t. aantal verschillende velden  7 PRODUCTIE   7.1 Productie put Vries-10   7.2 Productiesnelheid   7,3 _Productieniveau high case   8 ONZEKERHEDEN/ ONTBREKENDE ZAKEN   8.1 Onzekerheden   8.2 Ontbrekende/onjuiste gegevens   9 BODEMBEWEGING   9,1 Bodemdaling   92 Bodemtrilling   9.3. Reservoirstimulatie/ Fracken   10 SCHADE   10.1 Voorkomen van schade (wettelijke verplichting)  10.2 Afhandeling van schade   10.3 Lusten en lasten   11 _RISICOBEHEERSYSTEEM    Zienswijze winningsplan Westerveld    10    12  12  12  12  14    16  16  16  17    18  19  19    20  20  21  22    24  24  24  27    28</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Date : 12-5-2017 12:13:01
F
T
S
ubject : 1e concept ziensw ijze
A
ttachm ent : ziensw ijze w inningsplan Westerveld 12m ei.docx;
D
ag  hier het eerste concept.
 
I
n geel is de oude tekst uit het advies. In rood zijn de elementen die erin moeten.
I
k heb de inleiding en productie (half) nu klaar (zwarte teksten)
 
V
anmiddag probeer ik   te bereiken hoever hij nu is met zijn beoordeling.
 
M
et vriendelijke groeten,
 
l
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
T
    
 
 
 
@
assen.nl
website: 
w
w
w.assen.nl
 
16.52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 11 Mei 2017  
 concept   
        
  Zienswijze Winningsplan 
Westerveld    
   </pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre> Zienswijze winningsplan Westerveld  
2 
 INHOUD  BLAD  
 
 
1 INLEIDING  3 
2 SAMENVATTING  4 
3 HOOFDADVIES  7 
4 ALGEMEEN  8 
5 COMMUNICATIE  9 
6 REIKWIJDTE EN KADERS  WINNINGSPLAN  11 
6.1 Doelmatigheid  11 
6.2 Kaders schade  11 
6.3 Natuur  en milieu – Nationaal Park Drentse Aa  12 
6.4 Reikwijdte winningsplan m.b.t. aantal verschillende velden  13 
7 PRODUCTIE  14 
7.1 Productie  put Vries -10 14 
7.2 Productiesnelheid  14 
7.3 Productieniveau  high case  15 
8 ONZEKERHEDEN/ ONTBRE KENDE ZAKEN  16 
8.1 Onzekerheden  16 
8.2 Ontbrekende/onjuiste gegevens  16 
9 BODEMBEWEGING  17 
9.1 Bodemdaling  17 
9.2 Bodemtrilling  17 
9.3 Reserv oirstimulatie/ Fracken  19 
10 SCHADE  20 
10.1  Voorkomen van schade (wettelijke verplichting)  20 
10.2  Afhandeling van schade  20 
10.3  Lusten en lasten  23 
11 RISICOBEHEERSYSTEEM  24 
 
 
      
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>Date : 17-11-2016 13:15:49
F
rom  :  
T
S
ubject : 1e opzet presentatie Raad
A
ttachm ent : 24 11 2016 Presentatie raad gem  Assen advies gasw inningplan.pptx;
D
 
H
ier de eerste opzet. Wat vind je ervan?
I
k ben vanmiddag op kantoor. We hebben en overleg met    over de waterketen.
 
M
et vriendelijke groeten,
 
l
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
T
 
E
  
@
assen.nl
website: 
w
w
w.assen.nl
 
16.53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>    LLLLLLL LEL AST ZL PASELESS ESS ES / PLSLESE SES    Pn    Po  in    ‘Gaswinningsplan Westerveld    Adviesrecht lokale overheden gaswinning    mn 24 november 2016    </pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>    } Gemeente Assen  1    CLE         - Toelichting Adviesrecht   - Procesplanning Ministerie van EZ   - Inhoud Winningsplan   - Advies Staatstoezicht der Mijnen (Sodm)  - Voorstel college invulling adviesrol   - Vervolg</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>    4 Gemeente Assen  AAA    CLL,         ¢ Wijzigingsvoorstel Mijnbouwwet    > OVV-Rapport: Veiligheid een expliciete plaats in  de afweging    e Wijzigingsvoorstel geeft t.a.v. winningsplannen aan  dat:  > Aantal adviseurs is uitgebreid: naast Sodm, TNO  en Tcbb, nu ook advies van provincie(s),  gemeente(n), waterschap(pen) en Mijnraad.         > Veiligheid expliciet onderdeel beoordeling    e Vooruitlopend op wijziging Mijnbouwwet, wordt zoveel  mogelijk gehandeld conform wijzigingsvoorstel</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>    4 Gemeente Assen  yf z/n e    CLL,         Adviestraject:  14 weken voor opstellen advies lokale overheden, deadline19    januari 2017    Vervolgtraject:  8 weken voor advies Mijnraad en het opstellen ontwerp-    besluit door Minister  6 weken voor indienen zienswijzen burgers en overheden    Daarna mogelijkheid tot beroep burgers en overheden</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>    4p Gemeente Assen  V/A    CELL,         In een winningsplan staat hoe de delfstof uit een bepaald veld    gewonnen wordt en wat de invloed hiervan op de omgeving is (art 35  Mbw)    1. Technische en financiéle gegevens winning  (duur van de winning, hoeveel jaarlijks wordt gewonnen)    2. Verwachting bodemdaling ten gevolge van winning en welke maatregelen  worden genomen om schade door bodembeweging te voorkomen.    3. Nieuw:  Ook beschrijving “met winning verband houdende activiteiten”: o.a.  fracken of zuren reservoir.    4. Nieuw:  Beoordeling risico’s agv seismiciteit voor omwonenden, gebouwen,  infrastructurele werken of de functionaliteit daarvan.</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>                  IUI ~. :    . nons  i! A    ZEVENHUIZEN WEST                                            anjet. ef  Laar”:         rsr    S | .. NORG ZU0 DEL  > Overzicht Shad  gasvelden Winnin ngsplan Westerval    (>048sbe Glan         Play er «71 8 ep der</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>    4 Gemeente Assen  LAKS    LLL         Producerende gasvelden:  Assen, Eleveld, Vries Zuid,Witterdiep  Worden beeindigd: Witten, Assen Zuid    Omvangrijkste winningen: Eleveld (2,0  miljard m3 en Vries Zuid 0,6 miljard m3)</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>    /) Gemeente Assen  4 // tf)    LLL,         ¢ Resterende bodemdaling gering  ¢ Eleveld/ Vries Zuid: mogelijk schade    ¢ NAM moet registeren en  risicobeheersysteem in werking  stellen voor Eleveld en Vries Zuid</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>    / Gemeente Assen  4 / [4    UW UU UU LLL LLL LLVLLL LLL LLL VUL LLD         Samen optrekken met lokale overheden  >) Casco-advies    Conclusie Sodm is zorgelijk    Thema's in advies:  > Veiligheid, Schade(afhandeling),  Communicatie, Meet/ monitoringsprotocol</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>    / Gemeente Assen  Za    AAA    CELL,         8 december: input raad   8-19 december: uitwerken casco-advies   Eind december: bestuurlijke afstemming advies   10 januari: definitief advies college   11 januari: advies ter kennisname naar raad  19 januari: toezending advies naar Min van EZ</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>Date : 13-12-2016 15:16:27
F
rom  :  
T
S
ubject : 2e versie advies w inningsplan
A
ttachm ent : dum m y rapportage versie 3.docx;
D
eze versie wil ik graag morgenochtend met je doornemen.
 
M
et vriendelijke groeten,
 
l
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
T
    
 
-
E
  
@
assen.nl
website: 
w
w
w.assen.nl
 
16.54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  R a p p o r t    
December  2016   
 1e concept   
        
  Casco Advies Winningsplan 
Westerveld    
  
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>Date : 19-10-2016 14:38:53
@m inez.nl
"' @noorderzijlvest.nl'" @noorderzijlvest.nl', "' @noorderzijlvest.nl'" ' @noorderzijlvest.nl',
"' @aaenhunze.nl'" ' @aaenhunze.nl', " @aaenhunze.nl'" ' @aaenhunze.nl', "' @gem eentenoordenveld.nl'"
@assen.nl', "' @tynaarlo.nl'" ' @tynaarlo.nl', "' @m iddendrenthe.nl'" ' m iddendrenthe.nl', "' @w dodelta.nl'"
' w dodelta.nl', " @drenthe.nl'" ' @drenthe.nl', "'
Cc : "
@shell.com '" 
@shell.com
Subject : 161019 advies SodM inzake w inningsplan Westeveld (NAM)
Beste heer, mevrouw,
 
Zoals aangegeven in de mail van 7 oktober jl. zou ik het advies van SodM –zodra ik deze heb ontvangen- aan u doorsturen. Dit heb ik geprobeerd; echter het door SodM
opgestelde advies (ontvangen op 14 oktober jl.) inzake het aangepaste winningsplan Westerveld is -gezien het flinke aantal meldingen die ik terugkrijg vanuit verschillende
servers- blijkbaar te groot qua omvang om te versturen. Vandaar dat ik u dit bericht nogmaals stuur met de mededeling dat u z.s.m. een link via WeTransfer ontvangt. Met
deze link kunt u het document downloaden. Heeft u het voorgaande bericht wel ontvangen; mijn excuses.
 
Termijn adviesverzoek
Ik verzoek u –uitgaande van de datum van 14 oktober op het formele adviesverzoek welke is gericht aan uw college of bestuur en de 14 weken adviestermijn – om 
vóór 20
januari 2017
 advies uit te brengen over het winningsplan Westerveld.  
 
Specifieke sessie op 8 november van 10 tot 12 uur bij de provincie Drenthe
Tot op heden heb ik van de gemeente 
Aa en Hunze & van de provincie Fryslân een aanmelding voor de sessie ontvangen.  Graag hoor ik zo spoedig mogelijk van u of u ook
aanwezig bent bij deze sessie.  Kunt u niet, dan verzoek ik u dit ook te melden.
 
Heeft u nog vragen? U kunt mij bereiken op onderstaand nummer.  
 
Met vriendelijke groeten,
   
--------------------
    
Ministerie van Economische Zaken
Directie Energie & Omgeving
Cluster Mijnbouw
Bezoekadres
 Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
Postadres
 Postbus 20401, 2500 E   
 
 
Van:
Verzonden:
 vrijdag 7 oktober 2016 18:13
Aan:
 ' i @provinciegroningen.nl'; ' . @leek.nl'; @leek.nl'; ' . @noorderzijlvest.nl'; ' @noorderzijlvest.nl'; ' @noorderzijlvest.nl';
' @aaenhunze.nl'; ' @aaenhunze.nl'; ' . @gemeentenoordenveld.nl'; ' .
l ; ' . i @assen.nl'; ' .
 . @tynaarlo.nl';
CC:
 '
@shell.com'
Onderwerp:
 vooraankondiging adviesverzoek winningsplan Westerveld (NAM( aan de decentrale overheden en uitnodiging specifieke sessie
Urgentie:
 Hoog
 
Beste heer, mevrouw,
 
Op 12 juli jl. heb ik u geïnformeerd over het feit dat het winningsplan Westerveld (NAM) wordt aangehouden op advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM).  Dit heeft tot
gevolg gehad dat de specifieke sessie die stond gepland is geannuleerd. Ook heb ik u op de hoogte gebracht van de globale planning met betrekking tot het winningsplan
Westerveld. 
 
Huidige stand van zaken
Naar aanleiding van het advies van eind juni van SodM, heeft NAM half september jl. een aangepast winningsplan Westerveld ingediend. Dit winningsplan is als concept
ingediend en vervolgens globaal getoetst door SodM. Het plan is volgens SodM van voldoende kwaliteit om de procedure doorgang te laten vinden. Daartoe heeft SodM TNO
verzocht advies uit te brengen.
 
Adviestermijn
In het vorige bericht heb ik toegezegd dat ik u -parallel aan het adviesverzoek aan SodM- het winningsplan zou doen toekomen. Afhankelijk van het termijn waarbinnen SodM
het advies oplevert, zou u vervolgens maximaal 14 weken de tijd hebben voor het opstellen van het advies. Door de snelheid waarmee het proces nu doorgang vindt, is het
winningsplan echter nog niet verstuurd. Hoewel de verwachting is dat het advies van TNO deze week gereed is en SodM daarna nog 2 weken nodig heeft om het definitieve
advies op te stellen, vinden wij het niet meer dan correct om de afgesproken termijn van 14 weken aan te houden. 
 
Stukken ter informatie
Het door NAM aangepaste winningsplan Westerveld is te groot qua omvang om als bijlage bij deze e-mail te versturen. U ontvangt z.s.m. een link via WeTransfer. Met deze
link kunt u het document downloaden. Mogelijk ten overvloede wijs ik u erop dat de bedrijfsgegevens in het winningsplan vertrouwelijk
 behandeld dienen te worden. Als
bijlage bij deze mail, zit het (concept
) verzoek tot advies. Uw bestuur mag op korte termijn het schriftelijke verzoek tot advies verwachten.
 
W
anneer het advies van SodM is ontvangen wordt dit direct aan u doorgestuurd en ook wordt er advies gevraagd aan de Technische commissie bodembescherming (Tcbb),
die na ontvangst ook direct aan u zal worden verstuurd.  
 
Specifieke sessie
Om u te ondersteunen in uw rol als adviseur organiseert EZ een specifieke sessie waar u vragen kunt stellen aan EZ, SodM of in dit geval NAM. Deze sessie is in overleg met
de provincie Drenthe gepland op:
 
Dinsdag 8 november van 10 uur tot 12 uur op  provinciehuis Drenthe, Westerbrink 1 in Assen
 
Gezien de beperkte ruimte verzoek ik u om per organisatie één afgevaardigde te laten deelnemen aan de specifieke sessie. Graag hoor ik van wie van uw organisatie dat zal
zijn.
 
Globale (indicatie) planning:
Week 40 versturen winningsplan Westerveld en verzoek tot advies per mail
Week 41 versturen schriftelijk verzoek tot advies aan bestuur
Week 42 ontvangst advies SodM
Week 43 versturen advies SodM aan decentrale overheden
Week 43 verzoek tot advies Tcbb
Week 45 specifieke sessie Winningsplan Westervel
Week 47 ontvangst advies Tcbb
Week 48 versturen advies Tcbb aan decentrale overheden
Week 02 ontvangst advies decentrale overheden
 
Heeft u nog vragen? U kunt mij bereiken op onderstaand nummer.  
 
Met vriendelijke groeten,
   
    
Ministerie van Economische Zaken
Directie Energie & Omgeving
16.55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>Cluster Mijnbouw
B
ezoekadres
 
Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
P
ostadres
 
Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
T
elefoonnummer
 
-
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
dinsdag 12 juli 2016 11:17
A
an:
 
' i @provinciegroningen.nl'; . @leek.nl'; @leek.nl'; . @noorderzijlvest.nl'; ' @noorderzijlvest.nl'; @noorderzijlvest.nl';
'
'
@aaenhunze.nl'; ' @aaenhunze.nl'; ' . @gemeentenoordenveld.nl'; ' . @assen.nl'; ' . i @assen.nl'; ' . @assen.nl'; . @tynaarlo.nl';
.
O
nderwerp:
 
planning vervolg winningsplan Westerveld (NAM)
U
rgentie:
 
Hoog
 
B
este heer, mevrouw,
 
N
aar aanleiding van het advies van Staatstoezicht op de Mijnen om het winningsplan Westerveld (NAM) aan te houden, wordt in dezer dagen een brief aan de NAM
v
erzonden, waarin wordt verzocht om binnen 8 weken na dagtekening van de brief het winningsplan aan te vullen met de gevraagde informatie. Zodra de aanvulling is
o
ntvangen, wordt Staatstoezicht opnieuw om advies gevraagd. Hiervoor heeft Staatstoezicht maximaal 6 weken de tijd.  Parallel hieraan stuur ik u het aangevulde
w
inningsplan toe, met het verzoek tot het uitbrengen van advies. Het advies van Staattoezicht wordt na ontvangst aan u toegestuurd, waarna u 8 weken de tijd heeft om
a
dvies uit te brengen. Dit houdt in dat u maximaal 14 weken de tijd heeft om het winningsplan te bestuderen en advies uit te brengen.
 
I
ndicatie
 globale planning:
·
 
 
        
W
eek 36 ontvangst aangevuld winningsplan Westerveld door NAM 
e
n
 
adviesverzoek aan SodM en decentrale overheden
·
 
         
W
eek 42 ontvangst advies Staatstoezicht 
e
n
 
doorsturen aan decentrale overheden 
e
n
 
adviesverzoek aan Tcbb
·
 
         
W
eek 44-45 specifieke sessie overheden
·
 
         
W
eek 46 ontvangst advies Tcbb 
e
n
 
doorsturen aan decentrale overheden
·
 
         
W
eek 50 ontvangst advies overheden
 
T
er informatie stuur ik u ook het stroomschema toe. Hieruit kunt u afleiden hoe het proces 
n
u
 is ingericht. In het geval van het winningsplan Westerveld, wordt deze lijn
g
e
volgd.
 
E
chter is, zoals u weet, de adviesrol van de overheden geheel nieuw. Dit betekent dat de inrichting van het proces ook aan verandering onderhevig kan zijn (los van de
u
itkomsten van het debat in de 2
e
 
Kamer aangaande de voorgestelde wijzigingen in de Mijnbouwwet). Zo is bijvoorbeeld naar aanleiding van de informatiesessies die zijn
g
ehouden, het adviestermijn van de overheden eerder al met 2 weken verlengd naar 8 weken.  Mogelijk leiden nieuwe dienstverleningsafspraken met Staatstoezicht ook tot
a
anpassing van het proces (wanneer Staatstoezicht bijvoorbeeld binnen 4 weken advies kan uitbrengen, dan heeft u -uitgaande van de 8 weken adviestermijn na ontvangst
a
dvies Staattoezicht- in totaal 12 weken).
 
H
eeft u toch nog vragen? U kunt mij bereiken op onderstaand nummer.  Ik heb verlof van 15 juli tot en met 20 juli.
 
I
k wens u –mocht u nog op vakantie gaan- een prettige vakantie toe.  
 
M
et vriendelijke groeten,
 
  
-
-------------------
.
 . . .   
M
inisterie van Economische Zaken
D
irectie Energie & Omgeving
C
luster Mijnbouw
B
ezoekadres
 
Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
P
ostadres
 
Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
T
elefoonnummer
 
-
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
vrijdag 1 juli 2016 15:15
A
an:
 
' i @provinciegroningen.nl'; . @leek.nl'; @leek.nl'; . @noorderzijlvest.nl'; ' @noorderzijlvest.nl'; ' @noorderzijlvest.nl';
'
'
l'; ' . i @assen.nl'; ' . @assen.nl'; . @tynaarlo.nl';
'
O
nderwerp:
 
annulering sessie winningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016 
U
rgentie:
 
Hoog
 
G
eachte heer, mevrouw,
 
O
p 22 juni jl. heeft u een email ontvangen  over het advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) over het winningsplan Westerveld van de Nederlandse Aardolie Maatschappij
(
NAM).  Dit advies zou samen met het winningsplan aan u worden toegestuurd met daarbij het verzoek om hierop advies uit te brengen. SodM heeft eind juni geadviseerd om het
w
inningsplan met informatie aan te vullen en tot die tijd aan te houden. Om deze reden wil ik daarom de specifieke informatiesessie die gepland stond op 8 juli afzeggen.
 
P
roces
Z
oals u weet ligt er een voorstel tot wijziging van de Mijnbouwwet voor aan de 2
e
 
Kamer naar aanleiding van het rapport onderzoeksraad voor de veiligheid (OVV) over Groningen.
D
it heeft tot gevolg dat de winningsplannen op een andere manier beoordeeld zullen worden. De afgelopen maanden is overleg met u geweest over de nieuwe aanpak van
w
inningsplannen en uw rol daarin.
 
I
n het wetvoorstel wordt een aantal inhoudelijke wijzigingen voorgesteld. Het winningsplan Westerveld is het eerste plan dat naar aanleiding van de aanbevelingen van het OVV
r
apport en de daarop voorgestelde wijzigingen in de mijnbouwwet, is opgesteld. Ten tijde hiervan was de leidraad seismische risico analyse, die door SodM is opgesteld, nog niet
g
ereed. Eerder is aangegeven dat het winningsplan Westerveld een pilotproject is.
 
A
dvies Staatstoezicht op de Mijnen
E
ind juni 2016 hebben wij het advies van SodM over het winningsplan Westerveld ontvangen. SodM adviseert om het winningsplan aan te houden totdat NAM het winningsplan
h
eeft aangevuld met de volgende gegevens:
1
. Overzicht van de gemeten grondsnelheden en grondversnellingen;
2
. Overzicht van de schademeldingen en de aard van de schade;
3
. Analyse van de relatie tussen de grondsnelheden/-versnellingen en de aard en omvang van de gerapporteerde schade. Deze analyse zou geplaatst moeten worden in het kader
v
an vergelijkbare analyses voor andere velden en de kalibratiestudie schade door aardbevingen (TNO rapport, TNO-034-DTM-2009-04435, 11. november 2009) en de SBR Richtlijn-
A
;
4
. Analyse van de relatie tussen de bevingen en de productie(snelheid);
5
. Rapportage van waargenomen relaties bij andere actieve velden;
6
. Overige onderbouwende rapporten en analyses.
 
W
ij hebben besloten, het advies van SodM over te nemen. Dat betekent dat het winningsplan formeel wordt aangehouden totdat NAM de gegevens heeft aangevuld.
 
V
eiligheid gewaarborgd
S
odM concludeert dat, op basis van de seismisch risico analyse in het ingediende winningsplan Westerveld, de veiligheid 
n
iet
 in het geding is en dat, in afwachting van de
a
an
vullende gegevens, de gaswinning op basis van het huidige winningsplan kan doorgaan.   
 
S
essie 8 juli 2016
A
angezien het winningsplan formeel wordt aangehouden, gaat de specifieke informatiesessie van 8 juli aanstaande niet door. Zodra de gegevens zijn aangevuld door NAM en na
(
een aanvullend) advies van SodM, ontvangt u opnieuw een uitnodiging voor een specifieke informatiesessie.  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>Langere adviesperiode
Z
odra NAM het herziene winningsplan Westerveld indient, zullen wij parallel aan het verzoek tot advies aan SodM, u om advies vragen. U heeft hierdoor meer tijd om het
w
inningsplan te bestuderen en advies uit te brengen.  Zodra wij het advies van SodM hebben ontvangen, ontvangt u deze van ons. U heeft hierna nog 8 weken de tijd om advies
u
it te brengen. Parallel hieraan verzoeken wij de Technische commissie bodembescherming ook om advies. Wanneer dit advies binnen is zult u dit ook van ons ontvangen.
 
S
tukken ter informatie
U
 vindt het advies van SodM als bijlage bij deze mail. Het aangehouden winningsplan is te groot qua omvang, vandaar dat u deze via een link van WeTransfer kunt openen. U kunt
h
et document dan downloaden.
 
I
k hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Heeft u toch nog vragen dan kunt u mij bereiken via onderstaand telefoonnummer.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
-
-------------------
 
.    
M
inisterie van Economische Zaken
D
irectie Energie & Omgeving
C
luster Mijnbouw
B
ezoekadres
 
Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
P
ostadres
 
Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
T
elefoonnummer
 
 
D
it bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
n
iet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
w
ordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
v
erwijderen. 
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
o
ok, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
v
erzenden van berichten.
T
his m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
a
re not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
a
re requested to inform  the sender and delete the m essage.
T
he State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
r
isks inherent in the electronic transm ission of m essages.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>Date : 7-12-2016 12:29:08
@m inez.nl
"' @noorderzijlvest.nl'" ' @noorderzijlvest.nl', "' @noorderzijlvest.nl'" ' @noorderzijlvest.nl',
"' @aaenhunze.nl'" ' @aaenhunze.nl', "' @aaenhunze.nl'" ' @aaenhunze.nl', "' @gem eentenoordenveld.nl'"
@assen.nl', "' @tynaarlo.nl'" ' @tynaarlo.nl', "' @m iddendrenthe.nl'" ' m iddendrenthe.nl', "' @w dodelta.nl'"
w dodelta.nl', "' @drenthe.nl'" ' @drenthe.nl', "'
Cc : "'
@shell.com '" 
@shell.com
Subject : 161207 doorgestuurd advies Tcbb inzake w inningsplan Westeveld (NAM)
Attachm ent : 161206 advies Tcbb inzake Westerveld (NAM).pdf;
Geachte heer,  mevrouw,
 
In aanvulling op het door mij per e-mail aan u verzonden adviesverzoek d.d. 7 oktober jl. inzake het winningsplan Westerveld (NAM) en de op 17 oktober jl. verstuurde e-mail
met het advies van SodM, zend ik u bij deze het op 7 december ontvangen advies van de Tcbb over het genoemde winningsplan.
 
Ik verzoek u het advies van de Tcbb mee te nemen in uw eigen advies, welke uiterlijk 19 januari 
door mij ontvangen moet zijn. Dit kan overigens per e-mail.
 
Met vriendelijke groeten,
   
--------------------
. . . .   
Ministerie van Economische Zaken
Directie Energie & Omgeving
Cluster Mijnbouw
Bezoekadres
 Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
Postadres
 Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
Telefoonnummer
 -
Dit bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
verwijderen. 
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
ook, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
verzenden van berichten.
This m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
are requested to inform  the sender and delete the m essage.
The State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
risks inherent in the electronic transm ission of m essages.
16.56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>    Technische commissie | bodembeweging    > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag    Ministerie van Economische Zaken    Directie Energie en Omgeving  sl .a.v.   Postbus 20401   2500 EK DEN HAAG    Technische commissie  bodembeweging    Postadres  Postbus 20401  2500 EK Den Haag    T 088 042 5718  www.tcbb.nl  tcbb.nl    Ons kenmerk  TCBB / 16189114    Uw kenmerk  161016    Bijlage(n)    06 DEC 2016  Datum    Betreft Tcbb-advies winningsplan Westerveld    Geachte mevrouw    Op 19 oktober 2016 heeft u het winningsplan Westerveld, d.d. 9  september 2016 van de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. (hierna  NAM) voor advies aan de Technische commissie bodembeweging (Tcbb)  voorgelegd.    Het opgestelde advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM)  (kenmerk: 16152380, d.d. 13 oktober 2016) heeft u bijgevoegd. Tevens  heeft u het advies van TNO-Geologische dienst van Nederland (TNO)  (kenmerk: 16-10.083 d.d. 4 oktober 2016) aan Sodm bijgevoegd.    Het gewijzigd winningsplan Westerveld omvat de voorkomens Assen,  Assen-Zuid, Een, Eleveld, Vries-Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid, Witten,  Witterdiep, Zevenhuizen en Zevenhuizen-West.    De Tcbb heeft het winningsplan getoetst aan het criterium risico van  schade ten gevolg van bodembeweging uit de Mijnbouwwet en het  Mijnbouwbesluit. Zij heeft kennis genomen van de adviezen van SodM en  TNO.    De Tcbb onderscheidt in haar advies de twee componenten die zich  voordoen bij bodembeweging, te weten bodemdaling en bodemtrilling.    De Tcbb merkt op dat deze beide kennisgebieden In ontwikkeling zijn en  dat er ontwikkelingen zijn in de acceptatie van bodemdaling en  bodemtrilling. De Tcbb heeft ook in dat licht gekeken naar dit onderhavige  winningsplan. In een afzonderlijke brief zullen wij u adviseren in de  toekomst de adviesaanvragen anders in te richten, waarbij de vraag of  een berekend risico acceptabel is expliciet aan de orde komt en de  adviezen ook voor technisch niet ingewijden (zoals regionale en lokale  overheden) begrijpelijk zijn.    Pagina 1 van 4</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>    Technische commissie  bodembeweging    Ons kenmerk  TCBB / 16189114    Bodemdaling   In onderdeel C2, pagina 22 van het winningsplan, geeft de NAM de  verwachte bodemdaling, veroorzaakt door de gaswinning (tussen 2016 en  2023) uit de in dit winningsplan beschreven voorkomens, De verwachte  bodemdaling voor ieder individueel voorkomen wordt geschat op minder  dan 2 cm.   Ook geeft de NAM in het winningsplan een prognose van de totale  bodemdaling als gevolg van de gaswinning uit de in het winningsplan  genoemde voorkomens en de omliggende voorkomens (waaronder het  Groningen veld in het noordoosten) voor 2025. De verwachte totale  bodemdaling in 2025 ligt tussen 2 cm (Een) en 10 cm (Vries-Noord).    Daarnaast heeft de NAM in het winningsplan weergeven de verwachte  eindsituatie in 2080 van de totale bodemdaling als gevolg van de  gaswinning uit de In het winningsplan genoemde voorkomens en de  omliggende voorkomens. De totale bodemdaling in 2080 ligt tussen 2 cm  (Een) en 12 cm (Vries-Noord).    Omdat de te verwachten bodemdaling geleidelijk en gelijkmatig optreedt  wordt er geen directe schade aan infrastructuur, bebouwing of natuur en  milieu verwacht. Er wordt niet uitgesloten dat de bodemdaling gevolgen  kan hebben voor het normale beheer en onderhoud van waterkeringen en  waterlopen. De Tcbb acht het van belang dat er overeenstemming komt  met het verantwoordelijke waterschap over de te nemen maatregelen.  Het winningsplan geeft niet duidelijk aan of deze overeenstemming  bestaat.    De Tcbb concludeert dat het aannemelijk is dat de bodemdaling in het  diepste punt van de bodemdalingskom van de voorkomens Assen, Assen-  Zuid, Een, Eleveld, Vries-Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid, Witten,  Witterdiep, Zevenhuizen en Zevenhuizen-West in de periode tussen 2016  en 2023 niet meer dan 2-3 cm bedraagt.    Bodemtrilling   De aanvrager geeft, op basis van de risicoanalyse in onderdeel D van het  winningsplan, per voorkomen aan wat de kans is op een geïnduceerde  beving met significante schade door de gaswinning.    - Assen 42% met een onzekerheidsmarge van 8%   - Assen-Zuid verwaarloosbaar (mid-case)   - Een 42% met een onzekerheidsmarge van 8%   - Witten verwaarloosbaar (mid-case)   - Zevenhuizen 19% met een onzekerheidsmarge van 5%  - Zevenhuizen-West verwaarloosbaar (mid-case)    De voorkomens Eleveld, Vries- Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid en  Wittendiep zijn ingedeeld in de categorie van voorkomens waar    Pagina 2 van 4</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>    Technische commlssie  bodembeweging    Ons kenmerk  TCBB / 16189114    aardbevingen zijn opgetreden. In deze voorkomens zijn tot 2014 jaarlijks  aardbevingen waargenomen met een magnitude boven 1,5 op de schaal  van Richter.    De NAM heeft volgens de Seismisch Risico Analyse (SRA) voor  voorkomens Assen, Eleveld, Een, Eleveld, Vries- Noord, Vries-Centraal,  Vries-Zuid, Witterdiep en Zevenhuizen de Risico Matrix (stap 2 van de  SRA) toegepast. De NAM concludeert uit het resultaat van de SRA dat alle  voorkomens In dit winningsplan vallen in EMS schaal VI-VII (Categorie í).    Verwijzend naar het onderzoek van Deltares over schade aan  buisleidingen door aardbeving uit 2010 is de verwachting dat de kans op  schade door geïnduceerde aardbevingen aan buisleidingen klein zal zijn.    Er wordt niet uitgesloten dat de bodemtrilling gevolgen kan hebben voor  schade aan gebouwen. Dit kan betekenen dat in de nabijheid van een  voorkomen mogelijk tot matige schade (scheuren in muren tot  constructieve schade) kan optreden aan gebouwen, afhankelijk van de  kwetsbaarheid (type en onderhoud) van het gebouw en de intensiteit van ~  de beving. Uit resultaten van de seismische hazard studie van TNO-NITG  uit 2012 met ook de voorkomens Eleveld en Vries bevestigen de  berekeningen dat er een kleine kans op schade bestaat door geïnduceerde  bodemtrillingen boven of rondom de Eleveld en Vries voorkomens.    Uit het historisch overzicht in het winningsplan komt naar voren dat voor  het voorkomen Eleveld zestien schademeldingen, gerelateerd aan  bodemtrilling van dit voorkomen, zijn geweest.    De Tcbb merkt op dat uit de nog uit te voeren onderzoeken Inzake het  Groningenveld mogelijk kan blijken dat ook voor sommige kleinere velden  de grens van magnitude 3,9 op de schaal van Richter kan worden  overschreden, Als er ook voor Westerveld redenen blijken te zijn om de  Mmax van 3,9 te herzien, dan zal de NAM het winningsplan alsnog  moeten actualiseren.    Slotsom   De Tcbb kan zich vinden in een maximale te verwachten additionele  bodemdaling van 2-3 cm. In het winningsgebied, concludeert dat de  seismische risicoanalyse is uitgevoerd volgens de SRA leidraad, en  onderschrijft de indeling in categorie 1 (EMS VI-VII) van de velden die  reeds bevingen hebben vertoond. Op grond hiervan heeft de Tcbb geen  bezwaar om onder voorwaarden in te stemmen met het winningsplan  Westerveld.    Pagina 3 van 4</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>    Technische commissie  bodembeweging    Ons kenmerk  TCBB / 16189114    De Tcbb adviseert aan de instemming de voorwaarden te verbinden die  door SodM/TNO zijn voorgesteld, inclusief de risicoanalyse zuur-en  hydraulische reservoir stimulatie, alsmede de eis dat alvorens reservoir  stimulatie toe te passen seismisch meetinstrumentarium boven of nabij  het te stimuleren voorkomen te plaatsen en in werking te hebben.    Met vriendelijke groet,           Voorzitter    Pagina 4 van 4</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>Date : 14-2-2017 16:32:32
F
@
m inez.nl
T
@
"
' @noorderzijlvest.nl'" ' @noorderzijlvest.nl', "' @noorderzijlvest.nl'" ' @noorderzijlvest.nl',
"
'
@ooststellingw erf.nl', "' @w etterskipfryslan.nl'" ' @w etterskipfryslan.nl', "' @drenthe.nl'" ' @drenthe.nl',
"
' @aaenhunze.nl'" ' @aaenhunze.nl', "' @aaenhunze.nl'" ' @aaenhunze.nl', "' @gem eentenoordenveld.nl'"
@
gem eentenoordenveld.nl', "' assen.nl'" ' @assen.nl', "' @assen.nl'" ' @assen.nl', "' @assen.nl'"
'
@assen.nl', "' @tynaarlo.nl'" ' @tynaarlo.nl', "' @m iddendrenthe.nl'" ' m iddendrenthe.nl', "' @w dodelta.nl'"
'
w dodelta.nl', "' @drenthe.nl'" @drenthe.nl', "'
g
"
C
c : "'
@
shell.com '" 
S
ubject : 170214 inform atieavonden w inningsplan Westerveld
B
este heer, mevrouw,
 
2
0 januari jl.  is het adviestermijn betreffende het Winningsplan Westerveld voor de (lokale) overheden verstreken. Op dit moment ligt het winningsplan ter advisering 
v
oor aan
d
e Mijnraad.  Zodra dit (eind)advies is ontvangen, wordt de ontwerpbeschikking opgemaakt. Het wordt zo langzamerhand het moment om na te denken over een
 
informatieavond, die normaliter in de 2
e
 
week van de ter inzage periode wordt gepland. 
 
V
oorlopige globale planning
W
eek 06 vergadering mijnraad
W
eek 08 advies Mijnraad binnen
W
eek 09 besluit schrijven
W
eek 15 besluit gereed
W
eek 16 start ter inzage legging ontwerp beschikking (publicatie)
W
eek 18 infoavonden (week 17 is landelijk de mei vakantie)
W
eek 22 einde ter inzage legging ontwerp beschikking (en daarmee mogelijkheid om zienswijzen in te dienen)
W
eek 27 verwerken ingediende zienswijzen
W
eek 28 beschikking gereed (publicatie)
 
U
 begrijpt dat deze planning niet definitief is aangezien we o.a. afhankelijk zijn van de oplevering van het advies van de Mijnraad en het aantal zienswijzen. 
 
 
B
etrokken overheden
I
n dit geval is het winningsgebied vrij groot en vallen er –zoals u weet- meerdere gemeenten (en provincies en waterschappen) binnen het winningsgebied.
 
a
dviserende overheden winningsplan Westerveld (NAM)
P
rovincie Groningen
P
rovincie Friesland
P
rovincie Drenthe
G
emeente Leek
G
emeente Ooststellingwerf
G
emeente Aa en Hunze
G
emeente Noordenveld
G
emeente Assen
G
emeente Tynaarlo
G
emeente Midden-Drenthe
W
aterschap Noorderzijlvest
W
etterskip Fryslân
W
aterschap Hunze en Aa's
W
aterschap Drents Overijsselse Delta
 
M
eerdere informatieavonden
V
oor de meeste winningsplannen houden we slecht 1 bijeenkomst op een -voor alle binnen het winningsgebied gelegen gemeenten- centrale locatie. Gezien de grootte van dit
w
inningsgebied, 
h
et aantal betrokken overheden en de verwachting dat er veel belangstelling is, is de inschatting dat we 2 tot 3 informatieavonden moeten organiseren.
 
O
pzet & inhoud informatieavonden
E
Z heeft de laatste jaren veel informatieavonden georganiseerd en we hebben de ervaring opgedaan dat een plenaire bijeenkomst over het algemeen niet goed werkt. Het is
v
oornamelijk 
z
enden van informatie en we willen graag een meer persoonlijke benadering waarbij we in gesprek gaan met belanghebbenden. We spreken dat ook liever van een
i
nformatiemarkt waarbij we op grote panelen informatie geven over van belang zijnde onderwerpen zoals 
b
ijv. over bodemdaling, bodembeweging, noodzaak voor gas(winning),
h
oe met schade wordt afgehandeld etc. Bij de panelen staan specialisten waaraan vragen kan worden gesteld over het betreffende onderwerp (bijv. de geoloog van EZ,  de
s
pecialist van TNO, NAM 
e
tc ). Daarnaast bieden wij belanghebbenden de mogelijkheid om mondeling een zienswijze in te dienen die wordt genoteerd door een daartoe
i
ngehuurd bureau.
 
D
e informatieavonden hebben betrekking op het winningsplan Westerveld, waaronder een aantal putten vallen en wat wordt beschouwd als 1 winningsgebied (vandaar ook het 1
w
inningsplan 
n
amelijk Westerveld). Hoewel bij elke bijeenkomst, zoals gezegd  juist bedoeld is om specifieke vragen te stellen (bijvoorbeeld een specifieke put), is de opzet van
d
e avond en de informatie die we laten zien, hetzelfde. 
 
V
oorbeeld informatieavond winningsplan Diever
I
n december hebben we in het dorpshuis te Wapse 1 informatieavond georganiseerd (het betrof hier een relatief klein winningsgebied waar 3 overheden bij betrokken waren). 
D
e informatie op de panelen is vooraf gedeeld met de overheden en waar nodig aangepast. Informatie over schade is bijvoorbeeld later toegevoegd en ook is een aantal panelen
g
emaakt met Q&A vragen die waren opgehaald. De informatie op de panelen die we hebben 
g
ebruikt vindt u ter illustratie vinden op de website van de gemeente Westerveld :
h
ttps://www.gemeentewesterveld.nl/Bestuur_en_organisatie/Actueel/Gaswinning_in_Wapse/Posters_informatiebijeenkomst_15_december_2016
.
 
L
o
catie & verdere invulling informatieavonden
I
k wil jullie uitnodigen om mee te denken waar en wanneer  en hoe we de infoavonden kunnen organiseren en welke informatie we zouden moeten laten zien zodat we de
a
vonden 
e
en goedlopend geheel kunnen laten zijn waar de focus vooral ligt op het verstrekken van informatie en het beantwoorden van vragen. De gemeente Assen heeft bijv.
a
angeven een hoge opkomst te verwachten wat aannemelijk maakt om daar ook een informatieavond 
t
e organiseren (elke voorstellen voor locaties heeft men ook gedaan;
e
ventueel zouden we deze avond in 2 blokken kunnen verdelen om ook de mensen te woord te kunnen staan.  Gezien het feit dat jullie grotendeels samen optrekken, wil ik jullie
v
ragen om ook 
g
ezamenlijk tot een voorstel voor 2-3 locaties te komen zodat alle belanghebbenden ook een informatieavond kunnen bijwonen zonder te veel te moeten reizen.
 
Ook welke rol de overheden tijdens deze avonden hebben, is een onderwerp waar ik het graag met jullie 
o
ver wil hebben.
 
M
isschien is het goed om op korte termijn met een kernteam bij een te komen om alles door te spreken? Ik zal contact opnemen met de provincie Drenthe of het mogelijk is op
h
et provinciehuis t bijeen te komen. Kunnen jullie dan alvast nadenken wie in dit kernteam deelneemt? Dan ga ik deze  personen z.s.m. een uitnodiging sturen. Ik zal NAM vragen
o
ok hierbij aanwezig te zijn.
 
16.57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>Ben ik iets vergeten of heeft u nog andere opmerkingen/vragen: schroom niet!
 
M
et vriendelijke groeten,
 
  
-
-------------------
 
   
M
inisterie van Economische Zaken
D
irectie Energie & Omgeving
C
luster Mijnbouw
B
ezoekadres
 
Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC 
D
en Haag
P
ostadres
 
Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
T
elefoonnummer
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
A
lgemene tendens is negatief: vooral de gemeente Assen, maar ook Aa en Hunze en Tynaarlo zijn tegen gas.  
 
P
lanning
:
 
G
ezien het grote aantal overheden/gebied, de commotie (Vries 10) en het feit dat een aantal gemeenten tegen gas zijn verwacht ik dat we 3 avonden nodig hebben. De
g
emeente Assen denkt dat er meer dan 400 mensen zouden kunnen komen. We zouden 
t
wee avonden kunnen houden in Assen waarbij we ook 2 sessies per avond houden
e
n daarnaast misschien nog een andere locatie. Ik wil eigenlijk dat de overheden gezamenlijk afstemmen wat het beste is; zij weten tenslotte heel goed hoe men er in staat
m
aar vooralsnog 
i
s dit mijn inschatting.
 
@
 : ik neem je mee zodat je op de hoogte bent van de voorlopige planning. We moeten op korte termijn ook het draaiboek e.d. gaan opstellen en ik zal volgende week
o
ok een algemene mail uitdoen richting de overheden met het verzoek 
e
.e.a. af te stemmen. Heb jij verder nog ideeën over de opkomst en het aantal avonden en locaties?
W
ie vanuit NAM communicatie is hierbij betrokken? Het is echt behoorlijk veel werk ondanks dat BEP dat e.e.a. uit handen kan nemen hebben we gemerkt met het
o
rganiseren van Diever.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
woensdag 19 oktober 2016 14:19
A
an:
 
' i @provinciegroningen.nl'; . @leek.nl'; ' @leek.nl'; ' . @noorderzijlvest.nl'; ' @noorderzijlvest.nl'; ' @noorderzijlvest.nl';
'
'
'
@aaenhunze.nl'; ' @aaenhunze.nl'; ' . @gemeentenoordenveld.nl'; ' . @assen.nl'; ' . i @assen.nl'; ' . @assen.nl'; 
'
. @tynaarlo.nl';
'
C
C:
 
'
@
shell.com'
O
nderwerp:
 
161019 doorgestuurd advies SodM inzake winningsplan Westeveld (NAM)
U
rgentie:
 
Hoog
 
B
este heer, mevrouw,
 
Z
oals aangegeven in de mail van 7 oktober jl. zend ik u bij deze het advies ontvangen op 14 oktober jl. van SodM inzake het winningsplan Westerveld van NAM.   
 
I
k verzoek u –uitgaande van de datum van 14 oktober op het formele adviesverzoek welke is gericht aan uw college of bestuur en de 14 weken adviestermijn – om 
v
óór 20
j
anuari 2017
 
advies uit te brengen op het winningsplan Westerveld.  
 
S
pecifieke sessie op 8 november van 10 tot 12 uur bij de provincie Drenthe
T
ot op heden heb ik alleen van de gemeente 
A
a en Hunze een aanmelding voor de sessie ontvangen.  Graag hoor ik zo spoedig mogelijk van u of u ook aanwezig bent bij deze
s
essie.  Kunt u niet, dan verzoek ik u dit ook 
t
e melden.
 
H
eeft u nog vragen? U kunt mij bereiken op onderstaand nummer.  
 
M
et vriendelijke groeten,
 
  
-
-------------------
 
   
M
inisterie van Economische Zaken
D
irectie Energie & Omgeving
C
luster Mijnbouw
B
ezoekadres
 
Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC 
D
en Haag
P
ostadres
 
Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
T
elefoonnummer
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
vrijdag 7 oktober 2016 18:13
A
an:
 
' i @provinciegroningen.nl'; ' . @leek.nl'; ' @leek.nl'; ' . @noorderzijlvest.nl'; ' @noorderzijlvest.nl'; ' @noorderzijlvest.nl';
i
'
'
@aaenhunze.nl'; ' @aaenhunze.nl'; ' . @gemeentenoordenveld.nl'; ' . @assen.nl'; ' . i @assen.nl'; ' . @assen.nl'; 
'
. @tynaarlo.nl';
'
C
C:
 
'
@
shell.com'
O
nderwerp:
 
vooraankondiging adviesverzoek winningsplan Westerveld (NAM( aan de decentrale overheden en uitnodiging specifieke sessie
U
rgentie:
 
Hoog
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>Beste heer, mevrouw,
 
O
p 12 juli jl. heb ik u geïnformeerd over het feit dat het winningsplan Westerveld (NAM) wordt aangehouden op advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM).  Dit heeft tot
g
evolg gehad dat de specifieke sessie die stond gepland is geannuleerd. 
O
ok heb ik u op de hoogte gebracht van de globale planning met betrekking tot het winningsplan
W
esterveld. 
 
H
uidige stand van zaken
N
aar aanleiding van het advies van eind juni van SodM, heeft NAM half september jl. een aangepast winningsplan Westerveld ingediend. Dit winningsplan is als concept
i
ngediend en vervolgens globaal getoetst door SodM. Het plan is volgens 
S
odM van voldoende kwaliteit om de procedure doorgang te laten vinden. Daartoe heeft SodM TNO
v
erzocht advies uit te brengen.
 
A
dviestermijn
I
n het vorige bericht heb ik toegezegd dat ik u -parallel aan het adviesverzoek aan SodM- het winningsplan zou doen toekomen. Afhankelijk van het termijn waarbinnen SodM
h
et advies oplevert, zou u vervolgens maximaal 14 weken de tijd hebben 
v
oor het opstellen van het advies. Door de snelheid waarmee het proces nu doorgang vindt, is het
w
inningsplan echter nog niet verstuurd. Hoewel de verwachting is dat het advies van TNO deze week gereed is en SodM daarna nog 2 weken nodig heeft om het definitieve
a
dvies op te stellen, vinden wij het niet meer dan correct om de afgesproken termijn van 14 weken aan te houden. 
 
S
tukken ter informatie
H
et door NAM aangepaste winningsplan Westerveld is te groot qua omvang om als bijlage bij deze e-mail te versturen. U ontvangt z.s.m. een link via WeTransfer. Met deze
l
ink kunt u het document downloaden. Mogelijk ten overvloede wijs ik 
u
 erop dat de bedrijfsgegevens in het winningsplan 
v
ertrouwelijk
 behandeld dienen te worden. Als
bi
jlage bij deze mail, zit het (concept
) verzoek tot advies. Uw bestuur mag op korte termijn het schriftelijke verzoek tot advies verwachten.
 
Wa
nneer het advies van SodM is ontvangen wordt dit direct aan u doorgestuurd en ook wordt er advies gevraagd aan de Technische commissie bodembescherming (Tcbb),
die na ontvangst ook direct aan u zal worden verstuurd.  
 
Specifieke sessie
Om u te ondersteunen in uw rol als adviseur organiseert EZ een specifieke sessie waar u vragen kunt stellen aan EZ, SodM of in dit geval NAM. Deze sessie is in overleg met
de provincie Drenthe gepland op:
 
Dinsdag 8 november van 10 uur tot 12 uur op  provinciehuis Drenthe, Westerbrink 1 in Assen
 
Gezien de beperkte ruimte verzoek ik u om per organisatie één afgevaardigde te laten deelnemen aan de specifieke sessie. Graag hoor ik van wie van uw organisatie dat zal
zijn.
 
Globale (indicatie) planning:
Week 40 versturen winningsplan Westerveld en verzoek tot advies per mail
Week 41 versturen schriftelijk verzoek tot advies aan bestuur
Week 42 ontvangst advies SodM
Week 43 versturen advies SodM aan decentrale overheden
Week 43 verzoek tot advies Tcbb
Week 45 specifieke sessie Winningsplan Westervel
Week 47 ontvangst advies Tcbb
Week 48 versturen advies Tcbb aan decentrale overheden
Week 02 ontvangst advies decentrale overheden
 
Heeft u nog vragen? U kunt mij bereiken op onderstaand nummer.  
 
Met vriendelijke groeten,
   
--------------------
. . . .   
Ministerie van Economische Zaken
Directie Energie & Omgeving
Cluster Mijnbouw
Bezoekadres
 Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
Postadres
 Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
Telefoonnummer
 -
 
 
Van:
Verzonden:
 dinsdag 12 juli 2016 11:17
Aan:
 ' i @provinciegroningen.nl'; ' . @leek.nl'; ' @leek.nl'; ' . @noorderzijlvest.nl'; ' @noorderzijlvest.nl'; ' @noorderzijlvest.nl';
' @aaenhunze.nl'; ' @aaenhunze.nl'; ' . @gemeentenoordenveld.nl'; ' . @assen.nl'; ' . i @assen.nl'; ' . @assen.nl'; ' . @tynaarlo.nl';
Onderwerp:
 planning vervolg winningsplan Westerveld (NAM)
Urgentie:
 Hoog
 
Beste heer, mevrouw,
 
Naar aanleiding van het advies van Staatstoezicht op de Mijnen om het winningsplan Westerveld (NAM) aan te houden, wordt in dezer dagen een brief aan de NAM
verzonden, waarin wordt verzocht om binnen 8 weken na dagtekening van de brief het winningsplan aan te vullen met de gevraagde informatie. Zodra de aanvulling is
ontvangen, wordt Staatstoezicht opnieuw om advies gevraagd. Hiervoor heeft Staatstoezicht maximaal 6 weken de tijd.  Parallel hieraan stuur ik u het aangevulde
winningsplan toe, met het verzoek tot het uitbrengen van advies. Het advies van Staattoezicht wordt na ontvangst aan u toegestuurd, waarna u 8 weken de tijd heeft om
advies uit te brengen. Dit houdt in dat u maximaal 14 weken de tijd heeft om het winningsplan te bestuderen en advies uit te brengen.
 
Indicatie
 globale planning:
·
  
        
Week 36 ontvangst aangevuld winningsplan Westerveld door NAM 
en
 adviesverzoek aan SodM en decentrale overheden
·
          
Week 42 ontvangst advies Staatstoezicht 
en
 doorsturen aan decentrale overheden 
en
 adviesverzoek aan Tcbb
·
          
Week 44-45 specifieke sessie overheden
·
          
Week 46 ontvangst advies Tcbb 
en
 doorsturen aan decentrale overheden
·
          
Week 50 ontvangst advies overheden
 
Ter informatie stuur ik u ook het stroomschema toe. Hieruit kunt u afleiden hoe het proces nu
 is ingericht. In het geval van het winningsplan Westerveld, wordt deze lijn
ge
volgd.
 
Echter is, zoals u weet, de adviesrol van de overheden geheel nieuw. Dit betekent dat de inrichting van het proces ook aan verandering onderhevig kan zijn (los van de
uitkomsten van het debat in de 2
e
 Kamer aangaande de voorgestelde wijzigingen in de Mijnbouwwet). Zo is bijvoorbeeld naar aanleiding van de informatiesessies die zijn
gehouden, het adviestermijn van de overheden eerder al met 2 weken verlengd naar 8 weken.  Mogelijk leiden nieuwe dienstverleningsafspraken met Staatstoezicht ook tot
aanpassing van het proces (wanneer Staatstoezicht bijvoorbeeld binnen 4 weken advies kan uitbrengen, dan heeft u -uitgaande van de 8 weken adviestermijn na ontvangst
advies Staattoezicht- in totaal 12 weken).
 
Heeft u toch nog vragen? U kunt mij bereiken op onderstaand nummer.  Ik heb verlof van 15 juli tot en met 20 juli.
 
Ik wens u –mocht u nog op vakantie gaan- een prettige vakantie toe.  
 
Met vriendelijke groeten,
   
--------------------
    
Ministerie van Economische Zaken
Directie Energie & Omgeving
Cluster Mijnbouw
Bezoekadres
 Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
Postadres
 Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
Telefoonnummer
 
 
Van:
Verzonden:
 vrijdag 1 juli 2016 15:15
Aan:
 ' i @provinciegroningen.nl'; . @leek.nl'; ' @leek.nl'; ' . @noorderzijlvest.nl'; ' @noorderzijlvest.nl'; ' @noorderzijlvest.nl';
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>    Be roorderzijkvest.n!; We hunzeenaas.nl'; MWG ‚sien éri'; WG ooststellingwerf.nl', Me vetterskipfryslan.nf; WMW@crenthe.nl';  WB zaenhunze.n!'; wammmms@aaenhunze.nl'; MEM oemeentenoordenveld.nl; EMC assen.nl'; WO assen.nl'; MMO assen.n'; WC tynaario.nl';  WG middendrenthe.n!'; MENG voodelta.nl; WMO: enthe.nl; WG oemeertenoordenveld.nl'   Onderwerp: annulering sessie winningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016   Urgentie: Hoog    Geachte heer, mevrouw,    Op 22 juni jl. heeft u een email ontvangen over het advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) over het winningsplan Westerveld van de Nederlandse Aardolie Maatschappij  (NAM). Dit advies zou samen met het winningsplan aan u worden toegestuurd met daarbij het verzoek om hierop advies uit te brengen. SodM heeft eind juni geadviseerd om het  winningsplan met informatie aan te vullen en tot die tijd aan te houden. Om deze reden wil ik daarom de specifieke informatiesessie die gepland stond op 8 juli afzeggen.    Proces   Zoals u weet ligt er een voorstel tot wijziging van de Mijnbouwwet voor aan de 2° Kamer naar aanleiding van het rapport onderzoeksraad voor de veiligheid (OVV) over Groningen.  Dit heeft tot gevolg dat de winningsplannen op een andere manier beoordeeld zulien worden. De afgelopen maanden is overleg met u geweest over de nieuwe aanpak van  winningsplannen en uw rol daarin.    In het wetvoorstel wordt een aantal inhoudelijke wijzigingen voorgesteld. Het winningsplan Westerveld is het eerste plan dat naar aanleiding van de aanbevelingen van het OVV  rapport en de daarop voorgestelde wijzigingen in de mijnbouwwet, is opgesteld. Ten tijde hiervan was de leidraad seismische risico analyse, die door SodM is opgesteld, nog niet  gereed. Eerder is aangegeven dat het winningsplan Westerveld een pilotproject is.    Advies Staatstoezicht op de Mijnen   Eind juni 2016 hebben wij het advies van SodM over het winningspian Westerveld ontvangen. SodM adviseert om het winningsplan aan te houden totdat NAM het winningsplan  heeft aangevuld met de volgende gegevens:   1. Overzicht van de gemeten grondsnelheden en grondversnellingen;   2. Overzicht van de schademeldingen en de aard van de schade;   3. Analyse van de relatie tussen de grondsnelheden/-versnellingen en de aard en omvang van de gerapporteerde schade. Deze analyse zou geplaatst moeten worden in het kader  van vergelijkbare analyses voor andere velden en de kalibratiestudie schade door aardbevingen (TNO rapport, TNO-034-DTM-2009-04435, 11. november 2009} en de SBR Richttijn-  A;   4, Analyse van de relatie tussen de bevingen en de productie{snelheid);   5. Rapportage van waargenomen relaties bij andere actieve velden;   6. Overige onderbouwende rapporten en analyses.    Wij hebben besloten, het advies van SodM over te nemen. Dat betekent dat het winningsplan formeel wordt aangehouden totdat NAM de gegevens heeft aangevuld.    Veiligheid gewaarborgd  SodM concludeert dat, op basis van de seismisch risico analyse in het ingediende winningsplan Westerveld, de veiligheid niet in het geding is en dat, in afwachting van de  aanvullende gegevens, de gaswinning op basis van het huidige winningsplan kan doorgaan.    Sessie 8 juli 2016  Aangezien het winningsplan formeel wordt aangehouden, gaat de specifieke informatiesessie van 8 juli aanstaande niet door. Zodra de gegevens zijn aangevuld door NAM en na  (een aanvullend} advies van SodM, ontvangt u opnieuw een uitnodiging voor een specifieke informatiesessie.    Langere adviesperiode   Zadra NAM het herziene winningsplan Westerveld indient, zullen wij parallel aan het verzoek tot advies aan SodM, u om advies vragen. U heeft hierdoor meer tijd om het  winningsplan te bestuderen en advies uit te brengen. Zodra wij het advies van SodM hebben ontvangen, ontvangt u deze van ons. U heeft hierna nog 8 weken de tijd om advies  uit te brengen. Parallel hieraan verzoeken wij de Technische commissie bodembescherming ook om advies. Wanneer dit advies binnen is zult u dit ook van ons ontvangen.  Stukken ter informatie   U vindt het advies van SodM als bijlage bij deze mail. Het aangehouden winningsplan is te groot qua omvang, vandaar dat u deze via een tink van WeTransfer kunt openen. U kunt  het document dan downloaden.    Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Heeft u toch nog vragen dan kunt u mij bereiken via onderstaand telefoonnummer.    Met vriendelijke groet,    Ministerie van Economische Zaken   Directie Energie & Omgeving   Cluster Mijnbouw   Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag  Postadres Postbus 20401, 2500 EK Den Haag  Teiefconnumme    Dit bericht kan inbrrate bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u  niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,  wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te   id  De Staat aanvaardt geen aansprakclikheid voor schade, van weke aard  ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch  verzenden van berichten.    This message may contain information that is not intended for you. Ifyou  are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you  are requested to mform the sender and delete the message.   The State accepts no kability for damage of any kind resulting from the  nisks inherent in the clectronic transmission of messages.</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>Date : 20-2-2017 14:39:57
F
@
m inez.nl
T
o : "' @provinciegroningen.nl'" @provinciegroningen.nl, "' @fryslan.frl'" @fryslan.frl, "'  "
@
drenthe.nl, "' @drenthe.nl'" @drenthe.nl, "' @leek.nl'" @leek.nl, "' @leek.nl'" @leek.nl,
"
a
g
"
@tynaarlo.nl'" @tynaarlo.nl, "' @m iddendrenthe.nl'" @m iddendrenthe.nl, "' @noorderzijlvest.nl'"
@
@
@
noorderzijlvest.nl, "' @hunzeenaas.nl'" @hunzeenaas.nl, "' w dodelta.nl'" @w dodelta.nl,
"
'
@
w dodelta.nl'" 
@w dodelta.nl, "'
w dodelta.nl'" 
w dodelta.nl
C
c : "'
@
shell.com '" 
S
ubject : 170220 uitnodiging overheden inform atieavonden w inningsplan Westerveld
B
este heer, mevrouw,  
 
D
e provincie Drenthe is zo vriendelijk om een ruimte beschikbaar te stellen om met elkaar te overleggen over de invulling van de informatieavonden voor belanghebbenden
d
ie door het ministerie van EZ georganiseerd 
w
orden in de periode van de ter inzage legging van het ontwerp instemmingsbesluit Westerveld.
 
D
it overleg is gepland op:
M
aandag 6 maart van 11 tot 13 uur kamer 0.66 op het provinciehuis Drenthe te Assen
 
D
e provincie  heeft ook een lunch geregeld om 12.15 uur.
 
G
raag hoor ik 
u
iterlijk vrijdag 24 februari
 van u of u aanwezig bent bij dit overleg.
 
M
e
t vriendelijke groeten,
l
   l
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
dinsdag 14 februari 2017 16:32
A
an:
 
' . i @provinciegroningen.nl'; . @leek.nl'; ' . @leek.nl'; ' . @noorderzijlvest.nl'; ' . . @noorderzijlvest.nl'; ' . @noorderzijlvest.nl';
'
'
'
@aaenhunze.nl'; ' @aaenhunze.nl'; ' . @gemeentenoordenveld.nl'; ' . @assen.nl'; ' . i @assen.nl'; ' . @assen.nl'; 
'
. @tynaarlo.nl';
'
. @middendrenthe.nl'; ' @wdodelta.nl'; ' . @drenthe.nl'; ' . @gemeentenoordenveld.nl'; '   
C
C:
 
'
O
nderwerp:
 
170214 informatieavonden winningsplan Westerveld
U
rgentie:
 
Hoog
 
B
este heer, mevrouw,
 
2
0 januari jl.  is het adviestermijn betreffende het Winningsplan Westerveld voor de (lokale) overheden verstreken. Op dit moment ligt het winningsplan ter advisering 
v
oor aan
d
e Mijnraad.  Zodra dit (eind)advies is ontvangen, wordt de ontwerpbeschikking opgemaakt. Het wordt zo langzamerhand het moment om na te denken over een
 
informatieavond, die normaliter in de 2
e
 
week van de ter inzage periode wordt gepland. 
 
V
oorlopige globale planning
W
eek 06 vergadering mijnraad
W
eek 08 advies Mijnraad binnen
W
eek 09 besluit schrijven
W
eek 15 besluit gereed
W
eek 16 start ter inzage legging ontwerp beschikking (publicatie)
W
eek 18 infoavonden (week 17 is landelijk de mei vakantie)
W
eek 22 einde ter inzage legging ontwerp beschikking (en daarmee mogelijkheid om zienswijzen in te dienen)
W
eek 27 verwerken ingediende zienswijzen
W
eek 28 beschikking gereed (publicatie)
 
U
 begrijpt dat deze planning niet definitief is aangezien we o.a. afhankelijk zijn van de oplevering van het advies van de Mijnraad en het aantal zienswijzen. 
 
 
B
etrokken overheden
I
n dit geval is het winningsgebied vrij groot en vallen er –zoals u weet- meerdere gemeenten (en provincies en waterschappen) binnen het winningsgebied.
 
a
dviserende overheden winningsplan Westerveld (NAM)
P
rovincie Groningen
P
rovincie Friesland
P
rovincie Drenthe
G
emeente Leek
G
emeente Ooststellingwerf
G
emeente Aa en Hunze
G
emeente Noordenveld
G
emeente Assen
G
emeente Tynaarlo
G
emeente Midden-Drenthe
W
aterschap Noorderzijlvest
W
etterskip Fryslân
W
aterschap Hunze en Aa's
W
aterschap Drents Overijsselse Delta
 
M
eerdere informatieavonden
V
oor de meeste winningsplannen houden we slecht 1 bijeenkomst op een -voor alle binnen het winningsgebied gelegen gemeenten- centrale locatie. Gezien de grootte van dit
w
inningsgebied, 
h
et aantal betrokken overheden en de verwachting dat er veel belangstelling is, is de inschatting dat we 2 tot 3 informatieavonden moeten organiseren.
 
O
pzet & inhoud informatieavonden
E
Z heeft de laatste jaren veel informatieavonden georganiseerd en we hebben de ervaring opgedaan dat een plenaire bijeenkomst over het algemeen niet goed werkt. Het is
v
oornamelijk 
z
enden van informatie en we willen graag een meer persoonlijke benadering waarbij we in gesprek gaan met belanghebbenden. We spreken dat ook liever van een
i
nformatiemarkt waarbij we op grote panelen informatie geven over van belang zijnde onderwerpen zoals 
b
ijv. over bodemdaling, bodembeweging, noodzaak voor gas(winning),
h
oe met schade wordt afgehandeld etc. Bij de panelen staan specialisten waaraan vragen kan worden gesteld over het betreffende onderwerp (bijv. de geoloog van EZ,  de
s
pecialist van TNO, NAM 
e
tc ). Daarnaast bieden wij belanghebbenden de mogelijkheid om mondeling een zienswijze in te dienen die wordt genoteerd door een daartoe
i
ngehuurd bureau.
 
16.58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>De informatieavonden hebben betrekking op het winningsplan Westerveld, waaronder een aantal putten vallen en wat wordt beschouwd als 1 winningsgebied (vandaar ook het 1
w
inningsplan 
n
amelijk Westerveld). Hoewel bij elke bijeenkomst, zoals gezegd  juist bedoeld is om specifieke vragen te stellen (bijvoorbeeld een specifieke put), is de opzet van
d
e avond en de informatie die we laten zien, hetzelfde. 
 
V
oorbeeld informatieavond winningsplan Diever
I
n december hebben we in het dorpshuis te Wapse 1 informatieavond georganiseerd (het betrof hier een relatief klein winningsgebied waar 3 overheden bij betrokken waren). 
D
e informatie op de panelen is vooraf gedeeld met de overheden en waar nodig aangepast. Informatie over schade is bijvoorbeeld later toegevoegd en ook is een aantal panelen
g
emaakt met Q&A vragen die waren opgehaald. De informatie op de panelen die we hebben 
g
ebruikt vindt u ter illustratie vinden op de website van de gemeente Westerveld :
h
ttps://www.gemeentewesterveld.nl/Bestuur_en_organisatie/Actueel/Gaswinning_in_Wapse/Posters_informatiebijeenkomst_15_december_2016
.
 
L
o
catie & verdere invulling informatieavonden
I
k wil jullie uitnodigen om mee te denken waar en wanneer  en hoe we de infoavonden kunnen organiseren en welke informatie we zouden moeten laten zien zodat we de
a
vonden 
e
en goedlopend geheel kunnen laten zijn waar de focus vooral ligt op het verstrekken van informatie en het beantwoorden van vragen. De gemeente Assen heeft bijv.
a
angeven een hoge opkomst te verwachten wat aannemelijk maakt om daar ook een informatieavond 
t
e organiseren (elke voorstellen voor locaties heeft men ook gedaan;
e
ventueel zouden we deze avond in 2 blokken kunnen verdelen om ook de mensen te woord te kunnen staan.  Gezien het feit dat jullie grotendeels samen optrekken, wil ik jullie
v
ragen om ook 
g
ezamenlijk tot een voorstel voor 2-3 locaties te komen zodat alle belanghebbenden ook een informatieavond kunnen bijwonen zonder te veel te moeten reizen.
 
Ook welke rol de overheden tijdens deze avonden hebben, is een onderwerp waar ik het graag met jullie 
o
ver wil hebben.
 
M
isschien is het goed om op korte termijn met een kernteam bij een te komen om alles door te spreken? Ik zal contact opnemen met de provincie Drenthe of het mogelijk is op
h
et provinciehuis t bijeen te komen. Kunnen jullie dan alvast nadenken wie in dit kernteam deelneemt? Dan ga ik deze  personen z.s.m. een uitnodiging sturen. Ik zal NAM vragen
o
ok hierbij aanwezig te zijn.
 
B
en ik iets vergeten of heeft u nog andere opmerkingen/vragen: schroom niet!
 
M
et vriendelijke groeten,
 
  
-
-------------------
 
   
M
inisterie van Economische Zaken
D
irectie Energie & Omgeving
C
luster Mijnbouw
B
ezoekadres
 
Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC 
D
en Haag
P
ostadres
 
Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
T
elefoonnummer
 
 
 
 
 
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
woensdag 19 oktober 2016 14:19
A
an:
 
' i @provinciegroningen.nl'; . @leek.nl'; ' @leek.nl'; ' . @noorderzijlvest.nl'; ' @noorderzijlvest.nl'; @noorderzijlvest.nl';
'
'
'
@aaenhunze.nl'; ' @aaenhunze.nl'; ' . @gemeentenoordenveld.nl'; ' . @assen.nl'; ' . i @assen.nl'; ' . @assen.nl'; 
'
. @tynaarlo.nl';
.
C
C:
 
@shell.com'
O
nderwerp:
 
161019 doorgestuurd advies SodM inzake winningsplan Westeveld (NAM)
U
rgentie:
 
Hoog
 
B
este heer, mevrouw,
 
Z
oals aangegeven in de mail van 7 oktober jl. zend ik u bij deze het advies ontvangen op 14 oktober jl. van SodM inzake het winningsplan Westerveld van NAM.   
 
I
k verzoek u –uitgaande van de datum van 14 oktober op het formele adviesverzoek welke is gericht aan uw college of bestuur en de 14 weken adviestermijn – om 
v
óór 20
j
anuari 2017
 
advies uit te brengen op het winningsplan Westerveld.  
 
S
pecifieke sessie op 8 november van 10 tot 12 uur bij de provincie Drenthe
T
ot op heden heb ik alleen van de gemeente 
A
a en Hunze een aanmelding voor de sessie ontvangen.  Graag hoor ik zo spoedig mogelijk van u of u ook aanwezig bent bij deze
s
essie.  Kunt u niet, dan verzoek ik u dit ook 
t
e melden.
 
H
eeft u nog vragen? U kunt mij bereiken op onderstaand nummer.  
 
M
et vriendelijke groeten,
 
  
-
-------------------
 
   
M
inisterie van Economische Zaken
D
irectie Energie & Omgeving
C
luster Mijnbouw
B
ezoekadres
 
Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC 
D
en Haag
P
ostadres
 
Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
T
elefoonnummer
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
vrijdag 7 oktober 2016 18:13
A
an:
 
' i @provinciegroningen.nl'; . @leek.nl'; ' @leek.nl'; ' . @noorderzijlvest.nl'; ' @noorderzijlvest.nl'; ' @noorderzijlvest.nl';
'
'
'
@aaenhunze.nl'; ' @aaenhunze.nl'; ' . @gemeentenoordenveld.nl'; ' . @assen.nl'; ' . i @assen.nl'; ' . @assen.nl'; 
.
@tynaarlo.nl';
'
C
C:
 
'
O
nderwerp:
 
vooraankondiging adviesverzoek winningsplan Westerveld (NAM( aan de decentrale overheden en uitnodiging specifieke sessie
U
rgentie:
 
Hoog
 
B
este heer, mevrouw,
 
O
p 12 juli jl. heb ik u geïnformeerd over het feit dat het winningsplan Westerveld (NAM) wordt aangehouden op advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM).  Dit heeft tot
g
evolg gehad dat de specifieke sessie die stond gepland is geannuleerd. 
O
ok heb ik u op de hoogte gebracht van de globale planning met betrekking tot het winningsplan
W
esterveld. 
 
H
uidige stand van zaken
N
aar aanleiding van het advies van eind juni van SodM, heeft NAM half september jl. een aangepast winningsplan Westerveld ingediend. Dit winningsplan is als concept
i
ngediend en vervolgens globaal getoetst door SodM. Het plan is volgens 
S
odM van voldoende kwaliteit om de procedure doorgang te laten vinden. Daartoe heeft SodM TNO
v
erzocht advies uit te brengen.
 
A
dviestermijn
I
n het vorige bericht heb ik toegezegd dat ik u -parallel aan het adviesverzoek aan SodM- het winningsplan zou doen toekomen. Afhankelijk van het termijn waarbinnen SodM
h
et advies oplevert, zou u vervolgens maximaal 14 weken de tijd hebben 
v
oor het opstellen van het advies. Door de snelheid waarmee het proces nu doorgang vindt, is het
w
inningsplan echter nog niet verstuurd. Hoewel de verwachting is dat het advies van TNO deze week gereed is en SodM daarna nog 2 weken nodig heeft om het definitieve
a
dvies op te stellen, vinden wij het niet meer dan correct om de afgesproken termijn van 14 weken aan te houden. 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>Stukken ter informatie
H
et door NAM aangepaste winningsplan Westerveld is te groot qua omvang om als bijlage bij deze e-mail te versturen. U ontvangt z.s.m. een link via WeTransfer. Met deze
l
ink kunt u het document downloaden. Mogelijk ten overvloede wijs ik 
u
 erop dat de bedrijfsgegevens in het winningsplan 
v
ertrouwelijk
 behandeld dienen te worden. Als
bi
jlage bij deze mail, zit het (concept
) verzoek tot advies. Uw bestuur mag op korte termijn het schriftelijke verzoek tot advies verwachten.
 
Wa
nneer het advies van SodM is ontvangen wordt dit direct aan u doorgestuurd en ook wordt er advies gevraagd aan de Technische commissie bodembescherming (Tcbb),
die na ontvangst ook direct aan u zal worden verstuurd.  
 
Specifieke sessie
Om u te ondersteunen in uw rol als adviseur organiseert EZ een specifieke sessie waar u vragen kunt stellen aan EZ, SodM of in dit geval NAM. Deze sessie is in overleg met
de provincie Drenthe gepland op:
 
Dinsdag 8 november van 10 uur tot 12 uur op  provinciehuis Drenthe, Westerbrink 1 in Assen
 
Gezien de beperkte ruimte verzoek ik u om per organisatie één afgevaardigde te laten deelnemen aan de specifieke sessie. Graag hoor ik van wie van uw organisatie dat zal
zijn.
 
Globale (indicatie) planning:
Week 40 versturen winningsplan Westerveld en verzoek tot advies per mail
Week 41 versturen schriftelijk verzoek tot advies aan bestuur
Week 42 ontvangst advies SodM
Week 43 versturen advies SodM aan decentrale overheden
Week 43 verzoek tot advies Tcbb
Week 45 specifieke sessie Winningsplan Westervel
Week 47 ontvangst advies Tcbb
Week 48 versturen advies Tcbb aan decentrale overheden
Week 02 ontvangst advies decentrale overheden
 
Heeft u nog vragen? U kunt mij bereiken op onderstaand nummer.  
 
Met vriendelijke groeten,
   
--------------------
    
Ministerie van Economische Zaken
Directie Energie & Omgeving
Cluster Mijnbouw
Bezoekadres
 Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
Postadres
 Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
Telefoonnummer
 -
 
 
Van:
Verzonden:
 dinsdag 12 juli 2016 11:17
Aan:
 ' i @provinciegroningen.nl'; ' . @leek.nl'; ' @leek.nl'; ' . @noorderzijlvest.nl'; ' @noorderzijlvest.nl'; ' @noorderzijlvest.nl';
' @aaenhunze.nl'; ' @aaenhunze.nl'; ' . @gemeentenoordenveld.nl'; ' . @assen.nl'; ' . i @assen.nl'; ' . @assen.nl'; ' . @tynaarlo.nl';
Onderwerp:
 planning vervolg winningsplan Westerveld (NAM)
Urgentie:
 Hoog
 
Beste heer, mevrouw,
 
Naar aanleiding van het advies van Staatstoezicht op de Mijnen om het winningsplan Westerveld (NAM) aan te houden, wordt in dezer dagen een brief aan de NAM
verzonden, waarin wordt verzocht om binnen 8 weken na dagtekening van de brief het winningsplan aan te vullen met de gevraagde informatie. Zodra de aanvulling is
ontvangen, wordt Staatstoezicht opnieuw om advies gevraagd. Hiervoor heeft Staatstoezicht maximaal 6 weken de tijd.  Parallel hieraan stuur ik u het aangevulde
winningsplan toe, met het verzoek tot het uitbrengen van advies. Het advies van Staattoezicht wordt na ontvangst aan u toegestuurd, waarna u 8 weken de tijd heeft om
advies uit te brengen. Dit houdt in dat u maximaal 14 weken de tijd heeft om het winningsplan te bestuderen en advies uit te brengen.
 
Indicatie
 globale planning:
·
  
        
Week 36 ontvangst aangevuld winningsplan Westerveld door NAM 
en
 adviesverzoek aan SodM en decentrale overheden
·
          
Week 42 ontvangst advies Staatstoezicht 
en
 doorsturen aan decentrale overheden 
en
 adviesverzoek aan Tcbb
·
          
Week 44-45 specifieke sessie overheden
·
          
Week 46 ontvangst advies Tcbb 
en
 doorsturen aan decentrale overheden
·
          
Week 50 ontvangst advies overheden
 
Ter informatie stuur ik u ook het stroomschema toe. Hieruit kunt u afleiden hoe het proces nu
 is ingericht. In het geval van het winningsplan Westerveld, wordt deze lijn
ge
volgd.
 
Echter is, zoals u weet, de adviesrol van de overheden geheel nieuw. Dit betekent dat de inrichting van het proces ook aan verandering onderhevig kan zijn (los van de
uitkomsten van het debat in de 2
e
 Kamer aangaande de voorgestelde wijzigingen in de Mijnbouwwet). Zo is bijvoorbeeld naar aanleiding van de informatiesessies die zijn
gehouden, het adviestermijn van de overheden eerder al met 2 weken verlengd naar 8 weken.  Mogelijk leiden nieuwe dienstverleningsafspraken met Staatstoezicht ook tot
aanpassing van het proces (wanneer Staatstoezicht bijvoorbeeld binnen 4 weken advies kan uitbrengen, dan heeft u -uitgaande van de 8 weken adviestermijn na ontvangst
advies Staattoezicht- in totaal 12 weken).
 
Heeft u toch nog vragen? U kunt mij bereiken op onderstaand nummer.  Ik heb verlof van 15 juli tot en met 20 juli.
 
Ik wens u –mocht u nog op vakantie gaan- een prettige vakantie toe.  
 
Met vriendelijke groeten,
   
--------------------
. . . .   
Ministerie van Economische Zaken
Directie Energie & Omgeving
Cluster Mijnbouw
Bezoekadres
 Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
Postadres
 Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
Telefoonnummer
 -
 
Van:
Verzonden:
 vrijdag 1 juli 2016 15:15
Aan:
 ' i @provinciegroningen.nl'; . @leek.nl'; ' @leek.nl'; . @noorderzijlvest.nl'; ' @noorderzijlvest.nl'; ' @noorderzijlvest.nl';
' @aaenhunze.nl'; ' @aaenhunze.nl'; ' . @gemeentenoordenveld.nl'; ' . @assen.nl'; ' . i @assen.nl'; ' . @assen.nl'; . @tynaarlo.nl';
Onderwerp:
 annulering sessie winningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016 
Urgentie:
 Hoog
 
Geachte heer, mevrouw,
 
Op 22 juni jl. heeft u een email ontvangen  over het advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) over het winningsplan Westerveld van de Nederlandse Aardolie Maatschappij
(NAM).  Dit advies zou samen met het winningsplan aan u worden toegestuurd met daarbij het verzoek om hierop advies uit te brengen. SodM heeft eind juni geadviseerd om het
winningsplan met informatie aan te vullen en tot die tijd aan te houden. Om deze reden wil ik daarom de specifieke informatiesessie die gepland stond op 8 juli afzeggen.
 
Proces
Zoals u weet ligt er een voorstel tot wijziging van de Mijnbouwwet voor aan de 2
e
 Kamer naar aanleiding van het rapport onderzoeksraad voor de veiligheid (OVV) over Groningen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>Dit heeft tot gevolg dat de winningsplannen op een andere manier beoordeeld zullen worden. De afgelopen maanden is overleg met u geweest over de nieuwe aanpak van
w
inningsplannen en uw rol daarin.
 
I
n het wetvoorstel wordt een aantal inhoudelijke wijzigingen voorgesteld. Het winningsplan Westerveld is het eerste plan dat naar aanleiding van de aanbevelingen van het 
O
VV
r
apport en de daarop voorgestelde wijzigingen in de mijnbouwwet, is opgesteld. Ten tijde hiervan was de leidraad seismische risico analyse, die door SodM is opgesteld, nog niet
g
ereed. Eerder is aangegeven dat het winningsplan Westerveld een pilotproject 
i
s.
 
A
dvies Staatstoezicht op de Mijnen
E
ind juni 2016 hebben wij het advies van SodM over het winningsplan Westerveld ontvangen. SodM adviseert om het winningsplan aan te houden totdat NAM het winningsplan
h
eeft 
a
angevuld met de volgende gegevens:
1
. Overzicht van de gemeten grondsnelheden en grondversnellingen;
2
. Overzicht van de schademeldingen en de aard van de schade;
3
. Analyse van de relatie tussen de grondsnelheden/-versnellingen en de aard en omvang van de gerapporteerde schade. Deze analyse zou geplaatst moeten worden in het kader
v
an vergelijkbare analyses voor andere velden en de kalibratiestudie schade door aardbevingen (TNO rapport, TNO-034-DTM-2009-04435, 11. november 2009) en de SBR Richtlijn-
A
;
4
. Analyse van de relatie tussen de bevingen en de productie(snelheid);
5
. Rapportage van waargenomen relaties bij andere actieve velden;
6
. Overige onderbouwende rapporten en analyses.
 
W
ij hebben besloten, het advies van SodM over te nemen. Dat betekent dat het winningsplan formeel wordt aangehouden totdat NAM de gegevens heeft aangevuld.
 
V
eiligheid gewaarborgd
S
odM concludeert dat, op basis van de seismisch risico analyse in het ingediende winningsplan Westerveld, de veiligheid 
n
iet
 in het geding is en dat, in afwachting van de
a
an
vullende gegevens, de gaswinning op basis van het huidige winningsplan kan doorgaan.   
 
S
essie 8 juli 2016
A
angezien het winningsplan formeel wordt aangehouden, gaat de specifieke informatiesessie van 8 juli aanstaande niet door. Zodra de gegevens zijn aangevuld door NAM en na
(
een aanvullend) advies van SodM, ontvangt u opnieuw een uitnodiging voor een specifieke informatiesessie.  
 
L
angere adviesperiode
Z
odra NAM het herziene winningsplan Westerveld indient, zullen wij parallel aan het verzoek tot advies aan SodM, u om advies vragen. U heeft hierdoor meer tijd om het
w
inningsplan 
t
e bestuderen en advies uit te brengen.  Zodra wij het advies van SodM hebben ontvangen, ontvangt u deze van ons. U heeft hierna nog 8 weken de tijd om advies
u
it te brengen. Parallel hieraan verzoeken wij de Technische commissie bodembescherming ook om advies. 
W
anneer dit advies binnen is zult u dit ook van ons ontvangen.
 
S
tukken ter informatie
U
 vindt het advies van SodM als bijlage bij deze mail. Het aangehouden winningsplan is te groot qua omvang, vandaar dat u deze via een link van WeTransfer kunt openen. U 
k
unt
h
et document dan downloaden.
 
I
k hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Heeft u toch nog vragen dan kunt u mij bereiken via onderstaand telefoonnummer.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
-
-------------------
 
.    
M
inisterie van Economische Zaken
D
irectie Energie & Omgeving
C
luster Mijnbouw
B
ezoekadres
 
Bezuidenhoutseweg 
7
3, 2594 AC Den Haag
P
ostadres
 
Postbus 
2
0401, 2500 EK Den Haag
T
elefoonnummer
 -
 
D
it bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
n
iet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
w
ordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
v
erwijderen. 
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
o
ok, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
v
erzenden van berichten.
T
his m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
a
re not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
a
re requested to inform  the sender and delete the m essage.
T
he State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
r
isks inherent in the electronic transm ission of m essages.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>Date : 13-6-2018 16:55:01
F
T
 
"
 
m iddendrenthe.nl,
"
@
w
dodelta.nl,
"
    
@
 
@
"
 
 
@noorderzijlvest.nl, "  
 noorderzijlvest.nl,  
n
oorderzijlvest.nl, "  
 
@noorderzijlvest.nl
C
S
ubject : 180613 Vooraankondiging publicatie definitief besluit betreffende het w inningsplan Westerveld
G
eachte adviseurs,
 
E
nige tijd geleden heeft het ontwerp-instemmingsbesluit op het winningsplan 
W
esterveld 
t
er inzage gelegen. De beantwoording van alle ingediende zienswijzen en
a
anpassingen aan het besluit zijn bijna afgerond. Dit betekent dat het definitieve besluit binnenkort genomen wordt en nog voor de zomer ter 
v
isie wordt gelegd.
 
W
ij houden met de start van de ter inzage legging rekening met de schoolvakanties bij u in de regio. Onze planning op dit moment is zo dat de start van de ter inzage legging
r
uim (minimaal 2 weken) voor de start van de zomervakantie zal 
l
iggen. De ter inzage legging kan dus voor een deel overlappen met de zomervakantie. Als de ter inzage
d
atum definitief bekend is zal ik u daarvan op de hoogte brengen. Overigens worden ook alle zienswijze indieners op het ontwerpbesluit op de hoogte gesteld 
v
an de ter
i
nzage legging van het definitieve besluit.
 
I
k hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Mochten er nog vragen zijn dan hoor ik het uiteraard graag.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
   
P
rojectsecretaris Winningsplannen
…
…………………………………………………………………………………………
D
irectie Energie & Omgeving
M
inisterie van Economische Zaken en Klimaat
B
ezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag | 3
e
 
C-Zuid
P
ostbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
…
…………………………………………………………………………………………
T
  
 
 
M
 
 
   
E
  
@
minez.nl
www.rijksoverheid.nl/ezk
 
 
D
it bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
n
iet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
w
ordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te
v
erwijderen.
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
o
ok, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch
v
erzenden van berichten.
T
his m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
a
re not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
a
re requested to inform  the sender and delete the m essage.
T
he State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
r
isks inherent in the electronic transm ission of m essages.
16.59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>Date : 12-9-2018 14:58:11
F
T
 
"
 
m iddendrenthe.nl, "'
 
@gem eentenoordenveld.nl, "'  
 
@gem eentenoordenveld.nl, "'  "
@
w
dodelta.nl,
"
@
 
@
@
hunzeenaas.nl, "'  
 
@noorderzijlvest.nl, "'  
 noorderzijlvest.nl,
"
 
@noorderzijlvest.nl, "'  
 @noorderzijlvest.nl, "'  
g
em eentenoordenveld.nl
C
S
ubject : 180912 Status-update definitief besluit betreffende het w inningsplan Westerveld (NAM)
G
eachte adviseurs,
 
N
aar aanleiding van onderstaande e-mail over de publicatie van het definitieve besluit Westerveld wil ik u graag informeren over de huidige status van het besluit. In eerdere
c
orrespondentie is aangegeven dat de publicatie van het definitieve besluit Westerveld over de zomer heen getild werd, waarbij het besluit op z’n vroegst in de week van 3
s
eptember genomen zou worden. Het moge duidelijk zijn dat het niet is gelukt om het definitieve 
b
esluit af te ronden om in de week van 3 september te publiceren. Op dit
m
oment wordt er nog gewerkt aan het besluit en is er helaas nog geen zicht op een exacte publicatiedatum van het besluit. Zodra wij een publicatiedatum kunnen vaststellen voor
d
e ter 
i
nzage legging van het definitieve besluit Westerveld, zullen wij u allen hiervan op de hoogte brengen. Graag wil ik hierbij aangeven dat het vaststellen van een
p
ublicatiedatum in sommige gevallen plotseling kan gebeuren. Desalniettemin zal de publicatiedatum 
m
instens een week voor de daadwerkelijke ter inzage legging bekend zijn,
w
aarna ik alle decentrale overheden direct op de hoogte zal brengen.
 
D
e ervaring leert dat publicatiedata van besluiten doorgaans strak worden gepland 
z
odra 
e
r zicht is op een definitief besluit. 
E
r wordt in zo’n geval vooruitgelopen op de concrete
a
fronding van het besluit. 
D
it komt omdat de te publiceren kennisgevingen al 
e
en week ervoor moeten worden aangeleverd.
 W
ij gebruiken deze week om het besluit af te
r
onden. Op die manier zit er zo min mogelijk tijd tussen het daadwerkelijk afronden van het besluit en de publicatie daarvan. De daadwerkelijke afronding en 
o
ndertekening van
h
et besluit
 
vindt
 v
eelal pas de dag voor publicatie plaats. 
H
et 
i
s 
d
us niet mogelijk om het besluit (eventueel onder embargo) ver voor de publicatiedatum te versturen. Zodra het
b
esluit is ondertekend, zal ik het aan alle betrokken decentrale overheden versturen.
 
I
k hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Mochten er nog vragen zijn dan hoor ik het uiteraard graag.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
   
P
rojectsecretaris Winningsplannen
…
…………………………………………………………………………………………
D
irectie Energie & Omgeving
M
inisterie van Economische Zaken en Klimaat
B
ezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag | 3
e
 
C-Zuid
P
ostbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
…
…………………………………………………………………………………………
T
  
 
 
M
 
 
   
E
 
 
@
minez.nl
www.rijksoverheid.nl/ezk
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
woensdag 20 juni 2018 18:05
A
an:
 
@
fryslan.frl
@
d
renthe.nl
l
@
wetterskipfryslan.nl
>; 
'
i
<
.
@drenthe.nl
i
@aaenhunze.nl
. i
@assen.nl
. @
assen.nl
<
@as
sen.nl
. @
leek.nl
)' <
i
@leek.nl
>; 
'
 
 
@
middendrenthe.nl
@
gemeentenoordenveld.nl
.
i
@gemeentenoordenveld.nl
>; 
 
 
@
tynaarlo.nl
>;
@gemeentenoordenveld.nl' <
. @gemeentenoordenveld.nl
@
wdodelta.nl
>; 
<
. @provinciegroningen.nl
@
provinciegroningen.nl
l
@
wdodelta.nl
>;
'
 
i
@wdodelta.nl
.
@hunzeenaas.nl
>; 
'
<
.
@noorderzijlvest.nl
' 
@
noorderzijlvest.nl
l
@noorderzijlvest.nl
>; '
ll
@noorderzijlvest.nl
>
CC
:
   .   
. @minez.nl
>
O
nderwerp:
 
RE: 180613 Vooraankondiging publicatie definitief besluit betreffende het winningsplan Westerveld
 
G
eachte adviseurs,
 
O
ndanks inspanningen is het niet gelukt om onze planning voor het besluit Westerveld te halen. Door de vertraging is het helaas niet meer mogelijk om het besluit nog op tijd
v
oor de zomer te publiceren. Graag wil ik u dan ook melden dat 
w
ij hierdoor het besluit Westerveld op zijn vroegst in de week van 3 september gaan nemen. In de week
v
oorafgaand aan de ter inzage legging van het definitieve besluit zal ik weer contact met u opnemen om u hiervan op de hoogte te brengen.
 
I
k hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Mochten er nog vragen zijn dan hoor ik het uiteraard graag.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
   
P
rojectsecretaris Winningsplannen
…
…………………………………………………………………………………………
D
irectie Energie & Omgeving
M
inisterie van Economische Zaken en Klimaat
B
ezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag | 3
e
 
C-Zuid
P
ostbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
…
…………………………………………………………………………………………
T
  
 
 
M
 
 
   
E
 
 
.
. @minez.nl
www.rijksoverheid.nl/ezk
 
 
V
an:
 
 .   
V
erzonden:
 
woensdag 13 juni 2018 16:55
A
an:
 
i
@leek.nl
); 
 
@
gemeentenoordenveld.nl
; 
 
 
 
l
C
C:
 
  . 
O
nderwerp:
 
180613 Vooraankondiging publicatie definitief besluit betreffende het winningsplan Westerveld
U
rgentie:
 
Hoog
 
G
eachte adviseurs,
16.60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre> 
Enige tijd geleden heeft het ontwerp-instemmingsbesluit op het winningsplan Westerveld ter inzage gelegen. De beantwoording van alle ingediende zienswijzen en
aanpassingen aan het besluit zijn bijna afgerond. Dit betekent dat het definitieve besluit binnenkort genomen wordt en nog voor de zomer ter visie wordt gelegd.
 
Wij houden met de start van de ter inzage legging rekening met de schoolvakanties bij u in de regio. Onze planning op dit moment is zo dat de start van de ter inzage legging
ruim (minimaal 2 weken) voor de start van de zomervakantie zal liggen. De ter inzage legging kan dus voor een deel overlappen met de zomervakantie. Als de ter inzage
datum definitief bekend is zal ik u daarvan op de hoogte brengen. Overigens worden ook alle zienswijze indieners op het ontwerpbesluit op de hoogte gesteld van de ter
inzage legging van het definitieve besluit.
 
Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Mochten er nog vragen zijn dan hoor ik het uiteraard graag.
 
Met vriendelijke groet,
 
    
Projectsecretaris Winningsplannen
……………………………………………………………………………………………
Directie Energie & Omgeving
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag | 3e C-Zuid
Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
……………………………………………………………………………………………
T    
M     
E  @minez.nlwww.rijksoverheid.nl/ezk
Dit bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te
verwijderen.
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
ook, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch
verzenden van berichten.
This m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
are requested to inform  the sender and delete the m essage.
The State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
risks inherent in the electronic transm ission of m essages.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>Date : 9-11-2018 09:24:36
F
T
o : "'
p
rovinciegroningen.nl'" 
@provinciegroningen.nl, "' @provinciegroningen.nl'" @provinciegroningen.nl,
"
"
@aaenhunze.nl'" @aaenhunze.nl, "   @assen.nl, "   @assen.nl, "   @assen.nl,
"
' @leek.nl'" @leek.nl, " @m iddendrenthe.nl'" m iddendrenthe.nl, "' @gem eentenoordenveld.nl'"
@
gem eentenoordenveld.nl, "'
g
em eentenoordenveld.nl'" 
gem eentenoordenveld.nl,
"
' @gem eentenoordenveld.nl'" @gem eentenoordenveld.nl, "' @tynaarlo.nl'" @tynaarlo.nl,
"
' @ooststellingw erf.nl'" @ooststellingw erf.nl, "' ooststellingw erf.nl'" ooststellingw erf.nl,
"
'
w
dodelta.nl'" 
w dodelta.nl, "'
@w dodelta.nl'" 
@w dodelta.nl,
"
' @noorderzijlvest.nl'" @noorderzijlvest.nl, "' @noorderzijlvest.nl'" @noorderzijlvest.nl,
"
' noorderzijlvest.nl'" @noorderzijlvest.nl, "' @noorderzijlvest.nl'" @noorderzijlvest.nl, "' hunzeenaas.nl'"
@
hunzeenaas.nl, "' @hunzeenaas.nl'" @hunzeenaas.nl, "' @w etterskipfryslan.nl'" @w etterskipfryslan.nl
C
c : "     @m inez.nl, "    m inez.nl, "
 
@
m inez.nl
S
ubject : 181109 Status-update definitief besluit betreffende het w inningsplan Westerveld (NAM)
G
eachte adviseurs,
 
I
k wil u graag een update geven van de status van het definitieve besluit Westerveld. Gisteren is namelijk bekend geworden dat het definitieve besluit Westerveld genomen
g
aat worden en vanaf volgende week gepubliceerd wordt. De ter visie 
l
egging van het definitieve besluit inclusief de Nota van Antwoord (met daarin de beantwoording van
a
lle zienswijzen) is van 
d
onderdag 15 november 2018 
t
ot en met 
d
onderdag 27 december 2018
.
 In aanloop naar de publicatie zal er op bestuurlijk niveau 
i
n ieder geval
c
ontact worden gezocht met 
d
e burgemeester van de gemeente Assen en de gedeputeerde van de provincie Drenthe.
 
E
r zullen kennisgevingen worden gepubliceerd in dezelfde huis-aan-huisbladen als de kennisgeving van het ontwerp-instemmingsbesluit en in de Staatscourant voorafgaand
a
an de ter inzage legging. Daarnaast krijgen alle indieners van een zienswijze 
p
ersoonlijk een brief thuisgestuurd ter kennisgeving van de publicatie van het besluit.
 
G
raag wil ik de betrokken gemeenten vragen het definitieve besluit inclusief de Nota van Antwoord vanaf 15 november 2018 in het gemeentehuis beschikbaar te stellen voor
e
en ieder die het wil inzien. Tevens zal het definitieve besluit inclusief 
d
e Nota van Antwoord bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat liggen en zullen alle stukken
d
igitaal toegankelijk zijn via de ter inzage pagina op 
h
ttp://www.nlog.nl/
.
 
I
k
 zal binnenkort een WeTransfer sturen met geanonimiseerde versies van het winningsplan en alle adviezen voor de ter inzage legging. Het definitieve besluit inclusief de
N
ota van Antwoord 
k
an op 
w
oensdag 14 november 2018
 
verstuurd worden. Op dit moment wordt de laatste hand aan formuleringen in het besluit gelegd. Pas volgende
w
eek kan tot ondertekening worden overgegaan.
 
I
k hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Mocht u nog vragen hebben dan hoor ik dat uiteraard graag.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
   
P
rojectsecretaris Winningsplannen
…
…………………………………………………………………………………………
D
irectie Energie & Omgeving
M
inisterie van Economische Zaken en Klimaat
B
ezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag | 3
e
 
C-Zuid
P
ostbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
…
…………………………………………………………………………………………
T
  
 
 
M
 
 
   
E
 
 
.
. @minez.nl
www.rijksoverheid.nl/ezk
Dit bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
n
i
et de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
w
ordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te
v
erwijderen.
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
o
ok, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch
v
erzenden van berichten.
T
his m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
a
re not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
a
re requested to inform  the sender and delete the m essage.
T
he State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
r
isks inherent in the electronic transm ission of m essages.
16.61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>Date : 12-11-2018 15:48:03
F
T
o : "'
p
rovinciegroningen.nl'" 
@provinciegroningen.nl, "' @provinciegroningen.nl'" @provinciegroningen.nl,
"
"
@aaenhunze.nl'" @aaenhunze.nl, "   @assen.nl, "   @assen.nl, "   @assen.nl,
"
@
gem eentenoordenveld.nl'"
@
gem eentenoordenveld.nl, "
g
em eentenoordenveld.nl'" 
gem eentenoordenveld.nl,
"
@gem eentenoordenveld.nl'" @gem eentenoordenveld.nl, " @tynaarlo.nl'" @tynaarlo.nl,
"
"
'
w
dodelta.nl'" 
w dodelta.nl, "'
@w dodelta.nl'" 
@w dodelta.nl,
"
"
noorderzijlvest.nl'" @noorderzijlvest.nl, "' @noorderzijlvest.nl'" @noorderzijlvest.nl, " hunzeenaas.nl'"
@
hunzeenaas.nl, "' @hunzeenaas.nl'" @hunzeenaas.nl, "' @w etterskipfryslan.nl'" @w etterskipfryslan.nl
C
S
ubject : 181112 Onderliggende stukken bij het definitieve besluit betreffende het w inningsplan Westerveld (NAM)
G
eachte adviseurs,
 
G
raag wil ik u in aanvulling op onderstaande e-mail de aangekondigde WeTransfer-link sturen met geanonimiseerde versies van het winningsplan Westerveld en de
b
innengekomen 
a
dviezen. De documenten zijn via deze link te downloaden. In de downloadlink vindt u de volgende documenten:
 
160909 Begeleidende brief verzoek tot instemming WP Westerveld (GELAKT)
160909 Verzoek tot instemming WP Westerveld (GELAKT)
161019 Advies SodM WP Westerveld (GELAKT)
161206 Advies Tcbb WP Westerveld (GELAKT)
170303 Advies Mijnraad WP Westerveld (GELAKT)
Adviezen decentrale overheden WP Westerveld (GELAKT)
BIJLAGE – Gezamenlijk advies decentrale overheden WP Westerveld
 
Ik
 heb deze scans een klein beetje aangepast: Veel adviezen hadden het gezamenlijke advies van de decentrale overheden als bijlage. Om te voorkomen dat die straks meerdere
keren moet worden uitgeprint als bijlage bij elk individueel advies, heb ik die uit de adviezen verwijderd en als los PDF bestand opgeslagen. Daarnaast heb ik de binnengekomen
adviezen van de decentrale overheden op chronologische volgorde van ontvangst bij elkaar gevoegd in 1 PDF genaamd 
Adviezen decentrale overheden WP Westerveld (GELAKT)
,
zodat het printen ervan eenvoudiger is. U kunt alle stukken downloaden met 
deze link
.
 
Gr
aag wil ik de gemeenten verzoeken deze documenten vanaf donderdag 15 november 2018 beschikbaar te stellen voor een ieder om in te zien. Ik stuur u deze stukken nu al,
zodat u genoeg tijd heeft voor het (eventueel) printen van de documenten. Het definitieve besluit inclusief de Nota van Antwoord zullen uiterlijk woensdag volgen. Het
definitieve besluit met alle bijbehorende stukken zullen tevens op het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en de website 
https://www.nlog.nl/ter-inzage-legging-
winningsplan-westerveld
 er visie liggen
 
Ik
 hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Mocht u nog vragen hebben dan hoor ik dat uiteraard graag.
 
Met vriendelijke groet,
 
    
Projectsecretaris Winningsplannen
……………………………………………………………………………………………
Directie Energie & Omgeving
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag | 3
e
 C-Zuid
Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
……………………………………………………………………………………………
T  
  
M 
    
E
  
. . @minez.nl
www.rijksoverheid.nl/ezk
 
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
vrijdag 9 november 2018 09:24
A
an:
 
' . @provinciegroningen.nl' < .
@
provinciegroningen.nl>; ' . i @provinciegroningen.nl' < @provinciegroningen.nl>;
'
'
i @drenthe.nl' < . i @drenthe.nl>; ' @aaenhunze.nl'
<
<
i @leek.nl>; 
'
@middendrenthe.nl' < . @middendrenthe.nl>; ' @gemeentenoordenveld.nl' < @gemeentenoordenveld.nl>;
@
@
tynaarlo.nl' < @tynaarlo.nl>; . @ooststellingwerf.nl' < @ooststellingwerf.nl>; ' i l @ooststellingwerf.nl'
<
. @ooststellingwerf.nl>; 
@
wdodelta.nl' <
@wdodelta.nl>; '
@wdodelta.nl' 
<
@wdodelta.nl>;
'
. @noorderzijlvest.nl' < i @noorderzijlvest.nl>; ' @noorderzijlvest.nl' < . @noorderzijlvest.nl>; ' l @noorderzijlvest.nl'
<
<
ll @noorderzijlvest.nl>; ' @hunzeenaas.nl' < @hunzeenaas.nl>;
'
C
C:
 
  .   . @minez.nl>;    . @minez.nl>;  . .  ll @minez.nl>
O
nderwerp:
 
181109 Status-update definitief besluit betreffende het winningsplan Westerveld (NAM)
 
G
eachte adviseurs,
 
I
k wil u graag een update geven van de status van het definitieve besluit Westerveld. Gisteren is namelijk bekend geworden dat het definitieve besluit Westerveld genomen
g
aat worden en vanaf volgende week gepubliceerd wordt. De ter visie 
l
egging van het definitieve besluit inclusief de Nota van Antwoord (met daarin de beantwoording van
a
lle zienswijzen) is van 
d
onderdag 15 november 2018 
t
ot en met 
d
onderdag 27 december 2018
.
 In aanloop naar de publicatie zal er op bestuurlijk niveau 
i
n ieder geval
c
ontact worden gezocht met 
d
e burgemeester van de gemeente Assen en de gedeputeerde van de provincie Drenthe.
 
E
r zullen kennisgevingen worden gepubliceerd in dezelfde huis-aan-huisbladen als de kennisgeving van het ontwerp-instemmingsbesluit en in de Staatscourant voorafgaand
a
an de ter inzage legging. Daarnaast krijgen alle indieners van een zienswijze 
p
ersoonlijk een brief thuisgestuurd ter kennisgeving van de publicatie van het besluit.
 
G
raag wil ik de betrokken gemeenten vragen het definitieve besluit inclusief de Nota van Antwoord vanaf 15 november 2018 in het gemeentehuis beschikbaar te stellen voor
e
en ieder die het wil inzien. Tevens zal het definitieve besluit inclusief 
d
e Nota van Antwoord bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat liggen en zullen alle stukken
d
igitaal toegankelijk zijn via de ter inzage pagina op 
h
ttp://www.nlog.nl/
.
 
I
k zal binnenkort een WeTransfer sturen met geanonimiseerde versies van het winningsplan en alle adviezen voor de ter inzage legging. Het definitieve besluit inclusief de
N
ota van Antwoord 
k
an op 
w
oensdag 14 november 2018
 
verstuurd worden. Op dit moment wordt de laatste hand aan formuleringen in het besluit gelegd. Pas volgende
w
eek kan tot ondertekening worden overgegaan.
 
I
k hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Mocht u nog vragen hebben dan hoor ik dat uiteraard graag.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
   
P
rojectsecretaris Winningsplannen
…
…………………………………………………………………………………………
16.62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>Directie Energie & Omgeving
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag | 3e C-Zuid
Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
……………………………………………………………………………………………
T    
M     
E  @minez.nl
www.rijksoverheid.nl/ezk
Dit bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te
verwijderen.
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
ook, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch
verzenden van berichten.
This m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
are requested to inform  the sender and delete the m essage.
The State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
risks inherent in the electronic transm ission of m essages.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>Date : 14-11-2018 11:46:59
F
T
o : "'
p
rovinciegroningen.nl'" 
@provinciegroningen.nl, "' @provinciegroningen.nl'" @provinciegroningen.nl,
"
"
' @aaenhunze.nl'" @aaenhunze.nl, "   @assen.nl, "   @assen.nl, "   @assen.nl,
"
' @leek.nl'" @leek.nl, "' @m iddendrenthe.nl'" m iddendrenthe.nl, "' @gem eentenoordenveld.nl'"
@
gem eentenoordenveld.nl, "
g
em eentenoordenveld.nl'" 
gem eentenoordenveld.nl,
"
' @gem eentenoordenveld.nl'" @gem eentenoordenveld.nl, "' @tynaarlo.nl'" @tynaarlo.nl,
"
"
w dodelta.nl'" 
w
dodelta.nl, "'
@w dodelta.nl'" 
@w dodelta.nl,
"
"
' noorderzijlvest.nl'" @noorderzijlvest.nl, " @noorderzijlvest.nl'" @noorderzijlvest.nl, "' hunzeenaas.nl'"
@
hunzeenaas.nl, "' @hunzeenaas.nl'" @hunzeenaas.nl, "' @w etterskipfryslan.nl'" @w etterskipfryslan.nl
C
S
ubject : 181114 Definitief instem m ingsbesluit w inningsplan Westerveld (NAM)
A
ttachm ent : 181114 Kennisgeving Staatscourant instem m ingsbesluit WP Westerveld.pdf;181114 Kennisgeving instem m ingsbesluit WP Westerveld.pdf;180220
V
erificatie van SRA op high case WP Westerveld (GELAKT).pdf;
G
eachte adviseurs,
 
G
raag wil ik u in aanvulling op onderstaande e-mail het definitieve besluit betreffende het winningsplan Westerveld toesturen inclusief de bijbehorende Nota van Antwoord. De
s
tukken zijn door middel van 
d
eze link
 te downloaden. In de bijlage bij deze e-mail treft u ook de kennisgevingen aan, zoals die deze week zijn gepubliceerd in dezelfde huis-aan-
h
u
isbladen als bij het ontwerp-instemmingsbesluit en in de Staatscourant, en nog een document met daarin 
e
en verificatie door TNO van de SRA op de high case van het
w
inningsplan. Dit document zat niet bij de gisteren toegestuurde downloadlink.
 
I
k wil de gemeenten graag verzoeken deze documenten bij de reeds toegestuurde documenten te voegen om vanaf 
d
onderdag 15 november 2018
 
gedurende 6 weken ter visie te
l
eggen. Belanghebbenden kunnen tot en met 27 december 2018 beroep indienen tegen dit besluit bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Informatie hierover
s
taat in de kennisgevingen 
e
n in de persoonlijke brieven die aan zienswijzenindieners is verzonden.
 
I
k hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Mocht u nog vragen hebben dan hoor ik het uiteraard graag.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
   
P
rojectsecretaris Winningsplannen
…
…………………………………………………………………………………………
D
irectie Energie & Omgeving
M
inisterie van Economische Zaken en Klimaat
B
ezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag | 3
e
 
C-Zuid
P
ostbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
…
…………………………………………………………………………………………
T
  
 
 
M
 
 
   
E
 
 
@
minez.nl
www.rijksoverheid.nl/ezk
 
 
 
V
a
n:
 
V
erzonden:
 
maandag 12 november 2018 15:48
A
an:
 
. @provinciegroningen.nl' < .
@provinciegroningen.nl>; ' . i @provinciegroningen.nl' < @provinciegroningen.nl>;
i
'
i @drenthe.nl' < . i @drenthe.nl>; @aaenhunze.nl'
<
<
i @leek.nl>; 
'
@middendrenthe.nl' < . @middendrenthe.nl>; ' @gemeentenoordenveld.nl' < @gemeentenoordenveld.nl>;
'
'
. @tynaarlo.nl' < . @tynaarlo.nl>; . @ooststellingwerf.nl' < . @ooststellingwerf.nl>; ' . i l @ooststellingwerf.nl'
<
@ooststellingwerf.nl>; '
@wdodelta.nl' <
@wdodelta.nl>; 
@wdodelta.nl' 
<
@wdodelta.nl>;
'
. @noorderzijlvest.nl' < i @noorderzijlvest.nl>; @noorderzijlvest.nl' < . @noorderzijlvest.nl>; ' l @noorderzijlvest.nl'
<
<
ll @noorderzijlvest.nl>; ' @hunzeenaas.nl' < @hunzeenaas.nl>;
'
C
C:
 
O
nderwerp:
 
181112 Onderliggende stukken bij het definitieve besluit betreffende het winningsplan Westerveld (NAM)
 
G
eachte adviseurs,
 
G
raag wil ik u in aanvulling op onderstaande e-mail de aangekondigde WeTransfer-link sturen met geanonimiseerde versies van het winningsplan Westerveld en de
b
innengekomen 
a
dviezen. De documenten zijn via deze link te downloaden. In de downloadlink vindt u de volgende documenten:
 
160909 Begeleidende brief verzoek tot instemming WP Westerveld (GELAKT)
160909 Verzoek tot instemming WP Westerveld (GELAKT)
161019 Advies SodM WP Westerveld (GELAKT)
161206 Advies Tcbb WP Westerveld (GELAKT)
170303 Advies Mijnraad WP Westerveld (GELAKT)
Adviezen decentrale overheden WP Westerveld (GELAKT)
BIJLAGE – Gezamenlijk advies decentrale overheden WP Westerveld
 
Ik
 heb deze scans een klein beetje aangepast: Veel adviezen hadden het gezamenlijke advies van de decentrale overheden als bijlage. Om te voorkomen dat die straks meerdere
keren moet worden uitgeprint als bijlage bij elk individueel advies, heb ik die uit de adviezen verwijderd en als los PDF bestand opgeslagen. Daarnaast heb ik de binnengekomen
adviezen van de decentrale overheden op chronologische volgorde van ontvangst bij elkaar gevoegd in 1 PDF genaamd 
Adviezen decentrale overheden WP Westerveld (GELAKT)
,
zodat het printen ervan eenvoudiger is. U kunt alle stukken downloaden met 
deze link
.
 
G
raag wil ik de gemeenten verzoeken deze documenten vanaf donderdag 15 november 2018 beschikbaar te stellen voor een ieder om in te zien. Ik stuur u deze stukken nu al,
z
odat 
u
 genoeg tijd heeft voor het (eventueel) printen van de documenten. Het definitieve besluit inclusief de Nota van Antwoord zullen uiterlijk woensdag volgen. Het
d
efinitieve besluit met alle bijbehorende stukken zullen tevens op het ministerie van Economische 
Z
aken en Klimaat en de website 
h
ttps://www.nlog.nl/ter-inzage-legging-
winningsplan-westerveld
 
e
r visie liggen
 
I
k hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Mocht u nog vragen hebben dan hoor ik dat uiteraard graag.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
   
P
rojectsecretaris Winningsplannen
…
…………………………………………………………………………………………
16.63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>Directie Energie & Omgeving
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag | 3
e
 C-Zuid
Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
……………………………………………………………………………………………
T  
  
M 
    
E
  
@minez.nl
www.rijksoverheid.nl/ezk
 
 
 
V
an:
Verzonden:
 vrijdag 9 november 2018 09:24
Aan:
 . . . @provinciegroningen.nl' <
. . . @provinciegroningen.nl
>; 
' . i @provinciegroningen.nl' 
. @provinciegroningen.nl
>;
i l @fryslan.frl' <
l @fryslan.frl
>; 
' @drenthe.nl' 
@drenthe.nl
>; 
' i @drenthe.nl' <
.
i @drenthe.nl
>; 
@aaenhunze.nl'
<
@aaenhunze.nl
>; 
' @assen.nl' 
@assen.nl
>; 
@assen.nl' 
@assen.nl
>; 
' @assen.nl' 
@
assen.nl
>; 
@leek.nl'
<
i @leek.nl
>; 
' @middendrenthe.nl' <
. @middendrenthe.nl
>  
' @gemeentenoordenveld.nl' <
@gemeentenoordenveld.nl
>;
@gemeentenoordenveld.nl' 
. @gemeentenoordenveld.nl
>; 
' . i @gemeentenoordenveld.nl' 
@
gemeentenoordenveld.nl
>;
@tynaarlo.nl' 
@tynaarlo.nl
>; 
. @ooststellingwerf.nl' 
@ooststellingwerf.nl
>; 
' i l @ooststellingwerf.nl'
<
@ooststellingwerf.nl
>; 
@wdodelta.nl' <
@
wdodelta.nl
>; 
'
@wdodelta.nl' <
@wdodelta.nl
>;
' . @noorderzijlvest.nl' 
i @noorderzijlvest.nl
>; 
@noorderzijlvest.nl' 
. @noorderzijlvest.nl
>; 
' l @noorderzijlvest.nl'
.
@noorderzijlvest.nl
>; 
. . ll @noorderzijlvest.nl' <
. . ll @noorderzijlvest.nl
>; 
' @hunzeenaas.nl' 
@hunzeenaas.nl
>;
' . l @hunzeenaas.nl' <
i @hunzeenaas.nl
>; 
' @wetterskipfryslan.nl' <
@wetterskipfryslan.nl
>
CC:
 
  .   
. @minez.nl
>; 
   
. @minez.nl
>; 
 . .  
ll @minez.nl
>
Onderwerp:
 181109 Status-update definitief besluit betreffende het winningsplan Westerveld (NAM)
 
Geachte adviseurs,
 
Ik wil u graag een update geven van de status van het definitieve besluit Westerveld. Gisteren is namelijk bekend geworden dat het definitieve besluit Westerveld genomen
gaat worden en vanaf volgende week gepubliceerd wordt. De ter visie legging van het definitieve besluit inclusief de Nota van Antwoord (met daarin de beantwoording van
alle zienswijzen) is van 
donderdag 15 november 2018 
tot en met 
donderdag 27 december 2018
. In aanloop naar de publicatie zal er op bestuurlijk niveau in ieder geval
contact worden gezocht met de burgemeester van de gemeente Assen en de gedeputeerde van de provincie Drenthe.
 
Er zullen kennisgevingen worden gepubliceerd in dezelfde huis-aan-huisbladen als de kennisgeving van het ontwerp-instemmingsbesluit en in de Staatscourant voorafgaand
aan de ter inzage legging. Daarnaast krijgen alle indieners van een zienswijze persoonlijk een brief thuisgestuurd ter kennisgeving van de publicatie van het besluit.
 
Graag wil ik de betrokken gemeenten vragen het definitieve besluit inclusief de Nota van Antwoord vanaf 15 november 2018 in het gemeentehuis beschikbaar te stellen voor
een ieder die het wil inzien. Tevens zal het definitieve besluit inclusief de Nota van Antwoord bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat liggen en zullen alle stukken
digitaal toegankelijk zijn via de ter inzage pagina op 
http://www.nlog.nl/
.
 
I
k zal binnenkort een WeTransfer sturen met geanonimiseerde versies van het winningsplan en alle adviezen voor de ter inzage legging. Het definitieve besluit inclusief de
Nota van Antwoord kan op woensdag 14 november 2018 verstuurd worden. Op dit moment wordt de laatste hand aan formuleringen in het besluit gelegd. Pas volgende
week kan tot ondertekening worden overgegaan.
 
Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Mocht u nog vragen hebben dan hoor ik dat uiteraard graag.
 
Met vriendelijke groet,
 
    
Projectsecretaris Winningsplannen
……………………………………………………………………………………………
Directie Energie & Omgeving
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag | 3
e
 C-Zuid
Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
……………………………………………………………………………………………
T  
  
M 
    
E
  
. . @minez.nl
www.rijksoverheid.nl/ezk
Dit bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te
verwijderen.
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
ook, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch
verzenden van berichten.
This m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
are requested to inform  the sender and delete the m essage.
The State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
risks inherent in the electronic transm ission of m essages.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>    _ STAATSCOURANT    Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.         Definitief instemmingsbesluit winningsplan Westerveld, Ministerie van  Economische Zaken en Klimaat    KENNISGEVING    De Minister van Economische Zaken en Klimaat heeft ingestemd met het winningsplan Westerveld.  Van 15 november 2018 tot en met 27 december 2018 ligt het instemmingsbesluit ter inzage.    Wat staat er in het winningsplan Westerveld?    De Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. (hierna: NAM) heeft een verzoek tot instemming met het  winningsplan Westerveld ingediend bij de Minister van Economische Zaken, thans de Minister van  Economische Zaken en Klimaat. Het winningsplan betreft de gasvelden Appelscha, Assen, Assen-  Zuid, Een, Eleveld, Norg-Zuid, Roden, Vries-Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid, Witten, Witterdiep,  Zevenhuizen en Zevenhuizen-West gelegen binnen het gebied van de winningsvergunning Drenthe   IIb zoals verleend op basis van de Mijnbouwwet. Geografisch gezien liggen de gasvelden in de  provincies Groningen, Drenthe en Friesland, in de gemeenten Aa en Hunze, Assen, Leek, Midden-  Drenthe, Noordenveld, Ooststellingwerf en Tynaarlo en in de verzorgingsgebieden van de waterschap-  pen Drents Overijsselse Delta, Hunze en Aa's, Noorderzijlvest en het Wetterskip Fryslân.    Het winningsplan Westerveld betreft een wijziging van het vigerende winningsplan voor gaswinning.  De redenen voor de wijziging van het winningsplan zijn:   - het stopzetten van de gaswinning uit de velden Appelscha, Roden en Norg-Zuid;   — een actualisatie van productie- en bodemdalingsvoorspellingen;   — een vernieuwde seismische risicoanalyse;   — voorziene activiteiten om de productie in stand te houden.    Waar kunt u de stukken inzien?    Alle zienswijzen en reacties zijn betrokken bij het definitieve instemmingsbesluit. In een Nota van  Antwoord is opgenomen of en op welke wijze de zienswijzen in het definitieve instemmingsbesluit zijn  verwerkt. U kunt het instemmingsbesluit met het winningsplan Westerveld en de Nota van Antwoord  van 15 november 2018 tot en met 27 december 2018 inzien op: http://www.nlog.nl/opslag-en-  winningsplannen-ter-inzage en tijdens reguliere openingstijden op de volgende locaties:   — Gemeentehuis Aa en Hunze, Spiekersteeg 1 te Gieten;   — Gemeentehuis Assen, Noordersingel 33 te Assen;   — Gemeentehuis Leek, Tolberterstraat 66 te Leek;   — Gemeentehuis Midden-Drenthe, Raadhuisplein 1 te Beilen;   — Gemeentehuis Noordenveld, Raadhuisstraat 1 te Roden;   — Gemeentehuis Ooststellingwerf, 't Oost 11 te Oosterwolde;   — Gemeentehuis Tynaarlo, Kornoeljeplein 1 te Vries;   — Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, Bezuidenhoutseweg 73 te Den Haag.    Het ontwerp-instemmingsbesluit met betrekking tot dit project heeft al eerder ter inzage gelegen. Als u  op het ontwerp-instemmingsbesluit een zienswijze heeft ingediend en u bent belanghebbende, dan  kunt u desgewenst beroep instellen.    Wat zijn de vervolgstappen?    Tot en met 27 december 2018 kunt u een beroepschrift indienen bij de Afdeling bestuursrechtspraak  van de Raad van State, Postbus 20019, 2500 EA Den Haag. Als u belang hebt bij het besluit en om  gegronde redenen niet in staat bent geweest om een zienswijze in te dienen, kunt u ook beroep  instellen.    Het instellen van beroep tegen het instemmingsbesluit geschiedt door indiening van een ondertekend  beroepschrift dat ten minste de naam en het adres van de indiener, de dagtekening, een omschrijving  van het besluit waartegen het is gericht, alsmede de gronden van het beroep bevat.    Voor het indienen van een beroepschrift moet u griffierecht betalen. Nadat u het beroep heeft  ingediend, zal de Raad van State u laten weten hoeveel en wanneer u moet betalen. Meer informatie  vindt u op www.rechtspraak.nl.         Staatscourant 2018 nr. 64118 14 november 2018</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>    Wilt u meer weten?    Voor nadere informatie en mondeling inspreken kunt u van maandag tot en met donderdag van 9.00  uur tot 12.00 uur contact opnemen met de heer H. de Vries, telefoon 06 — 24 35 21 36.    Staatscourant 2018 nr. 64118 14 november 2018</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>              Kennisgeving              Definitief instemmingsbesluit winningsplan Westerveld, Ministerie van Economische Zaken en Klimaat    De minister van Economische Zaken en Klimaat heeft ingestemd  met het winningsplan Westerveld. Van 15 november 2018 tot en met  27 december 2018 ligt het instemmingsbesluit ter inzage.    Wat staat er in het winningsplan Westerveld?   De Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. (hierna: NAM) heeft een  verzoek tot instemming met het winningsplan Westerveld ingediend  bij de minister van Economische Zaken, thans de minister van Econo-  mische Zaken en Klimaat. Het winningsplan betreft de gasvelden  Appelscha, Assen, Assen-Zuid, Een, Eleveld, Norg-Zuid, Roden, Vries-  Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid, Witten, Witterdiep, Zevenhuizen  en Zevenhuizen-West gelegen binnen het gebied van de winnings-  vergunning Drenthe IIb zoals verleend op basis van de Mijnbouwwet.  Geografisch gezien liggen de gasvelden in de provincies Groningen,  Drenthe en Friesland, in de gemeenten Aa en Hunze, Assen, Leek,  Midden-Drenthe, Noordenveld, Ooststellingwerf en Tynaarto en in  de verzorgingsgebieden van de waterschappen Drents Overijsselse  Delta, Hunze en Aa's, Noorderzijlvest en het Wetterskip Fryslân.    Het winningsplan Westerveld betreft een wijziging van het vigerende   winningsplan voor gaswinning. De redenen voor de wijziging van   het winningsplan zijn:   - het stopzetten van de gaswinning uit de velden Appelscha, Roden  en Norg-Zuid;   = een actualisatie van productie- en bodemdalingsvoorspellingen;    - een vernieuwde seismische risicoanalyse;  - voorziene activiteiten om de productie in stand te houden.    Waar kunt u de stukken inzien?   Alle zienswijzen en reacties zijn betrokken bij het definitieve instem-  mingsbesluit. In een Nota van Antwoord is opgenomen of en op welke  wijze de zienswijzen in het definitieve instemmingsbesluit zijn  verwerkt. U kunt het instemmingsbesluit met het winningsplan  Westerveld en de Nota van Antwoord van 15 november 2018 tot en  met 27 december 2018 inzien op:  http://www.nlog.nl/opslag-en-winningsplannen-ter-inzage en  tijdens reguliere openingstijden op de volgende locaties:    - Gemeentehuis Aa en Hunze, Spiekersteeg 1 te Gieten;   - Gemeentehuis Assen, Noordersingel 33 te Assen;   - Gemeentehuis Leek, Tolberterstraat 66 te Leek;   - Gemeentehuis Midden-Drenthe, Raadhuisplein 1 te Beilen;   = Gemeentehuis Noordenveld, Raadhuisstraat 1 te Roden;   - Gemeentehuis Ooststellingwerf, 't Oost 11 te Oosterwolde;   - Gemeentehuis Tynaarlo, Kornoeljeplein 1 te Vries;   - Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, Bezuidenhoutse-  weg 73 te Den Haag.    Het ontwerp-instemmingsbesluit met betrekking tot dit project  heeft al eerder ter inzage gelegen. Als u op het ontwerp-instemmings    besluit een zienswijze heeft ingediend en u bent belanghebbende,  dan kunt u desgewenst beroep instellen.    Wat zijn de vervolgstappen?   Tot en met 27 december 2018 kunt u een beroepschrift indienen   bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State,   Postbus 20019, 2500 EA Den Haag. Als u belang hebt bij het besluit  en om gegronde redenen niet in staat bent geweest om een ziens-  wijze in te dienen, kunt u ook beroep instellen.    Het instellen van beroep tegen het instemmingsbesluit geschiedt  door indiening van een ondertekend beroepschrift dat ten minste   de naam en het adres van de indiener, de dagtekening, een omschrij-  ving van het besluit waartegen het is gericht, alsmede de gronden van  het beroep bevat.    Voor het indienen van een beroepschrift moet u grifherecht betalen.  Nadat u het beroep heeft ingediend, zal de Raad van State u laten  weten hoeveel en wanneer u moet betalen. Meer informatie vindt u  op www.rechtspraak.nl.    Wilt u meer weten?   Voor nadere informatie en mondeling inspreken kunt u van maandag  tot en met donderdag van 9.00 uur tot 12.00 uur contact opnemen  met de heer H. de Vries, telefoon 06 - 24 35 21 36.         </pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>Princetonlaan 6  
3584 CB  Utrecht  
Postbus 80015  
3508 TA  Utrecht  
www.tno.nl  
T +31 88 866 42  56 
Datum 
19 februari 2018  
Onze referentie  
AGE 18-10.016 
Contactpersoon 
E-mail
Doorkiesnummer 
+31 88 
Op opdrachten aan TNO zijn de Algemene 
Voorwaarden voor opdrachten aan TNO, 
zoals gedeponeerd bij de Griffie van de 
Rechtbank Den Haag en de Kamer van 
Koophandel Den Haag van toepassing .  
Deze algemene voorwaarden kunt u tevens 
vinden op www.tno.nl .  
Op verzoek zenden wij u deze toe. 
Handelsregisternummer  27376655. 
Hoofd Adviesgroe p Economische Zaken 
1 Methodiek voor risic oanalyse omtrent geïnduceerde bevingen door gaswinning tijdelijke leidraad voor 
adressering mbb. 24.1.p, versie 1.2, SodM, 1 februari 2016  Retouradres:  Postbus 80015, 3508 TA  Utrecht 
Staatstoezicht op de Mijnen 
Postbus 24037
2490 AA  DEN HAAG
Onderwerp 
Adviesvraag verificatie van SRA op high case productie voor Westerveld en Pieterzijl-Oost 
winningsplannen 
Geachte, 
Naar aanleiding van uw adviesvraag van 6 februari 2018 (per email) met 
betrekking tot een bijlage over de “geldigheid van de Seismische Risico 
Analyse” (SRA1) voor het winningsplan Westerveld (9 september 2016) en een 
bijlage met dezelfde titel voor het winningsplan Pieterzijl-Oost (9 december 2016) 
van de Nederlandse Aardolie Maatschappij N V. (hierna NAM), berichten wij u het 
volgende.  
SodM heeft TNO-AGE gevraagd te verifiëren of de SRA, welke door NAM in de 
winningsplannen op basis van het mid-case productie scenario zijn uitgerekend, 
ongewijzigd blijven voor d e high-case productie scenario’s in de bijlages.  
Relevant voor eventuele verandering van de SRA beoordeling is de additionele 
drukdaling in het high case scenario. De drukdaling wordt als input parameter 
gebruikt voor het bepalen van de realistisch sterks te beving (Mmax) volgens 
energiebalans. De hoogte van Mmax is vervolgens inputparameter voor de score 
van de ondergrondse invloedfactor Magnitude in de risico matrix van de SRA.  
TNO-AGE heeft de uitkomsten in de bijlages geverifieerd en reëel bevonden. Voor 
het Pieterzijl Oost voorkomen en de voorkomens in het winningsplan Westerveld 
zorgt de additionele drukdaling niet voor een andere score voor de ondergrondse 
invloedfactor Magnitude. TNO-AGE classificeert, net als NAM, ook voor het high 
case productie scenario deze voorkomens in seismische risicocategorie I. 
Ik verwacht u hiermee van dienst te zijn geweest. 
Met vriendelijke groet, </pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>Date : 24-11-2016 14:07:41
F
T
o : "'   @aaenhunze.nl,   @assen.nl
C
S
ubject : 20161124_brief gem eenteraad w inningsplan Westerveld
A
ttachm ent : 20161124_brief gem eenteraad w inningsplan Westerveld.doc;
D
ag collega’s,
 
E
venals Assen zenden ook wij het winningsplan Westerveld tkn aan onze raad. In de begeleidende brief gaan wij tevens in op de voorgenomen start van winning uit het gasveld
V
ries-Zuid. Wij spreken hierover ons ongenoegen uit
D
eze 
b
egeleidende brief
 
treffen jullie in de bijlage. 
G
raag vertrouwelijk behandelen
,
 aangezien het college hier dinsdag nog mee in moet stemmen!
 
T
evens heeft n.a.v. berichtgeving door RTV Drenthe en vervolgens de vraag van hun zijde aan ons om een reactie, onze burgemeester met RTV Drenthe gesproken. De inhoud
k
omt overeen met die in begeleidende brief. E.e.a. schaadt het vertrouwen 
i
n NAM en minister en wij zijn hier niet blij mee.
D
e burgemeester heeft e.e.a. voorafgaand aan zijn contact met RTV Drenthe tel. afgestemd met Marco Out en  Eric van Oosterhout.
T
enslotte zullen wij (Tynaarlo en Assen) de NAM uitnodigen voor een gesprek. Van Oosterhout heeft aangegeven dat Aa & Hunze hierin niet zal participeren.
 
I
k hoop jullie hiermee te hebben bijgepraat. Wil je meer informatie dan kunnen we natuurlijk even bellen.
 
M
et vriendelijke groet,
 
   
B
eleidsadviseur Wonen en Ruimte
G
emeente Tynaarlo
P
ostbus 5, 9480 AA Vries | Bzk: Kornoeljeplein 1 Vries
T
 
 
   
F
 
 
 
E
 
@
tynaarlo.nl
  
I
 
w
w
w.tynaarlo.nl
  
@
 
k
ornoeljeplein1
 
F
B
 
G
e
meente Tynaarlo
 
P
 
P
 
T
ynaarlo gaat voor groen! Denk na voordat u print...
D
it bericht en de eventuele bijlage kan vertrouwelijke of persoonlijke informatie bevatten en is daarom uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. 
W
anneer u deze boodschap per abuis van ons heeft ontvangen, laat dit
d
an aan de afzender weten door een korte reactie te sturen. Wij verzoeken u in een dergelijk geval dit bericht en de eventuele bijlagen te vernietigen en geen kopieën op te slaan of door 
t
e sturen.
A
l onze e-mailberichten worden voor verzending automatisch op virussen gecontroleerd. Er geldt echter geen garantie dat gebruik van e-mail veilig is of dat het gebruik van e-mail geschiedt zonder enige fout. De
g
emeente Tynaarlo is op geen enkele wijze aansprakelijk 
v
oor enige fout of gebrek in de inhoud van dit e-mailbericht.
 
 
 
 
16.64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>Uw brief van  Uw kenmerk  Ons kenmerk  Bijlage[n]  
  Zaaknummer: 2016 /35584  
Referentie: 2016 /40378  2 
Behande ld door  Doorkiesnummer  Vries   
   24 november 2016  *20160403
78* 
 
 
Postadres  Bezoekadres  Website  Bankrelaties  
Postbus 5, 9480 AA  Vries  Kornoeljeplein 1, Vries  www.tynaarlo.nl  IBAN: NL02BNGH0285079050  
   IBAN: NL05BNGH0285079 093  (belastingen en leges)  
Telefoonnummer  Faxnummer  E-mail  BIC: BNGHNL2G  
[  [  @tynaarlo.nl    
 
Aan de gemeenteraad  
 
 
 
 
    
Onderwerp:  doorzending winningsplan Westerveld ter kennisname aan 
gemeenteraad  
 
 
Geachte leden van de raad,  
 
Met deze brief willen wij u graag informeren over het proces rond de advis ering van ons college aan het  
minister ie van Economische Zaken  (EZ) over het winningsplan Westerveld ( waaronder gasveld Vries -Zuid). 
Tevens zenden wij u het winningsplan Westerveld hierbij ter kennisname  
 
Op 13 oktober 2016 is bij de gemeente een aanvraag binnengekomen van het Ministerie van EZ omtrent een 
adviesverzoek voor het winningsplan Westerveld. Onderdeel van dit winningsplan is de voorgenomen 
gaswinning uit het veld Vries -Zuid, waarvoor eerder dit jaar al een boring heeft plaatsgevonden. De NAM schat 
dat er in dit veld nog een winbare ho eveelheid van 0,4 miljard m3 gas aanwezig is.  
 
Nieuw w inningsplan Westerveld  
Eind oktober hebben we van de Minister van EZ het adviesrapport van Staatstoezicht der Mijnen ( SodM) over 
dit winningsplan ontvangen (zie bijlage). Het adviesrapport van SodM  beschrijft de beoordeling van het 
winningsplan op seismische risico’s (schade/onveiligheid door bodemdaling en bodemtrilling als gevolg van de 
gaswinning) en doelmatigheid van de gaswinning. Uit het a dviesrapport van SodM  kan worden opgemaakt dat 
er een beper kt risico bestaat op aardbevingen. Deze vallen echter binnen de door SodM opgestelde 
veiligheidsmarges. Tevens zal in de omgeving van Vries naar hun verwachting sprake zijn van een zeer 
beperkte bodemdaling van enkele centimeters.  
 
Restcapaciteit bestaand e winnings plan voor het gasveld Vries -Zuid 
Eerder is door zowel NAM, als het ministerie van EZ aan alle betrokken partijen ( en omwonenden) 
gecommuniceerd dat het bij het gasveld Vries -Zuid gaat om een nieuwe gaswinning . Die in het vigerende 
winningsplan ni et was meegenomen . In een ambtelijk overleg van 8 november jl. hebben deze partijen echter 
laten weten dat het huidige winningsplan nog ruimte biedt voor de winning van 0,2 miljard m3 gas uit dit 
gasveld. Dit is bevestigd door Staatstoezicht op de Mijnen ( SodM). De NAM voldoet hiermee dus aan de 
vereisten en mag op basis daarvan een aanvang maken met de productie.  
 
Als college van burgemeester en wethouders zijn wij van mening dat NAM en het ministerie van EZ hierover 
uiterst gebrekkig hebben gecommuniceer d. Dit schaadt het vertrouwen van burgers  en overheden in de minister 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre> 
van Economische Zaken en NAM . Vanuit dit perspectief hebben wij onze bedenkingen geuit over de 
voorgenomen start van gaswinning uit het gasveld Vries -Zuid op basis van het oude winningsb esluit . Wij zijn 
van mening dat gezien de eerdere communicatie de zorgvuldigheid vereist dat hier nu eerst een nieuw 
winningsbesluit voor moet worden genomen.  
 
Zoals wij u reeds eerde r hebben laten weten  hebben wij in onze advisering aangaande mijnbouwact iviteiten een 
kritische en terughoudende rol . Wij zullen in onze advisering over het winningsplan Westerveld dezelfde 
houding aannemen. Wij zijn primair van mening dat de veiligheid nooit in het geding mag zijn. Tevens dat 
derden (burgers, bedrijven, gemee nte) niet de dupe mogen worden van deze activiteiten of de gevolgen 
daarvan. Wij vinden dat eventuele schadeafhandeling goed georganiseerd moet zijn, voordat met de feitelijke 
winning kan worden gestart.   
 
Ook eventuele nadelige gevolgen voor natuur en mil ieu dienen naar onze mening te worden voorkomen.  
Tenslotte zijn wij van mening dat NAM en minister van Economische Zaken moeten werken aan het 
terugwinnen van vertrouwen van burgers en lokale overheden. Wij zullen daarom aandringen op tijdige, 
volledige en  consequente communicatie. Wij zullen  in dit verband ook de gebrekkige communicatie ten aanzien 
van de voorgenomen gaswinning uit het veld Vries -Zuid in onze advisering meenemen.  
 
Wij zullen over ons advies  en de inhoudelijke standpuntbepaling aangaande het winningsplan Westerveld 
afstemming zoeken met andere betrokken decentrale overheden (gemeenten, provincies en waterschappen). 
Uiteraard behouden wij binnen deze overleggen en samenwerking onze ruimte voor eige n lokale accenten en 
kleuring.  
 
Met vriende lijke groet,  
burgemeester en wethouders  
 
 
 
 
 
 drs. M.J.F.J. Thijsen  
gemeentesecretaris  burgemeester  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre>Date : 20-5-2017 10:58:42
F
T
S
ubject : Aanbiedingsbrief EZ  ziensw ijzen (zin toegevoegd)
A
ttachm ent : Aanbiedingsbrief EZ  ziensw ijzen.docx;
N
og een zin toegevoegd  n.a.v. advies 13 april van de Sodm. 
J
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre> 
 
Ministerie van Economische Zaken  
  
Postbus 20401  
2500 EK  DEN HAAG   
 Contactpersoon    
Telefoon    
Bezoekadres   Noordersingel 33  
   
Uw brief van    
Uw kenmerk    
Ons kenmerk    
 
Bijlagen   1 
   
Datum   17 januari 2017 
Verzenddatum    
 
Onderwerp   Zienswijzen Ontwerp -instemmingsbesluit  
 Winningsplan Westerveld  
 
 
 
Geachte heer  , 
 
Hierbij ontvangt u onze zienswijzen op het ontwerp -instemmingsbesluit Winningsplan Westerveld. 
Deze zienswijzen liggen in de lijn met het eerder door ons ingediende advies. Bij het opstellen van de 
zienswijzen hebben wij, net als bij het maken van het advies, intensief samengewerkt met de andere 
decentrale overheden in het gebied.  
 
Wij lezen in u w ontwerp-instemmingsbesluit dat u een aantal van onze adviezen deels heeft 
overgenomen.  Tegelijkertijd lezen wij dat u voornemens bent om in te stemmen met het 
winningsplan.  
Wanneer u daadwerkelijk besluit om in te stemmen betekent dit , dat u accepteert dat er een kans 
bestaat op bevingen in intensief bebouwd stedelijk gebied  en dorpskernen . Bevingen die kunnen 
leiden tot schade. De Tcbb geeft zel fs aan dat mogelijk voor sommige kleinere velden de grens van 
magnitude 3,9 op de schaal van Richter wordt overschreden .  
 
U heeft gehoord dat er bij onze inwoners , eigenaren van gebouwen  en bij de gemeenteraad  serieuze 
onrust bestaat. U heeft een groot aa ntal handtekeningen ontvangen en de gemeenteraad heeft besloten 
om een motie van  afkeuring vast te stellen.  
 
In het winningsplan en de technische adviezen wordt de kans op een zware beving als klein 
beoordeeld. Tegelijkertijd is er nog altijd weinig beke nd over het gedrag van (kleine) aardgasvelden 
en is het deels gissen wat er precies gebeurt in de diepe ondergrond. In zijn advies van 13 april jl. 
schrijft de Inspecteur -generaal van de Sodm over de Groningersituatie dat de modellen te  kort 
schieten. Wat we wel weten ,  is dat de  velden in onze gemeente hebben gebeefd en in het geval van 
Eleveld zelfs met een  magnitude  van groter dan 2,0 op de schaal van Richte r. U kunt geen garantie 
geven dat zich een dergelijke of veel zwaardere beving niet voor zal doe n onder het stedelijk gebied  
en de kernen van  Assen. Gelet hierop en de onrust,  zijn wij van mening dat u niet kunt instemmen 
met het winningsplan. Hier geldt het principe : Better safe , than sorry .  
Indien u na een belangenafweging instemt met het winningsplan, kiest u bewust voor risico’s  en 
schade voor onze inwoners en een aantasting van hun recht op een ongestoord woongenot.   
 
Overigens zien wij nog dusdanige onvolkomenheden  en onzekerheden  in het winningsp lan en uw 
ontwerp-innstemmingsbesluit dat u nu geen goede belangenafweging kunt maken die voldoet aan de 
wettelijke vereisten.  
 
Mocht u toch besluiten om  in te stemmen met het winningsplan, dan verzoeken wij u om onze 
aanbevelingen in de zienswijzen over te nemen. Uitzonderlijk belangrijk is een goede onafhankelijke 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre> Gemeente Assen  
Ons kenmerk: 2016 -04865  
Pagina 2 van 3 
  
schade afhandeling. Als gemeente vinden wij dat de omgekeerde bewijslast zoals die van toepassing 
is voor het Groninger Veld (Wet bewijsvermoeden gaswinning Groningen) ook voor het gebied 
Westerveld moet gelden. In uw ontwerp -instemmingsbesluit geeft u aan dat u het principe niet wilt 
toepassen in het  gebied Westerveld , omdat het alleen in Groningen gaat om grote aantallen 
schadegevallen. Wij kunnen deze conclusie niet rijmen met het door de Tc bb benoemde mogelijkheid 
dat zich bevingen kunnen voordoen die de grens van een magnitude 3,9 op de schaal van Richter 
overschrijden. Doet zich een dergelijke beving voor onder Assen, dan zal er sprake zijn van een groot 
aantal schadegevallen. Wij verzoeke n u dan ook om  de  omgekeerde bewijslast wel toe te passen 
zodat er geen rechtsongelijkheid is .  
 
Alles overziend zijn wij van mening dat u niet kunt instemmen met het Winningsplan Westerveld.  
 
Met vriendelijke groet,  
burgemeester en wethouders,  
 
 
 
 
burgemeester  gemeentesecretaris  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
BEGELEIDINGSFORMULIER CONCEPT BRIEF  
 
LET OP: Lever alle bijbehorende stukken incl. ingekomen brief aan bij het secretariaat  
 
NAAM VAN HET DOCUMENT : Advies Winningsplan Westeveld  
   
   </pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre> Gemeente Assen  
Ons kenmerk: 2016 -04865  
Pagina 3 van 3 
  
Concept via  :  
Paraaf voor gezien  :  
Briefpapier  :  
   
 
Concept d.d.   
:  
16 januari 2017 
Eenheid/Programma  : Beleid 
Steller :  
Toestel :  
Paraaf eenheids -
/programmamanager  :  
   
 
Origineel  : 1  Brief nr.(docbase)  :  
Archiefexemplaren  : 1  Procesnummer 
(Docbase)  :  
Afschriften  : 3  Zaaknummer 
(Docbase)  :  
       
Totaal : 5     
       
       
       
 
Afschriften:    
 
1.  
2.   
3.  
  
   
Meezenden:    
 
 Advies Winningsplan Westerveld  
   
  
   
Opmerkingen:    
 
Wijze afhandeling na verzending van de brief:  
- Proces afhandelen en archiveren door secretariaat (let op: alle relevante stukken toevoegen)  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>Date : 20-5-2017 09:28:18
F
T
S
ubject : Aanbiedingsbrief EZ  ziensw ijzen
A
ttachm ent : Aanbiedingsbrief EZ  ziensw ijzen.docx;
 
,
 
G
oedemorgen.
 
H
ierbij een voorzet voor een brief. Wat denk je ervan? Ik heb niet alles herhaald uit de brief bij het advies.
I
k ga hem zelf ook nog een keer  lezen.
 
G
roet,
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre> 
 
Ministerie van Economische Zaken  
 
Postbus 20401  
2500 EK  DEN HAAG   
 Contactpersoon    
Telefoon    
Bezoekadres   Noordersingel 33  
   
Uw brief van    
Uw kenmerk    
Ons kenmerk    
 
Bijlagen   1 
   
Datum   17 januari 2017 
Verzenddatum    
 
Onderwerp   Zienswijzen Ontwerp -instemmingsbesluit  
 Winningsplan Westerveld  
 
 
 
Geachte heer  , 
 
Hierbij ontvangt u onze zienswijzen op het ontwerp -instemmingsbesluit Winningsplan Westerveld. 
Deze zienswijzen liggen in de lijn met het eerder door ons ingediende advies. Bij het opstellen van de 
zienswijzen hebben wij, net als bij het maken van het advies, intensief samengewerkt met de andere 
decentrale overheden in het gebied.  
 
Wij lezen in u w ontwerp-instemmingsbesluit dat u een aantal van onze adviezen deels heeft 
overgenomen.  Tegelijkertijd lezen wij dat u voornemens bent om in te stemmen met het 
winningsplan.  
Wanneer u daadwerkelijk besluit om in te stemmen betekent dit , dat u accepteert dat er een kans 
bestaat op bevingen in intensief bebouwd stedelijk gebied  en dorpskernen . Bevingen die kunnen 
leiden tot schade. De Tcbb geeft zel fs aan dat mogelijk voor sommige kleinere velden de grens van 
magnitude 3,9 op de schaal van Richter wordt overschreden .  
 
U heeft gehoord dat er bij onze inwoners , eigenaren van gebouwen  en bij de gemeenteraad  serieuze 
onrust bestaat. U heeft een groot aa ntal handtekeningen ontvangen en de gemeenteraad heeft besloten 
om een motie van  afkeuring vast te stellen.  
 
In het winningsplan en de technische adviezen wordt de kans op een zware beving als klein 
beoordeeld. Tegelijkertijd is er nog altijd weinig beke nd over het gedrag van kleine velden en is het 
deels gissen wat er precies gebeurt in de diepe ondergrond. Wat we wel weten ,  is dat de  velden in 
onze gemeente hebben gebeefd en in het geval van Eleveld zelfs met een  magnitude  van groter dan 
2,0 op de sch aal van Richte r. U kunt geen garantie geven dat zich een dergelijke of veel zwaardere 
beving niet voor zal doen onder  het stedelijk gebied  en de kernen van  Assen. Gelet hierop en de 
onrust,  zijn wij van mening dat u niet kunt instemmen met het winningspla n. Hier geldt het principe : 
Better safe , than sorry .  
Indien u na een belangenafweging instemt met het winningsplan, kiest u bewust voor risico’s  en 
schade voor onze inwoners en een aantasting van hun recht op een ongestoord woongenot.   
 
Overigens zien wij nog dusdanige onvolkomenheden in het winningsplan en uw ontwerp -
innstemmingsbesluit dat u nu geen goede belangenafweging kunt maken die voldoet aan de 
wettelijke vereisten.  
 
Mocht u toch besluiten om  in te stemmen met het winningsplan, dan verzoeken wij u om onze 
aanbevelingen in de zienswijzen over te nemen. Uitzonderlijk belangrijk is een goede onafhankelijke 
schade afhandeling. Als gemeente vinden wij dat de omgekeerde bewijslast zoals die van toepassing 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre> Gemeente Assen  
Ons kenmerk: 2016 -04865  
Pagina 2 van 3 
  
is voor het Groninger Veld (We t bewijsvermoeden gaswinning Groningen) ook voor het gebied 
Westerveld moet gelden. In uw ontwerp -instemmingsbesluit geeft u aan dat u het principe niet wilt 
toepassen in het  gebied Westerveld , omdat het alleen in Groningen gaat om grote aantallen 
schadegevallen. Wij kunnen deze conclusie niet rijmen met het door de Tcbb benoemde mogelijkheid 
dat zich bevingen kunnen voordoen die de grens van een magnitude 3,9 op de schaal van Richter 
overschrijden. Doet zich een dergelijke beving voor onder Assen, dan zal  er sprake zijn van een groot 
aantal schadegevallen. Wij verzoeken u dan ook om  de  omgekeerde bewijslast wel toe te passen 
zodat er geen rechtsongelijkheid is .  
 
Alles overziend zijn wij van mening dat u niet kunt instemmen met het Winningsplan Westerveld . 
 
Met vriendelijke groet,  
burgemeester en wethouders,  
 
 
 
 
burgemeester  gemeentesecretaris  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
BEGELEIDINGSFORMULIER CONCEPT BRIEF  
 
LET OP: Lever alle bijbehorende stukken incl. ingekomen brief aan bij het secretariaat  
 
NAAM VAN HET DOCUMENT : Advies Winningsplan Westeveld  
   
 
Concept via   
:  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre> Gemeente Assen  
Ons kenmerk: 2016 -04865  
Pagina 3 van 3 
  
Paraaf voor gezien  :  
Briefpapier  :  
   
 
Concept d.d.   
:  
16 januari 2017 
Eenheid/Programma  : Beleid 
Steller : r 
Toestel : 6248 
Paraaf eenheids -
/programmamanager  :  
   
 
Origineel  : 1  Brief nr.(docbase)  :  
Archiefexemplaren  : 1  Procesnummer 
(Docbase)  :  
Afschriften  : 3  Zaaknummer 
(Docbase)  :  
       
Totaal : 5     
       
       
       
 
Afschriften:    
 
1.  
2.   
3.  
  
   
Meezenden:    
 
 Advies Winningsplan Westerveld  
   
  
   
Opmerkingen:    
 
Wijze afhandeling na verzending van de brief:  
- Proces afhandelen en archiveren door secretariaat (let op: alle relevante stukken toevoegen)  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre>Date : 16-1-2017 11:56:38
F
rom  :  
T
o : "Marco Out" M.Out@assen.nl
C
S
ubject : aangepaste aanbiedingsbrief advies gasw inning
A
ttachm ent : Aanbiedingsbrief EZ  16-1-2017.docx;
D
ag Marco,
 
I
n de raadsvergadering heb je toegezegd iets over CO2 opslag op te nemen in de aanbiedingsbrief.
H
ierbij de aangepaste brief met de toevoeging (geel gearceerd.)
 
G
raag je akkoord. Wil je die morgen nog in het college hebben of kan ie zo door?
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
T
    
M
E
  
.
@assen.nl
website: 
w
w
w.assen.nl
 
16.67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre> 
 
Ministerie van Economische Zaken  
De heer  
Postbus 20401  
2500 EK  DEN HAAG   
 Contactpersoon    
Telefoon   14 0592 
Bezoekadres   Noordersingel 33  
   
Uw brief van    
Uw kenmerk    
Ons kenmerk    
 
Bijlagen   1 
   
Datum   17 januari 201716 
januari 2017  
Verzenddatum    
 
Onderwerp   Advies Winningsplan Westerveld  
 
 
 
Excellentie , 
 
 U heeft ons in de gelegenheid gesteld  om een advies uit te brengen over  het door de NAM inged iende 
Winningsplan Westerveld. Aangezien dit plan betrekking heeft op de winning uit meerdere 
aardgasvelden binnen onze gemeente maken wij graag gebruik van deze mogelijkheid. Wij 
waarderen de geboden mogelijkheid om andere overheden en de inwoners die doo r hun 
vertegenwoordig d worden, meer positie te geven.  Bij het invullen van de adviesrol is samengewerkt 
met de buurgemeente n, waterschappen en provincies.  
 
Zorgen en onrust  
 
Het winningsplan geeft ons zorg. In het plan en de bijbehorende adviezen van Sodm en Tcbb lezen 
wij dat er, als gevolg van de voorgenomen winningen, kans is op bevingen die kunnen leiden tot 
schade. In het Tcbb advies valt zelf s te lezen dat mogelijk voor sommige kleinere velden de grens 
van magnitude 3,9 op de schaal van Richter word t overschreden.  
 
Deze zorg horen wij ook bij onze inwoners en bij de gemeenteraad. Met name in de wijk Marsdijk en 
het dorp Loon zijn er zorgen en is er deels sprake van serieuze onrust. Groningen ligt dichtbij en 
vrijwel iedereen heeft vrienden of familie i n het gebied waar aardbevingen aan de orde zijn . De 
vertaalslag van de situatie naar die in Assen is snel gemaakt. De gebrekkige communicatie door de 
NAM en de beperkte  communicatie door uw ministerie naar de inwoners helpen niet bij het 
wegnemen van zorge n en onrust.  
 
Proces 
 
Hoewel wij als college bevoegd zijn om een advies uit te brengen, hebben wij vanwege de 
maatschappelijke impact en op uitdrukkelijk verzoek de gemeenteraad betrokken bij het advies. Met 
de gemeenteraad is besproken op welke wijze invu lling wordt gegeven aan de adviesrol. De 
gemeenteraad heeft zelf besloten dat ze ook nog wilde  spreken over het definitieve advies.  
 
Parallel aan de gesprekken met de gemeenteraad hebben wij ook gesproken met Wijkvereniging 
Marsdijk en Dorpsbelangen Loon om goed zicht te krijgen wat de behoeften zijn van de inwoners. 
Daarnaast spreken onze ambtenaren op allerlei manieren met de bewoners van de gebieden die het 
betreft. 
 
Bij het maken van het advies hebben wij intensief samengewerkt met de andere overheden die een 
adviesrecht hebben op het Winningsplan Westerveld.  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre> Gemeente Assen  
Ons kenmerk: 2016 -04865  
Pagina 2 van 4 
  
  
Nut en noodzaak  
 
Als gemeente Assen zetten wij in op het verduurzamen van onze gemeente. Het versneld 
terugdringen van het gebruik van fossiele brandstoffen is een belangrijke opgave voor onze 
samenleving. Wij begrijpen dat er in de overgangsfase voorlopig nog aardgas nodig blijft. Wij 
begrijpen ook de economische belangen en het belang van de inkomsten voor de staat. Wij kijken 
echter naar de belangen van onze inwoners. In dit verband zouden wij in een afweging van belangen 
niet kiezen voor een winning onder stedelijk gebied met een risico op bevingen.  
 
Mocht u desondanks het winningsplan accorderen, dan moet er gezorgd worden voor een goede, 
vlotte en soepele schaderegeling. Onderdeel hiervan is dat de omgekeerde bewijslast zoals die van 
toepassing is voor het Groninger Veld (Wet bewijsvermoeden gaswinning Groningen) ook voor het 
gebied Westerveld moet gelden. Het valt aan inwoners immers niet uit te leggen waarom 
gedupeerden in de prov incie Groningen van een speciale wettelijke uitzondering ter verlichting van 
de op hen rustende bewijslast zouden kunnen profiteren, terwijl dit aan inwoners elders in Nederland 
onthouden wordt. Wij stellen hierbij de vraag of er geen sprake is van strijdi gheid met het 
gelijkheidsbeginsel.  
 
Kijken wij naar de situatie zoals die bestond in Groningen waarbij inwoners hun gelijk soms via de 
rechter moesten halen, dan hebben wij vooralsnog weinig vertrouwen in de door de NAM geschetste 
afhandeling van schade gevallen via het burgerlijk recht.  
 
Hoewel het formeel geen onderdeel is van ons adviesrecht, maken wij u ook graag attent op onze 
brief met zienswijzen op de Ontwerp Structuurvisie Ondergrond (STRONG) aan de minister van I& 
M. Hierin spreken wij ons uit tegen de opslag van CO2 of aardgas in lege gasvelden in Assen.  
 
Advies 
 
Gelet op bovenstaande en de onzekerheden en risico’s adviseren wij u dan ook om ‘nee’  te zeggen 
tegen het W inningsplan  Westerveld .  
 
Mocht u toch besluiten om de winning toe te staan, dan vind u bijgevoegd ons advies met h et zeer 
uitdrukkelijke verzoek om dit over te nemen.  
 
Met vriendelijke groet,  
burgemeester en wethouders,  
 
 
 
 
burgemeester  gemeentesecretaris  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre> Gemeente Assen  
Ons kenmerk: 2016 -04865  
Pagina 3 van 4 
  
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
BEGELEIDINGSFORMULIER CONCEPT BRIEF  
 
LET OP: Lever alle bijbehorende stukken incl. ingekomen brief aan bij het secretariaat  
 
NAAM VAN HET DOCUMENT : Advies Winningsplan Westeveld  
   
 
Concept via   
:  
 
Paraaf voor gezien  :  
Briefpapier  :  
   
 
Concept d.d.   
:  
16 januari 2017 
Eenheid/Programma  : Beleid 
Steller :  
Toestel :  
Paraaf eenheids -
/programmamanager  :  
   
 
Origineel  : 1  Brief nr.(docbase)  :  
Archiefexemplaren  : 1  Procesnummer 
(Docbase)  :  
Afschriften  : 3  Zaaknummer 
(Docbase)  :  
       
Totaal : 5     
       
       
       
 
Afschriften:    
 
1.  
2.   
3.  
  
   
Meezenden:    
 
 Advies Winningsplan Westerveld  
   
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre> Gemeente Assen  
Ons kenmerk: 2016 -04865  
Pagina 4 van 4 
  
    
Opmerkingen:    
 
Wijze afhandeling na verzending van de brief:  
- Proces afhandelen en archiveren door secretariaat (let op: alle relevante stukken toevoegen)  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 135 ======================================================================

<pre>Date : 1-11-2016 15:13:34
F
T
g
em eentenoordenveld.nl,   @noorderzijlvest.nl,   @assen.nl, "  
@
@
 
@provinciegroningen.nl,
"
 
@w etterskipfryslan.nl,  
 
@
@
m
iddendrenthe.nl
C
S
ubject : Aangepaste analyse w inningsplan Westerveld
A
ttachm ent : Analyse w inningsplan WesterveldUpdate.docx;
B
este collega's
V
olgende week dinsdag 8 november is de lang verwachte sessie met EZ over het winningsplan Westerveld.
O
ndertussen is er zoals jullie weten een nieuwe versie ingediend en beadviseerd door TNO/SodM.
H
ierbij stuur ik jullie de aangepaste versie nav deze nieuwe documenten van de analyse van het winningsplan.
E
en eerdere versie is besproken met een aantal van jullie. De aangepaste versie wijkt niet veel af van het eerste document.
T
ot volgende week dinsdag.
M
V
an:
 
V
erzonden:
 
maandag 26 september 2016 10:09
A
an:
 
 
 i @provinciegroningen.nl);     
 
 
  
C
C:
 
  
O
nderwerp:
 
eerste analyse winningsplan Westerveld
 
B
este collega’s
Z
oals afgesproken op onze bijeenkomst in Assen op 8 juli j.l. hierbij de analyse van het winningsplan Westerveld die   en ik gemaakt hebben.
H
et is een eerste versie, want zoals EZ al eerder aangaf, moeten er nog de nodige gegevens door NAM aangeleverd worden. Dit leidt mogelijk  zelfs tot een heel nieuwe versie van
h
et winningsplan.
O
ok zijn de (aanvullende) adviezen van SodM en de Tcbb nog niet gegeven.
 
K
ijk of jullie hier iets mee kunnen in het kader van jullie eigen te geven adviezen, dan kunnen we dat op de volgende sessie (de datum wordt binnenkort vastgesteld) bespreken.
O
ok kunnen we dan bedenken wat we aan de partijen willen vragen 
o
p de specifieke sessie van EZ die nog moet komen.
 
M
16.68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 135 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 136 ======================================================================

<pre> 
 Analyse winningsplan Westerveld  
 
Status  
Deze analyse is gebas eerd op het winningsplan van 09 -09-2016 . Dit ter vervanging van het 
plan van 23 -2-2016 waar de nodige aanvullingen op gevraagd waren door SodM. Deze 
analyse vervangt de vorige. Voor zover relevant zijn opmerkingen op die analyse in dit stuk 
meegenomen.  
  
Het plan Westerveld omvat de volgende ga svoorkomens1:  
 
Voorkomen  Provincie  Gemeente   Waterschap  Status  volgens dit 
winningsplan  
Een Drenthe /Groningen  Noordenveld /Leek  NZV producerend  
Eleveld  Drenthe  Assen, Aa & Hunze  
Midden -Drenthe?  HenA  producerend  
Witterdiep  Drenthe  Midden -Drenthe/Assen  DOD  producerend  
Assen  Drenthe  Assen  HenA  producerend  
Vries -Zuid Drenthe  Assen , Aa & Hunze  HenA  producerend  
Vries -Centraal  Drenthe  Tynaarlo , Assen  NZV producerend  
Vries -Noord  Drenthe  Tynaarlo  NZV producerend  
Zevenhuizen  Groningen  Leek NZV producerend  
Zevenhuizen -W Groningen  Marum/Leek  NZV geen winbaar gas  
Assen -Zuid Drenthe  Assen  HenA  geen winbaar gas  
Witten  Drenthe  Assen  HenA  geen winbaar gas  
Appelscha  Drenthe/Fryslan  Ooststellingwerf  WF, DOD, HenA  uitgeproduceerd  
Roden  Drenthe/ Groningen  Noorderveld  NZV uitgeproduceerd  
Norg-Zuid Drenthe  Noorderveld  NZV uitgeproduceerd  
 
Reden voor wijziging van het winningsplan  
- Actualisatie van de prognoses voor productie en bodemdaling  
- Stopzetten van de productie uit Appelscha, Roden en Norg -Zuid 
- Opstellen van een seismische risico -analyse, op basis van nieuwe Mbw  
- Voorziene activiteiten om de productie in stand te houden (b.v . compressie, 
stimulatie ) 
 
Naar huidige inzichten zal de productie tot 2023 lopen, waarbij de voornaamste bijdrage zal 
komen van de velden Vries -Zuid en Eleveld.  Nieuwe productie komt van de blokken Vries 
Z.Z. en Eleveld -N, waarvoor in 2015 de boringen Vries -10 en Witten -5 zijn gepl aatst.  
Volgens het hoge  productiescenario, in welk geval ook gas uit de velden Assen -Zuid, 
Zevenhuizen -W en Witten zal worden gewonnen , kan de productie  uitlopen tot 2028.  
 
Volgens de adviezen van SodM  en TNO getuigt het winningsplan van doelmatige winning en 
planmatig beheer . D.w.z. dat NAM de (momenteel) technisch/economisch winbaar geachte 
hoeveelheden gas ook daadwerkelijk voornemens is te winnen.  Omdat ook de veiligheid niet 
in het geding is (SRA),  is er in principe geen grond om instemming met het winningsplan te 
                                                 
1 Betrokken gemeenten/waterschappen indicatief  </pre>

====================================================================== Einde pagina 136 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 137 ======================================================================

<pre> 
 weigeren . Schade zou wel  een reden kunnen zijn, dit kon ook al bij de vorige Mbw. M aar er 
is niet uitgewer kt wat dat precies betekent; er zijn geen criteria voor. Wat is ernstige schade, 
wat is acceptabele schade, enz. In de praktijk wordt instemming niet geweigerd vanwege 
mogelijke schade, ook omdat in de wet is verankerd dat schade moet worden vergoed.  In dit 
plan wordt een kleine kans op trillingen niet uitgesloten waaruit ‘niet construc tieve’ en in 
mindere mate ‘matige schade’ zou kunnen voortkomen.  
 
C.2 Bodemdaling  
TNO onderschrijft de bodemdalingsprognose van de NAM. NAM heeft het ‘mid -case ’ 
scenario uitgerekend; TNO heeft een ‘worst case’ scenario berekent door uit te gaan van het 
‘high case’ productiescenario in combinatie met de onzekerheid in de compactieco ëfficiënt. 
Het ‘worst case’ scenario leidt tot max. 3cm bodemdaling als gevolg van  de nog resterende 
winning. Op basis van de verificatie van TNO onderschrijft SodM  de bodemdalingsanalyses 
in het winningsplan.  
 
Analyse  
Een vergelijk van de verschillende prognoses (2013, 2025, 2080) geeft aan dat het 
merendeel van de daling sinds 1975 al  heeft plaatsgevonden. De geplande resterende 
gaswinning van de velden uit het winningsplan draagt nog wel wat bij aan de uiteindelijke 
cumulatieve daling, maar dat ligt in de orde van 1 -2 cm.  (Fig. C3).  
 
Voor Drenthe ligt de totale  geprognosticeerde dalin g in 2080 ten zuiden van de lijn Nieuw -
Roden, Langelo, Tynaarlo , Oud -Annerveen rond de 5 -6 cm. T en no orden daarvan loopt de 
daling op tot maximaal 16   cm ten NO van het Norg  veld (Roden -Peize) . Met een 
onzekerheid van ca. 25% kan dit oplopen tot 17 -18 cm.  Op die locatie begint ongeveer het 
effect van de bodemdaling ten gevolge van het Groningengasveld in NO -richting.    
Voor Fryslan ligt de daling ten gevolge van het Appelschaveld in de orde van 2 cm.  
 
De bodemdaling ten gevolge van het Groningengasveld lijk t zich niet uit te strekken tot het 
bodemdalingsgebied van de velden van het winningsplan Westerveld.  
 
Opmerkingen  
1. De geprognosticeerde bodemdaling heeft alleen betrekking op de nu producerende 
velden. Nieuwe velden of b.v. extra winning door ‘ enhanced recovery’ in de toekomst 
kunnen dit beeld dus veranderen. Dan komt er wel een nieuw winningsplan, maar 
ook additionele daling  (een soort salami effect) .  
2. De huidige totale prognose is positief gecorrigeerd voor een langer in werking zijn 
van de ga sopslag Langelo. De bodemdaling (tot 10 cm extra!) die zal ontstaan als de 
gasopslag Langelo niet meer gebruikt en leeggeproduceerd wordt is zelfs in de 
prognose voor 2080 niet meer in beeld.  
 
Advies  
- Voor zover de bodemdaling zich in Groningen uitstrekt zal financi ële compensatie 
voor maatregelen waarschijnlijk wel mee kunnen liften  met de bestaande 
overeenkomst (‘Commissie Bodemdaling’ ). 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 137 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 138 ======================================================================

<pre> 
 - De bodemdaling in N. Drenthe valt buiten  de invloedssfeer van het 
Groningengasveld. In geval voor de voorzie ne daling waterbeheersmaatregelen 
getroffen moeten worden door het waterschap ontbreken hiervoor financi ële 
middelen. Het verdient aanbeveling tijdig een  compensatiemaatregel (Drentse 
Bodemdalingsovereenkomst, offici ële aansluitin g bij de Groningse Commis sie 
Bodemdaling ) dan wel een regeling met het betrokken waterschap te regelen.  
Hierbij kan aangesloten/gebruik gemaakt worden van het advies van SodM dat stelt 
dat de NAM inzichtelijk dient te maken welk afspraken er gemaakt zijn met het 
Waterschap en bij welke hoeveelheid bodemdaling maatregelen getroffen moeten 
worden.  
- Waarschijnlijk maakt de resterende daling tot 2025 en 2080 ten opzichte van de al 
veroorzaakte daling (ca. extra 2cm) weinig uit in relatie tot de autonome bodemdaling 
(geologisch, inklinki ng etc. – hoe groot is die sowieso?).  
- Er wordt in het plan niets gezegd over de eventuele effecten op natuur/milieu. Het 
nieuw aangeboorde blok Vries -ZZ (Vries -10) moet nog geheel gewonnen worden en 
bevindt zich onder het natuurgebied  Ballo ërveld. Wat zijn de potentiele effecten hier?  
De totale verwachte daling op die locatie ligt in de orde van 4 -6 cm blijkens figuur C5.  
- Een voorbehoud is uiteraard  het geval van eventueel verdergaande gaswinning dan 
nu voorzien dan wel het winnen van nieuw aan te boren  voorraden. Daarmee zou 
een (aanzienlijke ) additionele bodemdaling kunnen ontstaan. Het advies is in geval 
(significan te) extra gaswinning wordt voorzien dat hiervoor tijdig een nieuw/herzien 
winningsplan wordt ingediend.  
 
Algemene vraag  
Heeft de uitbreid ing van de gasopslag Langelo in het gasveld Norg en het werken met 
hogere drukken dan tot nu toe het geval was invloed op het veld/velden waar Norg mee in 
commun icatie staat?   
 
C.3 Omvang en aard van de s chade  
De opmerkingen ‘geen directe schade aan infras tructuur en bebouwing’ ten gevolge van 
bodemdaling’ (m.u.v. gevolgen voor de waterkeringen en waterlopen) lijken vanwege de 
(grootte/vorm van) de schotel lijken gerechtvaardigd.  In het algemeen lijken 
mitigerende/voorkomende maatregelen lastig en wordt gek ozen voor schadevergoeding.  
 
Opmerkingen:  
- Er wordt in Groningen onderzoek gedaan naar andere oorzaken dan bevingen (o.a. 
bodemdaling) voor schade. Dit kan zeer relevant zijn voor deze gaswinning. Wordt dit 
onderzoek betrokken en zo ja hoe?  
- Er wordt niet duidelijk ingegaan op wel/geen schade aan de natuur ten gevolge van 
bodemdaling. Wat vinden wij hiervan??  
- Zie verder terug voor bodemdalingsovereenkomst en zekerstelling van vergoeding.  
 
D.2 Seismische risico analyse  
De door NAM uitgevoerde seismische  risicoanalyse ( SRA) lijkt correct te zijn uitgevoerd. 
Hoewel TNO/SodM op een aantal onderdelen  een enigszins afwijkende input heeft gebruikt 
(op basis van het gebruik van verschillende modellen/inzichten) komt ook TNO tot  dezelfde </pre>

====================================================================== Einde pagina 138 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 139 ======================================================================

<pre> 
 conclusie als de NAM, nl . dat alle gasvelden van het winningsplan Westerveld in categorie I 
van de SRA leidraad  van SodM vallen  (Methodiek voor risicoanalyse omtrent geinduceerde 
bevingen door gaswinning. Tijdelijk leidraad voor adressering MBB. 24.1.P. versie 1.2)   
 
Onderstaande tabel is een vergelijk van de tabel uit het winningsplan (blz. 43) waarbij rechts 
de scores van het TNO -rapport ‘Seismiciteit onshore gasvelden Nederland ’ bijlagen A, B en 
D ter vergelijking zijn opgenomen. Volgens de TNO studie hebben Assen e n Zevenhuizen 
een verwaarloosbaar risico (DHAIS -methode) en was Een was op dat moment verlaten.  
Daarom zijn er voor deze velden geen TNO -scores. Het veld Eleveld werd op dat moment 
nog als twee velden beschouwd, omdat Eleveld -N nog niet in productie was. Uit de tabel 
blijkt dat in alle gevallen de NAM tot een hogere score komt dan TNO.   
 
TNO heeft echter bij haar analyse voor alle velden weer een nieuwe analyse gemaakt, 
omdat sommige parameters in de tussentijd veranderd kunn en zijn. Volgens de nieuwe 
analy se kan TNO instemmen met de toedeling van de velden in risicocategorie I.  
 
  score  og    score  bg    
Voorkomen  Beven  Magn  Lig Opsl Nr.Score  Dichth
. industr  Gebw Dijken  Nr.Score  Cat. 
Assen  2 1 2 0 0.36 3 4 3 3 0.81 I  
Een 2 1 2  0 0.36 2 3 2 0 0.44 I  
Eleveld  3 - 3 2 – 2 2 – 2 0 - 0 0.50 – 0.50 1 -1  4 – 3 3 – 3 2 – 2 0.63 – 0.56 I – I 
Eleveld -NN      3       1       2      0            0.43 1 – 1       3       3       2            0.56      I 
Vries -C 2 - 3 2 – 1 2 – 2 0 - 0 0.43 – 0.43 1 – 1 4 – 2 3 – 3 2 – 2 0.63 – 0.50 I – I 
Vries -N 3 - 3 2 - 1 2 – 2 0 - 0 0.50 – 0.43 1 – 1 3 – 2 2 – 3 2 – 2 0.50 – 0.50 I – I 
Vries -Z 3 - 3 2 - 1 2 – 2 0 - 0 0.50 – 0.43 3 – 1 3 – 2 2 – 3 2 – 2 0.63 – 0.50 I – I 
Witterdiep  3 - 3 1 - 1 2 - 2 0 - 0 0.43 – 0.43 3 – 2 3 – 2 2 – 1 2 – 2 0.63 – 0.44 I – I 
Zevenhuizen  1 1 2 0 0.29 2 3 2 2 0.56 I  
 
Voor velden die in  categorie I vallen geldt volgens de leidraad van SodM de maatregel 
‘Monitoring met het huidige geofoon en accelerometer  netwerk van het KNMI’.   
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 139 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 140 ======================================================================

<pre> 
  
Advies/vraag  
- willen gemeenten /provincie  eventueel toch aanvullende maatregelen ( b.v (extra) 
gebouwsensoren  of versnellingsmeters boven producerende velden )? SodM  
adviseert in deze (ook) enkele versnellingsmeters boven Eleveld en Vries -Zuid te 
installeren.  
- Aansluiten bij SodM advies om NAM een nieuwe seismische risicoanalyse en 
wijziging winningsplan te laten indienen als in geval van de ‘high -case’ de aanvullend 
in productie genomen velden de geprognosticeerde productie zullen overschrijden.  
- Aansluiten bij het SodM advies NAM een risicobeheerssysteem te laten ontwikkelen 
voor de in dit winningsplan bevende velden.  
 
Vragen  seismische risico analyse  
- Graag een toeli chting (zowel NAM als TNO) op de score voor de bevolkingsdichtheid voor 
Eleveld.  (het veld bestaat uit drie blokken die twee verschillende dichtheidszones beslaan).  
- wat is het effect op de SRA als in de High Case het veld Assen -Zuid ook in productie 
geno men wordt? Dit veld lijkt langs de zelfde randbreuk te liggen als Eleveld.  
 
D.3 Aard en omvang van s chade  
D.3.1 Mogelijke schade aan buisleidingen door trillingen wordt zowel naar aantal als ernst als 
klein gezien  (Deltares  studie 2014 – schade aan buisleiding door aardbeving).  
 
Vraag: waar/wat voor buisleidingen lopen door het gebied van het winningsplan die 
eventueel een risico zouden kunnen vormen?  
 
D.3.2 De resultaten van de seismische hazard studie van TNO -NITG bevesti gen dat er een 
kleine kans bestaat op schade door ge ïnduceerde bevingen. Deze bevingen zouden in het 
ernstigste geval leiden tot lichte, niet constructieve schade aan meerdere gebouwen en 
matige schade aan enkele gebouwen. Uiteraard hangt de uiteindelijke omvang van schade 
en gebied af van de grootte, diepte en duur van een beving. NAM dient dergelijke schade 
uiteraard te vergoeden, maar het risico op dergelijke bevingen/schade is geen grond niet met 
het winningsplan in te stemmen.  
 
Er wordt in dit plan gee n opmerking meer gemaakt over de opslingering in N. Drenthe in 
vergelijking met die in Groningen. De opslingering wordt wel gereflecteerd in de score in de 
SRA (tabel 3.3 A en B) en is af te lezen uit figuur 3.7. ‘Stijve grond’ geeft minder opslingering 
en dus minder schade dan ‘slappe grond’.  
 
Advies  
Vlotte, eenduidige behandeling van gemelde schade. Openbaar afhandelingsprotocol.  
 
Algemene vraag  
In het algemeen wordt gesteld dat ‘de kans op schade af zal nemen omdat het merendeel 
van de voorkomens bijna l eeg geproduceerd zijn, waardoor productiesnelheden en 
hoeveelheden afnemen per jaar’ ook voor de nieuw aangeboorde compartimenten (Vries ZZ 
en Eleveld N.)? Zeker gezien het feit dat uit deze velden de grootste productie zal komen de </pre>

====================================================================== Einde pagina 140 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 141 ======================================================================

<pre> 
 komende jaren  en het fe it dat Eleveld de grootste en meeste bevingen  van alle velden uit het 
cluster Westerveld heeft geproduceerd!  
 
Bijlage 2 . Risico voor bodembeweging als gevolg van reservoir stimulatie  
Reservoirstimulatie gebeurt of wel mechanisch (maken van scheurtjes) of wel met zuur.  
Tot nu toe hebben zich bij alle 252 uitgevoerde frack s aan conventionele gasboringen (voor 
zover bekend) geen nadelige gevolgen voor mens en milieu voorgedaan. (Bron: de bijlage bij 
de Kamerbrief van de ministe r van EZ van 1 maart 2016 van SodM met een analyse van 
frackmethoden en de mogelijk daarmee gepaard gaande risico’s ). Om dit te blijven 
waarborgen is het zinvol voor uit te voeren fracks een risicoanalyse uit te voeren. NAM heeft 
het eerdere advies van SodM om een locatie specifieke risicoanalyse uit te voeren voor de 
uitvoering van een zuur - of fracksti mulatie overgenomen.  
 
Advies  
- verzoeken de omwonenden tijdig te informeren wanneer een dergelijke s timulatie 
plaats gaat vinden.  
 
Opmerking  
Omdat de kans op seismiciteit klein is, kan de kans dat s chade optreedt ten gevolge van 
reservoirstimulatie  ook minim aal geacht worden.  
 
Algemeen  overig  
- Er is sprake van 3 uitgeproduceerde velden en 3 aangeboorde maar niet 
(economisch) te produceren gasvelden.  Het verdient aanbeveling in het kader van de 
energietransitie te bezien of er een (demonstratie) project ontwikkeld kan worden 
voor geothermie uit een van deze uitgeproduceerde locaties.  (Hoewel dit niet de 
mening is van alle betrokken gemeenten).  
- Mogelijk  dat de afhandeling van de schadegevallen buiten de zgn. ‘schadecontour’ 
van Groningen en in het gebied van Norg nieuw licht werpen op schade in relatie tot 
bevingen/bodemdaling/stijging.  
- Graag duidelijk aangeven waar de nieuw aangeboorde/in productie te nemen 
compartimenten liggen.  
- Wat is de (nieuwe) vergunningsprocedure  ingeval nieuwe putten worden bijgeboord ? 
B.v. ten oosten van Vries -Zuid, zit je in het Nationaal Park Drentsche Aa.  
- Uiteindelijke bodemdaling: het is en blijft salami. Wat als b.v. de N2 -techniek uit de 
Wijk+ succesvol is? Wordt de High Case (en dus de bodemdaling) dan nog hoger?  
- Er zijn in 2015 4 putten geboord, vanaf Witten, Kleuvenveld. Hiermee zijn de velden 
Assen -Zuid (Witten ? ‘droog’), Eleveld Noord (Witten 5, productie), Vries Zuid Zuid 
(Vries 10, productie)  aangeboord . Produceren deze nu wel (blz. 16 WP) of niet???   </pre>

====================================================================== Einde pagina 141 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 142 ======================================================================

<pre>Date : 7-12-2018 12:49:18
F
T
o : "
 
@
assen.nl
C
@
@
assen.nl, "   @assen.nl, "   
assen.nl
S
ubject : Aangepaste stukken college beroep gasw inning
A
ttachm ent : Beroepschrift concept 7-12.doc;College voorstel beroep instem m ingsbesluit.docx;Machtiging    .docx;raadsvoorstel instem m ingsbesluit
W
esterveld1.docx;
G
oedemiddag,
 
H
ierbij een aangepaste set collegestukken rond het beroep tegen het gaswinningsbesluit. De tekst in raads- en collegevoorstel is in overleg met Marco nog iets aangepast. Tevens
i
s het concept beroepsschrift bijgevoegd.
 
G
roet,
 
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 142 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 143 ======================================================================

<pre>    AANTEKENEN   Afdeling bestuursrechtspraak van de  Raad van State   Postbus 20019   2500EA DEN HAAG    Groningen, CONCEPT 12 juli 2019    Inzake : Gemeenten/advies winningsplan Westerveld  Onzeref. : 20170405-14/wrv/ah/18-01169975  Uw ref.  CONCEPT BEROEPSCHRIFT    Hoogedelgestrenge Raad,    Zonder bijlagen per fax  vooruit: 070 — 365 1380    eC  Advocaat  Tel. direct :    Fax direct : ay  E-mail NG) asbossinade.nl    In bovengenoemde zaak treedt op als advocaat gemachtigde van:    - Het College van B&W van de gemeente Assen,  — Het College van ….    verder te noemen: appellanten.    Appellanten hebben kennis genomen van het besluit van 14 november 2018 van de minister  van EZK, houdende de instemming ex artikel 34 lid 3 Mijnbouwwet (Mw) met het  winningsplan Westerveld (ingediend door NAM op 11 september 2016).    Cliënten kunnen zich met dit besluit, hierna te noemen:    het Instemmingsbesluit, niet    verenigen en stellen daartegen hierdoor bij uw Afdeling beroep in. Een kopie van het    Instemmingsbesluit is als bijlage 1 bijgevoegd.    Adviezen en zienswijzen</pre>

====================================================================== Einde pagina 143 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 144 ======================================================================

<pre> 
 2 1. Voor de motivering van dit beroep verwijzen appellanten in de eerste plaats naar de 
adviezen ( bijlage 2) en zienswijze n (bijlage 3) die zij indien den naar aanleiding van het 
winningsplan en het ontwerp –instemmingsbesluit. De inhoud van die stukken geldt als hier 
herhaald en ingelast. In aanvulling daarop wijzen appellanten op het volgende.  
 
Onzorgvuldige kennisgeving  
 
2. In de kennisgeving van het Instemmingsbesluit is ten onrechte niet vermeld dat het 
vastgestelde Instemmingsbesluit afwijkt van het ontwerp –Instemmingsbesluit, dat eerder ter 
inzage lag. De artikelen 2, 4 en 6 zijn gewijzigd vastgesteld. Appellanten achten het  uit 
oogpunt van zorgvuldigheid en juiste voorlichting van het publiek belangrijk dat – 
bijvoorbeeld net als bij bestemmingsplannen – bij publicatie daarvan duidelijk wordt 
aangegeven dat het desbetreffende besluit is gewijzigd ten opzichte van het ontwerp -besluit.  
 
Ondeugdelijk onderzoek   
 
3. Het winningsplan Westerveld – en dus ook het Instemmingsbesluit – zijn gebaseerd op een 
ondeugdelijk  SRA. Appellanten betwisten dat alle gasvelden binnen het winningsplan in de 
laagste seismische risicogroep (categorie: I) zouden vallen.   
 
Redelijkerwijs te verwachten ruimtelijke ontwikkelingen meenemen in SRA  
 
4. In de uitgevoerde S RA-berekening is namelijk ten onrechte geen rekening gehouden met een 
aantal ruimtelijke ontwikkelingen, waardoor is gerekend met een onjuiste 
bevolkingsdichtheid van het stedelijk gebied. Appellanten hebben dit ook in de 
zienswijzenfase naar voren gebracht. In het Instemmingsbesluit wordt ( op blz. 18)  erken d 
dat een aantal ruimtelijke ontwikkelingen niet zijn meegenomen in de SRA. De minister ste lt 
dat dat b ewust is gebeurd omdat de SRA -leidraad (kennelijk) voorschrijft geen rekening te 
houden met toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen. Die zouden aan v erandering onderhevig 
en dus on zeker zijn.   
 
5. Het is appellanten in de eerste plaats niet duidelijk aan welke passage in de  SRA-leidraad de 
minister  ontleent  dat toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen in de risicoanalyse buiten 
beschouwing kunnen blijven.  
 
6. Daarnaast achten appellanten het onaanvaardbaar dat redelijkerwijs te verwachten 
ontwikkelingen (zie naar analogie artikel 2.14 lid 1 sub a onder 3 Wabo), waarvan 
aannemelijk is dat zij zich binnen de periode die het winningsplan bes laat zullen voor doen, 
bij de berekening van seismische risico’s  buiten beschouwing blijven.  
 
7. Zo is bij het opstellen v an de SRA kennelijk uitgegaan van de gegevens (voor wat betreft 
industriële inrichtingen en bijzondere gebouwen) op www.risicokaart.nl .  Dat betekent dat 
alleen bestaande industrieën en bijzondere gebouwen worden m eegenomen. In de 
risicoanalyse wordt voorbij gegaan aan nog niet gerealiseerde industrieën en bijzondere 
gebouwen die binnen de werkingsduur van het Instemmingsbesluit (tot 2028) wél worden 
gerealiseerd. Concreet betekent dit bijvoorbeeld dat industriële i nstallaties die gerealiseerd 
zullen worden (maar dat nog niet zijn) binnen het plangebied van het bestemmingsplan </pre>

====================================================================== Einde pagina 144 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 145 ======================================================================

<pre> 
 3 Werklandschap Assen -Zuid niet zijn meegenomen in de risicoanalyse. Dat Bestemmingplan 
Werklandschap Assen -Zuid is in 2008 al vastgesteld, maar  vanwege de crisisperiode feitelijk 
nog niet gerealiseerd. Dat gaat de komende jaren zeker wel gebeuren. Het plangebied is 
bedoeld voor grotere bedrijven tot maximaal milieucategorie 4. Appellanten menen dat 
dergelijke industrieën, installaties en bijzonde re gebouwen – die binnen redelijke termijn 
redelijkerwijs te verwachten zijn – ook in de risicoanalyse betrokken moeten worden.  
 
Gemiddelde bevolkingsdichtheid per gemeente  
 
8. Indien en voor zover de SRA is opgesteld overeenkomstig de Leidraad SRA maken clie nten 
bezwaar tegen de daarin opgenomen berekeningswijze van de bevolkingsdichtheid boven 
en/of binnen de invloedssfeer van de gasvelden. Blijkens die Leidraad wordt uitgegaan van 
de gemiddelde bevolkingsdichtheid van een gemeente. Dat leidt ertoe dat in de  SRA-
berekeningen voor Eleveld en Vries -Zuid wordt gerekend met een bevolkingsdichtheid van 
500-1000 per vierkante kilometer  boven die velden. Dat komt niet overeen met de 
werkelijke situatie . Binnen de (5 km) invloedssfeer van die velden liggen dichtbevol kte 
woonwijken met de bevolkingsdichtheid van duizenden inwoners per vierkante kilometer.  
 
9. De SRA gaat dus uit van een te grof gemiddelde door het gemiddelde aantal inwoners per 
vierkante kilometer van de hele gemeente te nemen in plaats van de bevolkingsd ichtheid 
boven het specifieke gasveld.  De SRA geeft daardoor een vertekend beeld van de werkelijke 
risico’s.  
 
Productiesnelheid  
 
10. Appellanten be twisten dat de productiesnelheid – en daarmee de drukd alingssnelheid – 
irrelevant is voor de berekening van seism ische risico's. Ook de minister geeft impliciet aan 
dat de drukdalingssnelheid wèl  zijn van belang is; de minister merkt namelijk op dat, 
gegeven de eindfase van de gasproductie uit het Westerveld systeem, sprake zal zijn van een 
relatief lage drukd alingssn elheid. Het is overigens niet duidelijk waarop de minister die 
“relatief lage drukdalingssnelheid” b aseert.  
 
Winningsplan is onvoldoende con creet, strijd met artikel 24 Mijnbouwbesluit (Mb)  
 
Ligging, lengte en diameter van de verbuizing  
 
11. Op grond van arti kel 24 lid 1 sub g Mb  bevat een winningsplan een opgave van de ligging, 
lengte en diameter van de verbuizing van de boorgaten. Dat betekent dat het winningsplan 
per boorgat concrete informatie moet bevatten over ligging, lengte en diameter daarvan. Die 
informatie bevatten  het winningsplan niet. Op bladzijde 14 wordt enkel volstaan met een 
“schematische  voorstelling  putverbuizing(en) ”, zonder dat per b oorgat concrete en  
krachtens het Mb verplichte informatie wordt vermeld. Artikel 24 lid één sub g Mb staat niet 
toe dat een winningsplan voor elf gasvelden en 15 putten volstaat met één enkele 
“schematische voorstelling ”.  
 
Plaats en wijze waarop de koolwaterstoffen in de verbuizing treden  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 145 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 146 ======================================================================

<pre> 
 4 12. Het winningsplan bevat 15 producerende pu tten. Dat betekent dat van (te nminste) 15 pu tten 
moet zijn aangegeven waar en hoe het gas exact in de verbuizing treedt. (Artikel 24 lid 1 
sub h Mb). Die informatie bevat het winningsplan niet. Op bladzijde 15 wordt onder B  4.1 
slechts  algeme ne – en daarom nietszeggende – informatie ge geven.  
 
Nieuwe putten  
 
Put Vries 10  
 
13. Put Vries 10 (VRS -10) betreft een betreft nieuwe productieput, waaruit voorheen geen gas 
werd gewonnen. Ten onrechte wordt deze put in het winningsplan gepresenteerd als een 
bestaande winning. Het in gebruik nemen van nieuwe putten is in strijd is met het 
kabinetsvoornemen van gestage afbouw van de gasproductie, zoals aangekondigd in de brief 
van de minister van EZ aan de Tweede Kamer van 30 mei 2018 (kamerstukken II, 2017/18, 
33 529, nr. 469).  
 
14. Deze put was niet opgeno men in het vorige winningsplan. Desondanks is put Vries -10 in 
gebruik genomen. Appellanten achten het bovendien hoogst onzorgvuldig dat de winning uit 
deze put is gestart terwijl daarvoor nog niet was ingestemd met een winningsplan. Die 
winning vond daarom  plaats in strijd met art. 34 lid 1 Mw.  Dat is niet alleen onrechtmatig, 
maar betekent voorts dat  deze illegale handelwijze niet mag worden beloond door put Vries 
10 aan te merken als ‘bestaande’ winning.  
 
Mogelijk toekomstige putten  
 
15. Datzelfde geldt voor andere, eventueel nog te boren putten. Het winningsplan  vermeld t op 
blz. 1 4 (B4) dat mogelijk in de toekomst nog één of meerdere put ten in in dit winningsplan 
genoemde voorkomens geboord gaan worden.  
 
16. Onverminderd de strijdigheid daarvan met het kabinetsbe leid inzake gestage afbouw, kan de 
minister m et een dergelijke carte blanche  niet instemmen. Kr achtens artikel 24 lid 1 sub 
(onder meer) e , f, g en h Mb, zowel afzonderlijk maar zeker  in samenhang bezien, dient een  
winningsplan heel concreet aan te geven w aar en hoe de putten liggen en hoe en waar 
boorgaten en verbuizingen lopen. Het is daarom niet mogelijk om in een winningsplan op te 
nemen dat in de toekomst miss chien nog wel enkele (hoeveel? w aar?) nieuwe pu tten 
geboord gaan worden.  
 
17. Hetzelfde geldt voor  de passage op bladzijde 16 (onder B  5.2): ” verder wordt er gestudeerd 
op de mogelijkheid om op termijn nog putten te boren ten weste n en ten oosten van het 
Vries-Zuid veld.”  
 
18. Indien en voor  zover NAM en/of minister zouden betogen dat deze passages beteke nen dat 
die mogelijke en toekomstige putten zijn inbegrepen in het winningsplan Westerveld, dan is 
die opvatting  in strijd met tekst en strekking van artikel 24 M b.  
 
Natuur en milieu  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 146 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 147 ======================================================================

<pre> 
 5 19. Appellanten stellen vast dat de omgevings -, natuur - en milieuaspecten v an het winningsplan 
pas in een zeer laat stadium zijn onderzocht en gepresenteerd (eerst op 26 september 
2017). Dat geschiedde bovendien nadat de advies - en zienswijzenfase al was afgerond. Die 
“nadere informatie natuur - en milieuaspecten WP Westerveld” he eft nooit ter inzage gelegen 
en derden hebben daarop niet kunnen reageren.  Het document is bovendien niet 
controleerbaar, omdat het geen bronnen vermeld en evenmin van wie (onafhankelijke 
deskundige of NAM zelf) het afkomstig is.  
 
20. Natuur en milieu zijn exp liciete toetsingsgronden bij de beoordeling van een winningsplan 
(art. 36 lid 1 sub c en d Mw) . Boven en binnen de invloedssfeer van de gasvelden uit het 
winningsplan Westerveld zijn belangrijke natuur – en milieuwaarden aanwezig, bijvoorbeeld 
het Natura 2 000- gebied de Drentsche Aa. Desondanks heeft in het kader van het 
winningsplan en het Instemmingsbesluit niet of nauwelijks onderzoek plaatsgevonden naar 
de gevolgen van het winningsplan voor natuur - en milieuwaarden. NAM en minister 
verwijzen slechts naa r mogelijke en toekomstige afspraken met het waterschap (artikel 2) en 
naar eventuele andere vergunningen (blz. 29 Instemmingsbesluit). Op die ‘doorschuif’ 
manier wordt art. 36 lid 1 sub c en d Mw een dode letter. Appellanten menen dat het 
Instemmingsbeslu it voor wat betreft milieu en natuurwaarden zorgvuldig onderzoek en een 
deugdelijke onderbouwing ontb eert en daarom niet genomen had mogen worden.  
 
Voorschriften  
  
Artikel 3: versnellingsmeters  
 
21. Appellanten kunnen uiteraard instemmen met het plaatsen van v ersnellingsmeters . Het 
daartoe strekkende artikel 3 is echter onduidelijk, rechts onzeker en niet handhaafbaar 
geformuleerd.  
 
22. Het artikel geeft niet aan hoeveel  versnellingsmeters  (minimaal) geplaatst moeten worden  
en waar dat moet gebeuren.  Het artikel beperkt zicht tot versnellingsmeters  boven  de 
gasvelden en Eleveld en Vries -Zuid. Vers nellingsmeters moeten echter niet alleen worden 
geplaatst boven  die gasvelden, maar binnen de gehele invloedssfeer daarvan.  
 
23. Voorts is weliswaar opgenomen dat de versnelling smeter s moeten worden geplaatst in 
overleg  met het K NMI, maar het artikel bevat geen bepaling en over het beheer (door wie?) 
van de vers nellingsmeters  en evenmin wat er met de verkregen gegevens moet gebeuren.  
 
24. Appellanten constateren dat artikel 6 is aange past en dat er alleen bij een selectie van 
gevoelige objecten een bouwkundige opname wordt gedaan. In paragraaf 7.4.3 (pag. 24) 
van het Instemmingsbesluit wordt verwezen naar een nieuw advies van de Tcbb en wordt 
aangegeven dat de minister zich beraad op e en verbeterde aanpak rond het vaststellen van 
het verband tussen een beving en bouwkundige schade. Geconstateerd wordt dat het Tcbb 
advies niet bij de stukken is gevoegd en dat de minister feitelijk al vooruitloopt op mogelijk 
nieuw beleid door de aanpassi ng van artikel 6. Tegelijkertijd is in het besluit te lezen dat de 
minister het plaatsen van voldoende versnellingsmeters van essentieel belang vindt om een 
oorzakelijk verband vast te stellen tussen aardbevingen en gebouwschade. Appellanten 
constateren ec hter dat artikel 3 over het plaatsen van meters niet is aangepast. Appellanten </pre>

====================================================================== Einde pagina 147 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 148 ======================================================================

<pre> 
 6 zijn van mening dat een aanpassing van artikel 6 automatisch zou moeten leiden tot een 
aanpassing van artikel 3 en voorschrijven van het plaatsen van meer meters.  
 
25. Appellanten m enen dat artikel 3 dienovereen komstig moet worden  aangevuld en 
geconcretiseerd.  
 
Artikel 4: risicobeheerssysteem  
 
26. SodM heeft de minister geadviseerd om “ten genoegen van de Inspecteur –generaal der 
Mijnen” voor de velden Vries -Zuid en Eleveld een risicobehe ersystemen te ontwikkelen en 
operationeel te hebben.  Tcbb, decentrale overheden en Mijnraad hebben zich bij dat advies 
aangesloten.  
 
27. Artikel 4 van het Instemmingsbesluit voldoet niet aan dat advies. In artikel 4 wordt 
gesproken over een “seismisch risico b eheersplan” waarin NAM moet aangeven wat de 
procedure is die geldt als zich een of meer bevingen in het gebied hebben voorgedaan.  
 
28. Indien en voor zover dat het risicobeheersysteem is, waarop SodM doelt, dan is ten onrechte 
niet opgenomen dat dat seismisch risicobeheersplan door de Inspecteur –generaal der Mijnen 
moet worden goedgekeurd. Daartegen maken appellanten ernstig bezwaar. De consequentie 
daarvan is immers dat ieder document met de titel “seismisch risicobeheersplan” en daarin 
ook maar iets van een p rocedure bij aardbevingen voldoende is om te voldoen aan artikel 4.  
 
29. In het Instemmingsbesluit wordt ook geenszins gemotiveerd waarom artikel 4 ten opzichte 
van het ontwerp -Instemmingbesluit is gewijzigd. In het ontwerp -Instemmingsbesluit werd in 
artikel 4  namelijk nog wel gesproken over een risicobeheerssysteem ten genoegen van  de 
Inspecteur –generaal der Mijnen.  Dat klemt temeer omdat blijkens het ontwerp -
Instemmingsbesluit (blz. 24) het vereiste van “ten genoegen van de Inspecteur -generaal der 
Mijnen” nu juist was opgenomen omdat de decentrale overheden hadden opgemerkt dat de 
parameters en randvoorwaarden die NAM hanteert in het risicobeheerssysteem goed dienen 
te zijn onderbouwd, alvorens het systeem wordt goedgekeurd.  
 
30. Het is dan ook onbegrijpelijk en o nterecht dat in het definitieve Instemmingsbesluit het 
vereiste van goedkeuring door de Inspecteur –generaal der Mijnen is komen te vervallen en 
het risicobeheerssysteem wordt teruggebracht tot een plan waarin enkel hoeft te staan wat 
de procedure is bij ee n of meer bevingen.  
 
Artikel 5: Schaderegeling  
 
31. Appellanten willen voorkomen dat hun inwoners geconfronteerd worden met ondoorzichtige 
en langdurige procedures inzake schadeafhandeling. Appellanten achten het van groot 
belang dat wat die schadeafhandeling betreft voor hun inwoners geen andere regels gelden 
dan voor de afhandeling van schades vanwege gaswinning uit het Groningenveld.  
 
32. Ook in de “Gedragscode gaswinning kleine velden” d.d. 7 september 2017 van 
koepelorganisatie Nogepa (verder: de Gedragscode)  is door mijnbouwexploitanten toegezegd </pre>

====================================================================== Einde pagina 148 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 149 ======================================================================

<pre> 
 7 dat bij gaswinning sprake moet zijn volgens een vooraf afgesproken  schadeprotocol (artikel 
6.10 gedragscode).  
 
33. Een schaderegeling of schadeprotocol is er niet voor gaswinning uit de 11 gasvelden van het 
Westerveld. H et Instemmingsbesluit bevestigt dat. Op blz. 24 verwijst de minister 
bijvoorbeeld naar de verwachte landelijke richting voor mijnbouwschade, maar die regeling is 
er nog niet en onduidelijk is wanneer die regeling komt. In artikel 5 is voorgeschreven dat  
de NAM moet zorgen voor een transparant proces van schademelding, adequaat onderzoek 
naar en afhandeling van schadeverzoeken binnen een redelijke termijn.  
 
34. Appellanten moeten helaas constateren dat de schadeafhandeling door NAM in Groningen 
niet adequaat is  opgepakt en tot grote (ook psychosociale) problemen leid t. Appellanten 
nemen daarom onder geen beding genoegen met een onzeker voorschrift als artikel 5, 
waarin voor schadeafhandeling naar NAM wordt verwezen. Het Instemmingbesluit had 
zonder adequate (landelijke ) regeling van schademelding en schadeafhandeling, gelijk aan 
de wijze waarop dat in Groningen plaatsvindt, niet mogen worden vastgesteld.  
 
35. Appellanten zijn van mening dat een schaderegeling wat betreft inrichting en inhoud gelijk 
moet zijn aan de r egeling zoals die geldt voor het Groningenveld. Er mag naar de mening 
van appellanten geen rechtsongelijkheid ontstaan. Hierbij dient er feitelijk sprake te zijn van 
een omgekeerde bewijslast  
 
Artikel 6: bouwkundige opname  
 
36. Appellanten hebben en willen gee n rol bij het vaststellen van de repre sentativiteit van de 
gebouwen/ bouw werken, waar een bouwkundige nulmeting gaat plaatsvinden. Binnen 
gemeenten ontbreekt  de benodigde kennis om te beoordelen welke bouwwerken zouden 
moeten worden onderzocht om de repres entativiteit te waarborgen. Die selectie moet 
worden gemaakt  door NAM, waarna de selectie ter goedkeuring aan de Inspecteur -Generaal 
der Mijnen zou moeten worden voorgelegd.  
 
Conclusie   
 
Appellanten verzoeken uw Afdeling:  
 
− hun beroep gegrond te verklaren;  
 
− het bestreden Instemmingsbesluit te vernietigen ; 
 
− de minister te veroordelen i n de kosten van deze procedure  
 
Hoogachtend,  
 
 
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 149 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 150 ======================================================================

<pre> 
 
. 
 
  
Voorstel aan B&W  
 
 
Datum: 06-12- 18 
Team: SA 
Opsteller:   
Telefoon:   
Portef. Houder:  Wethouder Smith -Bults 
Registr.nr.:   
Zaaknummer:   
 
Ambtelijk opdrachtgever voor akkoord:  
 Naam Datum 
   
 
 
Openbare besluitenlijst:   Ja   Nee 
Bekendmakingsplicht:   Ja   Nee 
O.R.:  Ja   Nee 
 
 
Informeren van de raad:  
 Alleen via openbare besluitenlijst  
 Via brief en stuk(ken) ter inzage  
Raadsvoorstel:   Ja 20 december 2018  
 Nee 
 
 
Afhandeling:  
Concept brieven:   Ja   Nee 
Overeenkomst/con tract:   Ja   Nee 
 
 
Kopie besluit  :  
Opmerkingen voor 
afhandeling  : - Beroepsschrift wordt namens 
ons door advocaat verzonden  
- Graag machtiging laten 
ondertekenen en versturen naar 
advocaat 
   
  
 
Onderwerp:  
Beroep tegen instemmingsbesluit Winningsplan 
Westerveld  
 
 
Voorstel:  
1. In beroep te gaan tegen het instemmingsbesluit van 
de minister van EZK op het Winningsplan 
Westerveld  
2. In te stemmen met bijgevoegd beroepsschrift  
3. In te stemmen met bijgevoegd raadsvoorstel  
4. De heer  te van 
advocatenkantoor Plas Bossinade te machtigen om 
namens ons college in beroep te gaan  en in te 
stemmen met bijgevoegde machtiging  
5. In gesprek te gaan met NAM en ministerie van 
EZK 
 
 
Achtergrond:  
De mininster van EZK  heeft besloten om in te 
stemmen met het Winningsplan Westerveld  
 
 
 Akkoord 
 Bespreken  Signaal 
B  
   
WV  
   
WS  
   
WB  
   
WL  
   
S  
   
 
Besluit B&W  
 
 
  
Datum: 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 150 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 151 ======================================================================

<pre> 
 
. 
Onderwerp:  
Beroep tegen instemmingsbesluit Winningsplan Westerveld  
 
 
Voorstel:  
1. In beroep te gaan tegen het instemmingsbesluit van de minister van EZK op het Winningsplan Westerveld  
2. In te stemmen met bijgevoegd beroepsschrift  
3. In te stemmen met bijgevoegd raadsvoorstel  
4. De heer te van advocatenkantoor Plas Bossinade te machtigen om namens ons college 
in beroep te gaan en in te stemmen met bijgevoegde machtiging  
5. In gesprek te gaan met NAM en ministerie van EZK  
Achtergrond en aanleiding:  
De mininster van EZK  heeft besloten om in te stemmen met het Winningsplan Westerveld  
 
 
Argumenten:  
- Er is in het definitieve besluit weinig gedaan met met het advies en de zienswijze van uw college. Het 
huidige besluit biedt onvoldoende voorschriften die de belangen van Assen en haar inwoners 
beschermen.  
- Zouden wij niet in beroep gaan, dan kunnen de inwoners van Assen niet “mee profiteren” van mogelijk 
gunstige ontwikkelinge n in de jurisprudentie.  
- Doel van het gesprek is om in gezamelijkheid te kijken wat er mogelijk is aan acties die in het belang 
zijn van de inwoners van Assen  
 
Kanttekeningen / risico’s:  
n.v.t. 
 
 
Financiële toelichting:  
n.v.t. 
 
Communicatie en participatie:  
In het voor traject is overlegd met andere decentrale overheden, Stop Gaswinning Marsdijk NU en 
Dorpsbelangen Loon  
 
 
Advies ingewonnen bij  
Advocatenkantoor Plas Bossinade  
 
Uitvoering en planning:  
Behandeling in raad 20 december. Sluiting beroepstermijn 27 -12-18 
 
Evaluatie:  
n.v.t. 
 
Personeel en Organisatie:  
n.v.t. 
 
Bijlage(n):  
-Raadsvoorstel  
-Beroepsschrift wordt nagezonden  
-Machtiging  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 151 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 152 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 MACHTIGING  
 
 
Ondergetekende, burgemeester van de gemeente Assen, machtigt hierbij op 
grond van artikel 171, tweede lid, Gemeentewet,  
 
de heer , advocaat, werkzaam bij Plas Bossinade  
   
om de gemeente Assen te vertegenwoordigen in het beroep tegen het 
instemmingsbesluit van 14 november 2018 van de minister van Economische 
Zaken en Klimaat op het Winningsplan Westerveld  
 
met het recht van ve rvanging en aanvulling.  
   
 
  Assen, 11 december 2018  
   
   
 
 
  M. Out 
  burgemeester  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 152 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 153 ======================================================================

<pre>    Gemeente Assen         > Raadsvoorstel    Opiniërende  bespreking:                    Onderwerp:    Besluitvormende raad: Instemmingsbestuit Winningsplan Westerveld    20  december 2018  Datum verzending: 11 december 2018            Voorstel:  Kennisnemen van het besluit van burgemeester en wethouders van Assen om in beroep te gaan tegen het  instemmingbesluit van de minister van Economische Zaken en Klimaat op het Winningsplan Westerveld.    inleiding   Op 15 november jl. heeft de minister van Economische Zaken en Klimaat het instemmingsbesluit op het Winningsplan  Westerveld ter inzage gelegd. Tegen dit besluit kan t/m 27 december beroep worden ingesteld door degenen die een  zienswijze hebben ingediend tegen het ontwerp instemmingsbesluit.    De strekking van het besluit is dat de minister voornemens is om onder voorwaarden toestemming te geven voor  aardgaswinningen in onze gemeente en in omringende gemeenten.    Ons college heeft een zienswijze ingediend op het ontwerp instemmingsbesluit van de minister. Uw raad heeft 1 juni 2017  kennis genomen van de zienswijze. Eerder in het proces heeft ons college een advies uitgebracht aan de minister over het  instemmingsbesluit. Uw raad heeft op 12 januari 2017 kennis genomenvan dit advies.    Bij het voorbereiden van een oordeel over het instemmingsbesluit hebben wij opnieuw nauw samengewerkt met de andere  decentrale overheden die een zienswijze hebben ingediend en hebben wij gesproken met Dorpsbelangen Loon en de  werkgroep Stop gaswinning Marsdijk NU.    inhoud   De voorwaarden in het instemmingsbesluit verschillen weinig ten opzichte van het ontwerp-besluit. De verschilpunten zijn  de volgende:   - Toepassen van fracking is niet mogelijk binnen dit winningsplan.   - Duur van de winning en productievolumes zijn per gasveld bepaald.   - De NAM krijgt nu 12 weken i.p.v. 6 maanden om een seismisch risicobeheerplan bij de minister aan te leveren. Niet  duidelijk is of en zo ja waaraan dit plan dan wordt getoetst.   - De NAM krijgt nu meer tijd, (1 jaar i.p.v. 6 maanden) voor het uitvoeren van een O-meting aan een representatieve selectie  van voor bodembeweging gevoelige bouwwerken in het gebied van Eleveld en Vries -Zuid. Binnen 9 maanden moet de  NAM een plan van aanpak hiervoor aan de minister overleggen. Waarbij verder de zinssnede “voor bodembeweging  gevoelige” niet in het ontwerpbesluit stond. En toegevoegd is de zinsnede “na overleg met de gemeente(n)”.    In de motivatie en het nota van antwoord geeft de minister aan wat de overwegingen zijn om tot het besluit te komen en  wat er met de zienswijzen is gedaan.    Conclusie   Gelet op het feit dat de minister feitelijk weinig tot niets heeft gedaan met de zienswijzen, kunnen wij niet anders dan in  beroep gaan tegen het besluit. Zo zijn er in het besluit nog geen duidelijk voorschriften opgenomen voor een goede  schaderegeling zoals die er wel is in Groningen en voor een goed onderbouwd risicobeheersysteem. Verder is er naar onze  mening bij de Seismische RisicoÂAnalyse uitgegaan van onjuiste gegevens.    Wij hebben daarom besloten om in beroep te gaan tegen het besluit; net als naar verwachting een aantal andere decentrale  overheden binnen het gebied van het Winningsplan Westerveld. Dit beroep is alleen al nodig omdat de jurisprudentie rond  winningen uit kleine gasvelden zich snel ontwikkelt. Zouden wij niet in beroep gaan, dan kunnen de inwoners van Assen niet  “mee profiteren” van mogelijk gunstige ontwikkelingen in de jurisprudentie.    Het beroepsschrift richt zich op de zaken die juridisch mogelijk kansrijk zijn. Dit betekent dat niet alle onderwerpen die in    het advies en de zienswijze stonden, zijn terug te vinden in het beroepsschrift. Wel zijn het het advies en de zienswijze als  bijlage bij het beroepsschrift gevoegd.    Pagma 1 van 2</pre>

====================================================================== Einde pagina 153 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 154 ======================================================================

<pre>    Gemeente Assen         > Raadsvoorstel    Aangezien het nog wel even kan duren voor de Raad van State een uitspraak doet in de beroepszaak gaan wij intussen in  gesprek met de NAM en het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat om te kijken waar mogelijkheden zijn om de  positie van onze inwoners te verbeteren.    NB  Het kan zijn dat er nog redactionele wijzigingen komen in het beroepsschrift. Als dit gebeurt, zullen wij u hierover  informeren.    Het college van burgemeester en wethouders van Assen,    de burgemeester,  dhr. M.L.J. Out    de secretaris,    Besluitvorming raad:  De raad van de gemeente Assen;  gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 11 december 2018;    besluit:  Kennisnemen van het besluit van burgemeester en wethouders van Assen om in beroep te gaan tegen het  instemmingbesluit van de minister van Economische Zaken en Klimaat op het Winningsplan Westerveld.    Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 20 december 2018  De raad voornoemd,  ‚ voorzitter    ‚griffier    Pagma 2 van 2</pre>

====================================================================== Einde pagina 154 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 155 ======================================================================

<pre>Date : 7-11-2016 11:10:30
F
T
S
ubject : aangepaste stukken
A
ttachm ent : m em o bij raadsvoorstel 
w
inningsplan (versie 7-11).docx;raadvoorstel adviesrecht gasw inningsplan Westerveld (004).docx;
 
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
i
B
eleidsregisseur
 
 
 
 
@
 
.
i @assen.nl
 
 
G
e
meente Assen
P
ostbus 30018
9
400 RA Assen
 
 
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 155 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 156 ======================================================================

<pre>  
Eenheid Beleid - Beleidsregis seurs  
  
 
M e m o  
Van :  
Aan : College van B&W  
Datum : Maandag 7  november 2016  
Onderwerp  : advisering gaswinning  
 
VERTROUWELIJK  
 
Er staat een raadsvoorstel in uw collegevergadering geagendeerd over de advisering 
gaswinning. Graag geven wij u nog een aantal overwegingen mee.  
  
 
. 
Wij vragen u op basis van onderstaande een keuze maken voor de form uleringen  in 
het raadsvoorstel.  
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
 
  
  
  
 
 
 
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 156 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 157 ======================================================================

<pre> 
 
    
 
  
- 
 
   
 
  
 
 
 
  
  
  
 
 
     
  
 
 
Schade door bodembeweging en mitigerende maatrege len 
NAM kan de kans op schade aan bebouwing in de nabije omgeving van het  epicentrum van een geïnduceerde 
aardbeving niet uitsluiten. In het ernstigste  geval kan een geïnduceerde beving leiden tot het ontstaa n van lichte, 
niet constructieve schade aan meerdere gebouwen en matige schade aan enkele  gebouwen. NAM zegt dat dit 
wordt bevestigd door de resultaten van de seismische  hazard studie van TNO -NITG. In deze studie geven 
berekeningen van de  maximale horizontale pieksnelheden voor de Vries en Eleveld gasvelden aan dat er  
een kleine kans op schade bestaat door geïnduceerde bevingen.  
Pagina 7 van 8 
Staatstoezicht op de Mijnen  
Ons kenmerk  
16152380  
De omvang van het gebied waar mogelijk schade kan optreden  wordt bepaald door de magnitude, de  
diepte en de duur van de beving en de lokale grondsamenstelling en aard en conditie van de  bebouwing. Bij een 
beving die krachtig genoeg is om schade te veroorzaken, is het aantal potentiële  schadegevallen binnen dit 
gebied sterk afhankelijk van de dichtheid van bebouwing, terwijl de mate  van schade op een bepaalde afstand 
van het epicentrum in grote mate wordt bepaald door het type  bebouwing, de staat van onderhoud en de lokale 
bodemgesteldheid. Deze afhankelijkheid wor dt verder beschreven in het TNO rapport en is ook meegenomen in 
de gevolgde leidraad voor de  bepaling van het seismisch risico. NAM geeft in het winningsplan aan dat de 
historische  schademeldingen voor "lichte, niet constructieve schade" hebben gezorgd en dat deze vergoed zijn 
(of worden) wanneer het duidelijk is dat zij de schade heeft veroorzaakt. Overeenkomstig de regels van  het 
burgerlijk recht rust op de NAM de verplichting om schade veroorzaakt door aardbevingen die  worden 
veroorzaakt door de gaswinni ng, te vergoeden . 
 
 
 
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 157 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 158 ======================================================================

<pre> 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
  
  
 
 
  
  
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
  
  
  
   
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 158 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 159 ======================================================================

<pre>  
 
- 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
   
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 159 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 160 ======================================================================

<pre>Overzichtkaart gasblokken gemeente Assen  
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 160 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 161 ======================================================================

<pre> 
> Raadsvoorstel   
 
 
Pagina 1 van 4 
Voorstel:  
In te stemmen met de wijze waarop het college invulling wil geven aan het adviesrecht.  
 
Wat is de aanleiding?  
Op 13 oktober 2016 is bij de gemeente een aanvraag binnengekomen van het ministerie van Economische Zaken  
(EZ) omtrent een adviesverzoek voor het gaswinningsplan Westerveld  (waar de voorgenomen winningen in 
Assen binnenvallen) . (zie bijlage)  
 
In een winningsplan wordt beschreven hoe er gewonnen of opgeslagen gaat worden en wat de te verwachte 
seismische risico’s z ijn. De scope van het plan betreft de veiligheid van omwonenden en het voorkomen van 
schade aan gebouwen en infrastructurele werken. De 2e kamer wil dat het burgerperspectief in de 
besluitvorming wordt meegenomen. Daarom krijgen lokale overheden naast de b estaande partijen (Mijnraad, 
Staatstoezicht op de mijnen (Sodm), Technische commissie bodembeweging (Tcbb) ) nu adviesrecht. Op 19 
januari 2017 moet het advies bij het ministerie van EZ binnen zijn . 
 
Het kabinet heeft naar aanleiding van het rapport van de onderzoeksraad voor veiligheid (OVV) over de 
aardbevingsrisico’s in Groningen besloten alle aanbevelingen over te nemen. De aanbevelingen uit het OVV -
rapport richt zich onder meer op de veiligheid van burgers en infrastructurele werken en het burgerpers pectief.  
Deze aanbevelingen hebben tot gevolg dat de Mijnbouwwet in 2017 zal worden gewijzigd. In afwachting hiervan, 
heeft de Minister de kamer toegezegd zoveel als mogelijk in de geest van de nieuwe Mijnbouwwet te handelen. 
Er wordt nu dus vooruitgelopen  op landelijke regelgeving.   
 
Voor de invulling van het burgerperspectief wil het kabinet dat lokale overheden formeel adviesrecht  krijgen 
over een winningsplan. Daarna krijgen burgers, maar ook overheden, de mogelijkheid een zienswijze in te dienen 
op ee n (ontwerp) winningsplan en de mogelijkheid om in beroep te gaan.  
 
Voor alle duidelijkheid: De NAM is initiatiefnemer, de minister van EZ is bevoegd gezag, De rol van de gemeente 
is de minister een advies mee te geven voordat hij een ontwerp -besluit ne emt op het winningsplan.  
 
Wat wil de wetgever  bereiken?  
Met het advies van de gemeente n, waterschappen en provincies  aan het ministerie van EZ wil de wetgever  
bereiken dat  de belangen van de woning eigenar en en de infrastructuur in het gaswinningsdossier  goed geborgd 
worden. De minister van EZ moet een afweging maken tussen landelijk economische belangen en de lokale 
veiligheid en schade -effecten. In het verleden zijn de lokale eff ecten  in die afwegi ng onvoldoende meegenomen . 
 
 
Situatie  
In het gaswinningsplan Westerveld zijn verschillende gasvelden opgenomen waarvan een aantal binnen de 
gemeentegrenzen van Assen  vallen . De NAM heeft eind 2015 een proefboring in het gasveld Vries Zuid 
uitgevoerd. Dit g asveld bevindt zich deels onder de Asser woonwijk Marsdijk en het dorp Loon. De NAM schat 
dat er dan nog een winbare hoeveelheid van 0,4 miljard m3 gas aanwezig is. In het winningsplan Westerveld zijn 
naast het gasveld Vries Zuid ook de gasvelden Assen, El eveld en Witten opgenomen. Die allen geheel of 
gedeeltelijk binnen de gemeente grenzen van Assen vallen.  Met name in het veld Eleveld bestaat her voornemen 
om veel gas te winnen . 
 
Samen optrekken  Opiniërende 
bespreking:  24 november 2016  Onderwerp:  
Besluitvormende raad:  08 december 2016  Adviesrol gaswinningsplan   
Datum verzending:  10 november 2016   </pre>

====================================================================== Einde pagina 161 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 162 ======================================================================

<pre> 
> Raadsvoorstel   
 
 
Pagina 2 van 4 
In Groningen is een kopgroep van lokale overheden ontstaan u it de veiligheidsregio die zich met gaswinning 
bezighoud. De adviesprocedure van het winningsplan Groningen is onlangs doorlopen. De kopgroep Groningen is 
bereidt om de opgedane ervaringen te delen. Er wordt samengewerkt met de betrokken Drentse lokale 
overheden én een verbinding gelegd met de kopgroep in Groningen. Dit leidt tot een casco -advies . Alle lagere 
overheden kunnen dit casco -advies als basis gebruiken voor een eigen advies.  
 
Thema’s advies  
Het college stelt voor om in haar advies aan het ministerie in ieder geval op de volgende onderwerpen in te gaan. 
Naar verwachting gaan ook de andere overheden in op deze onderwerpen.  
 
• Veiligheid:  Wat zijn de veiligheidsrisico’s, welke toetsingskaders worden gehanteerd, om hoeveel 
gebouwen gaat het, welke infrastructuur, wat zijn de onzekerheden?  
• Schade(afhandeling):  Voorkomen schade: Wat wordt gedaan om schade te voorkomen?  Hoe groot is de 
kans o p schade? Soort schade? Bij schade: Schade aan eigendommen van burgers a.g.v. trillingen of 
verzakkingen fatsoenlijk afgehandeld wordt. De bestaande aanpak voldoet daar niet aan. De 
schadeafhandeling in Drenthe moet worden zoals de vernieuwde aanpak in Gro ningen (CVW).  
• Fracken: Wordt het voorgesteld, wat zijn de risico’s, Wat zijn de onzekerheden?  
• Communicatie:  De communicatie van NAM en EZ naar burgers moet beter. NAM is initiatiefnemer, EZ is 
bevoegd gezag. Er ligt hier géén rol voor de gemeente of provin cie.  
• Meet/regelprotocol:  vaststelling schade, 0 -meting, monitoren/bijstelling productieniveau.   
 
Er wordt t en behoeve van het advies géén contra -expertise verricht door de lokale overheden ter controle van 
de berekeningen. Dit is een taak van de bestaand e organisaties (SodM, Tcbb, Mijnraad). Voor het advies wordt 
wel gebruik gemaakt van de inhoudelijk expertise (geologen) , aanwezig bij de provincie en de kopgroep 
Groningen.   
 
Advies Staatstoezicht op de mijnen.  
Eind oktober hebben we van de minister van EZ het adviesrapport van Staatstoezicht der Mijnen (Sodm) over dit 
winningsplan ontvangen (zie bijlage).  Het adviesrapport van Sodm beschrijft de beoordeling van het 
winningsplan op seismische risico’s (schade/ on veiligheid door bodemdaling en bodemtrilling als gevolg van de 
gaswinning) en doelmatigheid van de gaswinning.   
 
De inhoud van dit advies op het punt v an de bevingen en schades (pagina 7/8) geeft ons college zorg waar het 
gaat om de velden Vries  Zuid en  Eleveld.  
 
Voorgestane lijn van het college  
In te vullen na bespreking in het college.  
  
Definitief advies ter kennisname naar de raad  
De adviesrol van de gemeente is formeel n og niet geregeld in de huidige Mijnbouwwet. Het college is nu door de 
minister  gevraagd advies uit te brengen.  De raad krijgt van het college een actieve rol in het adviestraject. 
Hiermee wordt invulling gegeven aan het gewenste burgerperspectief.  In de beperkte periode van 14 weken die 
ter beschikking zijn gesteld door is er is onvoldoende tijd om het definitieve advies aan de raad ter 
besluitvorming voor te leggen. Daarom is ervoor gekozen  de raad vooraf te betrekken bij de invulling die het 
college wil  geven aan zijn adviesrecht . Het advies zal in deze lijn worden opgesteld . Het  door het college 
vastgestelde  advies word t in januari t er kennisname naar de raad gestuurd.  
 
Vervolg  
Het is  aan de mini ster hoe hij met de adviezen van de lokale overheden omgaan in zijn afweging . De ervaring met 
het winningsplan Groningen leert dat de minister  weinig met de adviezen heeft gedaan. Mocht blijken dat de </pre>

====================================================================== Einde pagina 162 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 163 ======================================================================

<pre> 
> Raadsvoorstel   
 
 
Pagina 3 van 4 
minister het  advies onvoldoende heeft meeneemt  in zijn afweging dan komt  ons college bij de raad terug over 
het eventueel indienen van zienswijzen .       
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Het college van burgemeester en wethouders van Assen,  
 
de burgemeester,  
dhr. M.L.J. Out  
 
 
 
 
de secretaris,  
dhr. T. Dijkstra  
 
 
Besluitvorming raad:  
 
De raad van de gemeente Assen;  
 
gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 08 november 2016 ; 
 
b e s l u i t :  
 
In te stemmen met de wijze waarop het college invulling wil geven aan het adviesrecht  
 
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 24 november  2016  
 
 
De raad voornoemd,   
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 163 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 164 ======================================================================

<pre> 
> Raadsvoorstel   
 
 
Pagina 4 van 4 
, voorzitter   
 
 
, griffier  
 
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 164 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 165 ======================================================================

<pre>Date : 8-9-2017 10:14:11
F
T
o : "' @gem eentenoordenveld.nl'" @gem eentenoordenveld.nl, "' @aaenhunze.nl'" @aaenhunze.nl, "'
 
@Gem eenteNoordenveld.nl, " @aaenhunze.nl'" @aaenhunze.nl, "' @tynaarlo.nl'" @tynaarlo.nl,
"
   @m iddendrenthe.nl, "' @provinciegroningen.nl'" @provinciegroningen.nl, "' @noorderzijlvest.nl'"
@
noorderzijlvest.nl, "' @leek.nl'" @leek.nl, "' @hunzeenaas.nl'" @hunzeenaas.nl, "' @drenthe.nl'"
@
drenthe.nl, "'    @drenthe.nl, "   @assen.nl
C
S
ubject : Aantal ziensw ijzen
G
oedemorgen,
 
E
en raadslid uit Assen heeft bij EZ geïnformeerd  naar het aantal zienswijzen dat is ingediend op het ontwerp-instemmingsbesluit Winningsplan Westerveld. Het antwoord van EZ:
 
O
p het ontwerp-instemmingsbesluit zijn binnen de inspraaktermijn 926 zienswijzen binnengekomen, waarvan 83 uniek, en 11 reacties van overheden.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
i
B
eleidsregisseur
 
 
 
 
@
 
.
i @assen.nl
 
 
G
e
meente Assen
P
ostbus 30018
9
400 RA Assen
 
 
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 165 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 166 ======================================================================

<pre>Date : 20-4-2017 17:22:26
F
T
o : "   @assen.nl, "   @aaenhunze.nl,    drenthe.nl,  
G
em eenteNoordenveld.nl, g@aaenhunze.nl" @aaenhunze.nl
C
c : "   @drenthe.nl, "   @tynaarlo.nl
S
ubject : Aantekeningen   startoverleg ziensw ijze w inningsplan Westerveld
A
ttachm ent : IMG_1221.JPG;ATT00001.txt;IMG_1222.JPG;ATT00002.txt;IMG_1223.JPG;ATT00003.txt;
16.72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 166 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 167 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 167 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 168 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 168 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 169 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 169 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 170 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 170 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 171 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 171 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 172 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 172 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 173 ======================================================================

<pre>Date : 13-5-2017 13:04:42
F
T
S
ubject : : aanvullende vragen advocaat 
A
ttachm ent : specifieke vragen advocaat ontw erp instem ingsbesluit Westerveld.docx;
H
eren,
I
k heb nog wat aanvullende vragen voor de advocaat (met de functie wijzigingen bijhouden in bijgevoegd document). Mee eens? Frank zou jij ze door kunnen sturen?
L
eest de advocaat nog een keer ons eindconcept van de zienswijzen?
G
roet,
V
an: 
l
  
Verzonden: 
​
1
3-​5-​2017 12:59
A
an: 
 
i
Onderwerp: 
a
anvullende vragen advocaat  
 
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 173 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 174 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 174 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 175 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 175 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 176 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 176 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 177 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 177 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 178 ======================================================================

<pre>Date : 15-12-2016 18:33:54
F
T
o :   @assen.nl, "'    @drenthe.nl, "' @aaenhunze.nl'" @aaenhunze.nl, "  
@
drenthe.nl, "
 
@tynaarlo.nl, "  
 
@w dodelta.nl,
"
 @provinciegroningen.nl, "'
 
@leek.nl
C
c : "   @fryslan.frl, " n@Gem eenteNoordenveld.nl'" @Gem eenteNoordenveld.nl, "Advies"
a
dvies@noorderzijlvest.nl, "'
 
@m iddendrenthe.nl, "
@
provinciegroningen.nl, "'
 
@ooststellingw erf.nl, "
 @w etterskipfryslan.nl,
"
'
 
@hunzeenaas.nl, 
 aaenhunze.nl, "'
@
groningen.nl
S
ubject : aanvulling tekstgdeelte casco-advies gasw inning Westerveld / natuurbescherm ing en w aterhuishouding Natura 2000-gebied Drentsche Aa
A
ttachm ent : aanvulling tekst natuurbescherm ing en w aterhuishouding Drentsche Aa_JFE-15 decem ber 2016.docx;
H
 
C
onform afspraak doe ik jou hierbij een separaat stukje tekst toekomen voor bovenbedoeld onderdeel van het casco-advies gaswinning Westerveld.
H
et betreft het thema natuurbescherming en waterhouding Natura 2000-gebied Drentsche Aa.
 
A
ls ‘te beschermen belang’ heeft deze materie geen duidelijke basis of grondslag in de artikelen 34 en 35 van de Mijnbouwwet. Het is aan de Minister bijv. niet toegestaan om zijn
i
nstemming met het plan te weigeren, vanwege een mogelijke 
a
antasting van natuurwaarden.
M
aar omdat Natura-2000-gebieden een hoge beschermingsstatus genieten is het zeer legitiem wel mee te geven dat het instemmingsbesluit zodanige randvoorwaarden creëërt
d
at de natuurgebieden zo veel mogelijk worden ontzien en de instandhoudingsdoelstellingen 
v
oor die gebieden niet in het gedrang komen.
 
I
k heb voortgeborduurd op het bestaande stuk tekst in paragraaf 5.2 Kaders voor schade uit het casco-advies.
 
D
e rode tekst bestond al min of meer en ik heb de blauwe tekst er aan toegevoegd, hopelijk zodanig dat het logisch en vloeiend leest.
 
 
          
 
         
  
 
      
 
 
 
                 
 
 
         
 
                         
 
V
oor de goede orde bevestig ik dat ik achter de vandaag genomen beslissing sta om het onderdeel over kritische infrastructuur uit het casco-advies te laten vervallen.
 
I
k hoop jou hiermee verder op weg te hebben geholpen.
 
G
roeten,
 
m
B
eleidsadviseur Bestuurlijk-Juridische Zaken
W
aterschap Noorderzijlvest
T
F
ax. 050 – 304 82 26
E
-m ail: 
@
noorderzijlvest.nl
KVK-num m er 501 30 994
 
 
16.74
</pre>

====================================================================== Einde pagina 178 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 179 ======================================================================

<pre>5.2 Kaders schade  
 
 
Natuurbescherming  
 
Het Drentsche  Aa gebied is een internationaal uniek gebied, met een zeer hoge beschermingsstatus. 
Het gebied is een beek - en esdorpenlandschap; het oppervlaktewater van de Drentsche Aa dient 
tevens als bron van drinkwater. Het is een waardevol gebied met een kwetsbaar geohydrologisch 
systeem waar invloeden vanwege de gaswinning (zoals bodemdaling, gasstimulatie) zo veel mogelijk 
dienen te worden vermeden.  
 
 
 
  
 
 
 
 
 
  
 
 
 
  
  
 
 
   
  
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
  
 
  
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 179 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 180 ======================================================================

<pre>-  
  
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 180 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 181 ======================================================================

<pre>Date : 2-12-2016 16:17:48
From  : 
@shell.com
Cc : " @aaenhunze.nl" @aaenhunze.nl, " @tynaarlo.nl" @tynaarlo.nl, "   @assen.nl, "  "
Subject : Achtergrondinform atie gasw inning NAM Assen-Noord
Attachm ent : im age001.png;im age002.jpg;
Geachte heren,
Zoals in de voorgaande mail is beloofd, hierbij extra achtergrondinformatie over de gaswinning in Assen-Noord, over winningsplannen en over de communicatie hierover aan uw
bewoners.
 
Het proces rondom het nieuwe winningsplan
Elk bedrijf in Nederland dat gas uit de grond wil halen moet een winningsplan maken. Hierin staat onder meer hoe het bedrijf gas wil winnen. En wat de invloed daarvan op de
omgeving is.  In het winningsplan zit ook technische en financiële informatie over de winning, zoals:
·
         
informatie over de duur van de winning;
·
         
de te winnen volumes;
·
         
de verwachte bodembeweging ten gevolge van de winning.
 
Na enkele jaren gebruik te hebben gemaakt van de rechten en plichten in een winningsplan, levert NAM doorgaans een wijziging op dat bestaande winningsplan in. Dit wordt
soms een ‘nieuw’ winningsplan genoemd, en soms een ‘update’. NAM heeft in 2016 een wijziging van het winningsplan ingediend. Bij het indienen van het gewijzigde
winningsplan heeft NAM op verzoek van de Minister rekening gehouden met de lopende wijziging van de Mijnbouwwet en de daarin opgenomen aangescherpte eisen voor
winningsplannen. In dit winningsplan is ook een seismische risicoanalyse opgenomen. Deze seismische risicoanalyse geeft volgens de Minister geen aanleiding om de
voorgenomen productie uit Vries-10 niet op te starten.
Het nieuwe proces rondom alle winningsplannen behelst ondermeer dat omwonenden en gemeenten, provincies en waterschappen de gelegenheid krijgen om op het
winningsplan te reageren. Dat proces repecteren wij uiteraard en wij werken daar ten volle aan mee door onder andere aan de voorkant daarvan al in gesprek te gaan,
omwonenden en opwonenden te informeren door middel van inloopbijeenkomsten en diverse andere communicatiekanalen. U bent onderdeel van dat proces, en dat is ook
precies waar wij afgelopen woensdag over gesproken hebben. Uiteindelijk beoordeelt de Minister van EZ de winningsplannen, en dus ook het winningsplan in deze (met de naam
‘Westerveld’).
 
Juridische achtergronden en feiten van het huidige winningsplan
Door uitspraken in een debat in de Kamer en een bijbehorende brief met antwoorden op Kamervragen, bestond de gedachte dat winning uit deze put nieuw was. NAM heeft
toentertijd al aangegeven dat dit slechts een nieuwe put was, richting een blok dat al eerder productie heeft opgeleverd. Dat blok is onderdeel van het gasveld met de naam Vries.
Het gasveld wordt beschreven in het winningsplan Westerveld. NAM heeft daarop aangegeven dat de put niet in gebruik zou worden genomen zonder toestemming van het
Ministerie van EZ.
De verwachting was dat een update van het winningsplan binnen afzienbare tijd afgerond zou kunnen worden. Nu dit echter niet het geval bleek te zijn, heeft NAM aan de
toezichthouder, Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), gevraagd om aan te geven of productie uit put Vries-10 is toegestaan onder het huidige winningsplan. Het betreft immers
geen nieuwe winning, maar een bestaand gasveld. SodM heeft geconstateerd dat de grenzen van het vigerende winningsplan met het in gebruik nemen van put Vries-10 de
komende twee jaar naar verwachting niet zullen worden overschreden en dat er op basis van het bestaande winningsplan gestart kan worden met de productie uit deze put. NAM
voldoet hiermee dus aan de vereisten en mag op basis daarvan een aanvang maken met de productie.
 
NAM’s achtergrond ten aanzien van de gaswinning in uw gemeente
Het gasveld Vries is een van de 220 kleine gasvelden in Nederland.  Het gasveld Vries is al sinds 1968 in gebruik. De nieuwe put is aangesloten op een onderdeel van dat gasveld,
wat wij geologisch een blok noemen. Dit blok hebben wij de naam Vries-Zuid-Zuid gegeven, maar heeft dus geen enkele geografische relatie met het dorp Vries. Sterker nog: het
ligt onder Assen-Noord, voornamelijk onder het dorp Loon.
In dit winningsplan is ook een seismische risicoanalyse opgenomen. Deze seismische risicoanalyse geeft geen aanleiding om de voorgenomen productie uit Vries-10 niet op te
starten. Met andere woorden: het is onwaarschijnlijk dat er seismische activiteit ontstaat door de winning uit het Vries-gasveld. Ook de verwachte bodemdaling (< 2 cm) blijft met
de productie uit de put Vries-10 binnen het nu geldende winningsplan. Mochten inwoners van uw gemeente denken dat zij schade lijden door NAM, dan kunnen zij een melding
van die schade doen. Deze melding wordt daarop door een deskundige onderzocht. Indien uit dat onderzoek blijkt dat de schade door NAM’s activiteiten komt, dan vergoedt NAM
die schade zondermeer. We maken daarvoor gebruik van een schadeprotocol.
 
Communicatie
De andere kant is dat de gaswinning in uw gemeenten niet nieuw is. Ook dit blok, waarin naar verwachting 400 miljoen m3 gas zit, is niet nieuw. In de gemeente Assen wordt -ter
vergelijking- in een jaar tijd door de huishoudens ongeveer 50 miljoen m3 gas per jaar gebruikt.
De afgelopen jaren is er intensief gecommuniceerd over gaswinning in Noord-Drenthe. Er zijn vele inloopavonden, open dagen, locatiebezoeken en boortorenrondleidingen
georganiseerd. Het social media-gebruik door NAM is toegenomen met als doel geïnteresseerden en omwonenden te informeren over actuele activiteiten. Er zijn flyers, brieven
en uitnodigingen op adres gestuurd. Er zijn vele overleggen geweest met lokale vertegenwoordigers van dorpen en wijken, zoals dorpsbelangen en wijkraden. Ook via media
wordt gecommuniceerd. Wij merken zelf dat het aantal vragen minder wordt. Wij nemen regelmatig poolshoogte door middel van diverse soorten gesprekken. Vragen en
onduidelijkheden blijven er altijd, maar de frequentie neemt duidelijk af. Wij begrijpen heel goed dat ons werk niet in één zin of brief uit te leggen is. We gaan daarom door. De
eerstvolgende acties zijn het sturen van flyers (Loon, Tarlo en Balloo) en het organiseren van informatiemiddagen en -avonden in Loon (Balloo en Taarlo), Marsdijk en Vries. De
sessie in Loon vindt plaats op 24 januari 2017.
Alle informatie is terug te vinden op 
www.nam.nl
 of op Facebook: NAM in Assen.
 
Ik hoop u hiermee voldoende informatie te hebben gegeven voor het moment. Mocht u nog extra vragen hebben, dan hoor ik dat graag.
 
 
Met vriendelijke groet,
 
 
 
Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V.
Statutaire vestiging Den Haag - Handelsregister no. 04008869
Correspondentieadres: Postbus 28000, 9400 HH Assen
Bezoekadres: Schepersmaat 2, 9405 TA Assen
 
     
    
 . l @shell.com
I www.nam.nl
 
http://www.twitter.com/nambv
 
 
https://www.linkedin.com/company/nam
 
 
 
 
16.75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 181 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 182 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 182 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 183 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 183 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 184 ======================================================================

<pre>Date : 20-12-2016 10:31:51
From  : 
@shell.com
To : "
 @tynaarlo.nl, "Marco Out" M.Out@assen.nl, " @aaenhunze.nl" @aaenhunze.nl
Cc : " @aaenhunze.nl" @aaenhunze.nl, " @tynaarlo.nl" @tynaarlo.nl, "   @assen.nl, "  
@assen.nl, @drenthe.nl" @drenthe.nl
Subject : Achtergrondinform atie NAM Vries-10 productie
Attachm ent : Brief EZ  - 29 juni 2016.pdf;Brief SodM - 30 nov 2016.pdf;im age001.png;im age002.jpg;
Geachte heren,
 
Hierbij sturen wij u achtergrondinformatie als voorbereiding op het bestuurlijk overleg op 21 december 2016.
 
Bijgevoegd zijn twee brieven die wij hebben ontvangen:
1.
       
Brief van het Ministerie van Economische Zaken, 29 juni 2016.
“Aanpak winningsplannen mijnbouw op land”
 
2.
       
Brief van Staatstoezicht op de Mijnen, 30 november 2016
“Ingebruikname put Vries-10”
 
Brief 1 beschrijft dat de aanbevelingen uit het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) in de nieuwe besluitprocedures rond winningsplannen worden
meegenomen.
Deze brief beschrijft ook de seismische risicoanalyse die TNO/SodM hebben uitgevoerd (het kleineveldenonderzoek).
Op basis van deze analyses concludeert de Minister dat 
“in afwachting van de behandeling van het gewijzigde winningsplan op basis van het vigerende winningsplan, de productie
doorgang kan vinden”
 
Brief 2 geeft aan dat (de eerste jaren van) Vries-10 productie onder het vigerende winningsplan Westerveld valt.
 
Door deze brieven met u te delen voordat we elkaar spreken, hopen wij u meer duidelijkheid te geven over de informatie die NAM gekregen heeft.
 
Met vriendelijke groet,
 
 
 
 
 
 
 
Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V.
Statutaire vestiging Den Haag - Handelsregister no. 04008869
Correspondentieadres: Postbus 28000, 9400 HH Assen
Bezoekadres: Schepersmaat 2, 9405 TA Assen
 
     
    
 
. l @shell.com
I 
www.nam.nl
http://www.twitter.com/nambv
 
https://www.linkedin.com/company/nam
 
 
 
16.76
</pre>

====================================================================== Einde pagina 184 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 185 ======================================================================

<pre>    Ministerie van Economische Zaken         > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &    NAM Mededinging   T.a.v, de heer nies Directie Energie en Omgeving  Postbus 28000 Bezoekadres   9400 HH ASSEN Bezuidenhoutseweg 73    2594 AC Den Haag    Postadres  Postbus 20401  2500 EK Den Haag    Factuuradres  Postbus 16180  2500 BD Den Haag    Overheidsidentificatienr    00000001003214369000  Datum 29 JUN 2015 T 070 379 8911 (algemeen)  Betreft Aanpak winningsplannen mijnbouw op land www. rijksoverheid.nl/ez  Behandeld door  Geachte heer EN, nn  nn    Het kabinet heeft naar aanleiding van het rapport van de Onderzoeksraad voor mnd in ez nl  Veiligheid (OVV) over de aardbevingsrisco's in Groningen besloten om alle   aanbevelingen van de OVV over te nemen, Een van de belangrijkste Ons kenmerk  aanbevelingen uit het OWV-rapport richt zich op de veiligheid van de burgers en — PGETM-EO/ 16085574  de infrastructurele werken. Een ander belangrijk punt betreft meer aandacht voor Biilage(n)   het burgerperspectief. Deze en andere aanbevelingen hebben tot gevolg dat de   Mijnbouwwet op verschillende onderdelen zal worden gewijzigd. Naar aanleiding   hiervan is besloten om ingediende (wijzigingen van) on-shore winnings- en   opslagplannen aan te houden.    Nu helder is hoe de aanbevelingen uit het OVV-rapport in de ontwerp-  Mijnbouwwet worden vormgegeven, wordt, zoals aan de Tweede Kamer is  toegezegd, zoveel als mogelijk in de geest van de nieuwe Mijnbouwwet  gehandeld.    Nieuwe Mijnbouwwet   Het besluit om zoveel mogelijk in de geest van het wetsvoorstel te handelen heeft  tot gevolg dat de veiligheid voor omwonenden, gebouwen en infrastructurele  werken getoetst moet worden. Dit betekent dat de reeds ingediende (wijzigingen  van) winnings- en opslagplannen op korte termijn aangevuld moeten worden met  een seismische risicoanalyse (SRA). Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) heeft als  handreiking voor het opstellen van deze analyse een tijdelijke leidraad ontwikkeld.  Deze leidraad is reeds met u gedeeld.    Daarnaast wordt de uniforme openbare voorbereidingsprocedure in beginsel  toegepast bij zowel instemming met nieuwe winnings- en opslagplannen als bij de  instemming met wijziging van deze plannen. Dit houdt in dat ontwerpbesluiten ter  inzage worden gelegd met de mogelijkheid tot het indienen van zienswijzen. Om  verder invulling te geven aan het burgerperspectief krijgen, naast de huidige  wettelijke adviseurs (SodM en Tcbb), ook de provincie, gemeenten,  waterschappen en de Mijnraad adviesrecht. Verder zullen er informatieavonden  voor omwonenden georganiseerd worden over de voorliggende winningsplannen.    Uitzondering op het toepassen van de uniforme openbare voorbereidingsprocedure  is een wijziging van een plan, waarbij de wijziging van ondergeschikte aard is en    Pagina 1 van 2</pre>

====================================================================== Einde pagina 185 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 186 ======================================================================

<pre>         Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    Ons kenmerk  DGETM-EO / 16060062  kennelijk niet kan leiden tot een andere beoordeling van de effecten van    bodembeweging en van risico voor omwonenden. In deze gevallen kan een korte  procedure worden gevolgd zonder uitgebreide advisering.    Aanpak winningsplannen   Op dit moment liggen er in totaal 28 (wijzigingen van) winningsplannen voor,  waarover een besluit moet worden genomen. Vanwege het aantal  winningsplannen en de zorgvuldigheid die ik beoog bij het betrekken van de  overheden en omwonenden, wordt voorzien dat de doorlooptijd van de  instemming met het overgrote deel van de winningsplannen langer zal worden  dan nu het geval is (circa 11 maanden). Verwacht wordt dat het zeker tot het  najaar van 2017 zal duren om alle voorliggende (gewijzigde) winningsplannen  procedureel af te kunnen ronden (uitgezonderd eventuele beroepen), waarbij  opgemerkt wordt dat pas gestart kan worden met de procedure, wanneer de  aanvulling (SRA) door mijn ministerie is ontvangen.    Het gevolg van het aanhouden van de ingediende (wijzigingen van)  winningsplannen en bovengenoemde aanpak is dat een aantal van de huidige  winningen buiten het daarin voorgestelde productieprofiel (volume en/of duur)  loopt. Van belang hierbij is de vraag of dit consequenties heeft voor de in het  vigerende winningsplan vastgelegde bodembeweging (bodemdaling en  geïnduceerde bevingen). Dit is samen met TNO en SodM in kaart gebracht. Ook is  op basis van een door TNO uitgevoerde seismische risicoanalyse (het  kleineveldenonderzoek) bekeken of de veiligheid in het geding is. Beide analyses  geven voor uw winningsplannen geen directe aanleiding tot zorg. Dit betekent dat,  in afwachting van de behandeling van het gewijzigde winningsplan op basis van  het vigerende winningsplan, de productie doorgang kan vinden. Indien SodM  echter tijdens de procedure op basis van nieuwe informatie constateert dat de  bodembeweging niet verloopt conform het vigerende winningsplan, of op basis  van de ingediende SRA constateert dat er mogelijk toch consequenties zijn voor  de veiligheid, dan kan de winning alsnog worden stilgelegd.    Bijgesloten treft u een lijst aan van de door u ingediende (wijzigingen van)  winningsplannen. Per winningsplan is aangegeven of er nog een SRA moet worden  ingediend en wat de globale planning is. In de planning is aangegeven of verwacht  wordt dat de uniforme openbare voorbereidingsprocedure moet worden gevolgd of  dat de korte procedure wordt gevolgd. Aan de hand van de (nog) in te dienen  SRA kan pas definitief vastgesteld worden welke procedure feitelijk doorlopen  wordt,    Hoo achtend          H.G.J. Kamp  Minister van Economische Zaken    Pagina 2 van 2</pre>

====================================================================== Einde pagina 186 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 187 ======================================================================

<pre>    E201 61220003    Staatstoezicht op de Mijnen  Ministerie van Economische Zaken         Dt DEC 2016  > Retouradres Postbus 24037 2490 AA Den Haag    . +. Staatstoezicht op de Mijnen  Nederlandse Aardolie Maatschappij P    Bezoekadres  t.a.v, de heer Henri Faasdreef 312  postbus 28000 2492 JP Den Haag  9400 HH ASSEN Postadres    Postbus 24037  2490 AA Den Haag    mmm @rminez.nl    www.sodm.nl    Behandeld door    ee  Datum 30 november 2016 a  Betreft Ingebruikname put Vries-10 Ons kenmerk  16184862    Uw kenmerk    Geachte hecr   Bijlage(n)  Hierbij bevestig ik de ontvangst van uw brief van 19 augustus 2016 (uw kenmerk  EP201608209129) waarin u SodM vraagt om duidelijkheid te geven of het is  toegestaan om de put Vries-10 in het veld Vries-Zuid te produceren    Binnen het goedgekeurde vigerende winningsplan Westerveld uit 2011 is er  volgens u nog voldoende productieruimte om de put Vries-10 te kunnen  produceren. Ook de verwachte bodemdaling van minder dan 2 cm en de uitkomst  van de meest recente seismisch risicoanalyse (laagste seismische risicocategorie)  passen volgens u binnen het vigerende winningsplan. Ik heb deze door NAM  aangeleverde informatie geverifieerd.    De put Vries-10 is in 2015 geboord in het bestaande gasveld Vries-Zuid. De put is  inmiddels veilig aangesloten en klaar voor productie. De winning uit het Vries-Zuid  veld is onderdeel van het winningsptan Westerveld. Volgens dit winningsplan mag  er uit het Vries-Zuid veld 241 miljoen Nm3 gas worden gewonnen in de periode  2011-2026. Onder het huidige winningsplan uit 2011 heeft Vries-Zuid tot nu toe  127,7 Nm3 geproduceerd door middel van de putten Vries-6, Vries-9 en Vries-  101. NAM mag daarom onder het nu geldende winningsplan uit 2011 nog 113,3  miljoen Nm3 uit het veld Vries-Zuid produceren. De productievoorspellingen voor  Vries-Zuid zijn zodanig dat NAM nog één a twee jaar kan produceren zonder  overschrijding van de in het vigerende 2011 winningsplan toegestane cumulatieve  productievolume van 241 miljoen Nm3. De bodemdalingsvoorspelling van minder  dan 2 cm en de vastgestelde laagste risico categorie zijn bevestigd door TNO. Dat  is gebeurd in het kader van een advies over het door NAM onlangs ingediende  voorstel wijziging winningsplan Westerveld. Ik ben op basis daarvan van oordeel  dat er geen reden is om productie uit Vries-10 niet toe te staan.    SodM zal erop toezien dat de productie uit Vries-10 en de effecten daarvan op de  bodembeweging blijven binnen hetgeen daarvoor is vastgelegd in het vigerende  winningsplan Westerveld. Het voorziene productieniveau van Vries-10 zou op een  termijn van enkele jaren kunnen teiden tot overschrijding van de toegestane  productie. In het door NAM inmiddels ingediende voorstel wijziging winningsplan  Westerveld wordt rekening gehouden met een hogere productie uit Vries-Zuid.    Pagina 1 van 2</pre>

====================================================================== Einde pagina 187 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 188 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  16184862    Ik verzoek NAM om, in lijn met mijn advies over het door NAM ingediende voorstel  wijziging winningsplan Westerveld, op zo kort mogelijke termijn over te gaan tot  de installatie van aanvullende seismische meetapparatuur boven het Vries-Zuid  veld.    Met vriendelijke         Pagina 2 van 2</pre>

====================================================================== Einde pagina 188 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 189 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 189 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 190 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 190 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 191 ======================================================================

<pre>Date : 21-12-2016 12:31:34
F
T
 
 
@tynaarlo.nl
S
ubject : advies Drenthe w inningsplan Westerveld en strong
A
ttachm ent : 16-12-21 advies Drenthe w inningsplan Westerveld.docx;brief ziensw ijze ontw erp Strong AenH.PDF;
 
 
 
H
 
B
ijgaand het concept van provincie met een paar 
markeringen
 
van mij
 
e
n onze zienswijze, zoals die de deur uitgaat (graag nog even voor jezelf houden)
 
 
G
roeten 
D
ISCLAIMER:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
i
nformatie. 
A
ls u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
16.77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 191 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 192 ======================================================================

<pre>    Aan:   de minister van Economische Zaken  de heer H.G.J. Kamp   Postbus 20401   2025EK 'S GRAVENHAGE    bmbmb bnbnb    Assen, 10 januari 2017   Ons kenmerk   Behandeld door mevrouw  Uw kenmerk   Onderwerp: Advies winningsplan Westerveld    Geachte minister,    Op 13 oktober 2016 ontvingen wij het verzoek tot het uitbrengen van advies  betreffende het winningsplan Westerveld ten behoeve uw ontwerp-  instemmingsbesluit voor dit plan. Het betreft een plan voor gaswinning van de  Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM).    Bij de totstandkoming van ons advies hebben wij overleg gevoerd met de andere  adviserende decentrale overheden. Ons adviestreft u hieronder aan. De gemeenten  en waterschappen zullen zelf hun advies indienen. Wij hebben begrip voor de zorg die  zij in hun advies uiten. In ons advies gaan wij vooral in op de belangen in relatie tot de  gaswinning, die wij in onze specifieke rol als regionale overheid behartigen.    1. Bodemdaling   Advies   Voor wat betreft de prognose van de bodemdaling die gepaard kan gaan met de  gaswinning, adviseren wij u:   -__de NAM in samenspraak met de betrokken decentrale overheden te laten  inventariseren 1) welke gevolgen de uiteindelijke totale bodemdaling die het  gevolgis van de gaswinning uit de velden van het winningsplan Westerveld  kan hebben voor het normale beheer en onderhoud van waterkeringen en  waterlopen; 2) welke (waterhuishoudkundige) maatregelen in dat verband  genomen moeten worden;   - de verplichting tot vergoeding deze te nemen maatregelen en van eventuele  overige schade voortvloeiend uit bovengenoemde bodemdaling als  voorwaardete verbinden aan het winningsplan,;   -__de NAM inzichtte laten geven in de in dit kader reeds gemaakte afspraken;</pre>

====================================================================== Einde pagina 192 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 193 ======================================================================

<pre>    - deNAM de bodemdalingscomponentdie het gevolg is van het leeg  produceren van het gasveld Norg na beëindigen van de gasopslag aidaar,  weer op te laten nemen in de bodemdalingsprognose voor de jaren 2050 en  2080.    Toelichting  Volgens de prognose zal de verwachte bodemdaling van de resterende gaswinning    enkele centimeters bedragen; het merendeel van de daling heeft al plaatsgevonden.  De uiteindelijke totale bodemdaling als gevolg van de gaswinning is echter van die  omvang dat er wel effecten te verwachten zijn op de waterhuishouding. De kosten  voor mitigerende maatregelen zijn uiteraard voorde NAM. Daarom is het van belang  te inventariseren welke afspraken er bestaan tussen de NAM en betrokken  waterschap(pen) dan wel gemeenten of provincie voor zover er voor hen negatieve  effecten zijn. Er mag geen onduidelijkheid bestaan over de vergoeding van dergelijke  onkosten.   Het beëindigen en leeg produceren van de gasopslag Norg zal volgens de NAM in de  toekomst tot een additionele 10 cm bodemdaling leiden. Deze component is  verdwenen uit de huidige set prognoses, vanuit de veronderstelling van de NAM de  gasopslag tot 2080 in werking te zullen hebben. Gezien de grote onzekerheden die er  momenteelheersen omtrent de aard van onze toekomstige energievoorziening achten  wij deze aanname niet terecht. Wij achten het zinvol op voorhand te weten welke  additionele daling in het gebied (op mogelijk kortere termijn dan nu verwacht) nog  verdisconteerd moet gaan worden.    2. Bodemtrillingen   Advies   In het kader van mogelijke schade ten gevolge van eventuele bodemtrillingen  adviseren wij u:   - het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) over te nemen dat de  NAM in aanvulling op het KNMI netwerk seismische apparatuur in en rond de  gasvoorkomens Vries-Zuid en Eleveld opstelt;   - hetadvies van SodM over te nemen en de NAM voor de bevende velden een  risicobeheerssysteem te laten ontwikkelen en operationeel te hebben voor 1  juni 2017;   - de parameters en randvoorwaarden die NAM hanteert in het door haar op te  stellen risicobeheerssysteem goed te laten onderbouwen alvorens dit systeem  goed te keuren;   - aan het winningsplan ar erbinden dateventuele  schadeclaims vloten adequaat afgehandeld zullen worden door de NAM: in  dat kader de NAM op te dragen het proces van schademelding, onderzoek en  afhandeling publiek toegankelijk vastte leggen en   -__in uw besluit op te nemen dat in geval van een schademelding ter verbetering  van de huidige wijze van onderzoek opdracht gegeven wordt tot het doen van  onderzoek naar de oorzaak van de schade;   -__de NAM een nulmeting aan een selectie van gebouwen boven de voorkomens  van Eleveld en Vries-Zuidte laten uitvoeren.           Toelichting  De seismischerisicoanalyse (SRA) die is uitgevoerd komt voor alle velden in het    winningsplan Westerveld terecht in categorie |, de laagste risicogroep. De reeds         ( Met opmaak: Markeren    </pre>

====================================================================== Einde pagina 193 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 194 ======================================================================

<pre>    bevende velden Eleveld en Vries-Zuid vallen echter dicht tegen de grens met  categorie Il aan. Op basis hiervan adviseert SodM om ook enkele maatregelen door te  voeren die van toepassing zijn voor velden waarvan de SRA in categorie Il valt. Wij  vinden dit een goede zaak.   De NAM geeft aan in het winningsplan de kans op schade ten gevolge van een  geïnduceerde beving niet uit te kunnen sluiten. Hierbij is de veiligheid niet in het  geding. In het ernstigste geval kan sprake zijn van lichte, niet constructieve schade  aan meerdere gebouwen en matige schade aan enkele gebouwen. Het  risicobeheerssysteem kan helpen een dergelijke (of zwaardere) beving te voorkomen,  mits sprake is van de juiste keuze van signaalparameters en het daarbij behorende  actieprotoool. Een goede onderbouwing van de gekozen parameters en acties is dus  van belang wil het risicobeheerssysteem zinvol zijn. Ook een adequaat seismisch  netwerk is hierbij van belang.   Juist omdat de kans op schade niet uit te sluiten is, achten wij het van belang dat  eventuele schadeclaims van inwoners door het mijnbouwbedrijf goed en vlot  afgehandeld worden. Een vastgelegde procedure bevordert de transparantie,  eenduidigheid en snelheid. Een aantal nulmetingen zal hier ook aan bijdragen.    3. Grondwaterbescherming  Met betrekking tot grondwaterbescherming adviseren wij u:  - in uw goedkeuringsbesluit op te nemen dat bij verdere ontwikkelingen rond de    velden Assen, Assen-Zuid en Vries-Zuidsekening gehouden wordt metde ___ …    grondwaterbeschermingsgebieden en boringvrije zones waar deze velden  deels mee samenvallen.    Toelichting   De velden Assen, Assen-Zuid en Vries-Zuid vallen gedeeltelijk samen met de  boringsvrije zone van de grondwaterwinning Assen-Oost; het veld Assen valt  bovendien samen met het grondwaterbeschermingsgebied Assen-West.  Schadelijke gevolgen van reservoirstimulatie kunnen bovengronds optreden door  lekkage van frackvloeistoffen en chemicaliën en ondergronds door het falen van de    mogelijk te zijn en er moet duidelijkheid zijn over mitigerende maatregelen.    4. Natuuren milieu — Nationaal Park Drentsche Aa  Met betrekking tot het Nationale Park Drentsche Aa adviseren wij u:  -_in uw goedkeuringsbesluit op te nemen dat bij verdere ontwikkelingen rondom  de velden Vries-Z (met name het blok Vries-ZZ) en Eleveld het Drentsche Aa  gebied voldoende wordt beschermd.    Toelichting  Het Drentsche Aa gebied is een internationaal uniek gebied, met een zeer hoge  beschermingsstatus. Het gebied is een beek- en esdorpenlandschap; het    oppervlaktewater van de Drentsche Aa dient tevens als bron van drinkwater. Hoewel _ …    wij geen negatieve effecten verwachten op het natuurelement van dit Nationale Park  ten gevolge van de geprognosticeerde bodemdaling, is het een waardevol gebied met  een kwetsbaar geohydrologisch systeem waar invloeden vanwege de gaswinning zo  veel mogelijk dienen te worden vermeden.         -{ Met opmaak: Markeren              -( Met opmaak: Markeren              ii f Met opmaak: Markeren              { Met opmaak: Markeren              ( Met opmaak: Markeren              ( Met opmaak: Markeren    </pre>

====================================================================== Einde pagina 194 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 195 ======================================================================

<pre>    5. Lustenen lasten  Advies  Gaswinning kan gepaard gaan met nadelige gevolgen voor inwoners door hinder,  overlasten schade aan eigendommen. Wij adviseren u:  - _zorgte dragen vooreen goede verdeling van lusten en lasten bij  mijnbouwactiviteiten, waarbij het zeer gewenst is dat u aangeeft hoe baten  terugvloeien naar het gebied    Toelichting   Gaswinning zal in Nederland nog jarenlang plaatsvinden en inwoners zullen hier last  van ondervinden. Inwoners staan veelal afwijzend en wantrouwend tegenover plannen  voor gebruik van de ondergrond. De lokale inwoners vinden dat zij de lasten dragen  voor het belang van Nederland als geheel. Mijnbouwactiviteiten brengen met zich mee  dater in zekere mate regionale of lokale belasting is. Schade wordt in principe ___  vergoed, maar inwoners ervaren extra ongemak waar ze niet om hebben gevraagd en  waar niets tegenover staat. Het belang van mijnbouwactiviteiten voor de Nederlandse  samenleving is evident. Het gebruik van de ondergrond zal! ook in de toekomst een  grote rol spelen bij onze verder te verduurzamen energievoorziening. Voor het ook in  de toekomst gebruiken van de ondergrond is van belang dat er een goede verdeling is  van lusten en lasten.    Tenslotte adviseren wij met nadruk dat uw instemming met gaswinning gepaard gaat  met de voorwaarde dat goede communicatie met inwoners plaats vindt, zodat duidelijk    is dat gaswinning alleen plaats vindt onder voorwaarden, waarbij nadelige gevolgen  worden bewaakten zoveel mogelijk worden voorkomen.    Hoogachtend,    Bijlage: casco advies winningspian Westerveld    In afschrift aan Provinciale Staten van Drenthe         : ( Met opmaak: Markeren    </pre>

====================================================================== Einde pagina 195 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 196 ======================================================================

<pre>    Postadres  Postbus 93  9460 AB Gieten  concept  Bezoekadres  Spiekersteeg 1, Gieten  Tel.: 14 0592  www.aaenhunze.nl  gemeente@aaenhunze.nl  AANTEKENEN  Volg ons op  WY twitter.com/aaenhunze  . a ® facebook.com/aaenhunze  Minister van Infrastructuur en Milieu  Directie Participatie Structuurvisie Ondergrond  Postbus 30316    2500 GH DEN HAAG    Onderwerp : Zienswijze ontwerp Structuurvisie ondergrond. Gieten, 16 december 2016  No. : 169787 Behandeld door >: Uwbriefvan : —  Bijlagen ie Doorkiesnummer > (0592) 26 78 20 Uw kenmerk : —    Geachte heer/mevrouw,    Met belangstelling hebben wij kennisgenomen van de ontwerp Structuurvisie ondergrond (STRONG)  en het daarbij behorende plan milieueffectrapport. In deze brief geven wij onze zienswijze op de  ontwerpstructuurvisie.    Reactie onderzoeksfase   Allereerst verwijzen wij u naar onze brief van 20 maart 2015, waarin wij een reactie gaven op de  concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau STRONG. In die onderzoeksfase van het project hebben  wij al een eerste standpunt van het gemeentebestuur van Aa en Hunze naar voren gebracht. Uit die  brief een tweetal kernpunten:    Onderzoek naar mogelijkheden van intensivering van bestaande ondergrondse gebruiksfuncties  vonden wij in Aa en Hunze niet wenselijk. Daarbij relateerden wij onze opmerking al aan de  gaswinning en aardschokken die ook in onze gemeente tot schades leiden.    Onderzoek naar nieuwe gebruiksfuncties hebben wij eveneens als onwenselijk verklaard. Al in 2011  heeft het gemeentebestuur van Aa en Hunze de opslag van CO, in lege gasvelden afgewezen.    Maatschappelijke impact   Ook in deze brief willen wij de maatschappelijke impact van ondergrondse activiteiten benadrukken.  Zoals u aangeeft wordt de relatie tussen activiteiten in de diepe ondergrond met de bovengrondse  functies van steeds meer betekenis. De keuzes die daarbij worden maakt kunnen grote  maatschappelijke impact hebben. Zo heeft in de provincie Groningen de gaswinning en de daarmee  samenhangende effecten van bodemdaling en aardschokken een enorme impact voor de inwoners.  Andere recente voorbeelden zijn de afvalwaterinjecties, zoutwinning en de proefboringen in het  waddengebied.    De aardgaswinning is in onze gemeente ook zeer actueel. In het afgelopen jaar heeft de Minister van  Economische Zaken voor het eerst de Groningse en Noord Drentse gemeenten advies gevraagd  over de gaswinning in Groningen. Op dit moment buigen wij ons met andere betrokken lokale  overheden over een nieuw winningsplan van de NAM voor de gasvelden rond Assen.</pre>

====================================================================== Einde pagina 196 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 197 ======================================================================

<pre> 
  
 
In en buiten het gemeentehuis heeft dit veel aandacht. Onze inwoners en het gemeentebestuur 
volgen de ontwikkelingen. Dit ook tegen de achtergrond van de ernstige zorgen, zoals die zijn 
ontstaan rond de gaswinning en aardbevingen in Groningen. Die toestanden willen wij zeker niet in 
onze gemeente. In dat verband willen wij het belang van communicatie als onderdeel van integraal 
omgevingsmanagement benadrukken. Het is van groot belang om burgers, bedrijven en lokale 
overheden in een vroeg stadium op een juiste wijze te betrekken. In het winddossier hebben wij 
ervaren hoe het niet moet.  
 
Naast de gaswinning heeft de zoutwinning dit jaar ook de politie ke agenda in Aa en Hunze bereikt . 
Het is ons bekend dat de gaswinning en zoutwinning in principe als bestaande ondergrondse 
activiteiten moeten worden gezien onder in het verleden door het Rijk verleende concessies. Dit 
neemt niet weg dat die activiteiten kunnen leiden tot zorgen over mogelijke negatieve effecten en 
schades door aardbevingen en bodemdaling. Ook voor die bestaande ondergrondse activiteiten is de 
maatschappelijke impact groot en daarom vinden wij intensivering of uitbreiding van die activiteiten 
ongewenst. 
 
CO 2 gasopslag en andere nieuwe activiteiten 
Uit de structuurvisie valt op te maken dat gasvelden in en rond de gemeente Aa en Hunze worden 
aangeduid als geschikt voor de opslag van CO 2 en gasopslag. Zoals wij eerder hebben verwoord 
vinden wij het onwenselijk dat nieuwe winning – en of opslagactiviteiten worden geïnitieerd. Een 
uitzondering daarop kan vormen een eventuele geothermietoepassing, voor zover die geen 
negatieve effecten op de omgeving veroorzaakt en het doel van energieverduurzaming daarbij 
centraal staat.    
 
Het gemeentebestuur van Aa en Hunze is van mening dat in velden die geheel of gedeeltelijk binnen 
de gemeente grenzen bevinden geen opslag van CO 2 en/of gas mag plaatsvinden. Een reden 
hiervoor is dat door bevingen als gevolg van gaswinning de gasvelden beschadigd kunnen raken 
waardoor ze niet betrouwbaar zijn voor opslag. Daarbij is er nog onvoldoende kennis over de 
effecten van CO 2 opslag op de leefomgeving en natuur en milieuwaarden, die in onze gemeente zeer 
hoog zijn. Het is in de structuurvisie onduidelijk welke afweging ten grondslag heeft gelegen aan het 
aanwijzen van locaties als zijnde geschikt voor de opslag van CO 2 en gas. Naast de  technische 
afweging over de geschiktheid van het veld, dienen de hiervoor genoemde belangen en de 
maatschappelijke aanvaardbaarheid te worden gewogen. Het gaat daarbij niet louter om gegevens 
over bevolkingsdichtheid voor risico inschatting, maar juist ook over impact op en draagvlak in het 
gebied.  
 
In het algemeen vragen wij aandacht voor cumulatie van effecten en relaties tussen de verschillende 
vormen van gebruik van de ondergrond. Specifiek wijzen wij hier op de cumulatie van bodemdaling 
door gas- en zoutwinning en het stimuleren van gaswinning (zoals fracken). 
 
Ondergrond en duurzaamheid  
In de structuurvisie beschrijft u dat duurzaam, veilig en efficiënt gebruik van de bodem geboden is. 
Het gaat om beschermen en benutten waarbij veiligheid en duurzaamheid voor ondergrond en 
bovengrond ook qua systeembenadering noodzakelijk is. U spreekt over een driedimensionale 
ruimtelijke ordening van ondergrond en bovengrond. Daarbij wordt beoordeeld welke effecten de 
bovengrondse en ondergrondse activiteiten op elkaar en op het functioneren van de bodem als 
ecosysteem hebben. Omdat het Rijk en de decentrale overheden ieder voor een deel van de 
activiteiten bevoegd gezag zijn en keuzes maken, is het noodzakelijk dat deze overheden hun 
handelen op elkaar afstemmen. 
 
Nationaal belang en samenwerken  
Wij hebben er moeite mee dat u in deze structuurvisie het nationale belang van mijnbouwactiviteiten 
in het algemeen en de winning uit de kleine gasvelden in het bijzonder aanwijst. Vooral omdat 
begrippen zoals “sturing van bovenaf” en “doorzettingsmacht” niet goed rijmen met: 
- de 3D -ruimtelijke ordening (gedeeld bevoegd gezag) 
- de door het Rijk ingezette beleid voor beter omgevingsmanagement. 
- de gedachte Omgevingswet, waarin nadruk ligt op samenwerkende overheden   
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 197 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 198 ======================================================================

<pre> 
 Wij zien daarom graag dat samenwerking met het oog op nationale belangen wordt vervangen door 
“samenwerking aan gezamenlijke belangen”. U geeft aan dat het gaat om participatie van de 
samenleving bij het gehele beleidsvormingsproces tot en met risicomanagement.  
 
Voor ons betekent samenwerken concreet bijvoorbeeld da t bij opsporingsactiviteiten en onderzoeken 
met betrekking tot mijnbouwactiviteiten in of nabij de gemeente Aa en Hunze wij met onze inwoners 
vanaf het eerste moment transparant worden geïnformeerd en waar mogelijk betrokken. 
 
Wij vertrouwen erop dat u onze zienswijze meeneemt bij uw afwegingen ter verbetering van de 
definitieve structuurvisie.  
 
 
 
 
 
Het college van de gemeente Aa en Hunze, 
 
  
 
 
mevrouw mr. M. Tent de heer drs. H.F. van Oosterhout 
secretaris  burgemeester 
 
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 198 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 199 ======================================================================

<pre>Date : 13-12-2017 15:43:46
F
T
o : "Marco Out" M.Out@assen.nl
C
S
ubject : advies gasw inningsplan Westerveld
A
ttachm ent : ziensw ijze 23-5-17.pdf;brief m inister EZ  23-5-17.pdf;
D
ag Marco,
 
O
p je vraag welke thema’s er in het bestuurlijk platform diepe ondergrond van de VNG besproken zou moeten worden waar we samen op moeten trekken was mijn idee om de
t
hema’s te hanteren uit ons advies en zienswijze.
 
 .  
 
                     
 
 
  
: 
 
 
 
 
  
  
 
 
 
T
e
vens ter informatie de complete zienswijze Westerveld bijgevoegd incl. de aanbiedingsbrief.
 
S
ucces vanavond!
 
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
B
eleidsspecialist gemeente Assen
 
 
-
 
W
ebsite: www@assen.nl
 
16.78
</pre>

====================================================================== Einde pagina 199 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 200 ======================================================================

<pre>   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
    
 23 Mei 2017  
    
        
  Zienswijze Winningsplan 
Westerveld    
   </pre>

====================================================================== Einde pagina 200 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 201 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld 
 
 
 
 
2 
 
 
 
 
 INHOUD BLAD 
 
 
1 INLEIDING 3 
2 SAMENVATTING EN CONCLUSIE 4 
2.1 Samenvatting 4 
2.2 Conclusie 6 
3 MAATSCHAPPELIJKE IMPACT 7 
4 COMMUNICATIE 9 
5 REIKWIJDTE EN KADERS WINNINGSPLAN 11 
5.1 Doelmatigheid 11 
5.2 Kaders schade 11 
5.3 Natuur en milieu – Nationaal Park Drentsche Aa 12 
5.4 Reikwijdte winningsplan m.b.t. aantal verschillende velden 13 
6 PRODUCTIE 14 
6.1 Productie  put Vries -10 14 
6.2 Productiesnelheid 15 
6.3 Totale productie en fluctuaties en duur van het besluit 15 
7 ONZEKERHEDEN/ ONTBREKENDE ZAKEN 17 
7.1 Onzekerheden 17 
7.2 Ontbrekende/onjuiste gegevens 18 
8 BODEMBEWEGING 19 
8.1 Bodemdaling 19 
8.2 Bodemtrilling 19 
8.3 Reservoirstimulatie/ Fracken 19 
9 SCHADE 21 
9.1 Voorkomen van schade (wettelijke verplichting) 21 
9.2 Afhandeling van schade 22 
9.3 Lusten en lasten 23 
10 RISICOBEHEERSYSTEEM 24 
11 ARTIKELEN ONTWERPBESLUIT 26 
 
 
     BIJLAGE 1:  ADVIES WINNINGSPLAN WESTERVELD  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 201 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 202 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld 
 
 
 
 
3 
 
 
 
 
 1 INLEIDING 
Op 8 mei 2017 heeft u het ontwerp-instemmingsbesluit op het winningsplan Westerveld 
gepubliceerd. In uw ontwerp-instemmingsbesluit geeft u tevens uw reactie op het advies dat  
wij in januari 2017 op het winningsplan hebben uitgebracht.  
 
Wij hebben u in januari geadviseerd om niet in te stemmen met het winningsplan. Subsidiair 
hebben we onder andere aangegeven dat onafhankelijke validatie, schadebeperking, 
schadeafwikkeling en een risicobeheersysteem op voorhand goed moeten zijn geregeld. Wij 
hebben dit advies uitgebreid gemotiveerd.  
 
We zien dat u in het ontwerp-instemmingsbesluit op een aantal punten tegemoet komt aan ons 
advies . In ons advies hebben we niet alleen naar de technisch juridische aspecten gekeken, maar 
het winningsplan ook beoordeeld op de maatschappelijke consequenties. De aanleiding voor de 
gewijzigde Mijnbouwwet (Mbw) was immers vooral om het burgerperspectief goed mee te 
nemen in de beoordeling van de winningsplannen.   
 
In de afgelopen periode is er meer aandacht gekomen voor de veiligheid en het welzijn van  
inwoners die op en nabij gasvelden wonen . Onder andere vanwege de zorgen die wij hebben 
over de directe en indirecte gevolgen van de gaswinning op het leven van de inwoners van het 
gebied, dienen wij deze zienswijze in op uw ontwerp-instemmingsbesluit. Bij het opstellen van 
deze zienswijze zijn de decentrale overheden, net als in het adviestraject, weer samen 
opgetrokken. 
 
Leeswijzer 
In deze zienswijze is dezelfde volgorde gehanteerd als in het advies dat wij in januari aan de 
minister hebben geleverd. Dit advies maakt onderdeel uit van de zienswijze (Bijlage I) .  
   </pre>

====================================================================== Einde pagina 202 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 203 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld 
 
 
 
 
4 
 
 
 
 
 2 SAMENVATTING EN CONCLUSIE 
2.1  Samenvatting 
Vanuit betrokkenheid, zorg en oprechte belangstelling hebben wij het winningsplan en uw 
ontwerp-instemmingsbesluit bestudeerd. Vanwege de zorgen die wij hebben over de directe en 
indirecte gevolgen van de gaswinning op het leven van de inwoners van het gebied en de invloed 
op natuur en milieu, dienen wij deze zienswijze in op uw ontwerp-instemmingsbesluit. Bij het 
opstellen van deze zienswijze zijn de lokale overheden, net als in het adviestraject, weer samen 
opgetrokken. 
 
Wij hebben u eerder geadviseerd om niet in te stemmen met het winningsplan Westerveld. 
Subsidiair hebben wij onder andere aangegeven dat onafhankelijke validatie, schadebeperking, 
schadeafwikkeling en een risicobeheersysteem op voorhand goed moeten zijn  geregeld. Wij 
hebben dit advies uitgebreid gemotiveerd. Na bestudering van het winningsplan en het 
ontwerp-instemmingsbesluit komen we tot de volgende opmerkingen.  
 
Veiligheid 
Uit het winningsplan en de bijbehorende adviezen van TNO en Staatstoezicht op de Mijnen 
(SodM) maken wij op dat er weliswaar geen veiligheidsrisico’s bestaan voor de gebieden in en 
rond de gasvelden en haar inwoners, maar dat er wel schade – waaronder constructieve – kan 
ontstaan aan gebouwen. In ons advies hebben we aandacht gevraagd voor onzekerheden 
omtrent allerlei berekeningen. Omdat volgens ons rond de effecten en gevolgen van gaswinning 
op de ondergrond en bovengrondse bouwwerken nog altijd veel onduidelijk is, adviseerden wij 
u met uiterste terughoudendheid conclusies te verbinden aan de berekeningsresultaten van de 
maximaal te verwachten seismische activiteit. U ben daar in het ontwerpbesluit niet op 
ingegaan. 
 
Productieniveau, - snelheid en duur van het instemmingsbesluit 
In het ontwerpbesluit is niet onderbouwd of en waarom de winning uit deze velden gedurende 
10 jaren noodzakelijk is. Het lijkt er op dat winning uit deze velden als een gegeven wordt 
beschouwd. Dat zal echter nader onderzocht en gemotiveerd moeten worden. Wij vinden het 
onwenselijk dat het instemmingsbesluit een looptijd heeft van 10 jaren. Voorts dient het 
instemmingsbesluit beperkingen ten aanzien van productietempo (voorkomen van fluctuaties) 
te bevatten. 
 
Communicatie  
Inwoners in het gebied dat het winningsplan Westerveld bestrijkt, hebben zorgen over hun 
veiligheid en over eventuele schade aan hun eigendommen. In uw brief van 14 april 2017 
(kenmerk DGETM-EO/17049086) gericht aan de colleges van B&W concludeert u dat de oude 
winningsplannen werden geschreven door experts voor experts en dat deze dus ongeschikt zijn 
voor advisering en inspraak door burgers en lokale overheden . Het winningsplan Westerveld dat 
nu ter besluitvorming voorligt is nog geschreven in deze oude stijl.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 203 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 204 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld 
 
 
 
 
5 
 
 
 
 
 Voorkomen en beperken van schade 
Wij zijn van mening dat in de Mijnbouwwet primair de nadruk ligt op het voorkomen van schad e 
door mijnbouwactiviteiten (preventief handelen, zie bijvoorbeeld artikel 33 Mbw, en niet op het 
geoorloofd zijn van mijnbouwactiviteiten, mits de nadelige gevolgen daarvan door de exploitant 
/ operator worden weggenomen of verzacht (curatief handelen). 
 
Wij vinden dat u het begrip schade ten onrechte beperkt tot enkel schade in de zin van het 
Burgerlijk wetboek (BW). Het schadebegrip in de Mijnbouwwet is veel breder. Dat heeft dus 
gevolgen voor uw toetsingskader. 
 
Bodemdaling 
In ons advies hebben we aandacht gevraagd voor de prognose van de bodemdaling. Wij 
constateren dat u onze adviezen heeft overgenomen en vastgelegd in artikel 2 van uw besluit.  
 
Schadeafhandeling 
In uw ontwerpbesluit geeft u aan met ons van mening te zijn dat er behoefte is aan een adequate 
regeling voor de afdoening en vergoeding van schades en compensatie. Wij zijn tevreden dat u 
ons standpunt aangaande afhandeling van schade onderschrijft en dat u in uw ontwerp-
instemmingsbesluit regels stelt om één en ander te bewerkstelligen. Wij zijn echter van mening 
dat u de verantwoordelijkheid hiervoor ten onrechte primair neerlegt bij de NAM en de 
decentrale overheden. 
 
Meet- en regelprotocol 
In hoofdstuk 7 zijn we ingegaan op de onzekerheden van berekeningen en voorspellingen van 
bodemdaling en bodemtrilling bij gaswinning. Tcbb noemt een mogelijke bevingszwaarte van 
3,9 op de schaal van Richter en daarmee een grote kans op constructieve schade.   Onze inwoners 
moeten beschermd worden tegen dit risico. Wij vinden het daarom, als u toch gaat winnen, van 
groot belang dat er een serieus risicobeheersysteem moet worden opgesteld. Wij constateren 
dat u de NAM verplicht een risicobeheersysteem voor de bevende voorkomens (dit zijn velden 
die eerder hebben gebeefd) op te laten stellen en dit ter goedkeuring voor te leggen aan SodM . 
Echter om invulling te geven aan de rechtszekerheid van onze inwoners zou dit transparant 
moeten gebeuren en dus al bij het winningsplan ter instemming gevoegd moeten zijn. Tevens 
vinden wij dat het risicobeheerssysteem voor alle velden moet worden aangelegd.  
 
Fracken en zuurstimulatie 
In ons advies hebben we aandacht gevraagd voor de risico’s van deze technieken. Wij 
constateren dat u ons advies heeft overgenomen en vastgelegd in artikel 1 van uw besluit. 
Onduidelijk is echter aan welke paragrafen en passages  van het winningsplan nu exact 
instemming is onthouden. U geeft echter ook aan dat bij de toepassing van zuur- en hydraulische 
stimulatie door de NAM een nieuwe wijziging van het winningsplan ingediend dient te worden 
en afhankelijk van de aard van de wijziging, besloten wordt welke procedure voor de 
besluitvorming hierover gevolgd zal worden. Bij een minimale wijziging kunt u dan de  
bagatelclausule in werking laten treden en wordt niet de uitgebreide procedure gevolgd. 
Daarmee wordt naar onze mening het burgerperspectief in die situatie dan niet voldoende 
ingevuld.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 204 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 205 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld 
 
 
 
 
6 
 
 
 
 
 2.2  Conclusie 
Wij vinden dat u in het ontwerp-instemmingsbesluit dat nu voorligt, u deels tegemoet komt aan 
h
et door u omarmde advies van de Onderzoekraad voor de Veiligheid (OvV). Dat geeft  aan dat 
het burgerperspectief structureel en herkenbaar moet worden meegewogen in de 
besluitvorming. In uw afweging zijn echter de effecten van de gaswinning in het gebied -en met 
name ook het voorkomen van die effecten- naar onze mening onvoldoende meegenomen. 
Onder deze effecten verstaan wij de directe en indirecte gevolgen zoals het ontstaan van schade 
en nadelige effecten op natuur en milieu, het gevoel van veiligheid, leefbaarheid en economie.   
 
In uw besluit baseert u zich nu voornamelijk op het advies van SodM omtrent het planmatig 
beheer van de winning aangevuld met de resultaten van de Seismische Risico Analyse (SRA). Dit 
advies is conform de wettelijk voorschriften opgesteld en gaat daarmee inhoudelijk nog voorbij 
aan de maatschappelijke effecten, die volgens de nieuwe mijnbouwwet ook nadrukkelijk 
meegewogen dienen te worden.  
 
In het winningsplan en de technische adviezen wordt de kans op een zware beving als klein 
beoordeeld. Tegelijkertijd is er nog altijd weinig bekend over het gedrag van (kleine) 
aardgasvelden en is het deels gissen wat er precies gebeurt in de diepe ondergrond. In zijn advies 
van 13 april jl. schrijft de Inspecteur-generaal van de SodM over de Groningersituatie dat de 
modellen te  kort schieten. Wat we wel weten, is dat de velden in het plangebied hebben 
gebeefd en in het geval van Eleveld zelfs met een magnitude van groter dan 2,0 op de schaal van 
Richter. U kunt geen garantie geven dat zich een dergelijke of veel zwaardere beving niet voor 
zal doen. 
 
Tal van zaken zijn in het winningsplan nog niet uitgewerkt en gespecificeerd zoals de 
natuurtoets/ Milieu Effect Rapportage voor de Drents che Aa en een gespecificeerd  meet- en 
monitoringplan. Ook de uitgevoerde SRA is gebaseerd op onjuiste gegevens waarbij onder 
andere het vastgestelde bestemmingsplan Werklandschap Assen Zuid niet is meegenomen. Ook 
ontbreekt in het winningsplan informatie over de exacte locaties van winningsputten in de 
gasvelden, geplande locaties van winputten en de winningshoeveelheden per put zoals het 
Mijnbouwbesluit vereist. Tenslotte gaat het winningsplan niet in op de vraag op welke wijze 
schade wordt voorkomen. Dit zijn belangrijke zaken die in het winningsplan ontbreken en die 
niet  reparabel zijn in de lopende  procedure. Wanneer zonder deze informatie  besluitvorming 
plaatsvindt wordt de rechtszekerheid van onze inwoners naar onze mening ernstig geschaad. 
 
Dit alles overziend, zijn wij van mening dat u niet kunt instemmen met het Winningsplan  
Westerveld .   </pre>

====================================================================== Einde pagina 205 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 206 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld 
 
 
 
 
7 
 
 
 
 
 3 MAATSCHAPPELIJKE IMPACT 
Uit onderzoek blijkt een duidelijk verband tussen het optreden van schade, veiligheidsbeleving 
en gezondheidsklachten. Schade aan de eigen woning, maar ook schade in de omgeving gaan  
gepaard met een sterk verlaagd gevoel van veiligheid. Wij willen niet in een situatie belanden 
waar zich dit voordoet. 
 
In een gebied met schade door gaswinning zijn meer gezondheidsklachten en zien we een zelfde 
patroon als bij het ervaren van onveiligheid. Meer mensen zijn daar psychisch ongezond en een 
hoger percentage gaat regelmatig naar de huisarts.  
 
Op 1 maart jongstleden heeft de rechtbank Noord Nederland  geoordeeld dat de Nederlandse 
Aardolie Maatschappij (NAM) aan een deel van de inwoners van het Groningenveld de 
immateriële schade moet vergoeden. De NAM is aansprakelijk voor de door inwoners van het 
Groningenveld geleden en/of nog te lijden immateriële schade, als gevolg van aardbevingen. 
Belangrijke reden voor de uitspraak is dat de NAM volgens de rechtbank ernstige inbreuk maakt 
op een fundamenteel persoonlijkheidsrecht, namelijk het recht op een ongestoord woongenot. 
 
Door de jarenlange ontkenning van de aardbevingsproblematiek is het vertrouwen bij de 
bevolking weggevloeid  in alle instituties die te maken hebben met de gaswinning en de gevolgen 
daarvan. Het is belangrijk dat dit vertrouwen weer wordt hersteld. Bij de beoordeling van het 
winningsplan moet daarom, conform het advies van OvV, niet alleen naar een acceptabel 
veiligheidsniveau worden gekeken, maar ook naar de effecten op schade en maatschappelijke 
acceptatie .  
  
In uw ontwerp-instemmingsbesluit heeft u naar onze mening onvoldoende aandacht voor de 
maatschappelijke gevolgen.  
 
Wij vinden dat u: 
1. In navolging van het door u omarmde advies van de OvV de maatschappelijke 
gevolgen expliciet en transparant dient te benoemen en te betrekken in uw 
afweging .   
 
Energiebeleid 
In het  ontwerp-instemmingsbesluit gaat u in op het beleid omtrent energie. U geeft terecht aan 
dat Nederland aardgas nodig heeft. De reden hiervan is onder andere een tot nu toe 
achterblijvend rijksbeleid op het vlak van  verduurzaming van de energievoorziening.  
 
U geeft aan dat wanneer aardgas veilig kan worden gewonnen, het wenselijk is dit uit 
Nederlandse bodem te winnen. En Nederland minder afhankelijk is van gasimport. In dit verband 
wijzen wij u er op dat een deel van het Nederlandse aardgas nog altijd bestemd is voor export. 
Wat betreft de gasimport, geeft Noorwegen aan dat ze graag aardgas aan Nederland levert. Wij 
kunnen geen andere reden dan economische bedenken, om niet in te gaan op dit aanbod.  
 
Bovenstaande overziend doet ons concluderen dat u een belangenafweging heeft gemaakt 
tussen economie c.q. inkomsten voor de staat en het veilig en zorgeloos kunnen wonen en leven </pre>

====================================================================== Einde pagina 206 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 207 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld 
 
 
 
 
8 
 
 
 
 
 door de inwoners van onze regio.  U bent bevoegd om deze afweging te maken. Wij vragen u 
echter om dit in de definitieve beschikking transparant te formuleren. 
 
Het valt ons op dat u in de instemmingsbesluiten inzake gaswinning uit het Groningenveld 
uitgebreid tracht te motiveren waarom de door u vergunde winningsniveaus nodig zijn in 
verband met de leveringszekerheid. In het onderhavige ontwerpbesluit lijkt u voetstoots aan te 
nemen dat de in het winningsplan Westerveld aangevraagde niveaus noodzakelijk zijn. 
 
Wij lezen nergens in de tekst uw motivatie over de noodzaak om de  in het  Winningsplan 
genoemde hoeveelheden ook in relatie tot het tijdsverloop te winnen. Anders gezegd: Zijn de 
genoemde hoeveelheden wel nodig ook in relatie tot de versnelling van de verduurzaming? En 
zo ja, kunnen deze hoeveelheden niet op een andere plek veiliger gewonnen worden? 
Bijvoorbeeld onder andere op plekken zonder stedelijke bebouwing c.q. 
bebouwingsconcentraties? 
 
Wij vinden dat u: 
1. Een duidelijker motivering moet geven over de afweging die u maakt.   
2. Moet aantonen dat de genoemde hoeveelheden nodig zijn voor de 
leveringszekerheid.  
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 207 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 208 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld 
 
 
 
 
9 
 
 
 
 
 4 COMMUNICATIE  
Inwoners in het gebied dat het winningsplan Westerveld bestrijkt, hebben zorgen over hun 
veiligheid en over eventuele schade aan hun eigendommen. Inwoners van de Asser woonwijk 
Marsdijk hebben aangeven tegen gaswinning te zijn en hebben daaro m meer dan 2.000 
handtekeningen verzameld en aan u overhandigd. Duidelijk is daarmee dat het maatschappelijk 
draagvlak voor gaswinning in Drenthe, zwaar onder druk staat.  
 
In 2015 heeft de O vV een 5-tal aanbevelingen gedaan over aardbevingsrisico´s in Groningen. De 
OvV wilde meer aandacht voor veiligheid in de besluitvorming en wilde dat er door NAM en EZ 
meer gecommuniceerd wordt over de onzekerheden in de voorspellingen en hoe zij hiermee om 
wil gaan. Dit heeft geresulteerd in vijf aanbevelingen. 
 
Eén van de vijf aanbevelingen was het burgerperspectief meenemen in de besluitvorming van 
winningen. Dit heeft u gedaan door in de nieuwe Mijnbouwwet lokale overheden en inwoners 
een rol te geven in  de besluitvorming door middel van inspraak.  
 
In uw brief van 14 april 2017 (kenmerk DGETM-EO/17049086) gericht aan de colleges van B&W 
concludeert u dat de oude winningsplannen werden geschreven door experts voor experts en 
dat deze dus ongeschikt zijn om ter advisering en ter inspraak aan burgers en lokale overheden 
voor te leggen. Het winningsplan Westerveld dat nu ter besluitvorming voorligt is nog 
geschreven in deze oude stijl. 
In het ontwerpbesluit geeft u aan dat u zorgvuldige en publieksvriendelijke communicatie wilt 
borgen. U geeft aan dat uw ministerie werkt aan een maatschappelijke licentie en een 
publieksvriendelijke oplegger. Tegelijkertijd constateren we dez e vooralsnog niet concreet 
toegepast zijn en dat u verwijst naar een drietal (traditionele) inloopbijeenkomsten voor 
inwoners.    
 
Daarmee komen we tot de conclusie dat uw voornemen om te komen tot transparante en 
consistente communicatie nog onvoldoende tot zijn recht komt in dit ontwerpbesluit. Omdat 
wij als lokale overheden de belangen dienen van onze inwoners, moeten wij u er alsnog op 
wijzen dat NAM en het ministerie van EZ zorgvuldiger en publieksvriendelijker moeten 
communiceren met de burgers dan tot nu toe gebeurt. Het verhelderen van rollen, taken en 
verantwoordelijkheden op dit gebied en hier op een transparante wijze uitvoering aan geven, is 
wat vooralsnog ontbreekt. 
 
Wij stellen vast dat u met ons constateert dat het winningsplan lastig is te lezen voor niet-
ingewijden. De door u voorgestelde reparatie door tijdens de inloopavonden het winningsplan 
nader toe te lichten is naar onze mening niet voldoende. Hierdoor krijgen niet alle inwoners de 
gelegenheid het winningsplan te doorgronden.  
 
Door het niet begrijpelijk zijn van zowel  het winningsplan als het ontwerp-instemmingsbesluit 
wordt geen goede invulling gegeven aan het inwonerperspectief en is het hierdoor voor de 
inwoners niet mogelijk om op een goede manier zienswijzen kenbaar te maken.   
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 208 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 209 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld 
 
 
 
 
10 
 
 
 
 
 Wij vinden dat: 
1. Het winningsplan en ontwerpbesluit op het aspect van leesbaarheid en daarmee 
het burgerperspectief niet voldoen aan ministeriële toezeggingen en er daarom 
een nieuw winningsplan en ontwerpbesluit moeten komen. 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 209 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 210 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld 
 
 
 
 
11 
 
 
 
 
 5  REIKWIJDTE EN KADERS WINNINGSPLAN 
5.1 Doelmatigheid  
In ons advies hebben we gevraagd om inzicht te geven in de kaders waaraan het winningsplan 
is getoetst op het aspect doelmatigheid van de gaswinning. Deze toetsing draait volgens u vooral 
om planmatig beheer. Hierbij gaat het om de vraag of de door de mijnbouwonderneming in het 
winningsplan aangegeven winbaarheidsfactor reëel is, gezien de technische parameters en 
geologische omstandigheden van het reservoir. 
U concludeert dat het winningsplan Westerveld op basis van deze toetsing voldoet aan 
wettelijke eisen die gesteld worden aan planmatig beheer en daarom geen reden ziet 
instemming met het winningsplan te weigeren of voorschriften eraan te verbinden.  
 
Wij kunnen uw redenering hierin volgen. Wel zijn wij van mening dat een bredere beoordeling 
op het aspect doelmatigheid wenselijk is. Voorts zijn wij van mening dat als de doelmatigheid 
van onderhavig winningsplan wordt beoordeeld in relatie tot de maatschappelijke gevolgen dit 
tot een ander besluit behoort te leiden.  Wij zullen dit standpunt in de paragrafen 5.3 (Natuur 
en milieu) en 9.1 (Voorkomen van schade) nader toelichten. 
 
5.2  Kaders schade  
In ons advies hebben wij u gevraagd zo spoedig mogelijk een kader te stellen waarin duidelijk 
beschreven staat wat onder schade wordt verstaan. 
 
Voor het begrip ‘schade’ verwijst u naar artikel 36, eerste lid, onderdeel a, van de Mijnbouwwet 
(Mbw) en de mogelijke aansprakelijkheid van de NAM voor schade die ontstaat door de 
gaswinning op grond van het Burgerlijk Wetboek Boek 6 artikel 177 - deze te vergoeden. Daarbij 
zal volgens u het schadebegrip zoals dat gehanteerd wordt in het kader van het Burgerlijk 
Wetboek leidend zijn. Daarbij verwijst u nog naar het landelijk loket mijnbouwschade, waar 
personen met schade als gevolg van gaswinning zich per 1 januari 2017 kunnen melden. 
 
Uw opvatting over het begrip schade is naar onze mening te beperkt. Het begrip schade is in art. 
1 sub b Mbb ruim gedefinieerd: iedere aantasting van één van de in art. 49 lid 2 en 3 Mbw 
genoemde belangen, waaronder veiligheid van omwonenden en de bescherming van het milieu. 
Het winningsplan moet daarover informatie bevatten (zie art. 35 lid 1 sub f Mbw en  art. 24 lid 
1 sub  q en s en art. 24 lid 2 Mbb) en u dient het winningsplan daarop te beoordelen. Dat is een 
aanmerkelijk ruimere toets dan alleen de aanwezigheid of het voorkomen van schade in de zin 
van het Burgerlijk Wetboek. 
 
Wij zijn ons bewust dat het begrip ‘schade’ zich niet eenvoudig generiek laat definiëren. Ook 
recente rechterlijke uitspraken getuigen e rvan dat de het begrip ‘schade’ en het 
aansprakelijkheidsvraagstuk in het mijnbouwdossier nog volop in ontwikkeling zijn.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 210 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 211 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld 
 
 
 
 
12 
 
 
 
 
 5.3 Natuur en milieu – Nationaal Park Drents che Aa 
Wij hebben u in ons advies gevraagd het winningsplan te toetsen op nationale en internationale 
wetgeving op het gebied van natuur- en soortenbescherming gelet op het aanwezige 
Natura2000 gebied. Ook hebben we voor het Drents che Aa-gebied u in algemene zin reeds 
gewezen op het feit dat er aan de uitvoering van het Winningsplan mogelijk nadelige gevolgen 
kunnen zijn verbonden voor wat betreft de effectiviteit van de investeringen in de maatregelen 
ter bescherming en instandhouding van het gebied.  U geeft in uw ontwerp besluit aan de NAM 
te zullen vragen om de voor deze beoordeling benodigde informatie op korte termijn aan te 
leveren, zodat deze voorafgaand aan het definitieve besluit meegewogen kan worden.  
 
Wij stellen daarmee vast dat de gevolgen van de gasvelden in dit winningsplan Westerveld voor 
de beschermde status van het Natura-2000-gebied Drents che Aa in strijd met art. 24 lid 1 sub q, 
r en s Mbb, nog niet zijn onderzocht. Een beoordeling van effecten op het Natura 2000-gebied 
is derhalve onvoldoende in uw ontwerp instemmingsbesluit meegewogen. Onlangs is er een 
beheerplan voor het Natura-2000 Drentsche Aa door uw ministerie opgesteld. Ook daaraan zal 
u het winningsplan moeten toetsen. 
 
Het Drents che Aa-gebied is niet alleen een Natura-2000 gebied. Voor het stroomdal van de 
Drents che Aa is als uitvloeisel van de Europese Kaderrichtlijn Water ook een maatregelenpakket 
van kracht om de waterkwaliteit in het gebied te verbeteren ter ondersteuning van het behoud 
en de ontwikkeling van kenmerkende natuurwaarden. Dit maatregelenpakket is vastgesteld 
door de provincies Groningen, Drenthe en het waterschap Hunze en Aa’s en wordt uitgevoerd 
onder verantwoordelijkheid van laatstgenoemd waterschap. 
 
De Natuurtoets zoals bedoeld op pag. 22 van het winningsplan dient zich daarom niet te 
beperken tot een beoordeling van de impact van de gaswinning op soortenbescherming of de 
unieke natuurlijke kenmerken en habitattypes van het Drents che Aa-gebied als Natura 2000 
gebied / Nationaal Park. De natuurtoets zal ook uitsluitsel moeten geven over de vraag in 
hoeverre het bereiken van de KRW-waterkwaliteitsdoelstellingen als gevolg van de uitvoering 
van het winningsplan wordt belemmerd en de vraag of de mogelijkheden tot behoud en 
bescherming van de aanwezige kwaliteit van oppervlaktewater- en grondwaterstromen al dan 
niet negatieve gevolgen ondervindt door toedoen van deze mijnbouwactiviteiten.  
 
Voorts menen wij dat voor dit winningsplan Westerveld een MER-rapportage verplicht is. Dit 
vanwege de samenhang tussen de bepalingen van art. 7.2a van de Wet milieubeheer en art. 2.8 
van de Wet natuurbescherming, zoals die op 1 januari 2017 in werking is getreden. 
Te meer omdat de uitvoering van dit winningsplan zeer waarschijnlijk negatieve gevolgen kan 
hebben voor het Natura-2000-gebied Drents che Aa. 
 
Al met al zal uit hoofde van art. 24 Mbb en het Besluit MER nog veel onderzoek gedaan moeten 
worden naar de gevolgen van het winningsplan voor natuur en milieu. Wij begrijpen niet hoe u 
– bij gebreke van die informatie – reeds nu een oordeel kunt hebben over de gevolgen van het 
winningsplan voor natuur en milieu (art.  36 lid 1 sub c en d Mbw). Wij maken er bezwaar tegen 
dat die informatie niet reeds op dit moment bekend is en dus geen onderwerp kan zijn van 
zienswijzen/inspraak. U zult het ontwerpbesluit – aangepast aan en mét de nieuwe </pre>

====================================================================== Einde pagina 211 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 212 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld 
 
 
 
 
13 
 
 
 
 
 milieuinformatie – daarom nogmaals in ontwerp ter inzage moeten leggen, zodat wij, burgers 
en belangenorganisaties in de gelegenheid zijn daarop overeenkomstig art. 34 lid 4 Mbw een 
zienswijze in te dienen. 
 
Wij vinden dat: 
1. Uit het oogpunt van een integrale belangenafweging, het ontbreken van een 
volledige natuurtoets een belangrijke omissie is in uw ontwerpbesluit, conform 
artikel 36 van de Mijnbouwwet. Wij zijn van mening dat dit gebrek feitelijk zou 
moeten leiden tot het onthouden van instemming aan  het winningsplan 
Westerveld. 
2. Het toevoegen van natuuronderzoek en uw beoordeling daarvan aan uw 
definitieve besluit is te laat en in strijd met een zorgvuldige voorbereiding als 
bedoeld in de Algemene wet bestuursrecht. Tevens komt met het later toevoegen 
van de natuurtoets aan de aanvraag cq. vergunning de rechtszekerheid in het 
gedrang.  
3. Voor het onderhavige winningsplan een MER-rapportage  verplicht is, conform art 
7.2a van de Wet Milieubeheer in samenhang met art. 2.8 van de Wet 
natuurbescherming en u derhalve het ontwerpbesluit incl. de MER-rapportage 
opnieuw ter inzage moet leggen. 
 
  
5.4 Reikwijdte winningsplan m.b.t. aantal verschillende velden  
U motiveert het handhaven van het winningsplan Westerveld en (elf) gasvoorkomens vanuit de 
technische productiebenadering, die daaraan in het verleden ten grondslag heeft gelegen. 
Daaraan voegt u toe de overlap van bodemdalingskommen, zoals die historisch werden 
betrokken. Gegeven eindfase van productie uit het Westerveld systeem ziet u geen aanleiding 
om deze aanpak te wijzigen. 
 
Wij vinden dat u: 
1. Uw besluit hiermee voldoende heeft gemotiveerd.  
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 212 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 213 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld 
 
 
 
 
14 
 
 
 
 
 6 PRODUCTIE 
6.1 Productie  put Vries -10 
In ons advies hebben we u gevraagd de voorlopige vergunning voor productie uit put Vries- 10 
in te trekken en de procedure van onderhavig winningsplan af te wachten. Het is naar de 
inwoners toe vanuit het gewenste burgerperspectief niet juist om tijdens een 
vergunningprocedure voor een nieuw winningsplan uit een nieuw geboorde put in het veld Vries 
Zuid gas te gaan winnen. 
 
In uw antwoord schrijft u “zolang er binnen het vigerende winningsplan (winnings)ruimte is, 
zoals in het geval van put Vries-10, is er na een nieuw boring geen wijziging van het winningsplan 
nodig”.  
 
Artikel 24, lid 1 van het Mijnbouwbesluit bepaalt dat een winningsplan onder meer een opgaaf 
moet bevatten van het aantal boorgaten dat bij de winning wordt gebruikt; een opgaaf van de 
volgorde en het tijdsbestek van de boorgaten; een opgaaf van de ligging, lengte en diameter van 
de verbuizing van de boorgaten.  
Voor zover wij hebben kunnen nagaan is in het vigerende winningsplan geen boorput benoemd 
die zich verhoudt tot de specifieke kenmerken van put Vries-10. Put Vries -10 zit dus niet in het 
vigerende winningsplan. Wij zijn daarom van mening dat uw antwoord in strijd is met de 
strekking van artikel 24 van het Mijnbouwbesluit. 
 
Pas in het onderhavige winningsplan wordt aangegeven dat in Vries Zuid een nieuwe put is 
geboord (Vries-10) ter vervanging van put 3c die in 1994 al is geabandonneerd. Wij concluderen 
op grond van bovenstaande dus dat er al 23 jaar geen gas meer uit dit veld is gewonnen. Is het 
dan uit oogpunt van zorgvuldigheid naar de inwoners toe correct om de NAM toe te staan op 
basis van het vigerende winningsplan voor het gasveld Vries-Zuid gas uit een nieuw geboorde 
put te winnen?  
 
Overigens willen wij erop wijzen dat ook in het onderhavige winningsplan de beschrijving van 
de boorgaten en verbuizingen niet voldoen aan de wettelijke vereisten (art. 24, lid 1 van het 
Mbb). Zie bijvoorbeeld paragraaf B4.1 (plaats en wijze waarop koolwaterstoffen in verbuizing 
treden). Die zeer globale omschrijving voldoet geenszins aan de vereisten van art. 24 lid 1 sub e, 
f, g en h Mbb). Ook is, in strijd met art. 24 lid 1 sub e Mbb, niet vermeld hoeveel boorgaten bij 
de winning worden gebruikt. Integendeel, in B4 wordt dat juist uitdrukkelijk in het midden 
gelaten. Wij verzoeken u in het instemmingsbesluit heel concreet aan te geven welke boorgaten 
nu wel en welke niet in dit winningsplan zijn opgenomen. 
 
Wij vinden dat: 
1. Door het in gebruik nemen van put Vries-10 gehandeld wordt in strijd met het 
vigerende winningsplan en artikel 24 van het Mijnbouwbesluit. 
2. Zowel NAM, als uw ministerie van EZ in deze zaak niet zorgvuldig met inwoners en 
andere overheden hebben gecommuniceerd en geacteerd. </pre>

====================================================================== Einde pagina 213 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 214 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld 
 
 
 
 
15 
 
 
 
 
 3. Vanuit het oogpunt van burgerperspectief het niet begrijpelijk is, dat na ruim 20 jaar 
geen gas te hebben gewonnen uit het veld Vries Zuid, deze winning uit een nieuwe 
put als een bestaande winning onder het vigerende winningsplan wordt 
beschouwd. Wij vinden dat u gelet op bovenstaande deze winning moet laten 
beëindigen.  
4. De beschrijving van de boorgaten en verbuizingen in het onderhavige winningsplan 
niet voldoet aan de wettelijke vereisten (art. 24, lid 1 van het Mbb) en hiermee het 
plan niet ontvankelijk is,  althans daaraan instemming moet worden onthouden. 
 
 
6.2  Productiesnelheid 
In ons advies hebben we aandacht gevraagd voor de productiesnelheid. De snelheid waarmee 
gas uit de bodem wordt onttrokken is van invloed op de bodemtrilling. Staatstoezicht op de 
Mijnen  (SodM) stelde onlangs dat in het Groningengasveld een versnelling van de drukafname 
overwegend samenvalt met een toename van de aardbevingsdichtheid. Daarom is daar het 
advies van  het SodM om tot optimalisatie van clusteroperaties te komen teneinde (regionale) 
fluctuaties te vermijden of zo laag mogelijk te houden.  
Dit fenomeen kan mogelijkerwijs ook voor de gasvelden in het Winningsplan Westerveld van 
toepassing zijn. Ook voor die velden geldt dan logischerwijs dat fluctuaties zoveel mogelijk 
voorkomen moeten worden.  
 
In het instemmingsbesluit geeft u aan dat ondanks de ervaringen in Groninger gasveld dat dit 
onderdeel niet is meegenomen in het winningsplan Westerveld. U stelt dat: “Gegeve n de 
eindfase van de gasproductie uit het Westerveldsysteem zal sprake zijn van een relatief lage 
drukdalingssnelheid.” Deze stelling wordt door u niet met feiten onderbouwd.  
 
Wij vinden dat u:  
1. Wél aandacht moet schenken aan de effecten van de productiesnelheid en SodM en 
NAM op moet dragen eerst onderzoek te doen naar de risico’s van de 
productiesnelheid en fluctuaties en op basis hiervan een productiesnelheid in de 
vergunning op te leggen die niet tot extra risico’s leidt op bodemtrilling.  
 
6.3  Totale productie en fluctuaties en duur van het besluit 
In uw ontwerp-instemmingsbesluit stemt u in met de door NAM aangegeven verwachte totale 
winning per gasveld. Waarbij is aangegeven dat de winning uit het Westerveld systeem naar 
verwachting tot 2023 zal plaatsvinden, met uitloop tot uiterlijk 2028. 
 
Wij constateren dat behalve een beknopte toelichting op het gaswinningsbeleid in Nederland 
de noodzaak van onderhavige gaswinningen door u niet wordt onderbouwd. Gezien de 
negatieve effecten van gaswinning is zo’n  motivering en onderbouwing van de noodzaak van 
gaswinning uit deze velden wel noodzakelijk. Gaswinning uit deze kleine velden is géén gegeven. 
U moet aantonen dat voortzetting van de winning uit deze velden onvermijdelijk is met het oog 
op de leveringszekerheid. Ook het winningsplan zelf zou daarover – vervolgens door u te toetsen 
– informatie moeten bevatten (art. 24 lid 1 sub a en lid 2 Mbb). </pre>

====================================================================== Einde pagina 214 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 215 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld 
 
 
 
 
16 
 
 
 
 
  
Bij de huidige onzekerheden over seismische risico’s en energietransitie, is het ‘vergunnen’ van 
een winning gedurende tien jaren te lang. Wij menen dat het winningsplan zou moeten gelden 
voor een periode van maximaal vijf jaren, waarna opnieuw nut en noodzaak van gaswinning uit 
deze velden moet worden bezien. Immers, het enkele feit dat gaswinning uit deze velden 
volgens de NAM tot 2028 technisch en economisch mogelijk is, wil niet zeggen dat dat 
maatschappelijk en tegen het licht van de doelstellingen van de Mbw (voorkomen van schade) 
en uw regering (zo spoedig mogelijk stoppen met fossiele brandstoffen) ook wenselijk is. Wij 
bepleiten daarom een ijkmoment over vijf jaren, in de vorm van een nieuw winningsplan per 
2023, waarin de op dat moment meest recente inzichten over seismische risico’s, schade, 
leveringszekerheid en energietransitie zijn meegenomen. 
 
Tevens geeft u in uw besluit niet aan in welk tempo dit gas mag worden gewonnen en in 
hoeverre fluctuaties in winningsniveau’s vermeden moeten worden.  Enkel het feit dat het hier 
gaat om gasvelden waarvan de productie zich in de “eindfase” bevindt is naar onze me ning 
onvoldoende reden om niet op deze aspecten in te hoeven gaan.   
 
Wij vinden dat u:  
1. De noodzaak van de gaswinningen uit het Westerveld systeem moet onderbouwen en 
tevens aandacht moet schenken aan (het voorkomen van) fluctuaties in het 
winningsniveau.  
2. De geldigheidsduur van een winningsvergunning terug moet brengen tot vijf jaren.   
 
 
6.4 Productieniveau  high case  
 
Wij hebben in ons advies gevraagd in uw besluit op te nemen dat als de NAM het high case 
scenario overschrijdt de NAM een nieuw winningsplan in procedure moet brengen. Wij 
constateren dat u ons advies op dit punt heeft overgenomen. 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 215 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 216 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld 
 
 
 
 
17 
 
 
 
 
 7  ONZEKERHEDEN/ ONTBREKENDE ZAKEN 
7.1  Onzekerheden 
De aanbevelingen van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OvV) uit 2015 die u heeft omarmd 
gaan specifiek over het communiceren over deze onzekerheden. De OvV adviseerde u om in de 
communicatie met inwoners transparant te zijn over onzekerheden en uit te leggen welke plaats 
deze onzekerheid krijgt in de besluitvorming.  
 
In ons advies hebben we ook aandacht gevraagd voor onzekerheden omtrent allerlei 
berekeningen. Omdat volgens ons rond de effecten en gevolgen van gaswinning op de 
ondergrond en bovengrondse bouwwerken nog altijd veel onduidelijk is, adviseerden wij u met 
uiterste terughoudendheid conclusies te verbinden aan de berekeningsresultaten van de 
maximaal te verwachten seismische activiteit.  U ben daar in het ontwerpbesluit niet op 
ingegaan. 
 
Ook heeft de O vV in 2015 u aanbevolen nader onderzoek te doen naar kennisontwikkeling van 
de diepe ondergrond. Uit voortschrijdende inzichten van de afgelopen drie jaar blijkt dat de 
stappen die gemaakt moeten worden nog erg groot zijn en laten zien dat het onderzoek nog in 
de kinderschoenen staat. De berekening van de dreiging bevat nog erg grote onzekerheden en 
het kan ook, volgens de Scientific Advisory Commitee (SAC) niet uitgesloten worden dat er nog 
andere fouten in de NAM-modellen aanwezig zijn. Deze berekeningen en de inherente grote 
onzekerheden werken vervolgens door in de risicoberekeningen. Deze risicoberekeningen zijn 
vervolgens ook weer omgeven door grote onzekerheden. Dit beeld is onlangs (advies aan u van 
13 april jl.) bevestigd door de inspecteur generaal van SodM. Hij gaf daarbij aan dat er 
momenteel geen rekenmodel beschikbaar is dat  de seismiciteit betrouwbaar kan voorspellen. 
 
Op 31 januari 2017 heeft de NAM een rapport uitgebracht (nr. EP201701217189) voor het 
gasveld Ameland waarvoor u in 2012 opdracht hebt gegeven. Doel was te onderzoeken waarom 
de bodemdalingssnelheid langzamer afneemt dan de theorie voorspelt en na het einde van de 
gaswinning niet stopt.  In het onderzoek is de aandacht vooral uitgegaan naar hypotheses en 
methodieken, die wetenschappelijk interessant waren, maar de na-ijlende 
bodemdalingssnelheid met geen mogelijkheid konden verklaren. De bij het onderzoek 
betrokken wetenschappers behoren tot de besten op hun vakgebied. Na 30 jaar ervaring en 4 
jaar gericht onderzoek is de na-ijling van bodemdaling door gaswinning nog altijd niet onde r 
fysisch voorspelbare controle gekomen. De onzekerheden blijken veel groter dan tot dusverre 
erkent.  
 
Wij vinden dat u: 
1. In de besluitvorming niet transparant bent hoe de genoemde onzekerheden zijn 
afgewogen in de besluitvorming.  
2. Gelet op de onzekerheden nu niet tot een afgewogen besluit kunt komen. 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 216 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 217 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld 
 
 
 
 
18 
 
 
 
 
 7.2  Ontbrekende/onjuiste gegevens  
Wij wijzen u op ons advies om een nieuwe Seismische Risico Analyse (SRA) uit te voeren omdat 
er geen rekening is gehouden met de ontwikkeling van het Werklandschap Assen-Zuid en andere 
voorkomende bebouwing en functies. In relatie tot het Werklandschap Assen-Zuid wijzen wij u 
op de aard en omvang van de bebouwing. Het kan naar onze mening niet zo zijn, dat er in een 
beoordeling van risico’s geen rekening wordt gehouden met een grote ruimtelijke ontwikkeling, 
die reeds in een bestemmingsplan is vastgelegd  (Bestemmingsplan Werklandschap Assen-Zuid 
vastgesteld op 27-10-2011) en gedeeltelijk voor wat betreft infrastructuur ook is gerealiseerd. 
Nu u een instemming geeft voor een groot aantal jaren, die deels samenvallen met de 
planperiode van voormeld bestemmingsplan, moeten nieuwe ontwikkelingen worden 
meegenomen in uw afweging. 
 
Wij kunnen niet beoordelen of in de SRA  wel rekening is gehouden met andere recente 
bestemmingsplannen die nog geheel of gedeeltelijk moeten worden gerealiseerd. 
Ook de gehanteerde bevolkingsdichtheden in de risicomatrix voor Eleveld zijn niet correct. Het 
gasveld Eleveld ligt voor een groot deel in Assen met een bevolkingsdichtheid van 500-1000 
inw/km2 in plaats van de 250-500 inw/km2 die nu in tabel 3.3 in de bijlage van het winningsplan 
is opgenomen. 
 
Wij vinden dat u: 
1. Een nieuwe SRA moet laten uitvoeren waarin de toekomstige ontwikkeling van het 
Werklandschap Assen-Zuid (en andere recente bestemmingsplannen) en andere 
voorkomende bebouwing en functies worden meegenomen en  dat u  deze SRA 
opnieuw voor advies moet voorleggen aan alle wettelijke adviseurs. Ook moet de 
SRA berekening opnieuw gedaan worden met de juiste bevolkingsdichtheid voor 
het gasveld Eleveld. 
 
In het algemeen vinden wij het winningsplan multi-interpretabel. In het winningsplan en het 
ontwerpbesluit is sprake van steeds verschillende benamingen van velden en putten. O.a. over 
de begrenzingen van de gasvelden Vries Centraal en Vries Zuid en Zevenhuizen/ Zevenhuizen 
West is verwarring ontstaan omdat gebruik wordt gemaakt van  verschillende benamingen. Het 
is niet duidelijk over welke velden het gaat. Ook ontbreekt in het winningsplan informatie over 
de exacte locaties van winningsputten in de gasvelden, geplande locaties van winputten en de 
winningshoeveelheden per put. Wij wijzen u hierbij op hetgeen er onder 6.1 staat over de 
beschrijving van de boorgaten en verbuizingen. Hierdoor is het voor ons en inwoners niet 
mogelijk op een goede wijze zienswijzen in te dienen.  
 
Wij vinden dat u: 
1. Het ontwerpbesluit en het winningsplan op dit punt moet corrigeren en opnieuw 
ter inzage moet leggen.  
2. Niet kunt instemmen met een winningsplan waarin niet nauwkeurig is omschreven 
waarvoor instemming wordt gevraagd  en dat niet voldoet aan de bepalingen uit de 
Mijnbouwwet. 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 217 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 218 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld 
 
 
 
 
19 
 
 
 
 
 8 BODEMBEWEGING 
8.1 Bodemdaling 
In ons advies hebben we aandacht gevraagd voor de prognose van de bodemdaling. Wij 
constateren dat u onze adviezen heeft overgenomen en vastgelegd in artikel 2 van uw besluit.  
 
Wij vinden dat u: 
1. Uw besluit hiermee voldoende heeft gemotiveerd.  
 
8.2  Bodemtrilling 
In ons advies hebben we gevraagd, in verband met de kans op een door een beving 
geïnduceerde schade, gehoor te geven aan het plaatsen van seismische meetapparatuur en het 
risicobeheersysteem te ontwikkelen en operationeel te hebben. Wij vinden dat de uitwerking 
ervan onvoldoende en volgordelijk niet correct is. Door de uitwerking pas na het besluit aan de 
NAM te vragen hebben lokale overheden en inwoners geen zicht op de concrete uitwerking 
ervan. Bovendien heeft u een aantal maatregelen ten onrechte slechts voorgeschreven voor de 
velden Eleveld en Vries-Zuid. In hoofdstuk 10 komen we hierop terug.   
   
Ten aanzien van vallende objecten vinden we het  jammer dat u niet bent ingegaan op onze vraag 
om te verduidelijken in hoeverre zaken als vallende objecten zijn meegenomen in de 
overwegingen die aan het winningsplan ten grondslag liggen. 
 
Wij vinden dat u: 
1. alsnog inzicht moet geven op welke manier zaken als vallende objecten in uw 
afweging zijn meegenomen.  
 
8.3  Reservoirstimulatie/ Fracken 
In ons advies hebben we aandacht gevraagd voor de risico’s van deze  technieken. Wij 
constateren dat u ons advies heeft overgenomen en vastgelegd in artikel 1 van uw besluit. 
Onduidelijk is echter welke paragraaf van het winningsplan nu precies niet van toepassing is 
verklaard. 
 
U geeft echter ook aan dat bij de toepassing van zuur- en hydraulische stimulatie door NAM een 
nieuwe wijziging van het winningsplan ingediend dient te worden en afhankelijk van de aard van 
de wijziging, besloten wordt welke procedure voor de besluitvorming hierover gevolgd zal 
worden. Bij een minimale wijziging kunt u dan de  bagatelclausule in werking treden en wordt 
niet de uitgebreide procedure gevolgd. Daarmee wordt naar onze mening het burgerperspectief 
dan niet voldoende ingevuld.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 218 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 219 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld 
 
 
 
 
20 
 
 
 
 
 Wij vinden dat u: 
1. De bagatelprocedure om alsnog zuur- of hydraulische stimulatie mogelijk te maken, 
niet toe moet passen.  
2. Precies moet aangeven welk paragraaf uit het winningsplan niet van toepassing is 
verklaard. 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 219 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 220 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld 
 
 
 
 
21 
 
 
 
 
 9  SCHADE 
9.1 Voorkomen van schade (wettelijke verplichting)    
In ons advies hebben we u geadviseerd om vanwege het ontbreken van een beschrijving van 
preventieve maatregelen in het winningsplan de NAM te verplichten om preventieve 
maatregelen voor schade op te nemen in het winningsplan (ex art. 35 lid 1 sub f en art. 24 lid 1 
sub r, s en q Mbb) alvorens hierover een besluit te nemen. Deze beschrijving moet er als nog 
komen en worden gezien als een aanvulling op het voorliggende winningsplan. Deze dient voor 
advies voorgelegd te worden aan Sodm, Tcbb, decentrale overheden en de Mijnraad. 
 
In uw ontwerpbesluit geeft u aan dat onze conclusie onjuist is en dat u van mening bent dat de 
op grond van de Mijnbouwwet vereiste preventieve maatregelen in voldoende mate zijn 
beschreven. U geeft hierbij aan dat sommige velden uit het Westerveld systeem al ui t 
geproduceerd zijn en andere velden alleen in een optimistisch scenario nog zullen produceren. 
Het niveau van de nog resterende productie is beperkt. Tenslotte merkt u op dat voor de 
bevende velden Vries-Zuid en Eleveld in het winningsplan melding wordt gemaakt van de 
plaatsing van versnellingsmeters. U verwijst naar de onderdelen C3, C4, D3 en D4 uit het 
winningsplan.  
 
In de betreffende paragrafen van het winningsplan is aangegeven dat het huidige 
monitoringsnetwerk van het KNMI voor voorkomens in risicoklasse I toereikend is en geen 
additionele monitoringsmaatregelen hoeven worden getroffen. De NAM geeft voorts aan 
verdere monitoring in overweging te nemen. Waarbij zij denken aan het plaatsen van 
versnellingsmeters.  
 
Wij zijn van mening dat in de Mijnbouwwet primair de nadruk ligt op het voorkomen van schade 
door mijnbouwactiviteiten (preventief handelen), en niet op het geoorloofd zijn van 
mijnbouwactiviteiten, mits de nadelige gevolgen daarvan door de exploitant / operator worden 
weggenomen of verzacht (curatief handelen). Ten onrechte suggereert u dat bij een reeds 
werkend gasproductiesysteem de vereisten uit de Mijnbouwwet minder van belang zijn. 
Overigens benoemt u in dit verband terecht de velden Vries-Zuid en Eleveld ook nog als bevende 
velden. De Mijnbouwwet maakt bij haar afwegingskader voor het al dan niet instemmen met 
een winningsplan geen onderscheid naar productiefasen of omvang van de productie cq. grootte 
van de gasvelden. De Mijnbouwwet stelt dat het winningsplan een beschrijving dient te bevatten 
van de maatregelen ter voorkoming van schade door bodembeweging (artikel 35, eerste lid, 
onderdeel f). 
 
Wij vinden dat: 
1. Omdat er nog diverse velden uit het Westerveld systeem in productie zijn, de 
vereisten uit de Mijnbouwwet onverminderd van toepassing zijn. Het 
winningsplan dus een beschrijving dient te bevatten van de maatregelen ter 
voorkoming van schade door gaswinning. U het winningsplan niet ontvankelijk 
moet verklaren, althans daaraan uw instemming moet onthouden. </pre>

====================================================================== Einde pagina 220 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 221 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld 
 
 
 
 
22 
 
 
 
 
 2. De toezegging van de NAM in het winningsplan ten aanzien van de plaatsing van 
enkele versnellingsmeters te verblijvend is en weinig concreet is geformuleerd. U 
stelt dan ook ten onrechte dat door de NAM in voldoende mate aan de wettelijke 
vereisten wordt voldaan.  
 
 
9.2 Afhandeling van schade   
In ons advies hebben wij u gevraagd zorg te dragen voor een adequate regeling voor afdoening 
en vergoeding van schades. Dit moet naar onze mening een harde voorwaarde zijn, alvorens 
door uw minister een positief besluit op dit winningsplan kan en mag worden genomen. Tevens 
hebben wij u geadviseerd, evenals in het aardbevingsgebied Groningen, een volledig 
onafhankelijk orgaan in te stellen voor de afwikkeling van schade als gevolg van alle 
mijnbouwactiviteiten. Tenslotte hebben wij u gevraagd in uw besluit op te nemen dat in geval 
van een schademelding ter verbetering van de huidige wijze van onderzoek opdracht gegeven 
wordt tot het doen van onderzoek naar de oorzaak van de schade. 
 
In uw ontwerpbesluit geeft u aan met ons van mening te zijn dat er behoefte is aan een adequate 
regeling voor de afdoening en vergoeding van schades en compensatie. Voorts geeft u aan dat 
afspraken hierover primair gemaakt dienen te worden tussen decentrale overheden en de NAM. 
De NAM heeft aangegeven hieraan te willen meewerken. Om één en ander te bewerkstelligen 
draagt u in artikel 5 van uw ontwerpbesluit de NAM op te zorgen voor een transparant proces 
van schademelding, adequaat onderzoek naar en afhandeling van schadeverzoeken binnen een 
redelijke termijn. Deze informatie – overigens is onduidelijk welke informatie u bedoelt – moet 
de NAM binnen drie maanden na het onherroepelijk worden van dit besluit openbaar te maken. 
 
Wij zijn verheugd dat u ons standpunt aangaande afhandeling van schade onderschrijft en dat u 
in uw ontwerp-instemmingsbesluit regels stelt om één en ander te bewerkstelligen. Wij zijn 
echter van mening dat u de verantwoordelijkheid hiervoor ten onrechte primair neerlegt bij de 
NAM en de decentrale overheden. De NAM als gasproducent en vergunninghouder én u als 
vergunningverlenende en toezichthoudende instantie en de Staat als ontvanger  van de 
aardgasbaten dragen hierin namelijk de primaire verantwoordelijkheid. Als decentrale 
overheden hebben wij in dit verband vooral de verantwoordelijkheid om op te komen voor het 
lokale belang en het belang van onze inwoners. Vanuit die verantwoordelijkheid zijn wij 
overigens graag bereid hierin mee te denken. 
 
Wij vinden dat u: 
1. Als verantwoordelijk minister erop toe moet zien dat – evenals in het 
aardbevingsgebied Groningen – een volledig onafhankelijk orgaan wordt ingesteld 
voor de afwikkeling van schade als gevolg van alle mijnbouwactiviteiten (en 
beheersmaatregelen voor het grondwaterpeil). Voor ons is van groot belang dat de 
onafhankelijkheid en objectiviteit van de schadeafwikkeling in voldoende mate 
gegarandeerd zijn.  
2. Uw instemmingsbesluit pas van kracht kan laten worden, nadat er een onafhankelijke 
schadeafhandeling operationeel is. </pre>

====================================================================== Einde pagina 221 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 222 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld 
 
 
 
 
23 
 
 
 
 
 3. Zorg moet dragen dat indien NAM vanwege onvoorziene omstandigheden in de 
toekomst niet meer of onvoldoende aan zijn financiële verplichtingen kan voldoen, de 
vergoeding van schades en compensatie te allen tijde is gegarandeerd door de Staat. 
4. In de huidige Mijnbouwwet de schadevergoeding vanuit het Waarborgfonds 
mijnbouwschade niet moet beperk en voor natuurlijke personen maar verbreden naar 
alle rechtspersonen. (lees: ondernemers met bijvoorbeeld een BV of NV).  
 
9.3 Lusten en lasten 
U geeft aan dat u de toezegging heeft gedaan om samen met de energiesector, overheden en 
maatschappelijke organisaties de lusten-lastenverdeling voor o.a. mijnbouw te verkennen. 
Daarnaast werkt de koepelorganisatie NOGEPA aan een gedragscode, waarin ook aandacht 
wordt besteed aan maatregelen (lusten) in de omgeving van een mijnbouwlocatie.  
 
Wij constateren dat het u in uw besluit op het winningsplan gaat om een afweging tussen 
economische belangen en het veilig en zorgeloos kunnen wonen en leven door de inwoners van 
onze regio. U kiest in het ontwerp-instemmingsbesluit voor het eerste. De inwoners moeten het 
doen met “verkenningen” en “werken aan” met betrekking tot de lusten c.q. compensatie.  
 
Wij vinden dat u: 
1. In uw besluit zekerheid en duidelijkheid moet geven over de vorm en omvang van 
de lusten c.q. compensatie voor de inwoners van de regio en dat dit integraal 
onderdeel moet zijn van uw afweging. 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 222 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 223 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld 
 
 
 
 
24 
 
 
 
 
 10  RISICOBEHEERSYSTEEM 
In hoofdstuk 7 (Onzekerheden/ Ontbrekende zaken) zijn we ingegaan op de onzekerheden van 
berekeningen en voorspellingen van bodemdaling en bodemtrilling bij gaswinning. Huidige 
modellen zijn niet goed in staat de seismiciteit betrouwbaar te voorspellen volgens het SodM . 
SodM noemt een mogelijke bevingszwaarte van 3,9 en daarmee een grote kans op constructieve 
schade. Onze inwoners moeten beschermd worden tegen dit risico. Wij vinden het daarom, als 
u toch gaat winnen , van groot belang dat er een serieus risicobeheersysteem moet worden 
opgesteld. Een risicobeheersysteem moet ingezet worden voor: 
 Bijsturen winning in geval van bevingen; 
 Inzicht in aard en omvang bevingen; 
 Vaststellen en begeleiden mogelijke schadegevallen. 
 
Wij zien in het ontwerpbesluit dat u onze advies deels heeft overgenomen en de NAM de 
verplichting oplegt een representatieve nulmeting aan gebouwen en werken uit te voeren boven 
en nabij de gasvoorkomens Eleveld en Vries Zuid. U geeft in het voorschrift echter niet aan wat 
u onder representatief verstaat. U motiveert de nulmeting om bij vermoeden van 
mijnbouwschade aan het gebouw het oorzakelijke verband tussen gaswinning en 
gebouwschade te kunnen vaststellen. Vanwege de grote onzekerheden is een goede nulmeting 
van groot belang bij  schadeafwikkeling.  
 
Wij constateren dat u ons advies om de aanbevelingen van Sodm, de Tcbb en de Mijnraad over 
te nemen heeft ingewilligd en de NAM verplicht aanvullend enkele versnellingsopnemers te 
plaatsen bij de bevende gasvelden. Doel hiervan is bij een optredende beving een causaal 
verband te kunnen leggen tussen grondbeweging en schade aan gebouw en werken .  
Wij vinden het bijplaatsen van enkele meters echter niet voldoende om een goede relatie te 
kunnen leggen tussen trilling en schade. De versnellingsmeters moeten ook nauwkeuriger 
meten dat in het huidige winningsplan is aangeven (0,5 Mg ipv 1,5 Mg) vergelijkbaar met die 
worden toegepast in het Groningenveld.       
 
Dit moet onderdeel zijn van een totaal meetplan waarmee een nauwkeuriger inzicht wordt 
verkregen in aard, sterkte en voorkomen van een beving en het epicentrum van een beving. Het 
huidig aantal meetpunten is hiervoor volstrekt onvoldoende (2 in Assen en 3 in omgeving 
Zevenhuizen). Hiervoor is een meetnetwerk nodig in de vorm van een stramien over de 
gasvelden die doorlopen tot ruim buiten het gasveld aangezien bevingen zich over grote 
afstanden kunnen verplaatsen.  De gasvelden Vries en Eleveld hebben in het verleden al gebeefd 
waarbij de magnitudes van Eleveld zeker een vergelijkbaar niveau  hebben met die van het 
Groningerveld. Naast versnellingsmeters zijn tiltmeters en glasvezelmeters noodzakelijk om 
verdraaiing, doorbuiging,  verplaatsing  en zetting van gebouwen te kunnen registeren; niet 
alleen in en boven de gasvelden maar ook daarbuiten.  
Dit meetsysteem moet geheel worden ingericht en beheert door een onafhankelijke organisatie  
op kosten van de NAM.     
 
Wij constateren dat u de NAM verplicht een risicobeheersysteem voor de bevende voorkomens 
op te laten stellen en dit ter goedkeuring voor te leggen aan SodM. Echter om invulling te geven </pre>

====================================================================== Einde pagina 223 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 224 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld 
 
 
 
 
25 
 
 
 
 
 aan de rechtszekerheid van onze inwoners zou dit transparant moeten gebeuren en dus in de 
fase van vergunningverlening geregeld moeten zijn. De inwoner moet kunnen zien of de NAM 
aan zijn verplichtingen voldoet ingeval van schade. Door het plan pas na de 
vergunningverleningsfase  ter goedkeuring bij het SodM te leggen is dat niet het geval. 
 
Tot slot zijn wij van mening dat door  u voorgeschreven maatregelen (waaronder 
versnellingsmeters en een nul-meting) niet beperkt moeten blijven tot de velden Vries-Zuid en 
Eleveld, maar moeten gelden voor alle velden uit het winningsplan waaruit geproduceerd wordt. 
 
Wij vinden dat: 
1. u in het kader van rechtszekerheid vooraf nauwkeurig aan moet geven hoe de 
representatieve nulmeting aan gebouwen en werken moet worden uitgevoerd 
en in welk gebied de nulmetingen moeten worden uitgevoerd. Bij dit laatste 
vinden wij dat er nulmetingen moeten worden uitgevoerd in het gehele gebied 
waar zich bevingen en effecten kunnen voordoen. 
2. vanwege de risico categorie van de velden Vries en Eleveld er een totaal meetplan 
met versnellingsmeters, tilt en glasvezelmeters moet komen, zodanig dat bij 
registratie van een beving een causaal verband tussen beving en gemelde schade 
kan worden gelegd. Dit meetplan moet betrekking hebben op het gehele gebied 
waar zich bevingen en effecten kunnen voordoen. 
3. in het kader van de rechtszekerheid in de vergunning een door SodM goedgekeurd 
risicobeheersysteem inclusief een meet- en monitoringsprotocol moet zijn 
opgenomen waarmee de inwoners en andere belanghebbenden inzicht krijgen in 
de verplichtingen van de NAM.   
4. Uw instemmingsbesluit pas van kracht te laten worden, nadat het meetsysteem 
operationeel is en de nulmetingen zijn uitgevoerd.  
5. De voorgeschreven maatregelen niet beperkt moet blijven tot de velden Eleveld 
en Vries Zuid maar moet gelden voor alle producerende velden uit het 
winningsplan.  
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 224 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 225 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld 
 
 
 
 
26 
 
 
 
 
 11  ARTIKELEN ONTWERPBESLUIT 
Artikel 1:  
Gelet op de onvolkomenheden en  omissies van het winningsplan en de naar onze mening 
onvoldoende transparante gemaakte afweging in het ontwerp-instemmingsbesluit over winning 
en maa tschappelijke risico ´s, zoals in voorgaande hoofdstukken van deze zienswijze is toegelicht 
zijn wij van mening dat er geen instemmingsbesluit kan worden verleend aan het winningsplan 
Westerveld. Wij vinden dat u duidelijk en concreet moet aangeven met welke delen (paragrafen) 
van het winningsplan u niet instemt. 
 
Artikel 2: 
Wij kunnen instemmen met dit artikel. 
 
Artikel 3: 
Wij zijn van mening dat in dit ontwerp-instemmingsbesluit de plaatsing en aantallen 
versnellingsmeters onvoldoende is gespecificeerd. Dit geeft onvoldoende rechtszekerheid voor 
de inwoners. Het meetplan van versnellingsmeters moet onderdeel zijn van  een transparant 
risicobeheersysteem voor alle producerende gasvelden in de besluitvormingsfase van 
onderhavig winningsplan.    
 
Artikel 4: 
Wij zijn van mening dat een risicobeheersysteem onderdeel moet zijn van de 
besluitvormingsfase van het winningsplan om invulling te geven aan de rechtszekerheid van 
onze inwoners. Het risicobeheerssysteem moet gelden voor alle velden uit het winningsplan 
waaruit geproduceerd wordt. 
 
Artikel 5: 
Wij constateren dat u ons standpunt aangaande afhandeling van schade onderschrijft. Wij zijn 
echter van mening dat u de verantwoordelijkheid hiervoor ten onrechte primair neerlegt bij de 
NAM in overleg met de decentrale overheden. Wij zijn van mening dat u ervoor moet zorge n 
dat – evenals in het aardbevingsgebied Groningen – een volledig onafhankelijk orgaan wordt 
ingesteld voor de afwikkeling van schade als gevolg van alle mijnbouwactiviteiten.  
 
Artikel 6: 
Een representatieve nulmeting is in het besluit niet concreet uitgewerkt en gespecificeerd.  Di t 
moet onderdeel zijn in de fase van besluitvorming van het winningsplan om invulling te geven 
aan de rechtszekerheid van onze inwoners. en gaan gelden voor alle velden waaruit 
geproduceerd wordt. 
 
Artikel 7: 
Bij de huidige onzekerheden over seismische ris ico’s en energietransitie, is het ‘vergunnen’ van 
een winning gedurende tien jaren te lang. Wij menen dat het winningsplan zou moeten gelden 
voor een periode van maximaal vijf jaren, waarna opnieuw nut en noodzaak van gaswinning uit 
deze velden moet worden bezien.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 225 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 226 ======================================================================

<pre> 
 
Ministerie van Economische Zaken  
De heer  
Postbus 20401  
2500 EK  DEN HAAG   
 Contactpersoon    
Telefoon    
Bezoekadres   Noordersingel 33  
   
Uw brief van    
Uw kenmerk    
Ons kenmerk   2017-02115 
 
Bijlagen   1 
   
Datum    
Verzenddatum    
 
Onderwerp   Zienswijzen Ontwerp -instemmingsbesluit  
 Winningsplan Westerveld  
 
 
 
Geachte heer  , 
 
Hierbij ontvangt u onze zienswijzen op het ontwerp-instemmingsbesluit Winningsplan Westerveld. 
Deze zienswijzen liggen in de lijn met het eerder door ons ingediende advies. Bij het opstellen van de 
zienswijzen hebben wij, net als bij het maken van het advies, intensief samengewerkt met de andere 
decentrale overheden in het gebied. 
 
Wij lezen in uw ontwerp-instemmingsbesluit dat u een aantal van onze adviezen (deels) heeft overge-
nomen. Tegelijkertijd lezen wij dat u voornemens bent om in te stemmen met het winningsplan.  
Wanneer u daadwerkelijk besluit om in te stemmen betekent dit, dat u accepteert dat er een kans be-
staat op bevingen in intensief bebouwd stedelijk gebied en dorpskernen. Bevingen die kunnen leiden 
tot schade. De Tcbb geeft zelfs aan dat mogelijk voor sommige kleinere velden de grens van magni-
tude 3,9 op de schaal van Richter wordt overschreden.  
 
U heeft gehoord dat er bij onze inwoners, eigenaren van gebouwen en bij de gemeenteraad serieuze 
onrust bestaat. U heeft een groot aantal handtekeningen ontvangen en de gemeenteraad heeft besloten 
om een motie van afkeuring vast te stellen rond de hervatting van de winning uit put Vries-10.  
 
In het winningsplan en de technische adviezen wordt de kans op een zware beving als klein beoor-
deeld. Tegelijkertijd is er nog altijd weinig bekend over het gedrag van (kleine) aardgasvelden en is 
het deels gissen wat er precies gebeurt in de diepe ondergrond. In zijn advies van 13 april jl. schrijft 
de Inspecteur-generaal van de Sodm over de Groninger situatie dat de modellen te  kort schieten. Wat 
we wel weten, is dat de velden in onze gemeente hebben gebeefd en in het geval van Eleveld zelfs 
met een magnitude van groter dan 2,0 op de schaal van Richter. U kunt geen garantie geven dat zich 
een dergelijke of veel zwaardere beving niet voor zal doen onder het stedelijk gebied en de kernen 
van Assen. Gelet hierop en de onrust, zijn wij van mening dat u niet kunt instemmen met het win-
ningsplan. Hier geldt het principe: Better safe, than sorry.  
Indien u na een belangenafweging instemt met het winningsplan, kiest u bewust voor risico’s en 
schade voor onze inwoners en een aantasting van hun recht op een ongestoord woongenot.  
 
Overigens zien wij dusdanige onvolkomenheden en onzekerheden in het winningsplan en uw ont-
werp-instemmingsbesluit dat u nu geen goede belangenafweging kunt maken die voldoet aan de wet-
telijke vereisten.  
 
Belangrijk is een goede onafhankelijke schade-afhandeling. Als gemeente vinden wij dat de omge-
keerde bewijslast zoals die van toepassing is voor het Groninger Veld (Wet bewijsvermoeden gas-
</pre>

====================================================================== Einde pagina 226 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 227 ======================================================================

<pre> Gemeente Assen 
Ons kenmerk: 2017- 02115  
Pagina 2 van 2 
  
winning Groningen) ook voor het gebied Westerveld moet gelden. In uw ontwerp-instemmingsbe-
sluit geeft u aan dat u het principe niet wilt toepassen in het  gebied Westerveld, omdat het alleen in 
Groningen gaat om grote aantallen schadegevallen. Wij wijzen u in dit verband op de door de Tcbb 
benoemde mogelijkheid dat zich bevingen kunnen voordoen die de grens van een magnitude 3,9 op 
de schaal van Richter overschrijden. Doet zich een dergelijke beving voor onder Assen, dan zal er 
sprake zijn van een groot aantal schadegevallen. Wij verzoeken u dan ook om de  omgekeerde be-
wijslast wel toe te passen zodat er geen rechtsongelijkheid is.  
 
Alles overziend zijn wij van mening dat u niet kunt instemmen met het Winningsplan Westerveld. 
 
Met vriendelijke groet, 
burgemeester en wethouders, 
 
 
 
 
burgemeester  gemeentesecretaris  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 227 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 228 ======================================================================

<pre>Date : 17-1-2017 13:50:20
F
rom  : "  
T
o : "' m arsdijk.nl'" @m arsdijk.nl
S
ubject : advies gem eente Assen gasw inningsplan Westerveld
A
ttachm ent : definitief advies w inningsplan Westerveld .pdf;Aanbiedingsbrief EZ  16 jan 2017.pdf;
G
 
H
ierbij zenden wij u ter informatie het advies en de begeleidende brief van de gemeente Assen naar de minister van Economische Zaken omtrent het gaswinningsplan
W
esterveld.
W
ij hebben u eerder  hierover gesproken.
 
 
W
ij verwachten u hiermee voldoende te hebben geinformeerd.
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
   
 
-
E
  
.
@assen.nl
website: 
w
w
w.assen.nl
 
16.79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 228 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 229 ======================================================================

<pre>   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 21 December  2016   
 definitief   
        
  Advies Winningsplan 
Westerveld    
   </pre>

====================================================================== Einde pagina 229 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 230 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
2 
 INHOUD BLAD 
 
 
1 INLEIDING 3 
2 SAMENVATTING 4 
3 HOOFDADVIES 7 
4 ALGEMEEN 8 
5 COMMUNICATIE 9 
6 REIKWIJDTE EN KADERS WINNINGSPL AN 11 
6.1 Doelmatigheid 11 
6.2 Kaders schade 11 
6.3 Natuur en milieu – Nationaal Park Drentse Aa 11 
6.4 Reikwijdte winningsplan m.b.t. aantal verschillende velden 12 
7 PRODUCTIE 14 
7.1 Productie  put Vries -10 14 
7.2 Productiesnelheid 14 
7.3 Productieniveau  high case  15 
8 ONZEKERHEDEN/ ONTBREKENDE ZAKEN 16 
8.1 Onzekerheden 16 
8.2 Ontbrekende/onjuiste gegevens 16 
9 BODEMBEWEGING 17 
9.1 Bodemdaling 17 
9.2 Bodemtrilling 17 
9.3 Reservoirstimulatie/ Fracken 19 
10 SCHADE 20 
10.1 Voorkomen van schade (wettelijke verplichting) 20 
10.2 Afhandeling van schade 20 
10.3 Lusten en lasten 22 
11 RISICOBEHEERSYSTEEM 23 
 
 
      
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 230 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 231 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
3 
 1 INLEIDING 
U heeft ons in de gelegenheid gesteld om een advies uit te brengen over het door NAM 
ingediende Winningsplan Westerveld. Aangezien dit plan betrekking heeft op de winning uit 
aardgasvelden binnen onze verschillende gebiedsbegrenzingen maken wij graag gebruik van 
deze mogelijkheid. Bij het maken van het advies hebben wij intensief samengewerkt met de 
verschillende decentrale overheden die een adviesrecht hebben op het Winningsplan 
Westerveld. 
 
Wij zijn u erkentelijk dat u in een vroegtijdig stadium van uw besluitvorming ons om advies 
vraagt op het winningsplan Westerveld 2016 van NAM. Wij maken graag gebruik van dit 
adviesrecht vanwege de zorg die wij hebben over de directe en indirecte gevolgen van de 
gaswinning op het leven van de inwoners van het gebied. Wij erkennen dat in de afgelopen 
periode meer aandacht is gekomen voor de aspecten veiligheid en welzijn van burgers in relatie 
tot gaswinning. Wij menen echter toch blijvend te moeten aandringen om hierin de positie van 
de inwoners centraal te stellen. Wij hebben daarom ervoor gekozen ons advies breed in te 
steken.  
 
Als decentrale overheden hebben wij niet de technisch-inhoudelijke kennis in huis om 
seismische risico’s en alles wat daarmee samenhangt exact te kunnen beoordelen en 
controleren. Wij hebben dan ook gemeend geen nacalculatie te (laten) doen van de 
berekeningen in het winningsplan met bijbehorende addenda. Dit laten wij graag over aan de 
door u gevraagde adviseurs (Staatstoezicht op de Mijnen (SodM, Technische commissie 
bodembeweging (Tcbb).  
 
Wij vertrouwen erop dat u het advies behandelt conform de relevante bepalingen van de 
Algemene wet bestuursrecht en de overwegingen uit ons advies op een zorgvuldige wijze 
betrekt bij uw besluitvorming en ons transparant informeert over uw overwegingen terzake.   
 
Leeswijzer 
Wij hebben onze bevindingen, hoofdconclusies en hoofdadvies samengevat in het eerste 
hoofdstuk. In de analyse daarachter treft u een uitgebreidere beoordeling aan van het 
winningsplan met op onderdelen deelconclusies en -adviezen.   </pre>

====================================================================== Einde pagina 231 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 232 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
4 
 2 SAMENVATTING 
Vanuit betrokkenheid en zorg en oprechte belangstelling hebben wij de rapporten intensief 
bestudeerd. Veiligheid van inwoners en het voorkomen en beperken van schade wegen hierin 
het zwaarst. Alle andere aspecten moeten daaraan ondergeschikt zijn, waaronder 
economische aspecten en leveringszekerheid.  
 
De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV) geeft over het erkennen van onzekerheden en 
communiceren de volgende toelichting: Onzekerheid en het reduceren ervan dienen 
uitgangspunten te zijn van het handelen van betrokken partijen, ook in de communicatie naar 
burgers. Onderzoek over onzekerheden en het daaraan verbinden van maatregelen is daarbij 
van cruciaal belang volgens de Raad. Onderzoek mag geen excuus zijn om geen maatregelen te 
treffen of besluiten uit te stellen. Zij pleit derhalve ook voor het hanteren van het 
voorzorgsprincipe in dat geva l “Better safe than sorry” . Dat betekent in de communicatie over 
onzekerheden in samenspraak met deskundigen en risicodragers zoeken naar manieren van 
beheersing van het risico. Communiceren met burgers moet volgens de OvV meer zijn dan 
alleen voorlichting geven. 
 
Veiligheid wordt door de OvV breed gedefinieerd in termen van objectieve- en subjectieve 
veiligheid, respectievelijk het uitblijven van lichamelijk letsel ten gevolge van aardbevingen en 
gemoedsrust van bewoners. “Het gaat om veiligheid van burge rs. Kunnen zij erop rekenen dat 
incidenten worden voorkomen, schade wordt beperkt, risico’s worden beheerst en 
onzekerheden worden verkend?” . U hebt hierop gereageerd met: “De Raad heeft met haar 
rapportage en aanbevelingen vooral willen bereiken dat bij activiteiten in de diepe ondergrond 
nu en in de toekomst het veiligheidsbelang voldoende aandacht krijgt” . U heeft alle 
aanbevelingen uit het rapport van de OvV overgenomen. In dit licht bezien dient bij de 
beoordeling en toetsing  van de verschillende aspecten dan ook te worden uitgegaan van een  
brede benadering van de belangenafweging die aan uw uiteindelijke besluit ten grondslag 
moet liggen. Het past hierbij niet om u te beperken tot een exacte en enge uitleg van 
voorgenomen wetgeving.  
 
We hebben ook geconstateerd dat in het winningsplan nog een aantal essentiële onderdelen 
ontbreekt en het plan gepaard gaat met onzekerheden die betrekking hebben op een veilige 
gaswinning. Ook constateren wij dat ondanks de ervaringen opgedaan in Groningen, er 
vooralsnog geen sprake is van een adequate regeling voor de rest van Nederland voor 
afdoening en vergoeding van schades en compensatie van alle bijkomende negatieve effecten. 
 
Bij bestudering van het winningsplan en onderliggende stukken hebben wij samengevat de 
volgende vragen, opmerkingen en adviezen. 
 
Veiligheid 
Uit het winningsplan van NAM en de bijbehorende adviezen van TNO en SodM maken wij  op 
dat er geen veiligheidsrisico’s bestaan voor de gebieden rond de verschillende gasvelden en haar 
inwoners. </pre>

====================================================================== Einde pagina 232 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 233 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
5 
 Omdat volgens ons rond de effecten en gevolgen van gaswinning op de ondergrond en 
bovengrondse bouwwerken nog altijd veel onduidelijk is, adviseren wij u met uiterste 
terughoudendheid conclusies te verbinden aan de berekeningsresultaten  van de maximaal te 
verwachten seismische activiteit.     
Tevens hebben wij een aantal ontbrekende zaken geconstateerd. Wij komen hier verderop in 
ons advies op terug. 
 
Communicatie  
De communicatie van zowel NAM, als het ministerie van EZ naar burgers moet zorgvuldiger en 
publieksvriendelijker dan tot nu toe is gebeurd. De lokale overheden hechten er grote waarde 
aan dat onze inwoners gedegen, consistent en transparant worden geïnformeerd over de 
(gevolgen van) gaswinning. 
 
Voorkomen en beperken van schade 
In het winningsplan worden optredende schades als niet te voorkomen beschouwd. NAM 
bepaalt daarmee zelf welk niveau van acceptatie daarbij aan de orde is. Er wordt geen aandacht 
geschonken aan maatregelen om schade door bodembeweging te voorkomen dan wel te 
beperken, terwijl dit een voorschrift in de Mijnbouwwet is. 
Wij willen dat er door NAM alles aan gedaan wordt om schade door gaswinning aan 
eigendommen van inwoners en overheid te voorkomen. Inwoners kiezen er niet voor om te 
worden blootgesteld aan deze risico ’s.  
 
Bodemdaling 
NAM dient inzichtelijk te maken welke gevolgen de uiteindelijke totale bodemdaling (als 
resultaat van dit winningsplan Westerveld) kan hebben voor het normale beheer en onderhoud 
van waterkeringen en waterlopen en welke (waterhuishoudkundige) maatregelen in da t 
verband genomen moeten worden. 
Wij zijn van mening dat NAM dient te worden verplicht tot vergoeding van deze te nemen 
maatregelen en van eventuele overige schade voortvloeiend uit bovengenoemde bodemdaling .  
 
Schadeafhandeling 
Wij zijn van mening dat een adequate regeling voor afdoening en vergoeding van schades en 
compensatie van alle bijkomende negatieve effecten een harde voorwaarde bij het 
instemmingsbesluit dient te zijn. Evenals in het aardbevingsgebied Groningen dient er een 
volledig onafhankelijk orgaan te worden ingesteld voor de afwikkeling van schade als gevolg van 
alle mijnbouwactiviteiten. Een dergelijke regeling en onafhankelijk toetsingsorgaan dienen op 
voorhand een feit te zijn. 
 
Meet- en regelprotocol 
De reeds bevende velden Eleveld en Vries-Zuid liggen dicht tegen de grens met risicocategorie 
II aan. Op basis hiervan adviseert SodM om ook enkele maatregelen te nemen die van 
toepassing zijn voor velden waarvan de Seismische Risico Analyse (SRA) in categorie II valt. Wi j 
vinden dit een goede zaak. Het gaat hier om het ontwikkelen van een risicobeheerssysteem.  
Het risicobeheerssysteem is bedoeld om tijdig te kunnen reageren zodat (grotere) schade en 
veiligheidsrisico’s niet zullen optreden. Wij zijn van mening dat een ri sicobeheerssysteem een 
voorwaarde moet zijn van de eventueel door de minister te verlenen winningsvergunning. </pre>

====================================================================== Einde pagina 233 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 234 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
6 
 Fracken en zuurstimulatie 
Vanwege de mogelijke gevolgen zijn wij van mening dat geen omstreden technieken zoals 
zuurstimulatie en fracken moeten worden toegestaan.  
Schadelijke gevolgen van zuur stimulatie / fracken kunnen bovengronds optreden door  lekkage 
van frackvloeistoffen en chemicaliën en ondergronds door het falen van de integriteit van 
afdekkende lagen waardoor ongecontroleerde bodemprocessen kunnen optreden. De kans op 
deze gebeurtenissen dienen geheel uitgesloten te worden, omdat naast lokale schade aan 
gebouwen ook de drinkwatervoorziening in het geding is. Vanwege de mogelijke lokale impact 
vinden wij dat voor deze beslissing ook het burgerperspectief moet worden meegenomen en 
dus de lokale overheden, inwoners en de Waterleiding Maatschappij Drenthe een stem in deze 
afweging moeten krijgen met bijbehorende beroepsmogelijkheid.   
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 234 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 235 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
7 
 3 HOOFDADVIES 
Onze bevindingen afgewogen hebbende en uitgaande van de geformuleerde uitgangspunten 
komen wij tot het volgende hoofdadvies: 
 
Wij zijn primair van mening dat de veiligheid nooit in het geding mag zijn. Verder zijn wij van 
mening dat derden (burgers, bedrijven, gemeenten) niet de dupe mogen worden van 
gaswinningsactiviteiten of de gevolgen daarvan. Dit geldt zowel nu als ook in de toekomst.  
 
Wij adviseren u vanwege de geconstateerde omissies, bestaande onzekerheden, geen 
aandacht voor maatregelen om schade door bodembeweging te voorkomen dan wel te 
beperken en het ontbreken van een adequate schaderegeling voor afdoening en vergoeding 
van schades en compensatie van alle bijkomende negatieve effecten: 
 
Primair: niet in te stemmen met het winningsplan Westerveld 2016 zoals het nu voorlig t; 
 
Subsidiair: mocht dit niet uw keuze zijn vanwege de grote onzekerheden en ontbrekende 
onderdelen slechts in te stemmen met het winningsplan door het hanteren van 
het voorzorgprincipe "Better safe than sorry" en: 
 
1. NAM en Sodm, binnen een door u gestelde termijn, onvolkomenheden te laten 
aanvullen; 
2. te voorzien in onafhankelijke validatie van onderzoeken en bevindingen; 
3. een termijn te stellen aan het winningsplan; 
4. hierbij zaken als schadebeperking, schadeafwikkeling en een 
risicobeheersingsysteem op voorhand goed en volledig te regelen. 
 
In onderstaande hoofdstukken vindt u de onderbouwing van ons hoofdadvies en overige 
adviezen. 
 
 
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 235 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 236 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
8 
 4 ALGEMEEN 
Het adviesrecht voor de decentrale overheden, zoals dat dit jaar in de wijzigingen Mijnbouwwet 
is  vertaald, hangt vooral samen met de maatschappelijke impact en de maatschappelijke 
acceptatie van gaswinning.  
 
In uw adviesverzoek schrijft u: “Een van de b elangrijkste aanbevelingen uit het rapport van de 
Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) richt zich op de veiligheid van de burgers en de 
infrastructurele werken. Een ander belangrijk punt betreft meer aandacht voor het 
burgerperspectief”.  
 
In het winningsplan Westerveld wordt volledig voorbijgegaan aan het burgerperspectief ofwel 
de maatschappelijke impact en de maatschappelijke acceptatie van gaswinning. Het is 
voorstelbaar dat NAM in het winningsplan redeneert vanuit haar commercieel belang. NAM 
dient echter ook maatschappelijk verantwoord te ondernemen. Dit komt in het winningsplan 
niet tot uitdrukking. Wij verwachten dat u in uw besluit uw maatschappelijke 
verantwoordelijkheid duidelijk naar voren laat komen. 
 
Het maatschappelijk draagvlak voor (nieuwe) gaswinningen in ons land neemt af. Dit als gevolg 
van de aardbevingen in de provincie Groningen, de daarmee samenhangende 
veiligheidsproblematiek en andere negatieve effecten van de gaswinning. Ook de Drentse 
decentrale overheden constateren die ontwikkeling. Het versneld terugdringen van het gebruik 
van fossiele brandstoffen is een belangrijke opgave voor onze samenleving. Wij pleiten ervoor 
dat u met spoed uw beleid inzet op duurzame energie.  
 
Bij de besluitvorming in Groningen heeft u veiligheid, het zo veel mogelijk voorkomen en 
beperken van schade en het belang van leveringszekerheid het zwaarst laten wegen. 
 
De Drentse situatie is op verschillende onderdelen anders dan Groningen. 
Wij hechten vooral waarde aan de volgende aspecten: 
- Veiligheid 
- Communicat ie 
- Voorkomen en beperken van schade 
- Schadeafhandeling a.g.v. bodemdaling/ bodemtrilling 
- Meet- en regelprotocol 
- Fracken en zuurstimulatie 
 
Uit het winningsplan van NAM en de bijbehorende adviezen van TNO en SodM maken wij  op 
dat er geen veiligheidsrisico’s bestaan voor de gebieden rond de verschillende gasvelden en haar 
inwoners. Dat wil zeggen dat deze organisaties aangeven dat er geen dusdanige bevingen 
optreden dat er gevaar ontstaat voor personen. Wel zien wij aanleiding om ten aanzien van de 
gasvelden Eleveld en Vries-Zuid een risicobeheerssysteem te laten opstellen en het daar 
horende meet- en regelprotocol onafhankelijk te laten monitoren. De resultaten van dit 
risicobeheersysteem moeten voor iedereen toegankelijk zijn.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 236 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 237 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
9 
 5 COMMUNICATIE  
Voor een adequate invulling van het burgerperspectief, zoals u in het adviesverzoek aangeeft, 
is gedegen, transparante en consistente communicatie een absolute voorwaarde. 
 
Advies: 
De communicatie van zowel NAM, als het ministerie van EZ naar burgers moet zorgvuldiger en 
publieksvriendelijker dan tot nu toe is gebeurd. De lokale overheden hechten er grote waarde 
aan dat onze inwoners gedegen, consistent en transparant worden geïnformeerd over de 
(gevolgen van) gaswinning. Wij adviseren u in uw besluit voorwaarden op te nemen waarmee 
dit wordt geborgd. 
 
Toelichting: 
De verantwoordelijkheid van de lokale overheid is oog te hebben voor de belangen van onze 
inwoners en deze te borgen.  
Wij zijn daarom van mening dat de rol van informatievoorziening over de (gevolgen van) 
gaswinning niet uitsluitend  aan NAM moet worden overgelaten. De communicatie van zowel 
NAM, als het ministerie van EZ naar burgers moet zorgvuldiger en publieksvriendelijker dan tot 
nu toe is gebeurd. De lokale overheden hechten er grote waarde aan dat onze inwoners 
gedegen, consistent en transparant worden geïnformeerd over de (gevolgen van) gaswinning. 
Hiermee moet onnodige onrust en zorg bij inwoners word en weggenomen.  
 
Typerend is de gebrekkige communicatie en afstemming tussen NAM en het ministerie van EZ 
over de start van de gaswinning uit put Vries-10, die onder het winningsplan Westerveld valt 
(zie ook hfst 7.1). 
 
Communicatie is een essentieel onderdeel van het omgevingsmanagement, zoals is verwoord 
in uw visie in de brief aan de Tweede Kamer van 1 februari 2016*). 
Uw uitgangspunten daarbij zijn duidelijk: 
1. Samenbinden van belanghebbenden 
2. Betrek de omgeving zo vroeg mogelijk 
3. Transparantie en vertrouwen 
4. Omgevingsmanagement is een gezamenlijke verantwoordelijkheid  
5. Maatwerk 
 
Het mag duidelijk zijn dat uw ambitie verder moet gaan dan het organiseren van 
informatiebijeenkomsten en publicaties over de procedure. 
Wij willen graag met u meedenken aan de verdere invulling van de communicatie en het 
omgevingsmanagement. Daarbij nemen wij graag uw visie als vertrekpunt. 
Wij geven u als suggestie dat NAM een breed communicatieplan opstelt dat in overleg en 
instemming met u en lokale overheden tot stand komt. Communicatie die staat in een breder 
perspectief van omgevingsmanagement, rekening houdend met de 'belevingswereld' van onze 
inwoners. 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 237 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 238 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
10 
 Het winningsplan is geschreven voor ingewijden en lastig leesbaar voor inwoners. Zij mogen 
een zienswijze op het winningsplan indienen maar dan moeten zij de inhoud hiervan wel 
kunnen doorgronden. Daarom adviseren wij u voorafgaand aan het maken van een 
ontwerpbesluit een publieksvriendelijke oplegger van het winningsplan op te stellen.  
 
In dit kader vragen wij u tevens de risicoanalyse van de gasvelden Vries Zuid en Eleveld nader 
te duiden. Uit het winningsplan blijkt dat volgens de SRA de gasvelden Vries Zuid en Eleveld 
bijna in risicoklasse 2 vallen. In zowel het winningsplan als in de adviezen van Sodm en Tcbb 
ontbreekt een nadere analyse waarom deze velden hogere risico’s met zich meebrengen dan 
de overige velden. Ligt het aan de inrichting van het gebied of komt het door de 
bodemopbouw die gevoelig is voor trilling? Toevoeging van deze analyse maakt dat de 
aangegeven risico’s beter zijn te duiden en uit te leggen aan onze inwoners.    
 
  
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 238 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 239 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
11 
 6  REIKWIJDTE EN KADERS WINNINGSPLAN 
In dit hoofdstuk geven we aan welke kaders onduidelijk zijn of ontbreken waaraan het 
winningsplan is getoetst. 
 
6.1  Doelmatigheid  
Advies 
Wij verzoeken u inzicht te geven in de kaders waaraan het winningsplan is getoetst op het aspect 
doelmatigheid. 
 
Toelichting  
In het advies van Sodm is een toetsing opgenomen van de winning aan doelmatigheid. 
Onduidelijk is hoe en waaraan is getoetst. We willen graag inzicht in de afwegingskaders 
waaraan dit aspect wordt getoetst. De Tweede Kamer heeft aangegeven dat  de Minister een 
afweging moet make n tussen landelijk economische belangen en de lokale veiligheid en schade -
effecten. In het verleden zijn de lokale effecten volgens de Tweede Kamer  in die afweging 
onvoldoende meegenomen. In dit kader vragen wij ons af hoe de balans uitvalt tussen 
economische belangen en de maatschappelijke aanvaardbare gevolgen en risico’s die met 
gaswinning gepaard gaan.  
 
6.2  Kaders schade   
Advies 
De minister dient zo spoedig mogelijk een kader op te stellen waarin duidelijk beschreven staat 
wat onder ‘schade’ verstaan wordt.  
 
Toelichting 
De (nog niet vastgestelde) wijziging van de Mijnbouwwet noemt als toetsingsgrond voor het 
eventueel onthouden van de instemming met een winningsplan ‘schade aan gebouwen of 
infrastructurele werken of de functionaliteit daarvan’. Wij constateren dat de adviserende 
organen Tcbb en Sodm kennelijk ieder een verschillende typering hanteren voor het begrip 
schade. Dat is niet uit te leggen aan inwoners.  
Zolang niet duidelijk is wat onder ‘schade’ verstaan dient te worden , is toetsing van het 
winningsplan op dit onderdeel lastig voor velden die gebeefd hebben en in verband waarmee 
‘schade’ is gemeld. 
 
6.3 Natuur en milieu – Nationaal Park Drentse Aa 
Advies 
Met betrekking tot het Nationale Park Drentse Aa adviseren wij u: 
- het winningsplan te toetsen op nationale en internationale wetgeving op het gebied 
van natuur- en soortenbescherming gelet op het aanwezige Natura2000 gebied; 
- in uw goedkeuringsbesluit op te nemen dat bij verdere ontwikkelingen rondom de 
velden Vries-Zuid (met name het blok Vries-ZZ) en Eleveld het Drentse Aa gebied 
zoveel mogelijk wordt ontzien. </pre>

====================================================================== Einde pagina 239 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 240 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
12 
  
Toelichting 
Wij stellen vast dat de gevolgen van de gasvelden in dit winningsplan  Westerveld voor de 
beschermde status van het Natura-2000-gebied Drentse Aa niet zijn onderzocht althans 
onvoldoende in beeld zijn gebracht. Er blijkt ook uit niets dat met zekerheid zou kunnen worden 
gesteld dat de natuurlijke kenmerken van het Natura 2000-gebied Drentse Aa door de 
exploitatie van de gasvelden in dit winningsplan  niet zullen worden aangetast. 
 
Het Drentse Aa gebied is een internationaal uniek gebied, met een zeer hoge 
beschermingsstatus. Het gebied is een beek- en esdorpenlandschap; het oppervlaktewater van 
de Drentse Aa dient tevens als bron van drinkwater. Het is een waardevol gebied met een 
kwetsbaar geohydrologisch systeem waar invloeden vanwege de gaswinning (zoals 
bodemdaling, zuur stimulatie) niet mogen plaatsvinden. 
 
Voor een correcte beoordeling van de mogelijke gevolgen van de exploitatie van het 
winningsplan Westerveld   voor het Drentse Aa-gebied zou het overigens niet juist zijn om de 
getroffen en te treffen waterhuishoudkundige maatregelen in het natuurgebied bij het 
beschouwen van mogelijke effecten van mijnbouwactiviteiten op de 
instandhoudingsdoelstellingen van het natuurgebied te betrekken. Compenserende 
maatregelen maken immers in juridische zin geen onderdeel uit van de beoordeling in het kader 
van de significantie-toets. Bovendien zijn de watergerelateerde maatregelen in zekere zin met 
de mijnbouwactiviteiten verbonden, omdat de waterhuishouding noodzakelijkerwijs wel moet 
worden aangepast als gevolg van de opgetreden bodemdaling die het resultaat is van de 
gaswinning. 
 
Wij wijzen er op dat de vaststelling en goedkeuring van het winningsplan door de Minister met 
zich mee brengt dat er een toetsingsmoment ontstaat waarop moet worden beoordeeld of 
mogelijk significante gevolgen ten gevolge van de mijnbouwactiviteiten in het Westerveld 
kunnen ontstaan. Dat geldt uiteraard niet alleen voor het Drentse Aa-gebied, maar voor alle 
Natura 2000-gebieden die door het instemmingsbesluit worden beïnvloed. Deze beoordeling 
heeft niet of in onvoldoende mate plaatsgevonden ten gevolge waarvan effecten op Natura-
2000-gebieden niet op voorhand kunnen worden uitgesloten.  
 
Bij de actuele stand van zaken voor wat betreft de onbekendheid van de impact van de 
gaswinning is er naar ons oordeel aanleiding om in het instemmingsbesluit aanvullende 
restricties op te nemen die waarborgen dat het Nationaal Park Drentse Aa zo veel mogelijk 
ongemoeid wordt gelaten. 
 
6.4 Reikwijdte winningsplan m.b.t. aantal verschillende velden  
Advies: 
Wij verzoeken u aan te geven welke overwegingen ten grondslag liggen aan de keuze om een 
grote variëteit van kleine gasvelden in het winningsplan Westerveld te vatten? In het kader van 
de maatschappelijke verantwoording vinden wij het transparanter om per gasveld een 
winningsplan op te stellen.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 240 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 241 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
13 
 Toelichting: 
Het winningsplan Westerveld bevat een groot aantal afzonderlijke gasvelden die geen directe 
relatie met elkaar hebben. Uit het winningsplan Westerveld wordt afgeleid dat een aantal 
velden nu en naar verwachting in de toekomst niet meer produceren. Waarom zijn die dan toch 
opgenomen in het winningsplan? Voor de afweging tussen economische belangen en de 
maatschappelijke effecten is het logischer per producerend gasveld een aparte vergunning en 
winningsplan op te stellen. De gehanteerde methodiek belemmerd nu voor al deze veld en 
afzonderlijk een  transparante afweging te kunnen maken.   
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 241 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 242 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
14 
 7  PRODUCTIE 
7.1 Productie  put Vries -10 
Advies: 
Wij adviseren u om uw toezegging jegens NAM om binnen de bestaande vergunning te mogen 
winnen uit de nieuw geboorde put (put Vries-10) in te trekken en NAM op te dragen hiervoor 
de uitkomst van de procedure voor onderhavige winningsplan af te wachten. 
 
Toelichting: 
“Tijdens het vragenuur van 16 juni 2015 is gesproken over een voorgenomen gaswinning door 
NAM in Drenthe. Tijdens de mondelinge beantwoording is in algemene zin aangegeven dat er 
bij winning uit kleine velden een winningsplan moet komen en dat omwonenden, gemeenten 
en provincies hierop zienswijzen kunnen indienen. Dit is ook bevestigd in de beantwoording van 
aanvullende schriftelijke vragen van het lid Dik-Faber (CU), waarin is aangegeven dat “in alle 
gevallen waarbij op basis van boringen besloten wordt om gas te gaan winnen, een nieuw of 
gewijzigd winningsplan ingediend moet worden” (Kamerstukken 2015 -2016, Aanhangsel van de 
Handelingen, 57).”  
 
In het geval van Vries-10 is er een nieuwe boring geweest op basis waarvan NAM voornemens  
is om gas te gaan winnen. Daarnaast is er juist door de minister aan de Tweede Kamer 
toegezegd, dat er een adviesrecht wordt toegepast in deze situaties. In het Winningsplan 
Westerveld is voor Vries-10 sprake van een te winnen hoeveelheid van 0,6 Miljard M3 (high 
case). Wij zijn van mening dat deze nieuwe winning onderdeel is van dit winningsplan en dat 
NAM de procedure moet afwachten voordat er uit put Vries-10 gas gewonnen mag worden. 
 
Los van de vraag of er wel of geen vigerend Winningsplan is, moeten wij constateren dat het 
oude Winningsplan niet voldoet aan de zaken die door de Onderzoeksraad voor de veiligheid 
zijn geconstateerd. Zo is bij de afgifte van de instemmingsvergunning op het vigerende 
winningsplan niet getoetst op de veiligheid van burgers (seismische risico analyse). Wij zijn dan 
ook van mening dat er niet kan worden teruggevallen op een vergunning waarin geen rekening 
is gehouden met zo een belangrijk aspect.  
 
7.2  Productiesnelheid 
Advies: 
Wij verzoeken u in uw besluit aandacht te besteden aan de productiesnelheid uit de 
verschillende gasvelden. Te meer daar vrijwel alle velden in dit winningsplan zich bevinden in de 
laatste fase van de feitelijke gaswinning . Er lijkt door NAM bij de bepaling van de 
productiescenario’s geen rekening te zijn gehouden met de relatie snelheid drukdaling-
bodemtrilling.  
 
Toelichting 
De snelheid waarmee gas uit de bodem wordt onttrokken is van invloed op de bodemtrilling. 
Een snelle drukdaling in het gesteente kan eerder tot bevingen leiden dan wanneer deze </pre>

====================================================================== Einde pagina 242 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 243 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
15 
 drukdaling geleidelijk verloopt. K an NAM aangeven welke hoeveelheid er per jaar per gasveld 
kan worden onttrokken zonder dat dit tot extra risico op bodemtrilling leidt? 
Uit een toelichting van NAM blijkt dat de productiescenario’s in het winningsplan zijn gebaseerd 
op een  technische inschatting wat uit de bodem te halen is. In het plan is de winningssnelheid 
niet aangegeven .  
 
7.3 Productieniveau  high case  
Advies: 
In uw besluit op te nemen dat als NAM het “high case ” scenario overschrijdt zij een nieuw 
winningsplan dient op te stellen en deze ter besluitvorming aan dient te bieden. 
 
Toelichting:  
In het advies van Sodm wordt op blz 5 aangegeven dat als een winning het “high case ” scenario 
overschrijdt NAM een nieuwe SRA moet uitvoeren en tevens het winningsplan dient te 
actualiseren.  Deze opmerking bevreemd ons, aangezien wij in de veronderstelling verkeren dat 
winning buiten de grenzen van het winningsbesluit niet is toegestaan.  
Wij zijn van mening dat indien deze situatie zich voordoet er te allen tijde een nieuw 
winningsplan dient te worden opgesteld.  
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 243 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 244 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
16 
 8  ONZEKERHEDEN/ ONTBREKENDE ZAKEN 
8.1  Onzekerheden 
Advies: 
Omdat volgens ons rond de effecten en gevolgen van gaswinning op de ondergrond en 
bovengrondse bouwwerken nog altijd veel onduidelijk is, adviseren wij u met uiterste 
terughoudendheid conclusies te verbinden aan de berekeningsresultaten van de maximaal te 
verwachten seismische activiteit.     
 
Toelichting: 
Voor de berekeningen is gebruik gemaakt van gegevens van de ondergrond. De samenstelling 
van de diepe ondergrond is complex en nooit precies in kaart te brengen. De ligging van 
breuken, de compactiecoëfficiënt etc. zijn gebaseerd op interpretatie van een beperkt aantal 
bodemgegevens. Dit houdt in dat de resultaten altijd met grote voorzichtigheid moet worden 
geïnterpreteerd.  De Tcbb geeft aan dat in het ergste geval een beving met een magnitude van 
3,9 kan plaatsvinden. De zwaarste beving tot nu toe in Groningen was 3,6 in Huizinge (2012). 
De velden Eleveld en Vries Zuid scoren op factoren als bebouwingsdichtheid en 
bevolkingsdichtheid duidelijk minder gunstig dan Huizinge. Wij vermoeden op basis van deze 
aspecten dat in het stedelijk gebied van Assen meer schade kan ontstaan dan de door NAM 
geformuleerde licht schade aan meerdere, tot matige schade aan enkele gebouwen.  
 
8.2  Ontbrekende/onjuiste gegevens  
Advies: 
Wij verzoek u NAM op te dragen de SRA berekening opnieuw uit te voeren. Hierin rekening te 
houden met de toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen in de gebieden rond de betreffende 
gasvelden. Evenals de correcte bevolkingsdichtheid ten aanzien van het stedelijke gebied rond 
het gasveld Eleveld te hanteren. Deze nieuwe SRA-berekening te beschouwen als een 
aanvulling op het voorliggende winningsplan en dit om advies voor te leggen aan Sodm, Tcbb, 
lokale overheden en de Mijnraad.  
 
Toelichting: 
In de SRA is geen rekening gehouden met de toekomstige inrichting van Werklandschap Assen 
Zuid en de toeristisch recreatieve zone. De inrichting leidt tot intensievere bebouwing van 
bedrijven in het gebied dan nu het geval is. Ook de noordelijke blokken van Eleveld vallen 
binnen het stedelijk gebied van Assen met o.a. de aanwezigheid van een ziekenhuis in de 
directe nabijheid.  
Waarom wordt voor bepaling risicoklasse uitgegaan van lage bevolkingsdichtheid (250-500 
inw/km2)? Een substantieel deel van het gasveld Eleveld ligt namelijk in het stedelijk gebied 
van Assen met hogere dichtheid (500-1000 inw/km2) . Een herberekening zal leiden tot een 
andere risico inschatting. Dit maakt het noodzakelijk dat alle adviesorganen zich hierover 
opnieuw een oordeel moeten kunnen vormen.  
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 244 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 245 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
17 
 9 BODEMBEWEGING 
9.1  Bodemdaling 
Advies 
Voor wat betreft de prognose van de bodemdaling die gepaard kan gaan met de gaswinning, 
adviseren wij u: 
- NAM in samenspraak met de betrokken decentrale overheden te laten inventariseren:  
1) welke gevolgen de uiteindelijke totale bodemdaling  die het gevolg is van de 
gaswinning uit de velden van het winningsplan Westerveld kan hebben voor het 
normale beheer en onderhoud van waterkeringen en waterlopen;   
2) welke (waterhuishoudkundige) maatregelen in dat verband genomen moeten 
worden; 
3) NAM te verplichten tot vergoeding van deze te nemen maatregelen en van 
eventuele overige schade voortvloeiend uit bovengenoemde bodemdaling als 
voorwaarde te verbinden aan het winningsplan; 
- NAM de bodemdalingscomponent die het gevolg is van het leeg produceren van het 
gasveld Norg na beëindigen van de gasopslag aldaar, weer op te laten nemen in de 
bodemdalingsprognose voor de jaren 2050 en 2080. 
 
Toelichting 
Volgens de prognose zal de verwachte bodemdaling van de resterende gaswinning enkele 
centimeters bedragen; het merendeel van de daling heeft al plaatsgevonden.  
De uiteindelijke totale  bodemdaling als gevolg van de gaswinning is echter van die omvang dat 
er wel effecten te verwachten zijn op de waterhuishouding. De kosten voor mitigerende 
maatregelen zijn uiteraard voor NAM. Daarom is het van belang te inventariseren welke 
afspraken er bestaan tussen NAM en betrokken waterschap(pen), gemeenten en provincie voor 
zover er voor hen negatieve effecten zijn. Er mag geen onduidelijkheid bestaan over de 
vergoeding van dergelijke onkosten. 
 
Het beëindigen en leeg produceren van de gasopslag Norg zal volgens NAM in de toekomst tot 
een additionele 10 cm bodemdaling leiden. Deze component is verdwenen uit de huidige set 
prognoses, vanuit de veronderstelling van NAM de gasopslag tot 2080 in werking te zullen 
hebben. Gezien de grote onzekerheden die er momenteel heersen omtrent de aard van onze 
toekomstige energievoorziening achten wij deze aanname niet terecht. Wij achten het zinvol op 
voorhand te weten welke additionele daling in het gebied (op mogelijk kortere termijn dan nu 
verwacht) nog verdisconteerd moet gaan worden. 
 
 
9.2  Bodemtrilling 
Advies 
Omdat NAM in het winningsplan aangeeft dat de kans op schade ten gevolge van een 
geïnduceerde beving niet valt uit te sluiten, verzoeken wij u: </pre>

====================================================================== Einde pagina 245 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 246 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
18 
 - het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) over te nemen en NAM op te 
dragen in aanvulling op het KNMI-netwerk seismische apparatuur in en rond de 
gasvoorkomens Vries-Zuid en Eleveld op te stellen; 
- het advies van SodM over te nemen en NAM voor de bevende velden een 
risicobeheerssysteem te laten ontwikkelen en operationeel te hebben (zie hoofdstuk 
9); 
- de parameters en randvoorwaarden die NAM hanteert in het door haar op te stellen 
risicobeheerssysteem goed te laten onderbouwen alvorens dit systeem goed te 
keuren; 
- te verduidelijken in hoeverre zaken als vallende objecten zijn meegenomen in de 
overwegingen die aan het winningsplan ten grondslag liggen. 
 
Toelichting 
Als decentrale overheden hebben wij niet de technisch-inhoudelijke kennis in huis om 
seismische risico’s en alles wat daarmee samenhangt e xact te kunnen beoordelen en 
controleren. Wij hebben dan ook gemeend geen nacalculatie te (laten) doen van de 
berekeningen in het winningsplan met bijbehorende addenda. Dit laten wij graag over aan de 
door u gevraagde adviseurs (SodM, Tcbb).  
 
Wij zijn primair van mening dat de veiligheid nooit in het geding mag zijn. Wij zijn daarom blij 
met de toegenomen belangstelling voor dit belangrijke aspect rond de gaswinning. Verder zijn 
wij van mening dat derden (burgers, bedrijven, gemeenten) niet de dupe mogen worden van 
gaswinningsactiviteiten of de gevolgen daarvan. Dit geldt zowel nu als ook in de toekomst.  
 
Uit de analyse van NAM volgt dat alle gasvelden in de laagste seismische risicogroep vallen 
(categorie I). TNO constateert in haar advies dat de risicoanalyse is uitgevoerd volgens de SRA-
leidraad en kan zich vinden in de toedeling tot de laagste risicogroep (categorie I). SodM 
onderschrijft de analyse van TNO, met de aanvulling dat de reeds bevende velden Eleveld en 
Vries-Zuid wel dicht tegen categorie 2 aan liggen.  
 
Uit het winningsplan van NAM en de bijbehorende adviezen van TNO en SodM menen wij 
daarom te kunnen opmaken dat er in het kader van bodemtrilling geen veiligheidsrisico’s 
bestaan voor de gebieden rond de betreffende gasvelden.  
Hoewel de veiligheid niet in het geding lijkt te zijn, geeft NAM in het winningsplan aan dat de 
kans op schade ten gevolge van een geïnduceerde beving niet valt uit te sluiten. In het ernstigste 
geval kan sprake zijn van lichte, niet constructieve schade aan meerdere gebouwen en matige 
schade aan enkele gebouwen. Daarom zien wij wel aanleiding om ten aanzien van de gasvelden 
Eleveld en Vries-Zuid een risicobeheerssysteem te laten opstellen en implementeren voor 1 juni 
2017. Tevens het meet- en regelprotocol onafhankelijk te laten monitoren (zie hoofdstuk 9). 
 
Tevens kan het risicobeheerssysteem helpen een eventuele zwaardere beving te voorkomen, 
mits sprake is van de juiste keuze van signaalparameters en het daarbij behorende actieprotocol. 
Een goede onderbouwing van de gekozen parameters en acties is dus van belang wil het 
risicobeheerssysteem zinvol zijn. Ook een adequaat seismisch netwerk is hierbij van belang.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 246 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 247 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
19 
 9.3  Reservoirstimulatie/ Fracken 
Advies 
Wij adviseren u vanwege de mogelijke gevolgen: 
- geen omstreden technieken zoals zuurstimulatie en fracken toe te staan zoals in het 
winningsplan is omschreven; 
- tevens besluitvorming over de toepassing van deze technieken niet alleen bij de 
toezichthouder (Sodm) neer te leggen, maar hiervoor aparte besluitvorming aan N AM 
op te leggen met mogelijkheden tot inspr aak, zienswijzen en beroep van lokale 
overheden, inwoners en de Waterleiding Maatschappij Drenthe; 
- mocht dit niet uw keuze zijn, dan verzoeken wij u toch in ieder geval in het 
goedkeuringsbesluit voo rwaarden op te nemen ter beperking van risico’s voor grond - 
en drinkwater en ecologie én het optreden van bodemtrilling. 
 
Toelichting 
De velden Assen, Assen-Zuid en Vries-Zuid vallen gedeeltelijk samen met de boringsvrije zone 
van de grondwaterwinning Assen-Oost; het veld Assen valt bovendien samen met het 
grondwaterbeschermingsgebied Assen-West. 
 
Schadelijke gevolgen van reservoirstimulatie / fracken kunnen bovengronds optreden door  
lekkage van frackvloeistoffen en chemicaliën en ondergronds door het falen van de integriteit 
van afdekkende lagen waardoor ongecontroleerde bodemprocessen kunnen optreden. De kans 
op deze gebeurtenissen dienen geheel uitgesloten te worden omdat naast lokale schade aan 
gebouwen ook de drinkwatervoorziening in het geding is. Het advies van Sodm is gebaseerd op 
de bevoegdheid van de afweging over fracken bij de toezichthouder van de gaswinning. 
Vanwege de mogelijke lokale impact vinden wij dat voor deze beslissing ook het 
burgerperspectief moet worden meegenomen en dus de lokale overheden, inwoners en de 
Waterleiding Maatschappij Drenthe een stem in deze afweging moeten krijgen met 
bijbehorende beroepsmogelijkheid.   
 
 
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 247 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 248 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
20 
 10  SCHADE 
10.1 Voorkomen van schade (wettelijke verplichting)    
Advies: 
Wij adviseren u vanwege het ontbreken van een beschrijving van preventieve maatregelen in 
het winningsplan N AM te verplichten om preventieve maatregelen voor schade op te nemen in 
het winningsplan alvorens hierover een besluit te nemen. Deze beschrijving te zien als een 
aanvulling op het voorliggende winningsplan en dit om advies voor te leggen aan Sodm, Tcbb, 
lokale overheden en de Mijnraad. 
 
Toelichting: 
In de Mijnbouwwet ligt primair de nadruk op het voorkomen van schade door 
mijnbouwactiviteiten (preventief handelen), en niet op het geoorloofd zijn van 
mijnbouwactiviteiten, mits de nadelige gevolgen daarvan door de exploitant / operator worden 
weggenomen of verzacht (curatief handelen). NAM heeft als initiatiefnemer de zorgplicht voor 
het voorkomen van schade. In winningsplan wordt geconcludeerd dat er lichte en lokaal 
mogelijk matige schade kan optreden aan gebouwen. Nergens is in het winningsplan echter 
terug te lezen wat wordt gedaan om schade te voorkomen. Wij stellen vast dat ten aanzien van 
het optreden van schade in het winningsplan geen aandacht is op het voorkomen van schade. 
In het winningsplan worden optredende schades als niet te voorkomen beschouwd.  
 
Het Mijnbouwbesluit schrijft voor dat het winningsplan een beschrijving bevat van de mogelijke 
omvang en verwachte aard van de schade door bodembeweging. Uit het winningsplan blijkt dat 
het niet goed mogelijk is de omvang en de verwachte aard adequaat te beschrijven. NAM lijkt 
niet in staat causaliteit aan te geven tussen aardbevingen en omvang en aard van de schade. 
Het winningsplan lijkt op dit punt niet te voldoen aan de eisen die de wet stelt aan een plan. 
 
Wij willen dat er door N AM alles aan gedaan wordt om schade door gaswinning aan 
eigendommen van inwoners en overheid te voorkomen. Inwoners kiezen er niet voor om te 
worden blootgesteld aan deze risico’s.  
 
10.2 Afhandeling van schade   
Advies 
Wij zijn van mening dat: 
- een adequate regeling voor afdoening en vergoeding van schades en compensatie van 
alle bijkomende negatieve effecten een harde voorwaarde is, alvorens door uw minister 
een positief besluit op dit winningsplan kan en mag worden genomen; 
- evenals in het aardbevingsgebied Groningen er een volledig onafhankelijk orgaan dient 
te worden ingesteld voor de afwikkeling van schade als gevolg van alle 
mijnbouwactiviteiten.  
- in uw besluit op te nemen dat in geval van een schademelding ter verbetering van de 
huidige wijze van onderzoek opdracht gegeven wordt tot het doen van onderzoek naar 
de oorzaak van de schade;  
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 248 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 249 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
21 
 Toelichting: 
Zoals reeds in voorgaande alinea door ons is aangegeven dient het voorkomen en beperken van 
alle schade als uitgangspunt te worden genomen. Echter kan NAM de kans op schade aan 
bebouwing in de nabije omgeving van het epicentrum van een geïnduceerde aardbeving niet 
uitsluiten. Dit wordt ook door SodM in haar advies als zodanig aangegeven. In het ernstigste 
geval kan een geïnduceerde beving leiden tot het ontstaan van lichte, niet constructieve schade 
aan meerdere gebouwen en matige schade aan enkele gebouwen.  
 
NAM geeft in het winningsplan aan dat de historische schademeldingen voor "lichte, niet 
constructieve schade" hebben gezorgd en dat deze vergoed zijn (of worden) wanneer het 
duidelijk is dat zij de schade heeft veroorzaakt. Overeenkomstig de regels van het burgerlijk 
recht rust op NAM de verplichting om schade veroorzaakt door aardbevingen, die worden 
veroorzaakt door de gaswinning, te vergoeden.  Wij zijn van mening dat voornoemde regeling 
op basis van het burgerlijk wetboek niet altijd voldoende soelaas biedt voor burgers, bedrijven 
en lokale overheden om op een vlotte en toegankelijke wijze schade te kunnen claimen.  
 
De gaswinning in Groningen heeft voor veel overlast gezorgd in de regio en het gevoel van 
veiligheid en vertrouwen van de bewoners aangetast. Er is dan ook sprake van een groot 
wantrouwen van burgers jegens NAM en rijksoverheid. Dit heeft zowel betrekking op de 
feitelijke gaswinning, als ook het nemen van adequate en toereikende maatregelen om de 
gevolgen (waaronder schade en overige hinder) zo veel mogelijk te voorkomen en/of te 
beperken.  
Herstel van vertrouwen van onze burgers is naar onze mening dan ook gebaat bij een 
transparante en toegankelijke organisatie voor de afwikkeling van schademeldingen. Een 
regeling waarbij het voor burgers en andere partijen niet nodeloos ingewikkeld is om een 
schademelding in te dienen en de onafhankelijkheid in voldoende mate gewaarborgd is. Dit 
zodat iedereen in redelijkheid kan vertrouwen op een eerlijke en adequate schadeafwikkeling. 
Het past niet om daarbij onderscheid te maken tussen de omvang of de locatie waar de schade 
is ontstaan. Iedere schademelding dient op zijn eigen merites te worden beoordeeld. 
 
Gezien het voorgaande zijn wij van mening dat een adequate regeling voor afdoening en 
vergoeding van schades en compensatie van alle bijkomende negatieve effecten een harde 
voorwaarde bij het instemmingsbesluit dient te zijn. Tevens dient hierbij de onafhankelijkheid 
en objectiviteit van de schadeafwikkeling in voldoende mate gegarandeerd te zijn. Wij dringen 
er daarom bij u op aan dat – evenals in het aardbevingsgebied Groningen – er een volledig 
onafhankelijk orgaan wordt ingesteld voor de afwikkeling van schade als gevolg van alle 
mijnbouwactiviteiten. Tevens zorgt het instellen van een dergelijk orgaan ervoor dat ook ingeval 
van gestapelde mijnbouw (en beheersmaatregelen voor het grondwaterpeil) gedupeerde 
partijen weten tot welke partij zij zich hiertoe dienen te wenden.    
 
Hoewel door uw minister in de Tweede Kamer reeds toezeggingen zijn gedaan aangaande het 
instellen  een dergelijke onafhankelijk orgaan voor de afwikkeling van mijnbouwschade, is één 
en ander vooralsnog geen feit. Wij adviseren u haast te maken met het instellen van een 
dergelijk onafhankelijk orgaan. Tevens dit te regelen alvorens in te stemmen met het 
onderhavige winningsplan Westerveld. 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 249 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 250 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
22 
 10.3 Lusten en lasten 
Advies 
Gaswinning kan gepaard gaan met nadelige gevolgen voor inwoners door hinder, overlast en 
schade aan eigendommen. Wij verzoeken u ervoor zorg te dragen voor een goede verdeling van 
lusten en lasten bij mijnbouwactiviteiten, waarbij het zeer gewenst is dat u aangeeft hoe baten 
terugvloeien naar het gebied .  
 
Toelichting   
Gaswinning zal in Nederland nog jarenlang plaatsvinden en inwoners zullen hier last van 
ondervinden. Inwoners staan veelal afwijzend en wantrouwend tegenover plannen voor gebruik 
van de ondergrond. De lokale inwoners vinden dat zíj de lasten dragen voor het belang van 
Nederland als geheel. Mijnbouwactiviteiten brengen met zich mee dat er in zekere mate 
regionale of lokale belasting is. Schade dient volgens de wet te worden vergoed, maar inwoners 
ervaren extra ongemak waar ze niet om hebben gevraagd en waar niets tegenover staat. Het 
belang van mijnbouwactiviteiten voor de Nederlandse samenleving is evident. Het gebruik van 
de ondergrond zal ook in de toekomst een grote rol spelen bij onze verder te verduurzamen 
energievoorziening. Voor het ook in de toekomst gebruiken van de ondergrond is van belang 
dat er een goede verdeling is van lusten en lasten. 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 250 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 251 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
23 
 11  RISICOBEHEERSYSTEEM 
Advies: 
Met betrekking tot het risicobeheerssysteem adviseren wij u: 
• NAM te verplichten een onafhankelijke nulmeting uit te voeren aan alle gebouwen 
boven en nabij de voorkomens van Eleveld en Vries-Zuid; 
• het advies van SodM over te nemen en NAM voor de bevende velden Eleveld en 
Vries-Zuid extra versnellingsopnemers te laten installeren en operationeel te 
hebben; 
• bij dit winningsplan een risicobeheerssysteem te laten opstellen en als onderdeel op 
te nemen bij de eventueel door de minister te verlenen winningsvergunning; 
• het meet- en regelprotocol onafhankelijk te laten monitoren. 
 
Toelichting: 
Om de schade door gaswinning goed te kunnen vaststellen is het belangrijk dat de 
uitgangssituatie goed wordt vastgelegd. Het is aan de initiatiefnemer om dit te doen naar 
goedkeuring van de vergunningverlener. Er wordt al jaren gas gewonnen in het veld maar dit 
winningsplan is de markering van het moment dat ook het burgerperspectief wordt 
meegewogen in de besluitvorming. In dat kader is het belangrijk dat schade aan particuliere 
eigendommen goed wordt geregistreerd.  
 
Zowel NAM als TNO concluderen op basis van de seismische risicoanalyse (SRA) dat alle velden 
in categorie I vallen. Volgens de leidraad van SodM volstaat voor deze velden monitoring met 
het huidige geofoon en accelerometer netwerk van het KNMI. Met dit monitoringsnetwerk 
kunnen aardbevingen met een magnitude van 1,5 en groter worden gelokaliseerd.  
 
Hoewel alle velden in categorie I vallen, liggen de reeds bevende velden Eleveld en Vries-Zuid 
echter dicht tegen de grens met categorie II aan. Op basis hiervan adviseert SodM om ook 
enkele maatregelen te nemen die van toepassing zijn voor velden waarvan de SRA in categorie 
II valt. Wij vinden dit een goede zaak. Het gaat hier om het ontwikkelen van een 
risicobeheerssysteem.  
 
Het risicobeheerssysteem is bedoeld om tijdig te kunnen reageren zodat (grotere) schade en 
veiligheidsrisico’s niet zullen optreden. De keuze van signaalparameters en bijbehorende 
(re)acties dient dan ook zodanig onderbouwd te zijn dat hiermee aannemelijk wordt gemaakt 
dat het systeem zinvol is. Dat wil zeggen, dat aan de hand van de signaalparameters zodanig 
tijdig kan worden ingegrepen dat het mogelijk optreden van bedoelde schade en risico’s 
voorkomen kan worden. </pre>

====================================================================== Einde pagina 251 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 252 ======================================================================

<pre> 
 
Ministerie van Economische Zaken  
De heer H. Kamp 
Postbus 20401  
2500 EK  DEN HAAG   
 Contactpersoon    
Telefoon    
Bezoekadres   Noordersingel 33  
   
Uw brief van    
Uw kenmerk    
Ons kenmerk    
 
Bijlagen   1 
   
Datum   17 januari 2017 
Verzenddatum    
 
Onderwerp   Advies Winningsplan Westerveld  
 
 
 
Excellentie, 
 
U heeft ons in de gelegenheid gesteld om een advies uit te brengen over het door de NAM ingediende 
Winningsplan Westerveld. Aangezien dit plan betrekking heeft op de winning uit meerdere 
aardgasvelden binnen onze gemeente maken wij graag gebruik van deze mogelijkheid. Wij 
waarderen de geboden mogelijkheid om andere overheden en de inwoners die door hun 
vertegenwoordigd worden, meer positie te geven. Bij het invullen van de adviesrol is samengewerkt 
met de buurgemeenten, waterschappen en provincies. 
 
Zorgen en onrust 
 
Het winningsplan geeft ons zorg. In het plan en de bijbehorende adviezen van Sodm en Tcbb lezen 
wij dat er, als gevolg van de voorgenomen winningen, kans is op bevingen die kunnen leiden tot 
schade. In het Tcbb advies valt zelfs te lezen dat mogelijk voor sommige kleinere velden de grens 
van magnitude 3,9 op de schaal van Richter wordt overschreden. 
 
Deze zorg horen wij ook bij onze inwoners en bij de gemeenteraad. Met name in de wijk Marsdijk en 
het dorp Loon zijn er zorgen en is er deels sprake van serieuze onrust. Groningen ligt dichtbij en 
vrijwel iedereen heeft vrienden of familie in het gebied waar aardbevingen aan de orde zijn. De 
vertaalslag van de situatie naar die in Assen is snel gemaakt. De gebrekkige communicatie door de 
NAM en de beperkte communicatie door uw ministerie naar de inwoners helpen  niet bij het 
wegnemen van zorgen en onrust. 
 
Proces 
 
Hoewel wij als college bevoegd zijn om een advies uit te brengen, hebben wij vanwege de 
maatschappelijke impact en op uitdrukkelijk verzoek de gemeenteraad betrokken bij het advies. Met 
de gemeenteraad is besproken op welke wijze invulling wordt gegeven aan de adviesrol. De 
gemeenteraad heeft zelf besloten dat ze ook nog wilde spreken over het definitieve advies.  
 
Parallel aan de gesprekken met de gemeenteraad hebben wij ook gesproken met Wijkvereniging 
Marsdijk en Dorpsbelangen Loon om goed zicht te krijgen wat de behoeften zijn van de inwoners. 
Daarnaast spreken onze ambtenaren op allerlei manieren met de bewoners van de gebieden die het 
betreft. 
 
Bij het maken van het advies hebben wij intensief samengewerkt met de andere overheden die een 
adviesrecht hebben op het Winningsplan Westerveld. 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 252 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 253 ======================================================================

<pre> Gemeente Assen 
Ons kenmerk: 2016- 04865  
Pagina 2 van 2 
  
 
Nut en noodzaak 
 
Als gemeente Assen zetten wij in op het verduurzamen van onze gemeente. Het versneld 
terugdringen van het gebruik van fossiele brandstoffen is een belangrijke opgave voor onze 
samenleving. Wij begrijpen dat er in de overgangsfase voorlopig nog aardgas nodig blijft. Wij 
begrijpen ook de economische belangen en het belang van de inkomsten voor de staat. Wij kijken 
echter naar de belangen van onze inwoners. In dit verband zouden wij in een afweging van belangen 
niet kiezen voor een winning onder stedelijk gebied met een risico op bevingen.  
 
Mocht u desondanks het winningsplan accorderen, dan moet er gezorgd worden voor een goede, 
vlotte en soepele schaderegeling. Onderdeel hiervan is dat de omgekeerde bewijslast zoals die van 
toepassing is voor het Groninger Veld (Wet bewijsvermoeden gaswinning Groningen) ook voor het 
gebied Westerveld moet gelden. Het valt aan inwoners immers niet uit te leggen waarom 
gedupeerden in de provincie Groningen van een speciale wettelijke uitzondering ter verlichting van 
de op hen rustende bewijslast zouden kunnen profiteren, terwijl dit aan inwoners elders in Nederland 
onthouden wordt. Wij stellen hierbij de vraag of er geen sprake is van strijdigheid met het 
gelijkheidsbeginsel. 
 
Kijken wij naar de situatie zoals die bestond in Groningen waarbij inwoners hun gelijk soms via de 
rechter moesten halen, dan hebben wij vooralsnog weinig vertrouwen in de door de NAM geschetste 
afhandeling van schade gevallen via het burgerlijk recht.  
 
Hoewel het formeel geen onderdeel is van ons adviesrecht, maken wij u ook graag attent op onze 
brief met zienswijzen op de Ontwerp Structuurvisie Ondergrond (STRONG) aan de minister van I& 
M. Hierin spreken wij ons uit tegen de opslag van CO2 of aardgas in lege gasvelden in Assen. 
 
Advies 
 
Gelet op bovenstaande en de onzekerheden en risico’s adviseren wij u dan ook om ‘nee’ te zeggen 
tegen het Winningsplan Westerveld.  
 
Mocht u toch besluiten om de winning toe te staan, dan vind u bijgevoegd ons advies met het zeer 
uitdrukkelijke verzoek om dit over te nemen. 
 
Met vriendelijke groet, 
burgemeester en wethouders, 
 
 
 
 
burgemeester  gemeentesecretaris  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 253 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 254 ======================================================================

<pre>Date : 17-1-2017 13:52:59
From  : "  
To : "' @hom e.nl'" @hom e.nl
Subject : advies gem eente Assen gasw inningsplan Westerveld
Attachm ent : definitief advies w inningsplan Westerveld .pdf;Aanbiedingsbrief EZ  16 jan 2017.pdf;
Geachte heer ,
 
Hierbij zenden wij u ter informatie het advies en de begeleidende brief van de gemeente Assen naar de minister van Economische Zaken omtrent het gaswinningsplan
Westerveld.
Wij hebben u eerder  hierover gesproken.
  
Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
 
Met vriendelijke groeten,
 
Beleidsspecialist
............................................................
Gemeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
    
 -
E  . @assen.nl website: www.assen.nl
 16.80
</pre>

====================================================================== Einde pagina 254 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 255 ======================================================================

<pre>   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 21 December  2016   
 definitief   
        
  Advies Winningsplan 
Westerveld    
   </pre>

====================================================================== Einde pagina 255 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 256 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
2 
 INHOUD BLAD 
 
 
1 INLEIDING 3 
2 SAMENVATTING 4 
3 HOOFDADVIES 7 
4 ALGEMEEN 8 
5 COMMUNICATIE 9 
6 REIKWIJDTE EN KADERS WINNINGSPL AN 11 
6.1 Doelmatigheid 11 
6.2 Kaders schade 11 
6.3 Natuur en milieu – Nationaal Park Drentse Aa 11 
6.4 Reikwijdte winningsplan m.b.t. aantal verschillende velden 12 
7 PRODUCTIE 14 
7.1 Productie  put Vries -10 14 
7.2 Productiesnelheid 14 
7.3 Productieniveau  high case  15 
8 ONZEKERHEDEN/ ONTBREKENDE ZAKEN 16 
8.1 Onzekerheden 16 
8.2 Ontbrekende/onjuiste gegevens 16 
9 BODEMBEWEGING 17 
9.1 Bodemdaling 17 
9.2 Bodemtrilling 17 
9.3 Reservoirstimulatie/ Fracken 19 
10 SCHADE 20 
10.1 Voorkomen van schade (wettelijke verplichting) 20 
10.2 Afhandeling van schade 20 
10.3 Lusten en lasten 22 
11 RISICOBEHEERSYSTEEM 23 
 
 
      
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 256 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 257 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
3 
 1 INLEIDING 
U heeft ons in de gelegenheid gesteld om een advies uit te brengen over het door NAM 
ingediende Winningsplan Westerveld. Aangezien dit plan betrekking heeft op de winning uit 
aardgasvelden binnen onze verschillende gebiedsbegrenzingen maken wij graag gebruik van 
deze mogelijkheid. Bij het maken van het advies hebben wij intensief samengewerkt met de 
verschillende decentrale overheden die een adviesrecht hebben op het Winningsplan 
Westerveld. 
 
Wij zijn u erkentelijk dat u in een vroegtijdig stadium van uw besluitvorming ons om advies 
vraagt op het winningsplan Westerveld 2016 van NAM. Wij maken graag gebruik van dit 
adviesrecht vanwege de zorg die wij hebben over de directe en indirecte gevolgen van de 
gaswinning op het leven van de inwoners van het gebied. Wij erkennen dat in de afgelopen 
periode meer aandacht is gekomen voor de aspecten veiligheid en welzijn van burgers in relatie 
tot gaswinning. Wij menen echter toch blijvend te moeten aandringen om hierin de positie van 
de inwoners centraal te stellen. Wij hebben daarom ervoor gekozen ons advies breed in te 
steken.  
 
Als decentrale overheden hebben wij niet de technisch-inhoudelijke kennis in huis om 
seismische risico’s en alles wat daarmee samenhangt exact te kunnen beoordelen en 
controleren. Wij hebben dan ook gemeend geen nacalculatie te (laten) doen van de 
berekeningen in het winningsplan met bijbehorende addenda. Dit laten wij graag over aan de 
door u gevraagde adviseurs (Staatstoezicht op de Mijnen (SodM, Technische commissie 
bodembeweging (Tcbb).  
 
Wij vertrouwen erop dat u het advies behandelt conform de relevante bepalingen van de 
Algemene wet bestuursrecht en de overwegingen uit ons advies op een zorgvuldige wijze 
betrekt bij uw besluitvorming en ons transparant informeert over uw overwegingen terzake.   
 
Leeswijzer 
Wij hebben onze bevindingen, hoofdconclusies en hoofdadvies samengevat in het eerste 
hoofdstuk. In de analyse daarachter treft u een uitgebreidere beoordeling aan van het 
winningsplan met op onderdelen deelconclusies en -adviezen.   </pre>

====================================================================== Einde pagina 257 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 258 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
4 
 2 SAMENVATTING 
Vanuit betrokkenheid en zorg en oprechte belangstelling hebben wij de rapporten intensief 
bestudeerd. Veiligheid van inwoners en het voorkomen en beperken van schade wegen hierin 
het zwaarst. Alle andere aspecten moeten daaraan ondergeschikt zijn, waaronder 
economische aspecten en leveringszekerheid.  
 
De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV) geeft over het erkennen van onzekerheden en 
communiceren de volgende toelichting: Onzekerheid en het reduceren ervan dienen 
uitgangspunten te zijn van het handelen van betrokken partijen, ook in de communicatie naar 
burgers. Onderzoek over onzekerheden en het daaraan verbinden van maatregelen is daarbij 
van cruciaal belang volgens de Raad. Onderzoek mag geen excuus zijn om geen maatregelen te 
treffen of besluiten uit te stellen. Zij pleit derhalve ook voor het hanteren van het 
voorzorgsprincipe in dat geva l “Better safe than sorry” . Dat betekent in de communicatie over 
onzekerheden in samenspraak met deskundigen en risicodragers zoeken naar manieren van 
beheersing van het risico. Communiceren met burgers moet volgens de OvV meer zijn dan 
alleen voorlichting geven. 
 
Veiligheid wordt door de OvV breed gedefinieerd in termen van objectieve- en subjectieve 
veiligheid, respectievelijk het uitblijven van lichamelijk letsel ten gevolge van aardbevingen en 
gemoedsrust van bewoners. “Het gaat om veiligheid van burge rs. Kunnen zij erop rekenen dat 
incidenten worden voorkomen, schade wordt beperkt, risico’s worden beheerst en 
onzekerheden worden verkend?” . U hebt hierop gereageerd met: “De Raad heeft met haar 
rapportage en aanbevelingen vooral willen bereiken dat bij activiteiten in de diepe ondergrond 
nu en in de toekomst het veiligheidsbelang voldoende aandacht krijgt” . U heeft alle 
aanbevelingen uit het rapport van de OvV overgenomen. In dit licht bezien dient bij de 
beoordeling en toetsing  van de verschillende aspecten dan ook te worden uitgegaan van een  
brede benadering van de belangenafweging die aan uw uiteindelijke besluit ten grondslag 
moet liggen. Het past hierbij niet om u te beperken tot een exacte en enge uitleg van 
voorgenomen wetgeving.  
 
We hebben ook geconstateerd dat in het winningsplan nog een aantal essentiële onderdelen 
ontbreekt en het plan gepaard gaat met onzekerheden die betrekking hebben op een veilige 
gaswinning. Ook constateren wij dat ondanks de ervaringen opgedaan in Groningen, er 
vooralsnog geen sprake is van een adequate regeling voor de rest van Nederland voor 
afdoening en vergoeding van schades en compensatie van alle bijkomende negatieve effecten. 
 
Bij bestudering van het winningsplan en onderliggende stukken hebben wij samengevat de 
volgende vragen, opmerkingen en adviezen. 
 
Veiligheid 
Uit het winningsplan van NAM en de bijbehorende adviezen van TNO en SodM maken wij  op 
dat er geen veiligheidsrisico’s bestaan voor de gebieden rond de verschillende gasvelden en haar 
inwoners. </pre>

====================================================================== Einde pagina 258 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 259 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
5 
 Omdat volgens ons rond de effecten en gevolgen van gaswinning op de ondergrond en 
bovengrondse bouwwerken nog altijd veel onduidelijk is, adviseren wij u met uiterste 
terughoudendheid conclusies te verbinden aan de berekeningsresultaten  van de maximaal te 
verwachten seismische activiteit.     
Tevens hebben wij een aantal ontbrekende zaken geconstateerd. Wij komen hier verderop in 
ons advies op terug. 
 
Communicatie  
De communicatie van zowel NAM, als het ministerie van EZ naar burgers moet zorgvuldiger en 
publieksvriendelijker dan tot nu toe is gebeurd. De lokale overheden hechten er grote waarde 
aan dat onze inwoners gedegen, consistent en transparant worden geïnformeerd over de 
(gevolgen van) gaswinning. 
 
Voorkomen en beperken van schade 
In het winningsplan worden optredende schades als niet te voorkomen beschouwd. NAM 
bepaalt daarmee zelf welk niveau van acceptatie daarbij aan de orde is. Er wordt geen aandacht 
geschonken aan maatregelen om schade door bodembeweging te voorkomen dan wel te 
beperken, terwijl dit een voorschrift in de Mijnbouwwet is. 
Wij willen dat er door NAM alles aan gedaan wordt om schade door gaswinning aan 
eigendommen van inwoners en overheid te voorkomen. Inwoners kiezen er niet voor om te 
worden blootgesteld aan deze risico ’s.  
 
Bodemdaling 
NAM dient inzichtelijk te maken welke gevolgen de uiteindelijke totale bodemdaling (als 
resultaat van dit winningsplan Westerveld) kan hebben voor het normale beheer en onderhoud 
van waterkeringen en waterlopen en welke (waterhuishoudkundige) maatregelen in da t 
verband genomen moeten worden. 
Wij zijn van mening dat NAM dient te worden verplicht tot vergoeding van deze te nemen 
maatregelen en van eventuele overige schade voortvloeiend uit bovengenoemde bodemdaling .  
 
Schadeafhandeling 
Wij zijn van mening dat een adequate regeling voor afdoening en vergoeding van schades en 
compensatie van alle bijkomende negatieve effecten een harde voorwaarde bij het 
instemmingsbesluit dient te zijn. Evenals in het aardbevingsgebied Groningen dient er een 
volledig onafhankelijk orgaan te worden ingesteld voor de afwikkeling van schade als gevolg van 
alle mijnbouwactiviteiten. Een dergelijke regeling en onafhankelijk toetsingsorgaan dienen op 
voorhand een feit te zijn. 
 
Meet- en regelprotocol 
De reeds bevende velden Eleveld en Vries-Zuid liggen dicht tegen de grens met risicocategorie 
II aan. Op basis hiervan adviseert SodM om ook enkele maatregelen te nemen die van 
toepassing zijn voor velden waarvan de Seismische Risico Analyse (SRA) in categorie II valt. Wi j 
vinden dit een goede zaak. Het gaat hier om het ontwikkelen van een risicobeheerssysteem.  
Het risicobeheerssysteem is bedoeld om tijdig te kunnen reageren zodat (grotere) schade en 
veiligheidsrisico’s niet zullen optreden. Wij zijn van mening dat een ri sicobeheerssysteem een 
voorwaarde moet zijn van de eventueel door de minister te verlenen winningsvergunning. </pre>

====================================================================== Einde pagina 259 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 260 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
6 
 Fracken en zuurstimulatie 
Vanwege de mogelijke gevolgen zijn wij van mening dat geen omstreden technieken zoals 
zuurstimulatie en fracken moeten worden toegestaan.  
Schadelijke gevolgen van zuur stimulatie / fracken kunnen bovengronds optreden door  lekkage 
van frackvloeistoffen en chemicaliën en ondergronds door het falen van de integriteit van 
afdekkende lagen waardoor ongecontroleerde bodemprocessen kunnen optreden. De kans op 
deze gebeurtenissen dienen geheel uitgesloten te worden, omdat naast lokale schade aan 
gebouwen ook de drinkwatervoorziening in het geding is. Vanwege de mogelijke lokale impact 
vinden wij dat voor deze beslissing ook het burgerperspectief moet worden meegenomen en 
dus de lokale overheden, inwoners en de Waterleiding Maatschappij Drenthe een stem in deze 
afweging moeten krijgen met bijbehorende beroepsmogelijkheid.   
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 260 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 261 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
7 
 3 HOOFDADVIES 
Onze bevindingen afgewogen hebbende en uitgaande van de geformuleerde uitgangspunten 
komen wij tot het volgende hoofdadvies: 
 
Wij zijn primair van mening dat de veiligheid nooit in het geding mag zijn. Verder zijn wij van 
mening dat derden (burgers, bedrijven, gemeenten) niet de dupe mogen worden van 
gaswinningsactiviteiten of de gevolgen daarvan. Dit geldt zowel nu als ook in de toekomst.  
 
Wij adviseren u vanwege de geconstateerde omissies, bestaande onzekerheden, geen 
aandacht voor maatregelen om schade door bodembeweging te voorkomen dan wel te 
beperken en het ontbreken van een adequate schaderegeling voor afdoening en vergoeding 
van schades en compensatie van alle bijkomende negatieve effecten: 
 
Primair: niet in te stemmen met het winningsplan Westerveld 2016 zoals het nu voorlig t; 
 
Subsidiair: mocht dit niet uw keuze zijn vanwege de grote onzekerheden en ontbrekende 
onderdelen slechts in te stemmen met het winningsplan door het hanteren van 
het voorzorgprincipe "Better safe than sorry" en: 
 
1. NAM en Sodm, binnen een door u gestelde termijn, onvolkomenheden te laten 
aanvullen; 
2. te voorzien in onafhankelijke validatie van onderzoeken en bevindingen; 
3. een termijn te stellen aan het winningsplan; 
4. hierbij zaken als schadebeperking, schadeafwikkeling en een 
risicobeheersingsysteem op voorhand goed en volledig te regelen. 
 
In onderstaande hoofdstukken vindt u de onderbouwing van ons hoofdadvies en overige 
adviezen. 
 
 
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 261 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 262 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
8 
 4 ALGEMEEN 
Het adviesrecht voor de decentrale overheden, zoals dat dit jaar in de wijzigingen Mijnbouwwet 
is  vertaald, hangt vooral samen met de maatschappelijke impact en de maatschappelijke 
acceptatie van gaswinning.  
 
In uw adviesverzoek schrijft u: “Een van de b elangrijkste aanbevelingen uit het rapport van de 
Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) richt zich op de veiligheid van de burgers en de 
infrastructurele werken. Een ander belangrijk punt betreft meer aandacht voor het 
burgerperspectief”.  
 
In het winningsplan Westerveld wordt volledig voorbijgegaan aan het burgerperspectief ofwel 
de maatschappelijke impact en de maatschappelijke acceptatie van gaswinning. Het is 
voorstelbaar dat NAM in het winningsplan redeneert vanuit haar commercieel belang. NAM 
dient echter ook maatschappelijk verantwoord te ondernemen. Dit komt in het winningsplan 
niet tot uitdrukking. Wij verwachten dat u in uw besluit uw maatschappelijke 
verantwoordelijkheid duidelijk naar voren laat komen. 
 
Het maatschappelijk draagvlak voor (nieuwe) gaswinningen in ons land neemt af. Dit als gevolg 
van de aardbevingen in de provincie Groningen, de daarmee samenhangende 
veiligheidsproblematiek en andere negatieve effecten van de gaswinning. Ook de Drentse 
decentrale overheden constateren die ontwikkeling. Het versneld terugdringen van het gebruik 
van fossiele brandstoffen is een belangrijke opgave voor onze samenleving. Wij pleiten ervoor 
dat u met spoed uw beleid inzet op duurzame energie.  
 
Bij de besluitvorming in Groningen heeft u veiligheid, het zo veel mogelijk voorkomen en 
beperken van schade en het belang van leveringszekerheid het zwaarst laten wegen. 
 
De Drentse situatie is op verschillende onderdelen anders dan Groningen. 
Wij hechten vooral waarde aan de volgende aspecten: 
- Veiligheid 
- Communicat ie 
- Voorkomen en beperken van schade 
- Schadeafhandeling a.g.v. bodemdaling/ bodemtrilling 
- Meet- en regelprotocol 
- Fracken en zuurstimulatie 
 
Uit het winningsplan van NAM en de bijbehorende adviezen van TNO en SodM maken wij  op 
dat er geen veiligheidsrisico’s bestaan voor de gebieden rond de verschillende gasvelden en haar 
inwoners. Dat wil zeggen dat deze organisaties aangeven dat er geen dusdanige bevingen 
optreden dat er gevaar ontstaat voor personen. Wel zien wij aanleiding om ten aanzien van de 
gasvelden Eleveld en Vries-Zuid een risicobeheerssysteem te laten opstellen en het daar 
horende meet- en regelprotocol onafhankelijk te laten monitoren. De resultaten van dit 
risicobeheersysteem moeten voor iedereen toegankelijk zijn.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 262 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 263 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
9 
 5 COMMUNICATIE  
Voor een adequate invulling van het burgerperspectief, zoals u in het adviesverzoek aangeeft, 
is gedegen, transparante en consistente communicatie een absolute voorwaarde. 
 
Advies: 
De communicatie van zowel NAM, als het ministerie van EZ naar burgers moet zorgvuldiger en 
publieksvriendelijker dan tot nu toe is gebeurd. De lokale overheden hechten er grote waarde 
aan dat onze inwoners gedegen, consistent en transparant worden geïnformeerd over de 
(gevolgen van) gaswinning. Wij adviseren u in uw besluit voorwaarden op te nemen waarmee 
dit wordt geborgd. 
 
Toelichting: 
De verantwoordelijkheid van de lokale overheid is oog te hebben voor de belangen van onze 
inwoners en deze te borgen.  
Wij zijn daarom van mening dat de rol van informatievoorziening over de (gevolgen van) 
gaswinning niet uitsluitend  aan NAM moet worden overgelaten. De communicatie van zowel 
NAM, als het ministerie van EZ naar burgers moet zorgvuldiger en publieksvriendelijker dan tot 
nu toe is gebeurd. De lokale overheden hechten er grote waarde aan dat onze inwoners 
gedegen, consistent en transparant worden geïnformeerd over de (gevolgen van) gaswinning. 
Hiermee moet onnodige onrust en zorg bij inwoners word en weggenomen.  
 
Typerend is de gebrekkige communicatie en afstemming tussen NAM en het ministerie van EZ 
over de start van de gaswinning uit put Vries-10, die onder het winningsplan Westerveld valt 
(zie ook hfst 7.1). 
 
Communicatie is een essentieel onderdeel van het omgevingsmanagement, zoals is verwoord 
in uw visie in de brief aan de Tweede Kamer van 1 februari 2016*). 
Uw uitgangspunten daarbij zijn duidelijk: 
1. Samenbinden van belanghebbenden 
2. Betrek de omgeving zo vroeg mogelijk 
3. Transparantie en vertrouwen 
4. Omgevingsmanagement is een gezamenlijke verantwoordelijkheid  
5. Maatwerk 
 
Het mag duidelijk zijn dat uw ambitie verder moet gaan dan het organiseren van 
informatiebijeenkomsten en publicaties over de procedure. 
Wij willen graag met u meedenken aan de verdere invulling van de communicatie en het 
omgevingsmanagement. Daarbij nemen wij graag uw visie als vertrekpunt. 
Wij geven u als suggestie dat NAM een breed communicatieplan opstelt dat in overleg en 
instemming met u en lokale overheden tot stand komt. Communicatie die staat in een breder 
perspectief van omgevingsmanagement, rekening houdend met de 'belevingswereld' van onze 
inwoners. 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 263 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 264 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
10 
 Het winningsplan is geschreven voor ingewijden en lastig leesbaar voor inwoners. Zij mogen 
een zienswijze op het winningsplan indienen maar dan moeten zij de inhoud hiervan wel 
kunnen doorgronden. Daarom adviseren wij u voorafgaand aan het maken van een 
ontwerpbesluit een publieksvriendelijke oplegger van het winningsplan op te stellen.  
 
In dit kader vragen wij u tevens de risicoanalyse van de gasvelden Vries Zuid en Eleveld nader 
te duiden. Uit het winningsplan blijkt dat volgens de SRA de gasvelden Vries Zuid en Eleveld 
bijna in risicoklasse 2 vallen. In zowel het winningsplan als in de adviezen van Sodm en Tcbb 
ontbreekt een nadere analyse waarom deze velden hogere risico’s met zich meebrengen dan 
de overige velden. Ligt het aan de inrichting van het gebied of komt het door de 
bodemopbouw die gevoelig is voor trilling? Toevoeging van deze analyse maakt dat de 
aangegeven risico’s beter zijn te duiden en uit te leggen aan onze inwoners.    
 
  
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 264 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 265 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
11 
 6  REIKWIJDTE EN KADERS WINNINGSPLAN 
In dit hoofdstuk geven we aan welke kaders onduidelijk zijn of ontbreken waaraan het 
winningsplan is getoetst. 
 
6.1  Doelmatigheid  
Advies 
Wij verzoeken u inzicht te geven in de kaders waaraan het winningsplan is getoetst op het aspect 
doelmatigheid. 
 
Toelichting  
In het advies van Sodm is een toetsing opgenomen van de winning aan doelmatigheid. 
Onduidelijk is hoe en waaraan is getoetst. We willen graag inzicht in de afwegingskaders 
waaraan dit aspect wordt getoetst. De Tweede Kamer heeft aangegeven dat  de Minister een 
afweging moet make n tussen landelijk economische belangen en de lokale veiligheid en schade -
effecten. In het verleden zijn de lokale effecten volgens de Tweede Kamer  in die afweging 
onvoldoende meegenomen. In dit kader vragen wij ons af hoe de balans uitvalt tussen 
economische belangen en de maatschappelijke aanvaardbare gevolgen en risico’s die met 
gaswinning gepaard gaan.  
 
6.2  Kaders schade   
Advies 
De minister dient zo spoedig mogelijk een kader op te stellen waarin duidelijk beschreven staat 
wat onder ‘schade’ verstaan wordt.  
 
Toelichting 
De (nog niet vastgestelde) wijziging van de Mijnbouwwet noemt als toetsingsgrond voor het 
eventueel onthouden van de instemming met een winningsplan ‘schade aan gebouwen of 
infrastructurele werken of de functionaliteit daarvan’. Wij constateren dat de adviserende 
organen Tcbb en Sodm kennelijk ieder een verschillende typering hanteren voor het begrip 
schade. Dat is niet uit te leggen aan inwoners.  
Zolang niet duidelijk is wat onder ‘schade’ verstaan dient te worden , is toetsing van het 
winningsplan op dit onderdeel lastig voor velden die gebeefd hebben en in verband waarmee 
‘schade’ is gemeld. 
 
6.3 Natuur en milieu – Nationaal Park Drentse Aa 
Advies 
Met betrekking tot het Nationale Park Drentse Aa adviseren wij u: 
- het winningsplan te toetsen op nationale en internationale wetgeving op het gebied 
van natuur- en soortenbescherming gelet op het aanwezige Natura2000 gebied; 
- in uw goedkeuringsbesluit op te nemen dat bij verdere ontwikkelingen rondom de 
velden Vries-Zuid (met name het blok Vries-ZZ) en Eleveld het Drentse Aa gebied 
zoveel mogelijk wordt ontzien. </pre>

====================================================================== Einde pagina 265 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 266 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
12 
  
Toelichting 
Wij stellen vast dat de gevolgen van de gasvelden in dit winningsplan  Westerveld voor de 
beschermde status van het Natura-2000-gebied Drentse Aa niet zijn onderzocht althans 
onvoldoende in beeld zijn gebracht. Er blijkt ook uit niets dat met zekerheid zou kunnen worden 
gesteld dat de natuurlijke kenmerken van het Natura 2000-gebied Drentse Aa door de 
exploitatie van de gasvelden in dit winningsplan  niet zullen worden aangetast. 
 
Het Drentse Aa gebied is een internationaal uniek gebied, met een zeer hoge 
beschermingsstatus. Het gebied is een beek- en esdorpenlandschap; het oppervlaktewater van 
de Drentse Aa dient tevens als bron van drinkwater. Het is een waardevol gebied met een 
kwetsbaar geohydrologisch systeem waar invloeden vanwege de gaswinning (zoals 
bodemdaling, zuur stimulatie) niet mogen plaatsvinden. 
 
Voor een correcte beoordeling van de mogelijke gevolgen van de exploitatie van het 
winningsplan Westerveld   voor het Drentse Aa-gebied zou het overigens niet juist zijn om de 
getroffen en te treffen waterhuishoudkundige maatregelen in het natuurgebied bij het 
beschouwen van mogelijke effecten van mijnbouwactiviteiten op de 
instandhoudingsdoelstellingen van het natuurgebied te betrekken. Compenserende 
maatregelen maken immers in juridische zin geen onderdeel uit van de beoordeling in het kader 
van de significantie-toets. Bovendien zijn de watergerelateerde maatregelen in zekere zin met 
de mijnbouwactiviteiten verbonden, omdat de waterhuishouding noodzakelijkerwijs wel moet 
worden aangepast als gevolg van de opgetreden bodemdaling die het resultaat is van de 
gaswinning. 
 
Wij wijzen er op dat de vaststelling en goedkeuring van het winningsplan door de Minister met 
zich mee brengt dat er een toetsingsmoment ontstaat waarop moet worden beoordeeld of 
mogelijk significante gevolgen ten gevolge van de mijnbouwactiviteiten in het Westerveld 
kunnen ontstaan. Dat geldt uiteraard niet alleen voor het Drentse Aa-gebied, maar voor alle 
Natura 2000-gebieden die door het instemmingsbesluit worden beïnvloed. Deze beoordeling 
heeft niet of in onvoldoende mate plaatsgevonden ten gevolge waarvan effecten op Natura-
2000-gebieden niet op voorhand kunnen worden uitgesloten.  
 
Bij de actuele stand van zaken voor wat betreft de onbekendheid van de impact van de 
gaswinning is er naar ons oordeel aanleiding om in het instemmingsbesluit aanvullende 
restricties op te nemen die waarborgen dat het Nationaal Park Drentse Aa zo veel mogelijk 
ongemoeid wordt gelaten. 
 
6.4 Reikwijdte winningsplan m.b.t. aantal verschillende velden  
Advies: 
Wij verzoeken u aan te geven welke overwegingen ten grondslag liggen aan de keuze om een 
grote variëteit van kleine gasvelden in het winningsplan Westerveld te vatten? In het kader van 
de maatschappelijke verantwoording vinden wij het transparanter om per gasveld een 
winningsplan op te stellen.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 266 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 267 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
13 
 Toelichting: 
Het winningsplan Westerveld bevat een groot aantal afzonderlijke gasvelden die geen directe 
relatie met elkaar hebben. Uit het winningsplan Westerveld wordt afgeleid dat een aantal 
velden nu en naar verwachting in de toekomst niet meer produceren. Waarom zijn die dan toch 
opgenomen in het winningsplan? Voor de afweging tussen economische belangen en de 
maatschappelijke effecten is het logischer per producerend gasveld een aparte vergunning en 
winningsplan op te stellen. De gehanteerde methodiek belemmerd nu voor al deze veld en 
afzonderlijk een  transparante afweging te kunnen maken.   
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 267 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 268 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
14 
 7  PRODUCTIE 
7.1 Productie  put Vries -10 
Advies: 
Wij adviseren u om uw toezegging jegens NAM om binnen de bestaande vergunning te mogen 
winnen uit de nieuw geboorde put (put Vries-10) in te trekken en NAM op te dragen hiervoor 
de uitkomst van de procedure voor onderhavige winningsplan af te wachten. 
 
Toelichting: 
“Tijdens het vragenuur van 16 juni 2015 is gesproken over een voorgenomen gaswinning door 
NAM in Drenthe. Tijdens de mondelinge beantwoording is in algemene zin aangegeven dat er 
bij winning uit kleine velden een winningsplan moet komen en dat omwonenden, gemeenten 
en provincies hierop zienswijzen kunnen indienen. Dit is ook bevestigd in de beantwoording van 
aanvullende schriftelijke vragen van het lid Dik-Faber (CU), waarin is aangegeven dat “in alle 
gevallen waarbij op basis van boringen besloten wordt om gas te gaan winnen, een nieuw of 
gewijzigd winningsplan ingediend moet worden” (Kamerstukken 2015 -2016, Aanhangsel van de 
Handelingen, 57).”  
 
In het geval van Vries-10 is er een nieuwe boring geweest op basis waarvan NAM voornemens  
is om gas te gaan winnen. Daarnaast is er juist door de minister aan de Tweede Kamer 
toegezegd, dat er een adviesrecht wordt toegepast in deze situaties. In het Winningsplan 
Westerveld is voor Vries-10 sprake van een te winnen hoeveelheid van 0,6 Miljard M3 (high 
case). Wij zijn van mening dat deze nieuwe winning onderdeel is van dit winningsplan en dat 
NAM de procedure moet afwachten voordat er uit put Vries-10 gas gewonnen mag worden. 
 
Los van de vraag of er wel of geen vigerend Winningsplan is, moeten wij constateren dat het 
oude Winningsplan niet voldoet aan de zaken die door de Onderzoeksraad voor de veiligheid 
zijn geconstateerd. Zo is bij de afgifte van de instemmingsvergunning op het vigerende 
winningsplan niet getoetst op de veiligheid van burgers (seismische risico analyse). Wij zijn dan 
ook van mening dat er niet kan worden teruggevallen op een vergunning waarin geen rekening 
is gehouden met zo een belangrijk aspect.  
 
7.2  Productiesnelheid 
Advies: 
Wij verzoeken u in uw besluit aandacht te besteden aan de productiesnelheid uit de 
verschillende gasvelden. Te meer daar vrijwel alle velden in dit winningsplan zich bevinden in de 
laatste fase van de feitelijke gaswinning . Er lijkt door NAM bij de bepaling van de 
productiescenario’s geen rekening te zijn gehouden met de relatie snelheid drukdaling-
bodemtrilling.  
 
Toelichting 
De snelheid waarmee gas uit de bodem wordt onttrokken is van invloed op de bodemtrilling. 
Een snelle drukdaling in het gesteente kan eerder tot bevingen leiden dan wanneer deze </pre>

====================================================================== Einde pagina 268 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 269 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
15 
 drukdaling geleidelijk verloopt. K an NAM aangeven welke hoeveelheid er per jaar per gasveld 
kan worden onttrokken zonder dat dit tot extra risico op bodemtrilling leidt? 
Uit een toelichting van NAM blijkt dat de productiescenario’s in het winningsplan zijn gebaseerd 
op een  technische inschatting wat uit de bodem te halen is. In het plan is de winningssnelheid 
niet aangegeven .  
 
7.3 Productieniveau  high case  
Advies: 
In uw besluit op te nemen dat als NAM het “high case ” scenario overschrijdt zij een nieuw 
winningsplan dient op te stellen en deze ter besluitvorming aan dient te bieden. 
 
Toelichting:  
In het advies van Sodm wordt op blz 5 aangegeven dat als een winning het “high case ” scenario 
overschrijdt NAM een nieuwe SRA moet uitvoeren en tevens het winningsplan dient te 
actualiseren.  Deze opmerking bevreemd ons, aangezien wij in de veronderstelling verkeren dat 
winning buiten de grenzen van het winningsbesluit niet is toegestaan.  
Wij zijn van mening dat indien deze situatie zich voordoet er te allen tijde een nieuw 
winningsplan dient te worden opgesteld.  
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 269 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 270 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
16 
 8  ONZEKERHEDEN/ ONTBREKENDE ZAKEN 
8.1  Onzekerheden 
Advies: 
Omdat volgens ons rond de effecten en gevolgen van gaswinning op de ondergrond en 
bovengrondse bouwwerken nog altijd veel onduidelijk is, adviseren wij u met uiterste 
terughoudendheid conclusies te verbinden aan de berekeningsresultaten van de maximaal te 
verwachten seismische activiteit.     
 
Toelichting: 
Voor de berekeningen is gebruik gemaakt van gegevens van de ondergrond. De samenstelling 
van de diepe ondergrond is complex en nooit precies in kaart te brengen. De ligging van 
breuken, de compactiecoëfficiënt etc. zijn gebaseerd op interpretatie van een beperkt aantal 
bodemgegevens. Dit houdt in dat de resultaten altijd met grote voorzichtigheid moet worden 
geïnterpreteerd.  De Tcbb geeft aan dat in het ergste geval een beving met een magnitude van 
3,9 kan plaatsvinden. De zwaarste beving tot nu toe in Groningen was 3,6 in Huizinge (2012). 
De velden Eleveld en Vries Zuid scoren op factoren als bebouwingsdichtheid en 
bevolkingsdichtheid duidelijk minder gunstig dan Huizinge. Wij vermoeden op basis van deze 
aspecten dat in het stedelijk gebied van Assen meer schade kan ontstaan dan de door NAM 
geformuleerde licht schade aan meerdere, tot matige schade aan enkele gebouwen.  
 
8.2  Ontbrekende/onjuiste gegevens  
Advies: 
Wij verzoek u NAM op te dragen de SRA berekening opnieuw uit te voeren. Hierin rekening te 
houden met de toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen in de gebieden rond de betreffende 
gasvelden. Evenals de correcte bevolkingsdichtheid ten aanzien van het stedelijke gebied rond 
het gasveld Eleveld te hanteren. Deze nieuwe SRA-berekening te beschouwen als een 
aanvulling op het voorliggende winningsplan en dit om advies voor te leggen aan Sodm, Tcbb, 
lokale overheden en de Mijnraad.  
 
Toelichting: 
In de SRA is geen rekening gehouden met de toekomstige inrichting van Werklandschap Assen 
Zuid en de toeristisch recreatieve zone. De inrichting leidt tot intensievere bebouwing van 
bedrijven in het gebied dan nu het geval is. Ook de noordelijke blokken van Eleveld vallen 
binnen het stedelijk gebied van Assen met o.a. de aanwezigheid van een ziekenhuis in de 
directe nabijheid.  
Waarom wordt voor bepaling risicoklasse uitgegaan van lage bevolkingsdichtheid (250-500 
inw/km2)? Een substantieel deel van het gasveld Eleveld ligt namelijk in het stedelijk gebied 
van Assen met hogere dichtheid (500-1000 inw/km2) . Een herberekening zal leiden tot een 
andere risico inschatting. Dit maakt het noodzakelijk dat alle adviesorganen zich hierover 
opnieuw een oordeel moeten kunnen vormen.  
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 270 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 271 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
17 
 9 BODEMBEWEGING 
9.1  Bodemdaling 
Advies 
Voor wat betreft de prognose van de bodemdaling die gepaard kan gaan met de gaswinning, 
adviseren wij u: 
- NAM in samenspraak met de betrokken decentrale overheden te laten inventariseren:  
1) welke gevolgen de uiteindelijke totale bodemdaling  die het gevolg is van de 
gaswinning uit de velden van het winningsplan Westerveld kan hebben voor het 
normale beheer en onderhoud van waterkeringen en waterlopen;   
2) welke (waterhuishoudkundige) maatregelen in dat verband genomen moeten 
worden; 
3) NAM te verplichten tot vergoeding van deze te nemen maatregelen en van 
eventuele overige schade voortvloeiend uit bovengenoemde bodemdaling als 
voorwaarde te verbinden aan het winningsplan; 
- NAM de bodemdalingscomponent die het gevolg is van het leeg produceren van het 
gasveld Norg na beëindigen van de gasopslag aldaar, weer op te laten nemen in de 
bodemdalingsprognose voor de jaren 2050 en 2080. 
 
Toelichting 
Volgens de prognose zal de verwachte bodemdaling van de resterende gaswinning enkele 
centimeters bedragen; het merendeel van de daling heeft al plaatsgevonden.  
De uiteindelijke totale  bodemdaling als gevolg van de gaswinning is echter van die omvang dat 
er wel effecten te verwachten zijn op de waterhuishouding. De kosten voor mitigerende 
maatregelen zijn uiteraard voor NAM. Daarom is het van belang te inventariseren welke 
afspraken er bestaan tussen NAM en betrokken waterschap(pen), gemeenten en provincie voor 
zover er voor hen negatieve effecten zijn. Er mag geen onduidelijkheid bestaan over de 
vergoeding van dergelijke onkosten. 
 
Het beëindigen en leeg produceren van de gasopslag Norg zal volgens NAM in de toekomst tot 
een additionele 10 cm bodemdaling leiden. Deze component is verdwenen uit de huidige set 
prognoses, vanuit de veronderstelling van NAM de gasopslag tot 2080 in werking te zullen 
hebben. Gezien de grote onzekerheden die er momenteel heersen omtrent de aard van onze 
toekomstige energievoorziening achten wij deze aanname niet terecht. Wij achten het zinvol op 
voorhand te weten welke additionele daling in het gebied (op mogelijk kortere termijn dan nu 
verwacht) nog verdisconteerd moet gaan worden. 
 
 
9.2  Bodemtrilling 
Advies 
Omdat NAM in het winningsplan aangeeft dat de kans op schade ten gevolge van een 
geïnduceerde beving niet valt uit te sluiten, verzoeken wij u: </pre>

====================================================================== Einde pagina 271 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 272 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
18 
 - het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) over te nemen en NAM op te 
dragen in aanvulling op het KNMI-netwerk seismische apparatuur in en rond de 
gasvoorkomens Vries-Zuid en Eleveld op te stellen; 
- het advies van SodM over te nemen en NAM voor de bevende velden een 
risicobeheerssysteem te laten ontwikkelen en operationeel te hebben (zie hoofdstuk 
9); 
- de parameters en randvoorwaarden die NAM hanteert in het door haar op te stellen 
risicobeheerssysteem goed te laten onderbouwen alvorens dit systeem goed te 
keuren; 
- te verduidelijken in hoeverre zaken als vallende objecten zijn meegenomen in de 
overwegingen die aan het winningsplan ten grondslag liggen. 
 
Toelichting 
Als decentrale overheden hebben wij niet de technisch-inhoudelijke kennis in huis om 
seismische risico’s en alles wat daarmee samenhangt e xact te kunnen beoordelen en 
controleren. Wij hebben dan ook gemeend geen nacalculatie te (laten) doen van de 
berekeningen in het winningsplan met bijbehorende addenda. Dit laten wij graag over aan de 
door u gevraagde adviseurs (SodM, Tcbb).  
 
Wij zijn primair van mening dat de veiligheid nooit in het geding mag zijn. Wij zijn daarom blij 
met de toegenomen belangstelling voor dit belangrijke aspect rond de gaswinning. Verder zijn 
wij van mening dat derden (burgers, bedrijven, gemeenten) niet de dupe mogen worden van 
gaswinningsactiviteiten of de gevolgen daarvan. Dit geldt zowel nu als ook in de toekomst.  
 
Uit de analyse van NAM volgt dat alle gasvelden in de laagste seismische risicogroep vallen 
(categorie I). TNO constateert in haar advies dat de risicoanalyse is uitgevoerd volgens de SRA-
leidraad en kan zich vinden in de toedeling tot de laagste risicogroep (categorie I). SodM 
onderschrijft de analyse van TNO, met de aanvulling dat de reeds bevende velden Eleveld en 
Vries-Zuid wel dicht tegen categorie 2 aan liggen.  
 
Uit het winningsplan van NAM en de bijbehorende adviezen van TNO en SodM menen wij 
daarom te kunnen opmaken dat er in het kader van bodemtrilling geen veiligheidsrisico’s 
bestaan voor de gebieden rond de betreffende gasvelden.  
Hoewel de veiligheid niet in het geding lijkt te zijn, geeft NAM in het winningsplan aan dat de 
kans op schade ten gevolge van een geïnduceerde beving niet valt uit te sluiten. In het ernstigste 
geval kan sprake zijn van lichte, niet constructieve schade aan meerdere gebouwen en matige 
schade aan enkele gebouwen. Daarom zien wij wel aanleiding om ten aanzien van de gasvelden 
Eleveld en Vries-Zuid een risicobeheerssysteem te laten opstellen en implementeren voor 1 juni 
2017. Tevens het meet- en regelprotocol onafhankelijk te laten monitoren (zie hoofdstuk 9). 
 
Tevens kan het risicobeheerssysteem helpen een eventuele zwaardere beving te voorkomen, 
mits sprake is van de juiste keuze van signaalparameters en het daarbij behorende actieprotocol. 
Een goede onderbouwing van de gekozen parameters en acties is dus van belang wil het 
risicobeheerssysteem zinvol zijn. Ook een adequaat seismisch netwerk is hierbij van belang.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 272 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 273 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
19 
 9.3  Reservoirstimulatie/ Fracken 
Advies 
Wij adviseren u vanwege de mogelijke gevolgen: 
- geen omstreden technieken zoals zuurstimulatie en fracken toe te staan zoals in het 
winningsplan is omschreven; 
- tevens besluitvorming over de toepassing van deze technieken niet alleen bij de 
toezichthouder (Sodm) neer te leggen, maar hiervoor aparte besluitvorming aan N AM 
op te leggen met mogelijkheden tot inspr aak, zienswijzen en beroep van lokale 
overheden, inwoners en de Waterleiding Maatschappij Drenthe; 
- mocht dit niet uw keuze zijn, dan verzoeken wij u toch in ieder geval in het 
goedkeuringsbesluit voo rwaarden op te nemen ter beperking van risico’s voor grond - 
en drinkwater en ecologie én het optreden van bodemtrilling. 
 
Toelichting 
De velden Assen, Assen-Zuid en Vries-Zuid vallen gedeeltelijk samen met de boringsvrije zone 
van de grondwaterwinning Assen-Oost; het veld Assen valt bovendien samen met het 
grondwaterbeschermingsgebied Assen-West. 
 
Schadelijke gevolgen van reservoirstimulatie / fracken kunnen bovengronds optreden door  
lekkage van frackvloeistoffen en chemicaliën en ondergronds door het falen van de integriteit 
van afdekkende lagen waardoor ongecontroleerde bodemprocessen kunnen optreden. De kans 
op deze gebeurtenissen dienen geheel uitgesloten te worden omdat naast lokale schade aan 
gebouwen ook de drinkwatervoorziening in het geding is. Het advies van Sodm is gebaseerd op 
de bevoegdheid van de afweging over fracken bij de toezichthouder van de gaswinning. 
Vanwege de mogelijke lokale impact vinden wij dat voor deze beslissing ook het 
burgerperspectief moet worden meegenomen en dus de lokale overheden, inwoners en de 
Waterleiding Maatschappij Drenthe een stem in deze afweging moeten krijgen met 
bijbehorende beroepsmogelijkheid.   
 
 
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 273 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 274 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
20 
 10  SCHADE 
10.1 Voorkomen van schade (wettelijke verplichting)    
Advies: 
Wij adviseren u vanwege het ontbreken van een beschrijving van preventieve maatregelen in 
het winningsplan N AM te verplichten om preventieve maatregelen voor schade op te nemen in 
het winningsplan alvorens hierover een besluit te nemen. Deze beschrijving te zien als een 
aanvulling op het voorliggende winningsplan en dit om advies voor te leggen aan Sodm, Tcbb, 
lokale overheden en de Mijnraad. 
 
Toelichting: 
In de Mijnbouwwet ligt primair de nadruk op het voorkomen van schade door 
mijnbouwactiviteiten (preventief handelen), en niet op het geoorloofd zijn van 
mijnbouwactiviteiten, mits de nadelige gevolgen daarvan door de exploitant / operator worden 
weggenomen of verzacht (curatief handelen). NAM heeft als initiatiefnemer de zorgplicht voor 
het voorkomen van schade. In winningsplan wordt geconcludeerd dat er lichte en lokaal 
mogelijk matige schade kan optreden aan gebouwen. Nergens is in het winningsplan echter 
terug te lezen wat wordt gedaan om schade te voorkomen. Wij stellen vast dat ten aanzien van 
het optreden van schade in het winningsplan geen aandacht is op het voorkomen van schade. 
In het winningsplan worden optredende schades als niet te voorkomen beschouwd.  
 
Het Mijnbouwbesluit schrijft voor dat het winningsplan een beschrijving bevat van de mogelijke 
omvang en verwachte aard van de schade door bodembeweging. Uit het winningsplan blijkt dat 
het niet goed mogelijk is de omvang en de verwachte aard adequaat te beschrijven. NAM lijkt 
niet in staat causaliteit aan te geven tussen aardbevingen en omvang en aard van de schade. 
Het winningsplan lijkt op dit punt niet te voldoen aan de eisen die de wet stelt aan een plan. 
 
Wij willen dat er door N AM alles aan gedaan wordt om schade door gaswinning aan 
eigendommen van inwoners en overheid te voorkomen. Inwoners kiezen er niet voor om te 
worden blootgesteld aan deze risico’s.  
 
10.2 Afhandeling van schade   
Advies 
Wij zijn van mening dat: 
- een adequate regeling voor afdoening en vergoeding van schades en compensatie van 
alle bijkomende negatieve effecten een harde voorwaarde is, alvorens door uw minister 
een positief besluit op dit winningsplan kan en mag worden genomen; 
- evenals in het aardbevingsgebied Groningen er een volledig onafhankelijk orgaan dient 
te worden ingesteld voor de afwikkeling van schade als gevolg van alle 
mijnbouwactiviteiten.  
- in uw besluit op te nemen dat in geval van een schademelding ter verbetering van de 
huidige wijze van onderzoek opdracht gegeven wordt tot het doen van onderzoek naar 
de oorzaak van de schade;  
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 274 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 275 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
21 
 Toelichting: 
Zoals reeds in voorgaande alinea door ons is aangegeven dient het voorkomen en beperken van 
alle schade als uitgangspunt te worden genomen. Echter kan NAM de kans op schade aan 
bebouwing in de nabije omgeving van het epicentrum van een geïnduceerde aardbeving niet 
uitsluiten. Dit wordt ook door SodM in haar advies als zodanig aangegeven. In het ernstigste 
geval kan een geïnduceerde beving leiden tot het ontstaan van lichte, niet constructieve schade 
aan meerdere gebouwen en matige schade aan enkele gebouwen.  
 
NAM geeft in het winningsplan aan dat de historische schademeldingen voor "lichte, niet 
constructieve schade" hebben gezorgd en dat deze vergoed zijn (of worden) wanneer het 
duidelijk is dat zij de schade heeft veroorzaakt. Overeenkomstig de regels van het burgerlijk 
recht rust op NAM de verplichting om schade veroorzaakt door aardbevingen, die worden 
veroorzaakt door de gaswinning, te vergoeden.  Wij zijn van mening dat voornoemde regeling 
op basis van het burgerlijk wetboek niet altijd voldoende soelaas biedt voor burgers, bedrijven 
en lokale overheden om op een vlotte en toegankelijke wijze schade te kunnen claimen.  
 
De gaswinning in Groningen heeft voor veel overlast gezorgd in de regio en het gevoel van 
veiligheid en vertrouwen van de bewoners aangetast. Er is dan ook sprake van een groot 
wantrouwen van burgers jegens NAM en rijksoverheid. Dit heeft zowel betrekking op de 
feitelijke gaswinning, als ook het nemen van adequate en toereikende maatregelen om de 
gevolgen (waaronder schade en overige hinder) zo veel mogelijk te voorkomen en/of te 
beperken.  
Herstel van vertrouwen van onze burgers is naar onze mening dan ook gebaat bij een 
transparante en toegankelijke organisatie voor de afwikkeling van schademeldingen. Een 
regeling waarbij het voor burgers en andere partijen niet nodeloos ingewikkeld is om een 
schademelding in te dienen en de onafhankelijkheid in voldoende mate gewaarborgd is. Dit 
zodat iedereen in redelijkheid kan vertrouwen op een eerlijke en adequate schadeafwikkeling. 
Het past niet om daarbij onderscheid te maken tussen de omvang of de locatie waar de schade 
is ontstaan. Iedere schademelding dient op zijn eigen merites te worden beoordeeld. 
 
Gezien het voorgaande zijn wij van mening dat een adequate regeling voor afdoening en 
vergoeding van schades en compensatie van alle bijkomende negatieve effecten een harde 
voorwaarde bij het instemmingsbesluit dient te zijn. Tevens dient hierbij de onafhankelijkheid 
en objectiviteit van de schadeafwikkeling in voldoende mate gegarandeerd te zijn. Wij dringen 
er daarom bij u op aan dat – evenals in het aardbevingsgebied Groningen – er een volledig 
onafhankelijk orgaan wordt ingesteld voor de afwikkeling van schade als gevolg van alle 
mijnbouwactiviteiten. Tevens zorgt het instellen van een dergelijk orgaan ervoor dat ook ingeval 
van gestapelde mijnbouw (en beheersmaatregelen voor het grondwaterpeil) gedupeerde 
partijen weten tot welke partij zij zich hiertoe dienen te wenden.    
 
Hoewel door uw minister in de Tweede Kamer reeds toezeggingen zijn gedaan aangaande het 
instellen  een dergelijke onafhankelijk orgaan voor de afwikkeling van mijnbouwschade, is één 
en ander vooralsnog geen feit. Wij adviseren u haast te maken met het instellen van een 
dergelijk onafhankelijk orgaan. Tevens dit te regelen alvorens in te stemmen met het 
onderhavige winningsplan Westerveld. 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 275 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 276 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
22 
 10.3 Lusten en lasten 
Advies 
Gaswinning kan gepaard gaan met nadelige gevolgen voor inwoners door hinder, overlast en 
schade aan eigendommen. Wij verzoeken u ervoor zorg te dragen voor een goede verdeling van 
lusten en lasten bij mijnbouwactiviteiten, waarbij het zeer gewenst is dat u aangeeft hoe baten 
terugvloeien naar het gebied .  
 
Toelichting   
Gaswinning zal in Nederland nog jarenlang plaatsvinden en inwoners zullen hier last van 
ondervinden. Inwoners staan veelal afwijzend en wantrouwend tegenover plannen voor gebruik 
van de ondergrond. De lokale inwoners vinden dat zíj de lasten dragen voor het belang van 
Nederland als geheel. Mijnbouwactiviteiten brengen met zich mee dat er in zekere mate 
regionale of lokale belasting is. Schade dient volgens de wet te worden vergoed, maar inwoners 
ervaren extra ongemak waar ze niet om hebben gevraagd en waar niets tegenover staat. Het 
belang van mijnbouwactiviteiten voor de Nederlandse samenleving is evident. Het gebruik van 
de ondergrond zal ook in de toekomst een grote rol spelen bij onze verder te verduurzamen 
energievoorziening. Voor het ook in de toekomst gebruiken van de ondergrond is van belang 
dat er een goede verdeling is van lusten en lasten. 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 276 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 277 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld 
23 
 11  RISICOBEHEERSYSTEEM 
Advies: 
Met betrekking tot het risicobeheerssysteem adviseren wij u: 
• NAM te verplichten een onafhankelijke nulmeting uit te voeren aan alle gebouwen 
boven en nabij de voorkomens van Eleveld en Vries-Zuid; 
• het advies van SodM over te nemen en NAM voor de bevende velden Eleveld en 
Vries-Zuid extra versnellingsopnemers te laten installeren en operationeel te 
hebben; 
• bij dit winningsplan een risicobeheerssysteem te laten opstellen en als onderdeel op 
te nemen bij de eventueel door de minister te verlenen winningsvergunning; 
• het meet- en regelprotocol onafhankelijk te laten monitoren. 
 
Toelichting: 
Om de schade door gaswinning goed te kunnen vaststellen is het belangrijk dat de 
uitgangssituatie goed wordt vastgelegd. Het is aan de initiatiefnemer om dit te doen naar 
goedkeuring van de vergunningverlener. Er wordt al jaren gas gewonnen in het veld maar dit 
winningsplan is de markering van het moment dat ook het burgerperspectief wordt 
meegewogen in de besluitvorming. In dat kader is het belangrijk dat schade aan particuliere 
eigendommen goed wordt geregistreerd.  
 
Zowel NAM als TNO concluderen op basis van de seismische risicoanalyse (SRA) dat alle velden 
in categorie I vallen. Volgens de leidraad van SodM volstaat voor deze velden monitoring met 
het huidige geofoon en accelerometer netwerk van het KNMI. Met dit monitoringsnetwerk 
kunnen aardbevingen met een magnitude van 1,5 en groter worden gelokaliseerd.  
 
Hoewel alle velden in categorie I vallen, liggen de reeds bevende velden Eleveld en Vries-Zuid 
echter dicht tegen de grens met categorie II aan. Op basis hiervan adviseert SodM om ook 
enkele maatregelen te nemen die van toepassing zijn voor velden waarvan de SRA in categorie 
II valt. Wij vinden dit een goede zaak. Het gaat hier om het ontwikkelen van een 
risicobeheerssysteem.  
 
Het risicobeheerssysteem is bedoeld om tijdig te kunnen reageren zodat (grotere) schade en 
veiligheidsrisico’s niet zullen optreden. De keuze van signaalparameters en bijbehorende 
(re)acties dient dan ook zodanig onderbouwd te zijn dat hiermee aannemelijk wordt gemaakt 
dat het systeem zinvol is. Dat wil zeggen, dat aan de hand van de signaalparameters zodanig 
tijdig kan worden ingegrepen dat het mogelijk optreden van bedoelde schade en risico’s 
voorkomen kan worden. </pre>

====================================================================== Einde pagina 277 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 278 ======================================================================

<pre> 
 
Ministerie van Economische Zaken  
De heer H. Kamp 
Postbus 20401  
2500 EK  DEN HAAG   
 Contactpersoon    
Telefoon    
Bezoekadres   Noordersingel 33  
   
Uw brief van    
Uw kenmerk    
Ons kenmerk    
 
Bijlagen   1 
   
Datum   17 januari 2017 
Verzenddatum    
 
Onderwerp   Advies Winningsplan Westerveld  
 
 
 
Excellentie, 
 
U heeft ons in de gelegenheid gesteld om een advies uit te brengen over het door de NAM ingediende 
Winningsplan Westerveld. Aangezien dit plan betrekking heeft op de winning uit meerdere 
aardgasvelden binnen onze gemeente maken wij graag gebruik van deze mogelijkheid. Wij 
waarderen de geboden mogelijkheid om andere overheden en de inwoners die door hun 
vertegenwoordigd worden, meer positie te geven. Bij het invullen van de adviesrol is samengewerkt 
met de buurgemeenten, waterschappen en provincies. 
 
Zorgen en onrust 
 
Het winningsplan geeft ons zorg. In het plan en de bijbehorende adviezen van Sodm en Tcbb lezen 
wij dat er, als gevolg van de voorgenomen winningen, kans is op bevingen die kunnen leiden tot 
schade. In het Tcbb advies valt zelfs te lezen dat mogelijk voor sommige kleinere velden de grens 
van magnitude 3,9 op de schaal van Richter wordt overschreden. 
 
Deze zorg horen wij ook bij onze inwoners en bij de gemeenteraad. Met name in de wijk Marsdijk en 
het dorp Loon zijn er zorgen en is er deels sprake van serieuze onrust. Groningen ligt dichtbij en 
vrijwel iedereen heeft vrienden of familie in het gebied waar aardbevingen aan de orde zijn. De 
vertaalslag van de situatie naar die in Assen is snel gemaakt. De gebrekkige communicatie door de 
NAM en de beperkte communicatie door uw ministerie naar de inwoners helpen  niet bij het 
wegnemen van zorgen en onrust. 
 
Proces 
 
Hoewel wij als college bevoegd zijn om een advies uit te brengen, hebben wij vanwege de 
maatschappelijke impact en op uitdrukkelijk verzoek de gemeenteraad betrokken bij het advies. Met 
de gemeenteraad is besproken op welke wijze invulling wordt gegeven aan de adviesrol. De 
gemeenteraad heeft zelf besloten dat ze ook nog wilde spreken over het definitieve advies.  
 
Parallel aan de gesprekken met de gemeenteraad hebben wij ook gesproken met Wijkvereniging 
Marsdijk en Dorpsbelangen Loon om goed zicht te krijgen wat de behoeften zijn van de inwoners. 
Daarnaast spreken onze ambtenaren op allerlei manieren met de bewoners van de gebieden die het 
betreft. 
 
Bij het maken van het advies hebben wij intensief samengewerkt met de andere overheden die een 
adviesrecht hebben op het Winningsplan Westerveld. 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 278 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 279 ======================================================================

<pre> Gemeente Assen 
Ons kenmerk: 2016- 04865  
Pagina 2 van 2 
  
 
Nut en noodzaak 
 
Als gemeente Assen zetten wij in op het verduurzamen van onze gemeente. Het versneld 
terugdringen van het gebruik van fossiele brandstoffen is een belangrijke opgave voor onze 
samenleving. Wij begrijpen dat er in de overgangsfase voorlopig nog aardgas nodig blijft. Wij 
begrijpen ook de economische belangen en het belang van de inkomsten voor de staat. Wij kijken 
echter naar de belangen van onze inwoners. In dit verband zouden wij in een afweging van belangen 
niet kiezen voor een winning onder stedelijk gebied met een risico op bevingen.  
 
Mocht u desondanks het winningsplan accorderen, dan moet er gezorgd worden voor een goede, 
vlotte en soepele schaderegeling. Onderdeel hiervan is dat de omgekeerde bewijslast zoals die van 
toepassing is voor het Groninger Veld (Wet bewijsvermoeden gaswinning Groningen) ook voor het 
gebied Westerveld moet gelden. Het valt aan inwoners immers niet uit te leggen waarom 
gedupeerden in de provincie Groningen van een speciale wettelijke uitzondering ter verlichting van 
de op hen rustende bewijslast zouden kunnen profiteren, terwijl dit aan inwoners elders in Nederland 
onthouden wordt. Wij stellen hierbij de vraag of er geen sprake is van strijdigheid met het 
gelijkheidsbeginsel. 
 
Kijken wij naar de situatie zoals die bestond in Groningen waarbij inwoners hun gelijk soms via de 
rechter moesten halen, dan hebben wij vooralsnog weinig vertrouwen in de door de NAM geschetste 
afhandeling van schade gevallen via het burgerlijk recht.  
 
Hoewel het formeel geen onderdeel is van ons adviesrecht, maken wij u ook graag attent op onze 
brief met zienswijzen op de Ontwerp Structuurvisie Ondergrond (STRONG) aan de minister van I& 
M. Hierin spreken wij ons uit tegen de opslag van CO2 of aardgas in lege gasvelden in Assen. 
 
Advies 
 
Gelet op bovenstaande en de onzekerheden en risico’s adviseren wij u dan ook om ‘nee’ te zeggen 
tegen het Winningsplan Westerveld.  
 
Mocht u toch besluiten om de winning toe te staan, dan vind u bijgevoegd ons advies met het zeer 
uitdrukkelijke verzoek om dit over te nemen. 
 
Met vriendelijke groet, 
burgemeester en wethouders, 
 
 
 
 
burgemeester  gemeentesecretaris  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 279 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 280 ======================================================================

<pre>Date : 17-1-2017 13:36:13
F
rom  :  
T
m
inez.nl
S
ubject : advies gem eente Assen w inningsplan Westerveld
A
ttachm ent : definitief advies w inningsplan Westerveld 21dec.docx;Aanbiedingsbrief EZ  16 jan 2017.docx;
D
 
B
ij deze stuur ik je via de mail het advies en de begeleidende brief op het winningsplan Westerveld van de gemeente Assen.
 
H
et advies is tot stand gekomen in samenwerking met de gemeenten en waterschappen.
 
D
e brief en het advies wordt deze week ook via de post nog nagestuurd.
 
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
 
E
  
@
assen.nl
website: 
w
w
w.assen.nl
 
16.81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 280 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 281 ======================================================================

<pre>   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 21 December  2016   
 definitief   
        
  Advies Winningsplan 
Westerveld    
   </pre>

====================================================================== Einde pagina 281 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 282 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
2 
 INHOUD  BLAD  
 
 
1 INLEIDING  3 
2 SAMENVATTING  4 
3 HOOFDADVIES  7 
4 ALGEMEEN  8 
5 COMMUNICATIE  9 
6 REIKWIJDTE EN KADERS  WINNINGSPLAN  11 
6.1 Doelmatigheid  11 
6.2 Kaders schade  11 
6.3 Natuur  en milieu – Nationaal Park Drentse Aa  11 
6.4 Reikwijdte winningsplan m.b.t. aantal verschillende velden  12 
7 PRODUCTIE  14 
7.1 Productie  put Vries -10 14 
7.2 Productiesnelheid  14 
7.3 Productieniveau  high case  15 
8 ONZEKERHEDEN/ ONTBRE KENDE ZAKEN  16 
8.1 Onzekerheden  16 
8.2 Ontbrekende/onjuiste gegevens  16 
9 BODEMBEWEGING  17 
9.1 Bodemdaling  17 
9.2 Bodemtrilling  17 
9.3 Reserv oirstimulatie/ Fracken  19 
10 SCHADE  20 
10.1  Voorkomen van schade (wettelijke verplichting)  20 
10.2  Afhandeling van schade  20 
10.3  Lusten en lasten  22 
11 RISICOBEHEERSYSTEEM  23 
 
 
      
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 282 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 283 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
3 
 1 INLEIDING  
U heeft ons in de gelegenheid gesteld om een advies uit te brengen over het door NAM  
ingediende Winningsplan Westerveld. Aangezien dit plan betrekking heeft op de winning uit 
aardgasvelden binnen onze verschillende gebiedsbegrenzingen  maken wij graag gebru ik van 
deze mogelijkheid. Bij het maken van het advies hebben wij intensief samengewerkt met de 
verschillende  decentrale overheden die een adviesrecht hebben op het Winningsplan 
Westerveld.  
 
Wij zijn u erkentelijk dat u in een vroegtijdig stadium van uw be sluitvorming ons om advies 
vraagt op het winningsplan Westerveld 2016 van NAM. Wij maken graag gebruik van dit 
adviesrecht vanwege de zorg die wij hebben over de directe en indirecte gevolgen van de 
gaswinning op het leven van de inwoners van het gebied. Wij erkennen dat in de afgelopen 
periode meer aandacht is gekomen voor de aspecten veiligheid en welzijn van burgers in relatie 
tot gaswinning . Wij menen echter toch blijvend te moeten aandringen om  hierin  de positie van 
de inwoners centraal te stellen. Wij hebben daarom ervoor gekozen o ns advies breed in te 
steken.  
 
Als decentrale overheden hebben wij niet de technisch -inhoudelijke kennis in huis om 
seismische risico’s en alles wat daarmee samenhangt exact te kunnen beoordelen en 
controleren. Wij hebben dan ook gemeend geen nacalculatie te (laten) doen van de 
berekeningen in het winningsplan met bijbehorende addenda. Dit laten wij graag over aan de 
door u gevraagde adviseurs (S taatstoezicht op de Mijnen (SodM , Technische commissie 
bodem beweging (Tc bb).  
 
Wij vertrouwen erop dat u het advies behandelt conform de relevante bepalingen van de 
Algemene wet bestuursrecht en de overwegingen uit ons advies op een zorgvuldige wijze 
betrekt bij uw besluitvorming en ons transparant informeert over uw overwegin gen terzake.   
 
Leeswijzer  
Wij hebben onze bevindingen, hoofdconclusies en hoofdadvies samengevat in het eerste 
hoofdstuk. In de analyse daarachter treft u een uitgebreidere beoordeling aan van het 
winningsplan met op onderdelen deelconclusies en -adviezen.   </pre>

====================================================================== Einde pagina 283 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 284 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
4 
 2 SAMENVATTING  
Vanuit betrokkenheid en zorg en oprechte belangstelling hebben wij de rapporten intensief 
bestudeerd. Veiligheid van inwoners en het voorkomen  en beperken van schade wegen hierin 
het zwaarst . Alle andere aspecten moeten daaraan on dergeschikt zijn, waaronder 
economische aspecten en leveringszekerheid.  
 
De O nderzoeksraad voor Veiligheid (OvV)  geeft over het erkennen van onzekerheden en 
communiceren de volgende toelichting: Onzekerheid en het reduceren ervan dienen 
uitgangspunten te zijn van het handelen van betrokken partijen, ook in de communicatie naar 
burgers. Onderzoek over onzekerheden en het daaraan verbinden van maatregelen is daarbij 
van cruciaal belang volgens de Raad. Onderzoek mag geen excuus zijn om geen maatregelen te 
treffen of besluiten uit te stellen. Zij pleit derhalve ook voor het hanteren van het 
voorzorgsprincipe in dat geval “Better safe than sorry” . Dat betekent in de communicatie over 
onzekerheden in samenspraak met deskundigen en risicodragers zoeken naar mani eren van 
beheersing van het risico. Communiceren met burgers moet volgens de OvV meer zijn dan 
alleen voorlichting geven.  
 
Veiligheid wordt door de OvV breed gedefinieerd in termen van objectieve - en subjectieve 
veiligheid, respectievelijk het uitblijven v an lichamelijk letsel ten gevolge van aardbevingen en 
gemoedsrust van bewoners. “Het gaat om veiligheid van burgers. Kunnen zij erop rekenen dat 
incidenten worden voorkomen, schade wordt beperkt, risico’s worden beheerst en 
onzekerheden worden verkend?” . U hebt hierop gereageerd met: “De Raad heeft met haar 
rapportage en aanbevelingen vooral willen bereiken dat bij activiteiten in de diepe ondergrond 
nu en in de toekomst het veiligheidsbelang voldoende aandacht krijgt” . U heeft alle 
aanbevelingen uit het r apport van de OvV overgenomen.  In dit licht bezien dient bij de 
beoordeling en toetsing  van de verschillende aspecten dan ook te worden uitgegaan van een  
brede benadering van de belangenafweging die aan uw uiteindelijke besluit ten grondslag 
moet liggen.  Het past hierbij niet om u te bep erken tot een exacte en enge uitleg van 
voorgenomen wetgeving.  
 
We hebben ook geconstateerd dat in het winningsplan nog een aantal essentiële onderdelen 
ontbreekt en het plan gepaard gaat met onzekerheden die betrekking hebben op een veilige 
gaswinning . Ook constateren wij dat ondanks de ervaringen opgedaan in Groningen, er 
vooralsnog geen sprake is van een adequate regeling voor de rest van Nederland voor 
afdoening en vergoeding van schades en compensatie van alle bijkomende negatieve effecten.  
 
Bij bestudering van het winningsplan en onderliggende stukken hebben wij samengevat de 
volgende vragen, opmerkingen en adviezen.  
 
Veiligheid  
Uit het winningsplan van NAM en de bijbehorende adviezen van TNO en SodM maken  wij  op 
dat er geen veiligheidsrisico’s bestaan voor de gebieden rond de verschillende gasvelden en haar 
inwoners.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 284 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 285 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
5 
 Omdat volgens ons rond de effecten en gevolgen van gaswinning op de ondergrond en 
bovengrondse bouwwerken nog altijd veel onduidelijk is, ad viseren wij u met uiterst e 
terughoudend heid  conclusies te verbinden aan de berekenings resultaten  van de maximaal te 
verwachten seismische activiteit.     
Tevens hebben wij een aantal ontbrekende zaken geconstateerd. Wij komen hier verderop in 
ons advies o p terug.  
 
Communicatie  
De communicatie van zowel NAM, als het ministerie van EZ naar burgers moet zorgvuldiger en 
publieksvriendelijker dan tot nu toe is gebeurd. De lokale overheden hechten er grote waarde 
aan dat onze inwoners gedegen, consistent en transparant worden geïnformeerd over de 
(gevolgen van) gaswinning.  
 
Voorkomen en beperken van schade  
In het winningsplan worden optredende schades als niet te voorkomen beschouwd. NAM 
bepaalt daarmee zelf welk niveau van acceptatie daarbij aa n de orde is. Er wordt geen aandacht 
geschonken aan maatregelen om schade door bodembeweging te voorkomen dan wel te 
beperken, terwijl dit een voorschrift in de Mijnbouwwet is.  
Wij willen dat er door NAM alles aan gedaan wordt om schade door gaswinning aan  
eigendommen van inwoners en overheid te voorkomen. Inwoners kiezen er niet voor om te 
worden blootgesteld aan deze risico’s.  
 
Bodemdaling  
NAM  dient inzichtelijk te maken welke gevolgen de uiteindelijke totale bodemdaling (als 
resultaat van dit winningsplan Westerveld ) kan hebben voor het normale beheer en onderhoud 
van waterkeringen en waterlopen  en welke (waterhuishoudkundige) maatregelen in da t 
verband genomen moeten wor den.  
Wij zijn van mening dat NAM dient te worden verplicht tot vergoeding van deze te nemen 
maatregelen en van eventuele overige schade voortvloeiend uit bovengenoemde bodemdaling .  
 
Schadeafhandeling  
Wij zijn van mening dat een adequate regeling voor afdo ening en vergoeding van schades en 
compensatie van alle bijkomende negatieve effecten een harde voorwaarde bij het 
instemmingsbesluit dient te zijn. Evenals in het aardbevingsgebied Groningen dient er een 
volledig onafhankelijk orgaan te worden ingesteld v oor de afwikkeling van schade als gevolg van 
alle mijnbouwactiviteiten. Een dergelijke regeling en onafhankelijk toetsingsorgaan dienen op 
voorhand een feit te zijn.  
 
Meet - en regelprotocol  
De reeds bevende velden Eleveld en Vries -Zuid liggen dicht tegen d e grens met risicocategorie 
II aan. Op basis hiervan adviseert SodM om ook enkele maatregelen te nemen die van 
toepassing zijn voor velden waarvan de Seismische Risico Analyse (SRA) in categorie II valt. Wij 
vinden dit een goede zaak. Het gaat hier om het ontwikkelen van een risicobeheerssysteem.  
Het risicobeheerssysteem is bedoeld om tijdig te kunnen reageren zodat (grotere) schade en 
veiligheidsrisico’s niet zullen optreden. Wij zijn van mening dat een risicobeheerssysteem een 
voorwaarde moet zijn van de  eventueel door de minister  te verlenen winningsvergunning.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 285 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 286 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
6 
 Fracken en zuurstimulatie  
Vanwege de mogelijke gevolgen zijn wij van mening dat geen omstreden technieken zoals 
zuurstimulatie en fracken moeten worden toegestaan.  
Schadelijke gevolgen van zuur stimulatie  / fracken kunnen bovengronds optreden door  lekkage 
van frackvloeistoffen en chemicali ën en ondergronds door het falen van de integriteit van 
afdekkende lagen waardoor ongecontroleerde bodemprocessen kunnen optreden. De kans op 
deze gebeurtenissen  dienen geheel uitgesloten te worden, omdat naast lokale schade aan 
gebouwen ook de drinkwatervoorziening in het geding is. Vanwege de mogelijke lokale impact 
vinden wij dat voor deze beslissing ook het burgerperspectief moet worden meegenomen en 
dus de lo kale overheden, inwoners en de Waterleiding Maatschappij Drenthe een stem in deze 
afweging moeten krijgen met bijbehorende beroepsmogelijkheid.   
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 286 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 287 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
7 
 3 HOOFDADVIES  
Onze bevindingen afgewogen hebbende en uitgaande van de geformuleerde uitgangspunten 
komen wij tot het volgende hoofdadvies:  
 
Wij zijn primair van mening dat de veiligheid nooit in het geding mag zijn. Verder zijn wij van 
mening dat derden (burgers, bedrijven, gemeenten) niet de dupe mogen worden van 
gaswinningsactiviteiten of de gevolgen daarvan. Dit geldt zowel nu als ook in de toekomst.  
 
Wij adviseren u vanwege de  geconstateerde  omissies, bestaande onzekerheden , geen 
aandacht voor maatregelen om schade door bodembeweging te voorkomen dan wel te 
beperken  en het ontbreken van een adequate schaderegeling voor afdoening en vergoeding 
van schades en compensatie van alle bijkomende negatieve effecten : 
 
Primair:  niet in te stemmen met het winningsplan Westerveld  2016 zoals het nu voorligt;  
 
Subsidiair:  mocht dit niet uw keuze zij n vanwege de grote onzekerheden en ontbrekende 
onderdelen slechts in te stemmen met het winningsplan door het hanteren van 
het voorzorgprincipe "Better safe than sorry" en:  
 
1. NAM en Sodm, binnen een door u gestelde termijn, onvolkomenheden te laten 
aanvulle n; 
2. te voorzien in onafhankelijke validatie van onderzoeken en bevindingen;  
3. een termijn te stellen aan het winningsplan ; 
4. hierbij zaken als schadebeperking, schadeafwikkeling en een 
risicobeheersingsysteem op voorhand goed en volledig te regelen.  
 
In onderstaande hoofdstukken vindt u de onderbouwing van ons hoofdadvies en overige 
adviezen.  
 
 
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 287 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 288 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
8 
 4 ALGEMEEN  
Het adviesrecht voor de decentrale overheden, zoals dat dit jaar in de wijzigingen Mijnbouwwet 
is  vertaald, hangt vooral samen met de maatschappelijke impact en de maatschappelijke 
acceptatie van gaswinning.  
 
In uw adviesverzoek schrijft u: “Een van de b elangrijkste aanbevelingen uit het rapport van de 
Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) richt zich op de veiligheid van de burgers en de 
infrastructurele werken. Een ander belangrijk punt betreft meer aandacht voor het 
burgerperspectief”.  
 
In het winningspl an Westerveld wordt volledig voorbijgegaan aan het burgerpe rspectief ofwel 
de maatschappelijke impact en de maatschappelijke acceptatie van gaswinning. Het is 
voorstelbaar dat NAM in het winningsplan redeneert vanuit haar commercieel belang. NAM 
dient echt er ook maatschappelijk verantwoord te ondernemen. Dit komt in het winningsplan 
niet tot uitdrukking. Wij verwachten dat u in uw besluit uw maatschappelijke 
verantwoordelijkheid duidelijk naar voren laat komen.  
 
Het maatschappelijk draagvlak voor (nieuwe) g aswinningen in ons land neemt af. Dit als gevolg 
van de aardbevingen in de provincie Groningen, de daarmee samenhangende 
veiligheidsproblematiek en andere negatieve effecten van de gaswinning. Ook de Drentse 
decentrale overheden constateren die ontwikkelin g. Het versneld terugdringen van het gebruik 
van fossiele brandstoffen is een belangrijke opgave voor onze samenleving. Wij pleiten ervoor 
dat u met spoed uw beleid inzet op duurzame energie.  
 
Bij de besluitvorming in Groningen heeft u  veiligheid , het zo veel mogelijk voorkomen en 
beperken van schade  en het belang van leveringszekerheid  het zwaarst laten wegen.  
 
De Drentse situatie is op verschillende onderdelen anders dan Groningen.  
Wij hechten vooral waarde aan de volgende aspecten:  
- Veiligheid  
- Communicat ie 
- Voorkomen en beperken van schade  
- Schadeafhandeling  a.g.v. bodemdaling/ bodemtrilling  
- Meet - en regelprotocol  
- Fracken en zuurstimulatie  
 
Uit het winningsplan van NAM en de bijbehorende adviezen van TNO en SodM m aken  wij  op 
dat er geen veiligheidsrisico’s bestaan voor de gebied en rond de verschillende gasvelden en haar 
inwoners. Dat wil zeggen dat deze organisaties aangeven dat er geen dusd anige bevingen 
optreden dat er gevaar ontstaat voor personen. Wel zien wij aanleiding om ten aanzien van de 
gasvelden Eleveld en Vries -Zuid een risicobeheerssysteem te laten opstellen  en het daar 
horende meet - en regelprotocol onafhankelijk te laten monitoren.  De resultaten van dit 
risicobeheer systeem moeten voor iedereen toegankelijk zijn.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 288 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 289 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
9 
 5 COMMUNICATIE  
Voor een adequate invulling van het burgerperspectief, zoals u in het adviesverzoek aangeeft, 
is gedegen, transparante en consistente communicatie  een absolute voorwaarde.  
 
Advies:  
De communicatie van zowel NAM, als het ministerie van EZ naar burgers moet zorgvuldiger en 
publieksvriendelijker dan tot nu toe is gebeurd. De lokale overheden hechten er grote waarde 
aan dat onze inwoners gedegen, consis tent en transparant worden geïnformeerd over de 
(gevolgen van) gaswinning. Wij adviseren u i n uw besluit voorwaarden op te nemen waarmee 
dit wordt geborgd.  
 
Toelichting:  
De verantwoordelijkheid van de lokale overheid is oog te hebben voor de belangen van o nze 
inwoners en deze te borgen.  
Wij zijn daarom van mening dat d e rol van informatievoorziening over de (gevolgen van) 
gaswinning niet uitsluitend  aan NAM  moet worden overgelaten. De communicatie van zowel 
NAM , als het ministerie van EZ naar burgers moet  zorgvuldiger en publieksvriendelijker dan tot 
nu toe is gebeurd. De lokale overheden hechten er grote waarde aan dat onze inwoners 
gedegen, consistent  en transparant worden geïnformeerd over de (gevolgen van) gaswinning. 
Hiermee moet onnodige onrust en zo rg bij inwoners word en weggenomen.   
 
Typerend is de gebrekkige communicatie en afstemming tussen NAM en het ministerie van EZ 
over de start van de gaswinning uit put Vries -10, die onder he t winningsplan Westerveld valt  
(zie ook hfst 7.1) . 
 
Communicatie is een essentieel onderdeel van het omgevingsmanagement, zoals is verwoord 
in uw visie in de brief aan de Tweede Kamer van 1 februari 2016*).  
Uw uitgangspunten daarbij zijn duidelijk:  
1. Samenbinden van belanghebbenden  
2. Betrek de omgeving zo vroeg  mogelijk  
3. Transparantie en vertrouwen  
4. Omgevingsmanagement is een gezamenlijke verantwoordelijkheid  
5. Maatwerk  
 
Het mag duidelijk zijn dat uw ambitie verder  moet gaan dan het organiseren van 
informatiebijeenkomsten en publicaties over de procedure.  
Wij willen graag met u meedenken  aan de verdere invulling van de communicatie en het 
omgevingsmanagement. Daarbij nemen wij graag uw visie als vertrekpunt.  
Wij geven u als s uggestie dat NAM een breed communicatieplan opstelt dat in overleg en 
instemming met u en lokale overheden tot stand komt. Communicatie die staat in een breder 
perspectief van omgevingsmanagement, rekening houdend met de 'belevingswereld' van onze 
inwoners . 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 289 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 290 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
10 
 Het winningsplan is geschreven voor ingewijden en lastig leesbaar voor inwoners. Zij mogen 
een zienswijze op het winningsplan indienen maar dan moeten zij de inhoud hiervan wel 
kunnen doorgronden.  Daarom adviseren wij u voorafgaand aan het maken van een  
ontwerpbesluit een publieksvriendelijke oplegger van het winningsplan op te stellen.  
 
In dit kader vragen wij u tevens de risicoanalyse van de gasvelden Vries Zuid en Eleveld nader 
te duiden. Uit het winningsplan blijkt dat volgens de SRA de gasvelden Vr ies Zuid en Eleveld 
bijna in risicoklasse 2 vallen. In zowel het winningsplan als in de adviezen van Sodm en Tcbb 
ontbreekt een nadere analyse waarom deze velden hogere risico’s met zich meebrengen dan 
de overige velden. Ligt het aan de inrichting van het gebied of komt het door de 
bodemopbouw die gevoelig is voor trilling? Toevoeging van deze analyse maakt dat de 
aangegeven risico’s beter zijn te duiden en uit te leggen aan onze inwoners.    
 
  
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 290 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 291 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
11 
 6  REIKWIJDTE EN KADE RS WINNINGSPLAN  
In dit hoofdstuk geven we aan welke kaders onduidelijk zijn of ontbreken waaraan het 
winningsplan is getoetst.  
 
6.1  Doelmatigheid  
Advies  
Wij verzoeken u inzicht te geven in de kaders waaraan het winning splan is getoet st op het aspect 
doelmatigheid . 
 
Toelichting  
In het advies van Sodm is een toetsing opgenomen van de winning aan doelmatigheid. 
Onduidelijk is hoe en waaraan is getoetst. We willen graag inzicht in de afwegings kaders 
waaraan dit aspect wordt  getoetst. De Tweede Kamer  heeft aangegeven dat  de Minister een 
afweging moet maken tussen landelijk economische belangen en de lokale veiligheid en schade -
effecten. In het verleden zijn de lokale effecten volgens de Tweede Kamer  in die afweging 
onvoldoende meegenomen. In dit kader vragen wij ons af hoe de balans uitvalt tussen 
economische belangen en de maatschappelijke aanvaardbare gevolgen en risico’s die met 
gaswinning gepaard gaan.  
 
6.2  Kaders schade   
Advies  
De minister dient zo spoedig mogelijk een kader op te stellen waarin duidelijk beschreven staat 
wat onder ‘schade’ verstaan wordt.   
 
Toelichting  
De (nog niet vastgestelde) wijziging van de Mijnbouwwet noemt als toetsingsgrond voor het 
eventueel onthouden van de instemming met een winningsplan ‘schade aan gebouwen of 
infrastructurele werken of de functionaliteit daarvan’. Wij constateren dat de adviserende 
organen Tcbb en Sod m kennelijk ieder een verschillende typering hanteren voor het begrip 
schade. Dat is niet uit te leggen aan inwoners.  
Zolang niet duidelijk is wat onder ‘schade’ verstaan dient te worden , is toetsing van het 
winningsplan op dit onderdeel lastig voor velde n die gebeefd hebben en in verband waarmee 
‘schade’ is gemeld.  
 
6.3 Natuur en milieu – Nationaal Park Drentse  Aa 
Advies  
Met betrekking tot het Nationale Park Drentse  Aa adviseren wij u:  
- het winningsplan te toetsen op nationale en internationale wetgeving op h et gebied 
van natuur - en soortenbescherming gelet op het aanwezige Natura2000 gebied;  
- in uw goedkeuringsbesluit op te nemen dat bij verdere ontwikkelingen rondom de 
velden Vries -Zuid (met name het blok Vries -ZZ) en Eleveld het Drentse Aa gebied 
zoveel moge lijk wordt ontzien.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 291 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 292 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
12 
  
Toelichting  
Wij stellen vast dat de gevolgen van de gas velden in dit winningsplan  Westerveld voor de 
beschermde status van het Natura -2000 -gebied Drentse  Aa niet zijn onderzocht althans 
onvoldoende in beeld zijn gebracht. Er blijkt ook uit niets dat met zekerheid zou kunnen worden 
gesteld dat de natuurlijke kenmerken van het Natura 2000 -gebied Drentse  Aa door de 
exploitatie van de gasvelden in dit winnings plan  niet zullen worden aangetast.  
 
Het Drentse  Aa gebied is een internationaal uniek gebied, met een zeer hoge 
beschermingsstatus. Het gebied is een beek - en esdorpenlandschap; het oppervlaktewater van 
de Drentse  Aa dient tevens als bron van drinkwater. Het is een waardevol gebied met een 
kwetsbaar geohydrologisch systeem waar invloeden vanwege de gaswinning (zoals 
bodemdaling, zuur stimulatie)  niet mogen plaatsvinden . 
 
Voor een correcte beoordeling van de mogelijke gevolgen van de exploitatie van het 
winn ingsplan Westerveld   voor het Drentse Aa -gebied zou het overigens niet juist zijn om de 
getroffen en te treffen waterhuishoudkundige maatregelen in het natuurgebied bij het 
beschouwen van mogelijke effecten van mijnbouwactiviteiten op de 
instandhoudingsdoe lstellingen van het natuurgebied te betrekken. Compenserende 
maatregelen maken immers in juridische zin geen onderdeel uit van de beoordeling in het kader 
van de significantie -toets. Bovendien zijn de watergerelateerde maatregelen in zekere zin met 
de mijn bouwactiviteiten verbonden, omdat de waterhuishouding noodzakelijkerwijs wel moet 
worden aangepast als gevolg van de opgetreden bodemdaling die het resultaat is van de 
gaswinning.  
 
Wij wijzen er op dat de vaststelling en goedkeuring van het winningsplan do or de Minister met 
zich mee brengt dat er een toetsingsmoment ontstaat waarop moet worden beoordeeld of 
mogelijk significante gevolgen ten gevolge van de mijnbouwactiviteiten in het Westerveld 
kunnen ontstaan. Dat geldt uiteraard niet alleen voor het Drent se Aa -gebied, maar voor alle 
Natura 2000 -gebieden die door het instemmingsbesluit worden beïnvloed. Deze beoordeling 
heeft niet of in onvoldoende mate plaatsgevonden ten gevolge waarvan effecten op Natura -
2000 -gebieden niet op voorhand kunnen worden uitges loten.  
 
Bij de actuele stand van zaken voor wat betreft de onbekendheid van de impact van de 
gaswinning is er naar ons oordeel aanleiding om in het instemmingsbesluit aanvullende 
restricties op te nemen die waarborgen dat het Nationaal Park Drentse  Aa zo veel mogelijk 
ongemoeid wordt gelaten.  
 
6.4 Reikwijdte winningsplan m.b.t. aantal  verschillende velden  
Advies:  
Wij verzoeken u aan te geven welke overwegingen ten grondslag liggen aan de keuze om een 
grote variëteit van kleine gasvelden in het winningsplan Westerveld  te vatten? In het kader van 
de maatschappelijk e verantwoording vinden wij het transparanter om per gasveld een 
winningsplan op te stellen.   
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 292 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 293 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
13 
 Toelichting:  
Het winningsplan Westerveld bevat een groot aantal afzonderlijke gasvelden die geen directe 
relatie met elkaar hebben. Uit het winningsplan  Westerveld wordt afgeleid dat een aantal 
velden nu en naar ve rwachting in de toekomst niet meer produceren. Waarom zijn die  dan toch 
opgenomen in het winningsplan ? Voor de afweging tussen economische belangen en de 
maatschappelijke effecten is het logischer per producerend g asveld een aparte vergunning en 
winningspl an op te stellen.  De gehanteerde methodiek belemmerd nu voor  al deze veld en 
afzonderlijk een  transparante afweging  te kunnen  maken .   
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 293 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 294 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
14 
 7  PRODUCTIE  
7.1 Productie  put Vries -10 
Advies:  
Wij adviseren u om uw toezegging jegens NAM om binnen de bestaande vergunning te mogen 
winnen uit de nieuw geboorde put ( put Vries -10) in te trekken en NAM op te dragen hiervoor 
de uitkomst van de  procedure voor onderhavige winningsplan  af te wachten . 
 
Toelichting:  
“Tijdens het vragenuur van 16 juni 2015 is gesproken over een voorgenomen gaswinning door 
NAM in Drenthe. Tijdens de mondelinge beantwoording is in algemene zin aangegeven dat er 
bij winning uit kleine velden een winningsplan moet komen en dat omwonenden, gemeenten 
en provincies hierop  zienswijzen kunnen indienen. Dit is ook bevestigd in de beantwoording van 
aanvullende schriftelijke vragen van het lid Dik -Faber (CU), waarin is aangegeven dat “in alle 
gevallen waarbij op basis van boringen besloten wordt om gas te gaan winnen, een nieuw  of 
gewijzigd winningsplan ingediend moet worden” (Kamerstukken 2015 -2016, Aanhangsel van de 
Handelingen, 57).”  
 
In het geval van Vries -10 is er een nieuwe boring geweest op basis waarvan NAM  voornemens  
is om gas te gaan winnen. Daarnaast is er juist door  de minister aan de Tweede Kamer 
toegezegd, dat er een adviesrecht wordt toegepast in deze situaties. In het Winningsplan 
Westerveld is voor Vries -10 sprake van een te winnen hoeveelheid van 0,6 Miljard M3 (high 
case). Wij zijn van mening  dat deze nieuwe w inning onderdeel is van dit winningsplan en dat 
NAM  de procedure moet afwachten voordat er uit put Vries -10 gas gewonnen mag worden.  
 
Los van de vraag of er wel of geen vigerend Winningsplan is, moeten wij constateren dat het 
oude Winningsplan niet voldoet  aan de zaken die door de Onderzoeksraad voor de veiligheid 
zijn geconstateerd. Zo is bij de afgifte van de instemmingsvergunning op het vigerende  
winningsplan niet getoetst op de veiligheid van burgers (seismische risico analyse). Wij zijn dan 
ook van men ing dat er niet kan worden teruggevallen op een vergunning  waarin geen rekening 
is gehouden met zo een belangrijk aspect.   
 
7.2  Productiesnelheid  
Advies:  
Wij verzoeken u i n uw besluit aandacht te besteden aan  de productiesnelheid uit de 
verschillende gasvelden. Te meer daar vrijwel alle velden in dit winningsplan zich bevinden in de 
laatste fase van de feitelijke gaswinning . Er lijkt door NAM  bij de bepaling van de 
productiescenario’s geen rekening te zijn gehoude n met de relatie snelheid drukdaling -
bodemtrilling.  
 
Toelichting  
De snelheid waarmee gas uit de bodem wordt onttrokken is van invloed op de bodemtrilling. 
Een snelle drukdaling in het gesteente kan eerder tot bevingen leiden dan wanneer deze </pre>

====================================================================== Einde pagina 294 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 295 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
15 
 drukdaling ge leidelijk verloopt.  Kan NAM  aangeven  welke hoeveelheid er per jaar per gasveld 
kan worden onttrokken zonder dat dit tot extra risico op bodemtrilling leidt ? 
Uit een toelichting van NAM  blijkt dat de productiescenario’s in het winningsplan zijn gebaseerd 
op een  technisch e inschatting wat uit  de bodem te halen is. In het plan is de winningssnelheid 
niet aangegeven .  
 
7.3 Productieniveau  high case  
Advies:  
In uw besluit op te nemen dat a ls NAM  het “high case ” scenario overschrijdt zij een nieuw 
winningsplan dient op te stellen en deze ter  besluitvorming  aan dient te bieden.  
 
Toelichting:  
In het advies van Sodm wordt  op blz 5 aangegeven dat als een winning het “high case ” scenario 
overschrijdt NAM  een nieuwe SRA moet uitvoeren  en tevens het winningsplan dient te 
actualiseren.  Deze opmerking bevreemd ons, aangezien wij in de veronderstelling verkeren dat 
winning buiten de grenzen van het winningsbesluit niet is toegestaan.   
Wij zijn van mening dat indien deze situatie zich voordoet er te allen tijde een nieuw 
winningsplan dient te worden opgesteld.  
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 295 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 296 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
16 
 8  ONZEKERHEDEN/ ONTBRE KENDE ZAKEN  
8.1  Onzekerheden  
Advies:  
Omdat volgens ons rond de effecten en gevolgen van gaswinning op de ondergrond en 
bovengrondse bouwwerken nog altijd veel onduidelijk is, adviseren wij u met uiterst e 
terughoudend heid conclusies te verbinden aan  de berekenings resultaten van de maximaal te 
verwachten seismische activiteit.     
 
Toelichting:  
Voor de berekeningen is gebruik gemaakt van gegevens van de ondergrond. De samenstelling 
van de diepe ondergrond is complex en nooit precies in kaart te brengen. De ligging van 
breuken, de compactiecoëffi ciënt etc . zijn gebaseerd op interpretatie van een beperkt aantal 
bodemgegevens. Dit houdt in dat de resultaten altijd met grote voorzichtigheid moet worden 
geïnterpreteerd.  De Tcbb geeft aan dat in het ergste geval een beving met een magnitude van 
3,9 kan plaatsvi nden . De zwaarste beving tot nu toe in Groningen was 3,6 in Huizinge (2012). 
De velden Eleveld en Vries Zuid scoren op factoren als bebouwingsdichtheid en 
bevolkingsdichtheid duidelijk minder gunstig  dan Huizinge . Wij vermoeden op basis van deze 
aspecten d at in het stedelijk gebied van Assen meer schade kan ontstaa n dan de door NAM  
geformuleerde licht schade aan meerdere , tot matige schade aan enkele gebouwen.   
 
8.2  Ontbrekende /onjuiste gegevens  
Advies:  
Wij verzoek u NA M op te dragen de SRA berekening opnieuw uit te voeren. Hierin rekening te 
houden met de toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen in de gebieden rond de betreffende 
gasvelden.  Evenals  de correcte bevolkingsdichtheid ten aanzien van het stedelijke gebied rond 
het gasveld Eleveld  te hanteren . Deze nieuwe SRA-berekening te beschouwen als een 
aanvulling op het voorliggende winningsplan en dit om advies voor te leggen aan Sodm, Tcbb, 
lokale overheden en de Mijnraad.  
 
Toelichting:  
In de SRA is geen rekening gehouden met de toekomstig e inrichting van Werklandschap Assen 
Zuid en de toeristisch recreatieve zone . De inrichting leidt tot intensievere bebouwing van 
bedrijven  in het gebied dan nu het geval is . Ook de n oordelijk e blokken va n Eleveld vallen 
binnen het stedelijk gebied van Assen met o .a. de aanwezigheid van een ziekenhuis in de 
directe nabijheid.   
Waarom wordt voor bepaling risicoklasse uitgegaan van lage bevolkingsdichtheid (250 -500 
inw/km2) ? Een substantieel deel van het gasv eld Eleveld ligt namelijk in het stedelijk gebied 
van Assen met hogere dichtheid (500 -1000 inw/km2 ). Een herberekening zal leiden tot een 
andere risico inschatting. Dit maakt het noodzakelijk dat alle adviesorganen zich hierover 
opnieuw een oordeel moeten kunnen vormen.  
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 296 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 297 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
17 
 9 BODEMBEWEGING  
9.1  Bodemdaling  
Advies  
Voor wat betreft de prognose van de bodemdaling die gepaard kan gaan met de gaswinning, 
adviseren wij u:  
- NAM  in samenspraak met de betrokken decentrale overheden te laten inventariseren :  
1) welke gevolgen de uiteindelijke totale bodemdaling  die het gevolg is van de 
gaswinning uit de velden van het winningsplan Westerveld kan hebben voor het 
normale beheer en on derhoud van waterkeringen en waterlopen;   
2) welke (waterhuishoudkundige) maatregelen in dat verband genomen moeten 
worden;  
3) NAM te verplichten tot vergoeding  van deze te nemen maatregelen en van 
eventuele overige schade voortvloeiend uit bovengenoemde bodemdaling als 
voorwaarde te verbinden aan het winningsplan;  
- NAM  de bodemdalingscomponent die het gevolg is van het leeg  produceren van het 
gasveld Norg na be ëindigen van de gasopslag aldaar, weer op te laten nemen in de 
bodemdalingsprognose voor de jaren  2050 en 2080.  
 
Toelichting  
Volgens de prognose zal de verwachte bodemdaling van de resterende gaswinning enkele 
centimeters bedragen; het merendeel van de daling heeft al plaatsgevonden.  
De uiteindelijke totale  bodemdaling als gevolg van de gaswinning is echter van die omvang dat 
er wel effecten te verwachten zijn op de waterhuishouding. De kosten voor mitigerende 
maatregelen zijn uiteraard voor NAM . Daarom is het van belang te inventariseren welke 
afspraken er bestaan tussen NAM  en betrokken waterschap(pen) , gemeenten en provincie voor 
zover er voor hen negatieve effecten zijn. Er mag geen onduidelijkheid bestaan over de 
vergoeding van dergelijke onkosten.  
 
Het be ëindigen en leeg  produceren van de gasopslag Norg  zal volgens NAM  in de toekomst tot 
een additionele 10 cm bodemdaling leiden. Deze component is verdwenen uit de huidige set 
prognoses, vanuit de veronderstelling van NAM  de gasopslag tot 2080 in werking te zullen 
hebben. Gezien de grote onzekerheden die e r momenteel heersen omtrent de aard van onze 
toekomstige energievoorziening achten wij deze aanname niet terecht. Wij achten het zinvol op 
voorhand te weten welke additionele daling in het gebied (op mogelijk kortere termijn dan nu 
verwacht) nog verdiscont eerd moet gaan worden.  
 
 
9.2  Bodemtrilling  
Advies  
Omdat NAM in het winningsplan aangeeft dat de kans op schade ten gevolge van een 
geïnduceerde beving niet valt uit te sluiten, verzoeken wij u : </pre>

====================================================================== Einde pagina 297 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 298 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
18 
 - het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM ) over te nemen en NAM op te 
dragen in aanvulling op het KNMI -netwerk seismische apparatuur in en rond de 
gasvoorkomens Vries -Zuid en Eleveld op  te stellen; 
- het advies van SodM over te nemen en NAM voor de bevende velden een 
risicobeheerssysteem te laten o ntwikkelen en operationeel te hebben (zie hoofdstuk 
9); 
- de parameters en randvoorwaarden die NAM hanteert in het door haar op te stellen 
risicobeheerssysteem goed te laten onderbouwen alvorens dit systeem goed te 
keuren;  
- te verduidelijken in hoeverre zaken  als vallende objecten zijn meegenomen in de 
overwegingen die aan het winningsplan ten grondslag liggen.  
 
Toelichting  
Als decentrale overheden hebben wij niet de technisch -inhoudelijke kennis in huis om 
seismische risico’s en alles wat daarmee samenhangt e xact te kunnen beoordelen en 
controleren. Wij hebben dan ook gemeend geen nacalculatie te (laten) doen van de 
berekeningen in het winningsplan met bijbehorende addenda. Dit laten wij graag over aan de 
door u gevraagde adviseurs (SodM, T cbb).  
 
Wij zijn pri mair van mening dat de veiligheid nooit in het geding mag zijn. Wij zijn daarom blij 
met de toegenomen belangstelling voor dit belangrijke aspect rond de gaswinning. Verder zijn 
wij van mening dat derden (burgers, bedrijven, gemeenten) niet de dupe mogen w orden van 
gaswinningsactiviteiten of de gevolgen daarvan. Dit geldt zowel nu als ook in de toekomst.  
 
Uit de analyse van NAM volgt dat alle gasvelden in de laagste seismische risicogroep vallen 
(categorie I). TNO constateert in haar advies dat de risicoan alyse is uitgevoerd volgens de SRA -
leidraad en kan zich vinden in de toedeling tot de laagste risicogroep (categorie I). SodM 
onderschrijft de analyse van TNO, met de aanvulling dat de reeds bevende velden Eleveld en 
Vries -Zuid wel dicht tegen  categorie 2 aan liggen.  
 
Uit het winningsplan van NAM en de bijbehorende adviezen van TNO en SodM menen wij 
daarom te kunnen opmaken dat er in het kader van bodemtrilling geen veiligheidsrisico’s 
bestaan voor de gebieden rond de betreffende gasvelden.  
Hoewel de veiligheid niet in het geding lijkt te zijn, geeft NAM in het winningsplan aan dat de 
kans op schade ten gevolge van een ge ïnduceerde beving niet valt uit te sluiten. In het ernstigste 
geval kan sprake zijn van lichte, niet constructieve schade aan meerder e gebouwen en matige 
schade aan enkele gebouwen. Daarom zien wij wel aanleiding om ten aanzien van de gasvelden 
Eleveld en Vries -Zuid een risicobeheerssysteem te laten opstellen en implementeren voor 1 juni 
2017. Tevens het meet - en regelprotocol onafhanke lijk te laten monitoren (zie hoofdstuk 9).  
 
Tevens kan h et risicobeheerssysteem helpen een eventuele zwaardere beving te voorkomen, 
mits sprake is van de juiste keuze van signaalparameters en het daarbij behorende actieprotocol. 
Een goede onderbouwing van de gekozen parameters en acties is dus van belang wil het 
risicobeheerssysteem zinvol zijn. Ook een adequaat seismisch netwerk is hierbij van belang.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 298 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 299 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
19 
 9.3  Reservoirstimulatie/ Fracken  
Advies  
Wij adviseren u vanwege de mogelijke gevolgen : 
- geen omstreden technieken zoals zuurstimulatie en fracken toe te staan zoals in het 
winningsplan is omschreven ; 
- tevens besluitvorming over de toepassing van deze technieken  niet alleen bij de 
toezichthouder (Sodm)  neer te leggen , maar hiervoor apart e besluitvorming aan N AM 
op te leggen met mogelijkheden tot insp raak, zienswijzen en beroep van lokale 
overheden , inwoners  en de Waterleiding Maatschappij Drenthe ; 
- mocht dit niet uw keuze zijn, dan verzoeken wij u toch i n ieder geval in het 
goedkeuringsbesluit voorwaarden op te nemen ter beperking van risico’s voor grond - 
en drinkwater en ecologie én het optreden van bodemtrilling.  
 
Toelichting  
De velden Assen, Assen -Zuid en Vries -Zuid vallen gedeeltelijk samen met de bor ingsvrije zone 
van de grondwaterwinning Assen -Oost; het veld Assen valt bovendien samen met het 
grondwaterbeschermingsgebied Assen -West.  
 
Schadelijke gevolgen van reservoirstimulatie  / fracken  kunnen bovengronds optreden door  
lekkage van frackvloeistoffen  en chemicali ën en ondergronds door het falen van de integriteit 
van afdekkende lagen  waardoor ongecontroleerde bodemprocessen kunnen optreden . De kans 
op deze gebeurtenissen dien en geheel  uitgesloten te worden omdat naast lokale schade aan 
gebouwen ook de drinkwatervoorziening in het geding is. Het advies van Sodm is gebaseerd op 
de bevoegdheid van de afweging over fracken bij de toezichthouder van de gaswinning. 
Vanwege de mogelijke lokale  impact vinden wij dat voor deze beslissing ook het 
burgerperspectief moet worden meegenomen en dus de lokale overheden , inwoners en de 
Waterleiding Maatschappij Drenthe een stem in deze afweging moeten krijgen  met 
bijbehorende beroepsmogelijkheid .   
 
 
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 299 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 300 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
20 
 10  SCHADE  
10.1  Voorkomen van schade (wettelijke verplichting)     
Advies:  
Wij adviseren u vanwege het ontbreken van een beschrijving van preventieve maatregelen in 
het winningsplan NAM te verplichten om preventieve maatregelen voor schade op te nemen in 
het winningsplan  alvorens hierover een besluit te nemen.  Deze beschrijving te zien als een 
aanvulling op het voorliggende winningsplan en dit om advies voor te leggen aan Sodm, Tcbb, 
lokale overheden en de Mijnraad.  
 
Toelichting:  
In de Mijnbouwwet ligt primair de nadruk op het voorkomen van schade door 
mijnbouwactiviteiten (preventief handelen), en niet op het geoorloofd zijn van 
mijnbouwactiviteiten, mits de nadelige gevolgen daarvan doo r de exploitant / operator worden 
weggenomen of verzacht (curatief handelen). NAM  heeft als initiatiefnemer de zorgplicht voor 
het voorkomen van schade. In winningsplan wordt geconcludeerd dat er lichte en lokaal 
mogelijk matige schade kan optreden aan geb ouwen. Nergens is in het winningsplan echter 
terug te lezen wat wordt gedaan om schade te voorkomen. Wij stellen vast dat ten aanzien van 
het optreden van schade in het winningsplan geen aandacht is op het voorkomen van schade. 
In het winningsplan worden o ptredende schades als niet te voorkomen beschouwd.  
 
Het Mijnbouwbesluit schrijft voor dat het winningsplan een beschrijving bevat van de mogelijke 
omvang en verwachte aard van de schade door bodembeweging. Uit het winningsplan blijkt dat 
het niet goed mog elijk is de omvang en de verwachte aard adequaat te beschrijven. NAM  lijkt 
niet in staat causaliteit aan te geven tussen aardbevingen en omvang en aard van de schade. 
Het winningsplan lijkt op dit punt niet te voldoen aan de eisen die de wet stelt aan een plan.  
 
Wij willen dat er door N AM alles aan gedaan wordt om schade door gaswinning aan 
eigendommen van inwoners en overheid te voorkomen.  Inwoners kiezen er niet voor om te 
worden blootgesteld aan deze risico’s.  
 
10.2  Afhandeli ng van schade   
Advies  
Wij zijn van mening dat:  
- een adequate regeling voor afdoening en vergoeding van schades en compensatie van 
alle bijkomende negatieve effecten een harde voorwaarde is, alvorens door uw minister 
een positief besluit op dit winningsplan kan en mag worden genomen;  
- evenals in het aardbevingsgebied Groningen er een volledig onafhankelijk orgaan dient 
te worden ingesteld voor de afwikkeling van schade als gevolg van alle 
mijnbouwactiviteiten.  
- in uw besluit op te nemen dat in geval van een schademelding ter verbeterin g van de 
huidige wijze van onderzoek opdracht gegeven wordt tot het doen van onderzoek naar 
de oorzaak van de schade;  
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 300 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 301 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
21 
 Toelichting:  
Zoals reeds in voorgaande alinea door ons is aangegeven dient het voorkomen en beperken van 
alle schade als uitgangspunt t e worden genomen. Echter kan NAM de kans op schade aan 
bebouwing in de nabije omgeving van het epicentrum van een geïnduceerde aardbeving niet 
uitsluiten. Dit wordt ook door SodM in haar advies als zodanig aangegeven. In het ernstigste 
geval kan een geïndu ceerde beving leiden tot het ontstaan van lichte, niet constructieve schade 
aan meerdere gebouwen en matige schade aan enkele gebouwen.  
 
NAM geeft in het winningsplan aan dat de historische schademeldingen voor "lichte, niet 
constructieve schade" hebben gezorgd en dat deze vergoed zijn (of worden) wanneer het 
duidelijk is dat zij de schade heeft veroorzaakt. Overeenkomstig de regels van het  burgerlijk 
recht rust op NAM  de verplichting om schade veroorzaakt door aardbevingen , die worden 
veroorzaakt door de gaswinning, te vergoeden.  Wij zijn van mening dat voornoemde regeling 
op basis van het burgerlijk wetboek niet altijd voldoende soelaas b iedt voor burgers, bedrijven 
en lokale overheden om op een vlotte en toegankelijke wijze schade te kunnen claimen.  
 
De gaswinning in Groningen heeft voor veel overlast gezorgd in de regio en het gevoel van 
veiligheid en vertrouwen van de bewoners aangetas t. Er is dan ook sprake van een groot 
wantrouwen van burgers jegens NAM en rijksoverheid. Dit heeft zowel betrekking op de 
feitelijke gaswinning, als ook het nemen van adequate en toereikende maatregelen om de 
gevolgen (waaronder schade en overige hinder) zo veel mogelijk te voorkomen en/of te 
beperken.  
Herstel van vertrouwen van onze burgers is naar onze mening dan ook gebaat bij een 
transparante en toegankelijke organisatie voor de afwikkeling van schademeldingen. Een 
regeling waarbij het voor burgers en  andere partijen niet nodeloos ingewikkeld is om een 
schademelding in te dienen en de onafhankelijkheid in voldoende mate gewaarborgd is. Dit 
zodat iedereen in redelijkheid kan vertrouwen op een eerlijke en adequate schadeafwikkeling. 
Het past niet om daar bij onderscheid te maken tussen de omvang of de locatie waar de schade 
is ontstaan. Iedere schademelding dient op zijn eigen merites te worden beoordeeld.  
 
Gezien het voorgaande zijn wij van mening dat een adequate regeling voor afdoening en 
vergoeding van  schades en compensatie van alle bijkomende negatieve effecten een harde 
voorwaarde bij het instemmingsbesluit dient te zijn. Tevens dient hierbij de onafhankelijkheid 
en objectiviteit van de schadeafwikkeling in voldoende mate gegarandeerd te zijn. Wij dr ingen 
er daarom bij u op aan dat – evenals in het aardbevingsgebied Groningen – er een volledig 
onafhankelijk orgaan wordt ingesteld voor de afwikkeling van schade als gevolg van alle 
mijnbouwactiviteiten. Tevens zorgt het instellen van een dergelijk orgaa n ervoor dat ook ingeval 
van gestapelde mijnbouw (en beheersmaatregelen voor het grondwaterpeil) gedupeerde 
partijen weten tot welke partij zij zich hiertoe dienen te wenden .   
 
Hoewel door uw minister in de Tweede Kamer reeds toezeggingen zijn gedaan aang aande het 
instellen  een dergelijke onafhankelijk orgaan voor de afwikkeling van mijnbouwschade, is één  
en ander vooralsnog geen feit. Wij adviseren u haast te maken met het instellen van een 
dergelijk onafhankelijk orgaan. Tevens dit te regelen alvorens in te stemmen met het 
onderhavige winningsplan Westerveld.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 301 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 302 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
22 
 10.3  Lusten en lasten  
Advies  
Gaswinning kan gepaard gaan met nadelige gevolgen voor inwoners door hinder, overlast en 
schade aan eigendommen. Wij verzoeken u ervoor zorg te dragen voor een go ede verdeling van 
lusten en lasten bij mijnbouwactiviteiten, waarbij het zeer gewenst is dat u aangeeft hoe baten 
terugvloeien naar het gebied .  
 
Toelichting   
Gaswinning zal in Nederland nog jarenlang plaatsvinden en inwoners zullen hier last van 
ondervin den. Inwoners staan veelal afwijzend en wantrouwend tegenover plannen voor gebruik 
van de ondergrond. De lokale inwoners vinden dat zíj de lasten dragen voor het belang van 
Nederland als geheel. Mijnbouwactiviteiten brengen met zich mee dat er in zekere ma te 
regionale of lokale belasting is. Schade dient volgens de wet te worden vergoed , maar inwoners 
ervaren extra ongemak waar ze niet om hebben gevraagd en waar niets tegenover staat. Het 
belang van mijnbouwactiviteiten voor de Nederlandse samenleving is ev ident. Het gebruik van 
de ondergrond zal ook in de toekomst een grote rol spelen bij onze verder te verduurzamen 
energievoorziening. Voor het ook in de toekomst gebruiken van de ondergrond is van belang 
dat er een goede verdeling is van lusten en lasten.  
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 302 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 303 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
23 
 11  RISICOBEHEERSYSTEE M 
Advies:  
Met betrekking tot het risicobeheerssysteem adviseren wij u:  
• NAM  te verplichten een onafhankelijke nulmeting uit te voeren aan alle gebouwen 
boven en nabij de voorkomens van Eleveld en Vries -Zuid; 
• het advies van SodM over te nemen en NAM voor de bevende velden Eleveld en 
Vries -Zuid extra versnellingsopnemers te laten installeren en operationeel te 
hebben ; 
• bij dit winningsplan een risicobeheerssysteem te laten opstellen en als onderdeel op 
te nemen b ij de eventueel door de minister te verlenen winningsvergunning;  
• het meet - en regelprotocol onafhankelijk te laten monitoren.  
 
Toelichting:  
Om de schade door gaswinning goed te kunnen vaststellen is het belangrijk dat de 
uitgangssituatie goed wordt vastgelegd. Het is aan de initiatiefnemer om dit te doen naar 
goedkeuring van de vergunningverlener. Er wordt al jaren gas gewonnen in het veld maa r dit 
winningsplan is de markering van het moment dat ook het burgerperspectief wordt 
meegewogen in de besluitvorming. In dat kader is het belangrijk dat schade aan particuliere 
eigendommen goed wordt geregistreerd.  
 
Zowel NAM  als TNO concluderen op basis  van de seismische risicoanalyse (SRA) dat alle velden 
in categorie I vallen. Volgens de leidraad van SodM volstaat voor deze velden monitoring met 
het huidige geofoon en accelerometer netwerk van het KNMI. Met dit monitoringsnetwerk 
kunnen aardbevingen me t een magnitude van 1,5 en groter worden gelokaliseerd.  
 
Hoewel alle velden in categorie I vallen, liggen de reeds bevende velden Eleveld en Vries -Zuid 
echter dicht tegen de grens met categorie II aan. Op basis hiervan adviseert SodM om ook 
enkele maatreg elen te nemen die van toepassing zijn voor velden waarvan de SRA in categorie 
II valt. Wij vinden dit een goede zaak. Het gaat hier om het ontwikkelen van een 
risicobeheerssysteem.  
 
Het risicobeheerssysteem is bedoeld om tijdig te kunnen reageren zodat (g rotere) schade en 
veiligheidsrisico’s niet zullen optreden. De keuze van signaalparameters en bijbehorende 
(re)acties dient dan ook zodanig onderbouwd te zijn dat hiermee aannemelijk wordt gemaakt 
dat het systeem zinvol is. Dat wil zeggen, dat aan de hand van de signaalparameters zodanig 
tijdig kan worden ingegrepen dat het mogelijk optreden van bedoelde schade en risico’s 
voorkomen kan worden.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 303 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 304 ======================================================================

<pre> 
 
Ministerie van Economische Zaken  
De heer H. Kamp 
Postbus 20401  
2500 EK  DEN HAAG   
 Contactpersoon    
Telefoon    
Bezoekadres   Noordersingel 33  
   
Uw brief van    
Uw kenmerk    
Ons kenmerk    
 
Bijlagen   1 
   
Datum   17 januari 201717 
januari 2017  
Verzenddatum    
 
Onderwerp   Advies Winningsplan Westerveld  
 
 
 
Excellentie , 
 
 U heeft ons in de gelegenheid gesteld  om een advies uit te brengen over  het door de NAM inged iende 
Winningsplan Westerveld. Aangezien dit plan betrekking heeft op de winning uit meerdere 
aardgasvelden binnen onze gemeente maken wij graag gebruik van deze mogelijkheid. Wij 
waarderen de geboden mogelijkheid om andere overheden en de inwoners die doo r hun 
vertegenwoordig d worden, meer positie te geven.  Bij het invullen van de adviesrol is samengewerkt 
met de buurgemeente n, waterschappen en provincies.  
 
Zorgen en onrust  
 
Het winningsplan geeft ons zorg. In het plan en de bijbehorende adviezen van Sodm en Tcbb lezen 
wij dat er, als gevolg van de voorgenomen winningen, kans is op bevingen die kunnen leiden tot 
schade. In het Tcbb advies valt zelf s te lezen dat mogelijk voor sommige kleinere velden de grens 
van magnitude 3,9 op de schaal van Richter word t overschreden.  
 
Deze zorg horen wij ook bij onze inwoners en bij de gemeenteraad. Met name in de wijk Marsdijk en 
het dorp Loon zijn er zorgen en is er deels sprake van serieuze onrust. Groningen ligt dichtbij en 
vrijwel iedereen heeft vrienden of familie i n het gebied waar aardbevingen aan de orde zijn . De 
vertaalslag van de situatie naar die in Assen is snel gemaakt. De gebrekkige communicatie door de 
NAM en de beperkte  communicatie door uw ministerie naar de inwoners helpen niet bij het 
wegnemen van zorge n en onrust.  
 
Proces 
 
Hoewel wij als college bevoegd zijn om een advies uit te brengen, hebben wij vanwege de 
maatschappelijke impact en op uitdrukkelijk verzoek de gemeenteraad betrokken bij het advies. Met 
de gemeenteraad is besproken op welke wijze invu lling wordt gegeven aan de adviesrol. De 
gemeenteraad heeft zelf besloten dat ze ook nog wilde  spreken over het definitieve advies.  
 
Parallel aan de gesprekken met de gemeenteraad hebben wij ook gesproken met Wijkvereniging 
Marsdijk en Dorpsbelangen Loon om goed zicht te krijgen wat de behoeften zijn van de inwoners. 
Daarnaast spreken onze ambtenaren op allerlei manieren met de bewoners van de gebieden die het 
betreft. 
 
Bij het maken van het advies hebben wij intensief samengewerkt met de andere overheden die een 
adviesrecht hebben op het Winningsplan Westerveld.  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 304 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 305 ======================================================================

<pre> Gemeente Assen  
Ons kenmerk: 2016 -04865  
Pagina 2 van 2 
  
  
Nut en noodzaak  
 
Als gemeente Assen zetten wij in op het verduurzamen van onze gemeente. Het versneld 
terugdringen van het gebruik van fossiele brandstoffen is een belangrijke opgave voor onze 
samenleving. Wij begrijpen dat er in de overgangsfase voorlopig nog aardgas nodig blijft. Wij 
begrijpen ook de economische belangen en het belang van de inkomsten voor de staat. Wij kijken 
echter naar de belangen van onze inwoners. In dit verband zouden wij in een afweging van belangen 
niet kiezen voor een winning onder stedelijk gebied met een risico op bevingen.  
 
Mocht u desondanks het winningsplan accorderen, dan moet er gezorgd worden voor een goede, 
vlotte en soepele schaderegeling. Onderdeel hiervan is dat de omgekeerde bewijslast zoals die van 
toepassing is voor het Groninger Veld (Wet bewijsvermoeden gaswinning Groningen) ook voor het 
gebied Westerveld moet gelden. Het valt aan inwoners immers niet uit te leggen waarom 
gedupeerden in de prov incie Groningen van een speciale wettelijke uitzondering ter verlichting van 
de op hen rustende bewijslast zouden kunnen profiteren, terwijl dit aan inwoners elders in Nederland 
onthouden wordt. Wij stellen hierbij de vraag of er geen sprake is van strijdi gheid met het 
gelijkheidsbeginsel.  
 
Kijken wij naar de situatie zoals die bestond in Groningen waarbij inwoners hun gelijk soms via de 
rechter moesten halen, dan hebben wij vooralsnog weinig vertrouwen in de door de NAM geschetste 
afhandeling van schade gevallen via het burgerlijk recht.  
 
Hoewel het formeel geen onderdeel is van ons adviesrecht, maken wij u ook graag attent op onze 
brief met zienswijzen op de Ontwerp Structuurvisie Ondergrond (STRONG) aan de minister van I& 
M. Hierin spreken wij ons uit tegen de opslag van CO2 of aardgas in lege gasvelden in Assen.  
 
Advies 
 
Gelet op bovenstaande en de onzekerheden en risico’s adviseren wij u dan ook om ‘nee’  te zeggen 
tegen het W inningsplan  Westerveld .  
 
Mocht u toch besluiten om de winning toe te staan, dan vind u bijgevoegd ons advies met h et zeer 
uitdrukkelijke verzoek om dit over te nemen.  
 
Met vriendelijke groet,  
burgemeester en wethouders,  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 305 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 306 ======================================================================

<pre>Date : 8-11-2017 14:09:24
F
rom  :  
T
S
ubject : advies Sodm  Winningsplan Westerveld
A
ttachm ent : 161019 advies SodM inzake w inningsplan Westerveld (NAM).pdf;
D
ag Jos,
 
B
ij deze de conclusies en het advies van Sodm op het winningsplan Westerveld van de NAM, het plan waar het gasveld Vries zich in bevind dat relevant is voor het gebied
M
esschenveld.
E
r zijn voor dit gebied geen aanvullende bouwkundige of constructieve maatrelen nodig.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
B
eleidsspecialist gemeente Assen
 
 
 
-
W
ebsite: www@assen.nl
 
16.82
</pre>

====================================================================== Einde pagina 306 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 307 ======================================================================

<pre>         0001 0 2 6 8    1    AACA AA         > Retouradres Postbus 24037 2490 AA Den Haag    Ministerie van Economische Zaken  Directie Energie en Omgeving   T.a.v. mevrouw M.A.C. Van der Salm  Postbus 20401   2500 EK DEN HAAG    minute    Datum 10 oktober 2016  Betreft advies winningsplan Westerveld    Parafenroute  Paraaf Medeparaaf    Verzendwijze: Per post           Datum verzending    Staatstoezicht op de Mijnen    Ministerie van Economische Zaken    Medeparaaf         Staatstoezicht op de Mijnen  Henri Faasdreef 312   Postbus 24037   2490 AA Den Haag    HE @minez.n! (algemeen)    www.sodm.nt    Behandeld door    Ons kenmerk  16152380    Uw kenmerk  Kopie aan    M. Van der Salm (EZ)  M. Van der Zee (TNO)    Bijlage(n)  1    Datum afdoen    Attaenummar ralatia</pre>

====================================================================== Einde pagina 307 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 308 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen  Ministerie van Economische Zaken         > Retouradres Postbus 24037 2490 AA Den Haag    wos : : Staatstoezicht op de Mijnen  Ministerie van Economische Zaken P 1    Directie Energie en Omgeving Bezoekadres    Henri Faasdreef 312    T.a.v. mevrouw M.A.C. Van der Salm 2492 JP Den Haag  Postbus 20401 Postadres  2500 EK DEN HAAG Postbus 24037    2490 AA Den Haag    ERO minez.nl    www.sodm.nl    Behandeld door    Datum 11 oktober 2016   Betreft advies winningsplan Westerveld Ons kenmerk  16152380  Uw kenmerk   Bijlage: TNO advies Westerveld   Bijlage(n}   Geachte mevrouw van der Salm, 1    Naar aanleiding van uw adviesverzoek betreffende het gewijzigde winningsplan  Westerveld, ingediend door Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. (NAM) op 11  september 2016, berichten wij u het volgende.    Procesverloop   NAM heeft op 20 december 2013 een wijziging van het winningsplan Westerveld  ingediend. Dit winningsplan heeft NAM aangevuld op 27 mei 2014, waarna SodM  en TNO op 15 september 2014 advies hebben uitgebracht aan het Ministerie van  Economische Zaken. Gelet op de toenemende vragen vanuit de samenleving en de  voorziene wijziging van de Mijnbouwwet is het instemmingsbesluit over het  winningsplan Westerveld aangehouden. Recent is besloten om winningsplannen  breder te toetsen en ook risico's voor omwonenden, gebouwen en infrastructuur  mee te laten wegen in de beoordeling van het winningsplan. Dit betekent dat de  beoordeling van de gevolgen van aardbevingen niet langer wordt beperkt tot de  “seismische hazard” (seismische dreiging), maar wordt uitgebreid naar het  seismische risico. NAM heeft op 23 februari 2016 een bijgewerkt winningsplan  Westerveld ingediend. Het oorspronkelijke winningsplan uit december 2013 en het  addendum, dat EZ in oktober 2014 heeft ontvangen, zijn door NAM aangevuld met  een nieuwe beoordeling van het seismische risico. Bovendien is de tekst  geactualiseerd.   Op 30 mei 2016 heeft het Ministerie van Economische Zaken SodM gevraagd om  deze nieuwe beoordeling van het seismische risico te toetsen en om na te gaan of  de geactualiseerde tekst van de overige paragrafen invloed heeft op het eerdere  advies van 15 september 2014. Het resultaat van deze beoordeling heeft SodM  per brief van 12 juli 2016 kenbaar gemaakt aan het Ministerie. In deze brief is  geadviseerd om aanvullende gegevens op te vragen bij NAM zodat een aantal  stellingen in het winningsplan onderbouwd konden worden.   Naar aanleiding van de brief van SodM en verder overleg met het Ministerie, heeft  NAM op 11 september 2016 een gewijzigd winningsplan Westerveld ingediend.  Voor de beoordeling van het gewijzigde winningsplan heeft SodM advies gevraagd  aan TNO voor de verificatie van de berekeningen op de onderdelen doelmatige  winning, bodemdaling en de seismische risico analyse.    Pagina 1 van 8</pre>

====================================================================== Einde pagina 308 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 309 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  16152380    Op 4 oktober 2016 heeft SodM hierover het bijgevoegd advies van TNO  ontvangen. Middels deze brief ontvangt u mijn advies.    Beschrijving Westerveld winningsplan   Het winningsplan Westerveld omvat 11 gasvelden t.w. Assen, Assen-Zuid, Een,  Eleveld, Vries-Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid, Witten, Witterdiep, Zevenhuizen  en Zevenhuizen-West. Het gros van deze velden zijn al geruime tijd in productie.  NAM verwacht voor velden Zevenhuizen-West, Assen-Zuid, Witten en Witterdiep  enkel productie in het meest optimistische scenario aangezien de winbare  hoeveelheden zeer gering zijn. De velden Appelscha, Roden en Norg-Zuid die  historisch gezien deel uitmaakten van dit winningsplan, zijn uit geproduceerd.  NAM heeft geen plannen om de productie uit deze voorkomens te hervatten.    Reden voor wijziging winningsplan   NAM heeft een wijziging van het winningsplan ingediend omdat zij een vernieuwde  risicoanalyse heeft gemaakt van de geïnduceerde seismiciteit die kan optreden als  gevolg van de gaswinning uit de diverse velden. Tevens heeft NAM de  productievoorspellingen en de te verwachten bodemdaling geactualiseerd voor de  velden in het winningsplan.    Planmatig beheer   NAM verwacht dat de productie van de velden in het Westerveld systeem tot het  jaar 2023 zal voortduren in het meest waarschijnlijke productie scenario en tot  het jaar 2028 in het hoge, meest optimistische productie scenario. De verwachte  volumes voor de gasvelden (GIIP) en de winningspercentages per veld zijn  weergegeven in onderstaande tabel:         Pagina 2 van 8</pre>

====================================================================== Einde pagina 309 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 310 ======================================================================

<pre> 
   
</pre>

====================================================================== Einde pagina 310 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 311 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 311 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 312 ======================================================================

<pre> 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 312 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 313 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  16152380    invloedsfactor bovengrond         "0.0 0.2 0.4 0.6 0.8 1.0    invloedstactor ondergrond  Figuur D2: Uitkomst van de Seismische Risico Analyse (SRA). Alle voorkomens in dit winningsplan vaflen in  risico Categorie |.    Het resultaat van de SRA analyse voor de gasvelden in dit winningsplan is grafisch  weergegeven in bovenstaande figuur (winningsplan p.28). Uit de analyse van NAM  volgt dat alle gasvelden in de laagste seismische risicogroep vallen (categorie I).    Pagina 6 van 8</pre>

====================================================================== Einde pagina 313 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 314 ======================================================================

<pre> 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 314 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 315 ======================================================================

<pre> 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 315 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 316 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen  q Ministerie van Economische Zaken         > Retouradres Postbus 24037 2490 AA Den Haag    En : : Staatstoezicht de Mijnen  Ministerie van Economische Zaken op i    Directie Energie en Omgeving Bezoekadres    Henri Faasdreef 312    T.a.v. mevrouw M.A.C. Van der Salm 2492 JP Den Haag  Postbus 20401 Postadres  2500 EK DEN HAAG Postbus 24037    2490 AA Den Haag    GeO minez.ni    www.sodm.ni    Behandeld door    Datum 11 oktober 2016  Betreft advies winningsplan Westerveld Ons kenmerk  16152380  Uw kenmerk  Bijlage: TNO advies Westerveld  Bijlage(n)  Geachte mevrouw van der Salm, 1    Naar aanleiding van uw adviesverzoek betreffende het gewijzigde winningsplan  Westerveld, ingediend door Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. (NAM) op 11  september 2016, berichten wij u het volgende.    Procesverloop   NAM heeft op 20 december 2013 een wijziging van het winningsplan Westerveld  ingediend. Dit winningsplan heeft NAM aangevuld op 27 mei 2014, waarna SodM  en TNO op 15 september 2014 advies hebben uitgebracht aan het Ministerie van  Economische Zaken. Gelet op de toenemende vragen vanuit de samenteving en de  voorziene wijziging van de Mijnbouwwet is het instemmingsbesluit over het  winningsplan Westerveld aangehouden. Recent is besloten om winningsplannen  breder te toetsen en ook risico's voor omwonenden, gebouwen en infrastructuur  mee te laten wegen in de beoordeling van het winningsptan. Dit betekent dat de  beoordeling van de gevolgen van aardbevingen niet langer wordt beperkt tot de  “seismische hazard” (seismische dreiging), maar wordt uitgebreid naar het  seismische risico. NAM heeft op 23 februari 2016 een bijgewerkt winningsplan  Westerveld ingediend. Het oorspronkelijke winningsplan uit december 2013 en het  addendum, dat EZ in oktober 2014 heeft ontvangen, zijn door NAM aangevuld met  een nieuwe beoordeling van het seismische risico. Bovendien is de tekst  geactualiseerd.   Op 30 mei 2016 heeft het Ministerie van Economische Zaken SodM gevraagd om  deze nieuwe beoordeling van het seismische risico te toetsen en om na te gaan of  de geactualiseerde tekst van de overige paragrafen invloed heeft op het eerdere  advies van 15 september 2014. Het resultaat van deze beoordeling heeft SodM  per brief van 12 juli 2016 kenbaar gemaakt aan het Ministerie. In deze brief is  geadviseerd om aanvullende gegevens op te vragen bij NAM zodat een aantal  stellingen in het winningsplan onderbouwd konden worden.   Naar aanleiding van de brief van SodM en verder overleg met het Ministerie, heeft  NAM op 11 september 2016 een gewijzigd winningsplan Westerveld ingediend.  Voor de beoordeling van het gewijzigde winningsplan heeft SodM advies gevraagd  aan TNO voor de verificatie van de berekeningen op de onderdelen doelmatige  winning, bodemdaling en de seismische risico analyse.    Pagina 1 van 8</pre>

====================================================================== Einde pagina 316 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 317 ======================================================================

<pre> 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 317 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 318 ======================================================================

<pre> 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 318 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 319 ======================================================================

<pre> 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 319 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 320 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  16152380    1. Status en integriteit van de te behandelen put   2. Integriteit van de afdekkende lagen   3. Hydraulische- of zuurvolumes en vloeistof samenstelling van de te  gebruiken chemicaliën   4. Injectiedrukken en gevolgen voor spanningscondities in het reservoir   5. Afstanden tot gekarteerde breuken en het seismisch risico van de operatie   6. Locatie van de put ten opzichte van drink- en grondwatergebieden   7. Geochemische interacties tussen de gebruikte vloeistoffen en  gesteente/afsluitende lagen (incl. oplossingsverschijnselen)   8. Het afvoerplan van de uitgewerkte chemicalién (uitgewerkt zuur en/of    stimulatie vloeistoffen)    Risico analyse bodemtrilling   NAM heeft een analyse gemaakt van het seismisch risico (SRA) als gevolg van de  gaswinning uit de onderhavige gasvelden (bijlage 3). Hiervoor heeft zij gebruik  gemaakt van de methodiek “risicoanalyse omtrent geïnduceerde bevingen door  gaswinning tijdelijke leidraad voor adressering mbb. 24. 1.p, versie 1.2, SodM, 1  februari 2016”,   De gasvelden Assen-Zuid, Witten en Zevenhuizen-West zullen volgens het  verwachte mid-case scenario niet produceren, waardoor er geen drukdaling zal  plaatsvinden. NAM verwacht in het high case productie scenario voor deze velden  dat de drukdaling gering zal zijn, waarmee de kans op seismiciteit voor dit  scenario “verwaarloosbaar” is. Volgens de methodiek is verdere analyse (“Stap 2”  van de SRA ) voor deze velden niet nodig.   TNO kan zich vinden in deze analyse voor de velden Assen-Zuid, Witten en  Zevenhuizen-West. Mocht de productie uit deze velden in de toekomst de high  case scenario’s overschrijden, dan adviseert TNO om de seismische risico analyse  voor deze velden opnieuw uit te voeren.   SodM onderschrijft de analyse van TNO ten aanzien van deze velden. SodM  adviseert om in het geval dat het duidelijk wordt dat de productie uit de velden  Assen-Zuid, Witten en Zevenhuizen-West de voorspellingen in het winningsplan  dreigen te gaan overschrijden, NAM een actualisatie van de seismische risico  analyse voor deze velden te laten indienen en het winningsplan te actualiseren.    Voor het beoordelen van het seismische risico voor gasvelden Eleveld, Assen, Een,  Vries-Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid, Witterdiep en Zevenhuizen is het nodig  om de risico matrix te gebruiken (“Stap 2” van de SRA). Voor elke factor die  bepaald is voor de onder- en bovengrond wordt een score gegeven waarbij de  som van de scores een positie geeft in de risico matrix; de som van de scores  voor “invloedfactoren ondergrond” geeft de positie op de x-as en de som van de  scores voor “invloedfactoren bovengrond” geeft de positie op de y-as weer.    Pagina 5 van 8</pre>

====================================================================== Einde pagina 320 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 321 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  16152380    invloedsfactor bovengrond         0.0 0.2 0.4 0.6 0.8 1.0    invioedsfactor ondergrond  Figuur D2: Uitkomst van de Seismische Risico Analyse (SRA). Alle voorkomens in dit winningsptan vallen in  risico Categorie 1.    Het resultaat van de SRA analyse voor de gasvelden in dit winningsplan is grafisch  weergegeven in bovenstaande figuur (winningsplan p.28). Uit de analyse van NAM  volgt dat alle gasvelden in de laagste seismische risicogroep vallen (categorie I).    Pagina 6 van 8</pre>

====================================================================== Einde pagina 321 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 322 ======================================================================

<pre> 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 322 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 323 ======================================================================

<pre> 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 323 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 324 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen  N Ministerie van Economische Zaken         > Retouradres Postbus 24037 2490 AA Den Haag    to : : Staatstoezicht op de Mijnen  Ministerie van Economische Zaken p :    Directie Energie en Omgeving Bezoekadres    Henri Faasdreef 312    T.a.v. mevrouw M.A.C. Van der Salm 2492 JP Den Haag  Postbus 20401 Postadres  2500 EK DEN HAAG Postbus 24037    2490 AA Den Haag    Ge @minez.nt    www.sodm.nl    Behandeld door    Datum 10 oktober 2016  Betreft advies winningsplan Westerveld Ons kenmerk  16152380    Uw kenmerk    Bijlage(n)  Bijlage: TNO advies Westerveld '    Geachte mevrouw van der Salm,    Naar aanleiding van uw adviesverzoek betreffende het gewijzigde winningsptan  Westerveld, ingediend door Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. (NAM) op 11  september 2016, berichten wij u het volgende.    Procesverloop   NAM heeft op 20 december 2013 een wijziging van het winningsplan Westerveld  ingediend. Dit winningsplan heeft NAM aangevuld op 27 mei 2014, waarna SodM  en TNO op 15 september 2014 advies hebben uitgebracht aan het Ministerie van  Economische Zaken. Gelet op de toenemende vragen vanuit de samenleving en de  voorziene wijziging van de Mijnbouwwet is het instemmingsbesluit over het  winningsplan Westerveld aangehouden. Recent is besloten om winningsplannen  breder te toetsen en ook risico's voor omwonenden, gebouwen en infrastructuur  mee te laten wegen in de beoordeling van het winningsplan. Dit betekent dat de  beoordeling van de gevolgen van aardbevingen niet langer wordt beperkt tot de  "seismische hazard” (seismische dreiging), maar wordt uitgebreid naar het  seismische risico, NAM heeft op 23 februari 2016 een bijgewerkt winningsplan  Westerveld ingediend. Het oorspronkelijke winningsplan uit december 2013 en het  addendum, dat EZ in oktober 2014 heeft ontvangen, zijn door NAM aangevuld met  een nieuwe beoordeling van het seismische risico. Bovendien is de tekst  geactualiseerd.   Op 30 mei 2016 heeft het Ministerie van Economische Zaken SodM gevraagd om  deze nieuwe beoordeling van het seismische risico te toetsen en om na te gaan of  de geactualiseerde tekst van de overige paragrafen invloed heeft op het eerdere  advies van 15 september 2014. Het resultaat van deze beoordeling heeft SodM  per brief van 12 juli 2016 kenbaar gemaakt aan het Ministerie. In deze brief is  geadviseerd om aanvullende gegevens op te vragen bij NAM zodat een aantal  stellingen in het winningsplan onderbouwd konden worden.   Naar aanleiding van de brief van SodM en verder overleg met het Ministerie, heeft  NAM op 11 september 2016 een gewijzigd winningsplan Westerveld ingediend.  Voor de beoordeling van het gewijzigde winningsplan heeft SodM advies gevraagd    Pagina 1 van 8</pre>

====================================================================== Einde pagina 324 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 325 ======================================================================

<pre> 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 325 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 326 ======================================================================

<pre> 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 326 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 327 ======================================================================

<pre> 
           
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 327 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 328 ======================================================================

<pre> 
              
         
          
           
           
                
          
</pre>

====================================================================== Einde pagina 328 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 329 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  16152380    invloedsfactor bovengrond         "0.0 0.2 0.4 0.6 0.8 1.0    invioedsfactor ondergrond  Figuur D2: Uitkomst van de Seismische Risico Analyse (SRA). Alle voorkomens in dit winningsplan vallen in  risico Categorie f.    Het resultaat van de SRA analyse voor de gasvelden in dit winningsplan is grafisch  weergegeven in bovenstaande figuur (winningsplan p.28). Uit de analyse van NAM  volgt dat alle gasvelden in de laagste seismische risicogroep vallen (categorie I).    Pagina 6 van 8</pre>

====================================================================== Einde pagina 329 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 330 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  16152380    TNO constateert dat de risicoanalyse is uitgevoerd volgens de SRA-leidraad en kan  zich vinden in de toedeling tot de laagste risicogroep (categorie I). SodM  onderschrijft de analyse van TNO, met de aanvulling dat de reeds bevende velden  Eleveld en Vries-Zuid dicht bij de grens met categorie II liggen met waarden van  0,315. Voor deze risicogroep geldt dat seismisch monitoren met het bestaande  KNMI netwerk volstaat. Het huidige KNMI monitoringsnetwerk kan aardbevingen  met een magnitude van 1,5 en groter lokaliseren. NAM geeft aan dat zij bereid is  aanvullende metingen te doen.    Jaar van  schademelding | Ostwmbeving | Bevendvera | Att metdngen |    ME ECN  EC eve                                    SodM stelt vast dat in het gasveld Eleveld historisch gezien en nog in het recente  verleden, veelvuldig bevingen zijn opgetreden (in totaal 46). De zwaarste daarvan  (M > 2,0) zijn in de omgeving duidelijk gevoeld en hebben tot schademeldingen  geleid (zie ook volgende paragraaf). Daarnaast wordt de productie uit het  bevende voorkomen Vries-Zuid (maximale gemeten magnitude 1,5) middels de  put Vries-10 weer opgestart. Op dit moment worden in deze omgeving de  grondbewegingen aan het oppervlak nog niet geregistreerd. Het zijn deze  grondbewegingen die de schade aan bouwwerken veroorzaken. SodM adviseert  hierom NAM in de omgeving van de Eleveld en Vries-Zuid gasvelden, aanvullende  monitoring te laten uitvoeren in de vorm van het plaatsen van enkele  versnellingsopnemers. Daarnaast adviseert SodM om NAM een  risicobeheerssysteem voor de bevende voorkomens uit dit winningsplan te laten  opstellen en implementeren.    Schade door bodembeweging en mitigerende maatregelen   NAM kan de kans op schade aan bebouwing in de nabije omgeving van het  epicentrum van een geïnduceerde aardbeving niet uitsluiten. In het ernstigste  geval kan een geïnduceerde beving leiden tot het ontstaan van lichte, niet  constructieve schade aan meerdere gebouwen en matige schade aan enkele  gebouwen. NAM zegt dat dit wordt bevestigd door de resultaten van de seismische  hazard studie van TNO-NITG. In deze studie geven berekeningen van de  maximale horizontale pieksnelheden voor de Vries en Eleveld gasvelden aan dat er  een kleine kans op schade bestaat door geïnduceerde bevingen.    Pagina 7 van 8</pre>

====================================================================== Einde pagina 330 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 331 ======================================================================

<pre>   
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 331 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 332 ======================================================================

<pre> 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 332 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 333 ======================================================================

<pre> 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 333 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 334 ======================================================================

<pre> 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 334 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 335 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 335 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 336 ======================================================================

<pre> 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 336 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 337 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  16152380    1.0    0.8    0.6    0.4    invloedsfactor bovengrond    0.2         0.  $.0 0.2 0.4 0.6 0.8 1.0    invioedsfactor ondergrond  Figuur D2: Uitkomst van de Seismische Risico Analyse (SRA). Alle voorkomens in dit winningsplan vallen in  risico Categorie |.    Het resultaat van de SRA analyse voor de gasvelden in dit winningsplan is grafisch  weergegeven in bovenstaande figuur (winningsplan p.28). Uit de analyse van NAM  volgt dat alle gasvelden in de laagste seismische risicogroep vallen (categorie I).    Pagina 6 van 8</pre>

====================================================================== Einde pagina 337 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 338 ======================================================================

<pre> 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 338 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 339 ======================================================================

<pre>  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 339 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 340 ======================================================================

<pre> 
     
 
          
                      
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 340 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 341 ======================================================================

<pre> 
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 341 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 342 ======================================================================

<pre>              TNO innovation  for life mmm EEE    Datum   4 oktober 2016  Voor velden behorende tot risicocategorie | volstaat seismisch monitoren met het Onze referentie  bestaande seismisch meetnet van het KNMI®. De NAM geeft in haar winningsplan _ 46-10 083  aan, dat zij eventueel bereid is aanvullende metingen te doen. als de omgeving  dat wenst.    Huidige niet-producerende velden    Voor alle momenteel niet-producerende velden in het winningsplan geldt, dat zij  op basis van de DHAIS classificatie een te verwaarloze kans op beven hebben    Blad  3/3    TNO-AGE kan zich hierin vinden Echter, als de productie uit de velden Assen-  Zuid, Witten en Zevenhuizen-West het huidige NAM high case scenario  overschrijdt, dan stelt TNO-AGE voor om opnieuw per veld te bekijken, of een  seismische risicoanalyse noodzakelijk is    Het risico voor bodembeweging als gevolg van putstimulatie  TNO-AGE acht het risico op bodembeweging als gevolg van zuurstimulatie van  het reservoir vanuit de put verwaarloosbaar op grond van de huidige informatie    Het risico voor bodembeweging als gevolg van hydraulische stimulatie van het  reservoir in zichzelf is klein“. Procedureel gezien zal de NAM voorafgaand aan het  uitvoeren van een hydraulisch frack-operatie een gedetailleerd plan ten genoegen  van de IGM moeten overleggen. waarin het risico voor die specifieke operatie  nader wordt geanalyseerd Daarom is dit effect hier niet verder geëvalueerd door  TNO-AGE    Bevindingen  Samenvattend. TNO-AGE  e is van mening. dat het winningsplan getuigt van doelmatige winning  * verwacht een maximale bodemdaling van ~3 cm  e constateert, dat de risicoanalyse is uitgevoerd volgens de SRA-leidraad  en kan zich vinden in de toedeling tot de laagste risicogroep (categorie I)    Met vriendelijke groeten,    Hoogachtend,               * Methodiek voor risicoanalyse omtrent geïnduceerde bevingen door gaswinning  tijdelijke leidraad voor adressering mbb 24.1.p, versie 1.2, SodM, 1 februari 2016   zie rapport Witteveen en Bos, “Aanvullend onderzoek naar mogelijke risico's en  gevolgen van de opsporing en winning van schalie- en steenkoolgas in  Nederland”, Rapport aan Ministerie EZ. 2013</pre>

====================================================================== Einde pagina 342 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 343 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 343 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 344 ======================================================================

<pre>Date : 7-12-2016 15:23:38
F
T
o : "Marco Out" M.Out@assen.nl
C
c : "    @assen.nl,   @assen.nl
S
ubject : Advies Technische com m issie bodem bew eging
A
ttachm ent : 161206 advies Tcbb inzake Westerveld (NAM).pdf;m em o voor raad over advies TCBB.docx;
B
este Marco,
 
V
anmiddag hebben wij het advies ontvangen van de Technische commissie bodembeweging.
Z
ullen wij dit advies doorsturen naar de gemeenteraad?
 
H
et advies bevat een belangrijk nieuw aspect met de strekking: “We weten eigenlijk niet of er nog zwaardere bevingen kunnen plaatsvinden”. Hier gaan wij in bijgevoegd memo
o
p in. Dit advies van de Tcbb kan de fracties die “NEE” willen roepen, 
m
ogelijk sterken in hun standpunt.
Z
ullen wij dit memo (eventueel omgebouwd tot brief) ook doorsturen naar de gemeenteraad?
 
H
eb je al kunnen spreken met je collega’s in Tynaarlo en Aa en Hunze?
 
M
isschien is het handig om even telefonisch te overleggen.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
i
B
eleidsregisseur
 
 
 
 
@
 
.
i @assen.nl
 
 
G
e
meente Assen
P
ostbus 30018
9
400 RA Assen
 
 
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 344 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 345 ======================================================================

<pre>    Technische commissie | bodembeweging    1  -4    > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag    Technische commissie    we . bodembewegin  Ministerie van Economische Zaken eins    Directie Energie en Omgeving Postadres    T.a.v. mw. ing. M.A.C. van der Salm Postbus 20401  Postbus 20401 2500 EK Den Haag  2500 EK DEN HAAG  www.tcbb.nl  GE? cob.)    Ons kenmerk  TCBB / 16189114    Uw kenmerk  161016    Bijlage(n)    06 DEC 2016  Datum    Betreft Tcbb-advies winningsplan Westerveld  Geachte mevrouw Van der Salm,    Op 19 oktober 2016 heeft u het winningsplan Westerveld, d.d. 9  september 2016 van de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. (hierna  NAM) voor advies aan de Technische commissie bodembeweging (Tcbb)  voorgelegd.    Het opgestelde advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM)  (kenmerk: 16152380, d.d. 13 oktober 2016) heeft u bijgevoegd. Tevens  heeft u het advies van TNO-Geologische dienst van Nederland (TNO)  (kenmerk: 16-10.083 d.d. 4 oktober 2016) aan Sodm bijgevoegd.    Het gewijzigd winningsplan Westerveld omvat de voorkomens Assen,  Assen-Zuid, Een, Eleveld, Vries-Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid, Witten,  Witterdiep, Zevenhuizen en Zevenhuizen-West.    De Tcbb heeft het winningsplan getoetst aan het criterium risico van  schade ten gevolg van bodembeweging uit de Mijnbouwwet en het  Mijnbouwbesluit. Zij heeft kennis genomen van de adviezen van SodM en  TNO.    De Tcbb onderscheidt in haar advies de twee componenten die zich  voordoen bij bodembeweging, te weten bodemdaling en bodemtrilling.    De Tcbb merkt op dat deze beide kennisgebieden In ontwikkeling zijn en  dat er ontwikkelingen zijn in de acceptatie van bodemdaling en  bodemtrilling. De Tcbb heeft ook in dat licht gekeken naar dit onderhavige  winningsplan. In een afzonderlijke brief zuilen wij u adviseren in de  toekomst de adviesaanvragen anders in te richten, waarbij de vraag of  een berekend risico acceptabel is expliciet aan de orde komt en de  adviezen ook voor technisch niet ingewijden (zoals regionale en lokale  overheden) begrijpelijk zijn.    Pagina 1 van 4    </pre>

====================================================================== Einde pagina 345 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 346 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 346 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 347 ======================================================================

<pre>    Technische commissie  bodembeweging    Ons kenmerk  TCBB / 16189114    Bodemdaling   In onderdeel C2, pagina 22 van het winningsplan, geeft de NAM de  verwachte bodemdaling, veroorzaakt door de gaswinning (tussen 2016 en  2023) uit de in dit winningsplan beschreven voorkomens, De verwachte  bodemdaling voor ieder individueel voorkomen wordt geschat op minder  dan 2 cm.   Ook geeft de NAM in het winningsplan een prognose van de totale  bodemdaling als gevolg van de gaswinning uit de in het winningsplan  genoemde voorkomens en de omliggende voorkomens (waaronder het  Groningen veld in het noordoosten) voor 2025. De verwachte totale  bodemdaling in 2025 ligt tussen 2 cm (Een) en 10 cm (Vries-Noord).    Daarnaast heeft de NAM in het winningsplan weergeven de verwachte  eindsituatie in 2080 van de totale bodemdaling als gevolg van de  gaswinning uit de In het winningsplan genoemde voorkomens en de  omliggende voorkomens. De totale bodemdaling in 2080 ligt tussen 2 cm  (Een) en 12 cm (Vries-Noord).    Omdat de te verwachten bodemdaling geleidelijk en gelijkmatig optreedt  wordt er geen directe schade aan infrastructuur, bebouwing of natuur en  milieu verwacht. Er wordt niet uitgesloten dat de bodemdaling gevolgen  kan hebben voor het normale beheer en onderhoud van waterkeringen en  waterlopen. De Tcbb acht het van belang dat er overeenstemming komt  met het verantwoordelijke waterschap over de te nemen maatregelen.  Het winningsplan geeft niet duidelijk aan of deze overeenstemming  bestaat.    De Tcbb concludeert dat het aannemelijk is dat de bodemdaling in het  diepste punt van de bodemdalingskom van de voorkomens Assen, Assen-  Zuid, Een, Eleveld, Vries-Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid, Witten,  Witterdiep, Zevenhuizen en Zevenhuizen-West in de periode tussen 2016  en 2023 niet meer dan 2-3 cm bedraagt.    Bodemtrilling   De aanvrager geeft, op basis van de risicoanalyse in onderdeel D van het  winningsplan, per voorkomen aan wat de kans is op een geïnduceerde  beving met significante schade door de gaswinning.    - Assen 42% met een onzekerheidsmarge van 8%   - Assen-Zuid verwaarloosbaar (mid-case)   - Een 42% met een onzekerheidsmarge van 8%   - Witten verwaarloosbaar (mid-case)   - Zevenhuizen 19% met een onzekerheidsmarge van 5%  - Zevenhuizen-West verwaarloosbaar (mid-case)    De voorkomens Eleveld, Vries- Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid en  Wittendiep zijn ingedeeld in de categorie van voorkomens waar    Pagina 2 van 4</pre>

====================================================================== Einde pagina 347 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 348 ======================================================================

<pre>    Technische commlssie  bodembeweging    Ons kenmerk  TCBB / 16189114    aardbevingen zijn opgetreden. In deze voorkomens zijn tot 2014 jaarlijks  aardbevingen waargenomen met een magnitude boven 1,5 op de schaal  van Richter.    De NAM heeft volgens de Seismisch Risico Analyse (SRA) voor  voorkomens Assen, Eleveld, Een, Eleveld, Vries- Noord, Vries-Centraal,  Vries-Zuid, Witterdiep en Zevenhuizen de Risico Matrix (stap 2 van de  SRA) toegepast. De NAM concludeert uit het resultaat van de SRA dat alle  voorkomens In dit winningsplan vallen in EMS schaal VI-VII (Categorie í).    Verwijzend naar het onderzoek van Deltares over schade aan  buisleidingen door aardbeving uit 2010 is de verwachting dat de kans op  schade door geïnduceerde aardbevingen aan buisleidingen klein zal zijn.    Er wordt niet uitgesloten dat de bodemtrilling gevolgen kan hebben voor  schade aan gebouwen. Dit kan betekenen dat in de nabijheid van een  voorkomen mogelijk tot matige schade (scheuren in muren tot  constructieve schade) kan optreden aan gebouwen, afhankelijk van de  kwetsbaarheid (type en onderhoud) van het gebouw en de intensiteit van ~  de beving. Uit resultaten van de seismische hazard studie van TNO-NITG  uit 2012 met ook de voorkomens Eleveld en Vries bevestigen de  berekeningen dat er een kleine kans op schade bestaat door geïnduceerde  bodemtrillingen boven of rondom de Eleveld en Vries voorkomens.    Uit het historisch overzicht in het winningsplan komt naar voren dat voor  het voorkomen Eleveld zestien schademeldingen, gerelateerd aan  bodemtrilling van dit voorkomen, zijn geweest.    De Tcbb merkt op dat uit de nog uit te voeren onderzoeken Inzake het  Groningenveld mogelijk kan blijken dat ook voor sommige kleinere velden  de grens van magnitude 3,9 op de schaal van Richter kan worden  overschreden, Als er ook voor Westerveld redenen blijken te zijn om de  Mmax van 3,9 te herzien, dan zal de NAM het winningsplan alsnog  moeten actualiseren.    Slotsom   De Tcbb kan zich vinden in een maximale te verwachten additionele  bodemdaling van 2-3 cm. In het winningsgebied, concludeert dat de  seismische risicoanalyse is uitgevoerd volgens de SRA leidraad, en  onderschrijft de indeling in categorie 1 (EMS VI-VII) van de velden die  reeds bevingen hebben vertoond. Op grond hiervan heeft de Tcbb geen  bezwaar om onder voorwaarden in te stemmen met het winningsplan  Westerveld.    Pagina 3 van 4</pre>

====================================================================== Einde pagina 348 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 349 ======================================================================

<pre>    De Tcbb adviseert aan de instemming de voorwaarden te verbinden die  door SodM/TNO zijn voorgesteld, inclusief de risicoanalyse zuur-en  hydraulische reservoir stimulatie, alsmede de eis dat alvorens reservoir  stimulatie toe te passen seismisch meetinstrumentarium boven of nabij  het te stimuleren voorkomen te plaatsen en in werking te hebben.    Met vriendelijke groet,           Technische commissie  bodembeweging    Ons kenmerk  TCBB / 16189114    Pagina 4 van 4</pre>

====================================================================== Einde pagina 349 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 350 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 350 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 351 ======================================================================

<pre> 
Eenheid Beleid - Beleidsregis seurs  
  
 
M e m o  
Van :  
Aan : leden van de gemeenteraad Assen  
Datum : woensdag 7 december 2016  
Onderwerp  : Advies Technische commissie bodembeweging Winningsplan Westerveld  
 
Op woensdagmiddag 7 december hebben wij het advies ontvangen van de Technische 
commissie bodembeweging (Tcbb) over het Winningsplan Westerveld.  Het leek ons goed 
om u zo snel mogelijk hierover te informeren.  
 
Het advies verwijst grotendeels  naar het advies van het Staatstoezicht op de mijnen (Sodm), 
maar bevat ook een voor ons belangrijk nieuw aspect : 
 
‘De Tcbb merkt op dat uit nog uit te voeren onderzoeken inzake het Groningenveld mogelijk 
kan blijken dat ook voor sommige kleinere velden de  grens van magnitude 3,9 op de schaal 
van Richter kan worden overschreden. Als er ook voor Westerveld redenen blijken te zijn om 
de Mmax van 3,9 ter herzien, dan zal de NAM het winningsplan alsnog moeten actualiseren.’  
 
De Tcbb was vandaag niet bereikbaar om duidelijkheid te geven hoe bovenstaande moet 
worden geïnterpreteerd. Het is echter zeker een asp ect om in het advies op in te gaan, daar 
waar het gaat om onzekerheden.  
 
In het algemeen merken wij op dat in dit advies van de Tcbb  op minder aspecten wordt  
ingegaan dat in het advies voor het Groningerveld.  
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 351 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 352 ======================================================================

<pre>Date : 8-12-2016 10:57:49
F
T
C
S
ubject : advies technische com m issie bodem bew eging
A
ttachm ent : m em o voor raad over advies TCBB.docx;161206 advies Tcbb inzake Westerveld (NAM).pdf;
D
ag,
 
W
illen jullie bijgevoegd memo met het rapport van de Tcbb ter beschikking stellen aan de raad.
H
et onderwerp gaswinning staat vanavond op de agenda.
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
 
E
  
@
assen.nl
website: 
w
w
w.assen.nl
 
16.84
</pre>

====================================================================== Einde pagina 352 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 353 ======================================================================

<pre> 
Eenheid Beleid - Beleidsregis seurs  
  
 
M e m o  
Van :  
Aan : leden van de gemeenteraad Assen  
Datum : woensdag 7 december 2016  
Onderwerp  : Advies Technische commissie bodembeweging Winningsplan Westerveld  
 
Vanavond staat het advies winningsplan Westerveld op de raadsagenda. Gistermiddag 
hebben wij het  advies ontvangen van de Technische commissie bodembeweging (Tcbb) 
over het Winningsplan Westerveld.  Het l ijkt ons goed om het u ter beschikking te stellen . 
 
Het advies verwijst grotendeels  naar het advies van het Staatstoezicht op de mijnen (Sodm) , 
maar roept bij ons ook een aantal vragen op. De Tcbb was nog niet bereikbaar om 
duidelijkheid te geven .  
 
Wij spannen ons in  om spoedig antwoord te krijgen op onze vragen zodat we die kunnen 
betrekken in ons advies aan de min ister.   
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 353 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 354 ======================================================================

<pre>    Technische commissie | bodembeweging    1  -4    > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag    Technische commissie    we . bodembewegin  Ministerie van Economische Zaken eins    Directie Energie en Omgeving Postadres    T.a.v. mw. ing. M.A.C. van der Salm Postbus 20401  Postbus 20401 2500 EK Den Haag  2500 EK DEN HAAG  www.tcbb.nl  Gti @tcbb.n!    Ons kenmerk  TCBB / 16189114    Uw kenmerk  161016    Bijlage(n)    06 DEC 2016  Datum    Betreft Tcbb-advies winningsplan Westerveld  Geachte mevrouw Van der Salm,    Op 19 oktober 2016 heeft u het winningsplan Westerveld, d.d. 9  september 2016 van de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. (hierna  NAM) voor advies aan de Technische commissie bodembeweging (Tcbb)  voorgelegd.    Het opgestelde advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM)  (kenmerk: 16152380, d.d. 13 oktober 2016) heeft u bijgevoegd. Tevens  heeft u het advies van TNO-Geologische dienst van Nederland (TNO)  (kenmerk: 16-10.083 d.d. 4 oktober 2016) aan Sodm bijgevoegd.    Het gewijzigd winningsplan Westerveld omvat de voorkomens Assen,  Assen-Zuid, Een, Eleveld, Vries-Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid, Witten,  Witterdiep, Zevenhuizen en Zevenhuizen-West.    De Tcbb heeft het winningsplan getoetst aan het criterium risico van  schade ten gevolg van bodembeweging uit de Mijnbouwwet en het  Mijnbouwbesluit. Zij heeft kennis genomen van de adviezen van SodM en  TNO.    De Tcbb onderscheidt in haar advies de twee componenten die zich  voordoen bij bodembeweging, te weten bodemdaling en bodemtrilling.    De Tcbb merkt op dat deze beide kennisgebieden In ontwikkeling zijn en  dat er ontwikkelingen zijn in de acceptatie van bodemdaling en  bodemtrilling. De Tcbb heeft ook in dat licht gekeken naar dit onderhavige  winningsplan. In een afzonderlijke brief zuilen wij u adviseren in de  toekomst de adviesaanvragen anders in te richten, waarbij de vraag of  een berekend risico acceptabel is expliciet aan de orde komt en de  adviezen ook voor technisch niet ingewijden (zoals regionale en lokale  overheden) begrijpelijk zijn.    Pagina 1 van 4    </pre>

====================================================================== Einde pagina 354 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 355 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 355 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 356 ======================================================================

<pre>    Technische commissie  bodembeweging    Ons kenmerk  TCBB / 16189114    Bodemdaling   In onderdeel C2, pagina 22 van het winningsplan, geeft de NAM de  verwachte bodemdaling, veroorzaakt door de gaswinning (tussen 2016 en  2023) uit de in dit winningsplan beschreven voorkomens, De verwachte  bodemdaling voor ieder individueel voorkomen wordt geschat op minder  dan 2 cm.   Ook geeft de NAM in het winningsplan een prognose van de totale  bodemdaling als gevolg van de gaswinning uit de in het winningsplan  genoemde voorkomens en de omliggende voorkomens (waaronder het  Groningen veld in het noordoosten) voor 2025. De verwachte totale  bodemdaling in 2025 ligt tussen 2 cm (Een) en 10 cm (Vries-Noord).    Daarnaast heeft de NAM in het winningsplan weergeven de verwachte  eindsituatie in 2080 van de totale bodemdaling als gevolg van de  gaswinning uit de In het winningsplan genoemde voorkomens en de  omliggende voorkomens. De totale bodemdaling in 2080 ligt tussen 2 cm  (Een) en 12 cm (Vries-Noord).    Omdat de te verwachten bodemdaling geleidelijk en gelijkmatig optreedt  wordt er geen directe schade aan infrastructuur, bebouwing of natuur en  milieu verwacht. Er wordt niet uitgesloten dat de bodemdaling gevolgen  kan hebben voor het normale beheer en onderhoud van waterkeringen en  waterlopen. De Tcbb acht het van belang dat er overeenstemming komt  met het verantwoordelijke waterschap over de te nemen maatregelen.  Het winningsplan geeft niet duidelijk aan of deze overeenstemming  bestaat.    De Tcbb concludeert dat het aannemelijk is dat de bodemdaling in het  diepste punt van de bodemdalingskom van de voorkomens Assen, Assen-  Zuid, Een, Eleveld, Vries-Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid, Witten,  Witterdiep, Zevenhuizen en Zevenhuizen-West in de periode tussen 2016  en 2023 niet meer dan 2-3 cm bedraagt.    Bodemtrilling   De aanvrager geeft, op basis van de risicoanalyse in onderdeel D van het  winningsplan, per voorkomen aan wat de kans is op een geïnduceerde  beving met significante schade door de gaswinning.    - Assen 42% met een onzekerheidsmarge van 8%   - Assen-Zuid verwaarloosbaar (mid-case)   - Een 42% met een onzekerheidsmarge van 8%   - Witten verwaarloosbaar (mid-case)   - Zevenhuizen 19% met een onzekerheidsmarge van 5%  - Zevenhuizen-West verwaarloosbaar (mid-case)    De voorkomens Eleveld, Vries- Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid en  Wittendiep zijn ingedeeld in de categorie van voorkomens waar    Pagina 2 van 4</pre>

====================================================================== Einde pagina 356 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 357 ======================================================================

<pre>    Technische commlssie  bodembeweging    Ons kenmerk  TCBB / 16189114    aardbevingen zijn opgetreden. In deze voorkomens zijn tot 2014 jaarlijks  aardbevingen waargenomen met een magnitude boven 1,5 op de schaal  van Richter.    De NAM heeft volgens de Seismisch Risico Analyse (SRA) voor  voorkomens Assen, Eleveld, Een, Eleveld, Vries- Noord, Vries-Centraal,  Vries-Zuid, Witterdiep en Zevenhuizen de Risico Matrix (stap 2 van de  SRA) toegepast. De NAM concludeert uit het resultaat van de SRA dat alle  voorkomens In dit winningsplan vallen in EMS schaal VI-VII (Categorie í).    Verwijzend naar het onderzoek van Deltares over schade aan  buisleidingen door aardbeving uit 2010 is de verwachting dat de kans op  schade door geïnduceerde aardbevingen aan buisleidingen klein zal zijn.    Er wordt niet uitgesloten dat de bodemtrilling gevolgen kan hebben voor  schade aan gebouwen. Dit kan betekenen dat in de nabijheid van een  voorkomen mogelijk tot matige schade (scheuren in muren tot  constructieve schade) kan optreden aan gebouwen, afhankelijk van de  kwetsbaarheid (type en onderhoud) van het gebouw en de intensiteit van ~  de beving. Uit resultaten van de seismische hazard studie van TNO-NITG  uit 2012 met ook de voorkomens Eleveld en Vries bevestigen de  berekeningen dat er een kleine kans op schade bestaat door geïnduceerde  bodemtrillingen boven of rondom de Eleveld en Vries voorkomens.    Uit het historisch overzicht in het winningsplan komt naar voren dat voor  het voorkomen Eleveld zestien schademeldingen, gerelateerd aan  bodemtrilling van dit voorkomen, zijn geweest.    De Tcbb merkt op dat uit de nog uit te voeren onderzoeken Inzake het  Groningenveld mogelijk kan blijken dat ook voor sommige kleinere velden  de grens van magnitude 3,9 op de schaal van Richter kan worden  overschreden, Als er ook voor Westerveld redenen blijken te zijn om de  Mmax van 3,9 te herzien, dan zal de NAM het winningsplan alsnog  moeten actualiseren.    Slotsom   De Tcbb kan zich vinden in een maximale te verwachten additionele  bodemdaling van 2-3 cm. In het winningsgebied, concludeert dat de  seismische risicoanalyse is uitgevoerd volgens de SRA leidraad, en  onderschrijft de indeling in categorie 1 (EMS VI-VII) van de velden die  reeds bevingen hebben vertoond. Op grond hiervan heeft de Tcbb geen  bezwaar om onder voorwaarden in te stemmen met het winningsplan  Westerveld.    Pagina 3 van 4</pre>

====================================================================== Einde pagina 357 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 358 ======================================================================

<pre>    De Tcbb adviseert aan de instemming de voorwaarden te verbinden die  door SodM/TNO zijn voorgesteld, inclusief de risicoanalyse zuur-en  hydraulische reservoir stimulatie, alsmede de eis dat alvorens reservoir  stimulatie toe te passen seismisch meetinstrumentarium boven of nabij  het te stimuleren voorkomen te plaatsen en in werking te hebben.    Met vriendelijke groet,           Technische commissie  bodembeweging    Ons kenmerk  TCBB / 16189114    Pagina 4 van 4</pre>

====================================================================== Einde pagina 358 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 359 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 359 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 360 ======================================================================

<pre>Date : 15-2-2017 14:09:26
To : "   @assen.nl, "   @assen.nl
Subject : Advies Winningsplan Westerveld 
De volgende brief is uitgegaan en is in te zien via DocBase Online.
Als je op de link klikt ga je rechtstreeks naar DocBase Online.
Jaar: 2017
Nummer: 00669
Omschrijving: Advies Winningsplan Westerveld
V erzenddatum: 15-2-2017
Naam: het bestuur van V ereniging Dorpsbelangen Loon
<
http://172.16.100.74/docbaseonline/templates/docbase.asp?action=SelV iewDocument&Docname=00542654&Type=POST_UIT
>
Disclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen
aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 360 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 361 ======================================================================

<pre>Date : 17-12-2016 10:54:01
F
T
C
c : "'   @aaenhunze.nl,   @assen.nl
S
ubject : Advies Winningsplan Westerveld
D
 
Z
oals je weet komt er een gezamenlijk advies op het Winningsplan Westerveld. Het advies is met stoom en kokend water tot stand gekomen. Met betrekking tot het Drentsche Aa
g
ebied is de volgende tekst gemaakt. Heb je nog opmerkingen hierover, 
d
b
etrokken.
 
G
roet,
P
ieter
 
 
         
 
      
 
              
 
     
-
 
      
 
 
 
      
.
 
 
               
 
        
 
         
 
                 
 
    
 
 
            
 
  
   
 
          
 
   
 
       
 
  
 
 
 
  
 
   
 
       
 
  
 
 
   
 
                
 
 
 
 
      
    
 
      
 
      
 
  
 
 
                     
 
   
 
        
 
 
            
 
        
 
 .         
   
 
 
 
     .
 
 
                         
 
 
         
 
   
 
 
 
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.86
</pre>

====================================================================== Einde pagina 361 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 362 ======================================================================

<pre>Date : 12-1-2017 16:34:53
F
rom  : "  
T
S
ubject : advies w inningsplan
A
ttachm ent : definitief advies w inningsplan Westerveld 21dec.docx;
 
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
   
 
-
E
  
@
assen.nl
website: 
w
w
w.assen.nl
 
16.87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 362 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 363 ======================================================================

<pre>   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 21 December  2016   
 definitief   
        
  Advies Winningsplan 
Westerveld    
   </pre>

====================================================================== Einde pagina 363 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 364 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
2 
 INHOUD  BLAD  
 
 
1 INLEIDING  3 
2 SAMENVATTING  4 
3 HOOFDADVIES  7 
4 ALGEMEEN  8 
5 COMMUNICATIE  9 
6 REIKWIJDTE EN KADERS  WINNINGSPLAN  11 
6.1 Doelmatigheid  11 
6.2 Kaders schade  11 
6.3 Natuur  en milieu – Nationaal Park Drentse Aa  11 
6.4 Reikwijdte winningsplan m.b.t. aantal verschillende velden  12 
7 PRODUCTIE  14 
7.1 Productie  put Vries -10 14 
7.2 Productiesnelheid  14 
7.3 Productieniveau  high case  15 
8 ONZEKERHEDEN/ ONTBRE KENDE ZAKEN  16 
8.1 Onzekerheden  16 
8.2 Ontbrekende/onjuiste gegevens  16 
9 BODEMBEWEGING  17 
9.1 Bodemdaling  17 
9.2 Bodemtrilling  17 
9.3 Reserv oirstimulatie/ Fracken  19 
10 SCHADE  20 
10.1  Voorkomen van schade (wettelijke verplichting)  20 
10.2  Afhandeling van schade  20 
10.3  Lusten en lasten  22 
11 RISICOBEHEERSYSTEEM  23 
 
 
      
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 364 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 365 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
3 
 1 INLEIDING  
U heeft ons in de gelegenheid gesteld om een advies uit te brengen over het door NAM  
ingediende Winningsplan Westerveld. Aangezien dit plan betrekking heeft op de winning uit 
aardgasvelden binnen onze verschillende gebiedsbegrenzingen  maken wij graag gebru ik van 
deze mogelijkheid. Bij het maken van het advies hebben wij intensief samengewerkt met de 
verschillende  decentrale overheden die een adviesrecht hebben op het Winningsplan 
Westerveld.  
 
Wij zijn u erkentelijk dat u in een vroegtijdig stadium van uw be sluitvorming ons om advies 
vraagt op het winningsplan Westerveld 2016 van NAM. Wij maken graag gebruik van dit 
adviesrecht vanwege de zorg die wij hebben over de directe en indirecte gevolgen van de 
gaswinning op het leven van de inwoners van het gebied. Wij erkennen dat in de afgelopen 
periode meer aandacht is gekomen voor de aspecten veiligheid en welzijn van burgers in relatie 
tot gaswinning . Wij menen echter toch blijvend te moeten aandringen om  hierin  de positie van 
de inwoners centraal te stellen. Wij hebben daarom ervoor gekozen o ns advies breed in te 
steken.  
 
Als decentrale overheden hebben wij niet de technisch -inhoudelijke kennis in huis om 
seismische risico’s en alles wat daarmee samenhangt exact te kunnen beoordelen en 
controleren. Wij hebben dan ook gemeend geen nacalculatie te (laten) doen van de 
berekeningen in het winningsplan met bijbehorende addenda. Dit laten wij graag over aan de 
door u gevraagde adviseurs (S taatstoezicht op de Mijnen (SodM , Technische commissie 
bodem beweging (Tc bb).  
 
Wij vertrouwen erop dat u het advies behandelt conform de relevante bepalingen van de 
Algemene wet bestuursrecht en de overwegingen uit ons advies op een zorgvuldige wijze 
betrekt bij uw besluitvorming en ons transparant informeert over uw overwegin gen terzake.   
 
Leeswijzer  
Wij hebben onze bevindingen, hoofdconclusies en hoofdadvies samengevat in het eerste 
hoofdstuk. In de analyse daarachter treft u een uitgebreidere beoordeling aan van het 
winningsplan met op onderdelen deelconclusies en -adviezen.   </pre>

====================================================================== Einde pagina 365 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 366 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
4 
 2 SAMENVATTING  
Vanuit betrokkenheid en zorg en oprechte belangstelling hebben wij de rapporten intensief 
bestudeerd. Veiligheid van inwoners en het voorkomen  en beperken van schade wegen hierin 
het zwaarst . Alle andere aspecten moeten daaraan on dergeschikt zijn, waaronder 
economische aspecten en leveringszekerheid.  
 
De O nderzoeksraad voor Veiligheid (OvV)  geeft over het erkennen van onzekerheden en 
communiceren de volgende toelichting: Onzekerheid en het reduceren ervan dienen 
uitgangspunten te zijn van het handelen van betrokken partijen, ook in de communicatie naar 
burgers. Onderzoek over onzekerheden en het daaraan verbinden van maatregelen is daarbij 
van cruciaal belang volgens de Raad. Onderzoek mag geen excuus zijn om geen maatregelen te 
treffen of besluiten uit te stellen. Zij pleit derhalve ook voor het hanteren van het 
voorzorgsprincipe in dat geval “Better safe than sorry” . Dat betekent in de communicatie over 
onzekerheden in samenspraak met deskundigen en risicodragers zoeken naar mani eren van 
beheersing van het risico. Communiceren met burgers moet volgens de OvV meer zijn dan 
alleen voorlichting geven.  
 
Veiligheid wordt door de OvV breed gedefinieerd in termen van objectieve - en subjectieve 
veiligheid, respectievelijk het uitblijven v an lichamelijk letsel ten gevolge van aardbevingen en 
gemoedsrust van bewoners. “Het gaat om veiligheid van burgers. Kunnen zij erop rekenen dat 
incidenten worden voorkomen, schade wordt beperkt, risico’s worden beheerst en 
onzekerheden worden verkend?” . U hebt hierop gereageerd met: “De Raad heeft met haar 
rapportage en aanbevelingen vooral willen bereiken dat bij activiteiten in de diepe ondergrond 
nu en in de toekomst het veiligheidsbelang voldoende aandacht krijgt” . U heeft alle 
aanbevelingen uit het r apport van de OvV overgenomen.  In dit licht bezien dient bij de 
beoordeling en toetsing  van de verschillende aspecten dan ook te worden uitgegaan van een  
brede benadering van de belangenafweging die aan uw uiteindelijke besluit ten grondslag 
moet liggen.  Het past hierbij niet om u te bep erken tot een exacte en enge uitleg van 
voorgenomen wetgeving.  
 
We hebben ook geconstateerd dat in het winningsplan nog een aantal essentiële onderdelen 
ontbreekt en het plan gepaard gaat met onzekerheden die betrekking hebben op een veilige 
gaswinning . Ook constateren wij dat ondanks de ervaringen opgedaan in Groningen, er 
vooralsnog geen sprake is van een adequate regeling voor de rest van Nederland voor 
afdoening en vergoeding van schades en compensatie van alle bijkomende negatieve effecten.  
 
Bij bestudering van het winningsplan en onderliggende stukken hebben wij samengevat de 
volgende vragen, opmerkingen en adviezen.  
 
Veiligheid  
Uit het winningsplan van NAM en de bijbehorende adviezen van TNO en SodM maken  wij  op 
dat er geen veiligheidsrisico’s bestaan voor de gebieden rond de verschillende gasvelden en haar 
inwoners.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 366 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 367 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
5 
 Omdat volgens ons rond de effecten en gevolgen van gaswinning op de ondergrond en 
bovengrondse bouwwerken nog altijd veel onduidelijk is, ad viseren wij u met uiterst e 
terughoudend heid  conclusies te verbinden aan de berekenings resultaten  van de maximaal te 
verwachten seismische activiteit.     
Tevens hebben wij een aantal ontbrekende zaken geconstateerd. Wij komen hier verderop in 
ons advies o p terug.  
 
Communicatie  
De communicatie van zowel NAM, als het ministerie van EZ naar burgers moet zorgvuldiger en 
publieksvriendelijker dan tot nu toe is gebeurd. De lokale overheden hechten er grote waarde 
aan dat onze inwoners gedegen, consistent en transparant worden geïnformeerd over de 
(gevolgen van) gaswinning.  
 
Voorkomen en beperken van schade  
In het winningsplan worden optredende schades als niet te voorkomen beschouwd. NAM 
bepaalt daarmee zelf welk niveau van acceptatie daarbij aa n de orde is. Er wordt geen aandacht 
geschonken aan maatregelen om schade door bodembeweging te voorkomen dan wel te 
beperken, terwijl dit een voorschrift in de Mijnbouwwet is.  
Wij willen dat er door NAM alles aan gedaan wordt om schade door gaswinning aan  
eigendommen van inwoners en overheid te voorkomen. Inwoners kiezen er niet voor om te 
worden blootgesteld aan deze risico’s.  
 
Bodemdaling  
NAM  dient inzichtelijk te maken welke gevolgen de uiteindelijke totale bodemdaling (als 
resultaat van dit winningsplan Westerveld ) kan hebben voor het normale beheer en onderhoud 
van waterkeringen en waterlopen  en welke (waterhuishoudkundige) maatregelen in da t 
verband genomen moeten wor den.  
Wij zijn van mening dat NAM dient te worden verplicht tot vergoeding van deze te nemen 
maatregelen en van eventuele overige schade voortvloeiend uit bovengenoemde bodemdaling .  
 
Schadeafhandeling  
Wij zijn van mening dat een adequate regeling voor afdo ening en vergoeding van schades en 
compensatie van alle bijkomende negatieve effecten een harde voorwaarde bij het 
instemmingsbesluit dient te zijn. Evenals in het aardbevingsgebied Groningen dient er een 
volledig onafhankelijk orgaan te worden ingesteld v oor de afwikkeling van schade als gevolg van 
alle mijnbouwactiviteiten. Een dergelijke regeling en onafhankelijk toetsingsorgaan dienen op 
voorhand een feit te zijn.  
 
Meet - en regelprotocol  
De reeds bevende velden Eleveld en Vries -Zuid liggen dicht tegen d e grens met risicocategorie 
II aan. Op basis hiervan adviseert SodM om ook enkele maatregelen te nemen die van 
toepassing zijn voor velden waarvan de Seismische Risico Analyse (SRA) in categorie II valt. Wij 
vinden dit een goede zaak. Het gaat hier om het ontwikkelen van een risicobeheerssysteem.  
Het risicobeheerssysteem is bedoeld om tijdig te kunnen reageren zodat (grotere) schade en 
veiligheidsrisico’s niet zullen optreden. Wij zijn van mening dat een risicobeheerssysteem een 
voorwaarde moet zijn van de  eventueel door de minister  te verlenen winningsvergunning.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 367 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 368 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
6 
 Fracken en zuurstimulatie  
Vanwege de mogelijke gevolgen zijn wij van mening dat geen omstreden technieken zoals 
zuurstimulatie en fracken moeten worden toegestaan.  
Schadelijke gevolgen van zuur stimulatie  / fracken kunnen bovengronds optreden door  lekkage 
van frackvloeistoffen en chemicali ën en ondergronds door het falen van de integriteit van 
afdekkende lagen waardoor ongecontroleerde bodemprocessen kunnen optreden. De kans op 
deze gebeurtenissen  dienen geheel uitgesloten te worden, omdat naast lokale schade aan 
gebouwen ook de drinkwatervoorziening in het geding is. Vanwege de mogelijke lokale impact 
vinden wij dat voor deze beslissing ook het burgerperspectief moet worden meegenomen en 
dus de lo kale overheden, inwoners en de Waterleiding Maatschappij Drenthe een stem in deze 
afweging moeten krijgen met bijbehorende beroepsmogelijkheid.   
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 368 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 369 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
7 
 3 HOOFDADVIES  
Onze bevindingen afgewogen hebbende en uitgaande van de geformuleerde uitgangspunten 
komen wij tot het volgende hoofdadvies:  
 
Wij zijn primair van mening dat de veiligheid nooit in het geding mag zijn. Verder zijn wij van 
mening dat derden (burgers, bedrijven, gemeenten) niet de dupe mogen worden van 
gaswinningsactiviteiten of de gevolgen daarvan. Dit geldt zowel nu als ook in de toekomst.  
 
Wij adviseren u vanwege de  geconstateerde  omissies, bestaande onzekerheden , geen 
aandacht voor maatregelen om schade door bodembeweging te voorkomen dan wel te 
beperken  en het ontbreken van een adequate schaderegeling voor afdoening en vergoeding 
van schades en compensatie van alle bijkomende negatieve effecten : 
 
Primair:  niet in te stemmen met het winningsplan Westerveld  2016 zoals het nu voorligt;  
 
Subsidiair:  mocht dit niet uw keuze zij n vanwege de grote onzekerheden en ontbrekende 
onderdelen slechts in te stemmen met het winningsplan door het hanteren van 
het voorzorgprincipe "Better safe than sorry" en:  
 
1. NAM en Sodm, binnen een door u gestelde termijn, onvolkomenheden te laten 
aanvulle n; 
2. te voorzien in onafhankelijke validatie van onderzoeken en bevindingen;  
3. een termijn te stellen aan het winningsplan ; 
4. hierbij zaken als schadebeperking, schadeafwikkeling en een 
risicobeheersingsysteem op voorhand goed en volledig te regelen.  
 
In onderstaande hoofdstukken vindt u de onderbouwing van ons hoofdadvies en overige 
adviezen.  
 
 
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 369 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 370 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
8 
 4 ALGEMEEN  
Het adviesrecht voor de decentrale overheden, zoals dat dit jaar in de wijzigingen Mijnbouwwet 
is  vertaald, hangt vooral samen met de maatschappelijke impact en de maatschappelijke 
acceptatie van gaswinning.  
 
In uw adviesverzoek schrijft u: “Een van de b elangrijkste aanbevelingen uit het rapport van de 
Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) richt zich op de veiligheid van de burgers en de 
infrastructurele werken. Een ander belangrijk punt betreft meer aandacht voor het 
burgerperspectief”.  
 
In het winningspl an Westerveld wordt volledig voorbijgegaan aan het burgerpe rspectief ofwel 
de maatschappelijke impact en de maatschappelijke acceptatie van gaswinning. Het is 
voorstelbaar dat NAM in het winningsplan redeneert vanuit haar commercieel belang. NAM 
dient echt er ook maatschappelijk verantwoord te ondernemen. Dit komt in het winningsplan 
niet tot uitdrukking. Wij verwachten dat u in uw besluit uw maatschappelijke 
verantwoordelijkheid duidelijk naar voren laat komen.  
 
Het maatschappelijk draagvlak voor (nieuwe) g aswinningen in ons land neemt af. Dit als gevolg 
van de aardbevingen in de provincie Groningen, de daarmee samenhangende 
veiligheidsproblematiek en andere negatieve effecten van de gaswinning. Ook de Drentse 
decentrale overheden constateren die ontwikkelin g. Het versneld terugdringen van het gebruik 
van fossiele brandstoffen is een belangrijke opgave voor onze samenleving. Wij pleiten ervoor 
dat u met spoed uw beleid inzet op duurzame energie.  
 
Bij de besluitvorming in Groningen heeft u  veiligheid , het zo veel mogelijk voorkomen en 
beperken van schade  en het belang van leveringszekerheid  het zwaarst laten wegen.  
 
De Drentse situatie is op verschillende onderdelen anders dan Groningen.  
Wij hechten vooral waarde aan de volgende aspecten:  
- Veiligheid  
- Communicat ie 
- Voorkomen en beperken van schade  
- Schadeafhandeling  a.g.v. bodemdaling/ bodemtrilling  
- Meet - en regelprotocol  
- Fracken en zuurstimulatie  
 
Uit het winningsplan van NAM en de bijbehorende adviezen van TNO en SodM m aken  wij  op 
dat er geen veiligheidsrisico’s bestaan voor de gebied en rond de verschillende gasvelden en haar 
inwoners. Dat wil zeggen dat deze organisaties aangeven dat er geen dusd anige bevingen 
optreden dat er gevaar ontstaat voor personen. Wel zien wij aanleiding om ten aanzien van de 
gasvelden Eleveld en Vries -Zuid een risicobeheerssysteem te laten opstellen  en het daar 
horende meet - en regelprotocol onafhankelijk te laten monitoren.  De resultaten van dit 
risicobeheer systeem moeten voor iedereen toegankelijk zijn.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 370 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 371 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
9 
 5 COMMUNICATIE  
Voor een adequate invulling van het burgerperspectief, zoals u in het adviesverzoek aangeeft, 
is gedegen, transparante en consistente communicatie  een absolute voorwaarde.  
 
Advies:  
De communicatie van zowel NAM, als het ministerie van EZ naar burgers moet zorgvuldiger en 
publieksvriendelijker dan tot nu toe is gebeurd. De lokale overheden hechten er grote waarde 
aan dat onze inwoners gedegen, consis tent en transparant worden geïnformeerd over de 
(gevolgen van) gaswinning. Wij adviseren u i n uw besluit voorwaarden op te nemen waarmee 
dit wordt geborgd.  
 
Toelichting:  
De verantwoordelijkheid van de lokale overheid is oog te hebben voor de belangen van o nze 
inwoners en deze te borgen.  
Wij zijn daarom van mening dat d e rol van informatievoorziening over de (gevolgen van) 
gaswinning niet uitsluitend  aan NAM  moet worden overgelaten. De communicatie van zowel 
NAM , als het ministerie van EZ naar burgers moet  zorgvuldiger en publieksvriendelijker dan tot 
nu toe is gebeurd. De lokale overheden hechten er grote waarde aan dat onze inwoners 
gedegen, consistent  en transparant worden geïnformeerd over de (gevolgen van) gaswinning. 
Hiermee moet onnodige onrust en zo rg bij inwoners word en weggenomen.   
 
Typerend is de gebrekkige communicatie en afstemming tussen NAM en het ministerie van EZ 
over de start van de gaswinning uit put Vries -10, die onder he t winningsplan Westerveld valt  
(zie ook hfst 7.1) . 
 
Communicatie is een essentieel onderdeel van het omgevingsmanagement, zoals is verwoord 
in uw visie in de brief aan de Tweede Kamer van 1 februari 2016*).  
Uw uitgangspunten daarbij zijn duidelijk:  
1. Samenbinden van belanghebbenden  
2. Betrek de omgeving zo vroeg  mogelijk  
3. Transparantie en vertrouwen  
4. Omgevingsmanagement is een gezamenlijke verantwoordelijkheid  
5. Maatwerk  
 
Het mag duidelijk zijn dat uw ambitie verder  moet gaan dan het organiseren van 
informatiebijeenkomsten en publicaties over de procedure.  
Wij willen graag met u meedenken  aan de verdere invulling van de communicatie en het 
omgevingsmanagement. Daarbij nemen wij graag uw visie als vertrekpunt.  
Wij geven u als s uggestie dat NAM een breed communicatieplan opstelt dat in overleg en 
instemming met u en lokale overheden tot stand komt. Communicatie die staat in een breder 
perspectief van omgevingsmanagement, rekening houdend met de 'belevingswereld' van onze 
inwoners . 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 371 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 372 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
10 
 Het winningsplan is geschreven voor ingewijden en lastig leesbaar voor inwoners. Zij mogen 
een zienswijze op het winningsplan indienen maar dan moeten zij de inhoud hiervan wel 
kunnen doorgronden.  Daarom adviseren wij u voorafgaand aan het maken van een  
ontwerpbesluit een publieksvriendelijke oplegger van het winningsplan op te stellen.  
 
In dit kader vragen wij u tevens de risicoanalyse van de gasvelden Vries Zuid en Eleveld nader 
te duiden. Uit het winningsplan blijkt dat volgens de SRA de gasvelden Vr ies Zuid en Eleveld 
bijna in risicoklasse 2 vallen. In zowel het winningsplan als in de adviezen van Sodm en Tcbb 
ontbreekt een nadere analyse waarom deze velden hogere risico’s met zich meebrengen dan 
de overige velden. Ligt het aan de inrichting van het gebied of komt het door de 
bodemopbouw die gevoelig is voor trilling? Toevoeging van deze analyse maakt dat de 
aangegeven risico’s beter zijn te duiden en uit te leggen aan onze inwoners.    
 
  
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 372 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 373 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
11 
 6  REIKWIJDTE EN KADE RS WINNINGSPLAN  
In dit hoofdstuk geven we aan welke kaders onduidelijk zijn of ontbreken waaraan het 
winningsplan is getoetst.  
 
6.1  Doelmatigheid  
Advies  
Wij verzoeken u inzicht te geven in de kaders waaraan het winning splan is getoet st op het aspect 
doelmatigheid . 
 
Toelichting  
In het advies van Sodm is een toetsing opgenomen van de winning aan doelmatigheid. 
Onduidelijk is hoe en waaraan is getoetst. We willen graag inzicht in de afwegings kaders 
waaraan dit aspect wordt  getoetst. De Tweede Kamer  heeft aangegeven dat  de Minister een 
afweging moet maken tussen landelijk economische belangen en de lokale veiligheid en schade -
effecten. In het verleden zijn de lokale effecten volgens de Tweede Kamer  in die afweging 
onvoldoende meegenomen. In dit kader vragen wij ons af hoe de balans uitvalt tussen 
economische belangen en de maatschappelijke aanvaardbare gevolgen en risico’s die met 
gaswinning gepaard gaan.  
 
6.2  Kaders schade   
Advies  
De minister dient zo spoedig mogelijk een kader op te stellen waarin duidelijk beschreven staat 
wat onder ‘schade’ verstaan wordt.   
 
Toelichting  
De (nog niet vastgestelde) wijziging van de Mijnbouwwet noemt als toetsingsgrond voor het 
eventueel onthouden van de instemming met een winningsplan ‘schade aan gebouwen of 
infrastructurele werken of de functionaliteit daarvan’. Wij constateren dat de adviserende 
organen Tcbb en Sod m kennelijk ieder een verschillende typering hanteren voor het begrip 
schade. Dat is niet uit te leggen aan inwoners.  
Zolang niet duidelijk is wat onder ‘schade’ verstaan dient te worden , is toetsing van het 
winningsplan op dit onderdeel lastig voor velde n die gebeefd hebben en in verband waarmee 
‘schade’ is gemeld.  
 
6.3 Natuur en milieu – Nationaal Park Drentse  Aa 
Advies  
Met betrekking tot het Nationale Park Drentse  Aa adviseren wij u:  
- het winningsplan te toetsen op nationale en internationale wetgeving op h et gebied 
van natuur - en soortenbescherming gelet op het aanwezige Natura2000 gebied;  
- in uw goedkeuringsbesluit op te nemen dat bij verdere ontwikkelingen rondom de 
velden Vries -Zuid (met name het blok Vries -ZZ) en Eleveld het Drentse Aa gebied 
zoveel moge lijk wordt ontzien.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 373 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 374 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
12 
  
Toelichting  
Wij stellen vast dat de gevolgen van de gas velden in dit winningsplan  Westerveld voor de 
beschermde status van het Natura -2000 -gebied Drentse  Aa niet zijn onderzocht althans 
onvoldoende in beeld zijn gebracht. Er blijkt ook uit niets dat met zekerheid zou kunnen worden 
gesteld dat de natuurlijke kenmerken van het Natura 2000 -gebied Drentse  Aa door de 
exploitatie van de gasvelden in dit winnings plan  niet zullen worden aangetast.  
 
Het Drentse  Aa gebied is een internationaal uniek gebied, met een zeer hoge 
beschermingsstatus. Het gebied is een beek - en esdorpenlandschap; het oppervlaktewater van 
de Drentse  Aa dient tevens als bron van drinkwater. Het is een waardevol gebied met een 
kwetsbaar geohydrologisch systeem waar invloeden vanwege de gaswinning (zoals 
bodemdaling, zuur stimulatie)  niet mogen plaatsvinden . 
 
Voor een correcte beoordeling van de mogelijke gevolgen van de exploitatie van het 
winn ingsplan Westerveld   voor het Drentse Aa -gebied zou het overigens niet juist zijn om de 
getroffen en te treffen waterhuishoudkundige maatregelen in het natuurgebied bij het 
beschouwen van mogelijke effecten van mijnbouwactiviteiten op de 
instandhoudingsdoe lstellingen van het natuurgebied te betrekken. Compenserende 
maatregelen maken immers in juridische zin geen onderdeel uit van de beoordeling in het kader 
van de significantie -toets. Bovendien zijn de watergerelateerde maatregelen in zekere zin met 
de mijn bouwactiviteiten verbonden, omdat de waterhuishouding noodzakelijkerwijs wel moet 
worden aangepast als gevolg van de opgetreden bodemdaling die het resultaat is van de 
gaswinning.  
 
Wij wijzen er op dat de vaststelling en goedkeuring van het winningsplan do or de Minister met 
zich mee brengt dat er een toetsingsmoment ontstaat waarop moet worden beoordeeld of 
mogelijk significante gevolgen ten gevolge van de mijnbouwactiviteiten in het Westerveld 
kunnen ontstaan. Dat geldt uiteraard niet alleen voor het Drent se Aa -gebied, maar voor alle 
Natura 2000 -gebieden die door het instemmingsbesluit worden beïnvloed. Deze beoordeling 
heeft niet of in onvoldoende mate plaatsgevonden ten gevolge waarvan effecten op Natura -
2000 -gebieden niet op voorhand kunnen worden uitges loten.  
 
Bij de actuele stand van zaken voor wat betreft de onbekendheid van de impact van de 
gaswinning is er naar ons oordeel aanleiding om in het instemmingsbesluit aanvullende 
restricties op te nemen die waarborgen dat het Nationaal Park Drentse  Aa zo veel mogelijk 
ongemoeid wordt gelaten.  
 
6.4 Reikwijdte winningsplan m.b.t. aantal  verschillende velden  
Advies:  
Wij verzoeken u aan te geven welke overwegingen ten grondslag liggen aan de keuze om een 
grote variëteit van kleine gasvelden in het winningsplan Westerveld  te vatten? In het kader van 
de maatschappelijk e verantwoording vinden wij het transparanter om per gasveld een 
winningsplan op te stellen.   
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 374 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 375 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
13 
 Toelichting:  
Het winningsplan Westerveld bevat een groot aantal afzonderlijke gasvelden die geen directe 
relatie met elkaar hebben. Uit het winningsplan  Westerveld wordt afgeleid dat een aantal 
velden nu en naar ve rwachting in de toekomst niet meer produceren. Waarom zijn die  dan toch 
opgenomen in het winningsplan ? Voor de afweging tussen economische belangen en de 
maatschappelijke effecten is het logischer per producerend g asveld een aparte vergunning en 
winningspl an op te stellen.  De gehanteerde methodiek belemmerd nu voor  al deze veld en 
afzonderlijk een  transparante afweging  te kunnen  maken .   
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 375 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 376 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
14 
 7  PRODUCTIE  
7.1 Productie  put Vries -10 
Advies:  
Wij adviseren u om uw toezegging jegens NAM om binnen de bestaande vergunning te mogen 
winnen uit de nieuw geboorde put ( put Vries -10) in te trekken en NAM op te dragen hiervoor 
de uitkomst van de  procedure voor onderhavige winningsplan  af te wachten . 
 
Toelichting:  
“Tijdens het vragenuur van 16 juni 2015 is gesproken over een voorgenomen gaswinning door 
NAM in Drenthe. Tijdens de mondelinge beantwoording is in algemene zin aangegeven dat er 
bij winning uit kleine velden een winningsplan moet komen en dat omwonenden, gemeenten 
en provincies hierop  zienswijzen kunnen indienen. Dit is ook bevestigd in de beantwoording van 
aanvullende schriftelijke vragen van het lid Dik -Faber (CU), waarin is aangegeven dat “in alle 
gevallen waarbij op basis van boringen besloten wordt om gas te gaan winnen, een nieuw  of 
gewijzigd winningsplan ingediend moet worden” (Kamerstukken 2015 -2016, Aanhangsel van de 
Handelingen, 57).”  
 
In het geval van Vries -10 is er een nieuwe boring geweest op basis waarvan NAM  voornemens  
is om gas te gaan winnen. Daarnaast is er juist door  de minister aan de Tweede Kamer 
toegezegd, dat er een adviesrecht wordt toegepast in deze situaties. In het Winningsplan 
Westerveld is voor Vries -10 sprake van een te winnen hoeveelheid van 0,6 Miljard M3 (high 
case). Wij zijn van mening  dat deze nieuwe w inning onderdeel is van dit winningsplan en dat 
NAM  de procedure moet afwachten voordat er uit put Vries -10 gas gewonnen mag worden.  
 
Los van de vraag of er wel of geen vigerend Winningsplan is, moeten wij constateren dat het 
oude Winningsplan niet voldoet  aan de zaken die door de Onderzoeksraad voor de veiligheid 
zijn geconstateerd. Zo is bij de afgifte van de instemmingsvergunning op het vigerende  
winningsplan niet getoetst op de veiligheid van burgers (seismische risico analyse). Wij zijn dan 
ook van men ing dat er niet kan worden teruggevallen op een vergunning  waarin geen rekening 
is gehouden met zo een belangrijk aspect.   
 
7.2  Productiesnelheid  
Advies:  
Wij verzoeken u i n uw besluit aandacht te besteden aan  de productiesnelheid uit de 
verschillende gasvelden. Te meer daar vrijwel alle velden in dit winningsplan zich bevinden in de 
laatste fase van de feitelijke gaswinning . Er lijkt door NAM  bij de bepaling van de 
productiescenario’s geen rekening te zijn gehoude n met de relatie snelheid drukdaling -
bodemtrilling.  
 
Toelichting  
De snelheid waarmee gas uit de bodem wordt onttrokken is van invloed op de bodemtrilling. 
Een snelle drukdaling in het gesteente kan eerder tot bevingen leiden dan wanneer deze </pre>

====================================================================== Einde pagina 376 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 377 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
15 
 drukdaling ge leidelijk verloopt.  Kan NAM  aangeven  welke hoeveelheid er per jaar per gasveld 
kan worden onttrokken zonder dat dit tot extra risico op bodemtrilling leidt ? 
Uit een toelichting van NAM  blijkt dat de productiescenario’s in het winningsplan zijn gebaseerd 
op een  technisch e inschatting wat uit  de bodem te halen is. In het plan is de winningssnelheid 
niet aangegeven .  
 
7.3 Productieniveau  high case  
Advies:  
In uw besluit op te nemen dat a ls NAM  het “high case ” scenario overschrijdt zij een nieuw 
winningsplan dient op te stellen en deze ter  besluitvorming  aan dient te bieden.  
 
Toelichting:  
In het advies van Sodm wordt  op blz 5 aangegeven dat als een winning het “high case ” scenario 
overschrijdt NAM  een nieuwe SRA moet uitvoeren  en tevens het winningsplan dient te 
actualiseren.  Deze opmerking bevreemd ons, aangezien wij in de veronderstelling verkeren dat 
winning buiten de grenzen van het winningsbesluit niet is toegestaan.   
Wij zijn van mening dat indien deze situatie zich voordoet er te allen tijde een nieuw 
winningsplan dient te worden opgesteld.  
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 377 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 378 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
16 
 8  ONZEKERHEDEN/ ONTBRE KENDE ZAKEN  
8.1  Onzekerheden  
Advies:  
Omdat volgens ons rond de effecten en gevolgen van gaswinning op de ondergrond en 
bovengrondse bouwwerken nog altijd veel onduidelijk is, adviseren wij u met uiterst e 
terughoudend heid conclusies te verbinden aan  de berekenings resultaten van de maximaal te 
verwachten seismische activiteit.     
 
Toelichting:  
Voor de berekeningen is gebruik gemaakt van gegevens van de ondergrond. De samenstelling 
van de diepe ondergrond is complex en nooit precies in kaart te brengen. De ligging van 
breuken, de compactiecoëffi ciënt etc . zijn gebaseerd op interpretatie van een beperkt aantal 
bodemgegevens. Dit houdt in dat de resultaten altijd met grote voorzichtigheid moet worden 
geïnterpreteerd.  De Tcbb geeft aan dat in het ergste geval een beving met een magnitude van 
3,9 kan plaatsvi nden . De zwaarste beving tot nu toe in Groningen was 3,6 in Huizinge (2012). 
De velden Eleveld en Vries Zuid scoren op factoren als bebouwingsdichtheid en 
bevolkingsdichtheid duidelijk minder gunstig  dan Huizinge . Wij vermoeden op basis van deze 
aspecten d at in het stedelijk gebied van Assen meer schade kan ontstaa n dan de door NAM  
geformuleerde licht schade aan meerdere , tot matige schade aan enkele gebouwen.   
 
8.2  Ontbrekende /onjuiste gegevens  
Advies:  
Wij verzoek u NA M op te dragen de SRA berekening opnieuw uit te voeren. Hierin rekening te 
houden met de toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen in de gebieden rond de betreffende 
gasvelden.  Evenals  de correcte bevolkingsdichtheid ten aanzien van het stedelijke gebied rond 
het gasveld Eleveld  te hanteren . Deze nieuwe SRA-berekening te beschouwen als een 
aanvulling op het voorliggende winningsplan en dit om advies voor te leggen aan Sodm, Tcbb, 
lokale overheden en de Mijnraad.  
 
Toelichting:  
In de SRA is geen rekening gehouden met de toekomstig e inrichting van Werklandschap Assen 
Zuid en de toeristisch recreatieve zone . De inrichting leidt tot intensievere bebouwing van 
bedrijven  in het gebied dan nu het geval is . Ook de n oordelijk e blokken va n Eleveld vallen 
binnen het stedelijk gebied van Assen met o .a. de aanwezigheid van een ziekenhuis in de 
directe nabijheid.   
Waarom wordt voor bepaling risicoklasse uitgegaan van lage bevolkingsdichtheid (250 -500 
inw/km2) ? Een substantieel deel van het gasv eld Eleveld ligt namelijk in het stedelijk gebied 
van Assen met hogere dichtheid (500 -1000 inw/km2 ). Een herberekening zal leiden tot een 
andere risico inschatting. Dit maakt het noodzakelijk dat alle adviesorganen zich hierover 
opnieuw een oordeel moeten kunnen vormen.  
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 378 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 379 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
17 
 9 BODEMBEWEGING  
9.1  Bodemdaling  
Advies  
Voor wat betreft de prognose van de bodemdaling die gepaard kan gaan met de gaswinning, 
adviseren wij u:  
- NAM  in samenspraak met de betrokken decentrale overheden te laten inventariseren :  
1) welke gevolgen de uiteindelijke totale bodemdaling  die het gevolg is van de 
gaswinning uit de velden van het winningsplan Westerveld kan hebben voor het 
normale beheer en on derhoud van waterkeringen en waterlopen;   
2) welke (waterhuishoudkundige) maatregelen in dat verband genomen moeten 
worden;  
3) NAM te verplichten tot vergoeding  van deze te nemen maatregelen en van 
eventuele overige schade voortvloeiend uit bovengenoemde bodemdaling als 
voorwaarde te verbinden aan het winningsplan;  
- NAM  de bodemdalingscomponent die het gevolg is van het leeg  produceren van het 
gasveld Norg na be ëindigen van de gasopslag aldaar, weer op te laten nemen in de 
bodemdalingsprognose voor de jaren  2050 en 2080.  
 
Toelichting  
Volgens de prognose zal de verwachte bodemdaling van de resterende gaswinning enkele 
centimeters bedragen; het merendeel van de daling heeft al plaatsgevonden.  
De uiteindelijke totale  bodemdaling als gevolg van de gaswinning is echter van die omvang dat 
er wel effecten te verwachten zijn op de waterhuishouding. De kosten voor mitigerende 
maatregelen zijn uiteraard voor NAM . Daarom is het van belang te inventariseren welke 
afspraken er bestaan tussen NAM  en betrokken waterschap(pen) , gemeenten en provincie voor 
zover er voor hen negatieve effecten zijn. Er mag geen onduidelijkheid bestaan over de 
vergoeding van dergelijke onkosten.  
 
Het be ëindigen en leeg  produceren van de gasopslag Norg  zal volgens NAM  in de toekomst tot 
een additionele 10 cm bodemdaling leiden. Deze component is verdwenen uit de huidige set 
prognoses, vanuit de veronderstelling van NAM  de gasopslag tot 2080 in werking te zullen 
hebben. Gezien de grote onzekerheden die e r momenteel heersen omtrent de aard van onze 
toekomstige energievoorziening achten wij deze aanname niet terecht. Wij achten het zinvol op 
voorhand te weten welke additionele daling in het gebied (op mogelijk kortere termijn dan nu 
verwacht) nog verdiscont eerd moet gaan worden.  
 
 
9.2  Bodemtrilling  
Advies  
Omdat NAM in het winningsplan aangeeft dat de kans op schade ten gevolge van een 
geïnduceerde beving niet valt uit te sluiten, verzoeken wij u : </pre>

====================================================================== Einde pagina 379 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 380 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
18 
 - het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM ) over te nemen en NAM op te 
dragen in aanvulling op het KNMI -netwerk seismische apparatuur in en rond de 
gasvoorkomens Vries -Zuid en Eleveld op  te stellen; 
- het advies van SodM over te nemen en NAM voor de bevende velden een 
risicobeheerssysteem te laten o ntwikkelen en operationeel te hebben (zie hoofdstuk 
9); 
- de parameters en randvoorwaarden die NAM hanteert in het door haar op te stellen 
risicobeheerssysteem goed te laten onderbouwen alvorens dit systeem goed te 
keuren;  
- te verduidelijken in hoeverre zaken  als vallende objecten zijn meegenomen in de 
overwegingen die aan het winningsplan ten grondslag liggen.  
 
Toelichting  
Als decentrale overheden hebben wij niet de technisch -inhoudelijke kennis in huis om 
seismische risico’s en alles wat daarmee samenhangt e xact te kunnen beoordelen en 
controleren. Wij hebben dan ook gemeend geen nacalculatie te (laten) doen van de 
berekeningen in het winningsplan met bijbehorende addenda. Dit laten wij graag over aan de 
door u gevraagde adviseurs (SodM, T cbb).  
 
Wij zijn pri mair van mening dat de veiligheid nooit in het geding mag zijn. Wij zijn daarom blij 
met de toegenomen belangstelling voor dit belangrijke aspect rond de gaswinning. Verder zijn 
wij van mening dat derden (burgers, bedrijven, gemeenten) niet de dupe mogen w orden van 
gaswinningsactiviteiten of de gevolgen daarvan. Dit geldt zowel nu als ook in de toekomst.  
 
Uit de analyse van NAM volgt dat alle gasvelden in de laagste seismische risicogroep vallen 
(categorie I). TNO constateert in haar advies dat de risicoan alyse is uitgevoerd volgens de SRA -
leidraad en kan zich vinden in de toedeling tot de laagste risicogroep (categorie I). SodM 
onderschrijft de analyse van TNO, met de aanvulling dat de reeds bevende velden Eleveld en 
Vries -Zuid wel dicht tegen  categorie 2 aan liggen.  
 
Uit het winningsplan van NAM en de bijbehorende adviezen van TNO en SodM menen wij 
daarom te kunnen opmaken dat er in het kader van bodemtrilling geen veiligheidsrisico’s 
bestaan voor de gebieden rond de betreffende gasvelden.  
Hoewel de veiligheid niet in het geding lijkt te zijn, geeft NAM in het winningsplan aan dat de 
kans op schade ten gevolge van een ge ïnduceerde beving niet valt uit te sluiten. In het ernstigste 
geval kan sprake zijn van lichte, niet constructieve schade aan meerder e gebouwen en matige 
schade aan enkele gebouwen. Daarom zien wij wel aanleiding om ten aanzien van de gasvelden 
Eleveld en Vries -Zuid een risicobeheerssysteem te laten opstellen en implementeren voor 1 juni 
2017. Tevens het meet - en regelprotocol onafhanke lijk te laten monitoren (zie hoofdstuk 9).  
 
Tevens kan h et risicobeheerssysteem helpen een eventuele zwaardere beving te voorkomen, 
mits sprake is van de juiste keuze van signaalparameters en het daarbij behorende actieprotocol. 
Een goede onderbouwing van de gekozen parameters en acties is dus van belang wil het 
risicobeheerssysteem zinvol zijn. Ook een adequaat seismisch netwerk is hierbij van belang.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 380 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 381 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
19 
 9.3  Reservoirstimulatie/ Fracken  
Advies  
Wij adviseren u vanwege de mogelijke gevolgen : 
- geen omstreden technieken zoals zuurstimulatie en fracken toe te staan zoals in het 
winningsplan is omschreven ; 
- tevens besluitvorming over de toepassing van deze technieken  niet alleen bij de 
toezichthouder (Sodm)  neer te leggen , maar hiervoor apart e besluitvorming aan N AM 
op te leggen met mogelijkheden tot insp raak, zienswijzen en beroep van lokale 
overheden , inwoners  en de Waterleiding Maatschappij Drenthe ; 
- mocht dit niet uw keuze zijn, dan verzoeken wij u toch i n ieder geval in het 
goedkeuringsbesluit voorwaarden op te nemen ter beperking van risico’s voor grond - 
en drinkwater en ecologie én het optreden van bodemtrilling.  
 
Toelichting  
De velden Assen, Assen -Zuid en Vries -Zuid vallen gedeeltelijk samen met de bor ingsvrije zone 
van de grondwaterwinning Assen -Oost; het veld Assen valt bovendien samen met het 
grondwaterbeschermingsgebied Assen -West.  
 
Schadelijke gevolgen van reservoirstimulatie  / fracken  kunnen bovengronds optreden door  
lekkage van frackvloeistoffen  en chemicali ën en ondergronds door het falen van de integriteit 
van afdekkende lagen  waardoor ongecontroleerde bodemprocessen kunnen optreden . De kans 
op deze gebeurtenissen dien en geheel  uitgesloten te worden omdat naast lokale schade aan 
gebouwen ook de drinkwatervoorziening in het geding is. Het advies van Sodm is gebaseerd op 
de bevoegdheid van de afweging over fracken bij de toezichthouder van de gaswinning. 
Vanwege de mogelijke lokale  impact vinden wij dat voor deze beslissing ook het 
burgerperspectief moet worden meegenomen en dus de lokale overheden , inwoners en de 
Waterleiding Maatschappij Drenthe een stem in deze afweging moeten krijgen  met 
bijbehorende beroepsmogelijkheid .   
 
 
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 381 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 382 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
20 
 10  SCHADE  
10.1  Voorkomen van schade (wettelijke verplichting)     
Advies:  
Wij adviseren u vanwege het ontbreken van een beschrijving van preventieve maatregelen in 
het winningsplan NAM te verplichten om preventieve maatregelen voor schade op te nemen in 
het winningsplan  alvorens hierover een besluit te nemen.  Deze beschrijving te zien als een 
aanvulling op het voorliggende winningsplan en dit om advies voor te leggen aan Sodm, Tcbb, 
lokale overheden en de Mijnraad.  
 
Toelichting:  
In de Mijnbouwwet ligt primair de nadruk op het voorkomen van schade door 
mijnbouwactiviteiten (preventief handelen), en niet op het geoorloofd zijn van 
mijnbouwactiviteiten, mits de nadelige gevolgen daarvan doo r de exploitant / operator worden 
weggenomen of verzacht (curatief handelen). NAM  heeft als initiatiefnemer de zorgplicht voor 
het voorkomen van schade. In winningsplan wordt geconcludeerd dat er lichte en lokaal 
mogelijk matige schade kan optreden aan geb ouwen. Nergens is in het winningsplan echter 
terug te lezen wat wordt gedaan om schade te voorkomen. Wij stellen vast dat ten aanzien van 
het optreden van schade in het winningsplan geen aandacht is op het voorkomen van schade. 
In het winningsplan worden o ptredende schades als niet te voorkomen beschouwd.  
 
Het Mijnbouwbesluit schrijft voor dat het winningsplan een beschrijving bevat van de mogelijke 
omvang en verwachte aard van de schade door bodembeweging. Uit het winningsplan blijkt dat 
het niet goed mog elijk is de omvang en de verwachte aard adequaat te beschrijven. NAM  lijkt 
niet in staat causaliteit aan te geven tussen aardbevingen en omvang en aard van de schade. 
Het winningsplan lijkt op dit punt niet te voldoen aan de eisen die de wet stelt aan een plan.  
 
Wij willen dat er door N AM alles aan gedaan wordt om schade door gaswinning aan 
eigendommen van inwoners en overheid te voorkomen.  Inwoners kiezen er niet voor om te 
worden blootgesteld aan deze risico’s.  
 
10.2  Afhandeli ng van schade   
Advies  
Wij zijn van mening dat:  
- een adequate regeling voor afdoening en vergoeding van schades en compensatie van 
alle bijkomende negatieve effecten een harde voorwaarde is, alvorens door uw minister 
een positief besluit op dit winningsplan kan en mag worden genomen;  
- evenals in het aardbevingsgebied Groningen er een volledig onafhankelijk orgaan dient 
te worden ingesteld voor de afwikkeling van schade als gevolg van alle 
mijnbouwactiviteiten.  
- in uw besluit op te nemen dat in geval van een schademelding ter verbeterin g van de 
huidige wijze van onderzoek opdracht gegeven wordt tot het doen van onderzoek naar 
de oorzaak van de schade;  
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 382 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 383 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
21 
 Toelichting:  
Zoals reeds in voorgaande alinea door ons is aangegeven dient het voorkomen en beperken van 
alle schade als uitgangspunt t e worden genomen. Echter kan NAM de kans op schade aan 
bebouwing in de nabije omgeving van het epicentrum van een geïnduceerde aardbeving niet 
uitsluiten. Dit wordt ook door SodM in haar advies als zodanig aangegeven. In het ernstigste 
geval kan een geïndu ceerde beving leiden tot het ontstaan van lichte, niet constructieve schade 
aan meerdere gebouwen en matige schade aan enkele gebouwen.  
 
NAM geeft in het winningsplan aan dat de historische schademeldingen voor "lichte, niet 
constructieve schade" hebben gezorgd en dat deze vergoed zijn (of worden) wanneer het 
duidelijk is dat zij de schade heeft veroorzaakt. Overeenkomstig de regels van het  burgerlijk 
recht rust op NAM  de verplichting om schade veroorzaakt door aardbevingen , die worden 
veroorzaakt door de gaswinning, te vergoeden.  Wij zijn van mening dat voornoemde regeling 
op basis van het burgerlijk wetboek niet altijd voldoende soelaas b iedt voor burgers, bedrijven 
en lokale overheden om op een vlotte en toegankelijke wijze schade te kunnen claimen.  
 
De gaswinning in Groningen heeft voor veel overlast gezorgd in de regio en het gevoel van 
veiligheid en vertrouwen van de bewoners aangetas t. Er is dan ook sprake van een groot 
wantrouwen van burgers jegens NAM en rijksoverheid. Dit heeft zowel betrekking op de 
feitelijke gaswinning, als ook het nemen van adequate en toereikende maatregelen om de 
gevolgen (waaronder schade en overige hinder) zo veel mogelijk te voorkomen en/of te 
beperken.  
Herstel van vertrouwen van onze burgers is naar onze mening dan ook gebaat bij een 
transparante en toegankelijke organisatie voor de afwikkeling van schademeldingen. Een 
regeling waarbij het voor burgers en  andere partijen niet nodeloos ingewikkeld is om een 
schademelding in te dienen en de onafhankelijkheid in voldoende mate gewaarborgd is. Dit 
zodat iedereen in redelijkheid kan vertrouwen op een eerlijke en adequate schadeafwikkeling. 
Het past niet om daar bij onderscheid te maken tussen de omvang of de locatie waar de schade 
is ontstaan. Iedere schademelding dient op zijn eigen merites te worden beoordeeld.  
 
Gezien het voorgaande zijn wij van mening dat een adequate regeling voor afdoening en 
vergoeding van  schades en compensatie van alle bijkomende negatieve effecten een harde 
voorwaarde bij het instemmingsbesluit dient te zijn. Tevens dient hierbij de onafhankelijkheid 
en objectiviteit van de schadeafwikkeling in voldoende mate gegarandeerd te zijn. Wij dr ingen 
er daarom bij u op aan dat – evenals in het aardbevingsgebied Groningen – er een volledig 
onafhankelijk orgaan wordt ingesteld voor de afwikkeling van schade als gevolg van alle 
mijnbouwactiviteiten. Tevens zorgt het instellen van een dergelijk orgaa n ervoor dat ook ingeval 
van gestapelde mijnbouw (en beheersmaatregelen voor het grondwaterpeil) gedupeerde 
partijen weten tot welke partij zij zich hiertoe dienen te wenden .   
 
Hoewel door uw minister in de Tweede Kamer reeds toezeggingen zijn gedaan aang aande het 
instellen  een dergelijke onafhankelijk orgaan voor de afwikkeling van mijnbouwschade, is één  
en ander vooralsnog geen feit. Wij adviseren u haast te maken met het instellen van een 
dergelijk onafhankelijk orgaan. Tevens dit te regelen alvorens in te stemmen met het 
onderhavige winningsplan Westerveld.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 383 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 384 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
22 
 10.3  Lusten en lasten  
Advies  
Gaswinning kan gepaard gaan met nadelige gevolgen voor inwoners door hinder, overlast en 
schade aan eigendommen. Wij verzoeken u ervoor zorg te dragen voor een go ede verdeling van 
lusten en lasten bij mijnbouwactiviteiten, waarbij het zeer gewenst is dat u aangeeft hoe baten 
terugvloeien naar het gebied .  
 
Toelichting   
Gaswinning zal in Nederland nog jarenlang plaatsvinden en inwoners zullen hier last van 
ondervin den. Inwoners staan veelal afwijzend en wantrouwend tegenover plannen voor gebruik 
van de ondergrond. De lokale inwoners vinden dat zíj de lasten dragen voor het belang van 
Nederland als geheel. Mijnbouwactiviteiten brengen met zich mee dat er in zekere ma te 
regionale of lokale belasting is. Schade dient volgens de wet te worden vergoed , maar inwoners 
ervaren extra ongemak waar ze niet om hebben gevraagd en waar niets tegenover staat. Het 
belang van mijnbouwactiviteiten voor de Nederlandse samenleving is ev ident. Het gebruik van 
de ondergrond zal ook in de toekomst een grote rol spelen bij onze verder te verduurzamen 
energievoorziening. Voor het ook in de toekomst gebruiken van de ondergrond is van belang 
dat er een goede verdeling is van lusten en lasten.  
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 384 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 385 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
23 
 11  RISICOBEHEERSYSTEE M 
Advies:  
Met betrekking tot het risicobeheerssysteem adviseren wij u:  
• NAM  te verplichten een onafhankelijke nulmeting uit te voeren aan alle gebouwen 
boven en nabij de voorkomens van Eleveld en Vries -Zuid; 
• het advies van SodM over te nemen en NAM voor de bevende velden Eleveld en 
Vries -Zuid extra versnellingsopnemers te laten installeren en operationeel te 
hebben ; 
• bij dit winningsplan een risicobeheerssysteem te laten opstellen en als onderdeel op 
te nemen b ij de eventueel door de minister te verlenen winningsvergunning;  
• het meet - en regelprotocol onafhankelijk te laten monitoren.  
 
Toelichting:  
Om de schade door gaswinning goed te kunnen vaststellen is het belangrijk dat de 
uitgangssituatie goed wordt vastgelegd. Het is aan de initiatiefnemer om dit te doen naar 
goedkeuring van de vergunningverlener. Er wordt al jaren gas gewonnen in het veld maa r dit 
winningsplan is de markering van het moment dat ook het burgerperspectief wordt 
meegewogen in de besluitvorming. In dat kader is het belangrijk dat schade aan particuliere 
eigendommen goed wordt geregistreerd.  
 
Zowel NAM  als TNO concluderen op basis  van de seismische risicoanalyse (SRA) dat alle velden 
in categorie I vallen. Volgens de leidraad van SodM volstaat voor deze velden monitoring met 
het huidige geofoon en accelerometer netwerk van het KNMI. Met dit monitoringsnetwerk 
kunnen aardbevingen me t een magnitude van 1,5 en groter worden gelokaliseerd.  
 
Hoewel alle velden in categorie I vallen, liggen de reeds bevende velden Eleveld en Vries -Zuid 
echter dicht tegen de grens met categorie II aan. Op basis hiervan adviseert SodM om ook 
enkele maatreg elen te nemen die van toepassing zijn voor velden waarvan de SRA in categorie 
II valt. Wij vinden dit een goede zaak. Het gaat hier om het ontwikkelen van een 
risicobeheerssysteem.  
 
Het risicobeheerssysteem is bedoeld om tijdig te kunnen reageren zodat (g rotere) schade en 
veiligheidsrisico’s niet zullen optreden. De keuze van signaalparameters en bijbehorende 
(re)acties dient dan ook zodanig onderbouwd te zijn dat hiermee aannemelijk wordt gemaakt 
dat het systeem zinvol is. Dat wil zeggen, dat aan de hand van de signaalparameters zodanig 
tijdig kan worden ingegrepen dat het mogelijk optreden van bedoelde schade en risico’s 
voorkomen kan worden.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 385 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 386 ======================================================================

<pre>Date : 19-4-2016 13:37:20
F
T
S
ubject : adviesrol gem eenten
A
ttachm ent : Presentatie_over_advisering_w inningsplannen_.ppt;
 
B
ijgevoegd de presentatie van EZ over nieuwe winningsplannen. Gemeente mag toetsen op lokale gevolgen.
I
n de presentatie van EZ in Groningen heeft EZ aangegeven dat advisering lokale overheden vooral op de gebieden infrastructuur, bouwwerken etc.      
 
 
 
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
 
-
E
  
l
@assen.nl
website: 
w
w
w.assen.nl
 
16.88
</pre>

====================================================================== Einde pagina 386 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 387 ======================================================================

<pre>           Ministerie van Economische Zaken    msn    Toelichting proces  inwinning adviezen  winningsplannen              eeen Oe NO tal Si  Se oo aot one ni hee hi kn A  BS Se eS ee ee 8 5             Sn ee MAAT Pe AG  De AN mm    12 juli 2019    </pre>

====================================================================== Einde pagina 387 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 388 ======================================================================

<pre>    Kn RENK onl    Wijzigingen t.a.v. s& winningsplannen         * Wijzigingsvoorstel Mijnbouwwet  > N.a.v. schaliegas: meer bestuurlijke vrijheid in afweging en besluitvorming  > OVV-Rapport: Veiligheid een expliciete plaats in de afweging   ¢ Wijzigingsvoorstel geeft t.a.v. winningsplannen aan dat:    > Aantal adviseurs is uitgebreid: naast Sodm, TNO en Tcbb, nu ook advies van  provincie(s), gemeente(n), waterschap(pen) en Mijnraad.    > Een instemmingsbesluit op, of een wijziging van een winningsplan wordt  voorbereid d.m.v. de uniforme openbare voorbereidingsprocedure (afd. 3.4 Awb)    > Veiligheid expliciet onderdeel beoordeling    * Vooruitlopend op wijziging Mijnbouwwet, wordt zoveel mogelijk gehandeld  conform wijzigingsvoorstel    * Gevolgen voor uitvoering procedure en beoordeling van winningsplannen.    Ms 12 juli 2019</pre>

====================================================================== Einde pagina 388 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 389 ======================================================================

<pre>    Procedure advisering #®% winningsplannen         Adviezen         3 12 juli 2019</pre>

====================================================================== Einde pagina 389 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 390 ======================================================================

<pre>    Te leveren gegevens in #4 een winningsplan         In een winningsplan staat hoe de delfstof uit een bepaald veld  gewonnen wordt en wat de invloed hiervan op de omgeving is (art 35 Mbw)    1. Technische en financiële gegevens winning  (duur van de winning, hoeveel jaarlijks wordt gewonnen)    2. Verwachting bodemdaling ten gevolge van winning en welke maatregelen  worden genomen om schade door bodembeweging te voorkomen.    3. Nieuw:  Ook beschrijving “met winning verband houdende activiteiten”: o.a. fracken  of zuren reservoir.    4. Nieuw:  Beoordeling risico’s voor omwonenden, gebouwen, infrastructurele werken of  de functionaliteit daarvan.    4 BMP:</pre>

====================================================================== Einde pagina 390 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 391 ======================================================================

<pre>    Adviseurs winningsplan s% en expertisegebieden         , Staatstoezicht op de Mijnen : Toetsing technisch-organisatorisch  - met name ook veiligheid  e TNO Adviesgroep EZ : Toetsing geologisch/geotechnisch  - met name bodembeweging en planmatig  beheer  , Technische commissie : Toetsing op risico van schade door bodem-  bodembeweging (Tcbb) beweging (bodemdaling en bodemtrilling).  * Gemeente(n) : aangeleverde gegevens in ieder geval toetsen  op lokale gevolgen.  ¢ Provincie(s) : aangeleverde gegevens in ieder geval toetsen op  regionale effecten en grondwatereffecten.  - Waterschap(pen) : aangeleverde gegevens in ieder geval toetsen op    effecten bodembeweging (m.n. bodemdaling) en  de gevolgen voor waterhuishouding/peilbeheer.    Mijnraad : Strategisch adviseur MEZ (eindadvies)    5 12 juli 2019</pre>

====================================================================== Einde pagina 391 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 392 ======================================================================

<pre>    a    Toetsingsgronden voor #8 het instemmingsbesluit         1. Geschiktheid van gebieden voor winning of daarmee verhoudende  activiteiten  a. belang veiligheid omwonenden  b. voorkomen ernstige schade gebouwen, infrastructurele werken of  functionaliteit daarvan.  > Toetsing op basis van risicobeoordeling en advisering daarover    2. Planmatig beheer delfstoffen, aardwarmte of andere natuurlijke  hulpbronnen, waaronder grondwater t.b.v. drinkwater.  > Toetsing op basis van advisering daarover    Was:   1. In verband met risico op schade ten gevolgde van beweging van de bodem  (dus alleen aardbevingen en bodemdaling)   2. Belang planmatig beheer voorkomens delfstoffen  (dus alleen olie, gas en zout)    6 12 juli 2019</pre>

====================================================================== Einde pagina 392 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 393 ======================================================================

<pre>    Toetsingsgronden i.r.t. #4 advies         Voor efficiënte besluitvorming is het van belang dat de advisering is afgestemd op  de belangen waaraan wordt getoetst bij het te nemen besluit,    1. Geschiktheid van gebieden voor winning of daarmee verhoudende activiteiten  a. belang veiligheid omwonenden  b. voorkomen ernstige schade gebouwen, infrastructurele werken of  functionaliteit daarvan.  2. Planmatig beheer delfstoffen, aardwarmte of andere natuurlijke hulpbronnen,  waaronder grondwater t.b.v. drinkwater.    - Gemeente(n): aangeleverde gegevens in ieder geval toetsen op lokale  gevolgen.  ¢ Provincie(s): aangeleverde gegevens in ieder geval toetsen op regionale  effecten en eventuele grondwatereffecten,  - Waterschap(pen): aangeleverde gegevens in ieder geval toetsen op effecten  bodembeweging (m.n. bodemdaling) en de gevolgen voor de  waterhuishouding.    7 12 juli 2019</pre>

====================================================================== Einde pagina 393 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 394 ======================================================================

<pre>    Inspanningen inrichting @& nieuwe adviespraktijk         e 2 februari j.l: Overleg EZ met IPO, VNG en Unie van Waterschappen over  vormgeving procedure, inhoud advisering en in te plannen informatiesessies met  betrokken provincies, gemeenten en waterschappen    ¢ Vervolgens: Per provincie een informatiesessie organiseren met provincie,  gemeenten en waterschappen die in nabije toekomst een adviesverzoek  voor een winningsplan zullen ontvangen    e _Mijnbouwmaatschappijen worden verzocht hun winningsplannen aan te vullen  t.a.v. nieuwe toetsingsgronden    e Zodra winningsplannen compleet en na houden informatiesessies, worden  adviesprocedures t.a.v. winningsplannen in gang gezet    e Nieuw proces, gezamenlijk optrekken.    8  12 juli 2019</pre>

====================================================================== Einde pagina 394 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 395 ======================================================================

<pre>    Samenhangende s# ontwikkelingen    ee                      Wijziging wet- en regelgeving    12 juli 2019 )</pre>

====================================================================== Einde pagina 395 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 396 ======================================================================

<pre>    Fundamentele s veranderingen    KR oen!         , Meer bestuurlijke vrijheid in afweging en besluitvorming voor  concessieverlening door:    > Uitbreiding weigeringsgronden  , Gebieden met restricties uit de Structuurvisie Ondergrond  ¢ Veiligheidsredenen    e Voorkomen van schade aan gebouwen, infrastructurele werken of de  functionaliteit daarvan    e Planmatig beheer en gebruik van delfstoffen, aardwarmte en  natuurlijke hulpbronnen wo grondwater voor drinkwaterwinning    > Uitbreiding voorwaarden    e Techniek, hulpmiddelen en stoffen, gebieden, voorkomen van schade  en planmatig beheer,    , Betrokkenheid van decentrale overheden eerder, vaker, en op die  momenten dat de relevante informatie voor de desbetreffende overheid  beschikbaar is.    12 juli 2019    </pre>

====================================================================== Einde pagina 396 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 397 ======================================================================

<pre>    Adviesrechten de- 4 centrale overheden         Opsporingsvergunning    (=concessie)    Vergunning voor de  opsporingsboring    Winningsvergunning  (concessie)    Winningsplan    Vergunning voor de  winningsinstallatie         Wabo/Ow    Mbw    Mbw    Wabo/Ow    Regio    Lokaal    Afh.van het  voorkomen    lokaal    Waar proefboring +  Voorwaarden    Wie    Hoe, instemming op  wijze van winnen    Waar  winningslocatie  + voorwaarden    Ministerie van Infrastructuur en Milieu    Adviesrecht provincies,  provincies betrekken gemeente en  waterschap.    - EZ bevoegd gezag.   - MER beoordeling   - Adviesrecht provincies,  Gemeenten VVGB,  Waterschap via watertoetsproces    Adviesrecht provincies,  provincies betrekken gemeente en  waterschap.    Advies provincie en gemeente en  waterschap    Veelal hergebruik opsporingsboring.  Bij nieuwe boring wederom  adviesrecht provincies, bij aanpassing  best.plan gemeente VVGB en  waterschap via watertoetsproces.            12 juli 2019</pre>

====================================================================== Einde pagina 397 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 398 ======================================================================

<pre>Date : 16-5-2017 17:07:29
F
T
S
ubject : Afgeslagen: reservering ziensw ijze w inningsplan Westerveld
16.89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 398 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 399 ======================================================================

<pre>Date : 20-4-2017 10:33:31
F
T
S
ubject : Afm elding voor overleg over garw inning RE: ziensw ijze gasw inningsplan Westerveld
A
ttachm ent : im age580d89.JPG;
D
ag ,
 
T
ot mijn spijt is het me uiteindelijk toch niet gelukt om ruimte in mijn agenda te krijgen om v anmiddag aanwezig te zijn bij het ov erleg ov er de gaswinning.
 
M
et groet,
 
l
 l
 
 
 
A
quapark  5
w
ww.hunzeenaas.nl
P lanologisch beleidsm edewerker
V
e
endam
T
elefoon: 
 
 
P
os tbus  195
t
witter.com /hunzeenaas
A
lgemeen:   
9
640 AD Veendam
f
acebook.com /waterschap
V
an:
 
V
erzonden:
 
dinsdag 18 april 2017 9:46
A
an:
 
.
@tynaarlo.nl'; i. @gemeentewesterveld.nl'; 
@wdodelta.nl'; 
 
l  ' . @noorderzijlvest.nl'; ' . i i @groningen.nl';
'
O
nderwerp:
 
RE: zienswijze gaswinningsplan Westerveld
 
D
ag allemaal,
 
H
et ministerie van Economische Zaken heeft de publicatie van het ontwerp-besluit over het Winningsplan Westerveld iets uitgesteld. Het idee was om half april te publiceren. 
D
e
p
ublicatie wordt nu verwacht in de week van 5 mei
.
 Op 22, 23 en 24 mei zal het ministerie informatieavonden in Assen en omgeving organiseren.
 
O
p basis van de oorspronkelijke planning van EZ heb ik in de mail van 10 maart jullie gevraagd alvast een aantal momenten in jullie agenda’s te reserveren om weer samen op te
t
rekken om tot een zienswijze te 
k
omen.
H
et eerste moment is 
a
anstaande donderdag 20 april om 13:30 uur in het gemeentehuis van Tynaarlo te Vries.
 
D
eze gaat gewoon door!
 
I
n dit overleg gaan we de taken verdelen en bespreken we de laatste belangrijke ontwikkelingen. Dan bepalen we ook  of op basis van de gewijzigde planning van EZ de overige
g
eplande momenten verplaatst moeten 
w
orden.
 
 
  
   l i    l       
li   .    i  l    i  
 
 ill    
 
l  l  i           i  i    i     
 
l    i          i   i      
 
  
 l  
i
   li  i        
 
I
k verwacht jullie hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
 
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
   
 
-
E
  
@
assen.nl
website: 
w
ww.assen.nl
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
vrijdag 10 maart 2017 11:58
A
an:
 
' @aaenhunze.nl' <
@
aaenhunze.nl
@
assen.nl
>; . @coevorden.nl' <
.
@coevorden.nl
>;
l
@dewoldenhoogeveen.nl' <
@
dewoldenhoogeveen.nl
i
@
emmen.nl
<
.
@leek.nl
>; 
.
@middendrenthe.nl' <
.
@middendrenthe.nl
>; . @GemeenteNoordenveld.nl' <
. @
GemeenteNoordenveld.nl
>;
'
@
drenthe.nl' 
<
@
drenthe.nl
>; ' @drenthe.nl' <
@
drenthe.nl
>; ' . @tynaarlo.nl' <
.
@tynaarlo.nl
>;
i. @gemeentewesterveld.nl' 
@gemeentewesterveld.nl
i
i
@wdodelta.nl
<
.
l
@hunzeenaas.nl
>; 
noorderzijlvest.nl' <
. @noorderzijlvest.nl
>; ' .l @vechtstromen.nl' <
.
@vechtstromen.nl
>;
'
. @groningen.nl' 
@
groningen.nl
>; 
'
@
provinciegroningen.nl' <
.
@provinciegroningen.nl
>;
' @provinciegroningen.nl' <
@provinciegroningen.nl
>
O
nderwerp:
 
zienswijze gaswinningsplan Westerveld
 
D
ag allemaal,
 
I
n januari hebben we als lokale overheden een advies ingediend bij het ministerie van EZ op het winningsplan Westerveld. Bij de opstellen van het advies is samen opgetrokken.
 
H
alf april wordt het ontwerp-besluit op het gaswinningsplan Westerveld verwacht en start de periode van zienswijze. Op basis van de ervaring van het winningsplan Groningen
v
erwachten we gebruik te moeten maken van een zienswijze.
 
I
k stel voor dat we hierin weer gezamenlijk gaan optrekken. De korte periode van zienswijze (6 weken) maakt een strakke planning vooraf noodzakelijk. In deze periode vallen
b
ovendien ook een aantal feestdagen en de meivakantie.
 
I
n overleg met de gemeenten Aa en Hunze en Tynaarlo hebben ik bijgaande procesplanning opgesteld.
 
16.90
</pre>

====================================================================== Einde pagina 399 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 400 ======================================================================

<pre>Ik  vraag jullie nu alvast  een aantal momenten in jullie agenda’s te reserveren:
 
1
.
 
      
D
onderdag 20 april  middag: 
a
mbtelijk startoverleg, taakverdeling
 
 
2
.
 
      
D
insdag 9 mei en  Woensdag 10 mei
 
bespreken concept zienswijze overheden. Verwerken opmerkingen tot definitief concept zienswijze.
D
e vraag is of we beide dagen echt nodig hebben maar het is makkelijker om later een dag of dagdeel weer te schrappen.
 
D
e bijeenkomsten vinden plaats in het gemeentehuis van Tynaarlo te Vries. Een definitieve uitnodiging volgt later.
 
I
k heb de uitnodiging breed uitgezet om eenieder de kans te geven mee te doen. Als je geen bijdrage wilt/kunt leveren hoor ik dat ook graag.    
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
 
E
  
@
assen.nl
website: 
w
w
w.assen.nl
 
D
i
sclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
g
emeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 400 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 401 ======================================================================

<pre>    CC,  WATERSCHAP    Hunze en Aa's</pre>

====================================================================== Einde pagina 401 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 402 ======================================================================

<pre>Date : 12-9-2016 15:48:54
F
T
S
ubject : afspraak bestuurlijk overleg gasw inning inplannen
D
 
N
av een overleg met  Marco graag 2 afspraken inplannen.
 
A
fspraak 1:
M
arco heeft aangegeven graag met zijn collega’s van de buurgemeenten te willen spreken over de gaswinningsplannen van de Nam.
I
k heb dit verzoek bij de ambtenaren neergelegd en zij hebben hun bestuurders gepolst en zijn akkoord.
 
D
us zou jij een afspraak willen inplannen op het stadhuis met:
·
 
        
T
ynaarlo, burgemeester Marcel Thijsen
·
 
        
A
a en Hunze wethouder Co Lambert
·
 
        
N
oordenveld; contact opnemen met bestuurssecretariaat van Noordenveld. Het wordt Henk Kosters of burgemeester Klaas Smit, ze zijn er daar nog niet uit daar wie het
d
ossier oppakt, als je contact opneemt met het bestuurssecretariaat vertellen ze je het.
 
 
A
ls jij me doorgeeft welke datum het is geworden zal ik de ambtenaren van de betreffende gemeenten in kennis stellen zodat ze de mogelijkheid hebben erbij aan te schuiven.
 
H
et overleg moet ruim voor 15 oktober ingepland worden en neem hier maximaal 1,5 uur voor.
 
D
e
 bespreekpunten zijn:
  
  
 
        .
.
 
      
 
.
 
      
 
A
fspraak 2:
N
a afspraak 1 graag een afspraak inplannen met bovengenoemde portefeuillehouders en de gedeputeerde Stelpstra en ook vóór 15 oktober.
O
nderwerp gaswinningen in Drenthe. Hier zijn geen ambtenaren bij.
 
H
oor graag van je.
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
T
    
M
 
 
 
l
@assen.nl
website: 
w
ww.assen.nl
 
16.91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 402 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 403 ======================================================================

<pre>Date : 16-5-2017 10:46:13
"   @assen.nl,   @assen.nl
Subject : Afspraak bestuurlijk overleg Noord Drenthe en NAM
Agenda:
1.       Stand van zaken winningsplan Westerveld
2.       NAM op afstand in schadeafhandeling: wensen en verwachtingen van Besturen
3.       Onafhankelijke gebouwopnames (nulmetingen): wensen en verwachtingen van Besturen
 
15/5 
 
 
Goedemiddag dames,
 
Dank voor snelle terugkoppeling vandaag.
De afspraak kan gepland worden op 
maandag 22 mei 15.15 uur
, locatie gemeentehuis Assen (adres: Noordersingel 33) 
locatie op verzoek van de NAM gewijzigd
Graag genoemde datum/tijd blokken in de betreffende agenda’s.
De onderwerpen die besproken zullen worden zijn:
●     Stand van zaken winningsplan Westerveld
●     Gezamenlijke wens nulmetingen
●     Gezamenlijke wens onafhankelijk maken van de schadeonderzoeken
Van NAM zijde zullen aanwezig zijn:
●     .  Asset Manager Land en/of .  (  
 
Met vriendelijke g  
 
   
      
 
Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V.
Statutaire vestiging Den Haag - Handelsregister no. 04008869
Correspondentieadres: Postbus 28000, 9400 HH Assen
Bezoekadres: Schepersmaat 2, 9405 TA Assen
E-mail: 
@shell.com
Internet: 
http://www.nam.nl
 
 
V
an:
 
@shell.com
 [
l
l
i @shell.com
] 
Verzonden:
 
donderdag 20 april 2017 14:50
Aan:
 
@aaenhunze.nl
@assen.nl
>; 
B@tynaarlo.nl
Onderwerp:
 Afspraak gemeente Assen/Tynaarlo/AaenHunze - NAM
 
Goedemiddag:
 
Wederom een poging om een gezamenlijke afspraak te plannen met de volgende personen:
 
Burgemeester Out, gemeente Assen
Burgemeester Thijsen, gemeente Tynaarlo
Wethouder Lambert, gemeente Aa en Hunze
 
Van NAM zijde zullen aanwezig zijn:
 , Asset Manager Land en/of   (  
   
  ,    
 
Laatste keer hebben we de agenda van Burgemeester Out als leidend gebruikt, misschien handig om dit keer weer zijn agenda te gebruiken voor een paar voorstellen,
lukt dit?
 
De onderwerpen die besproken zullen worden zijn:
●     Stand van zaken winningsplan Westerveld
●     Gezamenlijke wens nulmetingen
●     Gezamenlijke wens onafhankelijk maken van de schadeonderzoeken
 
Ik wacht graag een paar voorsteldata af (duur van het gesprek is 1 uur), hopelijk lukt het dan weer om iedereen om de tafel te krijgen. De afspraak kan evt. bij NAM
worden gehouden maar mag op andere locatie, wij passen ons graag aan.
Ik ben volgende week met verlof maar maandag 1 mei weer beschikbaar om verder te overleggen.
 
Dank alvast voor de medewerking.
 
Met vriendelijke groet/Kind regards,
 
Personal Assistant to Asset/Delivery/Support manager Asset Land Upstream International Europe
 
Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V.
Statutaire vestiging Den Haag - Handelsregister no. 04008869
Correspondentieadres: Postbus 28000, 9400 HH Assen
Bezoekadres: Schepersmaat 2, 9405 TA Assen
E-mail: 
@shell.com
Internet: 
http://www.nam.nl
 
 
Disclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
16.92
</pre>

====================================================================== Einde pagina 403 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 404 ======================================================================

<pre>gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.</pre>

====================================================================== Einde pagina 404 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 405 ======================================================================

<pre>Date : 21-3-2018 11:41:39
F
T
o : " @aaenhunze.nl" @aaenhunze.nl, " @tynaarlo.nl" @tynaarlo.nl,   @assen.nl, "  
@
assen.nl
S
ubject : Afspraak nulm etingen via Datum prikker
B
 
E
nige tijd geleden - eind 2017 meen ik mij te herinneren - heb ik contact gehad met i  omtrent het uitvoeren van nulmetingen door NAM, onderdeel van het
I
nstemmingsbesluit bij het Winningsplan Westerveld. Wij zetten daar een methodiek 
v
oor op die we graag ter informatie en vrijblijvend met jullie bespreken. Gemeenten
h
ebben immers geen rol hierbij, niet meer dan dat er mogelijk informatie van Bouw & Woningtoezicht nodig kan zijn.   i        
  
         ill  l  . Het heeft even stil gelegen, maar bij dezen ga ik proberen de afspraak te plannen.
H
iervoor ontvangen jullie een verzoek via Datumprikker.nl, dan is de aanleiding voor die mail 
i
n ieder geval even bij jullie bekend.
 
M
ochten jullie onderwerpen met ons willen bespreken omdat we elkaar treffen, laat het weten zou ik zeggen.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
 
 
 
 
 
16.93
</pre>

====================================================================== Einde pagina 405 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 406 ======================================================================

<pre>Date : 16-2-2017 11:16:48
F
T
C
S
ubject : Afspraak Winningsplan
H
 
W
il Marco bij het bestuurlijk overleg Winningsplan Westerveld ondersteuning van i    ?
 
G
roet,
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.94
</pre>

====================================================================== Einde pagina 406 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 407 ======================================================================

<pre>Date : 15-12-2016 14:09:45
@Gem eenteNoordenveld.nl'"
Gem eenteNoordenveld.nl,   @fryslan.frl, " @aaenhunze.nl'" @aaenhunze.nl, "  
@drenthe.nl, "' @tynaarlo.nl'" @tynaarlo.nl, "'  
 
@w dodelta.nl,
@noorderzijlvest.nl, " @hunzeenaas.nl'" @hunzeenaas.nl, " @aaenhunze.nl'" @aaenhunze.nl,
Subject : Afspraken / verslagje overleg gezam enlijk advies w inningsplan Westerveld: 15 decem ber 9.00 uur Gem eenhuis Tynaarlo te Vries,  
Attachm ent : contactpersonen.docx;im age001.jpg;
Aanwezig waren: I  l    i  (gemeente Aa en Hunze), i   (gemeente Assen),   (gemeente Tynaarlo),  l  (gemeente Leek), 
  (gemeente Midden-Drenthe), i       provincie Drenthe)
Bijgevoegd is de lijst van contactpersonen van de adviserende overheden.
 
-
          
Aanwezigen worden welkom geheten, stellen zich aan elkaar voor, gaan akkoord met de voorgestelde agenda met  als voorzitter.
-
          
De afwezigen zijn minder direct betrokken maar deze worden geïnformeerd over voortgang en de inhoud van het advies.
-
          
Gemeente Tynaarlo wordt bedankt voor de gastvrijheid en de schrijvers van het casco-advies voor hun bijdragen.
-
          
Het concept casco advies is dinsdag aan ieder gezonden      deelt ter plekke nog een tekst uit.
-
          
     vragen als redacteuren nog aan   om een tekst die hij nog zou leveren (KRW - natuur/milieu).
-
          
  geeft een toelichting op de stand van zaken en we maken een rondje over de stand van zaken politiek-bestuurlijk.
-
          
Per onderdeel geeft de opsteller een toelichting, waarna aanwezigen tekstwijzigingen voorstellen, waarop een besluit genomen wordt.
-
          
Zaken waarover geen overeenstemming is door alle aanwezigen komen niet in het casco maar kunnen in de eigen begeleidende brief.
-
          
Op basis van de discussie en met de besluiten en voorstellen over tekstverbeteringen maken    i   nieuwe tekst.
-
          
I  levert ter vergadering al een aangepaste tekst voor het onderdeel communicatie, omdat zij vertrekt bij gemeente Aa en Hunze.
-
          
Inleiding, samenvatting, hoofdadvies en bijlagen zijn nog niet besproken, dat komt later want het volgt uit inhoud en bestuurlijk overleg.
-
          
     sturen uiterlijk vrijdag 14.00 uur het concept ter beoordeling en ter bespreking bestuurder.
-
          
Een ieder kan opmerkingen uiterlijk maandag 12.00 uur doorgeven aan i     
-
          
Het definitief concept wordt uiterlijk maandag om 18.00 uur aan ieder gezonden door   .
-
          
Op woensdag 21 december 9.00 uur is er bestuurlijk overleg op het provinciehuis,      l  geven dat intern door.
-
          
Deelnemers zijn nu Assen, Aa en Hunze, Tynaarlo, provincie, wellicht kunnen andere bestuurders aansluiten als ze dat willen.  
-
          
Punt van bestuurlijk overleg is óf en hóe een hoofdadvies in het casco-advies wordt opgenomen,    maken een tekstvoorstel.
-
          
Alle adviserende decentrale overheden staan vermeld op het gezamenlijk casco-advies; dus aan i  doorgeven of dat zo blijft of niet.
-
          
Op maandag 9 januari van 14.00 tot 15.30 uur is er overleg over gezamenlijk persbericht in gemeentehuis Tynaarlo te Vries.
 
Tot zover!
 
  
 
Van:
Verzonden:
 woensdag 14 december 2016 16:12
Aan:
    ' i @aaenhunze.nl';  i  ' @tynaarlo.nl'; '   ' . i @provinciegroningen.nl'; ' i @leek.nl'
CC:
 '   ' . @GemeenteNoordenveld.nl'; '   @noorderzijlvest.nl'; @middendrenthe.nl'; ' @provinciegroningen.nl';
. @ooststellingwerf.nl'; l@wetterskipfryslan.nl'; @hunzeenaas.nl'; ' l @aaenhunze.nl'; . l @groningen.nl'
Onderwerp:
 RE: overleg gezamenlijk advies winningsplan Westerveld: 15 december 9.00 uur Gemeenhuis Tynaarlo te Vries, kamer 142
 
Dag allemaal,
 
Hierbij de eerste versie van het casco-advies met daarin de bijdragen van:
         
l
         
 
         
 
         
 
         
 
 
Die vormt de basis voor het overleg van morgen.
 
Ik verwacht nog wat van  en  maar dat wordt dan een nazending.
 
Tot morgen.
 
Met vriendelijke groeten,
 
Beleidsspecialist
............................................................
Gemeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
    
 -
E  
@assen.nl
website: 
www.assen.nl
 
Van:
 
   
: @drenthe.nl
] 
Verzonden:
 
woensdag 7 december 2016 14:11
Aan:
@assen.nl
>; ' @aaenhunze.nl' <
i @aaenhunze.nl
@drenthe.nl
>; ' . @tynaarlo.nl'
<
@tynaarlo.nl
@wdodelta.nl
>; ' @provinciegroningen.nl' <
@provinciegroningen.nl
>; 
. @leek.nl'
<
. @leek.nl
>
CC:
 
  
. @fryslan.frl
>; ' @GemeenteNoordenveld.nl' <
@GemeenteNoordenveld.nl
@noorderzijlvest.nl
>; 
@noorderzijlvest.nl' <
@noorderzijlvest.nl
>; ' @middendrenthe.nl' <
. @middendrenthe.nl
>;
' . @provinciegroningen.nl' <
. i @provinciegroningen.nl
>; ' . @ooststellingwerf.nl' 
. @ooststellingwerf.nl
>; ' @wetterskipfryslan.nl'
<
@
wetterskipfryslan.nl
>; ' . @hunzeenaas.nl' 
l @hunzeenaas.nl
>; 
' @aaenhunze.nl' 
I
l @aaenhunze.nl
<
. @groningen.nl
>
Onderwerp:
 
overleg gezamenlijk advies winningsplan Westerveld: 15 december 9.00 uur Gemeenhuis Tynaarlo te Vries, kamer 142
 
16.95
</pre>

====================================================================== Einde pagina 407 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 408 ======================================================================

<pre>Goedemiddag,
 
Op 3 oktober overlegden we over gezamenlijke advisering Winningsplan Westerveld en op 1 december was er een vervolgbespreking, zie verslag.
Schrijvers van onderdelen overleggen vrijdag 9 december om 10.30 uur in De Zevenhof, Zevenhoeksweg 6, Zwiggelte.
  maakte alvast bijgevoegd raamwerk en de schrijvers mailen concepttekst vóór 15 december aan iedereen.
We bespreken de inhoud op 15 december 2016 ’s morgens in het gemeentehuis van Tynaarlo te Vries in kamer 142.
De ontvangst is vanaf 9.00 uur en ik stel voor dat we vergaderen van 9.30 tot 12.00 uur.
 
Ik stuur deze mail ook aan wie aangaf aanwezig te willen zijn en CC aan de mij bekende overige contactpersonen en aan wie zich hebben afgemeld.
Uiteraard is een ieder van harte welkom. Op dit moment zijn de onderstaande deelnemers bij mij bekend:
 
   
   
   l
   
     
     
   
 
De rol van voorzitter wil ik wel weer op mij nemen.
Bijgevoegd is een voorstel voor de agenda.
 
Met vriendelijke groet,
 
  
Beleidsmedewerker
 
.  
Team Milieu, Bodem en Energie
Aanwezig:  maandag, dinsdag, woensdag en donderdag
 
t
 (0592)    | 
@
 
. @drenthe.nl
 
  
Provincie Drenthe
 
  Westerbrink 1
   Postbus 122
   9400 AC Assen
       
   www.drenthe.nl
 
 
 
 
Van:
    
Verzonden:
 dinsdag 29 november 2016 15:55
Aan:
 '   @aaenhunze.nl'; ' @GemeenteNoordenveld.nl';   ' @tynaarlo.nl'; . @hunzeenaas.nl';
CC:
l @dewoldenhoogeveen.nl'; i @gemeentewesterveld.nl'; ' @noorderzijlvest.nl'; l @coevorden.nl'; @noorderzijlvest.nl'; ' @middendrenthe.nl'
Onderwerp:
 casco advies winningsplan Westerveld: bespreking 1 december 9.00 uur Gemeenhuis Assen projectkamer 3.15
 
Dag collega’s,
 
We vergaderen donderdagmorgen in het gemeentehuis van Assen.
Dus niet in het provinciehuis want de vergaderkamers zijn bezet, maar gelukkig biedt gemeente Assen ons onderdak!
En we vergaderen tot uiterlijk 11 uur en niet tot 12 uur, want er is een vervolgbespreking op 15 december van 9 tot 12 uur.
In overleg  i   i  stel ik voor dat ik de rol van technisch voorzitter op mij neem.
Vandaar dat ik deze mail aan jullie stuur, met dank voor de voorbereiding door i  die datum, agenda, stukken en locatie regelde.
Ik stuur dit aan de mij bekende deelnemers op het lijstje dat ik heb bijgevoegd en CC aan de overige door  genodigden via de datumprikker.
Het lijkt mij handig dat duidelijk is wie er per organisatie contactpersoon voor mijnbouwactiviteiten is en daarom maak ik een overzicht daarvan.
Het voorbeeld van het advies winningsplan Groningen mail ik afzonderlijk aan de deelnemers i.v.m. de omvang.
Tot donderdag!
 
Groet,
  
Disclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 408 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 409 ======================================================================

<pre>Contactpersonen advisering winningsplan Westerveld  
Overleg 15 december 2016 om 9.00 uur gemeentehuis Tynaarlo te Vries  
 
organisatie  contactpersoon  mailadres  aanwezig  opmerking  
Waterschap Drents Overijsselse Delta     Nee Op de hoogte houden  
Waterschap Hunze en Aa’s    Nee Op de hoogte houden  
Waterschap Noorderzijlvest    Nee  
      
Wetterskip Fryslân     Nee Op de hoogte houden  
Gemeente Aa en Hunze    Ja  
     Communicatie  
Gemeente Assen    Ja  
Gemeente Midden-Drenthe   Ja  
Gemeente Noordenveld   nl Nee  
Gemeente Tynaarlo    Ja  
Gemeente Leek     Ja   
Gemeente Ooststellingwerf      Nee Op de hoogte houden  
    Gisela ook CC op de hoogte houden  
Gemeente Groningen     Nee  
Provincie Drenthe    Ja   
    Ja   
Provincie Groningen     Ja  
    Nee  
Provincie Fryslân     Nee Op de hoogte houden  
     
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 409 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 410 ======================================================================

<pre>    </pre>

====================================================================== Einde pagina 410 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 411 ======================================================================

<pre>Date : 11-5-2017 10:34:26
F
T
G
em eenteNoordenveld.nl'"
n
"
@tynaarlo.nl'" @tynaarlo.nl, "' @gem eentew esterveld.nl'" @gem eentew esterveld.nl, "'
w
dodelta.nl'"
@
w dodelta.nl, "'   hunzeenaas.nl, "' @aaenhunze.nl'" @aaenhunze.nl,
"
' @noorderzijlvest.nl'" @noorderzijlvest.nl, "' @aaenhunze.nl'" @aaenhunze.nl, "' @provinciegroningen.nl'"
@
provinciegroningen.nl, "' @provinciegroningen.nl'" @provinciegroningen.nl
C
S
ubject : afsprakenlijst am btelijk overleg gasw inning Westerveld 
A
ttachm ent : afspraken am btelijke bijeenkom st ontw erp besluit Winningsplan Westerveld 9 m ei 2017.docx;
D
ag allemaal,
 
A
fgelopen dinsdag bij elkaar gezeten om zienswijzetraject op te starten.
I
n bijgaand document het verslag en actiepuntenlijst.
W
e staan gezamenlijk voor de uitdaging om in korte tijd tot een gezamenlijke zienswijze te komen.
 
V
oor vragen weten jullie me te vinden!
 
S
ucces allemaal!
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
 
-
E
  
@
assen.nl
website: 
w
w
w.assen.nl
 
16.96
</pre>

====================================================================== Einde pagina 411 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 412 ======================================================================

<pre>Ontwerp instemmingsbesluit Westerveld
 
Bijeenkomst 9 mei
 
Aanwezig: Aa en Hunze, Assen, Leek, Noordenveld, Midden Drenthe, Tynaarlo
 
 
1.
 
 
 
 
 
.
 
2.
 
Inhoudelijk advies van de provincie hebben we ontvangen. Deze ook doorsturen naar de prov 
Groningen met vraag om commentaar 
(actie 
, inmiddels gedaan
)
  
 
3.
 
Het processchema dat eerder is gestuurd is een klein beetje gewijzigd. Het b
estuurlijk 
overleg met een aantal gemeenten en de provincie over het schadeafhandelingstraject  op 
11 mei betreft een vooroverleg  voor het overleg met de NAM dat op 22 mei is ingepland.
 
4.
 
23 mei moet zienswijze in colleges worden gebracht. Vergt discipline 
om alles tijdig uit te 
werken 
(actie allen).
 
 
5.
 
Advocaat  van de velde (huisadvocaat Tynaarlo met ervaring op het gasdossier)  kijkt 
mee en adviseert ons bij opstellen zienswijze.  stuurt  het ontwerp besluit toe. 
 
Wij zullen t
evens een aantal specifiek vragen bij hem neerleggen
. (actie / 
)
 
6.
 
Voorstel is om kosten advocaat te delen. Aa en Hunze vraagt om bestuurlijk commitment 
hiervoor op 11 mei 
(
actie 
)
 
7.
 
Platform OMEM heeft aangeboden ons te helpen met beoord
eling meet
-
 
en 
monitoringsplan.  
coördineert
 
hun inzet 
(actie ) 
 
8.
 
Advies doorgenomen en op basis van ontwerp
-
 
besluit beoordeelt waar een zienswijze nodig 
is. Vervolgens de taken verdeeld:
 
a.
 
Algemene reactie (  )
 
b.
 
Communicatie ( )
 
c.
 
R
eikwijdte/ Kaders ( )
 
d.
 
Productie (  )
 
e.
 
Onzekerheden (niemand gaan we niet meer op in)
 
f.
 
Bodembeweging ( )
 
g.
 
Schade  ( )
 
h.
 
Risicobeheersysteem ) 
 
9.
 
Dinsdagmiddag 16 mei zitten we weer bij elkaar. Dan gaan we gezamenlijk de zienswijze 
doornemen en m
oeten we ambtelijk tot overeenstemming komen. 
Maandagmiddag 
15 mei 
heeft iedereen zijn bijdrage gemaild aan 
. 
(actie allen). 
Hij zet het in 1 document en 
mailt dit maandagavond zodat iedereen dinsdagochtend de gelegenheid heeft het door te 
nemen. 
(acti
.
 
10.
 
Mochten we dinsdagmiddag er niet helemaal uitkomen is donderdagochtend nog een 
bijeenkomst in jullie agenda’s
 
gepland.
 
De advocaat beoordeeld tussen dinsdag en 
donderdag  onze zienswijze en vult deze waar nodig aan.
 
(actie advocaat)
.
 
11.
 
Donderdagmidd
ag 
18 mei 
maken  en  de teksten definitief
 
en stellen deze ter 
beschikking aan iedereen tbv bestuurlijke besluitvorming
 
 
 
 
  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 412 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 413 ======================================================================

<pre>Date : 28-11-2018 14:29:21
F
T
 
z
uidhorn.nl,
"
"
' @gem eentenoordenveld.nl'" @gem eentenoordenveld.nl, "'   @noorderzijlvest.nl
C
S
ubject : agenda + stukken bestuurlijk overleg besluit EZ K gasw inning Westerveld 
A
ttachm ent : Agenda bestuurlijk overleg besluit EZ K w inningsplan Westerveld.pdf;inhoudelijke analyse w inningsbesluit 
m
inister 23-11-18.pdf;Adviesbrief  
.
pdf;
D
ag allemaal,
 
H
ierbij de agenda en stukken voor het bestuurlijk overleg morgenochtend in Assen. Jullie zijn daarbij ook welkom.
D
e bestuurders krijgen deze stukken toegezonden via het bestuurssecretariaat.
 
M
et vriendelijk groet,
 
 
B
eleidsadviseur gemeente Assen
T
eam Strategie en Advies
 
-
 
-
W
ebsite: 
w
ww@assen.nl
 
16.97
</pre>

====================================================================== Einde pagina 413 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 414 ======================================================================

<pre>Agenda bestuurlijk overleg besluit EZK winningsplan Westerveld 
29 november 2018  van 11:00-12:00 uur 
Gemeentehuis Assen, zaal 2  
 
 
1. O pening 
2. Mededelingen 
3. Analyse winningsbesluit (ambtelijke toelichting)  
4. Ontwikkelingen schadeprotocol kleine velden  
5. Rondje langs bestuurders  
6. Hoe gaan we om met het besluit? 
7. Vervolgafspraken incl planning en communicatie  </pre>

====================================================================== Einde pagina 414 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 415 ======================================================================

<pre> 
 
  
 
Ver
trouwelijk  M e m o 
Steller :  (
Aa en Hunze) 
Datum : vr
ijdag 23 november 2018 
Onderwerp : Ana
lyse Instemmingsbesluit minister van EZK Winningsplan Westerveld 
 
Inleiding 
Donde
rdag 29 november is er een bestuurlijke bijeenkomst over het instemmingsbesluit van 
de minister van EZK op het Winningsplan Westerveld. Ter voorbereiding op dit overleg is er 
een beknopte analyse gemaakt van het besluit. 
 
Deze analyse is een ambtelijk stuk, dat niet vooraf is gedeeld met bestuurders.  
 
Bij dit memo zit een bijlage met de juridische analyse door advocatenkantoor Plas Bossinade. 
 
Historie 
Op 11 s
eptember 2016 heeft EZK van de NAM het Winningsplan Westerveld  ontvangen. In 
januari 2017 hebben de decentrale overheden in het gebied van het winningsplan een 
gezamenlijk advies ingediend. Hierop is in mei 2017 door de minister van EZK een 
ontwerpbesluit genomen. Waar de decentrale overheden in het gebied een gezamenlijke 
zienswijze  op hebben gegeven. De provincie Drenthe heeft een eigen zienswijze ingediend. 
Nu ligt het definitieve besluit ter inzage (t/m 27 december). Binnen de inzagetermijn kan 
beroep worden ingesteld bij de raad van State. 
 
Besluit minister  
“D
e minister vindt dat er sprake is van voorzetting van een bestaande winning waarbij de kans 
op lichte tot matige schade erg klein is en daarom stemt hij in met de (voortzetting van) de 
winning uit het Westerveld-systeem. De minister sluit, op basis van het advies van de Tcbb en 
het winningsplan van de NAM, niet uit dat bodemtrillingen gevolgen kunnen hebben voor 
schade aan gebouwen. Dit kan betekenen dat in de nabijheid van een gasveld mogelijk lichte 
tot matige schade kan optreden aan gebouwen. Zodra het oorzakelijk verband tussen de 
schade en de gaswinning van de NAM wordt vastgesteld, moet de NAM deze schade 
vergoeden (artikel 6:177 van het Burgerlijk Wetboek). De minister vindt het niet nodig 
hiervoor in dit besluit een voorschrift op te nemen.” 
 
We hebben het besluit bestudeerd en constateren dat:  
• Het definitieve besluit dat nu door de minister is genomen, nagenoeg gelijk is aan het 
ontwerp besluit van 1,5 jaar geleden. 
• De wijzigingen t.o.v. het ontwerp besluit zijn: 
o Toepassen van fracking is niet mogelijk binnen dit winningsplan 
o Duur en productievolumes zijn per gasveld bepaald. 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 415 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 416 ======================================================================

<pre>o da
t de NAM nu 12 weken krijgt i.p.v. 6 maanden om een seismisch 
risicobeheerplan bij de minister aan te leveren. Niet duidelijk is of en zo ja 
waaraan dit plan dan wordt getoetst.  
o De NAM nu meer tijd krijgt, (1 jaar i.p.v. 6 maanden) voor het uitvoeren van 
een 0-meting aan een representatieve selectie van voor bodembeweging 
gevoelige bouwwerken  in het gebied van Eleveld en Vries -Zuid. Binnen 9 
maanden moet de NAM een plan van aanpak hiervoor aan de minister 
overleggen. Waarbij verder de zinssnede “voor bodembeweging gevoelige” 
niet in het ontwerpbesluit stond. En toegevoegd is de zinsnede “na overleg met 
de gemeente(n)”. 
Wat is er met het gezamenlijke advies en zienswijze gedaan? 
 
Ri
sicobeheersysteem: We hebben gevraagd naar een goed onderbouwd risicobeheersysteem 
als onderdeel van de instemming. De minister vraagt de NAM hiervoor wel een plan op te 
stellen maar stelt hier geen voorwaarden aan.  
 
Winning snelheid:  We hebben gevraagd hier eisen over op te nemen. De minister vindt dit 
niet nodig omdat dat winning in haar eindfase zit en er daardoor sprake is van een relatieve 
lage drukdaling-snelheid en ziet geen aanleiding om hier aanvullende eisen aan te stellen. 
 
Seismische RisicoAnalyse: We hebben gevraagd deze aan te passen door de toekomstige 
ontwikkelingen, met name in Assen mee te nemen waardoor deze in een hogere 
risicocategorie valt. De minister i s van mening dat de analyse juist is uitgevoerd en 
toekomstige ontwikkelingen niet hoeven te worden meegenomen. De winningen blijven 
daarom in de laagste risicocategorie. Omdat de velden Eleveld en Vries Zuid dicht tegen een 
hogere categorie aanschurken legt de minister de NAM de verplichting op een 
risicobeheerplan te overleggen en enkele versnellingsmeters aan te brengen in deze velden 
maar stelt hier geen voorwaarden aan in de vergunning. Wij hebben gevraagd dat te doen voor 
alle producerende velden.  
 
Bodemdaling 
We hebben de minister gevraagd de gevolgen van de totale bodemdaling door de gaswinning 
uit de velden van het winningsplan Westerveld voor het normale beheer en onderhoud van 
waterkeringen en waterlopen inzichtelijk te maken. Wij hebben de minister tevens gevraagd 
om de NAM deze gevolgen in samenspraak met de betrokken decentrale overheden te laten 
inventariseren, waarbij tevens inzichtelijk gemaakt dient te worden welke  
(waterhuishoudkundige) maatregelen in dat verband genomen dienen te worden. Het 
instemmingsbesluit dient de NAM te verplichten om de kosten van deze te nemen 
maatregelen en van eventuele overige uit deze bodemdaling voortvloeiende schade te 
vergoeden. 
De minister onderschrijft de wenselijkheid van overleg tussen de NAM en de betrokken 
waterschappen en tussen de NAM en Prorail over de totale gevolgen voor waterkeringen en 
waterlopen en spoortunnels van deze gaswinning en de gaswinningen in de omgeving voor 
zover de bodemdaling vanuit die gaswinningen ook gevolgen heeft voor dit gebied. De 
minister hecht er belang aan dat de NAM het initiatief neemt voor dit overleg. De minister 
gaat daarbij vanuit dat tussen de NAM, het waterschap en prorail afspraken worden gemaakt 
vanuit hun eigen kennis, taken en verantwoordelijkheden. Er worden door de minister hier 
geen voorwaarden aan gesteld. De eis die in het ontwerp werd gesteld om binnen 3 maanden 
afspraken te maken, is in het definitieve besluit verdwenen. 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 416 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 417 ======================================================================

<pre> 
Nat
uur en milieu – Nationaal park Drentsche AA 
Wij hebben gevraagd om een volledige natuurtoets en een MER-rapportage. Naast enkele 
EHS-gebieden bevindt Natura2000-gebied De Drentsche Aa zich binnen de invloedsfeer van 
de gaswinning Westerveld.  
De minister concludeert, mede op basis van het advies van de Tcbb, dat gelet op de geringe 
verwachte bodemdaling, het geleidelijke en gelijkmatige verloop daarvan, en de indeling in 
seismische risicocategorie I, er geen directe nadelige effecten voor de natuur te verwachten 
zijn ten gevolge van de gaswinningWesterveld. Dit geldt ook voor het Natura 2000-gebied de 
Drentsche Aa.   
In het Nota van Antwoord geeft de minister aan dat een natuurtoets een juridisch document is 
met strikte richtlijnen die onderdeel is van een aanvraag omgevingsvergunning. Voor alle 
productielocaties binnen het Westerveldsysteem is een omgevingsvergunning reeds verleend. 
Volgens de minister dient alleen getoetst te worden of bodembeweging als gevolg van de 
gaswinning nadelige gevolgen voor natuur en milieu heeft en hoeft geen natuurtoets te 
worden gedaan omdat deze reeds in het kader van de verleende omgevingsvergunningen zijn 
uitgevoerd1. De minister concludeert bovendien dat het opstellen van een MER-rapport voor 
individuele productielocatie van Westerveldsysteem, gelet op onderdeel C.17.2 van het 
Besluit mer, niet vereist is, omdat de gewonnen gasproductie onder de 500.000 Nm3 per dag 
blijft.  
   
Schaderegeling: We hebben gevraagd om een nadere duiding van het begrip schade, een 
transparant proces van schademelding en een vlotte, adequate en onafhankelijke afhandeling 
van schademeldingen. 
De minister vindt het niet nodig het begrip schade nader te omschrijven omdat het Burgelijk 
Wetboek dit voldoende ondervangt. De minister vindt ook dat er sprake moet zijn van een 
transparant proces en een vlotte afhandeling maar legt de verantwoordelijkheid hiervoor bij de 
NAM en de decentrale overheden.  
In de toelichting verwijst de minister voor een onafhankelijke afhandeling van 
schademeldingen en vervolgens naar een te formeren deskundige commissie (Commissie 
mijnbouwschade) waar gedupeerden met mogelijke mijnbouwschade, hun verzoek tot 
vergoeding daarvan kunnen indienen. Daarbij zal de minister een objectief en transparant 
schadeprotocol vaststellen dat de commissie een leidraad geeft bij de procedure voor het 
vormen van een oordeel over de ingediende schadeclaim, over de aanspraak op vergoeding 
van de schade en over de omvang van het bedrag van de schadevergoeding dat door de 
mijnbouwonderneming zou moeten worden uitgekeerd. De minister geeft aan zich ervoor in te 
zetten dat schadeclaims van relatief beperkte omvang ruimhartig zullen worden beoordeeld en 
snel en efficiënt zullen worden afgehandeld. De minister zal met de mijnbouwondernemingen 
afspraken maken dat zij aan het oordeel van de Commissie mijnbouwschade committeren en 
dienovereenkomstig tot betaling zullen overgaan. Dit nog vast te stellen schadeprotocol wordt 
ook van toepassing op de gaswinning Westerveld. Dit is echter nog niet uitgewerkt en niet als 
voorschrift in de vergunning opgenomen.  
 
Opname bouwkundige staat : De gemeenten hebben gevraagd om een onafhankelijke 
opname (0-meting) van de bouwkundige staat voor te schrijven aan alle gebouwen boven en 
nabij alle gasvelden in het Westerveld-systeem. De minister stelt dat met een bouwkundige 
vooropname niet het verband kan worden aangetoond tussen een beving en gebouwschade. 
Dat kan volgens de minister wel met versnellingsmeters. De minister stelt dat een 
                                                 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 417 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 418 ======================================================================

<pre>bouw
kundige vooropname wel zinvol kan zijn als er een reëel risico bestaat op schade. 
Daarom schrijft de minister wel een bouwkundige opname voor in de velden Vries-Zuid en 
Eleveld voor een representatieve selectie van gebouwen die gevoelig zijn voor 
bodembeweging.  
 
Omgekeerde bewijslijst:  De gemeente Assen heeft gevraagd om een omgekeerde bewijslast 
voor onze inwoners net als in Groningen. De minister stelt dat omgekeerde bewijslast in 
Groningen is ingevoerd vanwege de omvang van het aantal schadegevallen en de 
gelijksoortigheid ervan. Volgens de minister is dat voor het Winningsplan Westerveld niet het 
geval en daarom is er volgens de minister dus ook geen sprake van rechtsongelijkheid.  
 
Winning uit put Vries-10: Wij hebben gevraagd de winning uit deze put per direct te 
stoppen omdat de NAM hiervoor geen vergunning heeft. De minister is van mening dat de 
winning uit deze put niet hoeft te worden stopgezet omdat deze binnen de bestaande 
vergunning valt. De put is geboord ter vervanging van een oude put. Uit een nieuwe 
seismische risicoanalyse blijkt dat de risico’s door winning uit deze put niet zijn veranderd.  
 
Maatschappelijke analyse 
 
Sam
envatting juridische analyse van Plas Bossinade 
 
Ke
uzes 
 
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 418 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 419 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 419 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 420 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 420 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 421 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 421 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 422 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 422 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 423 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 423 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 424 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 424 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 425 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 425 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 426 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 426 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 427 ======================================================================

<pre>Date : 3-12-2018 15:22:41
F
T
o : "Gea Sm ith" G.Sm ith@assen.nl
C
S
ubject : agenda bestuurlijk platform  gem eentes kleine gasvelden
A
ttachm ent : 20181204 agenda bestuurlijk platform  5 annotatie.docx;
H
a Gea,
 
H
ier is de geannoteerde agenda voor het overleg morgen in Zwolle.
I
n de trein kan ik je verder bijpraten.
 
G
roet,
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.98
</pre>

====================================================================== Einde pagina 427 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 428 ======================================================================

<pre>Agenda  
Bestuurlijk platform ondergrond, klimaat en energie  
voor gemeenten met kleine aardgasvelden  
4 december  18.00 – 20.00 uur  
(voor broodjes wordt gezorgd)  
 
Locatie  
Nieuwe Buitensocië teit 
Stationsplein 1, 8011 CW Zwolle  
(tegenover Hotel  Wientjes)  
 
1. Opening en mededelingen  (10 min)  
2. Brief  aan de Tweede Kamer  visie ondergrond : presentatie   (Ministerie van 
I&W) (30 min)  
 
 
 
 
 
 
 
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 428 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 429 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
-
 
 
-
 
 
 
 
-
 
-
 
 
 
 
-
 
 
 
 
 
 
 
 
 
3.
 
Voorstel
 
landelijke aanpak 
afhandeling mijnbouw
schade
: 
 
(60 min)
 
De Minister van EZK heeft aan de TcBB een verzoek ingediend om een voorstel te maken voor de 
afhandeling van mijnbouwschade voor de gebieden buiten het Groningerveld. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
-
 
 
-
 
 
 
-
  
 
-
 
 
 
-
 
 
 
 
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 429 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 430 ======================================================================

<pre> 
 
 
4. Ronde langs de gemeenten  (15 min)  
5. Vervolgafspraken en afronding  (5 min)  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 430 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 431 ======================================================================

<pre>Date : 22-1-2018 14:19:59
F
T
o : "Marco Out" M.Out@assen.nl
C
S
ubject : agenda bezoek tcbb
A
ttachm ent : Agendavoorstel bezoek Tcbb 23 jan 2018.docx;
Z
oals zojuist besproken.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
B
eleidsspecialist gemeente Assen
 
 
 
-
W
ebsite: www@assen.nl
 
16.99
</pre>

====================================================================== Einde pagina 431 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 432 ======================================================================

<pre>Bezoek Tcbb gemeenten Noord Drenthe 23 januari 2018  
Agenda  
1. Voorstellen  
2. Toelichting op de opdracht die de Tcbb heeft gekregen  
3. Uitleg over situatie in Noord Drenthe:  
- Meerdere gasvelden in het gebied. Winningsplan Westerveld is in procedure binnenkort 
definitieve instemmingsbesluit verwacht. Met winning recht onder een woonwijk. 
Gemeenten en waterschappen hebben gezamenlijk gereageerd (advies en zienswijzen). 
 
- Daarnaast hebben we in het  gebied te maken met zoutwinning en gaswinning in hetzelfde 
gebied. Invloed van het Groningerveld. Gasopslag  
- Misschien dat alle bestuurders kort kunnen toelichten wat er in hun gemeente speelt.  
4. Input voor nieuwe schaderegeling  
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 432 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 433 ======================================================================

<pre>  
 
 
 
artikel 6:177a BW bestaat uit twee artikelleden en luidt als volgt:  
1. Bij fysieke schade aan gebouwen en werken, die naar haar aard redelijkerwijs schade door 
beweging van de bodem als gevolg van de aanleg of exploitatie van een mijnbouwwerk ten behoeve 
van het winnen van gas uit het Groningenveld zou kunnen zijn, wordt vermoed dat die schade 
veroorzaakt is door de aanleg of exploitatie van dat mijnbouwwerk.  
2. De benadeelde kan zich slechts beroepen op het vermoeden, bedoeld in het eerste lid, indien hij de 
exploitant, bedoeld in artikel 177, op diens verzoek de relevant e bescheiden betreffende het gebouw 
of werk ter inzage geeft indien hij daarover beschikt, en de exploitant genoegzaam gelegenheid geeft 
de schade te onderzoeken.  
 
5. Afspraken  
 
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 433 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 434 ======================================================================

<pre> </pre>

====================================================================== Einde pagina 434 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 435 ======================================================================

<pre>Date : 3-3-2016 13:23:07
F
T
@
groningen.nl
C
S
ubject : agenda Co adviesrol lokale overheden
A
ttachm ent : Agenda CO Groningen adviesrol lokale overheden.docx;Uitnodiging EZ  voor 14 m aart.docx;
D
 
G
raag gaan we 
7
 maart vanaf 15:00 uur
 
met je in gesprek. Locatie: gemeentehuis Tynaarlo te Vries.
 
I
k heb geen gegevens van de contactpersoon van de provincie Groningen. Zou jij die nog willen uitnodigen door deze mail door te sturen?  is deze week met vakantie dus
d
ie kan ik niet vragen.
 
I
k heb even een agenda opgesteld en heb de tekst van de uitnodiging van EZ voor 14 maart bijgevoegd.
 
T
ot maandag!
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
   
 
E
  
l
@assen.nl
website: 
w
w
w.assen.nl
 
16.100
</pre>

====================================================================== Einde pagina 435 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 436 ======================================================================

<pre>Agenda CO -overleg adviesrol lokale overheden gaswinning  
7 maart 2016 van 15:00  -16:30 uur  Gemeentehuis Tynaarlo  Kamer 145.   
 
1. Opening en voorstelrondje  
2. Aanleiding overleg  
3.  Stand van zaken Groningen (Kopgroep, svz traject adviesrol  EZ)  
4. Inhoud uitnodiging EZ  op 14 maart  (Zie bijlage)    
5. Adviesrol: inhoudelijke discussie  
 
- 
  
 
 
 
8. Rondvraag/ Wvttk  
9.  Sluiting  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 436 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 437 ======================================================================

<pre>Uitnodiging EZ voor 14 maart  
Geachte heer, mevrouw,  
Op 26 november 2015 is het wetsvoorstel tot wijziging van de Mijnbouwwet ingediend bij de Tweede 
Kamer (TK, 2015 -2016, 34348, nr. 2 en nr. 3). Naar verwachting zal dit wetsvoorstel medio 2016 in 
werking treden. Het wetsvoorstel betreft, zoals u wellicht we et, onder andere de implementatie van 
de maatregelen aangekondigd naar aanleiding van het OVV -rapport over de aardbevingen in 
Groningen.  
In het wetsvoorstel tot wijziging van de Mijnbouwwet wordt, t.a.v. de winningsplannen onder andere 
geregeld dat:  
o bij een besluit van de Minister omtrent instemming met een winningsplan  of een belangrijke 
wijziging  van een reeds bestaand winningsplan, de betrokken provincies, de betrokken gemeenten 
en de betrokken waterschappen afzonderlijk kunnen adviseren;  
o Voor h et besluit omtrent instemming met een wijziging van een winningsplan voortaan, net 
als voor de instemming met een winningsplan, de uitgebreide voorbereidingsprocedure zal worden 
gehanteerd;  
o De toetsing - en instemmingsgronden worden uitgebreid.   
De Mini ster heeft toegezegd dat vooruitlopend op de inwerkingtreding van de gewijzigde 
Mijnbouwwet de winningsplannen al volgens de nieuwe procedure  beoordeeld zullen worden.  
Vooruitlopend op het formele adviesverzoek aan de betrokken provincies, betrokken geme enten en 
betrokken waterschappen, willen wij komende maanden  per provincie (voor de betreffende  
provincie inclusief de betrokken gemeenten en waterschappen) een informatiesessie organiseren. In 
deze informatiesessie zal een toelichting worden gegeven op de inhoud van winningsplannen, de 
betrokken adviseurs en de toetsingsgronden. Hiermee hopen wij eventuele onduidelijkheden vooraf 
weg te nemen.    
Graag willen wij u uitnodigen voor de informatiesessie “Drenthe” die plaats zal vinden op 14 maart 
2016 van 1 1.00 tot 13.00 uur op het Provinciehuis, Westerbrink 1 in  Assen.  
De sessie zal informerend van aard zijn en ziet er globaal als volgt uit:  
- Presentatie  over winningsplannen (door EZ);  
- Presentatie effect analyse gevolgen van aardbevingen (Seismische ri sico-analyse) (door 
Sodm/TNO.  
Naast deze presentaties zullen tijdens de sessie  o.a. ook de volgende vragen aan de orde komen:  
o Wat hebben gemeenten, provincies en waterschappen nodig om advies te kunnen geven?   
o Wat kan worden verwacht van de inhoud va n de adviezen?  </pre>

====================================================================== Einde pagina 437 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 438 ======================================================================

<pre>Naast deze informatiesessie zal vervolgens voor de winningsplannen Westerveld en Diever op een 
later moment een aparte bijeenkomst worden gepland. De invulling van deze nog te plannen 
bijeenkomst willen wij ook graag tijdens de informatiese ssie van 14 maart 2016 met u bespreken.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 438 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 439 ======================================================================

<pre>Date : 27-3-2018 15:56:08
F
T
o : "Marco Out" M.Out@assen.nl
C
c : "   @assen.nl, "    @assen.nl
S
ubject : agenda overleg 6 april gasw inning
A
ttachm ent : Update status SRA Annerveen;
D
ag Marco,
 
V
olgende week vrijdag is er “gaswinnings-overleg” met de Noord Drentse bestuurders.
 
B
en je akkoord met onderstaande agenda? (Hij is ambtelijk afgestemd) Dan stuur ik hem rond.
 
-
 
         
S
chadeafhandeling:
o
 
  
S
tand van zaken rond advies van de Tcbb aan EZK over schadeafhandeling;
o
 
  
S
tand van zaken rond schadeafhandeling Zuidlaren.
o
 
  
R
elevante ontwikkelingen in Groningen
 
         
l
i i              i     l    i  i   l
-
 
         
S
tand van zaken Winningsplan Westerveld:
o
 
  
W
at is er bekend?
 
  
 
    l         
o
 
  
G
ezamenlijke inhuur van advocaat voor beoordeling van stukken EZK?
 
         
 
     i    i
 
   l .
-
 
         
O
verige zaken
o
 
  
A
ctualisatie SRA Annerveen
o
 
  
S
tand van zaken gasopaslag Langelo
o
 
  
S
tand van zaken initiatieven in de samenleving rond gaswinning
 
  
 
l    l    i      i l  i
-
 
         
A
fspraken en vervolg acties
-
 
         
R
ondvraag
 
W
il je nog met ons voor bespreken?
 
G
roet,
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.101
</pre>

====================================================================== Einde pagina 439 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 440 ======================================================================

<pre>Date
 
: 9-3-2018 15:33:56
F
rom
 
T
o
 
C
c
 
: "
-
   
)" 
S
ubject
 
: Update status SRA Annerveen
B
este heer ,
V
ia mijn collega i  kreeg ik uw vraag doorgespeeld naar de status van de seismische risico analyse (SRA) voor het Annerveen gasveld.
D
e NAM heeft van SodM een brief ontvangen waarin zij worden verzocht de SRA te actualiseren voor het Annerveen v��r 1 juli 2018.
I
k ga ervan uit dat hiermee uw vraag is beantwoord.
M
et vriendelijke groet,
 
S
enior Inspecteur
S
taatstoezicht op de Mijnen (SodM)
H
enri Faasdreef 312
2
492 JP Den Haag
P
ostbus 24037, 2490 AA Den Haag
 -
  
-
E
 
:
 
@
minez.nl
I 
:
 
w
w
w.minez.nl
 / 
w
w
w.sodm.nl
werkdagen ma di do vr
D
i
t bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u
n
iet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
w
ordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te
v
erwijderen.
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
o
ok, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch
v
erzenden van berichten.
T
his message may contain information that is not intended for you. If you
a
re not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you
a
re requested to inform the sender and delete the message.
T
he State accepts no liability for damage of any kind resulting from the
r
isks inherent in the electronic transmission of messages.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 440 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 441 ======================================================================

<pre>Date : 26-3-2018 11:24:31
F
T
S
ubject : agenda overleg 6 april gasw inning
A
ttachm ent : Update status SRA Annerveen;
H
a ,
 
Z
al ik deze agenda naar Marco sturen?
 
G
roet,
 
-
 
         
S
chadeafhandeling:
o
 
  
S
tand van zaken rond advies van de Tcbb aan EZK over schadeafhandeling;
o
 
  
S
tand van zaken rond schadeafhandeling Zuidlaren.
o
 
  
R
elevante ontwikkelingen in Groningen
-
 
         
l
i i              i     l    i  i   l
-
 
         
S
tand van zaken Winningsplan Westerveld:
o
 
  
W
at is er bekend?
 
  
 
    l         
o
 
  
G
ezamenlijke inhuur van advocaat voor beoordeling van stukken EZK?
 
         
 
     i    i
 
   l .
-
 
         
O
verige zaken
o
 
  
A
ctualisatie SRA Annerveen
o
 
  
S
tand van zaken gasopaslag Langelo
o
 
  
S
tand van zaken initiatieven in de samenleving rond gaswinning
 
  
 
l    l    i      i l  i
-
 
         
A
fspraken en vervolg acties
-
 
         
R
ondvraag
 
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.102
</pre>

====================================================================== Einde pagina 441 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 442 ======================================================================

<pre>Date
 
: 9-3-2018 15:33:56
F
rom
 
 
T
o
 
C
c
 
: "
-
   
)" 
S
ubject
 
: Update status SRA Annerveen
B
este heer ,
V
ia mijn collega i  kreeg ik uw vraag doorgespeeld naar de status van de seismische risico analyse (SRA) voor het Annerveen gasveld.
D
e NAM heeft van SodM een brief ontvangen waarin zij worden verzocht de SRA te actualiseren voor het Annerveen v��r 1 juli 2018.
I
k ga ervan uit dat hiermee uw vraag is beantwoord.
M
et vriendelijke groet,
 
S
enior Inspecteur
S
taatstoezicht op de Mijnen (SodM)
H
enri Faasdreef 312
2
492 JP Den Haag
P
ostbus 24037, 2490 AA Den Haag
 -
  
-
E
 
:
 
@
minez.nl
I 
:
 
w
w
w.minez.nl
 / 
w
w
w.sodm.nl
werkdagen ma di do vr
D
i
t bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u
n
iet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
w
ordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te
v
erwijderen.
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
o
ok, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch
v
erzenden van berichten.
T
his message may contain information that is not intended for you. If you
a
re not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you
a
re requested to inform the sender and delete the message.
T
he State accepts no liability for damage of any kind resulting from the
r
isks inherent in the electronic transmission of messages.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 442 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 443 ======================================================================

<pre>Date : 29-3-2018 08:30:08
F
T
o : "'   @aaenhunze.nl, "'   @tynaarlo.nl, "' drenthe.nl'" drenthe.nl, "'  '"
@
gem eentenoordenveld.nl
C
S
ubject : agenda overleg 6 april gasw inning
G
oedemorgen,
 
V
olgende week vrijdag 6 april (9-10 uur gemeentekantoor Assen, collegekamer) is er overleg over gaswinning/schadeafhandeling. Wij stellen, na ons eerdere mailrondje, de
v
olgende agenda voor:
 
-
 
         
S
chadeafhandeling:
o
 
  
S
tand van zaken rond advies van de Tcbb aan EZK over schadeafhandeling;
o
 
  
S
tand van zaken rond schadeafhandeling Zuidlaren.
o
 
  
R
elevante ontwikkelingen in Groningen
-
 
         
 
                      
-
 
         
S
tand van zaken Winningsplan Westerveld:
o
 
  
W
at is er bekend?
 
  
 
            
o
 
  
G
ezamenlijke inhuur van advocaat voor beoordeling van besluit EZK?
-
 
         
 
        
 
    .
-
 
         
O
verige zaken
o
 
  
A
ctualisatie SRA Annerveen
o
 
  
S
tand van zaken gasopaslag Langelo
o
 
  
S
tand van zaken initiatieven in de samenleving rond gaswinning (o.a. platform Mijnbouwschade Drenthe)
 
  
 
            
-
 
         
A
fspraken en vervolg acties
-
 
         
R
ondvraag
 
W
illen jullie de agenda delen met je bestuurder?
 
G
oede Pasen en tot volgende week.
 
G
roet,
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.103
</pre>

====================================================================== Einde pagina 443 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 444 ======================================================================

<pre>Date : 29-1-2018 11:58:08
w dodelta.nl, "
@noorderzijlvest.nl,   @ruddrenthe.nl,   @coevorden.nl,  
@dew oldenhoogeveen.nl,   @gem eentew esterveld.nl,   
@w dodelta.nl,   
 @dew oldenhoogeveen.nl,   @gem eentenoordenveld.nl,   @vechtstrom en.nl,  
  
em m en.nl
Subject : Agenda overleg extern kennisnetw erk m ijnbouw w et d.d. 1 februari 2018
Attachm ent : 16-06-29 brief EZ  aan gasw inbedrijven.pdf;17-04-14 brief EZ .pdf;17-07-17 Wipla overzicht prov Drenthe.pdf;Evaluatie advisering w inningsplannen
Drenthe.docx;Verslag evaluatie advisering w inningsplan De Wijk fase 2 (2).docx;im age001.png;
Dag allemaal,
En dan nogmaals de stukken behorend bij agendapunt 3. Mijn excuses voor de vele mails.
 
Met vriendelijke groet,
 
 
Team Milieu, Bodem en Energie
 
Aanwezig op: maandag, dinsdag en donderdag
www. rovincie.drenthe.nl
 
16.104
</pre>

====================================================================== Einde pagina 444 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 445 ======================================================================

<pre>         > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag    Datum -29 JUNI 206 -    Betreft Aanpak winningsplannen mijnbouw op land  Geachte    Het kabinet heeft naar aanleiding van het rapport van de Onderzoeksraad voor  Velligheld (OVV) over de aardbevingsrisco's In Groningen besloten om alle  aanbevelingen van de OVV over te nemen. Een van de belangrijkste  aanbevelingen uit het OWV-rappart richt zich op de velligheid van de burgers en  de Infrastructurele werken. Een ander belangrijk punt betreft meer aandacht voor  het burgerperspectief. Deze en andere aanbevelingen hebben tat gevolg dat de  Mijnbouwwet op verschlilende onderdelen zal worden gewijzigd. Naar aanleiding  hiervan Is besloten om ingediende (wijzigingen van) on-shore winnings- en  opstagpiannen aan te houden.    Nu helder Is hoe de aanbevelingen ult het OVV-rapport In de ontwerp-  Mijnbouwwet worden vormgegeven, wordt, zoals aan de Tweede Kamer is  toegezegd, zoveel als mogelijk In de geest van de nieuwe Mi{nbouwwet  gehandeld.    Nieuwe Mijnbouwwet   Het besluit om zoveel mogelijk In de geest van het wetsvoorstel te handelen heeft  tot gevolg dat de velllgheid voor omwonenden, gebouwen en Infrastructurele  werken getoetst moet worden. Dit betekent dat de reeds Ingediende (wijzigingen  van) winnings- en opslagplannen op korte termijn aangevuld moeten worden met  een seismische risicoanalyse (SRA), Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) heeft als  handrelking voor het opstellen van deze analyse een tijdelijke leidraad ontwikkeld.  Deze leidraad Is reeds met u gedeeld.    Daarnaast wordt de unlforme openbare voorbereldingsprocedure In beginsel  toegepast blj zowel Instemming met nieuwe winnings- en opslagplannen als bij de  instemming met wijziging van deze plannen. Dit houdt In dat ontwerpbesluiten ter  inzage worden gelegd met de mogelijkheld tot het Indienen van zienswijzen. Om  verder invulling te geven aan het burgerperspectief krijgen, naast de huldige  wettelijke adviseurs (SodM en Tcbb), ook de provincie, gemeenten,  waterschappen en de Mijnraad adviesrecht. Verder zullen er informatieavonden  voor omwonenden georganiseerd worden over de voorliggende winningsplannen.    Uitzondering op het toepassen van de uniforme openbare voorbereidingsprocedure  is een wijziging van een plan, waarbij de wijziging van ondergeschikte aard is en    Ministerie van Economische Zaken    Dlractoraat-generaal  Energia, Talecom &  Mededinging   Directie Energie an Omgeving  Sezoakadres  Bezuldenhoutseweg 73   2594 AC Den Haag    Postadras  Postbus 20401  2500 EK Den Haag    Factuuradres  Postbus 16180  2500 BD Den Haag    Overheldsidentificatienr  90000001003214369000    T 070 379 8911 (algemeen)  wwew.rijksoverheld.nl/ez    Behandeld daar    Ons kanmerk  DGETM-EO / 16085559    Bijiage(n)    Pagina 1 van 2</pre>

====================================================================== Einde pagina 445 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 446 ======================================================================

<pre>    Directoraat-genaraal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energia en Omgeving    Ons kenmerk    DGETM-EO / 16960062  kennelijk niet kan leiden tot een andere beoordeling van de effecten van    bodembeweging en van risico voor omwonenden. In deze gevallen kan een korte  procedure worden gevolgd zonder uitgebreide advisering.    Aanpak winningsplannen   Op dit moment liggen er in totaal 28 (wijzigingen van) winningsplannen voor,  Waarover een besluit moet worden genomen. Vanwege het aantal  winningsplannen en de zorgvuldigheid die Ik beoog bij het betrekken van de  overheden en omwonenden, wordt voorzien dat de doorlooptijd van de  instemming met het overgrote deel van de winningsplannen langer zal worden  dan nu het geval is (circa 11 maanden). Verwacht wordt dat het zeker tot het  najaar van 2017 zal duren om alle voorliggende (gewijzigde) winningsplannen  procedureel af te kunnen ronden (uitgezonderd eventuele beroepen), waarbij  opgemerkt wordt dat pas gestart kan worden met de procedure, wanneer de  aanvulling (SRA) door mijn ministerie ís ontvangen,    Het gevolg van het aanhouden van de ingediende (wijzigingen van) .  winningsplannen en bovengenoemde aanpak is dat een aantal van de huidige  Winningen bulten het daarin voorgestelde productleprofiel (volume en/of duur)  loopt. Van belang hierbij is de vraag of dit consequenties heeft voor de In het  vigerende winningsplan vastgelegde bodembeweging (bodemdaling en  geïnduceerde bevingen). Dit is samen met TNO en SodM In kaart gebracht. Ook is  op basis van een door TNO ultgevoerde seismische risicoanalyse (het ’  kleineveldenonderzoek) bekeken of de velligheld In het geding is. Beide analyses  geven voor uw winningsplannen geen directe aanleiding tot zorg. Dit betekent dat,  In afwachting van de behandeling van het gewijzigde winningsplan op basis van  het vigerende winningsplan, de productie doorgang kan vinden. Indien SodM  echter tijdens de Procedure op basis van nieuwe informatie constateert dat de  bodembeweging niet verloopt conform het vigerende winningsplan, of op basis  van de ingediende SRA constateert dat er mogelijk toch consequenties zijn voor  de veiligheid, dan kan de winning alsnog worden stilgelegd,    dat de korte procedure wordt gevolgd. Aan de hand van de (nog) In te dienen  SRA kan pas definitief vastgesteld worden welke procedure feitelijk doorlopen  wordt,    Hoogachtend,          Minister van Economische Zaken    Pagina 2 van 2</pre>

====================================================================== Einde pagina 446 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 447 ======================================================================

<pre>    Ministerie van Economische Zaken         > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag    Oirectoraat-generaal    College van Gedeputeerde Staten van dé prog Ie DRENTHE | Medediaging. om &  Postbus 122 rs , Directie Energie en Omgeving  no: ZO/pcole Sl _    9400 AC Assen  2 4 APR. 2017                 Bezoekadres  Bezuidenhoutseweg 73  2594 AC Den Haag    Postadres  Postbus 20401  2500 EK Den Haag    Factuuradres  Postbus 16180  2500 BD Oen Haag    Overheidsidentificatienr    00000001003214369000  Datum 14 april 2017 T 070 379 8911 (algemeen)  Betreft In behandeling zijnde winningsplannen wwwrijksoverheid.nl/ez    Behandeld door    Geacht College, geacht Bestuur, 1 070 379 7475  minez.nl  In de afgelopen weken zijn diverse berichten in de media gepubliceerd over  gaswinning uit kleine velden op land waarvan een (wijziging van het)  winningsplan bij mij in behandeling is, zoals de gaswinning bij Heerenveen. Uit  deze berichtgeving en de reacties daarop maak ik op dat er geen duidelijk beeld  is van de gevolgde procedures. Mijn ambtenaren zullen u in de aankomende  periode specifiek ten aanzien van de in uw gebied voorliggende winningsplan{nen)  toelichting geven op de te volgen procedure en uw rol als adviseur ten gevolge  van de nieuwe Mijnbouwwet, die per 1 januari jl. in werking is getreden.  Vooruitlopend op deze gesprekken informeer ik u over de beoordeling van voor de  inwerkingtreding van de nieuwe Mijnbouwwet ingediende (wijzigingen van)  winningsplannen en mijn handelswijze tot nu toe. Daarmee hoop ik eraan bij te  dragen dat eventuele onduidelijkheden of zorgen bij omwonenden vanuit de  verschillende betrokken overheidslagen op een gelijkluidende manier worden  beantwoord.    Ons kenmerk  DGETM-EO / 17049086    Het hoe en waarom van een winningsplan   Voor het winnen van gas zijn verschillende vergunningen nodig. Zo is er een  winningsvergunning nodig waarbij een mijnbouwmaatschappij het alleenrecht  krijgt om binnen een bepaald gebied mijnbouwactiviteiten te ontplooien. Voordat  daadwerkelijk gewonnen mag worden, zijn daarnaast omgevingsvergunningen  nodig voor de locatie en de installaties. Bij de besluitvorming op deze  vergunningen zijn wettelijke adviseurs zoals Staatstoezicht op de Mijnen (SodM),  de Technische commissie bodembeweging (Tcbb) en u als decentrale overheden  betrokken. Voor de wijze waarop het gas gewonnen wordt, stelt het  mijnbouwbedrijf vervolgens een winningsplan op. Gaswinning mag plaatsvinden  conform het winningsptan waaraan ik mijn instemming heb gegeven. Het  winningsplan gaat onder andere in op de wijze en de duur van de winning, de  verwachte of gewonnen hoeveelheden en de verwachtingen ten aanzien van  bodembeweging.    Onder de voorschriften in de Mijnbouwwet zoals die tot 1 januari 2017 golden,  werd aan de hand van het winningsplan beoordeeld of de winning doelmatig,  efficiënt en binnen veilige kaders ten aanzien van de bodembeweging geschiedt,  In 2015 heeft de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) in het rapport    Pagina 1 van 5</pre>

====================================================================== Einde pagina 447 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 448 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    Ons kenmerk  ; ; ; DGETM-EO / 17049086  ‘Aardbevingsrisico’s in Groningen’ aanbevelingen gedaan hoe in de besluitvorming    omtrent gaswinning het aspect veiligheid een grotere rol kan spelen. Tevens werd  aanbevolen om bij de besluitvorming over mijnbouwactiviteiten de andere  overheden meer te betrekken. Deze aanbevelingen zijn geimplementeerd in de  herziening van de Mijnbouwwet die met ingang van 1 januari 2017 van kracht is.  Ten aanzien van de winningsplannen is nu in de Mijnbouwwet geregeld dat  aanvragen tevens worden getoetst op veiligheid en risico’s voor gebouwen en  dijken en omwonenden, en dat gemeenten, provincies en waterschappen om  advies worden gevraagd. Daarnaast biedt de Mijnbouwwet sinds 1 januari 2017  meer ruimte om voorwaarden of beperkingen aan het instemmingsbesluit te  verbinden, waar het bedrijf aan moet voldoen bij de gaswinning.    Implementatie wijzigingen van de Mijnbouwwet   Op 2 april 2015 heb ik de kabinetsreactie op het OVV-rapport aan de Tweede  Kamer gestuurd. Ik heb toen aangegeven dat ik, vooruitlopend op  inwerkingtreding van de voorgestelde wijzigingen in de Mijnbouwwet, ingediende  (wijzigingen van) winningsplannen zoveel mogelijk in de geest van de  aangekondigde wijziging van de Mijnbouwwet zou behandelen. Onder de  Mijnbouwwet zoals die destijds gold, kon ik een instemmingsbesluit op  winningsplannen slechts weigeren in het belang van een planmatig beheer van  voorkomens van delfstoffen of in verband met het risico van schade ten gevolge  van beweging van de aardbodem. Het uitgebreidere beoordelingskader van de  herziene Mijnbouwwet werd pas van kracht op 1 januari 2017. Mede om die reden  is er geen overgangsrecht opgenomen bij de inwerkingtreding van de gewijzigde  Mijnbouwwet. In het afgelopen jaar is veel werk verzet, zodat de besluiten met  ingang van 1 januari 2017 met de beoogde zorgvuldige voorbereiding genomen  kunnen worden, rekening houdend met het ruimere afwegingskader ten aanzien  van veiligheid en risico’s. Hoe deze wijzigingen precies vorm gegeven zouden  worden, was op het moment van het schrijven van de kabinetsreactie nog niet  precies duidelijk. Wel stond in ieder geval vast dat decentrale overheden een  adviesrol zouden krijgen.    Vorig jaar, toen de contouren van de wijzigingen in de Mijnbouwwet zich  begonnen af te tekenen, zijn er algemene informatiesessies gehouden om u te  informeren over het adviesrecht dat u in het kader van de winningsplannen zou  krijgen. Ook de vorm waarin winningsplannen bij het ministerie werden ingediend,  is tegen het licht gehouden. De winningsplannen werden destijds geschreven door  experts voor experts. De plannen waren daarom ongeschikt om ter advisering aan  de decentrale overheden voor te leggen. Om die reden heb ik samen met de  sector gewerkt aan het verbeteren van de begrijpelijkheid van de winningsplannen  voor eenieder. Daarnaast is samen met SodM gewerkt aan een methodiek om de  veiligheid expliciet in het winningsplan op te nemen op een eenduidige en  onderling vergelijkbare wijze, een zogeheten seismische risicoanalyse. Ik heb  aangegeven dat ik pas over de winningsplannen of wijzigingen daarvan zou  besluiten nadat TNO een analyse had uitgevoerd over het seismische risico van  alle kleine velden op land (brief aan de Tweede Kamer van 21 april 2015,  Kamerstuk 33 529, nr. 146).    Pagina 2 van 5</pre>

====================================================================== Einde pagina 448 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 449 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    Ons kenmerk  DGETM-EO / 17049086    Voor 29 juni 2016 ingediende winningsplannen   Op 29 juni 2016 waren er 28 (wijzigingen van) winningsplannen ingediend,  waarover ik nog geen instemmingsbesluit had genomen. Daarbij waren vijf nieuwe  winningsplannen waar geen vigerend winningsplan aan ten grondslag lag. Nieuwe  winningsplannen beschrijven voorgenomen winningen. Bij het aanboren van een  nieuw gasveld wordt vaak een zogeheten well-test uitgevoerd, wat feitelijk  geregistreerd wordt als productie. Er wordt dan dus geproduceerd uit het veld om  te onderzoeken hoe het veld zich vermoedelijk zal gaan gedragen en de productie  zich zal ontwikkelen. Die productie heeft een tijdelijk karakter. De informatie uit  de test kan gebruikt worden om het winningsplan te onderbouwen en om de  gevolgen van de winning zo goed mogelijk in te kunnen schatten. Omdat de  activiteit feitelijk als productie geregistreerd wordt, moet dit wel in nauw overleg  met SodM. Op het moment van het versturen van de brief aan de  mijnbouwbedrijven werden bij twee velden dergelijke well-tests uitgevoerd.    Bij bestaande winningen (met een instemmingsbesluit op een vigerend  winningsplan) krijgt een mijnbouwmaatschappij tijdens de productie van gas meer  gegevens en kennis over het veld. Deze kennis kan leiden tot een wijziging van  het winningsplan. Mijnbouwmaatschappijen dienen tijdig wijzigingen in te dienen  op een winningsplan, zodat men conform het dan nog geldende winningsplan kan  blijven winnen terwijl de wijziging in behandeling wordt genomen. Conform deze  praktijk zijn mijnbouwmaatschappijen gewijzigde winningsplannen blijven  indienen. Zoals aangegeven had ik toegezegd om alle winningsplannen in de geest  van de wijziging van de Mijnbouwwet, waar op dat moment aan werd gewerkt, te  behandelen. Dit betekende niet dat in afwachting van de inwerkingtreding van de  gewijzigde Mijnbouwwet alle winningen op land stilgelegd zouden moeten worden.  De betrokken mijnbouwbedrijven hadden immers tijdig (een wijziging van) hun  winningsplan ingediend en dienden derhalve helderheid te krijgen over de  productie van het gas of de voortzetting ervan. Bij winningen waar zou worden  aangetoond dat de veiligheid niet in het geding is, zou de productie niet worden  stilgelegd. Voor het geven van deze helderheid was dus van belang om te weten  of het voortzetten van de productie tot een andere beoordeling zou leiden van de  effecten van de bodembeweging of van de risico's voor omwonenden. In overleg  met SodM heb ik TNO gevraagd samen met mijn ambtenaren in kaart te brengen  of er aan de ingediende (wijzigingen van de) winningsplannen risico’s ten aanzien  van de veiligheid zaten. Ook is op basis van door TNO uitgevoerde seismische  risicoanalyses (het zogenoemde kleineveldenonderzoek, Kamerstuk 33259, nr.  275) bekeken of de veiligheid in het geding was. Op grond van deze analyses  kwam ik tot de conclusie dat er bij gasproductie volgens de ingediende  winningsplannen geen directe aanteiding tot zorg was.    Op basis van deze gegevens heb ik de desbetreffende mijnbouwmaatschappijen  per brief van 29 juni 2016 laten weten dat zij, in afwachting van de formele  behandeling van het gewijzigde winningsplan op basis van de gewijzigde wet, de  productie mochten voortzetten. Hiermee kregen de mijnbouwmaatschappijen    Pagina 3 van 5</pre>

====================================================================== Einde pagina 449 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 450 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    Ons kenmerk  DGETM-EO / 17049086  - nadat uit analyses van TNO was gebleken dat de veiligheid niet in het geding    was - dus de mogelijkheid om de productie voort te zetten. Met de voortzetting  van de productie zouden zij voor wat betreft productievolume en productieduur  buiten het instemmingsbesluit op het vigerende winningsplan terecht kunnen  komen, Het eerdere instemmingsbesluit bood de basis voor het voortzetten van  de productie. De overige voorwaarden van het instemmingsbesluit op het  vigerende winningsplan bleven van kracht. Bij de voortgezette productie mocht  niet getreden worden buiten het ingediende (gewijzigde) winningsplan.    Met deze formulering ben ik niet expliciet ingegaan op winningsplannen waarvoor  geen eerder instemmingsbesluit aanwezig was. Deze nieuwe winningsplannen  waren wel opgenomen in de bijlagen van de brief. Op basis daarvan konden de  mijnbouwbedrijven die op dat moment in het kader van een well-test gas  produceerden, de productie in dat kader voortzetten. Voor zover de productie  buiten de hiervoor gegeven kaders plaatsvindt, kan SodM overgaan tot het nemen  van handhavingsmaatregelen.    De verdere besluitvorming op de ingediende (wijzigingen van) winningsplannen  heb ik uitgesteld tot inwerkingtreding van de nieuwe Mijnbouwwet, zodat deze  getoetst en behandeld konden worden conform de nieuwe eisen die volgden uit de  kabinetsreactie op het OVV-rapport. De gewijzigde Mijnbouwwet biedt meer  ruimte om voorwaarden aan het instemmingsbesluit te verbinden, waar het bedrijf  aan moet voldoen bij de gaswinning. De brief van 29 juni 2016, de reeds  ingediende gewijzigde winningsptannen en de instemmingsbesluiten op de  vigerende winningsplannen vormen het kader waarbinnen de bedrijven thans  voorlopig gas winnen tot de definitieve besluitvorming op het winningsplan heeft  plaatsgevonden.    Winningsplannen ingediend met ingang van 29 juni 2016   Ook op en na 29 juni 2016 zijn er nog nieuwe en gewijzigde winningsplannen  ingediend. De brief van 29 juni 2016 geldt niet voor de winningsplannen die op en  na die datum zijn ingediend. Voor de beoordeling van de aspecten ten aanzien van  bodembeweging en veiligheid moeten alle winningsptannen die sinds die tijd zijn  ingediend een seismische risicoanalyse bevatten. Die winningsplannen die reeds  compleet waren met de seismische risicoanalyse heb ik in behandeling genomen.    Bij nieuwe winningsplannen wordt de uniforme openbare voorbereidingsprocedure  gevolgd. Voor gewijzigde winningsplannen wordt in principe dezelfde  voorbereidingsprocedure gevolgd, tenzij het een wijziging van het  instemmingsbesluit van ondergeschikte aard is en niet leidt tot een andere  beoordeling van de effecten van de bodembeweging of de risico’s voor onder  andere de omwonenden.    Betrokkenheid en communicatie   Vorig jaar heb ik een start gemaakt met het alsnog in behandeling nemen van de  eerder ingediende winningsplannen conform de gewijzigde Mijnbouwwet. In dat  kader heb ik diverse decentrale overheden de afgelopen maanden om advies    Pagina 4 van 5</pre>

====================================================================== Einde pagina 450 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 451 ======================================================================

<pre>           Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directle Energie en Omgeving    Ons kenmerk  DGETM-EO / 1/049086  gevraagd aangaande een specifiek winningsplan in de desbetreffende regio. Ik    realiseer mij echter dat er voor diegenen onder u die nu nog om advies gevraagd  (gaan) worden, er ruim een half jaar is verstreken tussen het versturen van de  brief aan de mijnbouwbedrijven op 29 juni 2016 en het uitzetten van de  adviesverzoeken aan de provincies, gemeenten en waterschappen. Achteraf  constateer ik dan ook dat het de duidelijkheid ten goede was gekomen als ik  destijds direct de brief van 29 juni 2016 ook met u had gedeeld.    Voor de nieuw te volgen procedure is er een aanzienlijk grotere inzet van  menskracht nodig, zowel binnen uw organisatie als mijn ministerie, Om de  procedure voor elk winningsplan zorgvuldig te kunnen doorlopen, neem ik de  winningsplannen niet allemaal tegelijkertijd in behandeling. Ik streef ernaar  gedurende dit jaar alle 28 (wijzigingen van) winningsplannen die voor 29 juni  2016 zijn ingediend in behandeling te nemen. Vanwege de onbekendheid met het  adviseren op het gebied van winningsplannen geef ik adviseurs thans een ruime  adviestijd. De adviesronde en het volgen van de voorgeschreven uniforme  openbare voorbereidingsprocedure samen duurt momenteel circa 9 maanden.  Daardoor kan Ik dit jaar niet alle procedures afronden.    Ik hecht eraan gedurende dit proces op een open en transparante wijze met u te  communiceren. Bij de start van de behandeling van een winningsplan wordt u  opnieuw geïnformeerd, maar dan specifiek over het desbetreffende winningsplan,  de procedure en uw adviesrecht.    In de procedure van behandeling zijn eveneens mogelijkheden ingebouwd om uw  burgers te betrekken en te informeren. Zo organiseert mijn ministerie in overleg  met u informatiesessies voor bewoners, waarbij ter plekke de mogelijkheid  bestaat tot het indienen van zienswijzen. Daarnaast communiceert mijn ministerie  via de geëigende middelen, zoals kennisgeving van het ontwerpbesluit via de  Staatscourant en lokale bladen van gemeenten waar het gasvoorkomen zich onder  bevindt. Verder zal ik gedurende bij de terinzagelegging alle stukken, benodigd  voor het tot stand komen van het besluit, online en bij decentrale overheden  ontsluiten.    Het konfende jaar zal ik een beroep doen op uw organisatie om mij van adviezen  te voofzien die ik kan betrekken bij het besluit omtrent instemming met de  winpingsplannen. Mijn ambtenaren zullen u daarbij zo goed mogelijk van  informatie vogfzien.         |  Minister van Economische Zaken    | Pagina 5 van 5</pre>

====================================================================== Einde pagina 451 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 452 ======================================================================

<pre>Winningsplannen provincie Drenthe 
Status 6 juli 2017  
  
1
) In behandeling 
Winningsplan Diever 
Diever is een nieuw gasveld dat in 2014 is aangeboord vanaf de Wapse locatie met de 
“Diever-02” put. 
Het winningsplan Diever betreft een winningsplan voor nieuwe winning. Voor de 
behandeling van het winningsplan Diever wordt de uniforme openbare 
voorbereidingsprocedure gevolgd. Het winningsplan Diever is in behandeling genomen, alle 
adviezen zijn ingewonnen, het ontwerp-instemmingsbesluit heeft ter inzage gelegen en 
zienswijzen zijn ingediend. Momenteel wordt de definitieve beschikking opgesteld. 
 
Winningsplan Westerveld 
Gaswinning uit het Westerveld systeem vindt al ruim dertig jaar plaats en bevindt zich in 
de eindfase.  
Het winningsplan Westerveld betreft een actualisering van het vigerende winningsplan 
voor de bestaande gaswinning. De redenen voor de actualisatie zijn: een (vernieuwde) 
seismische risicoanalyse, de stopzetting van de gasproductie uit de gasvelden Appelscha, 
Roden en Norg-Zuid, een actualisatie van productie- en bodemdalingsvoorspellingen en 
voorziene activiteiten om de productie in stand te houden tot 2023 met een uitloop tot 
2028. 
Op het winningsplan is de brief van 29 juni 2016 van toepassing. In die brief heeft de 
minister van EZ aan de mijnbouwonderneming laten weten dat zij, in afwachting van de 
formele behandeling van het gewijzigde winningsplan op basis van de gewijzigde wet, de 
productie mochten voortzetten. Dit is nadat uit analyses van TNO was gebleken dat de 
veiligheid niet in het geding was.  
Voor de behandeling van het winningsplan Westerveld wordt de uniforme openbare 
voorbereidingsprocedure gevolgd. Het winningsplan Westerveld is in behandeling 
genomen, alle adviezen zijn ingewonnen en het ontwerp-instemmingsbesluit heeft ter 
inzage gelegen. Momenteel worden de zienswijzen in behandeling genomen en wordt de 
definitieve beschikking opgesteld. 
 
Winningsplan Vinkega 
Uit het Vinkega gasveld wordt sinds 2011 gas gewonnen vanaf de locatie Vinkega 1 in de 
gemeente Weststellingwerf. De verwachte productieduur is tot en met 2032.  
Het winningsplan Vinkega betreft een actualisering van het vigerende winningsplan voor de 
bestaande gaswinning. De redenen voor de actualisatie zijn: de winningsperiode verlengen 
van 2028 naar 2032, een (vernieuwde) seismische risicoanalyse, een actualisatie van 
productie- en bodemdalingsvoorspellingen. 
Op het winningsplan is de brief van 29 juni 2016 van toepassing. In die brief heeft de 
minister van EZ aan de mijnbouwonderneming laten weten dat zij, in afwachting van de 
formele behandeling van het gewijzigde winningsplan op basis van de gewijzigde wet, de 
productie mochten voortzetten. Dit is nadat uit analyses van TNO was gebleken dat de 
veiligheid niet in het geding was. 
Voor de behandeling van het winningsplan Vinkega wordt de uniforme openbare 
voorbereidingsprocedure gevolgd. Het winningsplan Vinkega is in behandeling genomen en 
de adviseurs zijn in de gelegenheid gesteld om advies uit te brengen. 
 
Winningsplan Wanneperveen  
Het voorkomen Wanneperveen is in 1951 in productie genomen. Gaswinning vindt plaats 
vanaf drie locaties in de gemeente Meppel en 1 locatie in de gemeente De Wolde.  
Het winningsplan Wanneperveen betreft een actualisering van het vigerende winningsplan. 
De redenen voor de wijziging zijn: de winningsperiode verlengen van 2014 naar 2022, een 
(vernieuwde) seismische risicoanalyse en een actualisatie van productie- en 
bodemdalingsvoorspellingen.  
 
Op het winningsplan Wanneperveen is de brief van 29 juni 2016 van toepassing. In die 
brief heeft de minister van EZ aan de mijnbouwonderneming laten weten dat zij, in 
afwachting van de formele behandeling van het gewijzigde winningsplan op basis van de 
gewijzigde wet, de productie mochten voortzetten. Dit is nadat uit analyses van TNO was 
gebleken dat de veiligheid niet in het geding was.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 452 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 453 ======================================================================

<pre>Vo
or de behandeling zal een korte procedure gevolgd worden, waarin u 4 weken de tijd 
krijgt om tot een advies te komen. Het winningsplan is in behandeling genomen en ligt 
momenteel ter advisering voor. 
 
Winningsplan Eesveen 
He
t gasveld Eesveen is in 2015 in productie genomen. Gaswinning vindt plaats vanaf de 
locatie Eesveen 1 in de gemeente Steenwijk in de provincie Overijssel.  
Het winningsplan Eesveen betreft een actualisering van het vigerende winningsplan voor 
de bestaande gaswinning. De actualisatie bestaat uit: de winningsperiode verlengen van 
2019 naar 2027, een actualisatie van de seismische risico analyse en actualisatie van 
productie- en bodemdalings-voorspellingen wegens het plan een tweede put te boren. 
Het winningsplan Eesveen is in behandeling genomen en voor de behandeling wordt de 
uniforme openbare voorbereidingsprocedure gevolgd. De adviseurs zijn in de gelegenheid 
gesteld om advies uit te brengen. 
 
Winningsplan De Wijk Fase II 
He
t gasveld De Wijk is in 1953 in productie genomen. Voor De Wijk Fase II zal vanaf 5 
locaties gaswinning plaatsvinden en vanaf 1 locatie zal stikstof worden geïnjecteerd. Alle 
mijnbouwwerken bevinden zich in de gemeente De Wolden in de provincie Drenthe. Voor 
De Wijk Fase II zullen de ondiepere lagen, rond 500 m onder het maaiveld, in productie 
worden genomen. Het winningsplan De Wijk Fase I behandelde de diepere gaswinning uit 
reservoirs op 1100-1400 m onder het maaiveld. 
Het winningsplan De Wijk Fase II betreft een wijziging van het vigerende winningsplan 
voor de bestaande gaswinning. De redenen voor de actualisatie zijn: de winningsperiode 
verlengen tot 2030, een (vernieuwde) seismische risicoanalyse en een actualisatie van 
productie- en bodemdalingsvoorspellingen.  
Voor de behandeling van het winningsplan De Wijk Fase II wordt de uniforme openbare 
voorbereidingsprocedure gevolgd. Het winningsplan De Wijk Fase II is in behandeling 
genomen en de adviseurs hebben hun advies uitgebracht. Momenteel wordt geschreven 
aan het ontwerp-instemmingsbesluit. 
 
Opslagplan Norg 
He
t gasvoorkomen Norg wordt sinds 1997 gebruikt als gasopslag en is van 1983 tot en 
met 1995 gebruikt voor gaswinning. Productie en injectie van gas vindt plaats vanaf de 
gasbehandelingsinstallatie UGS Norg in de gemeente Noordenveld in de provincie Drenthe. 
Het opslagplan Norg betreft een actualisering van het vigerende opslagplan. De redenen 
voor de wijziging zijn: een (vernieuwde) seismische risicoanalyse, een actualisatie van 
productie- en bodemdalingsvoorspellingen en het aanpassen van het drukbereik om 
daarmee het volledige werkvolume van 7 miljard Nm3 te kunnen leveren zonder de 
drukgrenzen te overschrijden.  
Voor de behandeling van het opslagplan Norg wordt de uniforme openbare 
voorbereidingsprocedure gevolgd. Het opslagplan is in behandeling genomen en SodM is 
om advies gevraagd, waarna de adviseurs van decentrale in de gelegenheid worden 
gesteld om advies uit te brengen. 
 
2) Nog niet in behandeling 
Er zijn geen uitstaande winningsplannen. 
 
 
3) Ingetrokken 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 453 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 454 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 454 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 455 ======================================================================

<pre>    Rijksdienst voor Ondernemend  Nederland         Directie Nationale  Programma's   team Gebied en Ruimtelijke  Ontwikkeling    Croeselaan 15  3521 B} Utrecht  Postbus 8242  3503 RE Utrecht  www.rvo.nl    Ve rs | a 2 Evaluatie adviesprocedure winningsplannen Drenthe         Datum  Omschrijving definitief 10 oktober 2017  Vergaderdatum en -tijd 25 september 2017, 10:00 - 11.30 uur  Vergaderplaats provinciehuis Drenthe  Aanwezig B (gemeente Assen), EE (gemeente    Assen), EEE (Samenwerkingsorganisatie De    Wolden Hoogeveen), BEN (provincie  Drenthe (provincie Drenthe), =  ES (RV0 ni) (R\VO.nl, verslag)  Afwezig B (gemeente Tynaarlo),  (gemeente Westerveld), EN (waterschap  Drents Overijsselse Delta)  Kopie aan B (no inisterie van Economische Zaken)    1. Kennismaking, doel van de bespreking    B geeft aan wat de bedoeling is van het gesprek. Het gesprek heeft tot doel  om de advisering in het kader van het Winningsplan Westerveld te evalueren.  Vanaf 1 januari 2017 is de gewijzigde mijnbouwwet in werking waardoor zowel  gemeenten, waterschap als de provincie adviesrecht hebben. Het betekent voor  alle partijen een verandering. EZ heeft om die reden aan RVO.nl gevraagd om met  een aantal partijen te gaan praten om hun ervaringen tot nu toe te inventariseren  met als doel om EZ te informeren over de bevindingen en waar nodig  aanbevelingen te doen aan zowel EZ als de overige betrokken partijen over het  proces. De resultaten van deze evaluatie kunnen het proces stroomlijnen voor  volgende winningsplannen.    Winningsplan Westerveld is een van de eerste winningsplannen die volgens de  nieuwe procedure wordt afgehandeld.    Een korte introductie van de aanwezigen:   eN zijn erkzaam bij RVO.nl en hebben van  B an EZ de opdracht om deze evaluatie uit te voeren.   Dee Van gemeente Assen zijn werkzaam bij de  gemeente Assen. BEB zorgt voor de inhoudelijke inbreng in  mijnbouwprocedures. BN verzorgt de afstemming met derden en de  bestuurlijke afstemming.    Pagina 1 van 8</pre>

====================================================================== Einde pagina 455 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 456 ======================================================================

<pre> 
 
 
  Pagina 2 van 8 
 Directie Nationale 
Programma's  
team Gebied en Ruimtelijke 
Ontwikkeling  
 
Datum  
10 oktober 2017  
 
 
 •  van Samenwerkingsorgani satie De Wolden Hoogeveen is 
adviseur Milieu en ondermeer verantwoordelijk voor de gemeentelijke inbreng 
rond winningen. Ze  was als enige van de aanwezigen niet betrokken bij 
winningsplan Westerveld  maar bij de advisering over winningsplan De Wijk 
fase 2 en winningsplan Wanneperveen . 
•  zijn werkzaam bij de provincie Drenthe . 
 is verantwoordelijk voor het proces rond mijnbouwactiviteiten en de 
afstemming met derden. Onder meer verzorgt hij de coördinerende rol bij de 
afstemming tussen de verschillende overheden.  is inhoudelijk 
deskundige voor de ondergrond . 
 
 van de gemeente Tynaarlo is verhinderd,  heeft aanstaande 
woensdag telefonisch contact met hem om kennis te nemen van zijn 
ervaringen/advie zen.  van de gemeente Aa en Hunze wil graag een 
evaluatiemoment samen met EZ.   
 
2. Bespreking evaluatie vragen  
 
 
a. Voorbereiding  
Gemeente Assen geeft aan niet op de hoogte te zijn geweest dat de nieuwe wet 
reden was voor een nieuw winnings plan. Daarbij had ze graag in een vroeg 
stadium een aankondiging gezien van wat er van hen verwacht werd.  
 
Gemeente Assen  betreurt het dat EZ de NAM heeft toegestaan om vooruitlopend 
op een nieuw winningsplan vanuit de put Vries 10  onder een woonwijk te gaan 
winnen. Hierdoor werd de afspraak van de NAM met burgers en college van B&W 
om dit niet te doen niet gestand gedaan.  
 
De Provincie constateert een dubbele rol voor EZ als bevoegd gezag en spar ring 
partner voor de NAM. Hierdoor worden vragen aan de NAM  soms als ongewenst 
beleefd.  Dit gevoel w erd versterkt door de procedurele aanpak van EZ waardoor 
er geen ruimte was voor zaken die zich buiten de procedure bev onden.  
 
De Provincie vindt het winnin gsplan vooral een technische onderbouwing dat zich 
onvoldoende leent voor communicatie met de burger. De gemeente geeft aan dat 
het op de een of andere manier wel begrijpelijk moet worden gemaakt. Het gaat 
ten slotte om het burgerperspectief.  
 
NAM  spreekt   in het kader van  relatiemanagement  periodiek  afzonderlijk met 
betrokken bestuurders , maar daar gaat het niet technisch -inhoudelijk over 
specifieke winningen.  
NAM had geen vooroverleg met betrokken overheden specifiek over het 
winningsplan voordat ze dit indien den bij EZ.   
 
Door het ontbreken van een integraal overleg is o.a. het winningsplan als 
communicatiemiddel niet ter sprake gekomen. Gemeente Assen  vult aan dat 
tijdens een info -avond , georganiseerd door de NAM, over de winning uit Put Vries -
10, de em oties hoog opliepen doordat er slecht onderbouwde  technische 
antwoorden waren op vragen.  Dit heeft er mede voor gezorgd dat de weerstand 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 456 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 457 ======================================================================

<pre> 
 
 
  Pagina 3 van 8 
 Directie Nationale 
Programma's  
team Gebied en Ruimtelijke 
Ontwikkeling  
 
Datum  
10 oktober 2017  
 
 
 tegen de winning onder Assen is vergroot. De gemeente Assen stelt dat de NAM 
zich heeft laten zien als een incapabele o rganisatie.  
 
De informatie over de nieuwe adviesprocedure door EZ aan de lokale overheden 
was technisch en procedureel (schema’s) van aard en ontbeerde volgens de 
Provincie aandacht voor gevoeligheden. Dit blijkt bijvoorbeeld uit het onderscheid 
dat EZ maakt tussen schade en veiligheid. Voor de burger hangt het gevoel van 
veiligheid nauw samen met schade waarbij wordt gekeken naar Groningen.  
Inwoners willen ook gewoon geen schade aan hun woning, zeker ook omdat de 
NAM in veel gevallen ontkent dat er scha de is veroorzaakt door een beving als 
gevolg van een gaswinning. Inwoners weten hoe er bijvoorbeeld in Groningen, 
Emmen en Zuidlaren is omgegaan met schades.  
Gemeente Assen  vult aan dat informatie die betrekking had op de toegevoegde 
seismische risicoanaly se leidde tot verontwaardiging omdat er geen onderscheid is 
gemaakt in schade en veiligheid.  
 
b. Adviesaanvraag  
De informatievoorziening over het winningsplan Westerveld  vanuit EZ heeft 
gefaseerd plaatsgevonden.  
 
De vooraankondiging  en de brief met de adv iesaanvraag waren  summier van 
inhoud. Voor de Provincie was helder dat de Minister de procedure volgt conform 
het wettelijk kader en niets zou doen met adviezen die “onredelijk ” en niet “to the 
point” zijn . De gemeenten waren op zoek naar hun rol in de adviesfase waarbij de 
invulling van het burgerperspectief doorslaggevend is geweest. Gemeenten kijken 
daarom niet alleen naar techniek, maar zijn er om te zorgen voor de belangen van 
de inwoners. Het advies is niet alleen een technische aangelegenheid, maa r ook 
een communicatiemiddel.  
 
Gemeente Assen  had graag gezien dat EZ een plannings overzicht had 
meegezonden met “wat er aankomt en wanneer“. De Provincie geeft aan een 
dergelijk overzicht later van EZ te hebben ontvangen.  Door bekend te zijn met 
wat wanne er wordt toegezonden wordt voorkomen dat stukken , die bij een 
verkeerde afdeling binnenkomen , daar onnodig lang blijven liggen. Het maakt het 
ook mogelijk om dingen te plannen omdat de adviesprocedure relatief kort is als 
ook de gemeenteraad hierover wil b esluiten.  
 
De Provincie heeft in dit stadium de betrokken partijen bijeen geroep en om tot 
een gezamenlijk advies te komen en politieke onrust te beperken. Gemeenten en 
waterschap hadden toen reeds met elkaar gesproken.  De gemeente Assen heeft 
het voortouw genomen en gezorgd voor de coördinatie om te komen tot een 
breed gedragen advies. De provincie meldt dat alle adviezen van partijen 
bestuurlijk e besluiten zijn.  Alleen de adviser ing door waterschap Hunze en Aa  
wordt ambtelijk afgehandeld.  
 
In gemeente Assen heeft het college van B&W aan de raad  een voorstel gedaan 
over de  punten waar het advies op zou moeten ingaan. Op basis van dit voorstel 
heeft B&W van Assen een concept advies gemaakt. Dit is opnieuw in de raad 
behandeld met als voorste l aan de raad “kennis te nemen van het advies”. Hierna 
pas heeft het college van B&W het advies definitief vastgesteld. De gemeente 
heeft bij het opstellen van het advies actief afstemming gehad met </pre>

====================================================================== Einde pagina 457 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 458 ======================================================================

<pre> 
 
 
  Pagina 4 van 8 
 Directie Nationale 
Programma's  
team Gebied en Ruimtelijke 
Ontwikkeling  
 
Datum  
10 oktober 2017  
 
 
 bewonersgroepen en bewoners. Wil je als gemeente op een f atsoenlijke wijze je 
inwoners en de gemeenteraad meenemen in het advies traject, dan is de 
adviestermijn te kort.  
De overheden hebben in hun advies aan EZ het gezamenlijke opgestelde 
adviesdocument als bijlage gebruikt. In de begeleidende brief hebben ze e lk 
vanuit een eigen belang de nuance aangebracht en/of accenten gelegd.  
Alleen provincie heeft besloten het gezamenlijke adviesdocument niet letterlijk te 
gebruiken in haar advies aan EZ.  
 
Het advies van de SodM  is later in de procedure toegestuurd. 
Samenwerkingsorganisatie De Wolden -Hoogeveen vindt het samenvallen van de 
planning tijdens de vakantie minder geslaagd temeer daar zij wilden wachten op 
het advies van de SodM. De Provincie en gemeente Assen onderkenn en de waarde 
van het SodM -advies. Hiermee kon het winningsplan beter worden geduid omdat 
het winningsplan Westerveld ingewikkeld en onleesbaar was . In plaats van te 
wachten op dat advies kan vooruitlopend reeds een stramien worden opgesteld 
voor het eigen advies.  Gemeente Assen vond het daarbij jammer dat Sod M en 
Tcbb in hun adviezen verschillende maximale magnitudes hanteerden.  
 
Intermezzo De Wijk fase 2 in gemeente De Wolde n 
De Samenwerkingsorganisatie deelt haar ervaring met het winningsplan voor 
Wannepe rveen in gemeente De Wolde n. De politiek had daar geen bezwaar zolang 
huidige functies niet worden belemmerd. Het advies is in het College gebracht en 
toen naar de Raad gestuurd. Het leverde een compliment op van de wethouder 
dat gebruik was gemaakt van he t adviesrecht. Gemeente Hoogeveen nam het 
standpunt in dat reageren geen zin heeft omdat de NAM toch doet wat ze wil. 
Deze reactie is daarmee de enige negatieve reactie toe nu toe op de veranderde 
adviesrol.  De Provincie vult aan dat de opstelling van geme ente Hoogeveen een 
bestuurlijke strategisch keuze was .  
 
Intermezzo gevolgen w inningsplan De Wijk  fase 2  
In het Wi nningsplan De Wijk was te weinig aandacht voor de gevolgen van de 
bodemdaling. Dit heeft de provincie, gemeenten en waterschap doen besluiten om 
zelf onderzoek te laten doen naar de te verwachten maaivelddaling, dit met 
kennisgeving daarvan aan de NAM. O pvallend was de houding van de NAM die de 
kosten van het onderzoek n aar bodemdaling voor haar rekening wilde nemen. Na 
overleg met provincie, waterschap en gemeente  werd afgezien van een NAM -
bijdrage zodat de NAM onafhankelijk kan blijven vooruitlopend op een besluit van 
EZ. Het winningsplan voorzien van adviezen ligt nu b ij EZ, een ontwerp besluit 
moet nog genomen worden.  
 
De Provincie  en de gemeenten adviseren EZ om in de begeleidende brief  de 
status aan te geven van de omgevingsvergunning . Hierover is diverse keren 
verwarring ontstaan omdat zowel de omgevingsvergunning  als het winningsplan 
door de minister moeten worden geaccordeerd / vastgesteld , maar wel een aparte 
procedure doorlopen .  
 
De Provincie geeft aan dat de zij de expertmeeting, die EZ georganiseerd heeft, 
een goed initiatief vond. Echter de beantwoording va n NAM was zo technisch dat 
deze niet echt veel duidelijkheid heeft gegeven. Helaas konden sommige vragen </pre>

====================================================================== Einde pagina 458 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 459 ======================================================================

<pre> 
 
 
  Pagina 5 van 8 
 Directie Nationale 
Programma's  
team Gebied en Ruimtelijke 
Ontwikkeling  
 
Datum  
10 oktober 2017  
 
 
 niet beantwoord worden doordat op dat moment de gevraagde kennis niet 
beschikbaar was.  
 
De gemeente vond de enorme omvang van het winningsplan  Westerveld  met 
talrijke  gasvelden verwarrend voor de burger. Ook heeft deze omvang ervoor 
gezorgd dat er veel instanties betrokken zijn wat noodzaakte tot veel overleg. De 
Provincie ziet ook kansen als gevolg van dit omvangrijke winningsplan d oordat 
mogelijke interferenties tussen kleine winningsvelden onderling in het advies 
kunnen worden meegenomen.  Omdat het winningsplan Westerveld na die van 
Groningen in procedure is gebracht is kennis opgehaald bij provincie , gemeente 
en waterschap in  Groningen.  
 
Gemeente Assen en de Provincie hebben hun advies en zienswijze 
gecommuniceerd met Raad en PS, waardoor deze openbaar waren voordat de 
minister zijn besluit bekend maakte. Door de lokale media -aandacht die dit tot 
gevolg heeft gehad heeft dit tot spanning /onduidelijkheid  geleid .  
 
Gemeente Assen  stelt dat zij honderden uren  heeft gespendeerd aan haar nieuwe 
adviesrol. In combinatie met het opstellen van een zienswijze (incl. 
advocatenkosten) heeft dit gemeente Assen vele tienduizenden euro’s gekost.  In 
Groningen is EZ de betrokken partijen in de gemaakte advieskosten tegemoet 
gekomen. De vraag aan EZ is of zij de gemeente eveneens tegemoet wil komen in 
de gemaakte kosten. Temeer daar het advies een waardevolle en noodzakelijke 
aanvulling is  op het wi nningsplan van de NAM (Het winningsplan zit vol met 
omissies).  
 
De Provincie onderstreept het belang van de burger. De adviezen moeten leiden 
tot een kwalitatief goed onderbouwd  besluit van de minister en daarmee een 
verantwoord winningsplan. De gemeente A ssen bevestigt dat een goed 
winningsplan nodig is om tot een goede besluitvorming te komen. Een goede 
besluitvorming had volgens gemeente Assen in dit geval moeten leiden tot een 
ontwerp -weigeringsbesluit van de minister.  Het winningsplan zoals de NAM dit had 
ingediend creëert  maatschappelijke weerstand doordat informatie ontbreekt , 
onduidelijk is  en/of niet klopt.  
 
De vorm van het adviesverzoek werd , door de samenvatting waarin de context 
werd neergezet , goed gewaardeerd.  
 
c. Adviesprocedure  
Een aantal suggesties voor verbetering:  
EZ wordt geadviseerd  de werkdruk van medewerkers te verminderen.  
Waarschijnlijk is de grote werkvoorraad bij EZ er debet aan dat de coördinatie , 
afhandeling van mail e.d. niet altijd snel en soepel loopt .  
 
EZ wordt geadviseerd om zo vroeg mogelijk de partijen (informeel) te informeren 
over de procedurestappen  en planning van de winningsplannen.  
 
Minister heeft in een TK -brief aangekondig d meer aandacht te gaan besteden aan 
omgevingsmanagement,  ook rond mijnbouw activiteiten . Rond de winningsplannen 
die nu in procedure zijn is dit nog niet gebleken ( verbeterpunten: transparantie, </pre>

====================================================================== Einde pagina 459 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 460 ======================================================================

<pre> 
 
 
  Pagina 6 van 8 
 Directie Nationale 
Programma's  
team Gebied en Ruimtelijke 
Ontwikkeling  
 
Datum  
10 oktober 2017  
 
 
 leesbaarheid, luisteren naar lokale wensen/vragen etc). EZ wordt geadviseerd om 
het omgevingsmanagement rondom mijnbouw verder te ontwikkelen.  
 
Het winningsplan moet beter leesbaar zijn voor inwoners en ambtenaren van 
lokale overheden zodat het burgerpers pectief goed kan worden meegenomen. 
Hiertoe dient het winningsplan zowel als een technische - als een 
maatschappelijk/communicatie aangelegenheid te worden beschouwd.  
 
3. Conclusie, leer - en verbeterpunten  
De Provincie ziet een verbeterpunt in het ontsluite n van kennis  waar gemeenten 
en provincies gebruik van kunnen maken.  
 
De inhoudelijke kennis is bijvoorbeeld aanwezig bij SodM, de suggestie is gedaan 
dat de overheden ook direct van hun expertise gebruik kunnen maken.  
 
Yvette geeft aan dat provincie Noor d-Brabant, in afstemming met het IPO -overleg 
DOG bezig is met een werkwijze voor provincies hoe om te gaan met de 
procedures rond mijnbouwactiviteiten.  
 
 
4. Afronding: afspraken over rapportage en terugkoppeling  
bedankt de aanwezigen voor de inbren g. 
RVO maakt verslag  van dit overleg en zal dit na akkoord van de aanwezigen delen 
met EZ. Provincie organiseert medio oktober een overleg met alle betrokken 
overheden in de provincie en zal daarin dit verslag agenderen.  
De gezamenlijke wens is er om verv olgens een gesprek te hebben met het 
ministerie. Vragen aan hen zijn bijvoorbeeld:  Wat vindt EZ van de adviezen en  
hoe zijn ze meegenomen in het besluit van EZ.   
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 460 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 461 ======================================================================

<pre> 
 
 
  Pagina 7 van 8 
 Directie Nationale 
Programma's  
team Gebied en Ruimtelijke 
Ontwikkeling  
 
Datum  
10 oktober 2017  
 
 
   
Omschrijving  definitief  
Vergaderdatum en –tijd 28-9-2017, 10.15 uur  
Vergaderplaats  telefonisch overleg  
Aanwezig   (gemeente Tynaarlo) en  
 (RVO.nl)  
Afwezig   
Kopie aan   (ministerie van Economische Zaken) + 
overige overheden betrokken bij Winningsplan 
Westerveld  
  
1) Kennismaking, doel van de bespreking  
geeft aan wat de bedoeling is van het gesprek. Het gesprek 
heeft tot doel om de advisering in het kader van het Winningsplan Westerveld te 
evalueren. Vanaf 1 januari 2017 is de gewijzigde mijnbouwwet in  werking 
waardoor zowel gemeenten, waterschap als de provincie adviesrecht hebben. Het 
betekent voor alle partijen een verandering. EZ heeft om die reden aan RVO.nl 
gevraagd om met een aantal partijen te gaan praten om hun ervaringen tot nu toe 
te inventar iseren met als doel om EZ te informeren over de bevindingen en waar 
nodig aanbevelingen te doen aan zowel EZ als de overige betrokken partijen over 
het proces.  
 
 is werkzaam bij de gemeente Tynaarlo als beleidsadviseur Wonen 
en Ruimte en al ger uime tijd betrokken bij gaswinningen, mede door de ligging 
van gemeente Tynaarlo in/nabij het gasveld Groningen.  
 
 is werkzaam bij RVO.nl en heeft, samen met een collega, de 
opdracht van  van het ministerie van Economische Zaken om deze 
evaluatie uit te voeren  
 
Winningsplan Westerveld is een van de eerste winningsplannen die volgens de 
nieuwe procedure wordt afgehandeld. Afgelopen maandag heeft RVO.nl een 
gesprek gehad met provincie Drenthe, gemeente Assen en sam enwerkings -
organisatie Wolden -Hoogeveen. Het verslag van dit gesprek zal Yvette opsturen 
als het definitief is.  
 
 
2) Mijnbouwwet in zijn algemeenheid  
- In Tynaarlo is sprake van bodemdalingen / -trillingen als gevolg van 
gaswinning. Er is daardoor wantrouwen n aar EZ en NAM.  
- Er zijn vanuit gemeente Tynaarlo goede contacten met buurgemeenten in 
zowel Drenthe en Groningen en met de beide provincies  
- Bewoners reageren bij gaswinning vanuit wantrouwen, emotie en negatieve 
ervaringen met slechte communicatie en schade -afhandeling. Hier dient 
rekening mee gehouden te worden als afstemming/communicatie is met 
bewoners. Dit gebeurt, vanuit het ministerie, nog onvoldoende.  
- Het kost tijd en veel energie om bij burgers het vertrouwen in de overheid ten 
aanzien van gaswinnin g weer terug te krijgen.  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 461 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 462 ======================================================================

<pre> 
 
 
  Pagina 8 van 8 
 Directie Nationale 
Programma's  
team Gebied en Ruimtelijke 
Ontwikkeling  
 
Datum  
10 oktober 2017  
 
 
 3) Winningsplan Westerveld  
- Het winningsplan van de NAM en de bijbehorende brief van EZ hebben een 
procedurele en technische insteek, dit maakt het voor de bewoners  niet 
leesbaar en sluit onvoldoende aan bij de belevingswereld van be woners en 
daardoor niet bruikbaar in de communicatie.  
- Bij de beoordeling van het winningsplan Westerveld is door de gemeente 
gebruik gemaakt van de ervaringen die opgedaan zijn bij de winningen in 
gasveld Groningen.  
- De intentie van EZ is goed geweest om een bijeenkomst te organiseren voor 
overheden om een toelichting te geven, samen met oa NAM en SodM ,over 
het winningsplan. Er is tijdens deze bijeenkomst veel aandacht besteed aan 
put 10 waar, tegen afspraken met omwonenden en gemeenten in, gas wordt 
gewo nnen.  
- Het is lastig om als provincie, gemeenten en waterschap een 
gemeenschappelijke boodschap af te geven omdat de belangen/standpunten 
verschillen.  
- Bij het uitbrengen van het advies naar aanleiding van de adviesaanvraag van 
EZ is intensieve afstemming g eweest tussen de verschillende overheden. Een 
kopgroep heeft een adviesrapport opgesteld.  
- Dit heeft uiteindelijk niet geleid tot een eensluidend advies van de 
verschillende overheden. De provincie heeft ervoor gekozen om zelfstandig 
een advies uit te bren gen. In de reactie van de gemeenten is meer aandacht 
besteed aan de belangen van de burgers. De gemeenten hebben het 
adviesrapport als bijlage gebruikt bij een begeleidende brief. In de brief heeft 
elke gemeente, vanuit haar eigen belang, nog accenten aang ebracht.  
- Voor het indienen van zienswijze is extern juridisch advies ingewonnen.  
- Het omgevingsmanagement, waarvan de minister in een Tweede Kamer -brief 
aangeeft dat erg belangrijk te vinden, wordt nog niet (goed) ingevuld.  
- Een publieksvriendelijk winningsp lan en adviesbrief zijn daarbij een vereiste.  
- Daarnaast is in het vervolg winst te behalen door vroegtijdig, dus voor de 
formele proceduretijd al de overheden actief te informeren/betrekken, zodat 
ze in staat zijn binnen de beperkte reactietermijnen hun ad vies/zienswijze in 
te dienen.  
 
4) Ten slotte  
 voor zijn tijd en nuttige inbreng. Het verslag zal ook worden 
toegestuurd aan EZ en de aanwezigen bij het gesprek van 25 september.  
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 462 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 463 ======================================================================

<pre>Verslag evaluatie advisering winningsplan De Wijk fase 2  
 
 
Evaluatievragen:  
 
 
Inhoud  
 
a. Hoe beoordeel je de kwaliteit van het gezamenlijke advies in het algemeen?  
(rapportcijfer)  
 
b. Hoe denk je over de breedte van het advies?  
(op een schaal van breed tot specifiek)  
 
c. Heb je gedeelten uit het gezamenlijke advies weggelaten of er gedeelten aan toegevoegd? 
(ja/nee) Zo ja,  waarover / welke?  
 
d. Wat vind je van het gekozen concept van een wo ordelijk  gezamenlijke advies dat ieder af-
zonderlijk inzendt, al dan niet ingekort of uitgebreid,  met een eigen begeleidende brief?  
(goed, slecht, maakt niet uit)  
 
e. Heb je nog opmerkingen over de inhoud van het gezamenlijke advies die je kwijt wilt?  
 
 
Proces 
 
f. Hoe beoordeel je de kwaliteit van het samenwerkingsproces in het algemeen?  
(rapportcijfer)  
 
g. Hoe denk je over de ruimte die je kreeg om inbreng te leveren voor het gezamenlijke advies 
wat betreft inhoud, aanpak, afspraken?  
(op een schaal van veel tot weinig)  
 
h. Had je achteraf bezien het proces zoals dat ging toch liever anders gedaan dan het gegaan is? 
(ja/nee) Zo ja op welke punten dan en hoe?  
 
i. Wat vind je van de keuze om ambtelijk samen te werken en vervolgens bestuurlijk terugkop-
pelen en besluite n en hoe vond je dat gaan?  
(goed, slecht, maakt niet uit)  
 
j. Heb je nog opmerkingen over het gezamenlijke proces die je kwijt wilt?  
 
 
Algemeen  
 
Ruimte voor algemene opmerkingen, zoals over taakverdeling, sfeer, algemeen oordeel  
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 463 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 464 ======================================================================

<pre>    vraag c. toelichting: op welke punten heb je iets weggelaten of toegevoegd         ‘Gemeente Staphorst.  en De Wolden: S(goed) Breed = lusten. en lasten verdeling.    - Wet natuurbescherming    zijn de 2. onderdelen die zijn weg gelaten uit het gezamenlijke. advies. Ten aanzien van lus-  ten en lasten, hebben we ín de. aaribiedingsbrief een alinea opgenomen met het standpunt  van het college met betrekking tot dit onderwerp.    SWO De Wolden- Specifiek Ja Alles: Advies niet overgenomen. Op verzoek van wethouder zelf korte reactiebrief opge-  Hoogeveen steld.       </pre>

====================================================================== Einde pagina 464 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 465 ======================================================================

<pre>    . |Vraagc. | vraag c. toelichting: op welke punten heb je iets weggelaten of toegevoegd    </pre>

====================================================================== Einde pagina 465 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 466 ======================================================================

<pre>    adviseur aa vraag e, Heb je nog opmerkingen over de inhoud van het gezamenlijke advies    Gemeente Meppel Goed Het gezamenlijk aanpakken van de advisering is ons zeer goed bevallen. Wij hebben niet voldoen- 5 (goed) Veel  de kennis over dit onderwerp in huis, en nu hebben we een goed en gedragen advies kunnen uit-  brengen waarbij onze belangen goed zijn vertegenwoordigd.    Gemeente Staphorst Goed Wij hebben als gemeente zeer beperkte kennis opo het gebeid van winningsplannen. Voor ns 4 Veel  heeft de samenwerking (kwalitatief) veel opgeleverd.    Provincie Overijssel Goed Advies breed, het bevat ook zaken die feitelijk buiten het winningsplan vallen, zoals aandacht voor 4 Veel  de Wnb. Het advies heeft wel (ruim) voldoende diepgang.    De inbreng van kennis vanuit verschillende disciplines heeft heel goed gewerkt.    SWO De Wolden- Goed 5 (goed) Veel  Hoogeveen  Waterschap Drents Goed Misschien was het achteraf wel goed om bij het gezamenlijk advies te vermelden van welke orga- 4 Veel  Overijsselse Delta nisatie het advies kwam. Dat helpt EZ bij de behandeling van het advies. Die doen ze namelijk wel   op naam van organisatie.  SWO De Wolden- Goed 4 Veel    Hoogeveen</pre>

====================================================================== Einde pagina 466 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 467 ======================================================================

<pre>         vraag e. Heb je nog opmerkingen over de inhoud van het gezamenlijke advies    Provincie Overijssel Goed             veel      </pre>

====================================================================== Einde pagina 467 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 468 ======================================================================

<pre>    toelichting vraag h: op welke punten had je  vraag h. | het liever anders gedaan? vraag i. | vraag j. Heb je nog opmerkingen over het proces    Gemeente Meppel Nee Goed Nee, houden zo.    Gemeente Staphorst Nee Goed Niet elke bestuurder is goed bekend met deze problematiek.  Door eerst ambtelijk samen te werken waren we in de gelegen-  heid de bestuurder op dit vlak bij te praten voordat er een be-  stuurlijke richting gekozen moest worden.    Provincie Ja Het schrijven en vaststellen van de eindversie Goed Dank aan Arjan voor zijn prima voorzitterschap en het leiden van  Overijssel was nogal rommelig, met veel te veel versies het proces, inclusief voortgangsbewaking.  die over en weer gingen. Dat moeten we vol- Verder dank aan de gemeenten Staphorst voor alle gastvrijheid.    gende keer anders aanpakken, met minder  schrijvers en minder aanpassingsronden.    Het gesprek met NAM en EZ leverden wat wei-  nig nieuwe informatie op. We hebben vooral  gebracht. Wellicht kan een dergelijk gesprek  meer opleveren door vooraf vragen en ge-  sprekonderwerpen toe te sturen. In ieder geval  iets om over na te denken en te bespreken  SWO De Wolden- Nee Goed  Hoogeveen</pre>

====================================================================== Einde pagina 468 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 469 ======================================================================

<pre>    toelichting vraag h: op welke punten had je  het liever anders gedaan?            a a vraag j. Heb je nog opmerkingen over het proces    Waterschap Drents Nee Goed  Overijsselse Delta         SWO De Wolden- Nee Goed  Hoogeveen  Provincie Drenthe Ja teveel aanpassingen in een laat stadium. Maakt Zal wsch, wel niet anders kunnen, maar des te meer een reden    niet vit om meer individuele adviezen in te dienen.  Ook dan kun je nog aangeven dat je gezamenlijk bent opgetrok-    ken.   Provincie Overijssel Ja De tijdsdruk zorgde ervoor dat de volgordelijk- Goed  heid in het geding kwam. M.a.w eerst me-  ningsvorming en daarna informatie en analyse.   Echter ondanks deze mogelijke tekortkomin-  gen heeft het proces er niet echt onder gele-  den.   Provincie Drenthe Ja Tevoren bestuurlijke opdracht voorgezamen- Slecht Het was tot het laatst ongewis hoe de bestuurlijke terugkoppe-  lijk advies lijkt me beter. Het is vooral een be- ling zou gaan. Ook was er weinig discipline in de tijdslimieten  stuurlijke keuze of men volledig samen wil voor het geven van opmerkingen en tekstvoorstellen, zodat op  optrekken met gezamenlijk advies, of liever het laatste de versies over elkaar heen rolden.    individueel advies geeft, of een tussenvorm. Nu  moest maar blijken of men daartoe bereid was  op basis van ambtelijk advies.</pre>

====================================================================== Einde pagina 469 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 470 ======================================================================

<pre>    SEAN a         Gemeente Staphorst              SWO De Wolden- _ Ik heb de samenwerking als zeer prettig ervaren én was blij miet de inhoudelijke specifieke kennis-die door de betrokken partijen zijn  Hoogeveen geleverd.         SWO De Wolden- _——Prifna. praces.  Hoogeveen</pre>

====================================================================== Einde pagina 470 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 471 ======================================================================

<pre>         Adviseur algemene opmerkingen         Provincie Dikke prima, alleen jammer dat het kennisniveau over dit oriderwerp in het algemeen beperkt was. Hierdoor bestaat de kans dat de me-  Overijssel ning van aantal personen dominant was in het proces en uiteindelijk advies. Daarnaast was de-aangeleverde informatie niet altijd even    goed begrijpbaar of sloot het; voldoende aan bij de vragen die leefde in de groep. Dit was naar mijn inziens ook het geval bij de technische  sessie fet NAM en EZ. Wellicht was het achter af beter geweest om onze vragen van te voren. op te sturen.    </pre>

====================================================================== Einde pagina 471 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 472 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
Verslag evaluatiegesprek advisering Winnings-
plan De Wijk fase 2    
Aan 
 
 
 
Van 
   
cc 
   
  
  
 
Op 4 mei 2017 hebben we een evaluatiegesprek gehad over het adviseringstraject voor Winningsplan 
De Wijk Fase 2. Aanwezig waren:  
  
  
  
  
  
   (verslag)  
 
Doel van de evaluatie was het gelopen traject te bekijken en hiervan te leren voor komende adviestra-
jecten. Hoe behouden we wat goed ging, wat ging er minder en hoe kunnen we dat een volgende keer 
beter doen. Onderstaand een korte impressie, met cursief eerst de vragen en de antwoo rden die 
daarop schriftelijk zijn ingediend. Daarna niet -cursief de aanvullingen die tijdens het gesprek naar 
voren zijn gebracht.  
 
Inhoud advies  
 
k. Hoe beoordeel je de kwaliteit van het gezamenlijke advies in het algemeen?  
 
Op een schaal van 0 -5 scoren wordt merendeels 4 en 5 gescoord, met 1 maar een 3.  
 
Toelichting: overwegend tevreden. Kanttekening is dat op het laatst nog veel punten zijn toege-
voegd, waardoor de kracht uit het advies is gegaan, het is niet overal meer even helder. Aanbe-
veling: bij aanvullende punten, niet blijven toevoegen, maar op basis van alle punten het advies 
herschrijven.  
 
l. Hoe denk je over de breedte van het advies?  
 
Merendeels wordt het advies gezien als breed tot zeer breed opgezet. “ Advies breed, het bevat 
ook zaken die feitelijk buiten het winningsplan vallen, zoals aandacht voor de Wnb. Het advies 
heeft wel (ruim) voldoende diepgang.  De inbreng van kennis vanuit v erschillende disciplines 
heeft heel goed gewerkt ”. Datum 
22.05.2017   
Kenmerk  
* 
Pagina  
10/13 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 472 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 473 ======================================================================

<pre>         
 
 
Een maal wordt “specifiek’ genoemd: “ Advies niet overgenomen. Op verzoek van wethouder 
zelf korte reactiebrief opgesteld ”. 
 
De betreffende wethouder heeft het beeld dat advisering aan EZ vooral voor de büh ne bedoeld is 
en EZ er niets mee zal doen. De praktijk moet dit uitwijzen.  
 
 
m. Heb je gedeelten uit het gezamenlijke advies weggelaten of er gedeelten aan toegevoegd? 
(ja/nee) Zo ja,  waarover / welke?  
 
Meppel: “In de begeleidende brief extra aandacht gevra agd voor Meppeler belang, maar inhou-
delijk geen toevoeging gedaan aan het advies.  
De Wolden: “Verdeling l usten en lasten verdeling  en Wet natuurbescherming  zijn de 2 onderde-
len die zijn weg gelaten uit het gezamenlijke advies. Ten aanzien van lusten en las ten, hebben 
we in de aanbiedingsbrief een alinea opgenomen met het standpunt van het college met be-
trekking tot dit onderwerp ”. 
Andere deelnemers hebben ook wel aan het advies geschaafd en bijvoorbeeld delen uit het ad-
vies gehaald en naar de brief overgehe veld.  
 
 
n. Wat vind je van het gekozen concept van een woordelijk  gezamenlijke advies dat ieder afzonder-
lijk inzendt, al dan niet ingekort of uitgebreid,  met een eigen begeleidende brief?  
Merendeels goed, met 1 maal slecht. De toelichting op dit laatste  
Drenthe: “ Verschillende overheden hebben verschillende verantwoordelijkheden; dit zou in het 
advies tot  uiting moeten (kunnen) komen. Delen van het advies zijn nu niet strak genoeg opge-
steld, omdat op het laatste moment nog allerlei opmerkingen toegevoegd werden ”. 
Waterschap: “Misschien was het achteraf wel goed om bij het gezamenlijk advies te vermelden 
van welke organisatie het advies kwam. Dat helpt EZ bij de behandeling van het advies. Die 
doen ze namelijk wel op naam van organisatie.  
 
Hier komen twee duidelijk verschillende visies op tafel:  
- een gezamenlijk advies is een sterk signaal richting EZ;  
- het st erkste advies is het advies waarbij een wettelijk adviseur vanuit de hem toegekende 
belangen adviseert.  
Dit laatste hoeft samenwerking niet in de weg te staan, maar het advies zou alleen de eigen 
punten moeten bevatten.  
 
o. Heb je nog opmerkingen over de inhoud van het gezamenlijke advies die je kwijt wilt?  
 
Meppel:  “Het gezamenlijk aanpakken van de advisering is ons zeer goed bevallen. Wij hebben 
niet voldoende kennis over dit onderwerp in huis, en nu hebben we een goed en gedragen ad-
vies kunnen uitbreng en waarbij onze belangen goed zijn vertegenwoordigd”.  
Staphort: “Wij hebben als gemeente zeer beperkte kennis op het gebeid van winningsplannen. 
Voor ons heeft de samenwerking (kwalitatief) veel opgeleverd”.  
 
 
Proces advisering  
 
p. Hoe beoordeel je de kwalite it van het samenwerkingsproces in het algemeen?  
 
Op een schaal van 0 -5 allemaal 4 of 5, dus dat zat wel snor.  
 
 
 
q. Hoe denk je over de ruimte die je kreeg om inbreng te leveren voor het gezamenlijke advies wat 
betreft inhoud, aanpak, afspraken?  
 
Veel ruimte ondervonden.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 473 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 474 ======================================================================

<pre>         
 
 
Overijssel: “jammer dat het kennisniveau over dit onderwerp in het algemeen beperkt was. 
Hierdoor bestaat de kans dat de mening van aantal personen dominant was in het proces en 
uiteindelijk advies ”. 
Niet iedereen had evenveel inb reng, wat gezien het verschil in kennis ook logisch was. En ook 
prima. We profiteren van ieders kennis.  
In Drenthe wordt gewerkt aan het organiseren van een kennisnetwerk, om actief kennis te de-
len. 
 
r. Had je achteraf bezien het proces zoals dat ging toch li ever anders gedaan dan het gegaan is? 
(ja/nee) Zo ja op welke punten dan en hoe?  
 
“-   Teveel aanpassingen in een laat stadium.  
- Het schrijven en vaststellen van de eindversie was nogal rommelig, met veel te veel versies die 
over en weer gingen. Dat moeten we volgende keer anders aanpakken, met minder schrijvers 
en minder aanpassingsronden.  
- Het was tot het laatst ongewis hoe de bestuurlijke terugkoppeling zou gaan. Ook was er weinig 
discipline in de tijdslimieten voor het geven van opmerkingen en teks tvoorstellen, zodat op het 
laatste de versies over elkaar heen rolden. ” 
 
De oplossing hiervoor wordt vooral gezocht in het aanstellen van 1 redacteur (beperk het aantal 
bijdragen) en het beperken van het aantal rondes om aanpassingen voor te stellen.  
 
Overijssel: “ De tijdsdruk zorgde ervoor dat de volgordelijkheid in het geding kwam.  M.a.w eerst 
meningsvorming en daarna informatie en analyse. Echter ondanks deze mogelijke tekortkomin-
gen heeft het proces er niet echt onder geleden ”. 
Dit slaat terug op h et gesprek met NAM en EZ.  
 
Overijssel: “ De aangeleverde informatie was niet altijd even goed begrijpbaar of sloot het vol-
doende aan bij de vragen die leefde in de groep. Dit was naar mijn inzien ook het geval bij de 
technische sessie met NAM en EZ. Wellic ht was het achter af beter geweest om onze vragen van 
te voren op te sturen ”. 
Het gesprek met NAM en EZ leverde niet op wat we gehoopt hadden. Wij hebben in dit traject niet 
vooraf vragen aan NAM en EZ voorgelegd. Of dit tot betere informatie had geleid, is moeilijk te 
zeggen. EZ moet in komende trajecten sneller op verzoeken om inf ormatie inspelen.  
 
“Tevoren bestuurlijke opdracht voor gezamenlijk advies lijkt me beter. Het is vooral een bestuur-
lijke keuze of men volledig samen wil optrekken met gezamenlijk advies, of liever individueel ad-
vies geeft, of een tussenvorm. Nu moest maar  blijken of men daartoe bereid was op basis”.  
Hier is zeker iets voor te zeggen, maar meer dan een intentieverklaring tot samenwerking wordt 
van bestuurders niet verwacht. Zij zullen zich niet vast willen leggen op de inhoud, zolang het ge-
zamenlijk advies  nog niet beschikbaar is.  
 
Voor komende trajecten is het zeker te overwegen om eerder juridische kennis bij te schakelen, 
hetzelfde geldt wel voor een communicatiedeskundige. Op welk moment in het proces dit zinvol is, 
is niet vooraf te bepalen.  
 
 
s. Wat vin d je van de keuze om ambtelijk samen te werken en vervolgens bestuurlijk terugkoppelen 
en besluiten en hoe vond je dat gaan?  
 
Goed.  
 
“Staphorst: Niet elke bestuurder is goed bekend met deze problematiek. Door eerst ambtelijk sa-
men te werken waren we in de gelegenheid de bestuurder op dit vlak bij te praten voordat er een 
bestuurlijke richting gekozen moest worden”.  
 
t. Heb je nog opmerkingen over het gezamenlijke proces die je kwijt wilt?  
 
Staphorst: “ Sfeer goed, complimenten over de inbreng van de provincie en het waterschap ”. 
 
De Wolden -Hoogeveen: ” ik heb de samenwerking als zeer prettig ervaren en was blij met de in-
houdelijke specifieke kennis die door de betrokken partijen zijn geleverd ”. 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 474 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 475 ======================================================================

<pre>         
 
 
Overijssel: “Dank aan Arjan voor zijn prima voorzittersch ap en het leiden van het proces, inclu-
sief voortgangsbewaking.  Verder dank aan de gemeenten Staphorst voor alle gastvrijheid ”. 
 
Drenthe: “Ik vond de sfeer heel goed en de bereidheid tot samenwerking hoog in de groep, 
klasse! Er was bereidheid tot luisteren  naar elkaar en aanpassingen te doen. De omvang en in-
houd van inbreng vond ik wel zeer verschillen per persoon, maar dat was geen probleem. In 
hoeverre per organisatie deskundige collega's voldoende zijn ingeschakeld blijft voor mij ondui-
delijk, hier is ni et expliciet naar gevraagd in het proces.  
 
Waterschap: “ Goede taakverdeling. Prettig samenwerken en goede sfeer. Misschien nog een 
idee om EZ eens te vragen wat ze vinden van de kwaliteit van ons advies? ” 
 
Een compliment voor het advies, afkomstig van de Mijnraad. Een mooie opsteker.  
 
Wie neemt het initiatief tot overleg bij een nieuw winningsplan? De provincie waar de grootste 
impact wordt verwacht. Vanwege de krappe termijn voor advisering is het wenselijk dat dit zo 
vroeg mogelijk in het traject gebeurt .  
 
Het is wenselijk dat de impact van winning vooraf beter wordt onderzocht en dat lokale overhe-
den bij dat onderzoek betrokken worden. Nu ligt er een globale water -studie en doen de lokale 
overheden een ander onderzoek, maar in feite lopen we daarmee ach ter de feiten aan.  
 
Het gezamenlijke locatiebezoek wordt positief en waardevol gevonden. Bij komende winnings-
plannen is het aan te raden om een vroeg stadium gezamenlijk het betreffende gebied te be-
zoeken.  
 
  
 
 
  
 
Tel   
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 475 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 476 ======================================================================

<pre>    provincie Drenthe</pre>

====================================================================== Einde pagina 476 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 477 ======================================================================

<pre>Date : 25-1-2018 12:24:48
w dodelta.nl, 
@noorderzijlvest.nl, "   @ruddrenthe.nl, "   @coevorden.nl,  
@dew oldenhoogeveen.nl,   @gem eentew esterveld.nl,   
@w dodelta.nl,   
 @dew oldenhoogeveen.nl,   @gem eentenoordenveld.nl,   @vechtstrom en.nl,  
  
em m en.nl
Subject : Agenda overleg extern kennisnetw erk m ijnbouw w et d.d. 1 februari 2018
Attachm ent : 17-12-06 Afsprakenlijstje.doc;18-02-01 Agenda.docx;17-11-20 lijst m et contactpersonen en vervangers en telefoonnum m ers.xlsx;im age001.png;
Dag allemaal,
Bijgaand de conceptagenda voor volgende week met het verslag van 6 december jl. en de lijst met contactpersonen, die wellicht nog wat aanvulling behoeft.
 
Met vriendelijke groet,
 
 
Team Milieu, Bodem en Energie
 
Aanwezig op: maandag, dinsdag en donderdag
www.provincie.drenthe.nl
 
16.105
</pre>

====================================================================== Einde pagina 477 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 478 ======================================================================

<pre> 
Overleg extern kennisnetwerk mijnbouwwet d.d. 
6 december
 
2017
 
Aanwezig
:
 
 
 
 
gemeente Aa en Hunze
 
 
 
 
 
Gemeente de Wolden en Hoogeveen
 
 
 
 
 
Gemeente de Wolden en Hoogeveen
 
 
 
 
 
Gemeente Borger
-
Odoorn
 
 
 
 
 
Gemeente Meppel
 
 
 
 
 
Gemeente Assen
 
 
 
 
 
Waterschap Vechtstromen
 
 
 
 
Waterschap Drents Overijsselse Delta
 
 
 
 
Gemeente Emmen
 
 
 
 
Gemeente Noordenveld
 
 
 
 
 
Gemeente M
idden
-
Drenthe
 
 
 
 
 
RUD
 
 
 
 
 
RUD
 
 
 
 
Provincie Drenthe
 
 
 
 
Provincie Drenthe
 
 
1. Kennismakingsrondje
 
 heet iedereen welkom
 
in het Duurzaamheidscentrum. Vanwege een extra info bijeenkomst in 
Eesveen he
eft 
 zich helaas afgemeld.  stelt voor om dit bij het volgende overleg 
weer op de agenda te zetten. 
 
 Afgespr
oken wordt, dat er een 
datumprikker rondgaat voor 2
e
, 3
e
 
week januari. Tevens wordt geconstateerd dat er nog geen 
antwoorden zijn op de vragen aan 
 tijdens het overleg van 1 1 november. 
 zal 
hem vragen om de antwoorden. I.p.v. punt 6 
de velden te doen.
 
 
 
2. 
Aanpassing lijst contactpersonen en vervangers en lijst met nuttige adressen
 
 licht toe dat het externe netwerk is opgericht om elkaar te helpen, te informeren en om 
casussen
 
te bespreken. Het is handig om een vast aanspreekpunt per thematiek te hebben. 
Het 
lijstje wordt nog hier en daar aangevuld.
 
Wat betreft de nuttige adressen; 
 geeft aan behoefte 
aan informatie van de RUD te krijgen.  antwoordt hier mee bezig te 
zijn, maar hij dit alleen te 
doen, als hij tijd over heeft. 
Hij belooft aan de 1
e
 
contactpersonen uitspraken, kamerstukken etc. te 
sturen. 
 stelt voor om af te spreken, dat iedereen informatie kan delen.  zou dan liever 
op een website stukken v
erzamelen.  antwoordt, dat i.k.v. de Omgevingswet er al een groep 
gedeeld wordt
 informeert hoe anderen hier bij kunnen
.
 
Iedereen die nuttige adressen heeft 
stuurt deze via 
 
3. Afspraken 6 juli 2017
 
 vraagt naar de brief m.b.t. het 
schadeprotocol.  antwoordt, dat deze is verstuurd.  
  De 
Tcbb heeft opdracht gekregen om een advies te schrijven en relevante partijen te betrekken. Er
 
volgt 
nog een gesprek. 
 om na te gaan hoe gemeenten en waterschappen betrokken 
worden.
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 478 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 479 ======================================================================

<pre>N.a.v. de actiepunten vraagt  naar gewenste thema’s voor de overleggen, 1 thema per overleg.
 
-
 
winningsplannen 
–
 
 (januari)
 
-
 
structuurvi
sie ondergrond;  voegt toe dat er nu een concept reactienota
 
op de zienswijze rond 
gaat. Begin volgend jaar moet er iets gedeeld worden.  vraagt  om aan  te vragen 
 
 
 
-
 
schadeafhandeling/bodemdaling
/bodembeweging 
–
 
EZ (  en indien mogelijk 
 
(advocaat) (februari).  neem hiermee contact op. 
 
-
 
0
-
meting
 
–
 
afgesproken wordt, dat Hinke het
 
initiatief neemt om die gemeentes die hier mee te 
maken hebben samen te brengen buiten de vergadering om
.
 
 
4. Afspraken 18 oktober 2017
 
Pag. 3, 3 regels boven de 2
e
 
alinea:  merkt op dat 
 
. Verder geen op
-
en/of aanmerkingen
 
 
5. Mededelingen
 
a. terugkoppeling gesprek 17 oktober EZ over rijksbeleid 
–
 
 
-
 
brief en procedure die uitloopt. In februari 
contact met 
 
-
 
beleid ondergrond is exclusief opslag kernafval. Men gaat nadenke
n over nieuw beleid voor de 
ondergrond (opslag van waterstof etc.), maar niet voor kernafval. Dit ligt bij OPERA.  
. 
 
 
 
 
-
 
de brief loopt.  merkt op dat in het regeerakkoord staat dat de doelstelling grotendeels moet 
kkoord hiervoor Rotterdam en 
de Noordzee genoemd worden. 
 
b. metingen
 
Dit komt in februari aan de orde. 
Er zal van te voren aan  om antwoord op de vragen in het 
vorige overleg gevraagd worden. 
 
 
6. Rondje langs de velden
 
•
 
vertelt dat bij Vechtstro
men momenteel alleen aanvragen in de provincie Overijssel 
spelen. Er lopen twee aanvragen voor de zoutwinning van Akzo (Hengelo/Enschede). 
Daarnaast speelt er een aanvraag van de NAM mbt gaswinning in de gemeente Hardenberg. 
De NAM
-
aanvraag leidde tot pers
vragen over vermeende CO2
-
opslag in het gasveld. Dit bleek 
naderhand onjuist te zijn. 
 
 
 
 
 
•
 
 de Wijk II is actueel. De ontwerp zienswijze op het winningsplan is rond
gestuurd. 
 
 
 
 
 
 
•
 
 
 
 
 
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 479 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 480 ======================================================================

<pre>    7. Rondvraag  Geen punten meer voor de rondvraag.    Afspraken    Stuurt datumprikker voor januari zs.m.  overleg me    Polst MN over overleg z.s.m.    februari    Vraagt BEE om antwoord z.s.m.    op de gestelde vragen    Onderneemt actie richting gemeenten _ z.s.m.  die met de O-meting te maken hebben    Uitzoeken inlog groep omgevingswet z.s.m.  Allen Nuttige adressen aan z.s.m.  Allen Contactpersonenlijstje aanvullen z.s.m.    Stukken aan 1° contactpersonen pm</pre>

====================================================================== Einde pagina 480 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 481 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
Overleg extern kennisnetwerk mijnbouwwet  
d.d. 1 februari 2018  
 
Aanvang 10.00 uur  – Duurzaamheidscentrum, Bosrand 2, Assen  
 
 
         
Concept agenda  
1. Opening (aanwezigheid, eventueel kennismakingsrondje, agenda vaststellen)  
 
2. Afspraken 6 december 2017 (tekstueel, actiepunten, opmerkingen naar aanleiding 
van) 
 
3. Winningsplannen (gesprek met projectleidster , Directie Energie en 
Omgeving)  
a. Gesprekspunten uit eval uatie advisering De Wijk fase II  
b. Gesprekspunten uit  evaluatie adviser ing winningsplan W esterveld  
c. Adviesrol decentrale overheden  
d. Vervolg op de brief van 14 april  
e. …….  
 
4. Rondvraag, afspr aken, volgend overleg, sluiting  
 
 
Bijlagen: actiepuntenlijst 6 december 2017  
               lijst met contactpersonen  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 481 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 482 ======================================================================

<pre>Contactpersonen advisering mijnbouwactiviteiten (‘kennisnetwerk’)
Versie 20 november 2017
Waterschap 1e contactpersoon mailadres telefoon 2e contactpersoon mailadrestelefoon
Drents Overijsselse
Delta@wdodelta.nl @wdodelta.nl 
Hunze en Aa’s @hunzeenaas.nl; @hunzeenaas.nl;
Noorderzijlvest @noorderzijlvest.nl; @noorderzijlvest.nl
Vechtstromen @vechtstromen.nl @vechtstromen.nl
Gemeente mailadres mailadres
Aa en Hunze @aaenhunze.nl; @aaenhunze.nl tijdelijk
Assen @assen.nl; @assen.nl
Borger-Odoorn @borger-odoorn.nl;  teamleider, geen mail
Coevorden @coevorden.nl;
Emmen @emmen.nl; @emmen.nl teamleider, geen mail
Hoogeveen @dewoldenhoogeveen.nl @dewoldenhoogeveen.nl
Meppel @meppel.nl;   teamleider, geen mail
Midden-Drenthe @middendrenthe.nl;
Noordenveld @gemeentenoordenveld.nl
Tynaarlo @tynaarlo.nl;
Westerveld @gemeentewesterveld.nl;
De Wolden @dewoldenhoogeveen.nl @dewoldenhoogeveen.nl; 
Provincie mailadres mailadres
Drenthe @drenthe.nl;@drenthe.nl; 
@drenthe.nl vervangt 
als voorzitter bij 
afwezigheid 
Drenthe @drenthe.nl; 
Juridisch @ruddrenthe.nl
Ondersteuning @drenthe.nl
RUD mailadres mailadres
Externe veiligheid @ruddrenthe.nl; @ruddrenthe.nl; 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 482 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 483 ======================================================================

<pre>    provincie Drenthe</pre>

====================================================================== Einde pagina 483 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 484 ======================================================================

<pre>Date : 13-2-2018 11:27:10
From  : "  " @drenthe.nl
To :    @drenthe.nl,   
  coevorden.nl,   
 
@gem eentenoordenveld.nl,   @vechtstrom en.nl,   @assen.nl,   
m iddendrenthe.nl,   @vechtstrom en.nl,   hunzeenaas.nl,  
@em m en.nl
Subject : Agenda overleg extern kennisnetw erk m ijnbouw w et d.d. 19 februari 2018
Attachm ent : 18-02-19 Agenda.docx;18-02-01 Afsprakenlijstje.doc;im age001.png;
Dag allemaal,
Bijgaand de agenda voor het overleg van a.s. maandag en nogmaals het conceptverslag van de vorige keer.
 
Met vriendelijke groet,
 
 
Team Milieu, Bodem en Energie
 
Aanwezig op: maandag, dinsdag en donderdag
www.provincie.drenthe.nl
 
16.106
</pre>

====================================================================== Einde pagina 484 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 485 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
Overleg extern kennisnetwerk mijnbouwwet  
d.d. 19 februari 2018  
 
Aanvang 13.00 uur  – kamer 0.67 provinciehuis Assen  
 
 
         
Concept agenda  
1. Opening (aanwezigheid, eventueel kennismakingsrondje, agenda vaststellen)  
 
 
 
2. Schadeafhandeling juridisch/procedureel  
 
 
 
3. Rondvraag  
- Verslag en afspraken vergadering van 1 februari jl.  
 
 
 
4. Rondvraag, afspraken, volgend overleg, sluiting.  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 485 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 486 ======================================================================

<pre>    provincie Drenthe</pre>

====================================================================== Einde pagina 486 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 487 ======================================================================

<pre>Date : 13-2-2018 13:28:50
To :    @drenthe.nl, "   
  @assen.nl, "   @tynaarlo.nl,   noorderzijlvest.nl, "  
@dew oldenhoogeveen.nl, "  
m iddendrenthe.nl, "   @vechtstrom en.nl, "   @hunzeenaas.nl, "  
@em m en.nl
Subject : Agenda overleg extern kennisnetw erk m ijnbouw w et d.d. 19 februari 2018
Attachm ent : 18-02-01 Afsprakenlijstje.pdf;18-02-19 Agenda.pdf;im age001.png;
Dag allemaal,
Blijkbaar zijn er problemen met openen. Bijgaand in pdf
 
Met vriendelijke groet,
 
 
Team Milieu, Bodem en Energie
 
Aanwezig op: maandag, dinsdag en donderdag
www.provincie.drenthe.nl
 
16.107
</pre>

====================================================================== Einde pagina 487 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 488 ======================================================================

<pre> 
 
Ov
erleg extern kennisnetwerk mijnbouwwet d.d. 1 februari 2018 
Aanwezig :  gemeente Aa en Hunze 
  Gemeente de Wolden en Hoogeveen 
  Gemeente de Wolden en Hoogeveen 
  Gemeente Assen 
  Gemeente Assen 
  Waterschap Vechtstromen 
  Gemeente Emmen 
  Gemeente Noordenveld 
  Gemeente Tynaarlo 
  Waterschap Hunze en Aa’s 
  Ministerie EZ 
  Ministerie EZ 
  RUD 
  RUD 
  Provincie Drenthe 
  Provincie Drenthe 
  Provincie Drenthe 
 
1. Opening 
 h
eet iedereen welkom in het Duurzaamheidscentrum. Na binnenkomst Justine vindt er een 
kennismakingsrondje plaats.  verzoekt om een agendapunt actualiteit in te voegen.  
beveelt het lijstje contactpersonen nogmaals aan. Dit is van belang voor het netwerk. 
  
2. Afspraken 6 december 2017 
De
 wijzigingen die na 6 december zijn binnengekomen zijn in cursief opgenomen. 
Punt 3 – afspraken 6 juli: VDG moet zijn VNG 
Waar niet aanwezig de achternamen van beide vermelden 
Actiepunten: 1, 2, 3, 6 en 9 zijn afgehandeld. 
Actiepunt 4: Hinke heeft een mail gestuurd richting gemeenten en een aantal reacties ontvangen.  
Nog geen vervolg in afwachting van besluitenvoorschrift; blijft dit zoals het is?  adviseert 
contact op te nemen met iedereen die een winningsplan heeft. Mathijs merkt op dat in de brief van 
december ook een alinea is opgenomen.  voegt toe dat in het concept instemmingsbesluit 
diverse reacties zijn gehanteerd. Hij adviseert het gesprek door te voeren. In Groningen is nu een 
schadeprotocol maar onze kleine schades zijn net zo complex aldus . De nadruk van het gesprek 
houden op de 0-meting.  
Actiepunten 7 en 8 blijven actueel . 
 
2a. Actualiteiten 
De
 actualiteit is dat we teruggaan naar 12 miljard.  merkt op dat de leveringszekerheid ook 
vandaag in een rapport komt. Het advies van de mijnraad m.b.t. Langelo was 5 miljard en niet meer.  
voegt toe dat in de uitspraak winningsplan Groningen te lezen is, waarom er geen weg terug is. 
Wij moeten allemaal de helpende hand bieden en in gesprek.  merkt op dat het niet zinvol is 
om te roepen wat men niet wil, maar wat men wel wil, bijv. als gemeente. 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 488 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 489 ======================================================================

<pre>3.
 Winningsplannen (gesprek met , Directie Energie en 
Om
geving 
Er
 volgt een voorstelrondje.  vraagt daarin naar de planning Westerveld en  naar de 
Wijk. 
 licht toe dat de reden van de uitnodiging evaluatie is. Het netwerk is opgericht voor 
kennisuitwisseling.  belooft de vragen die in december aan . zijn gesteld voor zover 
mogelijk te beantwoorden. 
Winningsplannen: 
- Diever; beroepszaken lopen 
- Westerveld; ligt bij EZ. Dit is een oud winningsplan in een nieuwe procedure. Het wreekt zich 
op alle fronten. Toon en taal matchen niet met de adviesrol van overheden. Nadelige 
gevolgen voor natuur en milieu zijn niet opgenomen. In de eerste week januari van vorig jaar 
was de adviesperiode afgelopen. EZ heeft toen concept instemmingsbesluit gemaakt. Er 
waren veel zienswijzen, dit werkte vertragend. De vraag is of als alles gewijzigd wordt in het 
besluit, het dan nog wel een besluit is of dat men eerst weer een nieuw ontwerpbesluit moet 
maken.. Er is een winning waar gewonnen wordt. SodM gaat handhaven, de operator kan 
niet alles worden verweten. Als er beter zicht komt op hoe het juridisch moet, wil EZ komen 
praten met de overheden. EZ heeft zelf al een nota van antwoord van 100 pagina’s bij de 
afdeling van beroepszaken liggen. Debbie vraagt of dit ondervangen had kunnen worden met 
een overgangsregeling.  antwoordt bevestigend. De 2e Kamer wilde niet en IPO ook 
niet. Bij Norg is hetzelfde ongemak.  merkt op dat het hier dus niet alleen gaat om 
complexiteit maar ook capaciteit. Hij vraagt of de minister niet om meer menskracht 
gevraagd kan worden.  antwoordt, dat het ministerie een grote organisatie is en de 
minister politiek verantwoordelijk. SG en de Kamer hebben afgedwongen dat er met minder 
ambtenaren gewerkt moet worden. Dit is in werkelijkheid niet te doen. Westerveld duurt 
lang.  merkt op dat hij steeds telefoontjes van bewoners krijgt.  vraagt wat  
verwacht van het gesprek met de overheden.  antwoordt beroep of opnieuw 
beginnen.  antwoordt, dat  voorbij gaat aan het feit, dat EZ tot nu toe weinig 
heeft getoond te luisteren naar bezwaren uit de omgeving. Je moet iets teruggeven als je in 
gesprek gaat.  adviseert om het gesprek bestuurlijk te doen.  voegt toe dat scherp 
op papier gezet moet worden, waar je het over wilt hebben en vraagt of de bewoners ook 
betrokken worden.  antwoordt, dat de bewoners ook antwoord krijgen.  
benadrukt nogmaals dat er duidelijkheid moet komen.  kan zich voorstellen dat er 
bestuurlijk overleg komt. Als men nu doorgaat, wekt dit de suggestie dat het voor de vorm 
gedaan wordt.  antwoordt, dat daar het gesprek voor nodig is. Ook  is voor 
bestuurlijk overleg, met ambtelijk vooroverleg. roeft een juridische vraag, mag je door 
van ontwerp naar definitie? Veilig antwoord is volgens hem een nieuw ontwerp, maar dit 
geeft vertraging  antwoordt, dat daar bestuurlijk overleg voor nodig is. 
- De Wijk fase II; is binnen enkele weken definitief 
- Vinkega/Eesveen moeten nog beginnen. De definitieve zienswijzebundel is net binnen (meer 
dan 100) 
- Kiel Windeweer, Coevorden, Schoonbeek, Annen, Eleveld, Annerveen. Zijn door de NAM 
ingetrokken.  heeft daar mailcontact met  over. A.s. maandag is er een gesprek 
met de NAM. Coevorden en Annerveen hebben nu ook een seismische risicoanalyse. Als het 
de 2e stap ingaat, wordt Annerveen wellicht categorie 2.  is van mening dat er een 
nieuwe SRA zou moeten komen vanwege de verbinding met Groningen (cat. 3).  
antwoordt, dat het geen oud winningsplan betreft, maar vigerend. Het instemmingsbesluit 
geldt nog tot 2021. De beoordeling is in het verleden gedaan, er ligt nog geen SRA aan ten 
grondslag.  merkt op dat er een formeel gelden winningsplan is met een geldend 
instemmingsbesluit. Hij vraagt waarom EZ hun actieve rol niet oppakt. Justine antwoordt, dat 
het ongemak vanuit de inhoud komt. Bij een SRA categorie 2 moet de operator meer 
maatregelen nemen. Pro-actief kan het ministerie niets, de toezichthouder wel. Een beving 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 489 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 490 ======================================================================

<pre>3.
0 in Annerveen levert meer schade op dan in Alkmaar.  concludeert, dat  
antwoordt, dat het een zaak is tussen toezichthouder en winner.  antwoordt, dat EZ 
praat met SodM. Er verandert niets, ook niet als het categorie 2 is.  adviseert om het 
meetnetwerk rond Annerveen te vergroten  antwoordt, dat men bezig is met 
actualisatie. raagt of dit ook voor de anderen geldt, zoals Coevorden.  
antwoordt, dat bij een SRA specifiek naar de effecten wordt gekeken.  vraagt hoe de 
burger kan reageren. Eric antwoordt, dat de overheden vanuit burgerperspectief een 
adviesrol hebben op SRA. Justine merkt op dat er geen adviesrecht is op SRA, alleen als er 
een nieuw besluit genomen moet worden. Uitkomst kan een nieuw winningsplan zijn.  
vraagt of de bijlage bij de brief van 29 juni 2016 rondgestuurd kan worden.  
antwoordt, dat deze te vinden is in de antwoorden Kamervragen op NLOG. 
- Norg: hier gaan 3 procedures over elkaar heen. Norg 2015 en Norg 2017 is ingediend, maar 
door EZ naast zich neergelegd. Zit nu in bestuurlijk overleg. 
- Bij Coevorden is niks spannends aan de orde. 
 
3a. Gesprekspunten uit evaluatie advisering winningsplannen 
Er
 kan nog via de mail gereageerd worden. De evaluatie wordt doorgenomen. Aanbevelingen zijn in 
NOGEPA verband.  
8.2 aanbevelingen voor het ministerie: overleggen zoals dit, wederzijds begrip. Ministerie probeert in 
de overwegingen in het besluit aandacht hieraan te besteden. Voorschrift moet matchen met de 
wet. Volgens  dus in andere vorm communiceren.  merkt op dat dit een opdracht voor 
iedereen is i.k.v. de omgevingswet.  is van mening dat je beleid kunt maken dat er goed 
vooroverleg is.  antwoordt, dat het dan weer juridisch is. Operators gaan altijd mee bij 
winningsplannen. Nieuwe winningsplannen hebben allemaal opleggers van 2 pagina’s. de NAM heeft 
aangegeven om voortaan al voor de aanvraag van een vergunning dit mee te delen aan de regio. 
 vraagt of een aantal zaken in de toelichting ook naar de beleidsafdeling gaat.  geeft aan 
dat de brief naar beleid wordt doorgestuurd.  vraagt naar hoofdstuk 3, 
verwachtingenmanagement, 1e alinea.  antwoordt dat dit een advies van RVO aan EZ is. Zij zelf 
zou het anders opschrijven. 
Bijlage 2 bij STRONG: een nieuwe operator heeft een opsporingsvergunning, vervolgens een 
winningsvergunning en een boorvergunning nodig. Dan volgt een winningsplan. Een 
winningsvergunning is toestemming tot alleenrecht om in een bepaald gebied te boren of te winnen. 
Een operator probeert te beschrijven wat hij veilig kan winnen. Helemaal niet winnen, de kans hierop 
is steeds kleiner. Een opsporingsvergunning wordt niet meer gegeven. Er zijn bijna geen velden meer 
waar nog niet wordt gewonnen. 
 merkt op dat er in de gaswinningstabel altijd een stukje onontdekte kleine velden zat. Ze 
vraagt of dit weg valt.  antwoordt ontkennend, bij vermoeden zit dit in de 
opsporingsvergunning.  merkt op dat men kan besluiten om vergunningen in te trekken. Dit is 
volgens  theoretisch.  De gronden voor geheel of gedeeltelijk weigeren zijn wel per 1 januari 
dit jaar uitgebreid.  
Volgens  komt het gevoel van onveiligheid niet in de voorschriften tot uiting. Ministerie houdt 
er wel rekening mee en hoort graag of het beter kan.  vindt de passage over subjectieve 
gevoelens van onveiligheid storend. Dit is wel je toetsingskader, aldus .  antwoordt, dat de 
aanbevelingen in het geheel gezien moeten worden. Ministerie probeert de geluiden uit de gebieden 
mee te nemen. Justine voegt toe, dat zij zeker op deze gevoelens wil ingaan in besluiten.  vindt 
het fijn dat de toelichting dit wel uitstraalt en dat hierop ingegaan wordt.  vraagt verder hoe 
info te geven op informatieavonden, terugvinden op internet bijv. Werkende weg wil men zichzelf 
verbeteren.  
 
Aanbevelingen 
 m
erkt op dat Drenthe als enige in het land goed georganiseerd is.  voegt toe dat niet 
alle aanbevelingen persé voor Drenthe van toepassing zijn. 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 490 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 491 ======================================================================

<pre>    B noemt Westerveld met een adviseringstermijn van 14 weken. Dit wordt niet meer herhaald.  Tot nu toe was de tijd 10 weken met na 6 weken SodM advies. Nu komt er een winningsplan, dit gaat  meteen naar SodM en dan wordt aangekondigd dat er een winningsplan komt. Dit volgt dan  gelijktijdig met het SodM-advies. Dan 8 weken. Volgens EEN is het te doen. MAM adviseert zo  transparant mogelijk te zijn, als de stukken compleet zijn, volgt de adviesrol van de overheden.   EE merkt op dat het fijn is dat dit aangekondigd wordt. EB voegt toe dat het SodM advies  belangrijk was omdat de winningsplannen niet leesbaar waren. BE antwoordt, dat niet iedere  ambtenaar een winningsplan kan lezen. ME vraagt of het Tcbb advies binnen 8 weken nagestuurd  wordt. Dit is waarschijnlijk het geval. Na het SodM advies het Tcbb advies erachteraan.   B merkt op dat EZ vaak de vraag krijgt, geef ons meer kennis. Zij verwijst naar  hoewerktgaswinning.nl. Op NLOG zijn infoposters geplaatst, daarmee is er al meer info beschikbaar,  maar zij zou de vragen graag wat concreter zien. BE merkt op dat NLOG ontoegankelijk is. Dit  beaamt NN    Vragen aan ne   - Winningsplannen; besproken   -  Versnellingsmeters; dit ging volgens HJ over onafhankelijkheid en volgens HM. ook  om de dichtheid van het meetnet. Dit is in Groningen beter geregeld. Justine antwoordt, dat  aan de Tcbb gevraagd is om te adviseren over een schadeprotocol voor alle velden tegen de  achtergrond van het protocol Groningen. Alles is vooruitgeschoven. Het schadeprotocol voor  Groningen is bijna klaar. Ook voor Tcbb is de weg vrij voor het protocol kleine velden. Een  onderdeel hiervan dat expliciet is gevraagd om versnellingsmeters. Onafhankelijkheid is nog  wel een punt. BN antwoordt, dat hij dit pas nog besproken heeft met Tcbb. Justine  antwoordt, dat afgewacht moet worden wat daaruit komt. Het Tcbb advies komt hopelijk in  februari. Meetplannen staan op NLOG. BEB mailt de link door. Er komt ook een  geactualiseerd schema. BN regelt de afspraak met de gemeenten over de O-meting.    7. Rondvraag   RR vertelt dat er intensief overleg is tussen Noordenveld, Assen, Tynaarlo en Aa en Hunze over de  mijnbouwwet. Hij heeft zijn burgemeester gevraagd dit breder te trekken, met bestuurders. MEM  voegt toe dat dit al meerdere keren aan de orde is geweest. Zijn burgemeester is voorzitter. Verzoek  om afspraken die hier worden gemaakt door te sluizen (MER).   Justine merkt tenslotte op, dat dit een prettig overleg was en dat zij langzaam reageert op mails  omdat het erg druk is.   Zij belooft de adviesvraag door te mailen voor feedback.   Zij dankt allen en op zijn beurt bedankt B alie aanwezigen en met name    Afspraken               Nuttige adressen aan Judith    Contactpersonenlijstje aanvullen z.s.m.  Link naar meetplannen op NLOG z.s.m.  doorsturen         Adviesvraag voor feedback doormailen _z.s.m.         Afspraak met gemeenten over 0- z.s.m.    </pre>

====================================================================== Einde pagina 491 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 492 ======================================================================

<pre>meting  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 492 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 493 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
Ov
erleg extern kennisnetwerk mijnbouwwet 
d.d. 19 februari 2018 
 
Aanvang 13.00 uur  – kamer 0.67 provinciehuis Assen 
 
 
         
Concept agenda 
1. Opening (aanwezigheid, eventueel kennismakingsrondje, agenda vaststellen) 
 
 
 
2. Schadeafhandeling juridisch/procedureel 
 
 
 
3. Rondvraag 
- Verslag en afspraken vergadering van 1 februari jl. 
 
 
 
4. Rondvraag, afspraken, volgend overleg, sluiting. 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 493 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 494 ======================================================================

<pre>    provincie Drenthe</pre>

====================================================================== Einde pagina 494 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 495 ======================================================================

<pre>Date : 30-6-2017 12:36:38
@coevorden.nl, @dew oldenhoogeveen.nl" @dew oldenhoogeveen.nl, 
@dew oldenhoogeveen.nl"
@dew oldenhoogeveen.nl, " @hunzeenaas.nl" @hunzeenaas.nl, @hunzeenaas.nl  @hunzeenaas.nl,
@w dodelta.nl" 
@w dodelta.nl)" 
@w dodelta.nl, "  
em m en.nl)" 
@em m en.nl, " @borger-odoorn.nl'" @borger-odoorn.nl, @m eppel.nl" @m eppel.nl,
m iddendrenthe.nl'" m iddendrenthe.nl,   
@tynaarlo.nl" @tynaarlo.nl,   @assen.nl, gem eentew esterveld.nl" @gem eentew esterveld.nl, "  
 @drenthe.nl, "   @drenthe.nl,    @drenthe.nl, @ruddrenthe.nl'"
 r@ruddrenthe.nl'  ruddrenthe.nl, @ruddrenthe.nl" @ruddrenthe.nl
Subject : Agenda startoverleg extern netw erk m ijnbouw activiteiten d.d. 6 juli
Attachm ent : 17-07-06 Agenda.docx;17-02-06 sam envatting bijeenkom st m ijnbouw activiteiten Drenthe 26 januari 2017.docx;Stroom schem a procesafspraken m et
betrekking tot sam enw erking tussen overheden m bt elk w inningsplan.docx;im age001.png;
Beste werkgroepleden,
Bijgaand de agenda voor donderdag 6 juli 2017 in kamer 0.71 van het provinciehuis met het verslag van leidinggevendenoverleg van 26 januari jl. en het stappenschema. Het
schadeprotocol volgt. Voor degenen die niet aanwezig zijn, zijn de stukken uiteraard ter kennisname.
 
Met vriendelijke groet,
 
 
Team Milieu, Bodem en Energie
 
www.provincie.drenthe.nl
 
16.108
</pre>

====================================================================== Einde pagina 495 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 496 ======================================================================

<pre>         Overleg extern kennisnetwerk mijnbouwwet  d.d. 6 juli 2017    Aanvang 13.30 uur — k. 0.71    Concept agenda    1.    Kennismakingsrondje    Vergaderwijze    Schadeprotocol    Stappenschema    .. Afspraken</pre>

====================================================================== Einde pagina 496 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 497 ======================================================================

<pre>Bijeenkomst 
leidinggevenden 
mijnbouwactiviteiten Drenthe
.
 
Samenvatting van de bespreking op 26
 
januari 
2017 in het Duurzaamheidscentrum te Assen.
 
 
Aanwezig: 
 
 (
gemeente 
Westerveld, mede namens 
gemeente 
Meppel), 
 
 (
gemeente 
Tynaarlo),  (Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe), 
 (
waterschap 
Drents Overijs-
selse Delta), 
 (gemeente Assen)
,
 
 (gemeente Noordenveld),  
 (provincie Drenthe).
 
 
1. Welkom en toelichting doel bije
enkomst
 
Door familieomstandigheden kan 
 niet aanwezig zijn helaas, zodat  welkom heet. 
Hij geeft uitleg over het doel. De voorgestelde agenda is akkoord. 
 
 
2. Kennismaking
 
We stellen ons aan elkaar voor met naam, organisatie en functie.
 
 
3. Presentatie taken mijnbouwactiviteiten
 
Aan de hand van de bijgevoegde presentatie 
bespreken we het taakveld waar het 
hier 
om 
gaat.
 
Een meer uitgebreide presentatie is recent 
door 
 
gegeven aan statenleden en 
we spreken af dat die
 
ter informatie ook wordt toegezonden.
 
 
4. Inventarisatie situatie per organisatie
 
De aanwezigen schetsen 
ieder 
een beeld van wat er inhoudelijk gaande is voor dit thema, hoe dat 
leeft bij bestuur en inwoners en hoe de recente werkwijze en samenwerking wor
dt ervaren. De con-
clusie is dat het een belangrijk maar vrij nieuw thema is
, dat sterk leeft bij bevolking, bestuur en poli-
tiek
. De aanwezigen concluderen dat
 
er positieve ervaringen zijn met samenwerken. H
et 
is 
belangrijk 
dat we op inhoud en kennisdeling 
goed samenwerken en dat 
zoveel mogelijk 
doen. We kunnen zoveel 
mogelijk samen optrekken, maar m
et inachtneming van versc
hillen in taak en
 
positie en van 
de 
eigen-
standige besluitvormingsprocessen van besturen van waterschap, gemeente en provincie.
 
 
5. 
Bespreken organisatie samenwerking
 
 
 
 
 
 
 
 
 
. 
 
-
 
 
 
-
 
Aanspreekpunt per organisatie: per organisatie 
een
 
inhoudelijke medewerker 
(met vervanger) 
die 
het aanspree
kpunt is voor het kennisnetwerk, met daarnaast meer inhoudelijke deskundi-
gen.
 
-
 
 
 
 
 
 
-
 
 
.
 
-
 
 
 
-
 
Naast het aanspreekpunt ook andere deskundige medewerkers kennis laten delen.
 
Bijvoor-
beeld bij een te bespreken thema of een casus.
 
Ook back
-
up regelen van het aansp
reekpunt.
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 497 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 498 ======================================================================

<pre> 2 
- 
 
-  
-  
 
6. Conclusie en  afspraken  
 
- 
. 
- 
 
-  
. 
-  
  den. 
- 
   
-  
 
 
 
  
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 498 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 499 ======================================================================

<pre> 
 Stroomschema procesafspraken met betrekking tot samenwerking tussen overheden mbt elk e mijnbouwactiviteit  
 
 
   
S    
 
   
S    
   
      
 
 
     
 
    
 
S     
   
  
 
 
  
   
  
 
 
 
 
    
 
   
  
 
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 499 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 500 ======================================================================

<pre>Pagina    2 van 2 
 
 
  
 
 
 
 
  
  
 
  
 
 
 
 
   
  
  
     
    
    
    
  
  
 
 
  
 
   
  
 
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 500 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 501 ======================================================================

<pre>    provincie Drenthe</pre>

====================================================================== Einde pagina 501 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 502 ======================================================================

<pre>Date : 14-2-2019 13:45:26
From  :   assen.nl
To :   @assen.nl
Subject : : Agenda
Outlook voor iOS downloaden
 
Dit zijn de agendapunten:
 
1. Opening
2. Voorstelrondje
3. Mededelingen/ vaststelling agenda
4. Terugblik op de procedure Instem m ingsbesluit Winningsplan Westerveld
5. Stand van zaken Schadeprotocol kleine gasvelden
6. Mogelijkheden voor een gebiedsarrangem ent
7. Nieuwe inzichten rond nulm etingen en het bijplaatsen van trillingsm eters
8. Wat verder te tafel kom t
9. Afsluiting
 
Outlook voor iOS downloaden
Disclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente
Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde informatie.
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.16.109
</pre>

====================================================================== Einde pagina 502 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 503 ======================================================================

<pre>Date : 28-11-2018 11:18:42
From  :  
To : "Marco Out" @assen.nl, "   @assen.nl
Cc : "   @assen.nl,   @assen.nl
Subject : agendavoorstel bestuurlijk overleg gasw inning Westerveld
Attachm ent : Agenda bestuurlijk overleg besluit EZ K w inningsplan Westerveld.docx;
Dag  en Marco,
 
Hierbij zend ik jullie een voorstel voor de agenda voor het bestuurlijk overleg van morgenochtend.
Als jullie akkoord zijn stuur ik deze agenda incl de inhoudelijk analyse vanmiddag rond.  
Zijn jullie morgenochtend allebei aanwezig en wie heeft de voorzittersrol?
 
 
Met vriendelijk groet,
 
 
Beleidsadviseur gemeente Assen
Team Strategie en Advies
 
 
Website: www@assen.nl 16.110
</pre>

====================================================================== Einde pagina 503 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 504 ======================================================================

<pre>Agenda bestuurlijk overleg besluit EZK winningsplan Westerveld  
29 november 2018  
Gemeentehuis Assen, zaal 2  
 
 
1. Opening  
2. Mededelingen  
3. Analyse winningsbesluit ( ambtelijke toelichting)  
4. Ontwikkelingen schadeprotocol kleine velden  
5. Rondje langs bestuurders  
6. Hoe gaan we om met het besluit?  
7. Vervolgafspraken incl planning en communicatie  </pre>

====================================================================== Einde pagina 504 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 505 ======================================================================

<pre>Date : 26-7-2017 16:27:33
From  :  
To : " @aaenhunze.nl'" @aaenhunze.nl, " @tynaarlo.n '  @tynaarlo.nl, " @drenthe.nl'  @drenthe.nl,
@gem eentenoordenveld.nl, @noorderzijlvest.n '  @noorderzijlvest.nl, " @hunzeenaas.n '  @hunzeenaas.nl
Subject : analyse instem m ingsbesluit gasw inningsplan Diever
Attachm ent : opm erkingen nav vergunning w inningsplan Diever.docx;
Dag allemaal,
 
Onlangs heeft EZ instemming verleend aan Vermilion voor de gaswinning in Diever.( 
http://nlog.nl/ter-inzage-legging-winningsplan-diever
)
Deze winning lijkt op die van het gaswinningsplan Westerveld, is wel wat kleiner, maar heeft ook een aantal overeenkomsten zoals de aanwezigheid van een natura 2000 gebied.
Ter voorbereiding op de vergunningverlening van ons Winningsplan heb ik de vergunningvoorschriften eens bestudeerd om te kijken hoe EZ met een aantal zaken omgaat zoals
schadeafhandeling, meet/ monitoringsprotocol/ nulmeting etc.
Die heb ik in een bijgevoegd bestand opgeschreven. Dit ter voorbereiding op het instemmingsbesluit van Winningsplan Westerveld.
 
Met vriendelijke groet,
 
 
Beleidsspecialist gemeente Assen
 
 
Website: www@assen.nl
 
16.111
</pre>

====================================================================== Einde pagina 505 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 506 ======================================================================

<pre>Beoordeling vergunning winning Diever verleend op 21 juli 2017 door EZ  
25 juli 2017 door  
Bedoeld om te beoordelen wat we straks ook kunnen verwachten van vergunning voor 
winningsplan Westerveld. Eigenlijk zijn hier een paar aandachtspunten waar we ons op moeten 
voorbereiden.  
 
Meet en monitoringsprotocol  
 
 
 
 
 
 
Schadeafhandeling  
EZ neemt in vergunningvoorschrift op dat Vermilion moet zorgen voor  transparant  
schadeafhandelingsproces, adequaat  en binnen redelijke  termijn afhandelen van schade. 
   
 
. 
 
MER  
In Diever is vooraf w él een MER onderzoek uitgevoerd.  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 506 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 507 ======================================================================

<pre>Date : 23-11-2018 16:56:46
" @drenthe.nl'  @drenthe.nl, " @tynaarlo.nl'  @tynaarlo.nl, " gem eentew esterveld.nl'  @gem eentew esterveld.nl,
"
@w dodelta.nl'  
" noorderzijlvest.nl'  @noorderzijlvest.nl, " @noorderzijlvest.nl'  @noorderzijlvest.nl, " @drenthe.nl'"
 
zuidhorn.nl
Cc :   @assen.nl,   @assen.nl
Subject : Analyse instem m ingsbesluit Winningsplan Westerveld
Attachm ent : Adviesbrief Robert vd Velde.pdf;inhoudelijke analyse w inningsbesluit m inister 23-11-18.docx;
Goedemiddag,
 
Komende donderdag is er een bestuurlijk overleg over het instemmingsbesluit op het Winningsplan Westerveld. Jullie bestuurders zijn hiervoor uitgenodigd.
Ter voorbereiding op dit overleg is een analyse gemaakt van het besluit van de minister van EZK. Jullie vinden deze analyse en een analyse van de advocaat bijgevoegd. Jullie
kunnen hem gebruiken in de voorbereiding van het overleg met jullie bestuurder.
 
Wij zullen nog een agenda maken voor het overleg van donderdag.
 
Bij het bestuurlijk overleg mogen ook ambtenaren aanschuiven. Wel graag vooraf aangeven.
 
Mochten er nog vragen zijn, dan kunnen jullie hiervoor i     of mij benaderen.
 
Met vriendelijke groet,
 
Beleidsregisseur
 
Gemeente Assen, Team Beleid
Postbus 30018,  9400 RA  Assen
 
e-mail: 
. @assen.nl
   site: 
www.assen.nl
 
 
D
isclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.112
</pre>

====================================================================== Einde pagina 507 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 508 ======================================================================

<pre>    RE    Plas {Bossinade                         advocaten notarissen    Plastossinade Advocaten PIV,  Postbus 100  AIO BE Gronmpen  Paterswoldse KO   Het College van Burgemeester en Wethouders bel AOR 52114 32    van de gemeente Tynaarlo bas © 31(G)50 525 38 $U  t.a.v, de hen    voter glastissawde al    Keek. ODS 1d    Postbus 5  9480 AA VRIES stecbting Erheer Qeeeengeldee  PlasBossmad Advocate r  VAE ML20 RARO O14 72 05 860  BEC RABOR 21  Groningen, 20 november 2018 per e-mail vooruit:  B Gt naarlo.nl  Inzake : Gemeente Tynaarlo/advies winningsplan Westerveld mr,  Onze ref. : 20170405-14/wrv/trn/18-01166771 Advocaat  Uw ref, : Tel. direct nn  Fax direct : n  E-mail | EEE © plasbossinade.nl    Geacht College, geachte hee =!    </pre>

====================================================================== Einde pagina 508 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 509 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 509 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 510 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 510 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 511 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 511 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 512 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 512 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 513 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 513 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 514 ======================================================================

<pre>    Plas Bossinade    advocaten notarissen    Ik vertrouw erop u hierdoor voorlopig voldoende te hebben geïnformeerd. Als u naar  aanleiding van deze brief vragen heeft of behoefte aan een nadere toelichting, dan kunt u  natuurlijk altijd met mij contact opnemen.    Hoogachtend en met vriendelijke groet,    </pre>

====================================================================== Einde pagina 514 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 515 ======================================================================

<pre> 
 
  
 
Vertrouwelijk  M e m o  
Steller :  (Aa en Hunze)  
Datum : vrijdag 23 november 2018  
Onderwerp  : Analyse Instemmingsb esluit minister van EZK Winningsplan  Westerveld  
 
Inleiding 
Donderdag 29 november is er een bestuurlijke bijeenkomst over het instemmingsbesluit van 
de minister van EZK op het Winningsplan Westerveld. Ter voorbereiding op dit overleg is er 
een beknopte analyse gemaakt van het besluit.  
 
Deze analyse is een ambtelijk stuk, dat niet vooraf is gedeeld met bestuurders.  
 
Bij dit memo zit een bijlage met de juridische analyse door advocatenkantoor Plas Bossinade.  
 
Historie 
Op 11 september 2016 heeft EZK  van de NAM het Winningsplan Westerveld  ontvangen. In 
januari 2017 hebben de decentrale overheden in het gebied van het winningsplan een 
gezamenlijk advies ingediend. Hierop is in mei 2017 door de minister van EZ K een 
ontwerpbesluit genomen. Waar de decentrale overheden in het gebied een gezamen lijke 
zienswijze  op hebben gegeven. De provincie Drenthe heeft een eigen zienswijze ingediend. 
Nu ligt het definitieve besluit ter inzage (t/m 27 december).  Binnen de inzagetermijn kan 
beroep worden ingesteld bij de raad van State.  
 
Besluit minister  
“De minister vindt dat er sprake is van voorzetting van een bestaande winning waarbij de kans 
op lichte tot matige schade erg klein is en daarom stemt hij in met de (voortzetting van) de 
winning uit het Westerveld -systeem. De minister sluit, op basis van het a dvies van de Tcbb en 
het winningsplan van de NAM, niet uit dat bodemtrillingen gevolgen kunnen hebben voor 
schade aan  gebouwen. Dit kan betekenen dat in de nabijheid van een gasveld mogelijk lichte 
tot matige schade kan optreden aan gebouwen.  Zodra het oor zakelijk verband tussen de 
schade en de gaswinning van de NAM wordt vastgesteld, moet de NAM deze schade 
vergoeden (artikel 6:177 van het Burgerlijk Wetboek). De minister vindt het niet nodig 
hiervoor in dit besluit een voorschrift op te nemen. ” 
 
We hebben het besluit bestudeerd en constater en dat:  
•   
 
•  
   
 . 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 515 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 516 ======================================================================

<pre>o dat de NAM nu 12 weken krijgt i.p.v. 6 maanden om een seismisch 
risicobeheerplan bij de minister aan te leveren.  
 .  
o De NAM nu meer tijd krijgt, (1 jaar i.p.v. 6 maanden) voor het uitvoeren van 
een 0-meting aan een representatieve selectie van voor bodembeweging 
gevoelige bouwwerken  in het gebied van Eleveld en Vries -Zuid. Binnen 9 
maanden moet de NAM  een plan van aanpak hiervoor aan de minister 
overleggen.  Waarbij verder de zinssnede “ voor bodembeweging gevoelige ” 
niet in het ontwerpbesluit stond.  En toegevoegd is de zinsnede “na overleg met 
de gemeente(n)”.  
Wat is er met het gezamenlijke advies en zi enswijze gedaan? 
 
Risicobeheersysteem: We hebben gevraagd naar een goed onderbouwd risicobeheersysteem 
als onderdeel van de instemming.   
. 
 
Winning snelheid:  We hebben gevraagd hier eisen over op te nemen. De minister vindt dit 
niet nodig omdat dat winning in haar eindfase zit en er daardoor sprake is van een relatieve 
lage drukdaling -snelheid en ziet geen aanleiding om hier aanvullende eisen aan te stellen.  
 
Seismische RisicoAnalyse: We hebben gevraagd deze aan te passen door de toekomstige 
ontwikkelingen , met name  in Assen mee te nemen waardoor deze in een hogere 
risicocategorie valt.  De minister is van mening dat de analyse juist is uitgevoerd en 
toekomstige  ontwikkelingen niet hoeven te worden meegenomen. De winningen blijven 
daarom in de laagste risicocategorie. Omdat de velden Eleveld en Vries Zuid dicht tegen een 
hogere categorie aanschurken legt de minister de NAM de verplichting op een 
risicobeheerplan te overleggen en enkele versnellingsmeters aan te brengen in deze velden 
maar stelt hier geen voorwaarden aan in de vergunning.  Wij hebben gevraagd dat te doen voor 
alle producerende  velden.  
 
Bodemdaling  
We hebben de minister gevraagd de gevolgen van de totale bodemdaling door de gaswinning 
uit de velden van het winningsplan Westerveld  voor het normale beheer en onderhoud van 
waterkeringen  en waterlopen  inzichtelijk te maken . Wij hebben de minister tevens gevraagd 
om de NAM deze gevolgen in samenspraak met de betrokken decentrale overheden te laten 
inventariseren, waarbij tevens inzichtelijk gemaakt dient te worden welke  
(waterhuishoudkundige) maatregelen in dat verband genomen dienen te worden. Het  
instemmingsbeslu it dient de NAM te verplichten om de kosten van deze te nemen 
maatregelen en van eventuele overige uit deze bodemdaling voortvloeiende schade te 
vergoeden.  
De minister onderschrijft de wenselijkheid van overleg tussen  de NAM en de betrokken 
waterschappen e n tussen de NAM en Prorail over de  totale gevolgen voor waterkeringen en 
waterlopen en spoortunnels van deze  gaswinning en de gaswinningen in de omgeving voor 
zover de bodemdaling vanuit  die gaswinningen ook gevolgen heeft voor dit gebied. De 
minister hech t er belang aan dat de NAM het initiatief neemt voor dit overleg.  De minister 
gaat daarbij vanuit dat tussen de NAM , het waterschap en prorail afspraken  worden gemaakt 
vanuit hun eigen kennis, taken en verantwoordelijkheden.  Er worden door de minister hier  
geen voorwaarden aan gesteld.  De eis die in het ontwerp werd gesteld om binnen 3 ma anden 
afspraken te maken, is in  het definitieve besluit verdwenen.  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 516 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 517 ======================================================================

<pre> 
Natuur en milieu – Nationaal park Drentsche AA  
Wij hebben gevraagd om een volledige natuurtoets en een MER -rapportage . Naast enkele 
EHS-gebieden bevindt Natura2000 -gebied De Drentsche Aa zich binnen de invloedsfeer van 
de gaswinning Westerveld.  
De minister concludeert, mede op basis van het advies van de Tcbb, dat gelet op  de geringe 
verwachte bodemdaling, het geleidelijke en gelijkmatige verloop  daarvan, en de indeling in 
seismische risicocategorie I, er geen directe nadelige  effecten voor de natuur te verwachten 
zijn ten gevolge van de gaswinningWesterveld. Dit geldt ook voor het Natura  2000-gebied de 
Drentsche Aa.   
In het Nota van Antwoord geeft de mini ster aan dat een natuurtoets een juridisch document is 
met strikte richtlijnen die onderdeel is van een aanvraag omgevingsvergunning. Voor alle 
productielocaties binnen het Westerveldsyst eem is een omgevingsvergunning reeds verleend. 
Volgens de minister dient alleen getoetst te worden of bodembeweging als gevolg van de 
gaswinning nadelige gevolgen voor natuur en milieu heeft en hoeft geen natuurtoets te 
worden gedaan omdat deze reeds in he t kader van de verleende omgevingsvergunningen zijn 
uitgevoerd1. De minister concludeert bovendien dat het opstellen van een MER -rapport voor 
individuele productielocatie van Westerveldsysteem, gelet op onderdeel C.17.2 van het 
Besluit mer, niet vereist is , omdat de gewonnen gasproductie onder de 500.000 Nm3 per dag 
blijft.  
   
Schaderegeling: We hebben gevraagd om een nadere duiding van het begrip schade, een 
transparant proces van schademelding en een vlotte, adequate en onafhankelijke afhandeling 
van schademeldingen.  
De minister vindt het niet nodig het begrip schade nader te omschrijven omdat het Burgelijk 
Wetboek dit voldoende ondervangt. De minister vindt ook dat er sprake moet zijn van een 
transparant proces en een vlotte afhandeling maar legt de vera ntwoordelijkheid hiervoor bij de 
NAM en de decentrale overheden.  
In de toelichting verwijst de minister voor een onafhankelijke afhandeling van 
schademeldingen en vervolgens naar een te formeren deskundige commissie (Commissie 
mijnbouwschade) waar gedupee rden met mogelijke mijnbouwschade, hun verzoek tot 
vergoeding daarvan kunnen indienen. Daarbij zal de minister een objectief en transparant 
schadeprotocol vaststellen dat de commissie een leidraad geeft bij de procedure voor het 
vormen van een oordeel over  de ingediende schadeclaim, over de aanspraak op vergoeding 
van de schade en over de omvang van het bedrag van de schadevergoeding dat door de 
mijnbouwonderneming zou moeten worden uitgekeerd. De minister geeft aan zich ervoor in  te 
zetten dat schadeclaims  van relatief beperkte omvang ruimhartig zullen worden beoordeeld en 
snel en efficiënt zullen worden afgehandeld. De minister zal met de mijnbouwondernemingen 
afspraken maken dat zij aan het oordeel van de Commissie mijnbouwschade committeren en 
dienoveree nkomstig tot betaling zullen overgaan. Dit nog vast te stellen schadeprotocol wordt 
ook van toepassing op de gaswinning Westerveld. Dit is echter nog niet uitgewerkt en niet als 
voorschrift in de vergunning opgenomen.  
 
Opname bouwkundige staat : De gemeent en hebben gevraagd om een onafhankelijke 
opname (0 -meting) van de bouwkundige staat voor te schrijven aan alle gebouwen boven en 
nabij alle gasvelden in het Westerveld -systeem. De minister stelt dat met een bouwkundige 
vooropname niet het verband kan worde n aangetoond tussen een beving en gebouwschade. 
Dat kan volgens de minister wel met versnellingsmeters. De minister stelt dat e en 
                                                 
1    
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 517 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 518 ======================================================================

<pre>bouwkundige vooropname wel zinvol kan zijn als er een reëel risico bestaat op schade. 
Daarom schrijft de minister wel een bouw kundige opname voor in de velden Vries -Zuid en 
Eleveld voor een representatieve selectie van gebouwen die gevoelig zijn voor 
bodembeweging.  
 
Omgekeerde bewijslijst:  De gemeente Assen heeft  gevraagd om een omgekeerde bewijslast 
voor onze inwoners net als in Groningen. De minister stelt dat omgekeerde bewijslast in 
Groningen is ingevoerd vanwege de omvang van het aantal schadegevallen en de 
gelijksoortigheid ervan. Volgens de minister is dat voor het Winningsplan Westerveld niet het 
geval en daarom is er volgens de minister dus ook geen sprake van rechtsongelijkheid.  
 
Winning uit put Vries -10: Wij hebben gevraagd de winning uit deze put per direct te 
stoppen omdat de NAM hiervoor geen vergunn ing heeft. De minister is van mening dat de 
winning uit deze put niet hoeft te worden stopgezet omdat deze binnen de bestaande 
vergunning valt. De put is geboord ter vervanging van een oude put. Uit een nieuwe 
seismische risicoanalyse blijkt dat de risico’ s door winning uit deze put niet zijn veranderd.  
 
Maatschappelijke analyse  
 
 
  
 
 
Samenvatting juridische analyse van Plas Bossinade  
Bijgevoegd  is de ‘quickscan’  analyse van de advocaa t. De belangrijkste conclusies zijn dat:  
  
 
 
 
 
 
Keuzes 
 
  
  
 
 
 
. 
 
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 518 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 519 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
  
  
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 519 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 520 ======================================================================

<pre>Date : 13-10-2016 12:20:06
From  : "  
Subject : annotatie bestuurlijk overleg m orgen
Attachm ent : Bestuurlijk overleg Portefeuillehouders gasw inning Noord Drenthe gedeputeerde Stelpstra.docx;
Collega’s,
 
Dit is de lijst die ik de bestuurders zou willen meegeven voor overleg van morgen met de gedeputeerde.
Willen jullie die aan je bestuurder meegeven voor het overleg morgenmiddag. Ik zal er als ambtelijk secretaris bij zijn.
 
Met vriendelijke groeten,
 
Beleidsspecialist
............................................................
Gemeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
 
  
@assen.nl
website: 
www.assen.nl
 
16.113
</pre>

====================================================================== Einde pagina 520 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 521 ======================================================================

<pre>Bestuurlijk overleg Portefeuillehouders gaswinning Noord Drenthe gedeputeerde  
Vrijdag 14 oktober 2016  
Adviesrol winningsplan Westerveld  
Wij, lokale overheden, hebben vrijdagmiddag 7 oktober een vooraankondiging ontvangen van het ministerie van Economische zaken  
omtrent een adviesverzoek voor het winningsplan Westerveld.  
In een winningsplan wordt beschreven hoe er gewonnen of opgeslagen ga at worden en wat de te verwachte seismische risico’s zijn. De 
scope van het plan betreft de veiligheid van omwonenden en het voorkomen van schade aan gebouwen en infrastructurele werken. Wij 
krijgen, gerekend vanaf  de datum van het formele verzoek, van he t ministerie 14 weken de tijd om advies uit te brengen. Het ministerie 
gaat op basis van een indicatieve planning  nu uit van week 2 in 2017. Na de adviesperiode neemt het ministerie een ontwerpbe sluit op het 
winningsplan die ter inzage wordt gelegd en waa r burgers en overheden een zienswijze op kunnen indienen. Gedurende de periode van 
terinzagelegging van het ontwerpbesluit organiseert het ministerie een informatieavond voor belangstellenden.  
Voor het opstellen van het advies trekken we als lokale overhed en samen op maken we gebruik van de ervaringen van het winningsplan 
Groningen .  
Op basis van het vooroverleg van 10 oktober komen de volgende punten naar voren die 
.  
• Schadeafhandeling:   
 
 
. 
• Communicatie:   
  
• Bodemdaling : provincies Groningen en Friesland hebben overeenkomst afgesloten met de 
NAM over het monitoren, prognotiser en en rapporteren over de bodemdaling 
(statusrapporten 2010 en 2015) .  
  
•     
  
  
• Samenwerking:  Voor het advies Westerveld wordt het cascoadvies van het winningsplan 
Groningen benut.  De lokale overheden hebben ambtelijk afgesproken om voor het opstellen 
van het advies op het winningsplan Westerveld gezamenlijk op te trekken. De kennis en 
ervaring van de ambtelijke Kopgroep uit Groningen wordt hierbij geborgd.  
•    
 
• Fracken :  
   
</pre>

====================================================================== Einde pagina 521 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 522 ======================================================================

<pre>Date : 22-9-2017 12:00:13
From  :  
Subject : annotatie bezoek college tynaarlo 
Attachm ent : annotatie bezoek colllege tynaarlo.docx;
 
 
Met vriendelijke groet,
 
 
Beleidsspecialist gemeente Assen
 
 
Website: www@assen.nl
 
16.114
</pre>

====================================================================== Einde pagina 522 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 523 ======================================================================

<pre>Anotitie  bezoek college gemeente Tynaarlo 3 oktober  
 
Dossier Gaswinning  
 
Gezamenlijk  opgetrokken in advies en zienswijze procedure winningsplan Westerveld met 
gasvelden in Assen en Tynaarlo.  Op dit moment zijn we in afwachting van het ontwerp -
winningsbesluit. Deze wordt medio oktober verwacht. 
 
   
</pre>

====================================================================== Einde pagina 523 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 524 ======================================================================

<pre>Date : 12-2-2019 10:36:29
From  :   assen.nl
To : "Marco Out" @assen.nl
Cc :   assen.nl,   @assen.nl,   assen.nl,    assen.nl
Subject : Annotatie overleg NAM, EZ K, overheden 14-11-19
Attachm ent : Annotatie overleg NAM, EZ K, overheden 14-11-19.docx;
Beste Marco,
Bijgevoegd is een annotatie voor het overleg van donderdagm iddag.
     In de voorbereiding op de annotatie heb ik telefonisch contact gehad m et NAM en provincie. 
Groet,
 
Disclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.16.115
</pre>

====================================================================== Einde pagina 524 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 525 ======================================================================

<pre>Annotatie overleg overheden/NAM/EZK  14-2-19 
 
1. Opening  
 
2. Voorstelrondje  
 
Volgens mij kent bijna iedereen elkaar. Alleen  van de NAM is mogelijk niet 
bij iedereen bekend.   
 
3. Mededelingen/ vaststelling agenda  
 
 
 
 
4. Terugblik op de procedure Instemmingsbesluit Wi nningsplan Westerveld  
 
 
  
   
 
 
 
 
5. Stand van zaken Schadeprotocol kleine gasvelden  
 
 
 
  
 
 
 
6. Mogelijkheden voor een gebiedsarrangement  
 
 
  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 525 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 526 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
  
 
 
 
 
-
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 526 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 527 ======================================================================

<pre> 
 
7. Nieuwe inzichten rond nulmetingen en het bijplaatsen van trillingsmeters  
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
8. Wat verder te tafel komt  
 
9. Afsluiting  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 527 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 528 ======================================================================

<pre>Date : 9-5-2018 14:20:41
F
T
o : "Marco Out" assen.nl, "    @assen.nl
C
c : "   @assen.nl, "   " @assen.nl
S
ubject : Annotatie tbv bestuurlijk platform  gem eenten m et kleine gasvelden
A
ttachm ent : brief EZ K reactie verkenning TCBB uniform e afhandeling m ijnbouw schade.pdf;20180509 agenda bestuurlijk platform  annotatie.docx;20180507 aanpak
b
estuurlijk platform .docx;
B
este Marco,
 
 
en ik hebben in grote haast een annotatie gemaakt (Annotatie in agenda en bijlage)
 
A
ls je nog vragen hebt ….. ik heb mijn telefoon aan staan.
 
G
roet,
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.116
</pre>

====================================================================== Einde pagina 528 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 529 ======================================================================

<pre>    Gemeente Assen    e  Contactpersoon |  Telefoon  Minister van Economische zaken en Klimaat Bezoekadres Noordersingel 33  De heer ir. E.D. Wiebes Uw brief van -  Uw kenmerk -    Postbus 20401  2500 EK DEN HAAG    Ons kenmerk 20118-00335    Datum 20 maart 2018  Verzenddatum 20/3    Onderwerp Reactie verkenning Tcbb naar uniforme afhandeling mijnbouwschade    Geachte heer Wiebes,    De Drentse overheden hebben u bij brief van 19 juli 2017 verzocht te zorgen voor gelijke  behandeling en onafhankelijke afhandeling van (aardbevings)schade als gevolg van gaswinning.  Mede naar aanleiding van dit verzoek heeft u op 21 september 2017 (DGTEM-EO/1743792) aan de  Tcbb gevraagd een verkenning uit te voeren naar de mogelijkheden voor een regeling omtrent  uniforme afhandeling van mijnbouwschade. In het kader van haar verkenning heeft de Tcbb een  gesprek gevoerd met de bestuurders van Assen, Aa en Hunze, Tynaarlo en Noordenveld.    De Tcbb heeft 28 februari jl. u de resultaten van haar verkenning ‘Help, een scheur in mijn huis!’  aangeboden. Hierin worden door de Tcbb de contouren geschetst voor een uniforme wijze van  afhandeling van mijnbouwschade in Nederland.   Middels deze brief, die tot stand is gekomen in samenwerking met de gemeenten Tynaarlo, Aa en  Hunze en Noordenveld, geven wij een gezamenlijke reactie op de verkenning.    Belangrijke aanknopingspunten   Wij zijn blij te kunnen constateren dat met deze verkenning een goede start is gemaakt met het  uniform regelen van de afwikkeling van mijnbouwschade. Evenals de Tcbb zijn wij van mening dat  een uniforme landelijke aanpak voor de beoordeling van risico's op mijnbouwschade én de  afhandeling van mijnbouwschades noodzakelijk is. Dit om gevoelens van vrees en ongelijke  behandeling bij inwoners weg te nemen. Het voorliggende rapport biedt naar onze mening  belangrijke aanknopingspunten voor een adequate en ruimhartige schadeafhandeling. Echter zijn een  aantal zaken nog niet geheel uitgewerkt. Dit leidt bij ons tot enkele vragen en opmerkingen, die wij  graag met u willen delen.    Gebhiedsarrangement/ rol lokale overheid   De Tcbb adviseert u om in het kader van een integrale aanpak van schaderisico’s bij  mijnbouwactiviteiten te gaan werken met gebiedsarrangementen. In deze zogenoemde  gebiedsarrangementen moeten dan afspraken worden gemaakt tussen de mijnbouwbedrijven en  lokale overheden. Wij kunnen ons voorstellen dat verschillende gasvelden en winningen, met ieder  hun specifieke kenmerken, vragen om onderscheid in de integrale benadering en monitoring van de  risico’s voor, tijdens en na de winning. Echter vragen wij ons wel af hoe bij verschillende  gebiedsarrangementen de rechtsgelijkheid wordt geborgd. Onze zorg heeft hierbij met name  betrekking op de schadeafwikkeling.    EE ers Lot. Wilt u bij een reactie op  Postbus 3eu18, acc KA Assen intei@assen nu dere brief net kenmerk en de  ee A emeente ASSEN datum vermelden?    www essen nl    tetas,    Noordersingel 33, vac |W Assen    </pre>

====================================================================== Einde pagina 529 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 530 ======================================================================

<pre>    Gemeente Assen  Ons kenmerk: 2018-00335  Pagina 2 van 3    Vanuit onze rol als lokale overheden hebben eerder aangegeven graag mee te denken over  oplossingen, maar geen formele bevoegdheden te willen overnemen. Het is niet duidelijk hoe het  gebiedsarrangement zich hiermee verhoudt. Uitgangspunt dient wat ons betreft te zijn dat de  rijksoverheid aanspreekbaar en verantwoordelijk is.    Rechtsgelijkheid   Voor alle Nederlanders geldt bij wet hetzelfde recht dat door de mijnbouw veroorzaakte schade  wordt vergoed door de veroorzaker. De Tcbb geeft in haar rapport aan dat een inwoner een betere  bewijspositie krijgt door het ‘wettelijke bewijsvermoeden’, zoals dat voor Groningen van toepassing  is. In het advies wordt hier echter niet op teruggekomen.    Wij vinden dat, naast het protocol voor het Groningenveld, gelijke afspraken en rechten moeten  gelden voor alle schade als gevolg van alle andere mijnbouwactiviteiten overal in Nederland. De  gevolgen van de gaswinning in het Groningenveld hebben een specifieke dynamiek. Wij erkennen  dat, maar dat rechtvaardigt niet dat er ongelijkheid is bij de afhandeling en beoordeling van  schademeldingen. Dit geldt te meer daar in sommige gebieden sprake is van overlap van  effectgebieden tussen het Groningen gasveld nabijgelegen kleine gasvelden en zoutwinning.    Landelijk instituut mijnbouwschade   Wij kunnen ons vinden in het advies van de Tcbb aangaande de instelling van een landelijk instituut  mijnbouwschade. Hiermee wordt invulling gegeven aan ons uitgangspunt voor een rechtvaardige en  onafhankelijke afhandeling van alle mijnbouwschade in Nederland. Tevens wordt hiermee invulling  gegeven aan waarborging van alle mijnbouwschade door de rijksoverheid. Ook wordt zo voorkomen  dat ingeval van stapeling van mijnbouwactiviteiten er onduidelijkheid ontstaat over welke partij  hiervoor aansprakelijk kan worden gesteld. Voor een inwoner met mijnbouwschade resteert dan  daadwerkelijk één loket, waar een efficiënte, onafhankelijke afhandeling van schade gewaarborgd is.    Pilot Zuidlaren   Na de beving bij Zuidlaren op 23 december 2016 heeft de Nederlandsche Aardolie Maatschappij  B.V. (NAM) 358 schademeldingen ontvangen. Vervolgens gaf de NAM opdracht voor onderzoek  naar de oorzaak van voornoemde schades. Dit onderzoek is verricht door Witteveen+Bos. Volgens de  onderzoeksrapportages kan bij circa een derde van de meldingen de beving van invloed zijn geweest  op het ontstaan van de schade. Provincie Drenthe en de gemeente Tynaarlo hebben u schriftelijk  geadviseerd over de afwikkeling van deze schades.    Aangezien in de situatie Zuidlaren de stadia van ontvankelijkheid, het onderzoek en daarmee een  eerste beoordeling van de causaliteit in opdracht van de NAM reeds zijn gepasseerd, kan hier dus  geen sprake zijn van een volledige pilot. Wij kunnen ons wel voorstellen dat de afwikkeling van deze  schades voor het resterende deel van de procedure als pilot gaan gelden.    Gedupeerde inwoners wachten inmiddels meer dan één jaar op afwikkeling van hun  schademeldingen. Wij verzoeken u daarom op de korte termijn duidelijkheid te bieden aan  gedupeerden, zowel inhoudelijk als procedureel.    Voorkomen van schade   Wij beseffen dat de onderhavige verkenning van de Tcbb zich primair richt op een uniforme en  onafhankelijke afhandeling van mijnbouwschade in Nederland. Zoals aangegeven onderschrijven wij  deze stap naar een noodzakelijke verbetering van de schadeafhandeling.   Wij vragen u daarnaast werk te maken van het onderdeel voorkomen van mijnbouwschade  (preventief handelen). Wij kunnen ons voorstellen dat u hiervoor een soortgelijke verkenning laat  uitvoeren.</pre>

====================================================================== Einde pagina 530 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 531 ======================================================================

<pre>    Gemeente Assen  Ors kenmerk 2018-00335  Pagina 3 van 3    Tot slot   Al met al zijn wij van mening dat met deze verkenning een goede aanzet is gegeven voor het regelen  van een uniforme en onafhankelijke afhandeling van alle mijnbouwschade in Nederland. Wel geven  een aantal onderdelen uit het advies aanleiding tot onze bovengenoemde opmerkingen. Wij  verzoeken u deze aandachtspunten mee te nemen in de verdere uitwerking.    Wij zijn benieuwd naar uw vervolgstappen in dit proces. Evenals eerder zijn wij ook in de toekomst  gaarne bereid hierin te blijven meedenken.    Mede namens genoemde gemeenten zien wij uw reactie met belangstelling tegemoet.    Met vriendelijke g    T Dijkstra    </pre>

====================================================================== Einde pagina 531 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 532 ======================================================================

<pre>Agenda  
Bestuurlijk platform ondergrond, klimaat en energie  
9 mei 18.00 – 20.00 uur  
(voor broodjes wordt gezorgd)  
 
Locatie  
(LET OP : locatie is gewijzigd ):  
Nieuwe Buitensocië teit 
Stationsplein 1, 8011 CW Zwolle  
(tegenover Wientjes)  
 
 
Agenda:  
1. Opening en mededelingen  
2. Brief aan de Tweede Kamer: presentatie (Ministerie van EZK)  
3. Het verhaal van Twente: presentatie (regio Twente; Erik Volmerink)  
4. Aanpak bestuurlijk platform ondergrond, energie en klimaat: bijlage  
5. Ronde langs de gemeenten  
6. Vervolgafspraken en afronding  
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 532 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 533 ======================================================================

<pre>Algemeen  
Door de laten toezending, is he t niet meer mogelijk om dit overleg  in het college af te stemmen. 
Wellicht zou dat, gelet op de inhoud, wel wenselijk zijn  geweest . Er is natuurlijk de relatie met de 
zorgen over de economische impact  van het dicht draaien van de gaskraan. Misschien nog nuttig om 
met Harmke af te stemmen a angezien h et ook het klimaatbeleid raakt.  
  
 
 
 
 
 
  
Agendapunt 4: Aanpak bestuurlijk platform  
Zie opmerkingen (geel) in stuk (bijlage)  
Agendapunt 5: Rondje lan gs de gemeenten:  
Assen:  
Zienswijze Westerveld:  
 
 
  
  
  
Verder spelen de volgende zaken.  
Maar die zijn wellicht te technisch voor dit overleg.  
 
1. Bevindingen Critical Review Groningen  dreiging -en risicokaarten  
 
  
 
  
 
-   
   
 
 
 
 
-   
 
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 533 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 534 ======================================================================

<pre> 
2. Opname bouwkundige staat (0 -metingen)  
In de ontwerp -besluiten en/of instemmings besluiten  van de winningsplannen in Drenthe zijn 
bepalingen opgenomen dat de mijnbouwmaatschappij in overleg met gemeenten moet komen tot 
een representatieve 0 -meting. Deze bepalingen  roept bij de gemeenten  vragen op .  
Voorbeeld teskt : 
“(…) een opname is uitgevoerd naar de bouwkundige staat van een, na overleg met de gemeente(n), 
vast te stellen representatieve selectie  van voor bodembeweging gevoelige bouwwerken  gelegen 
binnen het gebied waar bodembeweging  als gevolg van de gaswinning zich kan voordoen .” 
  
W   
 
 
  
 
  
  
 
  
 
   
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 534 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 535 ======================================================================

<pre> 
Aan:  Bestuurlijk platform ondergrond, energie en klimaat  
  
Betreft :  Waar staan we voor?   
Datum:  7 mei 2018  
Bijlage:  Deelnemende gemeenten, provincies en ministerie van EZK  
In geel al mijn aanvullingen en opmerkingen.  
 
 
  
 
    
  
 
 
    
 
 
 
 
 
  
 
 
  
 
Aanleiding  
In het regeerakkoord wordt uitgebreid aandacht besteed aan gaswinning. (Paragraaf 3.3.). 
De aandachtspunten zijn hier:  
- Veilige en verantwoorde gaswinning waarbij het doel is om de vraag naar gas tot en 
met 2021 3 miljard kubieke meter (BCM) te verminderen t.o.v. 2017. Maar waar wel 
gas wordt gewonnen zal dit veilig en verantw oord gebeur en door minder winning en 
vlakkere winning opdat het aardbevingsrisico afneemt.  
- Er zullen deze kabinetsperiode geen nieu we opsporingsvergunningen worden 
afgegeven voor nieuwe gasvelden op land. Bestaande vergunningen blijven van 
kracht.  
- Het v erantwoord omgaan met de ondergrond.  De energieagenda voorziet in een 
overgangsfase van fossiele naar duurzame energie. Bij deze verduu rzaming speelt 
de ondergrond een steeds belangrijkere rol, bijvoorbeeld voor winning van 
aardwarmte, opslag van stoffen en winning van drinkwater. Ook hier zijn risico’s aan 
verbonden .  
- En verder wil het kabinet werken aan preventie, herstel en perspectief  boven de 
grond. De discussie moet niet gaan over verantwoordelijkheidverdelingen , maar over 
herstel en versterking van woningen, gebouwen, monumenten en infrastructuur door 
een onafhankelijke partij . Voor de investeringen in de leefbaarheid en economie 
wordt een fonds ingesteld. Hiervoor zal een tribartiet bestuursakkoord worden 
opgesteld.  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 535 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 536 ======================================================================

<pre> 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
  
 
 
  
   
  
 
  
 
  
 
 
   
 
  
  
 
 
   
 
  
De verwoording van formele gemeentelijke standpunten loopt via de VNG.   
De doelen van dit programma zijn:  
• Beter gebruik van opgedane kennis en ervaringen;  
• Betere procesafstemming tussen ministerie EZK en deelnemende gemeenten;  
•  
    
 
   
 
 
  
• Bijdrage leveren door de decentrale overheden aan de beleidsvorming en processen 
bij EZK onder andere door een  Betere benutting van gemeentelijke kennis en 
ervaring op het gebied van bewonersparticipatie;  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 536 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 537 ======================================================================

<pre> 
• Dusdanig gebruik van de o ndergrond dat het duurzaam  en veilig is en met het 
voorkomen van schades  en het een bijdrage levert aan de grote 
verduurzamingsopgaven waar Nederland voor staat.   
 
 
 
Wetsvoorstel wijziging van de Gaswet en van de Mijnbouwwet en betreffende het  
minimaliseren van de gaswinning uit het Groningenveld  
MEMORIE VAN TOELICHTING  
29 maart 2018   
Paragraaf 2.3.1: …… Het vraagstuk van de leveringszekerheid hangt alleen samen met het  
Groningenveld en niet met de andere gasvelden. Voor die velden is meer sprake van een  
economische afweging om het (hoogcalorische) gas te winnen, en is een 
winningsverplichting  daarmee niet noo dzakelijk.  
 
 
 
 
  
 
   
 
   
 
 
  
Voorzitter van dit platform is  (Heerenveen). Als secretaris is  
 namens de VNG betrokken. Deelnemende gemeenten en 
provincies met contactgegevens staan opgenomen in de bijlage.  
 
Aanpak 
De insteek  van het platform is  erop gericht dat de decentrale overheden hun taak leren  
oppakken als vertegenwoordigers van bewoners die zich zorgen maken over de risico’s in 
‘hun’ onderg rond, nu en in de nabije toekomst.  
  
Onderlinge samenwerking en  acceptatie van gebruik ondergrond zijn belangrijke 
streefbeelden. Wederzijds begrip voor elkaars problemen en behoeften  (1); heldere 
afspraken en spelregels  (2) en kennisopbouw en kennisdeling (3) zijn belangrijke pijlers 
waarop  dit bereikt kan worden.  
 
 
  
 
   
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 537 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 538 ======================================================================

<pre> 
Het voorstel is 
om een proces in te richten om 
deze 3 pijlers gezamenlijk uit te werken
 
en af 
te stemmen met de omgeving. Hierbij 
kan gewerkt worden met
 
de inzet van een ambtelijke 
project
team
 
bestaande uit 
de 
deelnemende gemeenten
, provincies
 
en ministerie van EZK. 
 
De rol van de secretaris kan
 
daarbij een 
procesbegeleidende 
en co
ö
rdinerende zijn om 
stukken voor te bereiden voor het bestuurlijke platform.
 
 
 
Concrete acties van deze project
team
 
waar
 
aan gedacht kan worden,
 
zijn:
 
-
 
 
 
 
 
 
 
-
 
Inventariseren van aanwezige kennis en ervaring en 
komen met een gezamenlijk 
voorstel voor kennisdeling onderling
,
 
maar ook voor een breder p
ubliek (bijv: 
kennisplatform en toegankelijke website)
.
 
-
 
Komen tot een gezamenlijk 
plan van aanpak met daarin helder verwoord de 
gezamenlijke visie, doelen, uitgangspunten en gezamenlijke acties. Eventueel 
kunnen gemeenten dit naar eigen inzicht 
aanvullen 
met gemeentelijke 
leerdoelen en 
acties.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Dit plan van aanpak kan worden bekrachtigd in een bestuursakkoord waarin heldere 
acties
/proefprojecten
 
voor de verschillende partijen worden vastgelegd.
 
 
 
Gelet op het verzoek van een netwerkorganisatie zal een deel van werkzaamheden 
ook 
bestaan uit logische verbindingen zoeken met andere partijen die ‘handig’ zijn om bij het 
netwerk aan te laten 
sluiten. Dit kan gebaseerd zijn op overeenkomstige, maar ook 
tegenstrijdige belangen. Dit met als doel om het draagvlak van het bestuurlijke platform 
ondergrond
, energie en klimaat
 
te vergroten. 
 
De planning van de werkzaamheden en de werklocaties wordt in
 
onderling overleg bepaald
 
waarbij  de zorgdraagt voor
:
 
o
 
ondersteun
ing
 
van het 
bestuurlijk platform
 
door het 
aanleveren
 
van notities en andere 
relevante documentatie;
 
korte verslaglegging van de overleggen.
 
 
o
 
begeleiding en co
ö
rdinatie van het projectteam 
om de 
gevraagde stukken tot stand 
te 
brengen opdat die 
aan 
het 
bestuurlijk platform 
kunnen 
worden voorgelegd; 
 
o
 
waar nodig, afstemm
i
n
g
 
met betrokkenen;
 
o
 
het aanjagen en 
uitvoeren van 
afgesproken acties om uitvoering te geven aan 
plan 
van aanpak.
 
 
Tijdens de uitvoering worden aanvullende afspraken gemaakt over de te leveren producten 
en de planning. 
 
 
VRAG
EN AAN HET PLATFORM
 
-
 
Kunnen jullie je vinden in deze aanpak?
 
-
 
Zijn er zaken die worden gemist?
 
-
 
Wie van jullie organisatie zal deelnemen aan het op te richten projectteam? 
Dit is een 
vraag voor het management. 
Ik kan nu 
zo snel 
doen. 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 538 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 539 ======================================================================

<pre>Date : 13-10-2016 12:23:36
From  :  
To : "Marco Out" @assen.nl
Subject : annotatie tbv overleg m orgen m et gedeputeerde 
Attachm ent : Bestuurlijk overleg Portefeuillehouders gasw inning Noord Drenthe gedeputeerde docx;
Dag Marco,
 
Bij deze de annotatie gebaseerd op het vooroverleg van afgelopen maandag.
Ik heb deze ook naar de ambtenaren gestuurd met het verzoek deze te delen met hun bestuurders.
 
Ik ben morgen ook aanwezig.
 
Met vriendelijke groeten,
 
Beleidsspecialist
............................................................
Gemeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
    
 
  @assen.nlwebsite: www.assen.nl
 16.117
</pre>

====================================================================== Einde pagina 539 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 540 ======================================================================

<pre>Bestuurlijk overleg Portefeuillehouders gaswinning Noord Drenthe gedeputeerde  
Vrijdag 14 oktober 2016  
Adviesrol winningsplan Westerveld  
Wij, lokale overheden, hebben vrijdagmiddag 7 oktober een vooraankondiging ontvangen van het ministerie van Economische zaken  
omtrent een adviesverzoek voor het winningsplan Westerveld.  
In een winningsplan wordt beschreven hoe er gewonnen of opgeslagen ga at worden en wat de te verwachte seismische risico’s zijn. De 
scope van het plan betreft de veiligheid van omwonenden en het voorkomen van schade aan gebouwen en infrastructurele werken. Wij 
krijgen, gerekend vanaf  de datum van het formele verzoek, van he t ministerie 14 weken de tijd om advies uit te brengen. Het ministerie 
gaat op basis van een indicatieve planning  nu uit van week 2 in 2017. Na de adviesperiode neemt het ministerie een ontwerpbe sluit op het 
winningsplan die ter inzage wordt gelegd en waa r burgers en overheden een zienswijze op kunnen indienen. Gedurende de periode van 
terinzagelegging van het ontwerpbesluit organiseert het ministerie een informatieavond voor belangstellenden.  
Voor het opstellen van het advies trekken we als lokale overhed en samen op maken we gebruik van de ervaringen van het winningsplan 
Groningen .  
Op basis van het vooroverleg van 10 oktober komen de volgende punten naar voren die 
gedeputeerde met de minister kan bespreken.  
• Schadeafhandeling:   
 
 
. 
• Communicatie:   
  
• Bodemdaling : provincies Groningen en Friesland hebben overeenkomst afgesloten met de 
NAM over het monitoren, prognotiser en en rapporteren over de bodemdaling 
(statusrapporten 2010 en 2015) .  
  
•     
  
  
• Samenwerking:   
  
 
d. 
•    
 
• Fracken :  
   
</pre>

====================================================================== Einde pagina 540 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 541 ======================================================================

<pre>Date : 1-7-2016 15:14:56
@m inez.nl
" @noorderzijlvest.nl'  @noorderzijlvest.nl, " @noorderzijlvest.nl'  @noorderzijlvest.nl,
@ooststellingw erf.nl, " @w etterskipfryslan.nl'" @w etterskipfryslan.nl, " @drenthe.nl'" @drenthe.nl,
" @aaenhunze.nl'" @aaenhunze.nl, " @aaenhunze.nl'" @aaenhunze.nl, "' @gem eentenoordenveld.nl'"
" @tynaarlo.nl'" @tynaarlo.nl, " @m iddendrenthe.nl'" @m iddendrenthe.nl, "' w dodelta.nl'" @w dodelta.nl,
"' @drenthe.nl'" @drenthe.nl, "
Subject : annulering sessie w inningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016 
Attachm ent : 160630 advies SodM(&TNO) inzake w inningsplan Westerveld (NAM).pdf;
Geachte heer, mevrouw,
 
Op 22 juni jl. heeft u een email ontvangen  over het advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) over het winningsplan Westerveld van de Nederlandse Aardolie Maatschappij
(NAM).  Dit advies zou samen met het winningsplan aan u worden toegestuurd met daarbij het verzoek om hierop advies uit te brengen. SodM heeft eind juni geadviseerd om het
winningsplan met informatie aan te vullen en tot die tijd aan te houden. Om deze reden wil ik daarom de specifieke informatiesessie die gepland stond op 8 juli afzeggen.
 
Proces
Zoals u weet ligt er een voorstel tot wijziging van de Mijnbouwwet voor aan de 2
e
 Kamer naar aanleiding van het rapport onderzoeksraad voor de veiligheid (OVV) over Groningen.
Dit heeft tot gevolg dat de winningsplannen op een andere manier beoordeeld zullen worden. De afgelopen maanden is overleg met u geweest over de nieuwe aanpak van
winningsplannen en uw rol daarin.
 
In het wetvoorstel wordt een aantal inhoudelijke wijzigingen voorgesteld. Het winningsplan Westerveld is het eerste plan dat naar aanleiding van de aanbevelingen van het OVV
rapport en de daarop voorgestelde wijzigingen in de mijnbouwwet, is opgesteld. Ten tijde hiervan was de leidraad seismische risico analyse, die door SodM is opgesteld, nog niet
gereed. Eerder is aangegeven dat het winningsplan Westerveld een pilotproject is.
 
Advies Staatstoezicht op de Mijnen
Eind juni 2016 hebben wij het advies van SodM over het winningsplan Westerveld ontvangen. SodM adviseert om het winningsplan aan te houden totdat NAM het winningsplan
heeft aangevuld met de volgende gegevens:
1. Overzicht van de gemeten grondsnelheden en grondversnellingen;
2. Overzicht van de schademeldingen en de aard van de schade;
3. Analyse van de relatie tussen de grondsnelheden/-versnellingen en de aard en omvang van de gerapporteerde schade. Deze analyse zou geplaatst moeten worden in het kader
van vergelijkbare analyses voor andere velden en de kalibratiestudie schade door aardbevingen (TNO rapport, TNO-034-DTM-2009-04435, 11. november 2009) en de SBR Richtlijn-
A;
4. Analyse van de relatie tussen de bevingen en de productie(snelheid);
5. Rapportage van waargenomen relaties bij andere actieve velden;
6. Overige onderbouwende rapporten en analyses.
 
Wij hebben besloten, het advies van SodM over te nemen. Dat betekent dat het winningsplan formeel wordt aangehouden totdat NAM de gegevens heeft aangevuld.
 
Veiligheid gewaarborgd
SodM concludeert dat, op basis van de seismisch risico analyse in het ingediende winningsplan Westerveld, de veiligheid niet
 in het geding is en dat, in afwachting van de
aanvullende gegevens, de gaswinning op basis van het huidige winningsplan kan doorgaan.   
 
Sessie 8 juli 2016
Aangezien het winningsplan formeel wordt aangehouden, gaat de specifieke informatiesessie van 8 juli aanstaande niet door. Zodra de gegevens zijn aangevuld door NAM en na
(een aanvullend) advies van SodM, ontvangt u opnieuw een uitnodiging voor een specifieke informatiesessie.  
 
Langere adviesperiode
Zodra NAM het herziene winningsplan Westerveld indient, zullen wij parallel aan het verzoek tot advies aan SodM, u om advies vragen. U heeft hierdoor meer tijd om het
winningsplan te bestuderen en advies uit te brengen.  Zodra wij het advies van SodM hebben ontvangen, ontvangt u deze van ons. U heeft hierna nog 8 weken de tijd om advies
uit te brengen. Parallel hieraan verzoeken wij de Technische commissie bodembescherming ook om advies. Wanneer dit advies binnen is zult u dit ook van ons ontvangen.
 
Stukken ter informatie
U vindt het advies van SodM als bijlage bij deze mail. Het aangehouden winningsplan is te groot qua omvang, vandaar dat u deze via een link van WeTransfer kunt openen. U kunt
het document dan downloaden.
 
Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Heeft u toch nog vragen dan kunt u mij bereiken via onderstaand telefoonnummer.
 
Met vriendelijke groet,
 
--------------------
 .    
Ministerie van Economische Zaken
Directie Energie & Omgeving
Cluster Mijnbouw
Bezoekadres
 Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
Postadres
 Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
Telefoonnummer
 -
 
Dit bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
verwijderen. 
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
ook, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
verzenden van berichten.
This m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
are requested to inform  the sender and delete the m essage.
The State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
16.118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 541 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 542 ======================================================================

<pre>risks inherent in the electronic transm ission of m essages.</pre>

====================================================================== Einde pagina 542 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 543 ======================================================================

<pre>           BN Staatstoezicht op de Mijnen  EA Ministerie van Economische Zaken    > Retouradres Postbus 24037 2490 AA Den Haag    . oe . . Staatstoezicht op de Mijnen  Ministerie van Economische Zaken    Directie Energie en Omgeving eee aes a2  T.a.v. mevrouw 2492 JP Den Haag  Postbus 20401 Postadres   2500 EK DEN HAAG Postbus 24037    2490 AA Den Haag    T 070 379 8400 (aigemeen)  F 070 379 8455 (algemeen)    sodm@minez.nl  www.sodm.nl    Behandeld door    Betreft advies wijziging winningsplan Westerveld Ons kenmerk    16099439  Geachte mevrouw Uw kenmerk  Naar aanleiding van uw verzoek van 30 mei 2016, betreffende het gewijzigde Bijlage(n)    winningsplan Westerveld, ingediend door Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. !  (NAM) op 23 februari 2016, berichten wij u het volgende.    Procesverloop   NAM heeft op 20 december 2013 een wijziging van het winningsplan Westerveld  ingediend. Dit winningsplan heeft NAM aangevuld op 27 mei 2014, waarna  Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) en TNO op 15 september 2014 advies hebben  uitgebracht aan het Ministerie van Economische Zaken.    Gelet op de toenemende vragen vanuit de samenleving en de voorziene wijziging  van de Mijnbouwwet is het instemmingsbesluit over het winningsplan Westerveld  door het Ministerie van Economische Zaken aangehouden. Recent is besloten om  winningsplannen breder te toetsen dan voorheen en ook risico's voor  omwonenden, gebouwen en infrastructuur mee te laten wegen in de beoordeling  van het winningsplan. Dit betekent dat de beoordeling van de gevolgen van  aardbevingen niet langer wordt beperkt tot de “seismische hazard” (seismische  dreiging), maar wordt uitgebreid naar het seismische risico. NAM heeft op 23  februari 2016 een bijgewerkt winningsplan Westerveld ingediend. Het  oorspronkelijke winningsplan uit december 2013 en het addendum, dat EZ in  oktober 2014 heeft ontvangen, zijn door NAM aangevuld met een nieuwe  beoordeling van het seismische risico. Bovendien is de tekst geactualiseerd.    Op 30 mei 2016 heeft het Ministerie van Economische Zaken SodM gevraagd om  deze nieuwe beoordeling van het seismische risico te toetsen en om na te gaan of  de geactualiseerde tekst van de overige paragrafen invloed heeft op het eerdere  advies van 15 september 2014.    SodM heeft besloten om een nieuwe integrale beoordeling van het winningsplan  uit te voeren en het Ministerie van Economische Zaken van een nieuw advies ten  aanzien van het winningsplan Westerveld te voorzien. Voor de beoordeling heeft  SodM advies gevraagd aan TNO ten aanzien van de verificatie van de  berekeningen op de onderdelen doelmatige winning, bodemdaling en seismische  risico analyse. Op 16 juni 2016 heeft SodM hierover bijgevoegd advies van TNO  ontvangen.</pre>

====================================================================== Einde pagina 543 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 544 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  16099439    Beschrijving Westerveld winningsplan   Het winningsplan Westerveld omvat de acht voorkomens Een, Eleveld, Witterdiep,  Assen, Vries-Zuid, Vries-Centraa!, Vries-Noord en Zevenhuizen. Verder omvat het  winningsplan ook drie aangeboorde, maar niet producerende velden, te weten  Zevenhuizen West, Assen-Zuid en Witten. Voor deze drie voorkomens geeft NAM  aan dat de evaluatie van de boringen geen winbare hoeveelheden gas heeft  opgeleverd. De velden Appelscha, Roden en Norg-Zuid, ook in dit winningsplan  opgenomen, zijn uit geproduceerd.    Reden voor wijziging winningsplan   NAM heeft een wijziging van het winningsplan ingediend om de voorspellingen van  productie en van bodemdaling te actualiseren en omdat de productie uit de veiden  Appelscha, Roden en Norg-Zuid is gestaakt. NAM heeft voor deze velden geen  ontwikkelingsplannen voor de toekomst. Tevens heeft NAM een nieuwe seismische  risico analyse gemaakt.    Planmatig beheer   Alle velden worden middels een 3 traps-compressiesysteem geproduceerd. NAM  verwacht de productie tot het eind van het jaar 2028 voort te kunnen zetten.  De verwachte volumetrische en dynamische GIIP en het streef  winningspercentage per veld is weergegeven in onderstaande tabel    Veld Statische Dynamische Streef  GIIP GIIP winnings-  (miljard (miljard percentage  Nm’) Nm?)   Assen 0,75 0,47 68%   Een 0,65 0,23 20%   Eleveld 0,95 0,87 97%   Vries-Noord 0,45 0,37 70%   Vries-   Centraal 0,31 0,32 83%   Vries-Zuid 0,55 0,44 40%   Witterdiep 0,7 0,5 61%   Zevenhuizen 0,14 0,13 81%    TNO merkt op dat de doelmatigheid van de voorgenomen winning in de velden  binnen het winningsplan Westerveld over het algemeen is toegenomen ten  opzichte van het vigerende winningsplan. Verder zegt TNO dat de  reservoirkwaliteit varieert van veld tot veld en dat dit wordt weerspiegeld in de  streefwinningspercentages. Van de velden binnen het Westerveld cluster komt de  resterende productie vooral uit de velden Eleveld en Vries Zuid. Vries Centraal  produceert naar verwachting de komende 5 jaar nog ca. 100 miljoen Nm}.  Productie uit de overige velden zai naar verwachting minder dan 50 miljoen Nm?  bedragen. Het gehele cluster zal per 2028 uit geproduceerd zijn.    Pagina 2 van 7</pre>

====================================================================== Einde pagina 544 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 545 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  16099439    TNO is van mening dat het winningsplan getuigt van doelmatige winning. In  aansluiting hierop vindt SodM de genoemde winningspercentages in  overeenstemming met de principes van planmatig beheer.    Verwachte bodemdaling   NAM heeft in 2013 een bodemdalingsmeting uitgevoerd in het winningsgebied van  het Westerveld cluster (Meetregister meetplannen Noord Nederland 2014). Het  resultaat van de meting uit 2013 heeft zij weergegeven in figuur C2 van het  winningsplan. In deze figuur heeft NAM de gemeten waarden van de peilmerken  weergegeven tezamen met de contouren van de gemodelleerde bodemdaling als  gevolg van de gaswinning. Het bodemdalingsmodel heeft NAM geactualiseerd met  de meeste recente reservoir parameters, productie profielen en geijkt aan de  bodemdalingsmetingen tussen 1975 en 2013 (Bron: NAM-rapport “Bodemdaling  door Aardgaswinning -NAM-velden in Groningen, Friesland en het Noorden van  Drenthe- Status Rapport 2015 en Prognose tot het jaar 2080”  (EP201511213444)). Met dit geactualiseerd en geverifieerd model heeft NAM een  prognose van de te verwachten bodemdaling tot het jaar 2025 (Figuur C3, einde  van de winning) en het jaar 2080 (Figuur C4, verwachte eindsituatie) gemaakt.  Voor deze voorspelling geeft NAM een onzekerheidsmarge van +25% op die  resulteert in een marge van +2 cm per voorspelde contour.    vid    Co  t  UE EE    BON    </pre>

====================================================================== Einde pagina 545 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 546 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  16099439    De verwachte eindsituatie van de bodemdaling in het jaar 2080 voor het  Westerveld winningsplan is gegeven in Figuur C4 (zie hieronder). De nog te  verwachten bodemdaling in de periode 2015 tot 2025, veroorzaakt door de  resterende productie uit de voorkomens van de Westerveld cluster, wordt geschat  op minder dan 2 cm.    De beschreven bodemdalingsprognose is door TNO geverifieerd en reëel  bevonden. Wel dient opgemerkt te worden dat de berekeningen zijn gebaseerd op  het meest waarschijnlijke productiescenario (mid case). Het is onduidelijk of  pessirnistische en optimistische productiescenario’s en onzekerheden in  reservaireigenschappen in de bepaling van de onzekerheidsmarge zijn betrokken.  SodM adviseert daarom NAM inzichtelijk te laten maken hoe de  onzekerheidsmarge is bepaald.    Risico analyse zuur- en frackstimulatie   NAM vermeld in het winningsplan dat zij mogelijk zuur- en frackstimulatie gaat  toe passen. Het generieke veiligheidsrisico en schade risico als gevolg van  mogelijke zuur- en frackstimulatie van de reservoirs in de velden genoemd in dit  winningsplan worden als verwaarloosbaar ingeschat. De locatie specifieke risico  analyse, wil NAM opnemen in een werkveiligheidsplan als onderdeel van een  BARMM (Besluit Algemene Regels Milieu Mijnbouw) of een  omgevingsvergunningsaanvraag indienen voor elk boorplan of put stimulatieplan.    SodM kan de uitspraak van NAM ten aanzien van het veiligheidsrisico en het risico  op schade niet verifiëren omdat er in het winningsplan onvoldoende onderbouwing  is gegeven. In de nieuwe mijnbouwwet wordt een gedetailleerde risicoanalyse  voor reservoirstimulatie onderdeel van het werkprogramma voor stimulering van  putten. De minimale eisen voor het werkprogramma gaan worden beschreven in  de Mijnbouwregeling. Vooruitlopend op deze wijziging van de mijnbouwwet en  mijnbouwregeling adviseert SodM om een voorwaarde op te nemen in het  instemmingsbestuit van het winningsplan waarbij NAM uiterlijk vier weken vóór  aanvang van de zuur- en/of frackstimulatie, een locatie specifieke risico analyse  moet indienen ten genoegen van de Inspecteur-generaal der Mijnen, die  tenminste in gaat op de volgende onderwerpen:    1. Status en integriteit van de put   2. Integriteit van de afdekkende lagen   3. Frack- of zuurvolumes en vloeistof samenstelling van de te gebruiken   chemicaliën   Injectiedrukken en gevolg voor spanningscondities in het reservoir   Frack dimensies, afstand van gekarteerde breuken en het seismisch risico   Locatie van de put ten opzichte van drink- en grondwatergebieden   Geochemische interacties tussen de gebruikte vloeistof en   gesteente/afsluitende lagen (inc). oplossingsverschijnselen)   8. Het afvoerplan van de uitgewerkte chemicaliën (uitgewerkt zuur en/of frac  vloeistoffen)    Nous</pre>

====================================================================== Einde pagina 546 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 547 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  16099439    Risico analyse bodemtrilling   NAM heeft een analyse gemaakt van het seismisch risico als gevolg van de  gaswinning uit de onderhavige voorkomens. Hiervoor heeft zij gebruik gemaakt  van de “Methodiek voor risicoanalyse omtrent geinduceerde bevingen door  gaswinning; tijdelijke leidraad voor adressering Mbb 24.1 versie 1.2”. Voor alle  velden is een niveau 2 - risico matrix - analyse uitgevoerd om het risico ten  gevolge van geinduceerde aardbevingen kwalitatief in kaart te brengen.   De uitkomst van de seismische risico analyse voor de voorkomens Assen, Eleveld,  Een, Vries-Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid, Witterdiep en Zevenhuizen, is dat  alte velden in categorie 1 valien (Figuur C9). TNO heeft de analyse geverifieerd en  verschilt op enkele punten van inzicht bij de classificatie van invloedfactoren.  Echter, TNO kan zich vinden in de positie van de diverse velden in de risicomatrix,  zoals door NAM bepaald.    Aard en omvang van schade  NAM voert verschillende argumenten aan om de kwalitatieve bepaling van het  veiligheidsrisico te duiden en de aard en omvang van de schade te kwalificeren:    s _NAM stelt dat de bevingen waargenomen bij de velden Witterdiep, Vries  en Eleveld hebben geresulteerd in grondsnelheden en -versnellingen die  onder de drempelwaarden liggen van het veiligheidsrisico dat is bepaald  aan de hand van de richtlijnen voor de zwakste type bouwwerken  (Stichting Bouw Research), de tweede adviesbrief van de commissie  Meijdam voor hazard en risicoberekeningen voor het Groningen gasveld  (Tweede advies: Omgaan met hazard- en risicoberekeningen in het belang  van het handelingsperspectief voor Groningen, 29 oktober 2015).   e NAM stelt dat de kans op een aardbeving met de maximaal berekende  magnitudes die kan leiden tot een veiligheidsrisico voor de zwakste type  huizen, verwaarloosbaar klein is. Voor de 175 kleine velden heeft NAM  waargenomen dat in geen enkel geval een beving is geregistreerd die  gelijk of groter is dan de maximaal berekende magnitude.   e NAM heeft het risico geanalyseerd dat de bovengrondse invloedfactoren  “industrie”, “speciale objecten” en “dijken” een indirecte bedreiging  kunnen vormen voor de veiligheid van de bevolking. Zij concludeert dat er  tot nu toe geen enkel geval bekend is van een geïnduceerde beving met  een maximale magnitude van 3,6 die heeft geleid tot een bedreiging voor  de veiligheid. Daarnaast zegt NAM, op basis van TNO-onderzoek in  Groningen, dat naar alle waarschijntijkheid dit soort “speciale objecten”  sterker zijn dan de bovengenoemde zwakste type huizen (TNO rapport  “Plaatsgebonden individueel risico van panden in het invloedgebied van  het Groningenveld”, 26 mei 2015). NAM visualiseert dit door de  risicomatrix te “corrigeren”.   e NAM stelt dat de geregistreerde bevingen boven de Westerveld  voorkomens (bijv. veld Eleveld, 2004, magnitude 2.8) hebben geleid tot  enkele schademeldingen. NAM geeft aan dat de toekomstige kans op  schade af zal nemen omdat het merendeel van de voorkomens bijna leeg  geproduceerd zijn wat inhoudt dat de productiesnetheden en</pre>

====================================================================== Einde pagina 547 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 548 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  16099439    hoeveelheden per jaar laag zijn en verder zullen afnemen. Bij  vergelijkbare seismisch actieve velden heeft NAM geobserveerd dat de  kans op aardbevingen en schade daarmee afneemt.   e NAM stelt dat voor de meeste gebieden boven deze velden de  samenstelling van de ondiepe ondergrond steviger is in vergelijking met  veel gebieden boven het Groningenveld. Het betreft meer zand en minder  veen en zachte klei, waardoor bij een gelijke magnitude beving in dit  gebied de opslingering door de ondiepe ondergrond geringer zal zijn dan  voor soortgelijke bevingen in Groningen. Hierdoor wordt het risico op  schade lager geacht.    Gebaseerd op deze in het winningsplan genoemde argumenten, concludeert NAM  dat het onwaarschijnlijk is dat geïnduceerde aardbevingen boven de velden in dit  winningsplan, een directe dan wel indirecte bedreiging vormen voor de veiligheid.  Echter NAM kan bevingen die mogelijke tot schade leiden, niet geheel uitsluiten.  Op basis van de huidige inzichten is daarbij de verwachting dat deze schade  beperkt zal blijven tot kleine scheuren in de muren (niet structurele schade). In  sommige gevallen kan dit leiden tot matige schade.    Voor de monitoring van de seismische activiteit rondom de Westerveld velden zal  NAM gebruik maken van het huidige meetnet van de KNMI. De detectiegrens voor  trillingen van dit netwerk ligt in het gebied van het onderhavige winningsptan op  minder dan 1,5 op de schaal van Richter. Er rust op NAM de verplichting om deze  schade overeenkomstig de regels van het burgerlijk wetboek te vergoeden.    SodM kan de uitspraak van NAM ten aanzien van de aard en omvang van schade  niet verifiëren, omdat in het winningsplan de volgende gegevens en analyses  ontbreken:   1. Overzicht van de gemeten grondsnelheden en grondversneliingen.   2. Overzicht van de schademeidingen en de aard van de schade.   3. Analyse van de relatie tussen de grondsnelheden/-versnellingen en de  aard en omvang van de gerapporteerde schade. Deze analyse zou  geplaatst moeten worden in het kader van vergelijkbare analyses voor  andere velden en de kalibratiestudie schade door aardbevingen (TNO-  rapport, TNO-034-DTM-2009-04435, 11 november 2009) en de SBR  Richtlijn-A.   4. Analyse van de relatie tussen de bevingen en de productie(snelheid}.   5. Rapportage van waargenomen relaties bij andere actieve velden.   6. Overige onderbouwende rapporten en analyses.    SodM is van mening dat NAM deze gegevens alsnog moet aanleveren zodat een  beoordeling van de aard en omvang van de schade gemaakt kan worden alvorens  advies over instemming met het winningsplan uit te brengen.    Op basis van de seismisch risico analyse in het ingediende winningsptan  Westerveld kan worden geconcludeerd dat voor de velden in het winningsplan de  veiligheid niet in het geding is (alle velden kwalificeren in categorie 1).    Dit betekent dat, in afwachting van de aanvullende gegevens, de productie op  basis van het vigerende winningsplan doorgang kan vinden.</pre>

====================================================================== Einde pagina 548 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 549 ======================================================================

<pre>    Advies         </pre>

====================================================================== Einde pagina 549 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 550 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 550 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 551 ======================================================================

<pre>    DS for life emme    Retouradres: Postbus 80015 3508 TA Utrecht    Staatstoezicht op de Mijnen  T.a.v mevrouw   Postbus 24037   2490 AA DEN HAAG    Onderwerp  adviesverzoek winningsplan Westerveld    Geachte mevrouvli    Naar aanleiding van uw verzoek van 19 mei 2016 om advies in het kader van de  beoordeling van het geactualiseerde winningsplan Westerveld, ingediend door de  Nederlandse Aardolie Maatschappij N.V. (verder NAM), berichten wij u het  volgende.    Doelmatigheid van de voorgenomen winning   Ten opzichte van het vigerende winningsptan is de doelmatigheid van de  voorgenomen winning in de velden binnen het winningsplan Westerveld over het  algemeen iets toegenomen. De reservoirkwaliteit varieert van veld tot veld. Dit  wordt weerspiegeld in de verwachte en streefwinningspercentages. Deze  percentages zijn een indicatie voor een doelmatige winning   Van de velden binnen het Westerveld cluster komt de resterende productie vooral  uit de velden Eleveld en Vries Zuid. Vries Centraal produceert naar verwachting  de komende 5 jaar nog ca. 100 miljoen Nm’. Productie uit de overige velden zal    naar verwachting minder dan 50 miljoen Nm’ bedragen. Het gehele cluster zal per    2023 uitgeproduceerd zijn.    Bodemdaling   TNO heeft de bodemdaling per veld geverifieerd op basis van de door NAM  aangeleverde parameters. De door NAM gebruikte parameters zijn gebaseerd op  een ondergrond model, dat is opgesteld aan de hand van daadwerkelijke  bodemdalingsmetingen tussen 1975 en 2013. Bron: NAM-rapport “Bodemdaling  door Aardgaswinning -NAM-velden in Groningen, Friesland en het Noorden van  Drenthe Status Rapport 2015 en Prognose tot het jaar 2080"  (EP201511213444).   De resterende bodemdaling blijft voor alle velden beneden de 2 cm. De  berekeningen zijn gebaseerd op het mid case (verwachte) scenario van de  bodemdalingsprognose. Voor een high case scenario kan de bodemdaling  navenant hoger uitvallen. TNO adviseert om de high case per voorkomen op te  vragen bij de operator.           Princetoniaan 6  3584 CB Utrecht  Postbus 80015  3508 TA Utrecht    www.tno nl    T +31 88 866 42 56    Datum  16 juni 2016    Onze referentie  AGE 16-10 064    Contactpersoon    Op opdrachten aan TNO z,n de Algemene  Voorwaarden voor opdrachten aan TNO  zoals gedeponeerd bij de Grthe van de  Rechtbank Den Haag en de Kamer van  Koophandel Den Haag van toepassing  Daze algemene voorwaarden kunt u tevens  vanden op www Ino ol   Op verzoek zenden wij u deze loe    Handelsragstemummer 27376655</pre>

====================================================================== Einde pagina 551 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 552 ======================================================================

<pre>    TNO innovation  OO eee for life nn    Datum   16 juni 2016  NAM geeft een onzekerheid van 25% voor de uitkomsten van de Onze referentie  bodemdalingsberekeningen zonder aan te geven waarop deze onzekerheid is AGE 16-10.064  gebaseerd. De grootste onzekerheid in de bodemdaling is momenteel gerelateerd  aan de onzekerheid in de toekomstige gasproductie (low-mid-high case). Immers,  aangezien de gasvelden in het Westerveld winningsplan al jaren produceren.  kunnen de voor bodemdaling relevante reservoireigenschappen met enige  zekerheid uit de monitoringsgegevens worden afgeleid.    Blad  2/4    Risicoschatting op basis van de leidraad seismisch risico   De NAM heeft voor alle velden in deze aanvraag een seismische risico analyse  uitgevoerd. Dit, omdat de DHAIS classificatie voor alle velden een niet te  verwaarlozen kans op beven geeft.    NAM heeft het risico van geïnduceerde aardbevingen gekwalificeerd met de  risicomatrixbenadering. TNO verschilt op enkele punten van inzicht bij de  classificatie van invloedsfactoren:   e _ Voor Vries Centraal scoort de ondergrondse invloedsfactor één punt  hoger dan bij NAM. Er is een beving van 1,5 waargenomen, die zowel  binnen een straal van 3 km rondom het veld Vries Centraal, als rond het  veld Vries Zuid is gelokaliseerd. NAM kent die beving alleen toe aan Vries  Zuid. Gezien de onzekerheid in de plaatsbepaling van de haard van de  beving rekent TNO deze beving aan beide velden toe bij het opstellen van  de SRA;   e _De bovengrondse invloeden worden bij Assen één punt lager berekend,  terwijl die bij Eleveld één punt hoger en bij Vries Noord en Vries Zuid twee  punten hoger uitkomen. Dit op grond van het al of niet voorkomen van  dijken of andere infrastructuur.   Deze verschillen in factoren geven voor de positie in de risicomatrix geen  significant verschil.</pre>

====================================================================== Einde pagina 552 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 553 ======================================================================

<pre>         for life mmm    Datum  16 juni 2016    Ne  til Nee                                              06    Vri EN    it  06  Vries cy C EN 05  vies Z .  \ o Elevelt  Witterdiep o 04  o “Kleveld &  Vri  Een © 02  0.2 Oo  Zevenhuizen  01  0.1    0 01 02 03 04 05 06 07 08 09 1  invloedsfactor ondergrond    Figuur. Risicomatrix. In zwart de positie van de velden volgens de berekeningen van NAM  en in blauw de aangepaste positie van op basis van de berekeningen van TNO. NB Vries  Zuid (NAM) en de door TNO aangepaste positie van Vries Noord en Vries Centraal zijn  dezelfde. Alle velden bevinden zich binnen de SRA risico categorie |.    o  b         invioedsfactor bovengrond  Oo  a         Bevindingen  TNO is van mening, dat het winningsplan getuigt van doelmatige winning.    De bodemdalingsprognose is adequaat berekend. De grootste onzekerheid in de  prognose is de hoeveelheid productie en de daarbij gepaard gaande depletie van  de gasvelden. TNO beveelt aan om de high case per voorkomen op te vragen bij  de operator en deze informatie aan het winningsplan toe te voegen.    TNO kan zich vinden in de positie van de diverse velden in de risicomatrix, zoals  gegeven door de NAM (zie figuur).</pre>

====================================================================== Einde pagina 553 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 554 ======================================================================

<pre>    TNO innovation  for life    Datum   16 juni 2016  In algemene zin 1s het waardevol om operators te vragen om hun kwantificering Onze referentie  van de invloedsfactoren in de risicomatrix te ondersteunen met een afbeelding van AGE 16-10 064    de brongegevens.  Blad    44    Met vriendelijke groet         Hoofd Adviesgroep Economische Zaken</pre>

====================================================================== Einde pagina 554 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 555 ======================================================================

<pre>Date : 29-2-2016 09:59:54
From  : 
@shell.com
Subject : Autom atic reply: Ter inform atie: w inningsplan Westerveld (= oa. Assen-Noord)
Beste lezer,
In ben niet op kantoor aanwezig. V anwege veiligheids- en privacyredenen zeg ik niet voor hoelang ;-). V oor dringende zaken kunt u het algemene nummer van de afdeling communicatie bellen: 0    of
e-mailen naar 
@shell.com
. Mijn collega's zullen het oppakken!
I will be out of office. For security and privacy reasons I'm not telling you for how long... For urgent matters please call the front desk     or e-mail: 
- @shell.com
. My colleagues
will cover for me!
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
16.119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 555 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 556 ======================================================================

<pre>Date : 14-12-2016 16:12:17
F
T
S
ubject : Autom atisch antw oord: overleg gezam enlijk advies w inningsplan Westerveld: 15 decem ber 9.00 uur Gem eenhuis Tynaarlo te Vries, kam er 142
G
eachte heer/mevrouw,
 
M
omenteel ben ik niet aanwezig. Maandag 19-12 ben ik er weer. Dan zal ik uw email beantwoorden. Voor dringende zaken kunt u bellen met ons algemene 
t
elefoonnummer 14 050.
 
M
et vriendelijke groet,
i
 
16.120
</pre>

====================================================================== Einde pagina 556 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 557 ======================================================================

<pre>Date : 14-12-2016 16:12:19
F
T
S
ubject : Autom atisch antw oord: overleg gezam enlijk advies w inningsplan Westerveld: 15 decem ber 9.00 uur Gem eenhuis Tynaarlo te Vries, kam er 142
G
eachte heer/mevrouw,
 
T
ot 19 december 2016 ben ik afwezig. Daarna lees ik uw e-mail weer.
 
M
et vriendelijke groet,
 
16.121
</pre>

====================================================================== Einde pagina 557 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 558 ======================================================================

<pre>Date : 8-12-2016 13:39:53
F
T
S
ubject : Autom atisch antw oord: Werklunch opstellen tekstgedeelten casco advies w inningsplan Westerveld: vrijdag 9 decem ber m et inloop vanaf 10.30 uur
G
eachte heer/mevrouw,
 
M
omenteel ben ik niet aanwezig. Maandag 12-12 ben ik er weer. Dan zal ik uw email beantwoorden. Voor dringende zaken kunt u bellen met ons algemene 
t
elefoonnummer 14 050.
 
M
et vriendelijke groet,
i
 
16.122
</pre>

====================================================================== Einde pagina 558 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 559 ======================================================================

<pre>Date : 1-3-2018 15:54:25
Subject : Autom atisch antw oord: Winningsplan Westerveld/Assen
Beste lezer,
Op dit moment ben ik niet aanwezig tot maandag 5 maart a.s. lees ik mijn e-mails weer. 
Voor dringende zaken kunt u contact opnemen 
 
Met vriendelijke groet,
 Projectcoördinator / beleidsmedewerker Ruimte
G emeente Aa en Hunze Postbus 93 • 9460 AB G ieten Spiekersteeg 1 • 9461 BH G ieten 
www.aaenhunze.nl
 Telefoon algemeen: 14 0592 Telefoon direct:    
 
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
16.123
</pre>

====================================================================== Einde pagina 559 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 560 ======================================================================

<pre>Date : 24-5-2017 12:52:40
F
T
S
ubject : Autom atisch antw oord: ziensw ijze Winningsplan Westerveld
L
.S.
 
i
k ben van  dinsag 23 mei tot en met vrijdag 26 mei  2017 afwezig.
V
 
M
 
 
16.124
</pre>

====================================================================== Einde pagina 560 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 561 ======================================================================

<pre>Date : 21-3-2019 09:48:29
F
T
C
a
ssen.nl,   @assen.nl,   @assen.nl
S
ubject : beantw oording raadsvragen PvdA - opschroeven gasw inning in provincie Drenthe 
A
ttachm ent : sjabloon beantw oording raadsvragen PvdA - opschroeven gasw inning in provincie Drenthe (002) (002).doc;
B
este 
 
 
 
 
  
 
         
 
         
 
    
 
                     
 
                               
 
                        
 
                           
 
                          
 
 .          
 
.             .      
 
 
 
 
 
    
 
 
  .
 
 
    
 
i
 
 
 
W
il je dit bespreken in het PO van maandag of doen we het in ons overleg maandag om 16.30 uur over de gaswinningen?
 
G
roet,
 
 
 
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.125
</pre>

====================================================================== Einde pagina 561 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 562 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN AAN HET COLLEGE VAN BURG E-
MEESTER EN WETHOUDERS (Art. 44 Reglement van Orde)  
 
Fractie: PvdA 
Steller:  
Datum: 11 maart 2019  
Inkomend nummer:   Z9354-2019 
 
Betreft: Schriftelijke vragen ex art 41 Reglement van O rde betreffende plannen opschroeven  
gaswinning NAM in Drenthe  
 
Geacht College,  
 
Op 1 maart jl. werden we onaangenaam verrast door de plannen van de NAM om in Drenthe  
op meer plekken aardgas te winnen. (Dagblad van het Noorden, 1 maart 2019, NAM:  
Aardbeving  van 3.0 of hoger? Dan klein gasveld direct sluiten). geeft 
aan dat dit nodig is om het verminderen van de gaswinning in Groningen op te vangen. De  
PvdA fractie heeft begin vorig jaar hierover al mondelinge vragen gesteld en haar zorgen  
geuit. 
De Drentse politiek is altijd duidelijk geweest: geen extra gaswinning in Drenthe door het  
verlagen van de gaswinning in Groningen. Dat staat volledig haaks op elkaar.  
 
Bovendien werd 5 maart jl. bekend dat er een parlementaire enquête naar de gaswi nning 
komt. In dat licht gezien is de berichtgeving van de NAM op z’n minst bijzonder te noemen.  
 
De fractie van de PvdA ervaart dat de uitspraken van de NAM voor veel onrust bij onze  
inwoners zorgen.  
 
1. De PvdA heeft over deze kwestie de volgende vragen:  
Hebt u kennis genomen van het voornemen van de NAM om in Drenthe meer gas te  
gaan winnen?  
2. Bent u het met de fractie van de PvdA eens dat dit uiterst ongewenst is? Zo nee, kan  
het College dit toelichten?  
3. Zo ja, bent u bereid dit standpunt over te brengen bij de provincie, de minister en de  
NAM om zodoende maximale druk te zetten om dit voornemen tegen te houden?  
Indien u niet bereid bent, wat zijn de argumenten om dit niet te doen?  
 
Wij wachten het antwoord op onze vragen met belangstelling af.  
 
Met vriendelij ke groet, 
Namens de raadsfractie van de PvdA Assen  
 
 
 
 
 
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 562 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 563 ======================================================================

<pre>Uitgaand nummer:  Z9354-2019 
Beantwoording:  
 
1. Hebt u kennis genomen van het voornemen van de NAM om in Drenthe meer gas te  
gaan winnen?  
 
 
  
 
.  
  
2. Bent u het met de fractie van de PvdA eens dat dit uiterst ongewenst is? Zo nee, kan  
het College dit toelichten?  
 
 
 . 
 
3. Zo ja, bent u bereid dit standpunt over te brengen bij de  provincie, de minister en de  
NAM om zodoende maximale druk te zetten om dit voornemen tegen te houden?  
Indien u niet bereid bent, wat zijn de argumenten om dit niet te doen?  
 
    
  
 
 
ASSEN, [Datum B&W besluit]  
 
 
Burgemeester en wethouder s van Assen,  
 
 
 
 
burgemeester    gemeentesecretaris  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 563 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 564 ======================================================================

<pre>Date : 9-12-2016 20:22:46
From  : 
@shell.com
Subject : Beantw oording vragen SP
Attachm ent : im age001.png;im age002.jpg;im age003.jpg;
Dag ,
  i    I   l  ill  li  i     li     
 
Naar aanleiding van je vragen, het volgende:
1.
       
Het aardgascondensaat moet worden afgevoerd naar Delfzijl. Hoe wordt het vervoerd?
Gas dat wordt gewonnen in de gemeente Assen, wordt behandeld op onze locatie Vries-4 in de gemeente Tynaarlo. Van daaruit wordt het uitgefilterde watercondensaat
met tankwagens vervoerd naar het Tankenpark Delfzijl. Daar wordt het water en het aardgascondensaat van elkaar gescheiden.
2.
       
Indien met tankwagens, welke route(s) gaan deze tankwagens rijden?
De routes worden door Logistiek opgesteld, rekening houdend met de lokale situatie en wet- en regelgeving. Dit betekent niet dat de transporten per definitie buiten de
bebouwde kom plaatsvinden; als voorgeschreven wordt dat de kortste route gereden moet worden, dan kan een tankwagen alsnog bibeko rijden.
3.
       
Is er voor die route een up-to date calamiteitenplan in de gemeentes in de maak?
Het watercondensaat valt onder de ADR-regelgeving. Daarvoor is geen calamiteitenplan nodig. Het is dus een van de vele stoffen die dagelijks door Assen (en in dit geval
dus de gemeente Tynaarlo) e.o. rijden, en waarvan vele transporten waarschijnlijk schadelijker en/of gevaarlijker zijn. Watercondensaat is trouwens ook niet explosief,
mocht dat de achterliggende reden van de vraag zijn. Hulpdiensten hebben equipment om bijbehorende ongevalscenario’s te bestrijden, en beschikken over ‘factsheets’
over stoffen als waco. Wij hebben zelf ook een incidenten-calamiteiten-organisatie operationeel 24/7.
4.
       
Met hoeveel tankwagens wordt er in de highcase winning per week gereden per route?
We hebben een vergunning voor maximaal 10 trucks per dag voor die locatie in Tynaarlo en wij blijven (uiteraard) binnen die vergunning. Het zijn dus maximaal 70 trucks
per week.
 
Mochten ze nog meer vragen hebben, dan hoor ik het graag.
Mocht er iets voor jou niet duidelijk zijn, dan weet je me te vinden!
 
Met vriendelijke groet,
 
 
 
Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V.
Statutaire vestiging Den Haag - Handelsregister no. 04008869
Correspondentieadres: Postbus 28000, 9400 HH Assen
Bezoekadres: Schepersmaat 2, 9405 TA Assen
 
T +31 592   
M +316   
 . - l @shell.com
I www.nam.nl
 
http://www.twitter.com/nambv
 
 
https://www.linkedin.com/company/nam
 
 
 
 
F
rom:
   
l . @assen.nl
] 
Sent:
 
vrijdag 2 december 2016 18:53
To:
Subject:
 RE: Achtergrondinformatie gaswinning NAM Assen-Noord
 
Dag ,
 
N.a.v. het raadsvoorstel over het advies winningsplan heb ik een aantal  technische vragen gekregen van de raadsfractie van SP.    i   
  
        i       .
 
Kun jij of een collega deze vragen voor mij van een antwoord voorzien?
 
1.
       
Het aardgascondensaat moet worden afgevoerd naar Delfzijl. Hoe wordt het vervoerd?
2.
       
Indien met tankwagens, welke route(s) gaan deze tankwagens rijden?
3.
       
Is er voor die route een up-to date calamiteitenplan in de gemeentes in de maak?
4.
       
Met hoeveel tankwagens wordt er in de highcase winning per week gereden per route?
 
Alvast bedankt!
 
Met vriendelijke groeten,
 
Beleidsspecialist
............................................................
Gemeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
T 0592 - 366 
M 06-
E  
. @assen.nl
website: 
www.assen.nl
 
Van:
 
-
l
 
: . - ll @shell.com
] 
Verzonden:
 vrijdag 2 december 2016 16:17
Aan:
 Marco Out <
@assen.nl
>; 
bestuur@tynaarlo.nl
; 
CLambert@aaenhunze.nl
CC:
 
i
@aaenhunze.nl
; 
@tynaarlo.nl
@assen.nl
i @assen.nl
. i @assen.nl
>
Onderwerp:
 Achtergrondinformatie gaswinning NAM Assen-Noord
 
Geachte heren,
Zoals in de voorgaande mail is beloofd, hierbij extra achtergrondinformatie over de gaswinning in Assen-Noord, over winningsplannen en over de communicatie hierover aan uw
16.126
</pre>

====================================================================== Einde pagina 564 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 565 ======================================================================

<pre>bewoners.
 
Het proces rondom het nieuwe winningsplan
Elk bedrijf in Nederland dat gas uit de grond wil halen moet een winningsplan maken. Hierin staat onder meer hoe het bedrijf gas wil winnen. En wat de invloed daarvan op de
omgeving is.  In het winningsplan zit ook technische en financiële informatie over de winning, zoals:
·
         
informatie over de duur van de winning;
·
         
de te winnen volumes;
·
         
de verwachte bodembeweging ten gevolge van de winning.
 
Na enkele jaren gebruik te hebben gemaakt van de rechten en plichten in een winningsplan, levert NAM doorgaans een wijziging op dat bestaande winningsplan in. Dit wordt
soms een ‘nieuw’ winningsplan genoemd, en soms een ‘update’. NAM heeft in 2016 een wijziging van het winningsplan ingediend. Bij het indienen van het gewijzigde
winningsplan heeft NAM op verzoek van de Minister rekening gehouden met de lopende wijziging van de Mijnbouwwet en de daarin opgenomen aangescherpte eisen voor
winningsplannen. In dit winningsplan is ook een seismische risicoanalyse opgenomen. Deze seismische risicoanalyse geeft volgens de Minister geen aanleiding om de
voorgenomen productie uit Vries-10 niet op te starten.
Het nieuwe proces rondom alle winningsplannen behelst ondermeer dat omwonenden en gemeenten, provincies en waterschappen de gelegenheid krijgen om op het
winningsplan te reageren. Dat proces repecteren wij uiteraard en wij werken daar ten volle aan mee door onder andere aan de voorkant daarvan al in gesprek te gaan,
omwonenden en opwonenden te informeren door middel van inloopbijeenkomsten en diverse andere communicatiekanalen. U bent onderdeel van dat proces, en dat is ook
precies waar wij afgelopen woensdag over gesproken hebben. Uiteindelijk beoordeelt de Minister van EZ de winningsplannen, en dus ook het winningsplan in deze (met de naam
‘Westerveld’).
 
Juridische achtergronden en feiten van het huidige winningsplan
Door uitspraken in een debat in de Kamer en een bijbehorende brief met antwoorden op Kamervragen, bestond de gedachte dat winning uit deze put nieuw was. NAM heeft
toentertijd al aangegeven dat dit slechts een nieuwe put was, richting een blok dat al eerder productie heeft opgeleverd. Dat blok is onderdeel van het gasveld met de naam Vries.
Het gasveld wordt beschreven in het winningsplan Westerveld. NAM heeft daarop aangegeven dat de put niet in gebruik zou worden genomen zonder toestemming van het
Ministerie van EZ.
De verwachting was dat een update van het winningsplan binnen afzienbare tijd afgerond zou kunnen worden. Nu dit echter niet het geval bleek te zijn, heeft NAM aan de
toezichthouder, Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), gevraagd om aan te geven of productie uit put Vries-10 is toegestaan onder het huidige winningsplan. Het betreft immers
geen nieuwe winning, maar een bestaand gasveld. SodM heeft geconstateerd dat de grenzen van het vigerende winningsplan met het in gebruik nemen van put Vries-10 de
komende twee jaar naar verwachting niet zullen worden overschreden en dat er op basis van het bestaande winningsplan gestart kan worden met de productie uit deze put. NAM
voldoet hiermee dus aan de vereisten en mag op basis daarvan een aanvang maken met de productie.
 
NAM’s achtergrond ten aanzien van de gaswinning in uw gemeente
Het gasveld Vries is een van de 220 kleine gasvelden in Nederland.  Het gasveld Vries is al sinds 1968 in gebruik. De nieuwe put is aangesloten op een onderdeel van dat gasveld,
wat wij geologisch een blok noemen. Dit blok hebben wij de naam Vries-Zuid-Zuid gegeven, maar heeft dus geen enkele geografische relatie met het dorp Vries. Sterker nog: het
ligt onder Assen-Noord, voornamelijk onder het dorp Loon.
In dit winningsplan is ook een seismische risicoanalyse opgenomen. Deze seismische risicoanalyse geeft geen aanleiding om de voorgenomen productie uit Vries-10 niet op te
starten. Met andere woorden: het is onwaarschijnlijk dat er seismische activiteit ontstaat door de winning uit het Vries-gasveld. Ook de verwachte bodemdaling (< 2 cm) blijft met
de productie uit de put Vries-10 binnen het nu geldende winningsplan. Mochten inwoners van uw gemeente denken dat zij schade lijden door NAM, dan kunnen zij een melding
van die schade doen. Deze melding wordt daarop door een deskundige onderzocht. Indien uit dat onderzoek blijkt dat de schade door NAM’s activiteiten komt, dan vergoedt NAM
die schade zondermeer. We maken daarvoor gebruik van een schadeprotocol.
 
Communicatie
De andere kant is dat de gaswinning in uw gemeenten niet nieuw is. Ook dit blok, waarin naar verwachting 400 miljoen m3 gas zit, is niet nieuw. In de gemeente Assen wordt -ter
vergelijking- in een jaar tijd door de huishoudens ongeveer 50 miljoen m3 gas per jaar gebruikt.
De afgelopen jaren is er intensief gecommuniceerd over gaswinning in Noord-Drenthe. Er zijn vele inloopavonden, open dagen, locatiebezoeken en boortorenrondleidingen
georganiseerd. Het social media-gebruik door NAM is toegenomen met als doel geïnteresseerden en omwonenden te informeren over actuele activiteiten. Er zijn flyers, brieven
en uitnodigingen op adres gestuurd. Er zijn vele overleggen geweest met lokale vertegenwoordigers van dorpen en wijken, zoals dorpsbelangen en wijkraden. Ook via media
wordt gecommuniceerd. Wij merken zelf dat het aantal vragen minder wordt. Wij nemen regelmatig poolshoogte door middel van diverse soorten gesprekken. Vragen en
onduidelijkheden blijven er altijd, maar de frequentie neemt duidelijk af. Wij begrijpen heel goed dat ons werk niet in één zin of brief uit te leggen is. We gaan daarom door. De
eerstvolgende acties zijn het sturen van flyers (Loon, Tarlo en Balloo) en het organiseren van informatiemiddagen en -avonden in Loon (Balloo en Taarlo), Marsdijk en Vries. De
sessie in Loon vindt plaats op 24 januari 2017.
Alle informatie is terug te vinden op 
www.nam.nl
 of op Facebook: NAM in Assen.
 
Ik hoop u hiermee voldoende informatie te hebben gegeven voor het moment. Mocht u nog extra vragen hebben, dan hoor ik dat graag.
 
 
Met vriendelijke groet,
 
 
 
Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V.
Statutaire vestiging Den Haag - Handelsregister no. 04008869
Correspondentieadres: Postbus 28000, 9400 HH Assen
Bezoekadres: Schepersmaat 2, 9405 TA Assen
 
T +31 592   
M +316   
E 
. l @shell.com
I 
www.nam.nl
http://www.twitter.com/nambv
https://www.linkedin.com/company/nam
 
 
 
 
D
isclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 565 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 566 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 566 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 567 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 567 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 568 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 568 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 569 ======================================================================

<pre>Date : 16-8-2016 12:34:12
F
T
o : "
 
@assen.nl'
S
ubject : Belangen Noordenveld w inningsplan Westerveld
A
ttachm ent : Belangen Noordenveld w inningsplan Westerveld.docx;im age001.jpg;
B
este i ,
 
Z
oals afgesproken stuur ik je hierbij de belangen die er in Noordenv eld spelen omtrent de gaswinning Westerv eld. Dit document heb ik kortgesloten met de portefeuillehouder.
 
M
et v riendelijke groet,
 
 
b
e
leidsm edewerker ruim telijke ordening/juridische zaken
G
emeente Noordenveld
R
uim telijke Ordening en Stedenbouw
P
ostbus 109
t
el.  
9
300 AC RODEN
@
GemeenteNoordenveld.nl
w w w .gemeentenoordenveld.nl
 
 
16.127
</pre>

====================================================================== Einde pagina 569 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 570 ======================================================================

<pre>Belangen Noordenveld winningsplan Westerveld  
 
Onzekerheid  
Het winningsplan is gebaseerd op aannames en vereenvoudigde modellen. De onzekerhei d i n de 
modellen is enorm groot. Op basis van deze aannames en modellen worden de effecten 
voorspeld.  
 
   
  
  
 
 
 
Het beeld dat in het winningsplan wordt geschetst bevat nog diverse open einden. Zo zijn 
ontwikkeling va n nieuwe velden, toenemende productie door nieuwe putten en toepassen van 
compressie op bestaande velden in de Westerveld voorkomens niet meegenomen in de prognose 
in het winningsplan. Dergelijke ontwikkelingen kunnen leiden tot een ander beeld. Onduidelij k is 
wat er gebeurt als er sprake is van een van deze ontwikkelingen. Verder wordt er aangegeven dat 
er fracking toegepast kan worden, echter hiervoor is nog geen concreet plan. De risico’s die 
hiermee samenhangen zijn nu dan ook nog niet inzichtelijk te m aken. Het risico bij fracki ng wordt 
vastgelegd in een werkveiligheidsplan als onderdeel van een BARMM (Besluit Algemene Regels 
Milieu Mijnbouw) aanvraag bij elk gericht boorplan of put stimulatieplan. Onduidelijk is hoe het zi t 
met inspraak bij een BARMM a anvraag. Wij verzoeken u om duidelijker vast te leggen welke 
stappen er in der gelijke situaties worden genomen, waarbij voldoende maatregelen worden 
getroffen ten aanzien van monitoring en schadeafhandeling bij dergelijke ontwikkelingen . Ook 
vragen wij u i nzichtelijk te maken op welke wijze overige overheden tijdig betrokken worden  bij 
dergelijke ontwikkelingen.   
 
Bodemdaling  
Als door bodemdaling de waterhuishouding of andere waterstaatkundige werken i n betekenende 
mate worden beïnvloed dan kunnen waterhuis houdkundige maatregelen worden getroffen. A  
 
 
 
 
 
 
 
  
 
Schade( -afwikkeling)  
Het voorkomen en beperken van schade dient als uitgangspunt te worden genomen. Dat heeft u 
zelf aangegeven. Daarom zijn wij  van mening dat harde voorwaarden gesteld moeten worden met 
betrekking tot de afdoening en vergoeding van schade en compensatie van neveneffecten.  
 
Wij hechten er aan om aan te geven dat, indien er sprake is van schademeldingen uit ons gebi ed 
die bij de NAM terechtkomen, we kunnen vertrouwen op een tijdige en zorgvuldige behandeling 
van deze meldingen. Wa arbij het uitgangspunt moet zijn dat elk geval op zijn eigen merites 
behandeld en beoordeeld wordt.   
</pre>

====================================================================== Einde pagina 570 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 571 ======================================================================

<pre> 
Wij verzoeken u daarom  aandacht te besteden aan deze onderdelen in het besluit door duideli jk e 
voor schriften hierover op te nemen.  
 
Lusten en lasten verdeling  
  
 
 
 
. 
 
Einddruk Een  
 
  
   
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 571 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 572 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 572 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 573 ======================================================================

<pre>Date : 25-7-2017 14:41:27
F
rom  :  
T
S
ubject : beoordeling vergunning Diever
A
ttachm ent : opm erkingen nav vergunning w inningsplan Diever.docx;
T
er info
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
B
eleidsspecialist gemeente Assen
 
 
-
 
W
ebsite: www@assen.nl
 
16.128
</pre>

====================================================================== Einde pagina 573 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 574 ======================================================================

<pre>Beoordeling vergunning winning Diever verleend op 21 juli 2017 door EZ  
25 juli 2017 door  
Bedoeld om te beoordelen wat we straks ook kunnen verwachten van vergunning voor 
winningsplan Westerveld. Eigenlijk zijn hier een paar aandachtspunten waar we ons op moeten 
voorbereiden.  
 
Meet en monitoringsprotocol  
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Schadeafhandeling  
  
   
  
 
 
MER  
In Diever is voo raf w él een MER onderzoek uitgevoerd.  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 574 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 575 ======================================================================

<pre>Date : 6-12-2017 16:24:10
To :   @drenthe.nl, @noorderzijlvest.nl  @noorderzijlvest.nl, @coevorden.nl  @coevorden.nl,
@dew oldenhoogeveen.nl  
@dew oldenhoogeveen.nl,
@w dodelta.nl"
w dodelta.nl)" 
@w dodelta.nl, "'  
 
@em m en.nl, " @borger-odoorn.nl'" @borger-odoorn.nl, @m eppel.nl" @m eppel.nl, "
@tynaarlo.nl" @tynaarlo.nl,   @assen.nl, gem eentew esterveld.nl" @gem eentew esterveld.nl,  
ruddrenthe.nl'  ruddrenthe.nl, @hunzeenaas.nl'  hunzeenaas.nl,   @assen.nl, "
 
@drenthe.nl, @dew oldenhoogeveen.nl" @dew oldenhoogeveen.nl, 
vechtstrom en.nl"
Subject : bepaling num eting in instem m ingsbesluiten gasw inning
Beste allen,
Zoals vanmorgen al door  werd gezegd, deel ik graag zo nu en dan iets met iedereen. Ter bevestiging daarvan deze e-mail 
J
 
    
 
Uit het instemmingsbesluit voor het winningsplan Diever (21 juli 2017)
Artikel 4
Teneinde eventuele toekomstige mijnbouwschade aan 
bouwwerken door de gaswinning uit het Diever gasvoorkomen objectief te kunnen vaststellen, zorgt Vermilion ervoor dat
binnen 6 maanden na de dag dat dit besluit in werking is getreden een nulmeting is uitgevoerd naar de bouwkundige staat van een, na overleg met de gemeente vast te stellen,
representatieve selectie van voor
bodembeweging gevoelige bouwwerken gelegen binnen het gebied waar bodembeweging als gevolg van de gaswinning zich kan voordoen. Voorafgaand aan de nulmeting
overlegt Vermilion een plan van aanpak voor de nulmeting aan de Minister van Economische Zaken.
http://www.nlog.nl/ter-inzage-legging-winningsplan-diever
 
Uit het ontwerp-instemmingsbesluit voor de gewijzigde gaswinning Westerveld ( 8 mei 2017)
Artikel 6
De Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. dient, binnen zes maanden na vaststelling van dit besluit zorg te dragen voor het uitvoeren van een representatieve nulmeting aan
gebouwen
 boven of nabij de gasvoorkomens Eleveld en Vries-Zuid teneinde eventuele toekomstige mijnbouwschade aan gebouwen door de gaswinning Westerveld beter te
k
unnen vaststellen.
http://www.nlog.nl/ter-inzage-legging-winningsplan-westerveld
 
 
Met v riendelijke groet,
 i
Projectcoördinator - beleids medewerk er RO
Gemeente Aa en Hunze
Pos tbus  93 • 9460 AB Gieten 
Spiek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
www.aaenhunze.nl
Telefoon algemeen: 14 0592
Telefoon direct: (0592)   
M
obiel (geen voicemail): 
 
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
16.129
</pre>

====================================================================== Einde pagina 575 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 576 ======================================================================

<pre>Date : 17-5-2017 11:47:04
F
rom  :  
T
S
ubject : Bericht over vergadering doorsturen: overleg PlasBossinade - ziensw ijze w inningsplan Westerveld 
D
e vergadering is doorgestuurd
i
 
 
 heeft uw vergaderverzoek doorgestuurd naar andere personen.
 
V
ergadering
 
o
verleg PlasBossinade - zienswijze winningsplan Westerveld
 
 
T
ijd van vergadering
 
d
onderdag 18 mei 2017 13:00 - donderdag 18 mei 2017 14:00
 
 
G
eadresseerden
 
 
Alle weergegeven tijden vallen in de volgende tijdzone:  (UTC+01:00) Amsterdam, Berlijn, Bern, Rome, Stockholm, Wenen
16.130
</pre>

====================================================================== Einde pagina 576 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 577 ======================================================================

<pre>    Date : 14-9-2016 13:35:21  From : EE @ datunprikker.nl 16.131    To : IG assen.nl  Subject : Bericht van Mirah Rozema over "Uitnodiging gemeenschappelijke sessie winnings plan Westerveld"”    J    datumprikker.nl    Bericht    Beste deelnemer,    Onlangs heb ik je uitgenodigd voor de afspraak ‘Uitnodiging gemeenschappelijke sessie winningsplan Westerveld’ om een datum te kunnen prikken. Helaas heb ik nog geen  reactie ontvangen.    Graag hoor ik van je op welke data je beschikbaar bent. Je kunt de afspraak bekijken en je beschikbaarheid opgeven door de onderstaande link te volgen.    Met vriendelijke groet  |    afspraak bekijken    Werld de link niet? Kopieer dan het onderstaande adres naar je brow ser  hitps ://daturrpriker.nvimr29bf d7isu2aivw m</pre>

====================================================================== Einde pagina 577 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 578 ======================================================================

<pre>Date : 11-12-2018 13:30:40
F
T
@
gem eentenoordenveld.nl, "    
 
@
 
C
S
ubject : Beroep w inningsplan Westerveld
C
ollega’s,
 
H
et college heeft vanmorgen conform besloten om beroep in te dienen.
 
D
e brief daarover aan de raad is op interne route.
D
e communicatie naar buiten verloopt via mijn collega  
M
et v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i
:    
 
 i i  
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
maandag 10 december 2018 9:59
A
an:
 
C
C:
 
O
nderwerp:
 
RE: Concept beroep winningsplan Westerveld
 
D
ag allen,
 
H
et ligt hier morgen in het college. Ik begrijp in Assen ook.
V
oor wie het onderstaande bericht vrijdag nog niet had opgepikt.
 
h
ttps://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/141720/Noord-Drentse-gemeenten-in-beroep-tegen-gaswinning-provincie-niet
 
 
M
et v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i :    
 
 i i  
D
ISCLAIMER:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
i
nformatie. 
A
ls u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
16.132
</pre>

====================================================================== Einde pagina 578 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 579 ======================================================================

<pre>Date : 18-12-2018 12:19:09
F
T
@
gem eentenoordenveld.nl, " @aaenhunze.nl" @aaenhunze.nl, "   @assen.nl,   @assen.nl,
"
zuidhorn.nl" 
z
S
ubject : beroep w inningsplan Westerveld
A
ttachm ent : opm erkingen portefeuillehouder Leek beroepschrift;im age001.png;im age002.png;
D
ag Robert,
 
-
 
         
I
n de bijgevoegde mail nog een beperkte inhoudelijke aanvulling vanuit .              
-
 
         
D
e door jou genoemde gemeenten kloppen. Een aantal colleges moeten vandaag nog besluiten, maar in bestuurlijk overleg is eerder aangegeven deze gemeenten zullen
i
nstemmen met het indienen van beroep. 
J
ij hoort morgenvroeg of die gemeenten daadwerkelijk akkoord zijn. Wij zullen vandaag ook nog contact opnemen met de
w
aterschappen voor een laatste check over hun standpunt over het al dan niet indienen van beroep
-
 
         
T
enslotte zal de raad in Assen dit donderdagavond nog bespreken, dus vrijdagochtend hoor jij z.s.m. vanuit Assen of dit nog tot opmerkingen heeft geleid.
-
 
         
N
a de reactie vanuit Assen mag jij vrijdag namens de door jou genoemde colleges beroep aantekenen.
 
@
mijn collega’s
-
 
         
 
is advocaat en hoeft NIET te worden gemachtigd voor het indienen van beroep namens de gemeente.
-
 
         
L
aat iedereen voor zich checken namens welk bestuursorgaan beroep moet worden ingediend! College van B&W of gemeenteraad. Mocht dit de gemeenteraad moeten
z
ijn, laat ons dit dan weten!
-
 
         
Z
onder tegenbericht gaan wij (i   ) ervan uit dat jullie akkoord zijn met bovenstaande afspraken.
 
V
ragen of overleggen? Dan direct even bellen -
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
B
eleidsadviseur Wonen en Ruimte
G
emeente Tynaarlo
 
V
an:
 
@
plasbossinade.nl] 
V
erzonden:
 
dinsdag 18 december 2018 11:09
A
an:
 
'    . @middendrenthe.nl>; . @gemeentenoordenveld.nl; @aaenhunze.nl; . @assen.nl; . @assen.nl;  . .
@
tynaarlo.nl>; 
@
zuidhorn.nl
O
nderwerp:
 
RE: Concept beroep winningsplan Westerveld
 
D
ames en heren,
 
B
ijgaand zend ik u de laatste versie van het beroepschrift tegen het instemmingsbesluit Westerveld.
 
H
eb ik nu goed begrepen dat ik dat beroepschrift indien namens de colleges van B&W van de volgende gemeenten:
 
-
 
      
T
ynaarlo;
-
 
      
M
idden-Drenthe;
-
 
      
N
oorderveld;
-
 
      
A
a en Hunze;
-
 
      
A
ssen;
-
 
      
L
eek
 
O
f zie ik dan nog gemeenten over het hoofd?.
 
I
k heb het beroepschrift nog eens kritisch bekeken en vooral qua lay-out en tekstueel nog wat wijzigingen aangebracht. 
D
e inhoud is niet gewijzigd en er zijn geen nieuwe
a
rgumenten toegevoegd of afgevoerd.
 
V
erder heeft het mijn voorkeur om het beroepschrift vrijdagochtend 21 december a.s. in te dienen. Gaat dat wat jullie 
p
lanning en besluitvorming lukken?
 
H
oogachtend en met vriendelijke groet,
 
 
 
  l
 
 
M
r.     
A
dvocaat
 
PlasBossinade Advocaten N.V.
P
o
stbus 1100 
9
701 BC Groningen
P
aterswoldseweg 804
:
     
:
      
 
   
w
ww.plasbossinade.nl
 
 
 
 
 
V
an:
 
   
i
l . @middendrenthe.nl
] 
V
erzonden:
 
maandag 10 december 2018 12:22
A
an:
 
@
gemeentenoordenveld.nl
CC:
 
i
l
 
@
assen.nl
; 
@
as
sen.nl
@
plasbossinade.nl
>; 
@
tynaarlo.nl
;
@
zuidhorn.nl
Onderwerp:
 
Re: Concept beroep winningsplan Westerveld
 
I
n MD wordt ook het beroepschrift voor 18 december behandelt
 
 
 
16.133
</pre>

====================================================================== Einde pagina 579 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 580 ======================================================================

<pre>Verstuurd vanaf mijn iPhone
O
p 10 dec. 2018 om 10:16 heeft   
i
@gemeentenoordenveld.nl
> het volgende geschreven:
C
o
llegae,
 
I
n Noordenv eld komt het beroepschrift de 18
e
 
december in het college.
 
M
et v riendelijke groet,
 
<
image003.jpg>
 
s
enior jurist
G
emeente Noordenveld
S
trategie en Ontwikkeling
P
ostbus 109
t
el. 14 050
9
300 AC RODEN
H
.Vriezema@ gemeentenoordenveld.nl
w w w .gemeentenoordenveld.nl
 
V
a
n:
 
  
@
aaenhunze.nl
> 
Verzonden:
 
maandag 10 december 2018 09:59
Aan:
@assen.nl
@
m
iddendrenthe.nl
>
C
C:
 
  
.
@gemeentenoordenveld.nl
@
z
uidhorn.nl
>  
i
 
.
@
assen.nl
@
t
ynaarlo.nl
>; 
. .
l @plasbossinade.nl
>
O
nderwerp:
 
RE: Concept beroep winningsplan Westerveld
 
D
ag allen,
 
H
et ligt hier morgen in het college. Ik begrijp in Assen ook.
V
oor wie het onderstaande bericht vrijdag nog niet had opgepikt.
 
h
ttps://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/141720/Noord-Drentse-gemeenten-in-beroep-tegen-gaswinning-provincie-niet
 
 
M
et v riendelijke groet,
 
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 :  
 
:    
l
  l : 
 
V
an:
 
  
i
@assen.nl
] 
V
e
rzonden:
 
vrijdag 7 december 2018 14:20
A
an:
 
C
C:
 
'
.
i @gemeentenoordenveld.nl
'; 
'
 
O
nderwerp:
 
RE: Concept beroep winningsplan Westerveld
 
D
ag  (en anderen),
 
B
ij deze het definitieve concept van ons gezamenlijk beroepschrift voor het winningsbesluit Westerveld. Deze wordt, zoals in het bestuurlijk overleg is afgesproken,
o
p 11 december ter besluitvorming in de colleges 
g
ebracht. Op 20 december komt deze bij ons ook nog in de raad.
 
I
k heb vanochtend nog contact gehad met de waterschappen. De waterschappen Hunze en Aa’s en Noorderzijlvest doen niet mee met ons beroepschrift. Mogelijk dat
H
unze en Aa’s nog apart in beroep gaat op het aspect 
b
odemdaling; Noorderzijlvest doet dat niet.
I
n het bestuurlijk overleg had de provincie al aangegeven niet in beroep te gaan maar wel mee te willen gaan in de gesprekken met NAM en EZK om te kijken waar
m
ogelijkheden zijn om de positie van onze inwoners 
t
e verbeteren.
 
I
edereen bedankt voor de medewerking en prettig weekeinde!
 
M
et vriendelijk groet,
 
 
B
eleidsadviseur gemeente Assen
T
eam Strategie en Advies
 
-
 
8
W
ebsite: 
w
ww@assen.nl
 
V
a
n:
 
:
@plasbossinade.nl
] 
V
erzonden:
 
vrijdag 7 december 2018 11:40
A
an:
 
  
.
@assen.nl
.
@
tynaarlo.nl
>; 
'
i
@aaenhunze.nl
i
@assen.nl
>;
'
i
@
gemeentenoordenveld.nl
' 
i
@gemeentenoordenveld.nl
>; 
'
i
@zuidhorn.nl
>
O
nderwerp:
 
RE: Concept beroep winningsplan Westerveld
 
D
ame en heren,
 
B
ijgaand zend ik u het aangepaste concept beroepschrift. 
 
i                 
 
 
 
        l     i    l       
 
 
   i           i     
 
 i    i  
l
   i     i
 
D
ank voor de input. Ik wacht de verdere reacties af.
 
V
oor de goede orde, ik ben vanmiddag niet op kantoor en lastig bereikbaar dus kan eventuele reacties eerst maandag a.s. verwerken.
 
V
riendelijke groet,
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 580 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 581 ======================================================================

<pre>   
 
 
 
    
A
dvocaat
 
<
image004.png>
PlasBossinade Advocaten N.V.
Po
stbus 1100 
9701 BC Groningen
Paterswoldseweg 804
      
     
:     
www.plasbossinade.nl
 
 
 
 
 
V
an:
 
  
:
. @assen.nl
] 
V
e
rzonden:
 
vrijdag 7 december 2018 11:07
A
an:
 
.
@tynaarlo.nl
@
aae
nhunze.nl
>; 
 
 
i
@
assen.nl
>;
i
@gemeentenoordenveld.nl
' 
i
@
gemeentenoordenveld.nl
l
@
plasbossinade.nl
>; 
'
 
 
'
 
@
zuidhorn.nl
>
O
n
derwerp:
 
RE: Concept beroep winningsplan Westerveld
 
D
ag allemaal,
 
 
           i   
 
 
       i          li     i   ll  
l
       
 
 
      i        
 
M
et vriendelijk groet,
 
 
B
eleidsadviseur gemeente Assen
T
eam Strategie en Advies
 
 
W
ebsite: 
w
ww@assen.nl
 
V
an:
 
 . . 
i
l . @tynaarlo.nl
] 
V
erzonden:
 
vrijdag 7 december 2018 10:34
A
an:
 
  
.
@assen.nl
i
@aaenhunze.nl
>; 
 
 
.
i
@assen.nl
>; 
i
@gemeentenoordenveld.nl
'
.
i
@gemeentenoordenveld.nl
l
@plasbossinade.nl
>; 
 
 
 
'
i
@zuidhorn.nl
>
O
nderwerp:
 
RE: Concept beroep winningsplan Westerveld
 
D
ag allen,
 
.
      i     .
 
 
    l i                  i
 
 i
 
l              
 
i
 i          i   l  i       i        
 
 l i      
 
               
l
     .
 
  i     
 
    
 
 
i       i         i    .        
 
 
   i   
 
 
                  ll
 
  i       l     i   
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
B
eleidsadviseur Wonen en Ruimte
G
emeente Tynaarlo
 
V
an:
 
  
:
. @assen.nl
] 
V
erzonden:
 
vrijdag 7 december 2018 10:05
A
an:
 
@
plasbossinade.nl
@aae
nhunze.nl
>  
i
  
@
assen.nl
>;
'
.
i @gemeentenoordenveld.nl
' 
.
i @gemeentenoordenveld.nl
.
@tynaarlo.nl
>
O
n
derwerp:
 
RE: Concept beroep winningsplan Westerveld
 
D
ag 
 
A
   i    i       !
 
i
i   
i       l   i    
   i l     
 
       i i    
.
 
                    i  i       
 
  
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 581 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 582 ======================================================================

<pre>Met vriendelijk groet,
 
 
B
eleidsadviseur gemeente Assen
T
eam Strategie en Advies
 
-
 
W
ebsite: 
w
ww@assen.nl
 
V
a
n:
 
:
@plasbossinade.nl
] 
V
erzonden:
 
donderdag 6 december 2018 16:40
A
an:
 
  
.
@assen.nl
i
@
aaenhunze.nl
>; 
 
 
.
i
@assen.nl
>; 
i
g
emeentenoordenveld.nl
'
<
i
@gemeentenoordenveld.nl
.
@
tynaarlo.nl
>
O
n
derwerp:
 
RE: Concept beroep winningsplan Westerveld
 
Z
ie hieronder mijn opmerkingen in 
r
ood
 
V
an:
 
  
:
. @assen.nl
] 
V
e
rzonden:
 
donderdag 6 december 2018 16:27
A
an:
 
@
plasbossinade.nl
@
aae
nhunze.nl
>; 
i
  
@
assen.nl
>;
i
@gemeentenoordenveld.nl
' 
<
i
@gemeentenoordenveld.nl
.
@
tynaarlo.nl
>
O
nderwerp:
 
RE: Concept beroep winningsplan Westerveld
 
D
ag 
B
edankt voor het snelle toezenden.
 
I
k heb een paar vragen/ opmerkingen:
 
      
 
            i    l   
 
A
kkoord
 
2
.
 
      
 
  l  i   i               li     
l
i   l 
 
i  i l  i  l    i  
 
 i   
 
 
 i   i           i   i      l  l  i   
 
 
 
 l         i   i    l         
 
 i   l      l i    
 
   i    
 
    
 
                 
.
 
3
.
 
      
 
  i         ll    i i      i  .
 
A
kkoord
 
 
   
 
            l     l    
 
        
 
i
  l       -  l     .
 
 
i   i   
 
  l    l  i              
 
 
 
   i     
 
 
  i   i        
 
     i         i  
i
    
 
l
    .
 
 
l  i   i    
 
   
 
 
     
 
 i    l        
 
M
et vriendelijk groet,
 
 
B
eleidsadviseur gemeente Assen
T
eam Strategie en Advies
 
 
-
W
ebsite: 
w
ww@assen.nl
 
V
a
n:
 
:
@plasbossinade.nl
] 
V
erzonden:
 
donderdag 6 december 2018 12:22
A
an:
 
  
.
@assen.nl
i
@
aaenhunze.nl
>; 
 
 
.
i @assen.nl
>; '
i
@gemeentenoordenveld.nl
'
<
i
@
gemeentenoordenveld.nl
.
@tynaarlo.nl
>
O
nderwerp:
 
Concept beroep winningsplan Westerveld
 
G
eachte heren,
 
B
ijgaand zend ik jullie het concept beroepschrift in de zaak over het winningsplan Westerveld. Daarin heb ik de bezwaren 
e
n argumenten verwoord, zoals wij die
e
erder bespraken en die ook in de advisering en zienswijzenfase naar voren zijn gebracht.
 
V
   i i      i    
 
 
   i  i  
 
    
 
 
 
 i   i l   
      l   
 i  i i  
 l 
 
  i i         i  
 
  i i    .
 
 
  
i
    l   i    i  l  
  
   
 
i    i   
i
    
 
 
  i        
l  i   l  i i
i
 l    i i      i i     
i
 i         i       
 
i   
 
     
 
G
raag verneem ik uw reactie, waarna ik met inachtneming daarvan de definitieve versie van het beroepschrift zal opstellen.
 
H
oogachtend en met vriendelijke groet,
 
 
  
 
 
 
    
A
dvocaat
 
<
image004.png>
PlasBossinade Advocaten N.V.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 582 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 583 ======================================================================

<pre>Postbus 1100 
9
701 BC Groningen
P
aterswoldseweg 804
 
    
 
     
:
    
w
ww.plasbossinade.nl
<image005.png>
 
 
V
an:
 
  
:
. @assen.nl
] 
V
e
rzonden:
 
maandag 3 december 2018 16:15
A
an:
 
@
plasbossinade.nl
@
aae
nhunze.nl
>; 
i
 
 
.
@assen.nl
>
O
nderwerp:
 
RE: Uitpsraak vermilion Sonnega Weststellingwerf
 
D
ag 
 
 
   i            
 
    l  - .
 
              l   i l  i  .
i
  i  l     .       i  i     i  i     i   
 
  l    i  
 
 l        l    li   i  l    .
 
 i l   i     
 
    .
 
i
l  
 
 i      l l     i     i     l  i    i
i
l  
 
 
  li         i          l   
 
 l ili  .    i      .    .    
 
 
  i   
 
            i        i i l
 
 
      l      i   .   
 
 
 
 
Met vriendelijk groet,
 
 
B
eleidsadviseur gemeente Assen
T
eam Strategie en Advies
 
-
 
W
ebsite: 
w
ww@assen.nl
 
V
a
n:
 
:
@plasbossinade.nl
] 
V
e
rzonden:
 
vrijdag 30 november 2018 10:35
A
an:
 
  
@
aaenhunze.nl
i
@
assen.nl
>; 
'
 
 
@
tynaarlo.nl
.
@assen.nl
>;
 
 
@
gemeentenoordenveld.nl
>
O
nderwerp:
 
RE: Uitpsraak vermilion Sonnega Weststellingwerf
 
O
K, helder. Dan zorg ik dat er vrijdag de 7
e
 
een bijna definitief stuk ligt.
 
V
riendelijke groet,
 
 
 
  
 
 
 
    
A
dvocaat
 
<
image004.png>
PlasBossinade Advocaten N.V.
Po
stbus 1100 
9701 BC Groningen
Paterswoldseweg 804
      
     
:     
www.plasbossinade.nl
 
 
 
V
an:
 
  
:
@aaenhunze.nl
] 
V
e
rzonden:
 
vrijdag 30 november 2018 09:37
A
an:
 
.
@assen.nl
@
tynaarlo.nl
>; 
 
 
l
@plasbossinade.nl
@
assen.nl
>; 
'
.
@gemeentenoordenveld.nl
>
O
n
derwerp:
 
RE: Uitpsraak vermilion Sonnega Weststellingwerf
 
H
oi i , Allen,
 
D
at geldt ook voor mij. Het moet hier ook uiterlijk 7 december binnen zijn omdat het ook 11 december in het college besproken moet.
l
 i               ll   
 
  
  
 
M
et v riendelijke groet,
 
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 :  
 
:    
l
  l : 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 583 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 584 ======================================================================

<pre>Van:
 
:
. @assen.nl
] 
V
e
rzonden:
 
vrijdag 30 november 2018 9:33
A
an:
 
O
nderwerp:
 
RE: Uitpsraak vermilion Sonnega Weststellingwerf
 
H
a allen,
 
W
ij hebben het beroepsschrift echt vrijdag nodig. Met eventueel de optie dat er maandagochtend wat laatste aanvullingen worden gedaan (dit betekent dat er pas
m
aandag een bestuurlijk overleg kan plaatsvinden). 
D
insdag besluit het college over het stuk en dat moet dan direct worden verstuurd naar de gemeenteraad. i
 
          
 
G
roet,
 
V
an:
 
 .  
i
l @tynaarlo.nl
] 
V
erzonden:
 
vrijdag 30 november 2018 9:13
A
an:
 
@
plasbossinade.nl
@
as
sen.nl
>; 
@
aae
nhunze.nl
.
@
gemeentenoordenveld.nl
>; 
 
.
@assen.nl
>
O
n
derwerp:
 
RE: Uitpsraak vermilion Sonnega Weststellingwerf
 
W
at mij betreft prima.
S
owieso handig om de burgemeester te laten machtigen door het college om het beroepschrift verder in detail uit te werken en te verzenden.
 
G
roet, 
 
V
an:
 
:
@plasbossinade.nl
] 
V
e
rzonden:
 
donderdag 29 november 2018 18:21
A
an:
 
@
assen.nl
l
@
plasbossinade.nl
>; 
 
.
. 
.
@tynaarlo.nl
>
O
nderwerp:
 
RE: Uitpsraak vermilion Sonnega Weststellingwerf
 
B
este i
 
H
et gaat lukken om jullie voor vrijdag 7 december 12.00 uur een aanzet voor het beroepschrift aan te leveren. Maar met het oog op de fine tuning daarvan en de
i
nput van anderen vind ik het wel belangrijk af te spreken dat dat niet het definitieve stuk zal zijn, maar dat op onderdelen nog een nadere uitwerking of
o
nderbouwing kan volgen. De effectieve beroepstermijn wordt anders wel heel kort.
 
I
s dat wat jullie betreft akkoord?
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
 
  
 
 
    
A
dvocaat
 
<
image004.png>
PlasBossinade Advocaten N.V.
P
ostbus 1100 
9
701 BC Groningen
P
aterswoldseweg 804
 
    
 
     
:
    
w
ww.plasbossinade.nl
<image005.png>
 
 
V
a
n:
 
  
:
. @assen.nl
] 
V
erzonden:
 
donderdag 29 november 2018 10:19
A
an:
 
@
plasbossinade.nl
@
t
ynaarlo.nl
>
O
nderwerp:
 
RE: Uitpsraak vermilion Sonnega Weststellingwerf
 
D
ag 
 
D
ank voor het toezenden!
 
I
k heb nog even gesproken met collega   die er gister niet bij kon zijn.
W
e kwamen tot de conclusie dat we het beroepschrift graag vrijdag 7 december voor 12:00 uur willen ontvangen.
D
e stukken incl je beroepschrift worden 11 december in het college besproken.
 
M
et vriendelijk groet,
 
 
B
eleidsadviseur gemeente Assen
T
eam Strategie en Advies
 
 
-
W
ebsite: 
w
ww@assen.nl
 
V
a
n:
 
:
@plasbossinade.nl
] 
V
erzonden:
 
donderdag 29 november 2018 9:10
A
an:
 
  
.
@assen.nl
.
@tynaarlo.nl
>
O
n
derwerp:
 
Uitpsraak vermilion Sonnega Weststellingwerf
 
H
eren,
 
G
isteren heeft de Rvst uitspraak gedaan in het beroep van Vermilion over de bouwkundige opname in het instemmingsbesluit Sonnega Weststellingwerf.
G
oed nieuws. Die bouwkundige 
o
pnamen zin in beginsel toegestaan.
 
h
ttp://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RVS:2018:3853
 
V
riendelijke groet,
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 584 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 585 ======================================================================

<pre> 
   
 
     
Advocaat
 
<image004.png>
PlasBossinade Advocaten N.V.
Postbus 1100 
9701 BC Groningen
Paterswoldseweg 804
      
     
:     
www.plasbossinade.nl
 
 
Di
t is een e-mailbericht afkomstig van PlasBossinade Advocaten N.V., ingeschreven in het Handelsregister onder nummer 01144514. Dit e-mailbericht, waaronder begrepen eventuele
ingesloten bestanden, is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde en de inhoud ervan is strikt vertrouwelijk. PlasBossinade noch de afzender aanvaardt enige aansprakelijkheid
voor de gevolgen van een verminkte weergave c.q. vertraagde of gebrekkige overbrenging c.q. ongeautoriseerd gebruik van het e-mailbericht. PlasBossinade neemt redelijke
maatregelen om te voorkomen dat door dit e-mailbericht virussen worden overgebracht, maar is niet aansprakelijk in het geval dit toch voorvalt. Alle werkzaamheden worden verricht
uit hoofde van een overeenkomst van opdracht met PlasBossinade Advocaten N.V., waarop van toepassing zijn onze algemene voorwaarden, gedeponeerd bij de Rechtbank Noord-
Nederland, locatie Groningen, waarin onder meer een aansprakelijkheidsbeperking is opgenomen.
This e-mail message is sent by PlasBossinade Advocaten N.V., registered in the Trade Registry under number 01144514. This e-mail message is intended for the addressee only and
its contents are confidential. PlasBossinade nor the sender shall be liable for the consequenses of mutilations and/or delayed or faulty transmision and/or unauthorised use of this e-
mail message. PlasBossinade takes reasonable precautions to prevent that together with this e-mail message any viruses are transmitted, but shall not be liable in case this might
happen anyway. All activities shall be carried out under an assignment agreement with PlasBossinade Advocaten N.V., to which our general terms and conditions - including a liability
limitation - as filed at the District Court North-Netherlands, location Groningen, shall apply.
Disclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de
geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige
verzending en ontvangst van informatie.
 
Dit is een e-mailbericht afkomstig van PlasBossinade Advocaten N.V., ingeschreven in het Handelsregister onder nummer 01144514. Dit e-mailbericht, waaronder begrepen eventuele
ingesloten bestanden, is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde en de inhoud ervan is strikt vertrouwelijk. PlasBossinade noch de afzender aanvaardt enige aansprakelijkheid
voor de gevolgen van een verminkte weergave c.q. vertraagde of gebrekkige overbrenging c.q. ongeautoriseerd gebruik van het e-mailbericht. PlasBossinade neemt redelijke
maatregelen om te voorkomen dat door dit e-mailbericht virussen worden overgebracht, maar is niet aansprakelijk in het geval dit toch voorvalt. Alle werkzaamheden worden verricht
uit hoofde van een overeenkomst van opdracht met PlasBossinade Advocaten N.V., waarop van toepassing zijn onze algemene voorwaarden, gedeponeerd bij de Rechtbank Noord-
Nederland, locatie Groningen, waarin onder meer een aansprakelijkheidsbeperking is opgenomen.
This e-mail message is sent by PlasBossinade Advocaten N.V., registered in the Trade Registry under number 01144514. This e-mail message is intended for the addressee only and
its contents are confidential. PlasBossinade nor the sender shall be liable for the consequenses of mutilations and/or delayed or faulty transmision and/or unauthorised use of this e-
mail message. PlasBossinade takes reasonable precautions to prevent that together with this e-mail message any viruses are transmitted, but shall not be liable in case this might
happen anyway. All activities shall be carried out under an assignment agreement with PlasBossinade Advocaten N.V., to which our general terms and conditions - including a liability
limitation - as filed at the District Court North-Netherlands, location Groningen, shall apply.
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of
gedateerde informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
 
 
Dit is een e-mailbericht afkomstig van PlasBossinade Advocaten N.V., ingeschreven in het Handelsregister onder nummer 01144514. Dit e-mailbericht, waaronder begrepen eventuele
ingesloten bestanden, is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde en de inhoud ervan is strikt vertrouwelijk. PlasBossinade noch de afzender aanvaardt enige aansprakelijkheid
voor de gevolgen van een verminkte weergave c.q. vertraagde of gebrekkige overbrenging c.q. ongeautoriseerd gebruik van het e-mailbericht. PlasBossinade neemt redelijke
maatregelen om te voorkomen dat door dit e-mailbericht virussen worden overgebracht, maar is niet aansprakelijk in het geval dit toch voorvalt. Alle werkzaamheden worden verricht
uit hoofde van een overeenkomst van opdracht met PlasBossinade Advocaten N.V., waarop van toepassing zijn onze algemene voorwaarden, gedeponeerd bij de Rechtbank Noord-
Nederland, locatie Groningen, waarin onder meer een aansprakelijkheidsbeperking is opgenomen.
This e-mail message is sent by PlasBossinade Advocaten N.V., registered in the Trade Registry under number 01144514. This e-mail message is intended for the addressee only and
its contents are confidential. PlasBossinade nor the sender shall be liable for the consequenses of mutilations and/or delayed or faulty transmision and/or unauthorised use of this e-
mail message. PlasBossinade takes reasonable precautions to prevent that together with this e-mail message any viruses are transmitted, but shall not be liable in case this might
happen anyway. All activities shall be carried out under an assignment agreement with PlasBossinade Advocaten N.V., to which our general terms and conditions - including a liability
limitation - as filed at the District Court North-Netherlands, location Groningen, shall apply.
 
Dit is een e-mailbericht afkomstig van PlasBossinade Advocaten N.V., ingeschreven in het Handelsregister onder nummer 01144514. Dit e-mailbericht, waaronder begrepen eventuele
ingesloten bestanden, is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde en de inhoud ervan is strikt vertrouwelijk. PlasBossinade noch de afzender aanvaardt enige aansprakelijkheid
voor de gevolgen van een verminkte weergave c.q. vertraagde of gebrekkige overbrenging c.q. ongeautoriseerd gebruik van het e-mailbericht. PlasBossinade neemt redelijke
maatregelen om te voorkomen dat door dit e-mailbericht virussen worden overgebracht, maar is niet aansprakelijk in het geval dit toch voorvalt. Alle werkzaamheden worden verricht
uit hoofde van een overeenkomst van opdracht met PlasBossinade Advocaten N.V., waarop van toepassing zijn onze algemene voorwaarden, gedeponeerd bij de Rechtbank Noord-
Nederland, locatie Groningen, waarin onder meer een aansprakelijkheidsbeperking is opgenomen.
This e-mail message is sent by PlasBossinade Advocaten N.V., registered in the Trade Registry under number 01144514. This e-mail message is intended for the addressee only and
its contents are confidential. PlasBossinade nor the sender shall be liable for the consequenses of mutilations and/or delayed or faulty transmision and/or unauthorised use of this e-
mail message. PlasBossinade takes reasonable precautions to prevent that together with this e-mail message any viruses are transmitted, but shall not be liable in case this might
happen anyway. All activities shall be carried out under an assignment agreement with PlasBossinade Advocaten N.V., to which our general terms and conditions - including a liability
limitation - as filed at the District Court North-Netherlands, location Groningen, shall apply.
 
Dit is een e-mailbericht afkomstig van PlasBossinade Advocaten N.V., ingeschreven in het Handelsregister onder nummer 01144514. Dit e-mailbericht, waaronder begrepen eventuele
ingesloten bestanden, is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde en de inhoud ervan is strikt vertrouwelijk. PlasBossinade noch de afzender aanvaardt enige aansprakelijkheid
voor de gevolgen van een verminkte weergave c.q. vertraagde of gebrekkige overbrenging c.q. ongeautoriseerd gebruik van het e-mailbericht. PlasBossinade neemt redelijke
maatregelen om te voorkomen dat door dit e-mailbericht virussen worden overgebracht, maar is niet aansprakelijk in het geval dit toch voorvalt. Alle werkzaamheden worden verricht
uit hoofde van een overeenkomst van opdracht met PlasBossinade Advocaten N.V., waarop van toepassing zijn onze algemene voorwaarden, gedeponeerd bij de Rechtbank Noord-
Nederland, locatie Groningen, waarin onder meer een aansprakelijkheidsbeperking is opgenomen.
This e-mail message is sent by PlasBossinade Advocaten N.V., registered in the Trade Registry under number 01144514. This e-mail message is intended for the addressee only and
its contents are confidential. PlasBossinade nor the sender shall be liable for the consequenses of mutilations and/or delayed or faulty transmision and/or unauthorised use of this e-
mail message. PlasBossinade takes reasonable precautions to prevent that together with this e-mail message any viruses are transmitted, but shall not be liable in case this might
happen anyway. All activities shall be carried out under an assignment agreement with PlasBossinade Advocaten N.V., to which our general terms and conditions - including a liability
limitation - as filed at the District Court North-Netherlands, location Groningen, shall apply.
 
Dit is een e-mailbericht afkomstig van PlasBossinade Advocaten N.V., ingeschreven in het Handelsregister onder nummer 01144514. Dit e-mailbericht, waaronder begrepen eventuele
ingesloten bestanden, is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde en de inhoud ervan is strikt vertrouwelijk. PlasBossinade noch de afzender aanvaardt enige aansprakelijkheid
voor de gevolgen van een verminkte weergave c.q. vertraagde of gebrekkige overbrenging c.q. ongeautoriseerd gebruik van het e-mailbericht. PlasBossinade neemt redelijke
maatregelen om te voorkomen dat door dit e-mailbericht virussen worden overgebracht, maar is niet aansprakelijk in het geval dit toch voorvalt. Alle werkzaamheden worden verricht
uit hoofde van een overeenkomst van opdracht met PlasBossinade Advocaten N.V., waarop van toepassing zijn onze algemene voorwaarden, gedeponeerd bij de Rechtbank Noord-
Nederland, locatie Groningen, waarin onder meer een aansprakelijkheidsbeperking is opgenomen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 585 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 586 ======================================================================

<pre>This e-mail message is sent by PlasBossinade Advocaten N.V., registered in the Trade Registry under number 01144514. This e-mail message is intended for the addressee only and
its contents are confidential. PlasBossinade nor the sender shall be liable for the consequenses of mutilations and/or delayed or faulty transmision and/or unauthorised use of this e-
mail message. PlasBossinade takes reasonable precautions to prevent that together with this e-mail message any viruses are transmitted, but shall not be liable in case this might
happen anyway. All activities shall be carried out under an assignment agreement with PlasBossinade Advocaten N.V., to which our general terms and conditions - including a liability
limitation - as filed at the District Court North-Netherlands, location Groningen, shall apply.
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of
gedateerde informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
 
 
Dit is een e-mailbericht afkomstig van PlasBossinade Advocaten N.V., ingeschreven in het Handelsregister onder nummer 01144514. Dit e-mailbericht, waaronder begrepen eventuele ingesloten
bestanden, is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde en de inhoud ervan is strikt vertrouwelijk. PlasBossinade noch de afzender aanvaardt enige aansprakelijkheid voor de gevolgen van een
verminkte weergave c.q. vertraagde of gebrekkige overbrenging c.q. ongeautoriseerd gebruik van het e-mailbericht. PlasBossinade neemt redelijke maatregelen om te voorkomen dat door dit e-
mailbericht virussen worden overgebracht, maar is niet aansprakelijk in het geval dit toch voorvalt. Alle werkzaamheden worden verricht uit hoofde van een overeenkomst van opdracht met
PlasBossinade Advocaten N.V., waarop van toepassing zijn onze algemene voorwaarden, gedeponeerd bij de Rechtbank Noord-Nederland, locatie Groningen, waarin onder meer een
aansprakelijkheidsbeperking is opgenomen.
This e-mail message is sent by PlasBossinade Advocaten N.V., registered in the Trade Registry under number 01144514. This e-mail message is intended for the addressee only and its contents
are confidential. PlasBossinade nor the sender shall be liable for the consequenses of mutilations and/or delayed or faulty transmision and/or unauthorised use of this e-mail message.
PlasBossinade takes reasonable precautions to prevent that together with this e-mail message any viruses are transmitted, but shall not be liable in case this might happen anyway. All activities
shall be carried out under an assignment agreement with PlasBossinade Advocaten N.V., to which our general terms and conditions - including a liability limitation - as filed at the District Court
North-Netherlands, location Groningen, shall apply.</pre>

====================================================================== Einde pagina 586 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 587 ======================================================================

<pre>Date
 
: 14-12-2018 11:24:37
F
rom
 
 
T
o
 
S
ubject
 
: opmerkingen portefeuillehouder Leek beroepschrift
A
ttachment
 
: Uitgaande zienswijze gemeente Leek.pdf;
D
ag 
 
 
 v an de gemeente Leek heeft een paar opmerkingen op het beroepschrift:
1.
 
I
 
i
 
 
 
.
 
l
 
 
l
    
 
     
 
Z
ou je dit door kunnen gev en aan    l
 
H
artelijk dank.
 
  
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 587 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 588 ======================================================================

<pre>    gemeente Leek    Ministerie van Economische Zaken  Directie Energie en Omgeving  Cluster vergunningen   Postbus 20401   2500 EK DEN HAAG    Contactpersoon:  Leek, 8 3 JULI 2017    Registratienummer: 2017003863  Onderwerp: Zienswijze winningsplan Westerveld    Geachte heer Kamp,    Op 8 mei 2017 hebt u de kennisgeving van het ontwerpinstemmingsbesluit wijziging gaswin-  ning Westerveld gepubliceerd. Hierin is uw reactie weergegeven op ons advies op het win-  ningsplan Westerveld (briefnummer 2017000013 met als datum 19-01-2017). Bij brief van   14 juni 2017 (registratienummer 2017004422) hebben wij pro forma een zienswijze ingediend.  Middels deze brief sturen wij u onze inhoudelijke zienswijze toe.    Twee van de aardgasvelden uit het winningsplan Westerveld liggen in zijn geheel in onze ge-  meente: de velden Zevenhuizen en Zevenhuizen-West. Het veld Zevenhuizen is reeds in pro-  ductie en het veld Zevenhuizen-West is een nieuwe winlocatie in het winningsplan.   De overige negen velden ín het winningsplan liggen deels in (veld Een) dan wel in de nabijheid  van onze gemeente. Bij de totstandkoming van onze zienswijze overlegden wij met andere be-  trokken decentrale overheden. De gemeente Leek concludeert dat u op grond van dit ontwerp  winningsplan geen instemming kunt verlenen aan de gaswinning Westerveld. Hieronder lichten  wij onze zienswijze toe.    Zienswijze winning Zevenhuizen-West   In de aanvraag gewijzigd winningsplan Westerveld door de NAM wordt niet duidelijk weerge-  geven of er winning uit het gasveld Zevenhuizen-West zal gaan plaatsvinden. Wij hebben in ons  advies aangegeven evenals de provincie Groningen dat wij tegen de ontwikkeling van een  nieuw klein gasveld in onze gemeente zijn. U geeft in uw ontwerpinstemmingsbesluit aan dat  deze stellingname niet per se leidt tot het niet winnen van gas uit het gasveld Zevenhuizen-  West, indien aan alle overige eisen wordt voldaan. Daarnaast geeft u aan dat in het gasveld Ze-  venhuizen-West al een niet-succesvolle put aanwezig is, waarmee u wellicht aangeeft dat het  geen nieuw klein gasveld betreft.    Wij hebben voor de ontvangst van het winningsplan Westerveld, nooit kennis gehad van het feit  dat er naast reservoir Zevenhuizen ook nog een tweede reservoir Zevenhuizen-West aanwezig  was in onze gemeente. Dit betekent dat wij nog steeds van mening zijn dat het hier niet gaat om  een ontwikkelde/al in productie genomen gasveld Zevenhuizen-West, maar om een nieuw gas-  veld.    Wij vinden dat:    1. het gasveld Zevenhuizen-West als een nieuw klein gasveld moet worden beschouwd en  blijven van mening dat het gasveld Zevenhuizen-West niet ontwikkeld mag worden.    Pagina 1 van 4         Tolberterstraat 66  9351 BĲ Leek  Postbus 100  9350 AC Leek    str  14 0594  (0594) 55 15 15    (0594) 51 75 12    info@leek.nl    www.leek.nl_ ;  oul</pre>

====================================================================== Einde pagina 588 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 589 ======================================================================

<pre>    Zienswijze onzekerheden   Er is nog veel onduidelijk als het gaat om de effecten van gaswinning op de ondergrond en op  de bovengrondse bouwwerken. De aanbevelingen van de Onderzoeksraad uit 2015 die u hebt  omarmd, gaan specifiek over het communiceren over deze onzekerheden. De Onderzoeksraad  adviseerde u om in de communicatie met inwoners transparant te zijn over onzekerheden en uit  te leggen welke plaats deze onzekerheid krijgt in de besluitvorming.    Ook heeft de Onderzoeksraad in 2015 aanbevolen nader onderzoek te doen naar kennisontwik-  keling van de diepe ondergrond. Uit voortschrijdende inzichten van de afgelopen drie jaar blijkt  dat de stappen die gemaakt moeten worden nog erg groot zijn en laten zien dat het onderzoek  nog in de kinderschoenen staat. De berekening van de dreiging bevat nog erg grote onzekerhe-  den en het kan ook, volgens de Scientific Advisory Commitee (SAC), niet uitgesloten worden  dat er nog andere fouten in de NAM-modellen aanwezig zijn. Deze berekeningen en de inheren-  te grote onzekerheden werken vervolgens door in de risicoberekeningen. Deze risicoberekenin-  gen zijn vervolgens ook weer omgeven door grote onzekerheden. Dit beeld is onlangs (advies  aan u van 13 april 2017) bevestigd door de inspecteur generaal van SodM. Hij gaf daarbij aan  dat er momenteel geen rekenmodel beschikbaar is dat de seismiciteit betrouwbaar kan voorspel-  len.    Op 31 januari 2017 heeft de NAM een rapport uitgebracht (nr. EP201701217189) voor het gas-  veld Ameland waarvoor u in 2012 opdracht hebt gegeven. Doel was te onderzoeken waarom de  bodemdalingssnelheid langzamer afneemt dan de theorie voorspelt en na het einde van de gas-  winning niet stopt. In het onderzoek is de aandacht vooral uitgegaan naar hypotheses en metho-  dieken, die wetenschappelijk interessant waren, maar de na-ijlende bodemdalingssnelheid met  geen mogelijkheid konden verklaren. De bij het onderzoek betrokken wetenschappers behoren  tot de besten op hun vakgebied. Na dertig jaar ervaring en vier jaar gericht onderzoek is de na-  ijling van bodemdaling door gaswinning nog altijd niet onder fysisch voorspelbare controle ge-  komen. De onzekerheden blijken veel groter dan tot dusverre erkent.    Wij vinden dat:   2. u in het ontwerpinstemmingsbesluit niet transparant bent. Het blijft onduidelijk hoe de ge-  noemde onzekerheden en/of onduidelijkheden in de effecten van gaswinning op de onder-  grond en op de bovengrondse bouwwerken zijn afgewogen in de besluitvorming. Ook blijft  onduidelijk wat de betrouwbaarheid van de risicoberekeningen is.    Zienswijze bodemdaling en gasopslag Norg   Het veld dat in gebruik is als gasopslag Norg ligt voor een deel in onze gemeente. Het beëindi-  gen en leeg produceren van de gasopslag Norg zal volgens de NAM in de toekomst tot een addi-  tionele tien centimeter bodemdaling leiden. Deze component is verdwenen uit de huidige set  prognoses, omdat de NAM veronderstelt de gasopslag tot 2080 in werking te zullen hebben. Wij  hebben in ons advies aangegeven om NAM de bodemdalingscomponent toch weer op te laten  nemen ín de bodemdalingsprognose voor de jaren 2050 en 2080.   U geeft in uw ontwerpinstemmingsbesluit aan dat u niet mee gaat in deze stellingname, aange-  zien het instemmingsbesluit slechts een doorlooptijd heeft t/m 2028 en de beoogde gebruiksduur  van de gasopslag Norg aanzienlijk langer is. Voorafgaand aan het leeg produceren van het gas-  veld Norg en de daarmee samenhangende bodemdaling zal voldoende tijd zijn om de hierdoor  noodzakelijke maatregelen te kunnen nemen.    Vanwege de grote onzekerheden die er momenteel heersen omtrent de aard van onze toekomsti-  ge energievoorziening willen wij het scenario van een forse bespoediging van de sluiting van de  gasopslag Norg niet uitsluiten. Wij achten het zinvol op voorhand te weten welke additionele  daling in het gebied (op mogelijk kortere termijn dan nu verwacht) nog verdisconteerd moet  gaan worden.    Wij vinden dat:   3. de NAM de bodemdalingscomponent die het gevolg is van het leeg produceren van het  gasveld Norg na beëindigen van de gasopslag aldaar, weer moet opnemen in de bodemda-  lingsprognose voor in ieder geval het jaar 2050 en 2080.    Pagina 2 van 4</pre>

====================================================================== Einde pagina 589 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 590 ======================================================================

<pre>    Zienswijze bodembeweging en schade   De NAM geeft aan in het winningsplan Westerveld de kans op schade ten gevolge van een ge-  induceerde beving niet uit te kunnen sluiten. In het ernstigste geval kan sprake zijn van lichte,  niet constructieve schade aan meerdere gebouwen en matige schade aan enkele gebouwen. Wij  achten het van belang dat juist omdat de kans op schade niet uit te sluiten is, eventuele schade-  claims van inwoners goed en vlot afgehandeld worden. Een vastgelegde procedure bevordert de  transparantie, eenduidigheid en snelheid. Een adequaat seismisch netwerk om eventuele trillin-  gen te registreren en een aantal nulmetingen zal hier ook aan bijdragen.    Wij hebben u in ons advies aangegeven om aan het winningsplan Westerveld de voorwaarde te  verbinden dat eventuele schadeclaims vlot en adequaat afgehandeld zullen worden door NAM.  U onderschrijft in uw ontwerpinstemmingsbesluit de behoefte aan een adequate regeling voor de  afdoening en vergoeding van schades en compensatie. U geeft daarbij aan dat afspraken hier-  over primair gemaakt dienen te worden tussen de decentrale overheden en de NAM. De NAM  heeft aangegeven te willen meewerken aan de totstandkoming van afspraken hierover. Dit is in  artikel 5 van het besluit vastgelegd. Daarbij hebben wij u in ons advies aangegeven de NAM op  te dragen het proces van schademelding, onderzoek en afhandeling publiek toegankelijk, trans-  parant vast te leggen. Dit advies is opgevolgd en is als voorschrift overgenomen in het instem-  mingsbesluit (artikel 5).    Wij merken op dat u ons standpunt aangaande afhandeling van schade onderschrijft. Tevens dat  u in uw ontwerpinstemmingsbesluit regels stelt (artikel 5) om een en ander te bewerkstelligen.  Wij zijn echter van mening dat u de verantwoordelijkheid hiervoor ten onrechte primair neerlegt  bij de NAM en de decentrale overheden. U als vergunningverlenende en toezichthoudende in-  stantie en de Staat als ontvanger van de aardgasbaten dragen hierin namelijk de primaire ver-  antwoordelijkheid. Als decentrale overheden hebben wij in dit verband vooral de verantwoorde-  lijkheid om op te komen voor het lokale belang en het belang van onze inwoners. Vanuit die  verantwoordelijkheid zijn wij overigens graag bereid hierin mee te denken. Onlangs is bij de af-  handeling van schade door gaswinning uit het Groningenveld besloten om NAM als partij uit  het afhandelingsproces te halen. Dit om (de schijn van) belangenverstrengeling te voorkomen.  Wij vinden net als de overige decentrale overheden in het winningsplan Westerveld, dat dit ook  naar dit dossier doorgetrokken moet worden.    Wij vinden dat:   4. u als verantwoordelijk minister erop toe moet zien dat — evenals in het aardbevingsgebied  Groningen — een volledig onafhankelijk orgaan wordt ingesteld voor de afwikkeling van  schade als gevolg van alle mijnbouwactiviteiten, inclusief beheersmaatregelen voor het  grondwaterpeil. Voor ons is van groot belang dat de onafhankelijkheid en objectiviteit van  de schadeafwikkeling in voldoende mate gegarandeerd zijn.   5. _u zorg moet dragen dat indien de NAM vanwege onvoorziene omstandigheden in de toe-  komst niet meer of onvoldoende aan zijn financiële verplichtingen kan voldoen, de vergoe-  ding van schades en compensatie te allen tijde is gegarandeerd door de Staat.   6. inde huidige Mijnbouwwet de schadevergoeding vanuit het Waarborgfonds mijnbouw-  schade niet beperkt moet voor natuurlijke personen maar deze moet worden verbreed naar  alle rechtspersonen (lees: ondernemers met bijvoorbeeld een bv of nv).    Zienswijze lusten en lasten   Gaswinning kan gepaard gaan met nadelige gevolgen voor inwoners door hinder, overlast en  schade aan eigendommen. Wij hebben u geadviseerd om zorg te dragen voor een goede verde-  ling van lusten en lasten bij mijnbouwactiviteiten, waarbij er ook baten terugvloeien naar het    gebied.    U geeft in uw ontwerpinstemmingsbesluit aan dat u de Tweede Kamer de toezegging hebt ge-  daan om samen met de energiesector, overheden en maatschappelijke organisaties de lusten-  lastenverdeling voor mijnbouw, hernieuwbare energie en het hoogspannings- en gastransportnet  te verkennen. Daarnaast werkt de koepelorganisatie van Nederlandse gasproducenten (NOGE-  PA) momenteel aan een gedragscode, waarin ook aandacht wordt besteed aan maatregelen (lus-  ten) in de omgeving van een mijnbouw locatie.    Pagina 3 van 4</pre>

====================================================================== Einde pagina 590 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 591 ======================================================================

<pre>         Wij vinden dat:   7. _u in uw besluit zekerheid en duidelijkheid moet geven over de vorm en omvang van de lus-  ten c.q. compensatie voor de inwoners van de regio en dat dit integraal onderdeel moet zijn  van uw afweging.    Conclusie   Wij zijn van mening zijn dat het nieuwe gasveld Zevenhuizen-West niet ontwikkeld mag wor-  den en dat er onduidelijkheden/onzekerheden blijv over de risico's van de bodemda-  g. Wij vinden dan ook dat u niet                   Burgemeester en wethouders van Leek,    Pagina 4 van 4</pre>

====================================================================== Einde pagina 591 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 592 ======================================================================

<pre>         Plas Bossinade    advocaten notarissen</pre>

====================================================================== Einde pagina 592 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 593 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 593 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 594 ======================================================================

<pre>Date : 4-1-2019 14:02:27
F
T
@
 
z
uidhorn.nl, " @gem eentenoordenveld.nl'"
@
gem eentenoordenveld.nl
S
ubject : beroepschrift NMF Drenthe
A
ttachm ent : 181221 beroepsschrift instem m ingsbesluit w inningspland Westerveld NM HDL jvdb dm db .pdf;
G
oedemiddag,
B
ijgevoegd ter informatie het beroepsschrift van de Natuur en milieufederatie Drenthe.
G
roet,
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.134
</pre>

====================================================================== Einde pagina 594 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 595 ======================================================================

<pre>         Hertenkamp 6         9401 HL Assen e-mail info@nmfdrenthe.nt natuur en milieu drenthe  telefoon (0592) 311 150 www.nmfdrenthe.nl Hete ode  AANGETEKEND    Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad  van State   Oranjestraat 15   2514 JB DEN HAAG    Assen, 21 december 2018  Betreft: Beroepschrift Instemmingsbesluit winningsplan Westerveld    Geacht College,    Hierbij stelt de Natuur en Milieufederatie Drenthe, mede namens Stichting Het Drentse  Landschap en Vereniging Natuurmonumenten, beroep in tegen het Instemmingsbestuit  winningsplan Westerveld van de Minister van Economische Zaken en Klimaat Het  bestreden besluit ligt ter inzage vanaf 15 november jl. gedurende 6 weken en is te vinden    op www nlog ni/opsiag-en-winningsplannen-ter-inzage.    De Natuur en Milieufederatie Drenthe (NMFD) behartigt het algemene belang van een  goede natuur- en milieukwaliteit in de provincie Drenthe. Zulks blijkt uit de Statuten (en  kopie inschrijving register KvK, bijlagen 1 en 2). In alle Nederlandse provincies zijn er  natuur- en milieufederaties. Indien gewenst, kan aanvullende informatie over de feitelijke  activiteiten worden aangeleverd. Thans verwijzen wij naar de website van de NMFD  (https //www nmfdrenthe nl).    Desgewenst kunnen met deze stukken overeenkomende documenten worden  overgelegd van de mede-indieners van dit beroep (Stichting Het Drentse Landschap en  Vereniging Natuurmonumenten).    Bijgaand treft u de eerder door de NMFD ingediende zienswijze aan (bijlage 3).  Op de volgende gronden stellen wij beroep in tegen het besluit;    1 __Nuten noodzaak van de winning zijn onvoldoende aangetoond. Dit is  temeer aan de orde in het licht van jurisprudentie over het wettelijk  criterium “planmatig beheer”.    In de zienswijze hebben wij gevraagd om een draagkrachtige motivering van nut en  noodzaak van de winning, in de context van het algemene energiebeleid, in het bijzonder  de noodzaak van de ombouw naar een duurzame energievoorziening. Dit mede in het  licht van de maatschappelijke onrust die is ontstaan naar aanleiding van de, pas achteraf  erkende, risico's van gaswinning voor de veiligheid en de bezittingen van omwonenden.  Het aantonen van nut en noodzaak is daarmee in de opvatting van de NMFD een sine  qua non voor het voortgaan met winningen, ook in de zgn. “kleine velden”.    Samen voor een mooi en duurzaam Drenthe. |</pre>

====================================================================== Einde pagina 595 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 596 ======================================================================

<pre>    natuur en milieu Pdrenthe  federatie    Dat een dergelijke motivering tevens aan de orde is in het licht van het wettelijk criterium  “planmatig beheer van voorkomens van grondstoffen" (Art. 26, eerste lid, sub b  Mijnbouwwet) is inmiddels staande jurisprudentie (Raad van State 19 april 2017, nr.  201607953/1/A1 Gaswinning Oppenhuizen, Raad van State 12-09-2018 Gaswinning  Eesveen).    Eén en ander is des te relevanter, en dringender in het licht van de actualiteit, nu er  steeds meer gegevens voorhanden zijn die onderbouwen dat er een dringende en zeer  aanzienlijke opgave is om te voldoen aan de uitspraak in het zgn. Urgenda vonnis, te  weten een reductie van de uitstoot van broeikasgassen met 25% in 2020. Tevens is hier  te wijzen op het kabinetsvoornemen tot het (doen) sluiten van een “Klimaatakkoord 2.0.”  Deze feiten van algemene bekendheid kleuren de noodzaak van een draagkrachtige  motivering in.    Een dergelijke motivering berust te gronde op een weging van de risico's van (de  betreffende) gaswinning(en) versus het belang van de winning (economie). De risico's  hebben, zoals bekend, betrekking op de veiligheid en integriteit van lijf en goed en wegen  dus in beginsel zwaar. Een ander, zwaarder wegend belang zal derhalve dienen te liggen  in de sfeer van “noodzaak.    Inmiddels is er de brief van de Minister van Economische Zaken en Klimaat inzake  Gaswinning uit de kleine velden in de energietransitie (Kamerstukken II 2017/18, 33529,  nr. 469). In deze brief wordt gesteld dat de risico's van gaswinning in de kleine velden,  waaronder het veld Westerveld, geringer zijn dan bij het gasveld Groningen. Hiervoor  wordt verwezen naar een TNO-rapportage, echter zonder de omvang van het  beweerdelijk geringere risico aan te geven.    Daartegenover worden niet meer dan een aantal “voordelen” van binnenlandse winning  gesteld, ten opzichte van het alternatief van import (subkop “Gaswinnen is beter dan  importeren”). Er wordt echter niet gesteld dat er een noodzaak is voor het vooralsnog  continueren van de winning uit de kleine velden.    Voorhanden is, kortom, een weging van een in omvang niet bekend, maar alleszins  tastbaar en voorzienbaar risico voor lijf en goed, versus een belang dat uit niet meer  bestaat dan een aantal “voordelen”, maar in genen dele duidt op noodzaak.  Desalniettemin concludeert de minister dat deze voordelen zwaarder wegen dan het  risico.    Wij stellen derhalve dat in redelijkheid de minister niet tot deze weging heeft kunnen  komen. Zodoende is er geen draagkrachtige motivering voor nut en noodzaak. Tevens is  er in de opvatting van de NMFD en mede-indieners niet voldaan aan het criterium  “planmatig beheer" van artikel 36 lid 1 Mijnbouwwet.    2. Geldingsduur instemmingsbesluit niet onderbouwd en snelheid van de  winning niet meegenomen in afweging    Gegeven de (nog) weinig transparante, en vanwege de context van de energietransitie  onzekere en dynamische nut en noodzaak van de winning, doet een geldingsduur van  maximaal 10 jaar een te groot beroep op de maatschappelijke acceptatie. Daarbij zijn de  gedifferentieerde einddata van de productieduur per gasveld (tabel 1 instemmingsbesluit)  niet onderbouwd.    te</pre>

====================================================================== Einde pagina 596 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 597 ======================================================================

<pre>    natuur en milieu P drenthe  federatie    De snelheid van winning lijkt ons van evident belang en van invloed op de beheersing  dan wel het voorkomen van nadelige effecten. Wij vinden dat dit aspect onvoldoende  naar voren komt in de aanvraag en de afweging. Nagegaan zou moeten worden in  hoeverre temporiseren c.q. toepassen van een hand aan de kraan principe bij deze  winningen kan leiden tot een betere beheersing van risico's en afwegingen en een  mogelijk hoger maatschappelijke rendement. Wij hebben de indruk dat nu vooral de  aanvrager- en aandeelhoudersafweging (de markt) het tempo bepaalt, terwijl dit meer op  een maatschappelijke kosten-batenafweging zou moeten worden gebaseerd.    3. Natuur- en milieuaspecten zijn zeer laat en onvoldoende onderzocht,  daardoor ontbreekt onderbouwde toetsing    Natuur en milieu zijn expliciete toetsingsgronden bij de beoordeling van een winningsplan  (art. 36 lid 1 sub c en d Mijnbouwwet (Mw).   De omgevings-, natuur- en milieuaspecten van het winningsplan zijn pas in een zeer laat  stadium onderzocht en gepresenteerd, nadat de advies- en zienswijze al was afgerond,  te weten op 26 september 2017, kennelijk via een “nadere toelichting” aan de minister  (Nota van Antwoord, p. 40, antwoord op zienswijze Sa). Deze, thans bij de stukken  gevoegde “Nadere informatie natuur- en milieuaspecten WP Westerveld" heeft nooit ter  inzage gelegen en derden hebben daarop niet kunnen reageren. Het document is  bovendien niet controleerbaar, omdat het geen bronnen vermeldt en niet expliciet  vermeldt van wie het afkomstig is.    Opvallend is dat de omvang van de te verwachten bodemdaling niet in concreto vermeld  is in het document. Evenzeer opvallend is het vermelden van (al lang) achterhaalde  aanduidingen als “Staatsnatuurmonument”, EHS-gebieden en Vogelrichtlijngebied. Dit  roept vragen op over de deskundigheid waarmee het document is opgesteld.    De conclusie dat de te verwachten bodemdaling ten gevolge van het winningsplan (max.  2 cm volgens het besluit, 2-3 cm volgens de Nota van Antwoord) effecten op beschermde  natuurwaarden uitsluit, is niet onderbouwd.    Tot de invloedsgebieden van de winning behoren, volgens de minister, in ieder geval het  Natura 2000-gebied Drentsche Aa, naast EHS-gebieden (tegenwoordig aangeduid als  NNN-gebieden). Er is echter geen expliciete toetsing verricht aan de in het  Aanwijzingsbesluit resp. Provinciale Omgevingsverordening vastliggende beschermde  waarden van deze gebieden (resp. instandhoudingsdoelstellingen en wezenlijke  kenmerken en waarden). Passages in het advies van de Technische commissie  bodembescherming (Tcbb), aangehaald op p. 29 v/h besluit, kunnen hiervoor geen grond  zijn, omdat dit onderwerp niet tot de primaire deskundigheid van de Tcbb behoort.    Een en ander klemt te meer, nu het er op basis van de jurisprudentie m.b.t.  instemmingsbesluiten voorgehouden moet worden dat deze noch MER-plichtig zijn, noch  een plan in de zin van art. 19j Wet natuurbescherming. Daardoor ontbreken m.b.t. de  gevolgen voor natuur en milieu relevante onderzoeks- en toetsingsverplichtingen.    NAM en minister verwijzen slechts naar mogelijke en toekomstige afspraken met het  waterschap (artikel 2) en naar eventuele andere nog aan te vragen, c.q. te verlenen  vergunningen en meldingen. Echter, in reeds verleende vergunningen is niet, of slechts  gedeeltelijk, rekening gehouden met de nieuwe feiten en omstandigheden die tot  onderhavig instemmingsbestuit, op basis van een gewijzigd winningsplan, hebben geleid</pre>

====================================================================== Einde pagina 597 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 598 ======================================================================

<pre>    natuur en milieu P drenthe  federatie    Evenmin wordt in mogelijk nog te verlenen omgevingsvergunningen en meldingen  rekening gehouden met de totale gevolgen van het nieuwe winningspian voor natuur en  milieu, maar slechts met de gevolgen van de aangevraagde separate installaties en  winningsfaciliteiten.    4. In het bijzonder zijn natuur- en milieugevolgen in relatie tot het voor de  natuurwaarden fundamentele geohydrologische systeem van de Drentsche  Aa in het geheel niet onderzocht, noch getoetst    Het geohydrologische systeem Drentsche Aa, inclusief de diepe ondergrond is een  complex samenspel van watervoerende lagen, aanwezige zoutdomes (Hooghalen en  Gasselte) en diverse breuklijnen, waaronder die ter hoogte van Assen-Noord (Zeijen —  Annen) met ‘slenken en horsten' in de ondergrond.    Deze geologische omstandigheden vormen de basis van stroming van diep grondwater  dat wordt aangedreven door verschil in temperatuur en zoutgehaltes in het (diepe)  grondwater (“double-diffusive convection”). Eén en ander is de basis voor de  natuurwaarden in het gebied.    In hoofdstuk 1 van de Landschapsbiografie van de Drentsche Aa (Theo Spek et ai.,  2015) is nieuwe kennis gebundeld over het ontstaan en het functioneren van het  geohydrologische systeem Drentsche Aa. Deze nieuwe kennis maakt niet alleen  inzichtelijk hoe grondwater stroomt, maar ook waarom in deten van het gebied (diep)  grondwater met verschillende samenstelling omhoog komt. Ook is het brongebied van  het diepere grondwater beter bekend, waardoor ook voor de lange termijn het beheer  beter kan worden uitgevoerd. Dit vormt een complex systeem in samenhang met  ondiepe grondwaterstroming.    Dit systeem verklaart, in combinatie met de jarenlang uitgevoerde beheermaatregelen, de  grote soortenrijkdom in vegetaties aan het maaiveld, zoals ook in het Natura 2000-  beheerplan Drentsche Aa is vastgelegd.    Noch uit het instemmingsbesluit, noch uit onderliggende en/of bijgevoegde stukken, blijkt  dat hier studie naar ís verricht.    5. Nulopname bij cultuurhistorisch waardevolle gebouwen is niet volledig  geborgd. Het relevante voorschrift (artike! 6) is niet eenduidig en  onvoldoende om het doel ervan te bereiken    De minister schrijft in dit instemmingsbestuit ‘een opname van de bouwkundige staat  voor van een, na overleg met de gemeente(n), vast te stellen “representatieve selectie”  van voor bodembeweging (bodemdaling én bodemtrilling) gevoelige bouwwerken binnen  het gebied waar bodembeweging als gevolg van gaswinning uit de gasvelden Eleveld en  Vries-Zuid zich kan voordoen, uit te voeren door een deskundige partij.” (pag. 25  instemmingsbesluit).    De motivering om e.e.a. te beperken tot de gasvelden Eleveld en Vries-Zuid is dat andere  velden slechts ín de seismische risicocategorie | vallen. Echter, bekend is dat er een  grote onzekerheid is in seismische risicoanalyses.</pre>

====================================================================== Einde pagina 598 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 599 ======================================================================

<pre>    natuur en milieu FP drenthe  federatie    Gezien deze onzekerheden, is een bredere nulmeting conform het wettelijk relevante  belang van een adequate schadeafhandeling.    De minister schrijft tevens (Instemmingsbesluit, pag. 25): “Bij de selectie kan onder  andere de leeftijd, de bouwkundige constructie van een bouwwerk evenals de status van  gemeentelijk of Rijksmonument een rol spelen. Het overleg met de gemeente(n) dient er  toe dat de NAM en de gemeente(n) inzicht verkrijgen in de aanwezigheid van  bouwwerken die gevoelig zijn voor bodembeweging als gevolg van gaswinning in relatie  tot de conclusies en bevindingen van de seismische risicoanalyse.”    De concrete invulling van het begrip “representativiteit” wordt hiermee vooruitgeschoven,  op basis van niet-eenduidige criteria. Evenmin wordt hiermee bereikt dat de nulmeting  een ordenende functie kan hebben in eventuele schadeprocedures. Immers, effecten zijn  specifiek voor de (aard van) het gebouw en per locatie.    Het begrip “representativiteit” heeft zodoende geen. althans onvoldoende, betekenis.  Zodoende wordt het doel — een ordenende functie in schadeprocedures — niet bereikt.    De organisaties die dit beroep indienen hebben zelf een aantal cultuurhistorisch  waardevolle gebouwen in beheer. Bijgevoegd (Bijlage 4) is een lijst van cultuurhistorisch  waardevolle gebouwen van de organisaties die dit beroep (mede) indienen, en die binnen  het geografische invloedsgebied van de winningen vallen.    Conclusie    De Natuur en Milieufederatie Drenthe en mede-indieners verzoeken uw Afdeling dit  beroep gegrond te verklaren, het bestreden Instemmingsbesluit te vernietigen en de  minister te veroordelen in de kosten van deze procedure.    Tevens verzoeken wij u een termijn te stellen voor het indienen van aanvullende  beroepsgronden, c.q. een aanvullende onderbouwing,    Hoogachtend,             . Hoekstra, directeur  Natuur en Milieufederatie Drenthe    mede namens:  Stichting Het Drentse Landschap, Kloosterstraat 5, 9401 KD Assen  Vereniging Natuurmonumenten, Oude Benderseweg 14, 7963 PX Ruinen</pre>

====================================================================== Einde pagina 599 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 600 ======================================================================

<pre>    natuur en milieu Pdrenthe  federatie    Bijlage 1. Statuten van de Natuur en Milieufederatie Drenthe    Bijlage 2. Kopie Inschrijving in het register van de Kamer van Koophandel, waaruit de  tekenbevoegdheid van dhr. R. Hoekstra blijkt    Bijlage 3. Zienswijze NMFD, 16 juni 2017    Bijlage 4. Lijst van cultuurhistorisch waardevolle gebouwen van Het Drents Landschap en  Vereniging Natuurmonumenten</pre>

====================================================================== Einde pagina 600 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 601 ======================================================================

<pre>Date : 19-6-2018 12:19:20
F
T
S
ubject : beroepschrift tegen besluit EZ K w inningsplan Westerveld
D
ag heren,
 
I
k heb zojuist telefonisch contact gehad met    l  van Plas&Bossinade. Ik heb aangegeven dat er een besluit aan zit 
t
e komen m.b.t. winningsplan Westerveld en
d
eze rond 24 juni wordt verwacht. Ik heb hem gevraagd of hij bereid en in de gelegenheid is om voor ons een beroepschrift op te stellen. Hierbij er van uitgaande dat niet al onze
b
ezwaren door de minister afdoende 
z
ullen worden beantwoord of ingewilligd.
 
 
heeft aangegeven tijd en ruimte te hebben om dit voor ons op te pakken.  l l      i     
 
i   .
I
k heb met hem afgesproken dat wij als het besluit beschikbaar komt, wij (Aa & Hunze, Assen en Tynaarlo) z.s.m. met hem een overleg 
i
nplannen om proces en inhoud van het
b
eroepschrift te bespreken. 
 
 
     l        l   i   i  l  .
 
A
ls  voor ons een beroepschrift opstelt (          l     l   
i
 i      
 
l  l ) dan weten we in ieder geval zeker dat er een beroepschrift komt.
M
oeten wij alleen intern bij ons zorgen voor de nodige mandaten, vervanging en tijdige verzending etc.
 
G
r. 
 
 
 
 
 
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
donderdag 14 juni 2018 21:37
A
an:
 
O
nderwerp:
 
 
H
oi,
 
           
G
roet,
 
O
utlook voor iOS
 downloaden
D
i
sclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
g
emeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.135
</pre>

====================================================================== Einde pagina 601 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 602 ======================================================================

<pre>Date : 7-12-2018 10:40:17
F
T
S
ubject : Beroepschrift
A
ttachm ent : Beroepschrift.doc;
Z
ie aanpassingen. Wat denk je?
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.136
</pre>

====================================================================== Einde pagina 602 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 603 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 603 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 604 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 604 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 605 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 605 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 606 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 606 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 607 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 607 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 608 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 608 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 609 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 609 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 610 ======================================================================

<pre>Date : 4-3-2019 15:03:09
F
T
C
a
S
ubject : Beroepsschrift gasw inning
B
este 
 
V
an  begreep ik dat je graag het beroepschrift tegen het instemmingsbesluit (gas)Winningsplan Westerveld ontvangt.
I
k stuur het je via Wetransfer (60 kB krijg ik niet via de mail verzonden).
 
A
ls je nog tekst, uitleg en duiding wilt hebben, dan kom ik graag langs samen met  .
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
i
S
trategisch Adviseur
 
G
emeente Assen, Team Strategie en Advies
P
ostbus 30018,  9400 RA  Assen
 
   
 
e
-mail: 
.
@assen.nl
   site: 
w
w
w.assen.nl
 
 
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.137
</pre>

====================================================================== Einde pagina 610 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 611 ======================================================================

<pre>Date : 9-11-2016 11:28:56
F
T
C
S
ubject : Besluit B&W - vertrouw elijk - Adviesrol gasw inningsplan
A
ttachm ent : BB00667.pdf;
H
et volgende besluit heeft B&W genomen.
I
.v.m. het vertrouwelijke karakter is dit niet via DocBase Online in
t
e zien, maar als bijlage aan dit bericht toegevoegd.
 
L
ezen van het document kan  d.m.v. Bijlage weergeven.
 
V
oorstelnummer BB/: 00667
O
mschrijving: Adviesrol gaswinningsplan
 
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.138
</pre>

====================================================================== Einde pagina 611 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 612 ======================================================================

<pre>    Gemeente Assen    e   3   Beleid Voorstel aan B&W  Datum: 03-11-2016 Onderwerp:    Eenheidsmanager/  Progr. Manager:    Adviesrol gaswinningsplan              Opsteller:   Telefoon:   Portef. Houder: Out Voorstel: _   Registr.nr.: Dh cobb} /Paq 0452 1. in te stemmen met bijgevoegd raadvoorstel.  Instemming verkregen en kopie gezonden aan:   Eenheid/ Programma/ Naam | Datum   Beleid    Achtergrond:   Op 13 oktober 2016 is een aanvraag binnengekomen  van de minister van Economische Zaken omtrent een  adviesverzoek voor het gaswinningsplan Westerveld.  In een winningsplan wordt beschreven hoe er                       penbare,besluitenlijst: 5 3 Nee gewonnen of opgeslagen gaat worden en wat de te  endmakingsplicht: a ee verwachte seismische risico’s zijn. De scope van het  N LJ Ja Nee wpe gs  plan betreft de veiligheid van omwonenden en het  voorkomen van schade aan gebouwen en  infrastructurele werken. De 2e kamer wil dat het  Bij besluit in mandaat: burgerperspectief in de besluitvorming wordt  Mandaatnummer: meegenomen. Daarom krijgen lokale overheden naast    de bestaande partijen (Staatstoezicht op de mijnen  (Sodm), Technische commissie bodembeweging  (Tcbb)) nu adviesrecht.Op 19 januari 2017 moet het    Informeren van de raad. advies bij de minister zijn.    LJ Alleen via openbare besluitenlijst  O Via lijst ter inzage liggende stukken  O Via brief en stuk(ken) ter inzage En Akkoord Bespreken Signaal  O Via versturen informatie met aanbiedingsbrief  O Via brief   B  Vervolgprocedure: WS  Behandeling in de raad:  Informatief WH  Opiniérend  Besluitvormend WV    Www  Afhandelen door           Kopie besluit           Besluit B&Wy llen conform de uitkomsten  van de AiScussic in het co e.    Deponeren Paraaf    Datum: 7 AS</pre>

====================================================================== Einde pagina 612 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 613 ======================================================================

<pre>    Gemeente Assen         Beleid > Toelichting voorstel aan B&W    Onderwerp:  Adviesrol gaswinningsplan         Voorstel:  1. inte stemmen met bijgevoegd raadsvoorstel.         Achtergrond:  Op 13 oktober 2016 is een aanvraag binnengekomen van de minister van Economische Zaken omtrent een  adviesverzoek voor het gaswinningsplan Westerveld.    In een winningsplan wordt beschreven hoe er gewonnen of opgeslagen gaat worden en wat de te verwachte  seismische risico’s zijn. De scope van het plan betreft de veiligheid van omwonenden en het voorkomen van  schade aan gebouwen en infrastructurele werken. De 2e kamer wil dat het burgerperspectief in de  besluitvorming wordt meegenomen. Daarom krijgen lokale overheden naast de bestaande partijen (Staatstoezicht  op de mijnen (Sodm), Technische commissie bodembeweging (Tcbb)) nu adviesrecht.Op 19 januari 2017 moet    het advies bij de minister zijn.    Argumenten:   Zie raadsvoorstel  Kanttekeningen / risico’s:  Zie raadsvoorstel    Financiële toelichting:  n.v.t.         Communicatie:  n.v.t.    Personeel en Organisatie:  n.v.t.         Uitvoering en planning:  n.v.t.   Evaluatie:   n.v.t.    </pre>

====================================================================== Einde pagina 613 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 614 ======================================================================

<pre>Date : 9-11-2018 14:46:57
@gm ail.com , @kpnplanet.nl  @kpnplanet.nl,
Subject : Besluit EZ K w inningsplan
Goedemiddag,
 
Graag informeer ik jullie dat het ministerie van Economische Zaken en Klimaat ons heeft bericht dat ze voornemens zijn om komende donderdag 15 november het besluit te
publiceren op het gaswinningsplan Westerveld. Op die dag start dan de beroepstermijn van 6 weken. Graag gaan wij weer met jullie in overleg. Wij zullen hiervoor nog contact
met jullie zoeken.
 
Mochten jullie op dit moment al vragen hebben, dan hoor ik dat graag.
 
Met vriendelijke groet,
 
Beleidsregisseur
 
Gemeente Assen, Team Beleid
Postbus 30018,  9400 RA  Assen
 
e-mail: 
. @assen.nl
   site: 
www.assen.nl
 
 
D
isclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.139
</pre>

====================================================================== Einde pagina 614 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 615 ======================================================================

<pre>Date : 15-11-2018 13:37:59
F
T
o : "
 
@leek.nl, "
 @m iddendrenthe.nl, "
"
 drenthe.nl, "
 
@tynaarlo.nl, "
 @gem eentew esterveld.nl,
"
'
 
@
@
aaenhunze.nl, "
 
@provinciegroningen.nl, "'
@
provinciegroningen.nl, "'
 
@gem eentenoordenveld.nl, "'
"
 @noorderzijlvest.nl, "
 
@noorderzijlvest.nl, "
@
drenthe.nl
C
S
ubject : besluit gasw inningsplan Westerveld 
D
ag allemaal,
 
H
et besluit van het winningsplan Westerveld is nu eindelijk dan toch gepubliceerd.
D
e beroepstermijn van 6 weken is ingegaan.
 
D
e gemeente Assen neemt, zoals ook in de periode van het advies en de zienswijze, het initiatief om samen met de gemeenten Tynaarlo, Aa en Hunze, Noordenveld en de
p
rovincie Drenthe het besluit samen te analyseren op technische/maatschappelijke aspecten. Voor de juridische aspecten wordt een advocaat ingeschakeld. Ook de overige
o
verheden binnen het gebied van het winningsplan Westerveld worden van harte uitgenodigd hierbij aan te schuiven.
 
D
e resultaten van de analyse worden  vervolgens besproken in een bestuurlijk overleg waarvoor alle betrokken lokale overheden worden uitgenodigd. In het bestuurlijk overleg
w
ordt besproken hoe we gaan reageren op het besluit van de minister en of we dat ook weer gezamenlijk doen. Gelet op de relatief korte termijn is hieronder een
p
lanningsschema opgesteld zoals wij dat in Assen willen voorleggen aan ons college (het kan zijn dat deze planning nog wijzigt).   
 
W
ij nodigen jullie uit om op 
d
insdag 20 november van 14:00 -17:00uur
 
in het gemeentehuis van Assen het besluit ambtelijk te bespreken en te analyseren.
H
ierop vooruitlopend horen we graag wie van jullie bestuurders we moeten uitnodigen voor het bestuurlijk overleg.
 
 
W
eeknr
W
eek
A
ctiviteit
1 1
5/11
p
ublicatie van instemmingsbesluit
1
5-23/11  
j
uridische analyse door advocatenkantoor van Tynaarlo PlasBossinade
(
gespecialiseerd in aardgaswinning tevens kantoor van de Groningse
o
verheden) in opdracht van Tynaarlo, Aa en Hunze en Assen.
1
5-20/11 
t
echnische en maatschappelijke analyse door ambtenaren van o.a. Assen,
T
ynaarlo, Aa en Hunze, Noordenveld en provincie
2
0/11
A
mbtelijke bespreking analyse (juridisch en maatschappelijk/technische
a
nalyse
2 2
7/11
R
esultaten analyse in college
2 2
8-29-
3
0/11
O
verleg bestuurders decentrale overheden binnen gebied Winningsplan
W
esterveld
3
 
3
-7/12
O
verleg met Stop Gaswinning Marsdijk Nu en Dorpsbelangen Loon
3
-7/12
E
ventueel opstellen beroepsschrift door Advocatenkantoor
3
-7/12
O
pstellen college- en raadsvoorstel
6
-7/12
C
ollege- en raadsvoorstel naar B&W
4 1
1/12
B
espreking college-raadsvoorstel in college
>
11/12
V
erzending raadsvoorstel
5 1
7-21/12
B
espreking in raad 20 december
2
1-12
U
iterlijke verzending van een eventueel beroepsschrift
 
 
M
et vriendelijk groet,
 
 
B
eleidsadviseur gemeente Assen
T
eam Strategie en Advies
T
 
W
ebsite: 
w
ww@assen.nl
 
 
16.140
</pre>

====================================================================== Einde pagina 615 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 616 ======================================================================

<pre>Date : 14-11-2018 12:05:19
F
T
o : "Marco Out" @assen.nl, "   @assen.nl
C
c : "   @assen.nl, "   @assen.nl
S
ubject : Besluit m inister EZ K Winningsplan is binnen
A
ttachm ent : 181114 Instem m ingsbesluit WP Westerveld (GELAKT).pdf;181114 Nota van Antw oord instem m ingsbesluit WP Westerveld.pdf;
B
este Marco en 
 
H
et besluit van de minister van EZK is net binnen. Bijgevoegd is het besluit en de nota van antwoord. Het besluit is dat de minister instemt met het winningsplan.
 
W
e komen vandaag met een eerste bevinding. Wij hopen een uitgebreide juridische/technische/maatschappelijke analyse voor de college vergadering van 27 november klaar te
h
ebben. Wij gaan dit doen in samenwerking met andere gemeenten en het 
a
dvocatenkantoor van Tynaarlo.
 
 
 
G
roet,
 
 
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.141
</pre>

====================================================================== Einde pagina 616 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 617 ======================================================================

<pre>    Ministerie van Economische Zaken  en Klimaat         > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    Bezoekadres  Bezuidenhoutseweg 73  2594 AC Den Haag    Postadres  Postbus 20401  2500 EK Den Haag    Overheidsidentificatienr  00000001003214369000    T 070 379 8911 (algemeen)  www.rijksoverheid.nl/ezk    1 & NOV 2018    Datum: Ons kenmerk  Betreft: Instemmingsbesluit winningsplan Westerveld DGETM-EO / 18284795  Uw kenmerk    Instemmingsbesluit Bijlage(n)    1 - Nota van Antwoord  wijziging winningsplan    1. Aanvraag Westerveld    De Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. (hierna: NAM) heeft op 11  september 2016 een verzoek tot instemming met een wijziging van het  winningsplan Westerveld (hierna: winningsplan Westerveld), gedateerd 9  september 2016, bij de Minister van Economische Zaken, thans de Minister van  Economische Zaken en Klimaat (hierna: de minister) ingediend.    Het winningsplan Westerveld omvat 11 gasvelden, te weten: Assen, Assen-Zuid,  Een, Eleveld, Vries-Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid, Witten, Witterdiep,  Zevenhuizen en Zevenhuizen-West., Deze gasvelden liggen binnen de gebieden  van de winningsvergunningen Drenthe II en Groningen zoals verleend op basis  van de Mijnbouwwet (hierna: Mbw). Geografisch bezien liggen de gasvelden van  het winningsplan Westerveld deels in de provincies Groningen, Friesland en  Drenthe, in de gemeenten Leek, Ooststellingwerf, Aa en Hunze, Noordenveld,  Assen, Tynaarlo en Midden-Drenthe, en in de waterschappen Noorderzijlvest,  Fryslân, Hunze en Aa's, en Drents Overijsselse Delta.    Het winningsplan Westerveld beschrijft op welke wijze de NAM verwacht het  resterende gas te winnen uit de betreffende gasvelden en hoe de eventuele  risico's daarvan zoveel mogelijk worden beperkt. Daarnaast bevat het  winningsplan informatie over de verwachte gasproductie van de betreffende  gasvelden, een overzicht van het productiesysteem, de verwachte bodemdaling en  de kans op aardbevingen, en de maatregelen die volgens de NAM daaruit  voortvloeien voor de boven- en ondergrond.    Het winningsplan Westerveld betreft een wijziging van het vigerende winningsplan  voor de bestaande gaswinning. De redenen voor de wijziging zijn: een  (vernieuwde) seismische risicoanalyse, de stopzetting van de gasproductie uit de  gasvelden Appelscha, Roden en Norg-Zuid, een actualisatie van productie- en  bodemdalingsvoorspellingen en voorziene activiteiten om de productie in stand te  houden.   De NAM verwacht dat de gaswinning op basis van het winningsplan Westerveld in  2023 beëindigd zal worden, met een uitloop tot in 2028 in geval van het hoge  productiescenario. Gaswinning uit het Westerveld-systeem vindt al ruim dertig  jaar plaats en bevindt zich thans in de eindfase.    Pagina 1 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 617 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 618 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    2. Beleid gaswinning in Nederland   DGETM-EO / 17207876  In de brief van 30 mei 2018 (Kamerstukken II 2017-18, 33 529, nr. 469) met  betrekking tot gaswinning uit de kleine velden en energietransitie legt het kabinet  de prioriteit bij een zo snel mogelijke transitie naar duurzame energie. Zolang dat  nodig is om tegemoet te komen aan de (afnemende) Nederlandse aardgasvraag,  wil het kabinet het aardgas uit de kleine velden winnen, waar en voor zover dit  veilig kan. In de brief sluit het Kabinet aan bij het Energierapport 2015 en de  Energieagenda van december 2016, waarin de 'lange termijn'-visie ten aanzien  van de Nederlandse brandstofmix, inclusief de transitie naar een duurzame  energievoorziening, is uiteengezet. Het in productie brengen van hernieuwbare  energiebronnen maakt daar nadrukkelijk onderdeel van uit. Hoewel in de  gebouwde omgeving stevig ingezet wordt op het geleidelijk uitfaseren van het  gebruik van aardgas, speelt aardgas (als efficiënte energiedrager) komende  decennia nog een essentiële rol in de Nederlandse energievoorziening.  Op dit moment is de Nederlandse energievoorziening nog voor meer dan 90%  afhankelijk van fossiele brandstoffen (olie, gas, steenkool), waarbij aardgas  voorziet in ruwweg 40% van onze primaire energiebehoefte. Van de fossiele  brandstoffen is aardgas de schoonste brandstof, met de minste CO2-uitstoot en  dus het minst belastend voor het klimaat. In de transitie naar duurzaam is  aardgas - voor het verwarmen van een groot deel van de huizen en het realiseren  van een betrouwbare elektriciteitsvoorziening - de komende decennia nog steeds  nodig. Wanneer aardgas veilig kan worden gewonnen is het wenselijk dit uit de  Nederlandse bodem te winnen. Nederland is dan minder afhankelijk van gasimport  en de schonere winning în Nederland beperkt ook de met de winning  samenhangende mondiale uitstoot van COz.    3. Voorgeschiedenis    3.1 Wijziging Mijnbouwwet   Met het per 1 januari 2017 in werking treden van de gewijzigde Mijnbouwwet  (hierna: Mbw) is onder meer het toetsingskader van en de procedure om te  komen tot een winningsplan gewijzigd.    De wijziging van de Mbw is allereerst het resultaat van de implementatie van de  aanbevelingen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (hierna: OVV) in zijn  rapport over de aardbevingsrisco’s in Groningen (Kamerstukken II 2014/15,   33 529, nr. 123) van 18 februari 2015. In de kabinetsreactie van 2 april 2015  (Kamerstukken II 2014/2015, 33 529, nr. 143) is aangegeven dat het kabinet alle  aanbevelingen uit dit OVV-rapport zal overnemen.    Veiligheid   Een van de belangrijkste aanbevelingen uit het OWV-rapport richt zich op de  veiligheid van burgers en infrastructurele werken. Deze aanbeveling heeft geleid  tot een wijziging van de Mbw. Door deze wijziging is het belang van veiligheid en  risico’s voor omwonenden en het voorkomen van schade aan gebouwen of  infrastructurele werken een grond om instemming geheel of gedeeltelijk te  weigeren. Met het oog hierop dient in een winningsplan expliciet aandacht besteed  te worden aan het belang van veiligheid en risico's voor omwonenden, gebouwen  en infrastructuur. Dit gebeurt volgens een samen met Staatstoezicht op de Mijnen    Pagina 2 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 618 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 619 ======================================================================

<pre>         Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    (hierna: SodM) opgestelde methodiek!: de seismische risicoanalyse (SRA). Dit   betekent dat de beoordeling van de gevolgen van aardbevingen niet langer wordt ocGetm-e0 / 17207876  beperkt tot de “seismic hazard” (seismische dreiging), maar is uitgebreid naar het   daadwerkelijke seismische risico (effecten voor omwonenden).    Burgerperspectief   Een ander belangrijk punt uit het OVV-rapport betreft het betrekken van de  andere overheden bij de besluitvorming over mijnbouwactiviteiten en het hebben  van meer aandacht voor het burgerperspectief. Ook deze aanbeveling heeft geleid  tot een wijziging van de Mbw op verschillende onderdelen.    Concreet gaat het voor de instemmingsprocedure met het winningsplan om het  adviesrecht van gemeenten, provincies en waterschappen. Naast de reeds  bestaande wettelijke adviseurs SodM en de Technische commissie  bodembescherming (hierna: Tcbb), worden op grond van de gewijzigde Mbw ook  de provincie, gemeenten, waterschappen en de Mijnraad in de gelegenheid  gesteld om advies te geven. Ook is bij een wijziging van het winningsplan in  beginsel afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) van toepassing  verklaard (de uitgebreide procedure), tenzij het een wijziging van ondergeschikte  aard betreft. bij de uitgebreide procedure bestaat de mogelijkheid van het  indienen van zienswijzen. Op deze wijze is getracht het burgerperspectief  nadrukkelijk mee te nemen in de besluitvorming.    Natuur en milieu   Tijdens de parlementaire behandeling van de implementatie van het OVV-rapport  in de Mbw zijn naast het belang van veiligheid en risico’s voor omwonenden en  het voorkomen van schade aan gebouwen of infrastructurele werken, ook de  gevolgen voor milieu en natuur door de wijziging van de Mbw toegevoegd aan het  toetsingskader voor winningsplannen.    3.2 Procedure winningsplan Westerveld   De NAM heeft op 20 december 2013 een wijziging van het winningsplan  Westerveld ingediend. Dit winningsplan heeft de NAM aangevuld op 27 mei  2014, waarna SodM op 15 september 2014 advies heeft uitgebracht aan de  minister.    Voorafgaand aan de wijziging van de Mbw heeft de minister bij brief van 21 april  2015 (Kamerstukken II 2014/2015, 33529, nr. 146) aangegeven dat  besluitvorming op de toentertijd ingediende (wijzigingen van) winnings- en  opslagplannen op land aangehouden werd, totdat TNO een analyse had  uitgevoerd over het seismische risico van alle kleine velden op land (het  zogenoemde kleine veldenonderzoek, Kamerstukken II 2015/2016, 33529, nr.  275). TNO heeft daarnaast de veiligheidsrisico’s voor de omgeving in kaart  gebracht. In navolging van de kabinetsreactie op het OVWV-rapport is verder,  vooruitlopend op de inwerkingtreding van de betreffende wijziging van de Mbw,  vanaf april 2015 de beleidslijn gevolgd om winningsplannen uit te breiden met  een SRA waardoor er expliciet aandacht uitgaat in het winningsplan naar de  risico's voor omwonenden, gebouwen en infrastructuur.    1 “Methodiek voor risicoanalyse omtrent geïnduceerde bevingen door gaswinning”, SodM, 1  februari 2016. Te vinden op www.rijksoverheid.nl.    Pagina 3 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 619 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 620 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    De NAM heeft op 23 februari 2016 een herziene versie van het gewijzigd  winningsplan Westerveld ingediend, waaraan een SRA is toegevoegd. Op 30 mei _paerm-e0 / 17207876  2016 heeft de minister aan SodM gevraagd om deze nieuwe beoordeling van het  seismische risico te toetsen en om na te gaan of de geactualiseerde tekst nog in  lijn is met het eerdere advies van 15 september 2014. Het resultaat van deze  beoordeling heeft SodM per brief van 12 juli 2016 kenbaar gemaakt aan de  minister. In deze brief is geadviseerd om aanvullende gegevens op te vragen bij  de NAM zodat een aantal stellingen in het winningsplan onderbouwd konden  worden. Naar aanleiding van de brief van SodM en verder overleg met het  ministerie, heeft de NAM op 11 september 2016 het definitief gewijzigd  winningsplan Westerveld ingediend,   De in hoofdstuk 5 genoemde adviezen zien op dit definitief gewijzigd  winningsplan.    Ook is conform de Mbw advies gevraagd op het winningsplan aan de Tcbb,  provincies, gemeenten, waterschappen en de Mijnraad. Tevens is er een  informatiebijeenkomst specifiek over het winningsplan Westerveld georganiseerd  voor decentrale overheden d.d. 8 november 2016. Drie publieke  informatiebijeenkomsten zijn gehouden op 22 mei 2017 in Ekehaar en op 23 en  24 mei 2017 in Assen.    Op verzoek van de minister heeft de NAM op 26 september 2017 nadere  informatie overgelegd over natuur- en milieuaspecten. Op 25 oktober 2017 heeft  de NAM de nadere onderbouwing van de SRA aan de minister gezonden. Op  verzoek van de minister heeft het SodM TNO-AGE (hierna: TNO) gevraagd te  verifiëren of de SRA, of de door de NAM in het winningsplan op basis van het  mid-case productie scenario uitgerekende scores, ongewijzigd blijven voor de  high-case productie scenario's (Kenmerk AGE 18-10.016, d.d. 20 februari 2018).    Met het per 1 januari 2017 in werking treden van de gewijzigde Mbw is er nu  ook een wettelijke grondslag voor het in acht nemen van de aanbevelingen uit  het OVV-rapport en is het toetsingskader en procedure om te komen tot een  winningsplan gewijzigd. In dit besluit is het winningsplan dan ook getoetst aan  het nieuwe toetsingskader.    In dit instemmingsbesluit is rekening gehouden met de zienswijzen die naar  voren zijn gebracht tijdens de voorbereidingsprocedure van het ontwerp-  instemmingsbesluit (zie paragraaf 4,2 en hoofdstuk 6). Voorts zij vermeld dat  sommige passages uit het ontwerp-instemmingsbesluit naar andere paragrafen  verplaatst zijn. In dit instemmingsbesluit is gekozen voor een andere hoofdstuk-  en paragraafindeling dan in het ontwerp-instemmingsbesluit, voornamelijk in  hoofdstuk 7, waarin de verschillende onderdelen van het toetsingskader (zie  hoofdstuk 4.1) duidelijker naar voren komen in de paragrafen.    4. Juridisch kader    4.1 Mijnbouwregelgeving   Het winningsplan dient te worden getoetst aan de Mbw en de daarop gebaseerde  regelgeving. De artikelen 34, 35 en 36 van de Mbw en artikel 24 van het  Mijnbouwbesluit (hierna: Mbb) vormen het juridisch kader waaraan het  winningsplan wordt getoetst.    Pagina 4 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 620 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 621 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    Alvorens op basis van de Mbw over te mogen gaan tot winning is, op grond van   artikel 34, derde lid, van de Mbw, de instemming vereist van de minister van een  pGetm-£0 / 17207876  winningsplan. Het winningsplan geeft concreet inzicht in de wijze waarop de   winning wordt uitgevoerd en de effecten daarvan en dient te voldoen aan de eisen   genoemd in artikel 35 van de Mbw. Artikel 24 Mbb bevat een aantal nadere eisen   die aan een winningsplan worden gesteld. Het winningsplan dient onder meer een   beschrijving te bevatten van de verwachte hoeveelheid aanwezige delfstoffen, de   hoeveelheden jaarlijks te winnen delfstoffen, de bodembeweging ten gevolge van   de winning en de maatregelen ter voorkoming van schade door bodembeweging.    Ter beoordeling of met het winningsplan kan worden ingestemd, wordt het  “__winningsplan getoetst aan artikel 36, eerste lid, van de Mbw. De minister kan  slechts geheel of gedeeltelijk instemming weigeren of daaraan voorschriften of  beperkingen verbinden:   a. indien het in het winningsplan aangeduide gebied door de minister niet geschikt  wordt geacht voor de in het winningsplan vermelde activiteit om reden van het  belang van de veiligheid voor omwonenden of het voorkomen van schade aan  gebouwen of infrastructurele werken of de functionaliteit daarvan,   b. in het belang van het planmatig gebruik of beheer van delfstoffen, aardwarmte,  andere natuurlijke rijkdommen, waaronder grondwater met het oog op de  winning van drinkwater, of mogelijkheden tot het opslaan van stoffen,   c. indien nadelige gevolgen voor het milieu ontstaan, of   d. indien nadelige gevolgen voor de natuur worden veroorzaakt.    Artikel 36, tweede lid, van de Mbw bepaalt voorts dat de minister de instemming  kan verlenen onder beperkingen of daaraan voorschriften kan verbinden, indien  deze gerechtvaardigd worden door een grond als genoemd in artikel 36, eerste lid  of, voor zover het belang van de veiligheid voor omwonende of het voorkomen  van schade aan gebouwen of infrastructurele werken of de functionaliteit daarvan  daardoor niet op onaanvaardbare wijze wordt aangetast, door het belang van  leveringszekerheid.    4.2 Voorbereidingsprocedure   Over het winningsplan is advies gevraagd aan SodM (artikel 127 van de Mbw), de  Tcbb (artikel 35, tweede lid, van de Mbw), aan alle betrokken decentrale  overheden (artikel 34, vijfde lid, van de Mbw) en de Mijnraad (artikel 105, derde  fid, van de Mbw). Gelet op artikel 34, vierde lid, van de Mbw is dit besluit tot  instemming met de wijziging van het winningsplan vervolgens voorbereid met  toepassing van de uniforme openbare voorbereidingsprocedure als bedoeld in  afdeling 3.4 van de Awb.    5. Adviezen naar aanleiding van de aanvraag    Over het winningsplan Westerveld hebben de volgende adviseurs, op verzoek van   de minister, advies uitgebracht:   e SodM heeft bij brief van 13 oktober 2016 advies uitgebracht (kenmerk:  16152380). Voor de beoordeling van het winningsplan Westerveld heeft SodM  advies gevraagd aan TNO voor de verificatie van de berekeningen op de  onderdelen doelmatige winning, bodemdaling en de SRA. Op 20 februari 2017  heeft SodM de onderbouwing van de SRA geverifieerd; TNO heeft op 19  februari 2018 aanvullend de berekeningen voor de high case geverifieerd.   e de Tcbb heeft bij brief van 6 december 2016 advies uitgebracht (kenmerk:  TCBB/16189114);    Pagina 5 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 621 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 622 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    Gedeputeerde Staten van de provincie Groningen (hierna: de provincie  Groningen) heeft bij brief van 10 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk: — pGetm-£0/ 17207876  2016-76.098/2/A.10, OM);   Gedeputeerde Staten van de provincie Fryslân (hierna: de provincie Fryslân)  heeft bij brief van 11 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk: 01378391);  Gedeputeerde Staten van de provincie Drenthe (hierna: de provincie Drenthe)  heeft bij brief van 17 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk:  3/3.3/2017000089);   het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Leek (hierna:  de gemeente Leek) heeft bij brief van 19 januari 2017 advies uitgebracht  (kenmerk: 2017000013);   het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Aa en Hunze  (hierna: de gemeente Aa en Hunze) heeft bij brief van 17 januari 2017 advies  uitgebracht (kenmerk: 163447);   het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Noordenveld  (hierna: de gemeente Noordenveld) heeft bij brief van 18 januari 2017 advies  uitgebracht (kenmerk: Z16/03588);   het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Assen  (hierna: de gemeente Assen) heeft bij brief van 17 januari 2017 advies  uitgebracht (kenmerk: 2016-048365);   het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Tynaarlo  (hierna: de gemeente Tynaarlo) heeft bij brief van 10 januari 2017 advies  uitgebracht (kenmerk: 2016/35584, 2017/223);   het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente  Midden-Drenthe (hierna: de gemeente Midden-Drenthe) heeft bij brief van   19 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk: 777689);   het bestuur van het waterschap Noorderzijlvest (hierna: het waterschap  Noorderzijlvest) heeft bij brief van 13 januari 2017 advies uitgebracht  (kenmerk: Z/17/003896);   het bestuur van Wetterskip Fryslân (hierna: Wetterskip Fryslân) heeft bij brief  van 18 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk: WFN1616221);   het bestuur van het waterschap Hunze en Aa's (hierna: het waterschap Hunze  en Aa's) heeft bij brief van 17 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk:  IN16-2078/17-0083);   het bestuur van het waterschap Drents Overijsselse Delta (hierna: het  waterschap Drents Overijsselse Delta) heeft bij brief van 16 januari 2017  advies uitgebracht (kenmerk: Z/16/007757-12169);   de Mijnraad heeft bij brief van 3 maart 2017 advies uitgebracht (kenmerk:  MIJR/17035516).    In aanvulling op het winningsplan hebben de overige adviseurs de adviezen van  SodM en de Tcbb ook ontvangen.    6.    Procedure en zienswijzen    Dit besluit is met toepassing van de uniforme openbare voorbereidingsprocedure  als bedoeld in afdeling 3.4 van de Awb voorbereid:    op 4 mei 2017 is een kennisgeving met betrekking tot het ontwerp  gepubliceerd in de Staatscourant; kennisgeving heeft ook plaatsgevonden  in enkele huis-aan-huisbladen, regionale dagbladen en langs elektronische  weg;   op 8 mei 2017 is door de minister een ontwerp van het besluit aan de  NAM gezonden;    Pagina 6 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 622 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 623 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaai  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    - het ontwerp van het besluit heeft van 8 mei 2017 tot en met 19 juni 2017  ter inzage gelegen bij de gemeenten Leek, Ooststellingwerf, Aa en Hunze, DGETM-EO / 17207876  Noordenveld, Assen, Tynaarlo en Midden-Drenthe en bij het ministerie  van Economische Zaken;   - er zijn drie informatieavonden georganiseerd, op 22, 23 en 24 mei 2017,  waarbij de mogelijkheid werd geboden mondeling zienswijze naar voren te  brengen;   - tijdens de terinzagelegging van het ontwerp-instemmingsbesluit zijn 926  zienswijzen (waarvan 83 uniek) en 11 reacties van overheden ingebracht  op het winningsptan. De zienswijzen en reacties zijn in de bijlage ‘Nota van  Antwoord wijziging winningsplan Westerveld’ als bijlage bij dit besluit  opgenomen, samen met de beantwoording van de minister.   - op 14 november 2018 is een kennisgeving met betrekking tot het  instemmingsbesluit met de Nota van Antwoord op de zienswijzen  gepubliceerd in de Staatscourant; kennisgeving heeft ook plaatsgevonden  in enkele huis-aan-huisbladen, regionale dagbladen en langs elektronische  weg,   - op 12 november 2018 is door de minister het besluit aan de NAM  gezonden;   - het besluit met de Nota van Antwoord op de zienswijzen heeft van 15  november 2018 tot en met 27 december 2018 (Termijnenwet in verband  met tweede kerstdag) ter inzage gelegen bij de gemeenten Leek,  Ooststellingwerf, Aa en Hunze, Noordenveld, Assen, Tynaarlo en Midden-  Drenthe en bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat;   - gedurende de periode van 16 november tot en met 27 december 2018 kan  door belanghebbenden beroep worden ingesteld tegen het .  instemmingsbesluit bij de Afdeling bestuursrecht van de Raad van State.    7. Winningsplan op hoofdlijnen, adviezen,  zienswijzen en beoordeling    Per onderwerp wordt op hoofdlijnen beschreven wat de NAM hierover in het  winningsplan heeft opgenomen. Op grond van het advies van de adviseurs en de  ingediende zienswijzen wordt een beoordeling gegeven, waarbij op basis van een  integrale afweging beargumenteerd wordt of het advies is overgenomen of de  zienswijzen hebben geleid tot een wijziging van het ontwerp-instemmingsbesluit  dat ter inzage heeft gelegen.    7.1 Planmatig beheer   7.1.1. Winningsplan NAM   Algemeen   De in het winningsplan Westerveld opgenomen gasvelden (ook wel aangeduid als  het Westerveld-systeem) hebben uiteenlopende reservoirkarakteristieken. Op  basis hiervan onderkent de NAM verschillende productieprofielen, waaronder een  mid case en een high case.    In het winningsplan geeft de NAM een overzicht van de nog door de NAM  verwachte productievolumes per voorkomen in miljoen Nm3.   De NAM schat het resterende nog te winnen gasvolume in het Westerveld-  systeem op circa 1,3 miljard Nm? (mid case) tot circa 3,5 miljard Nm? (high case).  De NAM verwacht dat de productie van de velden in het Westerveld-systeem tot in  het jaar 2023 zal voortduren in het meest waarschijnlijke productiescenario (mid    Pagina 7 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 623 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 624 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    case) en tot in het jaar 2028 in het hoge, optimistische productiescenario (high  case). Doordat de velden bijna leeg zijn, is de onzekerheidsmarge met betrekking oaerm-eo / 17207876  tot de precieze einddatum van de productie aanzienlijk.    Zuur- en hydraulische stimulatie   De NAM vermeldt dat zij kortdurende zuur- en hydraulische stimulatie kan gaan  toepassen om de productiviteit van een slecht producerende put te verbeteren. De  kans op bodembeweging als gevolg van deze stimulatiebehandelingen wordt als  verwaarloosbaar ingeschat, Indien de NAM in de toekomst concrete plannen heeft  om een put te gaan stimuleren zal zij een locatie-specifieke risicoanalyse  uitvoeren en deze opnemen in het werkveiligheidsplan voor putwerkzaamheden.    7.1.2. Adviezen en zienswijzen   Algemeen   Advies SodM   TNO constateert dat de variërende reservoirkwaliteit en de waterproductie in de  diverse velden een grote invloed hebben op de winningspercentages. De nog te  winnen gasvolumes komen voornamelijk uit de velden Eleveld (nog ca. 700 miljoen  Nm?) en Vries-Zuid (nog ca. 400 miljoen Nm?). De NAM bestudeert de  mogelijkheden om de productie van een aantal velden te verhogen. Hieronder  vallen de drie velden Zevenhuizen-West, Assen-Zuid en Witten. TNO is van  mening dat de winning doelmatig is, gezien de reservoirkwaliteit en het  productiegedrag van de betrokken velden. Verder vindt TNO dat de NAM  voldoende initiatieven onderneemt om de productie te optimaliseren. SodM  onderschrijft de conclusie van TNO en vindt de winning van de diverse gasvelden  in overeenstemming met de principes van planmatig beheer.    Gezamenlijk advies decentrale overheden  De decentrale overheden verzoeken de minister om inzicht te geven in de kaders  waaraan het winningsplan is getoetst op het aspect doelmatigheid.    Zienswijzen  De zienswijzen zijn samengevat in de Nota van Antwoord die als bijlage bij dit  besluit is opgenomen, onder punt 1.    Zuur- en hydraulische stimulatie   Advies SodM   SodM kan de uitspraak van de NAM ten aanzien van het veiligheidsrisico en het  risico op schade niet verifiëren omdat het winningsplan onvoldoende  onderbouwing bevat. SodM adviseert om, vooruitlopend op de wijziging van de  Mbw en Mbr, een voorwaarde op te nemen in het instemmingsbesluit met het  winningsplan waarin wordt voorgeschreven dat de NAM uiterlijk vier weken vóór  aanvang van de zuur- en/of hydraulische stimulatie (hierna: hydraulische  stimulatie zowel met zuren (acid-frack) als met chemicaliën (proppant-frack)), ten  genoegen van de Inspecteur-generaal der Mijnen, een locatie-specifieke  risicoanalyse indient.    Advies Tcbb   Ook de Tcbb onderschrijft het advies van SodM om voorafgaand aan de eventuele  toepassing van zuur- en hydraulische reservoirstimulatie een risicoanalyse uit te  voeren, alsmede de eis op te nemen om alvorens reservoirstimulatie toe te passen  seismisch meetinstrumentarium boven of nabij het te stimuleren voorkomen te  plaatsen en in werking te hebben.    Pagina 8 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 624 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 625 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    DGETM-EO / 17207876    Gezamenlijk advies decentrale overheden  De decentrale overheden adviseren om geen technieken zoals zuurstimulatie en    fracken toe te staan. Deze technieken zijn namelijk omstreden vanwege de  mogelijke gevolgen. De kans op deze mogelijke gevolgen willen zij geheel  uitsluiten. De decentrale overheden adviseren om te zijner tijd bij een dergelijke  beslissing ook lokatie overheden, inwoners en de Waterleiding Maatschappij  Drenthe een stem in deze afweging te geven met bijbehorende  beroepsmogelijkheid.    Zienswijzen  De zienswijzen zijn samengevat in de Nota van Antwoord die als bijlage bij dit  besluit is opgenomen, onder punt 1.    7.1.3. Beoordeling planmatig beheer   Algemeen   Bij planmatig gebruik en beheer dient er sprake te zijn van een efficiënte winning  van de delfstof, waarbij de wijze waarop, het tempo waarmee en de hoeveelheid  te winnen delfstof van belang is. De beoordeling draait vooral om de vraag of de  door de mijnbouwonderneming in het winningsplan aangegeven  winbaarheidsfactor reëel is, gezien de technische parameters en geologische  omstandigheden van het gasveld. Daarnaast dient een andere gebruiksvorm van  de ondergrond door de gaswinning niet ongewenst onmogelijk gemaakt te  worden.   SodM heeft het winningsplan Westerveld volgens de gebruikelijke methode  getoetst op planmatig beheer en concludeert dat de winning van de diverse velden  in overeenstemming is met de principes van planmatig beheer. Tevens zijn geen  andere gebruiksvormen van de ondergrond voorzien. Gelet hierop concludeert de  minister dat de winning in overeenstemming met de principes van planmatig  gebruik en beheer van de ondergrond plaatsvindt. De minister merkt daarbij op  dat de NAM in het winningsplan een schatting heeft gemaakt van het volume dat  per gasveld nog zou kunnen worden gewonnen. Daarbij heeft de NAM tevens een  verwachting gemaakt van de mogelijke jaarlijkse productie waarbij de NAM  uitdrukkelijk niet uitsluit dat de productie kan uitlopen tot uiterlijk eind 2028.    De minister neemt in zijn overweging mee dat de figuur van het winningsplan in  2003 in de Mijnbouwwet is geïntroduceerd en ertoe diende om de productie uit  een gasveld te optimaliseren én inzichtelijk te krijgen wat de verwachte  bodembeweging is en de daarmee samenhangende risico’s. De uitdrukkelijke  voorwaarde dat er geen onveilige situaties mogen ontstaan als gevolg van  bodembeweging, was en is een belangrijk afwegingscriterium voor de instemming  van de minister met een winningsplan. Om te kunnen beoordelen of enerzijds wel  naar een maximale productie gestreefd wordt en anderzijds de bodembeweging  niet tot onveilige situaties leidt, is in artikel 35 van de Mijnbouwwet en in artikel  24 (of in voorkomend geval artikel 25) van het Mijnbouwbesluit vastgelegd welke  gegevens daarvoor opgenomen moeten worden in het winningsplan. Het  productievolume per jaar en het aantal jaren dat de mijnbouwbedrijf nodig denkt  te hebben om het gas uit het gasveld te winnen, zijn voorbeelden van de  gevraagde gegevens. Deze gegevens op zichzelf zijn niet de primair te beoordelen  onderdelen maar worden gezien als parameters in de berekening van de  bodembeweging en de daarmee samenhangende risico’s.    Pagina 9 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 625 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 626 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    De NAM heeft per gasveld een inschatting gemaakt van het volume dat nog   gewonnen kan worden, alsmede per voorkomen het aantal jaren opgegeven dat DGETM-EO / 17207876  NAM nodig denkt te hebben om het gas uit het gasveld te winnen. In het   winningsplan beschrijft de NAM eveneens dat de verwachte einddatum van de   productie uit het Westerveld-systeem gesteld is op 2023, maar kan uitlopen tot   2028.   Hieruit concludeert de minister dat de verwachte productieduur per voorkomen   een onzekerheidsmarge heeft van maximaal 5 jaar met als uiterste einddatum   2028. In onderstaande tabel is aangegeven hoe dit is beoordeeld per voorkomen.    Gasveld Totaal nog max. te Productieduur tot  produceren in miljoen Nm3 f uiterlijk 31 december  high case van het jaar    Assen (A4 2023  _Assen-Zuid __ |66 RH  Een [520    51  2025    Witterdiep 2025  | Zevenhuizen __[8 ____________________} 2021  Zevenhuizen-West 2026    Tabel 1. maximaal volume en uiterste productiedatum per gasveld         De minister merkt volledigheidshalve op dat de instemming die met dit  instemmingsbesluit wordt verleend, reikt tot de in tabel 1 gegeven maximale  productie per gasveld en de in de tabel gegeven productieduur.    Kaders doelmatigheid   De decentrale overheden verzoeken de minister om inzicht te geven in de kaders  waaraan het winningsplan is getoetst op het aspect doelmatigheid, In deze  paragraaf onder de kop ‘algemeen’ is aangegeven wat de beoordeling van  planmatig beheer inhoudt. Hieruit blijkt dat de beoordeling van de doelmatigheid  van de gaswinning vooral draait om de vraag of de door de mijnbouwonderneming  in het winningsplan aangegeven winbaarheidsfactor reëel is, gezien de technische  parameters en geologische omstandigheden van het reservoir. Zaken die hierbij  een belangrijke rol spelen zijn onder andere de hoeveelheid gas die oorspronkelijk  aanwezig is in het reservoir (GIIP), het soort reservoir en de permeabiliteit ervan,    Zuur- en hydraulische stimulatie   De minister stelt vast dat op basis van artikel 35, eerste lid, onderdelen c, f en g,  van de Mbw de toepassing en de risico’s van hydraulische stimulatie, zowel met  zuren (acid-frack) als met chemicaliën (proppant-frack), dienen te zijn beschreven  in het winningsplan. Het voorliggende winningsplan Westerveld geeft onvoldoende  beschrijving van de wijze waarop de eventuele zuur- en hydraulische stimulatie  zal plaatsvinden en de risico’s daarvan. Gelet hierop kan de minister geen  instemming verlenen met het winningsplan voor zover dat de toepassing van  zuur- of hydraulische stimulatie mogelijk maakt. Dit is in artikel 1 van dit  instemmingsbesluit verwoord.   Wanneer de NAM voornemens is alsnog zuur- en hydraulische stimulatie toe te  passen in één of meerdere gasvelden van het Westerveld-systeem, kan de    Pagina 10 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 626 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 627 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    gaswinning niet worden voortgezet op basis van dit winningsplan, maar zal het  winningsplan gewijzigd moeten worden. Over dat gewijzigd winningsplan zal dan _pgerm-EO/ 17207876  opnieuw besluitvorming plaats dienen te vinden.    Overigens merkt de minister op dat de toepassing van zuur- en hydraulische  stimulatie bij conventionele olie- en gaswinning, anders dan de decentrale  overheden stellen, geen omstreden methode is. SodM heeft een inventarisatie  uitgevoerd van frackwerkzaamheden en de scenario’s waarbij frackwerkzaam-  heden kunnen leiden tot negatieve consequenties voor mens en milieu. SodM  komt daarin tot de conclusie dat, voor zover bekend bij SodM, er als gevolg van  tot nu toe gedane frackwerkzaamheden in Nederland (ruim 200 op land), geen  nadelige gevolgen voor mens en milieu zijn opgetreden (Kamerstukken II  2015/2016, 32849, nr. 46).    Zienswijzen   De zienswijzen zijn samengevat en beoordeeld onder punt 1 van de Nota van  Antwoord die als bijlage bij dit besluit is opgenomen. De zienswijzen over  planmatig beheer hebben niet geleid tot aanpassing van het instemmingsbesluit.    7.2 Bodemdaling    7.2.1. Winningsplan NAM   In onderdeel C2, pagina 22 van het winningsplan, geeft de NAM de verwachte  bodemdaling, veroorzaakt door de gaswinning (tussen 2016 en 2023) uit het  Westerveld-systeem. De verwachte bodemdaling voor ieder individueel  voorkomen wordt geschat op minder dan 2 cm.   Ook geeft de NAM in het winningsplan een prognose van de totale bodemdaling  als gevolg van de gaswinning uit het Westerveld-systeem en de omliggende  voorkomens (waaronder het Groningenveld in het noordoosten) voor 2025.   De verwachte totale bodemdaling als gevolg van gaswinning in 2025 ligt tussen 2  cm (Een) en 10 cm (Vries-Noord).   Daarnaast heeft de NAM in het winningsplan weergegeven de verwachte  eindsituatie in 2080 van de totale bodemdaling als gevolg van de gaswinning uit  het Westerveld-systeem en de omliggende voorkomens. De totale bodemdaling  door gaswinning in 2080 ligt tussen 2 cm (Een) en 12 cm (Vries-Noord).    7.2.2. Adviezen en zienswijzen   Advies SodM   De NAM heeft in 2013 een bodemdalingsmeting uitgevoerd in het winningsgebied  van het Westerveld-systeem. Het resultaat van deze meting heeft de NAM  weergegeven in figuur C1 van het winningsplan. Het bodemdalingsmodel heeft de  NAM geactualiseerd met de meest recente reservoirparameters, productieprofielen  en geijkt aan de bodemdalingsmetingen tussen 1975 en 2013. Met dit  geactualiseerde en geverifieerde model heeft de NAM een prognose van de te  verwachten bodemdaling tot het jaar 2025 (Figuur C4, einde van de winning) en  het jaar 2080 (Figuur C5, verwachte eindsituatie) gemaakt. De nog te verwachten  bodemdaling in de periode 2016 tot 2023, veroorzaakt door de resterende  productie uit het Westerveld-systeem, wordt door de NAM geschat op minder dan  2 cm. Hiervoor heeft de NAM de onzekerheden in het gedrag van de aquifers  (watervoerende lagen) in haar analyse meegenomen.   TNO kan zich voor het mid case scenario vinden in de resultaten en onderschrijft  deze waarden als de onzekerheid in de compactiecoëfficiënt niet wordt mee-  genomen. TNO heeft voor de bepaling van haar ‘worst case’ scenario de onzeker-  heid in de compactiecoëfficiënt gecombineerd met het High case scenario. In dit    Pagina 11 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 627 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 628 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energle en Omgeving    geval bedraagt de maximale nog te verwachten bodemdaling tot het einde van de   winningsperiode voor het veld Zevenhuizen minder dan 3 cm en voor alle overige paetM-eO/ 17207876  velden uit het winningsplan minder dan 2 cm.   Op basis van de verificatie door TNO onderschrijft SodM de bodemdalingsanalyses   in het winningsplan. SodM is het eens met de NAM dat het effect van de   resterende bodemdaling gering zal zijn en dat in principe geen extra maatregelen,   zoals uitbreiding van het seismisch monitoringssysteem noodzakelijk zijn.    Advies Tcbb   De Tcbb concludeert dat het aannemelijk is dat de bodemdaling in het diepste  punt van de bodemdalingskom van de voorkomens Assen, Assen-Zuid, Een,  Eleveld, Vries-Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid, Witten, Witterdiep, Zevenhuizen  en Zevenhuizen-West in de periode tussen 2016 en 2023 niet meer dan 2-3 cm  bedraagt.    Gezamenlijk advies decentrale overheden   De decentrale overheden stellen dat de NAM de bodemdalingscomponent die het  gevolg is van het leegproduceren van het gasveld Norg (na beëindiging van de  gasopstag Norg) weer moet opnemen in de bodemdalingsprognose voor de jaren  2050 en 2080. Het beëindigen en leeg produceren van de gasopslag Norg zal  volgens de NAM in de toekomst tot een additionele 10 cm bodemdaling leiden.  Deze component is verdwenen uit de huidige set prognoses omdat de NAM er  vanuit gaat dat de gasopslag tot 2080 in gebruik zal blijven. Gezien de grote  onzekerheden die er momenteel heersen omtrent de aard van onze toekomstige  energievoorziening vinden de decentrale overheden dit niet terecht. Zij achten het  zinvol op voorhand te weten welke additionele daling in het gebied (op mogelijk  kortere termijn dan verwacht door de NAM) nog verdisconteerd moet gaan  worden.    De decentrale overheden verzoeken om in het instemmingsbestuit op te nemen  dat als de NAM het High case scenario overschrijdt, de NAM dan een nieuw  winningsplan moet indienen waarover dan opnieuw besloten moet worden,    Advies waterschap Drents Overijsselse Delta  De verwachte bodemdaling is berekend op basis van de mid case en zal maximaal    2 cm bedragen in het beheergebied van het waterschap. Om maximaal rekening  te kunnen houden met de gevolgen voor de objecten van het waterschap en het  watersysteem, adviseert het waterschap om ook de bodemdaling voor de High  case in beeld te brengen.    Advies van de Mijnraad   De Mijnraad merkt op dat het winningsplan een bijzondere context kent. Allereerst  is er het Groningenveld; de bodemdaling ten gevolge van de gaswinning uit het  Groningenveld overtreft op veel locaties de effecten van de gaswinning uit de  velden van het winningsplan Westerveld. Daarnaast is er de gasopslag Norg;  mocht het gasveld Norg ooit leeggeproduceerd worden, dan heeft ook dat  bodemdalingseffecten bovenop de effecten van het winningsplan Westerveld.   De velden van het winningsplan Westerveld zelf zijn daarentegen al geruime tijd  in productie, Sommige velden zijn al uitgeproduceerd, sommige zullen alleen in  het meest optimistische scenario nog produceren. De totale hoeveelheid nog te  winnen gas is daarmee beperkt (tot eind 2015 is er 25,2 miljard Nm? gewonnen,  in dit winningsplan komt daar in het meest waarschijnlijke productiescenario nog  1,3 miljard Nm? bij, in het optimistische productiescenario nog 3,5 miljard Nm3).  Het winningsplan Westerveld moet gelezen worden in deze context.    Pagina 12 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 628 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 629 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    Zienswijzen DGETM-EO / 17207876  De zienswijzen over bodemdaling zijn samengevat in de Nota van Antwoord die  ats bijlage bij dit besluit is opgenomen, onder punt 2.    7.2.3. Beoordeling bodemdaling   Bodemdalingscomponent gasopslag Norg   De decentrale overheden stellen dat de NAM de bodemdalingscomponent die het  gevolg is van het, na beëindigen van de gasopslag Norg, leegproduceren van het  gasveld Norg, weer moet opnemen in de bodemdalingsprognose voor de jaren  2050 en 2080. Reden hiervoor is dat het tijdpad van de energietransitie onzeker  is, dat de gasopslag Norg mogelijk eerder gesloten wordt dan het door de NAM  genoemde jaar 2080 en dat decentrale overheden graag vroegtijdig rekening  willen houden met de bodemdaling die samenhangt met het leegproduceren van  het gasveld Norg.   Momenteel is de actualisatie van het opslagplan Norg eveneens in behandeling.  Dit opslagplan bevat een actualisatie van productie- en  bodemdalingsvoorspellingen. De productie van het zogenaamde kussengas is niet  aangevraagd. De gevolgen die daaruit zouden kunnen voortvloeien worden  daarom nu niet bij dit instemmingsbesluit betrokken. Indien de eventuele  productie van het kussengas gevolgen zou hebben voor de regio waarin de  gasvelden Westerveld zijn gelegen, maken deze gevolgen onderdeel uit van de  afweging van dat winningsplan.   Uit het opslagplan Norg, zoals dat is ingediend, volgt dat nog een bodemdaling  wordt verwacht van maximaal 4 cm. De bodemdalingscontour van strekt zich niet  uit over de bodemdalingscontouren van de gasvelden van het Westerveld  systeem.   Voor meer informatie over de verwachte bodemdaling van de gasopslag Norg  verwijst de minister naar het opslagplan Norg.    Nieuw winningsplan bij overschrijding high case productiescenario   De decentrale overheden verzoeken om in het instemmingsbesluit op te nemen  dat als de NAM het High case productiescenario overschrijdt, de NAM dan een  nieuw winningsplan moet indienen waarover dan opnieuw besloten moet worden.  De instemming met het winningsplan beperkt zich tot de reikwijdte van het  winningsplan. Voor het winningsplan Westerveld betekent dit dat de instemming  geldt voor de mid case en high case productiescenario’s. Mocht de NAM  mogelijkheden zien om meer te produceren dan als totale winning voor het  betreffende gasveld is aangegeven in het High case productiescenario, dan moet  de NAM op grond van de wet opnieuw een aanvraag indienen tot het verkrijgen  van instemming voor een wijziging van winningsplan.    Verwachte bodemdaling voor high case productiescenario   Het waterschap Drents Overijsselse Delta stelt dat de verwachte bodemdaling  door de NAM is berekend op basis van de mid case en vraagt de minister om ook  de bodemdaling voor het High case productiescenario in beeld te brengen.   Zoals aangegeven in het advies van SodM heeft TNO bij haar analyse van het  winningsplan voor de bepaling van het “worst case“-scenario de onzekerheid in de  compactiecoëfficiënt gecombineerd met het High case-productiescenario, Daaruit  volgt dat de maximale nog te verwachten bodemdaling tot het einde van de  winningsperiode voor het veld Zevenhuizen minder dan 3 cm en voor alle overige  velden uit het winningsptan minder dan 2 cm bedraagt. Het advies van het  waterschap om ook de bodemdaling voor de High case in beeld te brengen, is dus  al ingewilligd door TNO.    Pagina 13 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 629 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 630 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaai  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    Zienswijzen DGETM-EO / 17207876  De zienswijzen over bodemdaling zijn samengevat en beoordeeld in onder punt 2   van de Nota van Antwoord die als bijlage bij dit besluit is opgenomen. Deze   zienswijzen hebben geleid tot aanpassing van de overwegingen in het   instemmingsbesluit.    Conclusie   De minister stelt vast, op basis van het advies van SodM, dat het aannemelijk is  dat de bodemdaling in het diepste punt van de bodemdalingskom van de elf  gasvelden zoals opgenomen in het winningsplan Westerveld, in de periode tussen  2016 en 2023, niet meer bedraagt dan 2-3 cm.    7.3 Bodemtrilling   7.3.1. Winningsplan NAM   De NAM heeft een SRA gemaakt voor de gaswinning uit de elf gasvelden zoals  opgenomen in het winningsplan. Hiervoor heeft de NAM gebruik gemaakt van de  leidraad “Methodiek voor risicoanalyse omtrent geïnduceerde bevingen door  gaswinning” (bijlage bij Kamerstukken II 2015/2016, 33529, nr. 275).   De gasvelden Assen-Zuid, Witten en Zevenhuizen-West zullen volgens het  verwachte mid case scenario niet produceren, waardoor er geen drukdaling zal  plaatsvinden. De NAM verwacht in het High case productiescenario voor deze  velden dat de drukdaling gering zal zijn, waarmee de kans op seismiciteit voor dit  scenario “verwaarloosbaar” is. Volgens de methodiek is verdere analyse (Stap 2  van de SRA) voor deze velden niet nodig.   Voor het beoordelen van het seismische risico voor de gasvelden Eleveld, Assen,  Een, Vries-Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid, Witterdiep en Zevenhuizen, is het  wel nodig om de risicomatrix te gebruiken (Stap 2 van de SRA). Uit de analyse  van de NAM volgt - na het plotten van de uitkomsten in de risicomatrix - dat alle  gasvelden in de laagste seismische risicogroep vallen (categorie I).    7.3.2. Adviezen en zienswijzen   Advies SodM   TNO heeft op verzoek van SodM het seismisch risico geverifieerd dat door de NAM  voor de gasvelden zoals opgenomen in het winningsplan in kaart is gebracht,    Voor de (in het mid case scenario niet-producerende) gasvelden Assen-Zuid,  Witten en Zevenhuizen-West kan TNO zich vinden in de SRA van de NAM. Mocht  de productie uit deze velden in de toekomst het High case scenario overschrijden,  dan adviseert TNO om de SRA voor deze velden opnieuw uit te voeren. SodM  onderschrijft de analyse van TNO ten aanzien van deze velden. SodM adviseert  om bij overschrijding van de productie in het High case productiescenario van de  velden Assen-Zuid, Witten en Zevenhuizen-West, de NAM de SRA te laten  actualiseren en een wijziging van het winningsptan in te laten dienen.    Voor het beoordelen van het seismische risico voor de overige gasvelden uit het  winningsplan Westerveld (Eleveld, Assen, Een, Vries-Noord, Vries-Centraal, Vries-  Zuid, Witterdiep en Zevenhuizen) is het nodig om de risicomatrix te gebruiken  (Stap 2 van de SRA). TNO constateert dat de risicoanalyse is uitgevoerd volgens  de SRA-leidraad en kan zich vinden in de toedeling tot de laagste risicogroep  (categorie I). SodM onderschrijft de analyse van TNO, met de aanvulling dat de  reeds bevende velden Eleveld en Vries-Zuid dicht bij de grens met categorie II  liggen. Voor categorie I geldt dat seismisch monitoren met het bestaande KNMI    Pagina 14 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 630 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 631 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    netwerk volstaat. Het huidige KNMI-monitoringsnetwerk kan aardbevingen met  een magnitude van 1,5 en groter lokaliseren. De NAM geeft aan dat zij bereid is DGETM-EO / 17207876  aanvullende metingen te doen.    SodM stelt vast dat er in het gasveld Eleveld historisch gezien en nog in het  recente verleden, veelvuldig bevingen zijn opgetreden. De zwaarste daarvan  (magnitude groter dan 2,0) zijn in de omgeving duidelijk gevoeld en hebben tot  schademeldingen geleid. Daarnaast wordt de productie uit het bevende  voorkomen Vries-Zuid (maximale gemeten magnitude 1,5) door middel van de put  Vries-10 weer opgestart.    SodM adviseert om de NAM in de omgeving van de Eleveld- en Vries-Zuid-  gasvelden, aanvullende monitoring te laten uitvoeren in de vorm van het plaatsen  van enkele versnellingsopnemers. Daarnaast adviseert SodM om de NAM een  risicobeheerssysteem voor de bevende voorkomens uit dit winningsplan te laten  opstellen en implementeren.    Advies Tcbb   De Tcbb merkt op dat uit de nog uit te voeren onderzoeken inzake het Groningen-  veld mogelijk kan blijken dat ook voor sommige kleinere velden de grens van  magnitude 3,9 op de schaa! van Richter kan worden overschreden. Als er ook voor  het winningsplan Westerveld redenen blijken te zijn om de Mmax van 3,9 te  herzien, dan zal de NAM het winningsplan hiervoor moeten wijzigen.   De Tcbb concludeert dat de SRA is uitgevoerd volgens de SRA-leidraad, en  onderschrijft de indeling in categorie I van de velden die reeds bevingen hebben  vertoond. Op grond hiervan heeft de Tcbb geen bezwaar om onder voorwaarden  in te stemmen met het winningsplan Westerveld.   De Tcbb adviseert om aan de instemming de voorwaarden te verbinden zoals door  SodM geadviseerd.    Gezamenlijk advies decentrale overheden  De decentrale overheden constateren dat de reeds bevende velden Eleveld en    Vries-Zuid dicht liggen bij de grens met risicocategorie II. De decentrale  overheden vinden het een goede zaak dat SodM om die reden adviseert om voor  deze velden enkele aanvullende maatregelen te nemen. Het gaat dan om het  ontwikkelen van een risicobeheerssysteem dat is bedoeld om tijdig te kunnen  reageren zodat (grotere) schade en veiligheidsrisico's niet zullen optreden. De  decentrale overheden vinden dat een risicobeheerssysteem een voorwaarde moet  zijn van de eventueel door de minister te verlenen instemming. Daarbij dienen de  parameters en randvoorwaarden die de NAM hanteert in dit risicobeheerssysteem  goed te zijn onderbouwd alvorens dit systeem wordt goedgekeurd.    De decentrale overheden adviseren vanwege de onduidelijkheden rond de effecten  en gevolgen van gaswinning op de ondergrond en bovengrondse bouwwerken met  uiterste terughoudendheid conclusies te verbinden aan de berekeningsresultaten  van de maximaal te verwachten seismische activiteit.    De decentrale overheden verzoeken om in het instemmingsbesluit aandacht te  besteden aan de productiesnelheid uit de verschillende gasvelden. Er lijkt door de  NAM bij de bepaling van de productiescenario's geen rekening te zijn gehouden  met de relatie snelheid drukdaling versus bodemtrilling.   De decentrale overheden stellen dat de uitgevoerde SRA-berekening ten onrechte  geen rekening houdt met de toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen en ook niet    Pagina 15 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 631 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 632 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Oirectie Energie en Omgeving    met de correcte bevolkingsdichtheid van het stedelijk gebied rond het gasveld  Eleveld. Geadviseerd wordt om dit te herstellen. OGETM-EO / 17207876    Advies van de Mijnraad   De Mijnraad geeft aan dat in het gasveld Eleveld veelvuldig bevingen zijn opgetre-  den, soms met een magnitude groter dan twee, met schademeldingen als gevolg.  De productie uit het gasveld Vries-Zuid wordt weer opgestart, terwijl ook hier  bevingen zijn opgetreden (maximale gemeten magnitude 1,5).   In de SRA blijken beide velden desondanks in de laagste categorie (I) te vallen,  zij het dicht bij de grens met categorie II. SodM adviseert om de NAM in de  omgeving van de Eleveld- en Vries-Zuid-gasvelden aanvullende monitoring te  laten uitvoeren door het plaatsen van enkele versnellingsmeters en om de NAM  een risicobeheerssysteem voor de bevende voorkomens uit dit winningsplan te  laten opstellen en implementeren. De Mijnraad onderschrijft deze aanbevelingen  van SodM.    Zienswijzen  De zienswijzen over bodemtrilling zijn samengevat in de Nota van Antwoord die  als bijlage bij dit besluit is opgenomen, onder punt 3.    7.3.3. Beoordeling bodemtrilling   Algemeen   Gasvelden kunnen in het kader van de seismische risicoanalyse (SRA)  geclassificeerd worden in drie risicocategorieën: categorie I, categorie II en  categorie III. Hierbij is het risico op schade door een beving in risicocategorie I  kleiner dan in risicocategorie II en in risicocategorie II weer kleiner dan in  risicocategorie III. De risicocategorie wordt bepaald door de combinatie van  scores op zowel ondergrondse (kans op optreden) en bovengrondse factoren  (mogelijk effect van een beving) die de hoogte van het risico (kans x effect)  kunnen beïnvloeden. Om die reden is er geen algemene duiding per  risicocategorie te geven. Een veld kan hierdoor bijvoorbeeld in categorie II  uitkomen doordat of de kans op sterkere grondbeweging groter is, of omdat er  veel kwetsbare gebouwen of industrie in de omgeving is, of door een combinatie  van gemiddelde ondergrondse en bovengrondse factoren.   De minister stelt op basis van het advies van SodM, daarbij geadviseerd door  TNO, vast dat de NAM voor het winningsplan Westerveld de SRA heeft uitgevoerd  volgens de SRA-leidraad en dat SodM zich kan vinden in de toedeling tot de  laagste risicogroep (categorie I).    Actualisering SRA bij overschrijding High case productiescenario   SodM adviseert om bij overschrijding van de productie in het High case productie-  scenario van de velden Assen-Zuid, Witten en Zevenhuizen-West, de NAM de SRA  te laten actualiseren en een wijziging van het winningsplan in te laten dienen.   Dit advies wordt door de minister onderschreven. Aangezien de NAM in dat geval  uitgaat boven het productieniveau van het winningsplan waaraan instemming is  verleend, dient op dat moment door de NAM een nieuwe wijziging van het  winningsplan (inclusief een actualisering van de SRA) in procedure te worden  gebracht. De minister zal dan beoordelen of met dit gewijzigd winningsplan kan  worden ingestemd. Aangezien dit reeds volgt uit de wet is het niet nodig om dit  advies van SodM als voorschrift op te nemen in dit instemmingsbesluit.    Aanvullende monitoring voor bevende voorkomens    SodM adviseert om de NAM in de omgeving van de Eleveld en Vries-Zuid  gasvelden, aanvullende monitoring te laten uitvoeren in de vorm van het plaatsen    Pagina 16 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 632 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 633 ======================================================================

<pre>    van enkele versnellingsopnemers. Dit om in deze omgeving de grondbewegingen  aan het oppervlak te registreren die schade aan bouwwerken kan veroorzaken.  Deze registratie dient zodanig plaats te vinden dat de beoordeling van het causale  verband tussen een geïnduceerde beving door de gaswinning en gebouwschade  hierdoor wordt vereenvoudigd en beter kan worden aangetoond. De Tcbb, de  decentrale overheden en de Mijnraad sluiten zich hierbij aan. Dit advies is als  voorschrift overgenomen in dit instemmingsbesluit (artikel 3).    Risicobeheerssysteem voor bevende voorkomens   Daarnaast adviseert SodM om de NAM een risicobeheerssysteem voor de bevende  voorkomens uit dit winningsplan te laten opstellen en implementeren. De Tcbb, de  decentrale overheden en de Mijnraad sluiten zich hierbij aan.   Het doel van een risicobeheerssysteem is om vast te leggen welke handelingen de  NAM gaat verrichten indien zich een beving heeft voorgedaan.   Het gaat daarbij om de volgende vragen:   a. Welke stappen worden gezet als sprake is van een aardbeving door  gaswinning. Hierbij dient onder meer gedacht te worden aan het opstellen  van een bellijst.   b. Welke situaties geven aanleiding voor het nemen van een mitigerende  actie.   c. Op welke manier wordt met de omgeving en belanghebbenden  gecommuniceerd na registratie van een aardbeving.   De minister acht een dergelijk risicobeheerssysteem goed voor een zorgvuldige  uitvoering van deze winning en neemt een daartoe strekkend voorschrift op  (artikel 4).    Mogelijke uitkomst onderzoeken Groningenveld   De Tcbb merkt op dat uit de nog uit te voeren onderzoeken inzake het  Groningenveld mogelijk kan blijken dat ook voor sommige kleinere velden de  grens van magnitude 3,9 op de schaal van Richter kan worden overschreden.  Mocht dit voor dit voor de winning op basis van het winningsplan Westerveld het  geval blijken te zijn, dan zal de NAM de winning niet kunnen voortzetten zonder  het winningsplan te wijzigen.   In het winningsplan is thans conform de door SodM opgestelde richtlijn voor de  SRA de maximale magnitude berekend. Deze berekende maximale magnitude ligt  lager dan 3,9 op de schaal van Richter en op basis van deze magnitude is in dit  besluit beoordeeld dat ingestemd kan worden met het gewijzigde winningsplan.    Terughoudendheid bij verbinden conclusies aan berekende seismische activiteit  In het winningsplan Westerveld is door de NAM een SRA opgenomen. Deze is  vervolgens getoetst door onder andere SodM en de Tcbb. Daarbij is nadrukkelijk  rekening gehouden met onzekerheidsmarges die inherent zijn aan dit soort  analyses. Dit heeft de informatie opgeleverd op basis waarvan besluitvorming kan  plaatsvinden. Mocht in de toekomst blijken dat de bodemdaling of seismische  risicoanalyse afwijkt van de prognose zoals beschreven in het winningsplan, of als  voorzien wordt dat de cumulatieve productie uit een voorkomen gaat uitkomen  boven de prognose van de maximale cumulatieve productie zoals in het winnings-  plan beschreven, dan dient de NAM hiervoor opnieuw een wijziging van het  winningsplan in te dienen, waarover dan opnieuw besluitvorming dient plaats te  vinden.    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    DGETM-EO / 17207876    Pagina 17 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 633 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 634 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    Relatie drukdalingssnelheid - bodemtrilling   De decentrale overheden geven aan dat het lijkt alsof door de NAM bij de DGETM-EO / 17207876  bepaling van de productiescenario's geen rekening is gehouden met de relatie  tussen de drukdalingssnelheid versus de bodemtrilling.   De relatie tussen de snelheid van drukdaling in de gasvelden en de bodemtrilling  is in het winningsplan inderdaad niet meegenomen. Voor het uitvoeren van de  SRA en het, voor elk van de gasvelden afzonderlijk, bepalen van de waarde voor  de realistisch sterkste beving (Mmax) is deze drukdalingssnelheid ook niet nodig.  In de SRA wordt voor de drukdaling uitsluitend gerekend met de verhouding  tussen het drukverschil en de initiële druk in het gasveld. Gegeven de eindfase  van de gasproductie uit het Westerveld-systeem zal sprake zijn van een relatief  lage drukdalingssnelheid. Er is dan ook geen aanleiding om in het  instemmingsbesluit een voorschrift te verbinden over de productiesnelheid uit de  verschillende gasvelden.    Tekortkomingen in de seismische risicoanalyse   De decentrale overheden stellen dat de uitgevoerde SRA-berekening ten onrechte  geen rekening houdt met de toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen en ook niet  met de correcte bevolkingsdichtheid van het stedelijk gebied rond het gasveld  Eleveld. Geadviseerd wordt om dit te herstellen.   De NAM heeft de SRA opgesteld volgens de daarvoor geldende SRA-leidraad. Het  invullen van de juiste bevolkingsdichtheid maakt daar onderdeel van uit. Deze  SRA is getoetst en goed bevonden door SodM en TNO. De SRA-leidraad houdt,  mede vanwege het feit dat toekomstige ontwikkelingen vaak nog aan verandering  onderhevig kunnen zijn, geen rekening met toekomstige ruimtelijke  ontwikkelingen.   Overigens hebben SodM, Tcbb en de Mijnraad, hoewel het winningsplan  Westerveld is ingedeeld in risicocategorie I, enkele maatregelen voorgeschreven  die normaal gesproken uitsluitend gelden voor een gaswinning uit risicoklasse II  (die bij een hogere bevolkingsdichtheid aan de orde zou zijn), zoals het plaatsen  van versnellingsmeters en het ontwikkelen en hanteren van een  risicobeheerssysteem.    Zienswijzen   Zoals aangegeven in de conclusies van het Nota van Antwoord onder punt 3  hebben de zienswijzen over bodemtrilling tot tekstuele correcties en aanpassing  van artikel 6 van het instemmingsbesluit geleid.    Conclusie   De minister stelt op basis van het advies van SodM, daarbij geadviseerd door  TNO, vast dat de NAM voor het winningsplan Westerveld de SRA heeft uitgevoerd  volgens de SRA-leidraad en dat SodM zich kan vinden in de toedeling tot de  laagste risicogroep (categorie 1). De indeling in categorie I betekent dat de kans  op schade door aardbevingen als gevolg van de gaswinning, in dit geval uit het  Westerveld-systeem, betrekkelijk gering is.   De minister stelt op grond van de adviezen vast dat de reeds bevende velden  Eleveld en Vries-Zuid dicht bij de grens met categorie II liggen. Gelet hierop  neemt de minister de adviezen over om aanvullende monitoring te laten uitvoeren  in de vorm van het plaatsen van enkele versnellingsmeters. Dit om in deze  omgeving de grondbewegingen aan het oppervlak te registreren die de schade  aan bouwwerken veroorzaken. Daarnaast neemt de minister het advies over om  voor de gasvelden Eleveld en Vries-Zuid een voorschrift op te nemen tot het  ontwikkelen en implementeren van een risicobeheerssysteem. De versnellings-  meters zullen de grondbewegingen in het gebied aan het oppervlak registreren,    Pagina 18 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 634 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 635 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    waardoor de beoordeling van Iet causale verband tussen een door de gaswinning   geïnduceerde aardbeving en gebouwschade wordt vereenvoudigd. Het risico- DGETM-EO / 17207876  beheerssysteem maakt het inzichtelijk hoe wordt gehandeld en eventueel wordt   ingegrepen in de gaswinning indien de optredende risico's daar aanleiding toe   geven.   De minister heeft naar aanleiding van de adviezen de artikelen 3 en 4 opge-   nomen. Dit om het installeren en operationeel hebben van enkele versnellings-   meters evenals het ontwikkelen en operationeel hebben van een risicobeheers-   systeem binnen drie respectievelijk zes maanden na vaststelling van dit besluit, te   borgen.    7.4 Schade door bodembeweging   7.4.1. Winningsplan NAM   De NAM kan de kans op schade aan bebouwing in de nabije omgeving van het epi-  centrum van een geïnduceerde aardbeving niet uitsluiten, In het ernstigste geval  kan een geïnduceerde beving leiden tot het ontstaan van lichte, niet constructieve  schade aan meerdere gebouwen en matige schade aan enkele gebouwen. De NAM  zegt dat dit wordt bevestigd door de resultaten van de seismische hazard studie  van TNO-NITG (Wassing en Dost, 2012). In deze studie geven berekeningen van  de maximale horizontale pieksnelheden voor de Vries- en Eleveld-gasvelden aan  dat er een kleine kans op schade bestaat door geïnduceerde bevingen.    7.4.2. Adviezen   Advies SodM   De omvang van het gebied waar mogelijk schade kan optreden wordt bepaald  door de magnitude, de diepte en de duur van de beving, de lokale grond-  samenstelling en aard en conditie van de bebouwing. Bij een beving die krachtig  genoeg is om schade te veroorzaken, is het aantal potentiële schadegevallen  binnen dit gebied sterk afhankelijk van de dichtheid van bebouwing, terwijl de  mate van schade op een bepaalde afstand van het epicentrum in grote mate  wordt bepaald door het type bebouwing, de staat van onderhoud en de lokale  bodemgesteldheid. Deze afhankelijkheid wordt verder beschreven in het rapport  van TNO-NITG en is ook meegenomen in de gevolgde leidraad voor de bepaling  van het seismisch risico. De NAM geeft in het winningsplan aan dat de historische  schademeldingen voor "lichte, niet constructieve schade" hebben gezorgd en dat  deze is of wordt vergoed wanneer duidelijk is dat de schade is veroorzaakt door  de gaswinning van de NAM.    SodM is het eens met de NAM dat het effect van de resterende bodemdaling  gering zal zijn en dat in principe geen extra maatregelen noodzakelijk zijn om de  nadelige gevolgen van de bodemdaling te voorkomen of beperken. In het  winningsplan wordt echter niet inzichtelijk gemaakt welke maatregelen. zijn  getroffen voor de gevolgen van de reeds opgetreden bodemdaling voor het  normate beheer en onderhoud van waterkeringen en waterlopen. SodM adviseert  om de NAM inzichtelijk te laten maken welke afspraken hiertoe met het  waterschap zijn gemaakt.   Verder adviseert SodM om de NAM aan te laten geven bij welke bodemdaling er  additionele maatregelen noodzakelijk zijn om de nadelige gevolgen van de  bodemdaling te voorkomen of beperken en welke maatregelen dan zullen worden  genomen.    Pagina 19 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 635 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 636 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    Advies Tcbb   Omdat de te verwachten bodemdaling geleidelijk en gelijkmatig optreedt, wordt DGETM-EO / 17207876  er door de Tcbb geen directe schade aan infrastructuur en bebouwing verwacht.   De Tcbb sluit echter niet uit dat de totale bodemdaling gevolgen kan hebben voor   het normale beheer en onderhoud van waterkeringen en waterlopen. De Tcbb   onderschrijft dan ook bovengenoemd advies van SodM hierover,    De Tcbb geeft aan dat, verwijzend naar het onderzoek van Deltares over schade  aan buisleidingen door de aardbeving uit 2010, de kans op schade door  geïnduceerde aardbevingen aan buisleidingen klein zal zijn.   De Tcbb sluit niet uit dat bodemtrillingen schade aan gebouwen tot gevolg kan  hebben. Dit kan betekenen dat in de nabijheid van een gasveld mogelijk lichte tot  matige schade (scheuren in muren tot constructieve schade) kan optreden aan  gebouwen, afhankelijk van de kwetsbaarheid (type en onderhoud) van het  gebouw en de intensiteit van de beving. De resultaten van de seismische hazard  studie van TNO-NITG uit 2012 bevestigen de berekeningen dat er een kleine kans  op schade bestaat door geïnduceerde bodemtrillingen boven of rondom de  Eleveld- en Vries-gasvelden. Uit het historisch overzicht in het winningsplan komt  naar voren dat er voor het gasveld Eleveld zestien schademeldingen zijn geweest,  gerelateerd aan bodemtrilling door productie uit dit voorkomen.    Gezamenlijk advies decentrale overheden   De decentrale overheden constateren dat de uiteindelijke totale bodemdaling die  voortkomt uit de gaswinning uit de velden van het winningsplan Westerveld,  gevolgen kan hebben voor het normale beheer en onderhoud van waterkeringen  en waterlopen. De decentrale overheden adviseren om de NAM deze gevolgen in  samenspraak met de betrokken decentrale overheden te laten inventariseren,  waarbij tevens inzichtelijk gemaakt dient te worden welke (waterhuishoud-  kundige) maatregelen in dat verband genomen dienen te worden. Het  instemmingsbesluit dient de NAM te verplichten om de kosten van deze te nemen  maatregelen en van eventuele overige uit deze bodemdaling voortvloeiende  schade te vergoeden.    De minister dient zo spoedig mogelijk een kader op te stellen waarin duidelijk  beschreven staat wat precies onder 'schade' wordt verstaan.    In het winningsplan worden optredende schades als niet te voorkomen  beschouwd. Er wordt geen aandacht geschonken aan maatregelen om schade  door bodembeweging te voorkomen dan wel te beperken, terwijl dit een  voorschrift is in de Mbw. Decentrale overheden willen dat er door de NAM alles  aan gedaan wordt om schade door gaswinning aan eigendommen van inwoners en  overheid te voorkomen.    Geadviseerd wordt om een adequate regeling voor afdoening en vergoeding van  schades en compensatie van alle bijkomende negatieve effecten als een harde  voorwaarde op te nemen in het instemmingsbesluit.    De decentrale overheden geven aan dat zij net als in het aardbevingsgebied  Groningen willen dat er op voorhand een volledig onafhankelijk orgaan actief is  voor de afwikkeling van schade als gevolg van alle mijnbouwactiviteiten.    De decentrale overheden adviseren om de NAM te verplichten een onafhankelijke    nulmeting uit te voeren aan alle gebouwen boven en nabij de gasvelden Eleveld  en Vries-Zuid.    Pagina 20 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 636 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 637 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    Advies provincie Groningen en gemeente Leek   Vanwege mogelijke schade als gevolg van bodemtrillingen wordt geadviseerd aan _pGerM-EO/ 17207876  het instemmingsbesluit de voorwaarde te verbinden dat schadeclaims door de   NAM vlot en adequaat afgehandeld zuilen worden.   Daarbij dient de NAM opgedragen te worden het proces van schademelding,   onderzoek en afhandeling, publiek toegankelijk vast te leggen.    Advies gemeente Assen   Onderdeel van de hiervoor genoemde vlotte en soepele schaderegeling is de  omgekeerde bewijslast zoals die van toepassing is voor het Groningenveld; deze  zou — op basis van het gelijkheidsbeginsel - ook voor het effectgebied van het  winningsplan Westerveld moeten gelden.    Advies gemeente Leek   Vanwege mogelijke schade als gevoig van bodemtriliingen dient de NAM  alternatieve winningstechnieken te onderzoeken die uiteindelijk de kans op het  ontstaan van schade aan gebouwen verkleinen of voorkomen.    Advies waterschap Drents Overijsselse Delta  Het waterschap Drents Overijsselse Delta geeft aan dat de omgevings-effecten    van een bodemdaling van maximaal 2 cm in haar beheergebied gering zijn. Dit  betekent dat de omgevingseffecten gering zijn.    Waterschappen keren schadevergoedingen uit wanneer er sprake is van droogte-  of natschade veroorzaakt door een verandering van het waterschap in het water-  systeem. Mocht blijken dan deze schade veroorzaakt is door daling/compactie als  gevolg van de gaswinning dan ziet het waterschap de NAM als verantwoordelijk  voor de afhandeling en uitbetaling van schades. In het winningsplan staat  opgenomen dat de NAM de kosten zal dragen van effecten zoals bodemdaling en  bodemtrilling die optreden door de gaswinning. Het waterschap verzoekt om in  het instemmingsbesluit expliciet aan te geven welke kosten hieronder worden  verstaan. :    Daarnaast adviseert het waterschap de verplichting tot vergoeding van schade en  eventuele compenserende maatregelen (onkosten) voortvloeiend uit deze bodem-  daling, als voorschrift op te nemen in het instemmingsbesluit. Hieronder valt  onder andere natschade voor agrariërs waardoor bijvoorbeeld een peilaanpassing  in een gebied nodig is.    Zienswijzen  De zienswijzen over schade door bodembeweging zijn samengevat in de Nota van  Antwoord die als bijlage bij dit besluit is opgenomen, onder punt 4.    7.4.3. Beoordeling schade door bodembeweging  Hieronder wordt achtereenvolgens een reactie gegeven op bovenstaande  adviezen.    Noodzaak afspraken over waterhuishoudkundige maatregelen   De minister stelt vast, mede aan de hand van de adviezen van het SodM en de  Tcbb, dat in het winningsplan niet inzichtelijk wordt gemaakt welke maatregelen  er zijn getroffen voor de gevolgen van de reeds opgetreden bodemdaling voor het  normale beheer en onderhoud van waterkeringen en waterlopen die in beheer zijn  bij de waterschappen.    Pagina 21 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 637 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 638 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    In zienswijze 2do wordt verzocht om overleg met Prorail te gaan voeren voor de  kunstwerken die in beheer zijn bij Prorail. OGETM-EO / 17207876    De minister merkt hieromtrent in eerste instantie op dat in dit instemmingsbesluit  de instemming met de resterende winning uit het Westerveld-systeem centraal  staat en gevolgen van eerder toegestane winningen niet opnieuw ter beoordeling  voor liggen. De minister onderschrijft echter de wenselijkheid van overleg tussen  de NAM en de betrokken waterschappen en tussen de NAM en Prorail over de  totale gevolgen voor waterkeringen en waterlopen en spoortunnels van deze  gaswinning en de gaswinningen in de omgeving voor zover de bodemdaling vanuit  die gaswinningen ook gevolgen heeft voor dit gebied, Dit overleg dient ertoe om  met inbreng van ieders expertise inzicht te krijgen in de gevolgen van de nog te  verwachten en reeds opgetreden bodemdaling door de winning uit het  Westerveld-systeem voor het normale beheer en onderhoud van waterkeringen,  waterlopen en spoortunnels. Deze inzichten kunnen het waterschap en Prorail  benutten bij de beoordeling van de eventuele door hen te treffen maatregelen aan  kunstwerken of waterlopen.   De minister hecht er belang aan dat de NAM het initiatief neemt voor dit overleg.  De minister gaat daarbij vanuit dat tussen de NAM en het waterschap afspraken  worden gemaakt vanuit hun eigen kennis, taken en verantwoordelijkheden.    Deze adviezen van SodM, Tcbb en decentrale overheden op dit punt zijn  overgenomen en hebben geleid tot een voorschrift in dit instemmingsbesluit  (artikel 2).    Vergoeding kosten van de benodigde waterhuishoudkundige maatregelen  Decentrale overheden zijn van mening dat de NAM dient te worden verplicht tot  vergoeding van de te nemen (waterhuishoudkundige) maatregelen en van  eventuele overige schade voortvloeiend uit de bodemdaling die optreedt als  gevolg van de gaswinning van de NAM.   In reactie hierop is van belang dat de NAM op basis van de Mbw een zorgplicht  heeft ten aanzien van de uitvoering van zijn mijnbouwactiviteiten en maatregelen  dient te nemen om mijnbouwschade en onveilige situaties te voorkomen.   Als er desondanks toch schade ontstaat door de gaswinning, dan dient de NAM -  op basis van de aansprakelijkheid zoals geregeld in artikel 6:177 van het  Burgerlijk Wetboek - deze te vergoeden, De door decentrale overheden gevraagde  verplichting is dus al, via wet- en regelgeving, geregeld.    Beschrijven wat precies wordt verstaan onder ‘schade’   Op grond van artikel 6:177 van het Burgerlijk Wetboek is de exploitant van een  mijnbouwwerk, in dit geval de NAM, aansprakelijk voor schade die door de  gaswinning ontstaat. Hierbij gaat het om schade ten gevolge van uitstroming van  delfstoffen als gevolg van het niet beheersen van de ondergrondse natuurkrachten  die door de aanleg of bij de exploitatie van het werk zijn ontketend en schade,  veroorzaakt door beweging van de bodem als gevolg van de aanleg of exploitatie  van dat werk. De reikwijdte van “schade” is in het Burgerlijk Wetboek niet beperkt  tot bepaalde soorten schade. Het is dan ook niet nodig en niet mogelijk dat de  minister inkadert wat onder schade moet worden verstaan.    Het Burgerlijk Wetboek komt in beeld als er schade is ontstaan. Schade door de  gaswinning dient uiteraard zoveel mogelijk worden voorkomen. Op grond van de  Mbw rust op de NAM de plicht om alie maatregelen te nemen die redelijkerwijs  gevergd kunnen worden om schade door bodembeweging te voorkomen. Voor de  beoordeling van het winningsplan volgt de minister het toetsingskader van de    Pagina 22 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 638 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 639 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    Mbw en het Mbb. De minister betrekt bij zijn instemming met het winningsplan   het belang van de veiligheid voor omwonenden, het voorkomen van schade aan DGETM-EO / 17207876  gebouwen of infrastructurele werken of de functionaliteit daarvan en het   voorkomen van nadelige gevolgen van natuur en milieu. De instemming die de   minister verleent op basis van dit toetsingskader, eventueel onder beperkingen of   voorschriften, laat onverlet dat eventuele schade die optreedt als gevolg van de   gaswinning naar de maatstaven van het Burgerlijk Wetboek moet worden   vergoed.    In winningsplan is geen aandacht voor het voorkomen of beperken van schade   De Mbw is gericht op het stellen van zodanige randvoorwaarden dat de uitvoering  van de mijnbouwactiviteit op een verantwoorde, veilige en doelmatige wijze kan  plaatsvinden. In dat kader stelt de Mbw onder andere dat het winningsplan een  beschrijving dient te bevatten van de maatregelen ter voorkoming van schade  door bodembeweging (artikel 35, eerste lid, onderdeel f). Maatregelen waaraan  hierbij gedacht kan worden, zijn bijvoorbeeld het niveau van de productie of het  plaatsen van meetinstrumenten om de effecten van de gaswinning aan het  oppervlak te kunnen vaststellen. Daarbij geldt voor de beoordeling van het thans  voorliggende winningsplan Westerveld dat het Westerveld-systeem al geruime tijd  in productie is, sommige velden al uitgeproduceerd zijn en sommige velden alleen  in het optimistische scenario nog zullen produceren. Het niveau van de nog  resterende productie uit het Westerveld-systeem is relatief beperkt. Voor de  bevende velden Vries-Zuid en Eleveld wordt in het winningsplan (onderdeel D4)  melding gemaakt van het plaatsen van versnellingsmeters. Het is dan ook onjuist  dat de op grond van de Mbw vereiste beschrijving van de maatregelen ter  voorkoming van schade door bodembeweging in het winningsplan zou ontbreken  (zie de onderdelen C3, C4, D3 en D4 van het winningsplan). De minister heeft in  het kader van de veiligheid aanvullende maatregelen getroffen in artikelen 3 en 4  om versnellingsmeters te plaatsen en een risicobeheerssysteem te ontwikkelen.    Proces van schademelding, onderzoek en afhandeling publiek toegankelijk maken  Het advies van de decentrale overheden om publiek te maken hoe het proces van  schademelding, onderzoek en afhandeling door de NAM plaatsvindt, wordt  opgevolgd. Dit vergroot namelijk het vertrouwen in een eventuele toekomstige  schadeafhandeling en maakt het ook mogelijk waar nodig verbeteringen in dat  proces aan te brengen. Dit advies is als voorschrift overgenomen in dit  instemmingsbesluit (artikel 5).    Voorschrift voor vlot en adequaat afhandelen van schade- en compensatieclaims  De minister onderschrijft, voor zover de effecten van de gaswinning Westerveld  daartoe aanleiding geven, de door de decentrale overheden genoemde behoefte  aan een adequate regeling voor de afdoening en vergoeding van schades en  compensatie. Afspraken hierover dienen primair gemaakt te worden tussen de  decentrale overheden en de NAM; de NAM heeft aangegeven te willen meewerken  aan de totstandkoming van afspraken hierover. Het voorschrift zoals opgenomen  in artikel 5 onderschrijft dit.    Evenals in Groningen, een volledig onafhankelijk orgaan voor afwikkeling schade  De gaswinning uit het Groningenveld en de daarmee samenhangende schade-  problematiek is uniek in Nederland en is niet vergelijkbaar met de gaswinning uit  de kleine gasvelden. Voor de (gecontinueerde) gaswinning Westerveld wordt  verwacht dat deze slechts tot een beperkt aantal gevallen van mijnbouwschade  zou kunnen leiden.    Pagina 23 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 639 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 640 ======================================================================

<pre>    Díirectoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    Mede naar aanleiding van het advies dat de Tcbb op zijn verzoek op 28 februari  2018 heeft uitgebracht, heeft de minister bij brief van 9 oktober 2018, gericht DGETM-EO / 17207876  aan de Voorzitter van de Tweede Kamer (vergaderjaar 2018-2019, 32849 nr.  137), de Kamer geinformeerd over de nadere uitwerking van zijn voornemen om  te komen tot een uniforme landelijke en onafhankelijke beoordeling en  afhandeling van mogelijke mijnbouwschade.   In hoofdlijnen komt deze uitwerking op het volgende neer.   De minister is voornemens een onafhankelijke en deskundige commissie  (Commissie mijnbouwschade) in het leven te roepen waar gedupeerden met  mogelijke mijnbouwschade die niet het gevolg is van de gaswinning uit het  Groningenveld of de gasopslag Norg, hun verzoek tot vergoeding daarvan kunnen  indienen. Die commissie zal moeten zorgen voor een onafhankelijke beoordeling  van meldingen van mijnbouwschades en van verzoeken om vergoeding daarvan.  Daarbij zal de minister een objectief en transparant schadeprotocol vaststellen dat  de commissie een leidraad geeft bij de procedure voor het vormen van een  oordeel over de ingediende schadeclaim, over de aanspraak op vergoeding van de  schade en over de omvang van het bedrag van de schadevergoeding dat door de  mijnbouwonderneming zou moeten worden uitgekeerd. De minister zal zich ervoor  inzetten dat schadeclaims van relatief beperkte omvang ruimhartig zullen worden  beoordeeld en snel en efficiënt zullen worden afgehandeld.   De minister zal met de mijnbouwondernemingen afspraken maken dat zij aan het  oordeel van de Commissie mijnbouwschade committeren en dienovereenkomstig  tot betaling zullen overgaan.   Dit nog vast te stellen schadeprotocol wordt ook van toepassing op de gaswinning  Westerveld.    Opname van de bouwkundige staat   De decentrale overheden adviseren om een opname (nulmeting) van de  bouwkundige staat voor te schrijven aan alle gebouwen boven en nabij de  gasvelden Eleveld en Vries-Zuid. In de zienswijzen is verzocht om een opname  van de bouwkundige staat van alle gasvelden in het Westerveld-systeem,    De minister acht een adequate schadeafhandeling voor het draagvlak onder  omwonenden van groot belang. Het vaststellen van het oorzakelijk verband  tussen ontstane schade en de mijnbouwactiviteit is hierbij essentieel, maar vaak  ook lastig aan te tonen.   Een bouwkundige vooropname, die vanaf 2016 in het merendeel van de  instemmingsbesluiten wordt voorgeschreven behoort daarbij nadrukkelijk tot de  mogelijkheden, maar een bouwkundige vooropname geeft niet het oorzakelijk  verband aan tussen de schade en een door mijnbouwactiviteit veroorzaakte  bodembeweging.   De minister beraadt zich momenteel over een verbeterde aanpak waarbij het  oorzakelijk verband tussen een geconstateerde gebouwschade en een aardbeving  ten gevolge van mijnbouwactiviteit eenvoudiger zal zijn vast te stellen.   Uit een daartoe strekkend gevraagd advies van de Tcbb volgt dat een  uitgebreidere monitoring van bodemtrillingen de kans op een nauwkeurige  geografische duiding van de bodemversnellingscontouren in het gebied aanzienlijk  wordt versterkt. Een uitgebreide monitoring kan worden uitgevoerd indien  voldoende versnellingsmeters worden geplaatst.   Omdat hiermee het oorzakelijk verband tussen gebouwschade en een aardbeving  eerder kan worden vastgesteld acht de minister het plaatsen van voldoende  versnellingsmeters van essentieel belang.   De minister concludeert dan ook dat het oorzakelijk verband tussen schade en een  aardbeving veroorzaakt door gaswinning, niet wordt aangetoond door een    Pagina 24 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 640 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 641 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    bouwkundige vooropname, maar door het verkrijgen van voldoende  versnellingsgegevens, De minister heeft dan ook besloten om voortaan, wanneer _ DGETM-EO / 17207876  de verwachte effecten van de gaswinning daartoe aanleiding geven, vooral het  (bij)plaatsen van versnellingsmeters in of rondom het effectgebied voor te  schrijven.   Daarmee is een bouwkundige vooropname niet in alle gevallen overbodig  geworden. Een bouwkundige vooropname kan zinvol zijn als er een reëel risico  bestaat op schade. Daarom houdt de minister de mogelijkheid open om in  specifieke gevallen een bouwkundige vooropname voor te schrijven.   In de omgeving van de velden Eleveld en Vries-Zuid zijn in het verleden meerdere  bevingen geweest.   Om die reden schrijft de minister in dit instemmingsbesluit een opname van de  bouwkundige staat voor van een, na overleg met de gemeente(n), vast te stellen  representatieve selectie van voor bodembeweging (bodemdaling én bodemtrilling)  gevoelige bouwwerken binnen het gebied waar bodembeweging als gevolg van  gaswinning uit de gasvelden Eleveld en Vries-Zuid zich kan voordoen, uit te  voeren door een deskundige partij.   Bij de selectie kan onder andere de leeftijd, de bouwkundige constructie van een  bouwwerk evenals de status van gemeentelijk of Rijksmonument een rol spelen.  Het overleg met de gemeente(n) dient er toe dat de NAM en de gemeente(n}  inzicht verkrijgen in de aanwezigheid van bouwwerken die gevoelig zijn voor  bodembeweging als gevolg van gaswinning in relatie tot de conclusies en  bevindingen van de seismische risicoanalyse. Indien dergelijke gevoelige  bouwwerken niet aanwezig zijn in het gebied, kan de opname achterwege blijven.    Omgekeerde bewijslast   Voor omwonenden van het Groningen-gasveld geldt de omgekeerde bewijslast.  Voor zover het de Groningse situatie betreft, zijn de omvang van het aantal  schadegevallen en de gelijksoortigheid ervan een argument om een  bewijsvermoeden in te voeren (Kamerstukken II 2015/2016, 34348, nr. 6).   Deze redenering gaat niet op voor de omwonenden van de gasvelden Westerveld.  Daarom is er ook geen sprake van rechtsongelijkheid. Deze stellingname van de  minister is bevestigd door de Raad van State in haar uitspraak 201607953/1/A1  van 19 april 2017 inzake de gaswinning Oppenhuizen.    Onderzoeken alternatieve winningstechnieken ter beperking van bodemtrillingen  De gemeente Leek adviseert om de NAM alternatieve winningstechnieken te laten  onderzoeken om daarmee de kans op schade aan gebouwen als gevolg van  bodemtrillingen te verkleinen of voorkomen.   Gezien de eindfase waarin de gaswinning Westerveld zich bevindt, acht de  minister het niet zinvol om zo een onderzoek voor de gaswinning Westerveld voor  te schrijven. Het verwachte (beperkte) aantal schadegevallen geeft hiertoe ook  geen aanleiding.    De NAM verantwoordelijk voor afhandeling schade aan watersysteem   Het waterschap is verantwoordelijk voor de waterhuishouding en bepaalt of maat-  regelen dienen te worden getroffen om schade aan het watersysteem als gevolg  van bodemdaling te voorkomen of herstellen. Mochten er maatregelen nodig  blijken, dan is de NAM verplicht om (aan het waterschap) alle kosten te vergoeden  waarvan is aangetoond dat deze veroorzaakt zijn door de bodemdaling als gevolg  van de gaswinning van de NAM.    Pagina 25 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 641 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 642 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    Opnemen voorschrift tot vergoeding van schade door bodemdaling   Als een oorzakelijk verband tussen de schade en de gaswinning van de NAM DGETM-EO / 17207876  wordt vastgesteld, dan moet de NAM deze schade vergoeden (artikel 6:177 van   het Burgerlijk Wetboek). Zou de NAM hier niet (meer) toe in staat zijn, dan vindt   vergoeding plaats uit het Waarborgfonds mijnbouwschade. Aangezien de   verplichting tot schadevergoeding direct voortvloeit uit de wet, hoeft hierover   geen voorschrift te worden opgenomen in dit instemmingsbesluit.    Zienswijzen   Zoals aangegeven in de conclusies van het Nota van Antwoord hebben de  zienswijzen over schade door bodembeweging tot tekstuele correcties,  aanvullende onderbouwing en aanpassing van artikel 6 van het  instemmingsbesluit geleid.    Conclusie   Zoals in paragraaf 3.3 is geconcludeerd, betekent de indeling volgens de  seismische risicoanalyse in risicocategorie I dat de kans op schade door  aardbevingen als gevolg van de gaswinning uit het Westerveld-systeem  betrekkelijk gering is. Dit stuit evenwel niet uit dat bodemtrillingen schade aan  gebouwen tot gevolg kan hebben.   Gelet op de geringe kans op lichte tot matige schade kan de minister instemmen  met de (voortzetting van) de winning uit het Westerveld-systeem. Zodra het  oorzakelijk verband tussen de schade en de gaswinning van de NAM wordt  vastgesteld, moet de NAM deze schade vergoeden (artikel 6:177 van het  Burgerlijk Wetboek). Het is niet nodig in dit besluit hiervoor een voorschrift op te  nemen.   De minister heeft naar aanleiding van adviezen van lagere overheden ten aanzien  van het proces van schademelding en de afhandeting daarvan artikelen 5 en 6  opgenomen. Op grond van artikel 5 dient de NAM te zorgen voor een transparant  proces van schademelding, adequaat onderzoek naar en afhandeling van  schadeverzoeken binnen een redelijke termijn en het openbaar maken van  informatie. In artikel 6 is het uitvoeren van een representatieve opname van de  bouwkundige staat (nulmeting aan gebouwen) binnen het gebied waar  bodembeweging als gevolg van gaswinning uit de gasvelden Assen, Een, Eleveld,  Vries-Centraal, Vries-Noord en Vries-Zuid zich kan voordoen voorgeschreven.    Naar aanleiding van de adviezen ten aanzien van beheer en onderhoud van  waterkeringen, waterlopen en spoorbruggen heeft de minister artikel 2  opgenomen.   Omdat het Westerveld-systeem is ingedeeld in risicocategorie I volgens de  seismische risicoanalyse en er lichte tot matige schade aan gebouwen kan  ontstaan, is de minister van mening dat het belang van de veiligheid voor  omwonenden niet in het geding is.    7.5 Natuur en milieu   7.5.1. Winningsplan de NAM   Bodemdaling door gaswinning manifesteert zich aan de oppervlakte in de vorm  van een platte, zeer gelijkmatige schotel. Die schotel veroorzaakt een zeer  geringe helling van maximaal een paar centimeter over een kilometer afstand aan  het maaiveld. De nog te verwachten bodemdaling door gaswinning uit de in dit  winningsplan beschreven velden bedraagt minder dan 2 cm over een periode van  meer dan 10 jaar.    Pagina 26 van 3B</pre>

====================================================================== Einde pagina 642 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 643 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    Bij een daling van minder dan 2 cm in gebieden met een kunstmatig peilbeheer is   de mate van bodemdaling aanzienlijk kleiner dan de jaarlijkse schommelingen in — pGetm-c0 / 17207876  de waterstand (verschil zomer- en winterpeil). Het waterschap is verantwoordelijk   voor het waterbeheer in het beheersgebied. De totale bodemdaling boven de   velden is echter groter dan deze twee centimeter en indien nodig zullen afspraken   worden gemaakt met de betreffende waterschappen om zorg te dragen dat de   geldende normen niet worden overschreden.    In de Westerveldregio liggen meerdere natuurgebieden. Naast EHS-gebieden  betreft dit het Natura2000-gebied de Drentsche Aa. Andere natuurgebieden in  deze regio vallen buiten het gebied waar bodemdaling wordt verwacht als gevolg  de Westerveldproductie. Deze gebieden worden in dit winningsplan buiten  beschouwing gelaten.    Bodemdaling als gevolg van de gasproductie uit Groningen resulteert in een  relatief kleine toename op het verhang in de Drentsche Aa en zijn toevoeren. De  reeds opgetreden bodemdaling als gevolg van de gaswinning Westerveld  compenseert een deel van deze toename. Deze effecten zijn relatief klein, omdat  het natuurlijke verhang van de beken enkele meters omvat (het hoogteverschil  tussen de bovenlopen en de benedenloop) en de bodemdaling slechts enkele  centimeters bedraagt. Vanwege dit zeer beperkte effect zijn gevolgen op  beschermde natuurwaarden uit te sluiten.    De in het onderhavige winningsplan voorgestelde wijziging in gasproductie leidt  niet tot een significante toename in de bodemdaling of bodemdalingsnelheid. De  toename van de bodemdaling veroorzaakt door de productie uit de velden binnen  het winningsplan Westerveld is minder dan 2 centimeter. Effecten op natuur als  gevolg van de voorgenomen gasproductie worden dan ook niet verwacht.    Uit de SRA, die is uitgevoerd voor de velden in het winningsplan Westerveld, volgt  dat de velden in de seismische risicocategorie I vallen (laagste risicocategorie). Op  basis van deze analyse wordt de kans op schade door bevingen aan bouwwerken  als verwaarloosbaar ingeschat. De kans op schade op milieu- en natuurwaarden  door bevingen worden eveneens als verwaarloosbaar ingeschat.    Effecten van bodemtrilling op natuur worden derhalve niet nader beschouwd.  Nadelige meetbare effecten van bodemtrilling op de betrokken EHS- en  Natura2000-gebieden worden, gezien de aard van de trillingen, uitgesloten.    Advies Tcbb  Omdat de te verwachten bodemdaling geleidelijk en gelijkmatig optreedt, wordt er  door de Tcbb geen directe schade aan natuur en milieu verwacht.    Advies provincie Drenthe   In het instemmingsbesluit dient, bij verdere ontwikkelingen rond de gasvelden  Assen, Assen-Zuid en Vries-Zuid, rekening te worden gehouden met de grond-  waterbeschermingsgebieden en boringsvrije zones die in hetzelfde gebied  aanwezig zijn.    Advies waterschap Drents Overijsselse Delta   Het waterschap merkt op dat bodemdaling leidt tot bergingsverlies in de bodem  waardoor deze minder water kan bergen. Gevolg is dat, hoe klein de bodemdaling  in een gebied ook is, een peilaanpassing moet plaatsvinden. Dit heeft ook effect  op de functies natuur en landbouw. Het waterschap vraagt om een berekening uit    Pagina 27 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 643 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 644 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    te voeren van de toekomstige hydrologische situatie en een monitoringsplan. Zo   kunnen negatieve effecten tijdig worden geconstateerd en kunnen maatregelen DGETM-EO / 17207876  worden getroffen. Het waterschap adviseert om het effect van de bodemdaling op   zowel het oppervlaktewater als het grondwater in beeld te brengen.    Gezamenlijk advies decentrale overheden   Met betrekking tot het Nationale Park Drentse Aa wordt geadviseerd om:   -_ het winningsplan te toetsen op nationale en internationale wetgeving op het  gebied van natuur- en soortenbescherming gelet op het aanwezige Natura2000  gebied;   - in het instemmingsbesluit met het winningsplan op te nemen dat bij verdere  ontwikkelingen rondom de velden Vries-Zuid (met name het blok Vries-ZZ) en  Eleveld, het Drentse Aa-gebied zoveel mogelijk wordt ontzien respectievelijk  voldoende wordt beschermd.    Zienswijzen  De zienswijzen over natuur en milieu zijn samengevat in de Nota van Antwoord  die als bijlage bij dit besluit is opgenomen, onder punt 5.    7.5.3. Beoordeling natuur en milieu   Algemeen   Het winningsplan wordt beoordeeld op mogelijke gevolgen voor natuur en milieu.  Van de onderdelen die in het winningsplan beoordeeld worden kan het onderdeel  bodembeweging mogelijk gevolgen hebben voor natuur en milieu.  Bodembeweging is de verzamelnaam voor bodemdaling en bodemtrillingen. De  minister stelt in algemene zin dat een effect van bodemdaling zou kunnen zijn dat  het relatieve grondwaterpeil in relatieve zin wordt beïnvloed, dat wil zeggen dat  het waterpeil door de bodemdaling (relatief, ten opzichte van het maaiveld) hoger  kan worden door daling van het maaiveldniveau, Dit kan leiden tot vernatting en  daarmee tot nadelige (en voordelige) gevolgen voor natuur en milieu. Het  waterschap kan deze gevolgen tegengaan door het waterpeil aan te passen.   Voor wat betreft mogelijke effecten van bodemtriltingen op natuur en milieu kan  in algemene zin worden gesteld dat alleen uitzonderlijk zware trillingen gevolgen  zouden kunnen hebben voor natuur en milieu. Dat is bij gaswinning Westerveld  niet aan de orde.    Natura 2000-gebieden en EHS-gebieden   In het Westerveldgebied liggen meerdere natuurgebieden. Het Natura 2000-  gebied de Drentsche Aa en enkele EHS-gebieden bevinden zich binnen de nog te  verwachten bodemdalingskommen van de gaswinning Westerveld. Andere  natuurgebieden in deze regio vallen buiten het gebied waar bodemdaling wordt  verwacht als gevolg de Westerveldproductie. Deze gebieden worden in dit  winningsplan buiten beschouwing gelaten.   De minister verwijst naar de verbeterde versie van figuur 3 ‘Gasvelden,  bodemdalingscontouren en natuurgebieden in het gebied rond Assen, Roden en  Midlaren in 2080’, Deze versie wijkt niet af van de eerdere versie in dit  document., In deze versie zijn duidelijk de 11 gasvoorkomens van dit  winningsplan aangegeven, de ligging van het natura 2000-gebied en de EHS-  gebieden boven deze gasvoorkomens en ten slotte de cumulatieve  bodemdalingscontouren van deze gebieden in 2080. Opgemerkt wordt nog dat  van de gecumuleerde bodemdalingscontouren 2 cm van de bodemdaling wordt  veroorzaakt door de gasproductie op grond van het onderhavige winningsplan.    Pagina 28 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 644 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 645 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    De minister concludeert, mede op basis van het advies van de Tcbb, dat gelet op   de geringe verwachte bodemdaling, het geleidelijke en gelijkmatige verloop DGETM-EO / 17207876  daarvan, en de indeling in seismische risicocategorie I, er geen directe nadelige   effecten voor de natuur te verwachten zijn ten gevolge van de gaswinning   Westerveld. Dit geldt ook voor het Natura 2000-gebied de Drentsche Aa.    Voor zover de gezamenlijke decentrale overheden met hun advies een uitvoeriger  toets beogen ten aanzien van het aanwezige Natura 2000-gebied, merkt de  minister op dat de NAM om uit de velden van het Westerveld-systeem te kunnen  winnen niet alleen een winningsplan nodig heeft waarmee de minister heeft  ingestemd, maar ook een omgevingsvergunning voor de inrichting waarbinnen of  het mijnbouwwerk waarmee de daadwerkelijke gaswinning en daarmee verband  houdende werkzaamheden plaatsvinden (de zogenaamde installatie). Voor het  uitvoeren van de boring is een omgevingsvergunning vereist. In het kader van de  omgevingsvergunning worden de bovengrondse gevolgen van de daadwerkelijke  winning op de winningslocatie en de daaraan gerelateerde werkzaamheden voor  natuur en milieu afgewogen. Tot slot is de NAM ervoor verantwoordelijk, gezien de  ligging van het Natura 2000-gebied, na te gaan welke vereiste meldingen of  vergunningen benodigd zijn voor het uitvoeren van deze activiteit. Genoemde  meldingen, vergunningen en procedures vallen buiten de instemming met het  voorliggende gewijzigde winningsplan.    Ten aanzien van het advies van de decentrale overheden om op te nemen dat bij  verdere ontwikkelingen rondom de velden Vries-Zuid het Drentse Aa- gebied  zoveel mogelijk wordt ontzien, respectievelijk voldoende wordt beschermd, wijst  de minister er op dat in geval van verdere ontwikkelingen ten aanzien van de  gaswinning Westerveld die niet zijn voorzien in het voorliggende gewijzigde  winningsplan, of indien onverwachte nadelige effecten ten gevolge van de  gaswinning optreden, de winning niet mag worden voortgezet op basis van dit  instemmingsbesluit. Dan dient opnieuw een wijziging van het winningsplan te  worden ingediend waarvoor instemming vereist is.    Grondwaterbeschermingsgebieden en boringsvrije zones   Het feit dat bij verdere ontwikkelingen rond genoemde gasvelden rekening  gehouden dient te worden met de in hetzelfde gebied aanwezige grondwater-  beschermingsgebieden en boringsvrije zones, zoals gevraagd door de provincie  Drenthe, wordt door de minister onderkend. Per 1 mei 2017 is een wijziging  doorgevoerd in het Besluit algemene regels mijnbouw milieu (Barmm) waardoor,  waar dit eerder een melding betrof, een vergunningplicht ontstaat voor een  boring. In de nieuwe situatie, die geldt vanaf 1 maart 2018, wordt met het  gevraagde rekening gehouden in de omgevingsvergunning waarin toestemming  wordt gegeven voor de aanleg van de boorlocatie of in de omgevingsvergunning  voor de uitvoering van de boring. Binnen het Westerveld-gebied bevinden zich  twee waterwingebieden, welke zijn omsloten door een boringsvrije zone. De  boringsvrije zone ten zuidoosten van Assen overlapt de velden Vries-Zuid, Assen-  Zuid en Eleveld gedeeltelijk. Er bevinden zich geen productielocaties binnen de  boringsvrije zone.    Toekomstige hydrologische situatie   Het bepalen van de invloed van de bodemdaling op de hydrologische situatie,  alsmede het implementeren van mitigerende maatregelen is primair het  kennisgebied en de verantwoordelijkheid van het waterschap, waarbij de NAM  verplicht is de kosten van maatregelen ter beperking van mijnbouwschade te  dragen. Voor zover de hydrologische situatie ziet op de waterkwantiteit zal dit    Pagina 29 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 645 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 646 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    worden betrokken binnen het overleg dat de NAM met het waterschap zal gaan .  voeren en zullen op basis van de uitkomsten zo nodig tussen partijen afspraken DGETM-EO / 17207876  worden gemaakt.    Zienswijzen   Zoals aangegeven in de conclusies van het Nota van Antwoord onder punt 5,  hebben de zienswijzen tot een separate paragraaf Natuur en Milieu van het  instemmingsbesluit geleid.    Conclusie .   De theoretisch maximaal mogelijke beving in combinatie met de eigenschap van  de bovengrond die zijn beoordeeld in stap 2 van de SRA. De beoordeling van deze  stap ondersteunt de conclusie dat er geen directe schade door bodemdaling aan  Natura 2000- en EHS-gebieden wordt verwacht vanwege het geringe, geleidelijke  en gelijkmatige verloop van de bodemdaling.    7.6 Overig   7.6.1. Adviezen   De decentrale overheden constateren dat het maatschappelijk draagvlak voor  (nieuwe) gaswinningen in Nederland afneemt. Dit ais gevolg van de aardbevingen  in Groningen, de daarmee samenhangende veiligheidsproblematiek en andere  negatieve effecten van de gaswinning. Het terugdringen van het gebruik van  fossiele brandstoffen is een belangrijke opgave voor onze samenleving en de  decentrale overheden adviseren om met spoed het kabinetsbeleid te richten op  duurzame energie.    De decentrale overheden vinden dat het winningsplan Westerveld grote onzeker-  heden en ontbrekende onderdelen bevat en adviseren óm die reden om niet  hiermee in te stemmen. De decentrale overheden geven aan dat als de minister  toch zou willen instemmen met het winningsplan, hij dan het voorzorgsbeginsel  dient te hanteren en het (hieronder in onderdelen genoemde) gezamenlijke advies  van de decentrale overheden dient mee te nemen.    De decentrale overheden geven aan dat bij de beoordeling en toetsing van de  verschillende aspecten in het instemmingsbesluit moet worden uitgegaan van een  integrale belangenafweging waarbij nut en noodzaak in de volle breedte met de  maatschappelijke impact aan de orde komt. Zij geven aan dat het hierbij niet past  om deze afweging te beperken tot een exacte en enge uitleg van voorgenomen  wetgeving.    De decentrale overheden wijzen erop dat de communicatie van zowel de NAM als  het ministerie van EZ, naar burgers zorgvuldiger en publieksvriendelijker moet  dan tot nu toe is gebeurd. Burgers moeten gedegen, consistent en transparant  worden geïnformeerd over de (gevolgen van) gaswinning; hen moet ook duidelijk  zijn dat gaswinning alleen plaatsvindt onder voorwaarden waarbij nadelige  gevolgen worden bewaakt en zoveel mogelijk worden voorkomen, Advies is om dit  te borgen in het instemmingsbestuit.    De decentrale overheden geven aan dat het winningsplan lastig leesbaar is voor  inwoners. Het indienen van een zienswijze hierop is pas zinvol als inwoners de  inhoud ervan kunnen doorgronden. Daarom wordt geadviseerd om voorafgaand  aan het maken van het ontwerpbesluit een publieksvriendelijke oplegger van het  winningsplan op te stellen. Daarbij kan tevens worden aangegeven op basis van    Pagina 30 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 646 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 647 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    welke kenmerken (zoals inrichting gebied of bodemopbouw) de gasvelden Vries-  Zuid en Eleveld bijna in risicocategorie II vallen. DGETM-EO / 17207876    De decentrale overheden geven vanwege de transparantie de voorkeur aan één  gasveld per winningsplan. Zij vragen zich af waarom het winningsplan Westerveld  zoveel kleine gasvelden bevat.    De decentrale overheden adviseren om de toezegging van de minister jegens de  NAM om binnen de bestaande vergunning te mogen winnen uit de nieuw geboorde  put Vries-10 in te trekken en de NAM op te dragen hiervoor de uitkomst van de  procedure voor onderhavig winningsplan af te wachten. Het vigerende winnings-  plan is namelijk niet getoetst op de veiligheid van burgers (SRA), waardoor er niet  op kan worden teruggevallen.    De decentrale overheden geven aan dat gaswinning gepaard kan gaan met  nadelige gevolgen voor inwoners door hinder, overlast en schade aan eigen-  dommen. Het verzoek is om zorg te dragen voor een goede verdeling van lusten  en lasten bij mijnbouwactiviteiten (het laten terugvloeien van baten naar het  gebied), waarbij tevens wordt aangegeven hoe de baten terugvloeien naar het  gebied.    De provincie Groningen en gemeente Leek adviseren ten aanzien van het gasveld  Zevenhuizen-West om in het-instemmingsbesluit aan te geven dat dit gasveld niet  ontwikkeld mag worden. Dit vanwege de provinciale stellingname tegen de  ontwikkeling van nieuwe kleine gasvelden in de provincie Groningen vanwege de  maatschappelijke onrust die er op dit moment is in Groningen.    De Mijnraad wijst erop dat de NAM in het winningsptan verwijst naar rapporten  van TNO, waarbij het kan gaan om verschillende onderdelen van TNO, die  overigens volledig onafhankelijk van elkaar opereren. Waar het gaat om rapporten  die betrekking hebben op de relatie gaswinning-aardbevingsschade, betreft dit  TNO-NITG. Waar het gaat om advisering door TNO ten behoeve van SodM of EZ,  betreft dit TNO-AGE (Advies Groep EZ), een apart TNO-organisatieonderdeel dat  zich uitsluitend richt op advisering aan de Rijksoverheid en onafhankelijk opereert  van de rest van de TNO-organisatie. Geadviseerd wordt om telkens te expliciteren  welk TNO-onderdeel het betreft.    Zienswijzen   De zienswijzen over andere onderwerpen dan in voorgaande hoofdstukken  behandeld, zijn samengevat in de Nota van Antwoord die als bijlage bij dit besluit  is opgenomen, onder punt 6.    7.6.2. Beoordeling overig   De minister is zich bewust van de omgeving waarin mijnbouwactiviteiten  plaatsvinden en onderschrijft het betang van de in paragraaf 7.6 opgenomen  adviespunten. Bij de beoordeling van de overige adviezen is van betang te weten  dat de af te wegen belangen en relevante feiten in het licht staan van het volgens  de wet te nemen besluit. De aanvraag inclusief de adviezen worden getoetst en  gewogen in het licht van de in de Mbw opgenomen toetsingsgronden. Uitsluitend  die onderdelen van een advies die relevant zijn voor de beoordeling van een  aanvraag aan de hand van de in de Mbw opgenomen gronden, kunnen door de  minister bij zijn besluit worden betrokken en kunnen eventueel leiden tot  voorschriften aan het besluit. Onderdelen van een advies die zien op andere zaken  dan waar de toetsingsgronden op zien, kunnen formeel juridisch geen rol spelen in    Pagina 31 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 647 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 648 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    het besluit van de minister en leiden dus niet tot het opnemen van een voorschrift  in het besluit. DGETM-EO / 17207876    Afgenomen maatschappelijk draagvlak voor gaswinning; transitie naar duurzaam  Het beleid voor gaswinning in Nedertand, binnen het kader van de energie-  transitie, is uiteengezet in hoofdstuk 2. De strekking daarvan is dat aardgas in de  transitie naar duurzaam — voor het verwarmen van een groot deel van de huizen  en het realiseren van een betrouwbare elektriciteitsvoorziening - de komende -  decennia nog steeds nodig is.   De verbetering van het maatschappelijk draagvlak voor gaswinning is voor het  kabinet een belangrijk aandachtspunt. Naast alle acties ten aanzien van de  gaswinning in Groningen, zijn de doorvertaling van de aanbevelingen uit het OVV-  rapport in de per 1 januari 2017 gewijzigde Mbw en het beter betrekken van de  omgeving daarbij essentieel.    Advies decentrale overheden om niet in te stemmen met het winningsplan en uit  te gaan van integrale belangenafweging incl. maatschappelijke impact   De uiteenzetting van nut en noodzaak en de relatie met de maatschappelijke  impact is in het begin van deze paragraaf en in hoofdstuk 2 geadresseerd.   Het juridische kader voor de beoordeling van een winningsplan is geschetst in  hoofdstuk 4 en daarbij is aangegeven op basis van welke gronden de minister zijn  instemming kan weigeren. Aan de daar genoemde belangen heeft de minister in  dit besluit integraal getoetst.   De minister ziet geen aanleiding in de door de decentrale overheden genoemde  grote onzekerheden (bijv. ten aanzien van de maximaal te verwachten seismische  activiteit) en ontbrekende onderdelen (bijv. de niet meegenomen toekomstige  ruimtelijke ontwikkelingen) om instemming met het winningsplan te weigeren met  uitzondering van de toepassing van zuur- of hydraulische stimulatie (zie paragraaf  6.1.1 en artikel 1). Voor de onderbouwing wordt verwezen naar de paragrafen  waarin wordt ingegaan op de door de decentrale overheden genoemde  onzekerheden of ontbrekende onderdelen.   Op basis van alle ingewonnen adviezen verbindt de minister wel de nodige  voorschriften aan zijn instemming, zodat de gaswinning op een verantwoorde en  veilige manier kan plaatsvinden. Daarbij zijn diverse adviezen van de decentrale  overheden opgevolgd.   Op 7 april 2017 zijn door de Assense actiegroep Stop Gaswinning Marsdijk Nu  ruim 2000 handtekeningen tegen de gaswinning Westerveld overhandigd aan een  vertegenwoordiger van de minister. Tijdens de periode van terinzagelegging van  het ontwerp-instemmingsbesluit hebben deze inwoners kunnen bezien of de  gestelde voorschriften en beperkingen voldoende tegemoetgekomen aan hun  zorg; zij hebben zich ook kunnen laten informeren tijdens één van de informatie-  bijeenkomsten of kunnen eventueel een zienswijze indienen.    Betere communicatie naar burgers borgen in instemmingsbesluit   De minister onderschrijft dat inzake het winningsplan Westerveld de communicatie  vanuit zowel de NAM, als de minister naar burgers zorgvuldig en  publieksvriendelijk moet, zodat burgers gedegen, consistent en transparant  worden geïnformeerd over de (gevolgen van de) gaswinning. De inzet van de  minister is erop gericht om dit te doen in samenwerking met de NAM en de  betrokken decentrale overheden, waarbij de betrokken partijen hierover nadere  afspraken dienen te maken. De advisering van de decentrale overheden over het  winningsplan en de reactie van de minister daarop, kunnen mogelijk ook  behulpzaam zijn in de communicatie met de burger. Tevens zijn er drie    Pagina 32 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 648 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 649 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaat  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    informatiebijeenkomsten georganiseerd in de Westerveld-regio waar eenieder zich   kon laten informeren over de gaswinning. DGETM-EO / 17207876  De minister wijst erop dat er op 7 september 2017 vanuit de koepelorganisatie   van Nederlandse gasproducenten (NOGEPA), waar ook de NAM bij is aangesloten,   een ‘Gedragscode gaswinning kleine velden’ is uitgebracht waarin hoofdstuk 5   afspraken bevat over goede, open en transparante communicatie en contact met   de belanghebbenden en de omgeving.    Opstellen publieksvriendelijke oplegger voor winningsplan   De decentrale overheden geven aan dat het winningsplan lastig leesbaar is voor  inwoners. Zij vragen, met het oog op de indiening van eventuele zienswijzen door  inwoners, om voorafgaand aan de terinzagelegging van het ontwerpbesluit een  publieksvriendelijke oplegger van het winningsplan op te stellen. Daarin kan dan  tevens worden aangegeven op basis van welke kenmerken (zoals inrichting gebied  of bodemopbouw) de gasvelden Vries-Zuid en Eleveld bijna in risicoklasse II  vallen.   Door de minister wordt momenteel samen met de sector gewerkt aan het, al dan  niet door een publieksvriendelijke oplegger, verbeteren van de begrijpelijkheid  van de winningsplannen voor eenieder. Een nadere toelichting op het  winningsplan en het ontwerpbesluit is gegeven tijdens de informatiebijeenkomsten  die in de regio zijn georganiseerd tijdens de periode van terinzagelegging van het  ontwerpbesluit. Meer recenter ingediende winningsplannen laten een duidelijke  verbetering met betrekking tot de begrijpelijkheid voor een ieder zien.   Het feit dat de gasvelden Vries-Zuid en Eleveld bijna in risicoklasse II vallen, komt  door de hoge score op bovengrondse factoren. Voor Eleveld komt dit door de  aanwezige industriële inrichtingen en voor Vries-Zuid door de bevolkingsdichtheid.  In paragraaf 6.3.3, onder het punt ‘algemeen’ is hierop eveneens ingegaan.    Waarom bevat winningsplan Westerveld zoveel kleine gasvelden?   Het winningsplan Westerveld omvat (elf) gasvelden die vanaf verschitlende  locaties produceren naar de locatie Westerveld, daarmee onderdeel uitmaken van  het zogenoemde Westerveld-systeem en als geheel zijn opgenomen in het  winningsplan Westerveld. Voor deze aanpak is in het verleden vaker gekozen  wanneer bodemdalingskommen sterk overlappen. Gegeven het feit dat de  productie uit het Westerveld-systeem thans de eindfase ingaat, ziet de minister  geen aanleiding om deze aanpak te wijzigen.    EZ-vergunning Vries-10 intrekken; toestemming koppelen aan dit besluit   Zolang er binnen het vigerende winningsplan (winnings)ruimte is, zoals in het  geval van de put Vries-10, is er na een nieuwe boring geen wijziging van het  winningsplan nodig. In dit geval wordt dat veroorzaakt door het feit dat de put  Vries-10 een oudere niet meer werkende put vervangt, waarvan de productie al in  het vigerende winningsplan was opgenomen. Binnen het vigerende winningsplan  is nog ruimte voor ongeveer twee jaar productie. SodM ziet als onafhankelijk  toezichthouder erop toe dat de productie uit de put Vries-10 en de effecten  daarvan op de bodembeweging blijven binnen hetgeen is vastgelegd in het  vigerende winningsplan. Alhoewel er in de gewijzigde Mbw additionele eisen  worden gesteld aan een (gewijzigd) winningsplan, is het niet zo dat het vigerende  winningsplan indertijd niet is getoetst op de veiligheid van burgers.   Na vaststelling van het instemmingsbesluit met het thans in procedure zijnde  winningsplan Westerveld, kan de productie uit de put Vries-10 ook na deze twee  jaar doorgaan. In dit winningsplan is ook een SRA opgenomen. Uit deze  risicoanalyse blijkt dat door de voorgenomen productie uit de put Vries-10 het  seismisch risico niet verandert ten opzichte van het vigerende winningsptan. Ook    Pagina 33 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 649 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 650 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    de verwachte bodemdaling (2-3 cm) blijft binnen het vigerende winningsplan. Er   is dan ook geen aanteiding om de reeds eerder verleende instemming met het DGETM-EO / 17207876  vigerende winningsplan in te trekken, of om het opstarten van de productie uit de   put Vries-10 aan te houden tot na de vaststelling van het thans in procedure   zijnde instemmingsbesluit.    Lusten-lasten   In zijn brieven aan de Tweede Kamer (Kamerstukken II 2015/2016, 31 239, nrs,  211 en 254) heeft de minister de toezegging gedaan om samen met de  energiesector, overheden en maatschappelijke organisaties de lusten-  lastenverdeling voor mijnbouw, hernieuwbare energie en het hoogspannings- en  gastransportnet te verkennen. In de Kamerbrief (Evaluatie  Rijkscoördinatieregeling en voortgang omgevingsmanagement energieprojecten)  van 23 januari 2017 heeft de minister aangegeven dat de olie en gas industrie  werkt aan een gedragscode. Op 7 september 2017 heeft NOGEPA de ‘Gedragscode  gaswinning kleine velden” uitgebracht. Hierin wordt aangegeven hoe operators,  waaronder de NAM, kennis en middelen beschikbaar stellen om een positieve  bijdrage aan de omgeving te leveren. Hierbij is het streven dat de bijdrage leidt  tot een zo goed mogelijke balans van lusten en lasten voor de omgeving (nummer  7, pagina 12).    Verbieden ontwikkeling gasveld Zevenhuizen-West vanwege provinciaal beleid   In het Energierapport 2015 en in de Energieagenda van december 2016 geeft het  kabinet aan dat aardgas van groot belang is voor de Nederlandse voorzienings-  zekerheid en voor de transitie naar een duurzame energiehuishouding. Inzet van  de Nederlandse overheid is daarom om binnen de randvoorwaarden van wet- en  regelgeving (zoals veiligheid), gas uit de Nederlandse bodem optimaal te benut-  ten. Een provinciale stellingname tegen de ontwikkeling van nieuwe kleine gas-  velden vanwege maatschappelijke onrust leidt niet per se tot een uitzondering  hierop. In het kader van de besluitvorming over dit winningsplan worden alle voor  de ontwikkeling van een nieuw gasveld relevante aspecten, zoals het veiligheids-  risico en eventueel te nemen maatregelen, nauwlettend beoordeeld en getoetst  aan het voor een winningsplan geldende juridische kader (zoals genoemd in  hoofdstuk 4).    Mogelijke spraakverwarring door betrokkenheid verschillende onderdelen van TNO  De Mijnraad wijst erop dat de NAM in het winningsplan verwijst naar rapporten  van TNO, waarbij het kan gaan om verschillende onderdelen van TNO, die  overigens volledig onafhankelijk van elkaar opereren. In dit instemmingsbesluit  wordt TNO-AGE (Advies Groep EZ) afgekort tot TNO; als wordt gerefereerd aan  een rapport over aardbevingsschade van TNO-NITG, dan wordt dit aangegeven.  Hierdoor wordt mogelijke spraakverwarring over het betreffende TNO-onderdeel  ondervangen.    Zienswijzen   Zoals aangegeven in de conclusies van het Nota van Antwoord, onder punt 6,  hebben de zienswijzen tot het samenvoegen van artikelen 1 en 7 en het  toevoegen van een separate paragraaf Natuur en milieu van het  instemmingsbesluit geleid.    Pagina 34 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 650 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 651 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    8. Eindbeoordeling  Gelet op het winningsplan, de adviezen en zienswijzen komt de minister  samenvattend tot de volgende beoordeling van het winningsplan.    DGETM-EO / 17207876    Planmatig beheer   De minister stelt vast dat SodM, mede op basis van een hiertoe door TNO  uitgebracht advies, concludeert dat het winningsplan Westerveld overeenstemt  met de principes van planmatig beheer. De winning uit de gasvelden van het  Westerveld-systeem betreft een reeds bestaande gaswinning en er zijn geen  andere gebruiksvormen van de ondergrond voorzien die hierdoor onmogelijk  worden. Continuering van gaswinning uit het Westerveld-systeem past dan ook in  het planmatig gebruik en beheer van de ondergrond. Gelet hierop is de minister  van mening dat de wijziging van het winningsplan voor Westerveld overeenstemt  met de principes van planmatig gebruik en beheer.    Gegeven de onvoldoende beschrijving van de wijze waarop de eventuele zuur- en  hydraulische stimulatie zal plaatsvinden, kan de minister niet instemmen met het  winningsplan voor zover dat de toepassing hiervan mogelijk maakt. Deze  gedeeltelijke weigering van de instemming met het winningsplan is verwoord in  artikel 1.    Bodemdaling   De minister stelt vast dat SodM, daarbij geadviseerd door TNO, concludeert dat de  maximale nog te verwachten bodemdaling tot het einde van de winningsperiode  voor het gasveld Zevenhuizen minder bedraagt dan 3 cm en voor alle overige  gasvelden uit het winningsplan minder bedraagt dan 2 cm. SodM is het eens met  de analyse van de NAM dat het effect van de resterende bodemdaling gering zal  zijn. Het waterschap Drents Overijsselse Delta geeft aan dat de omgevings-  effecten van een bodemdaling van maximaal 2 cm in haar beheergebied gering  zijn.    Bodemtrilling   De minister stelt vast, op basis van het advies van SodM, dat de NAM voor het  winningsplan Westerveld de SRA heeft uitgevoerd volgens de SRA-leidraad en dat  SodM zich kan vinden in de toedeling tot de laagste risicogroep (categorie I). De  indeling in categorie I betekent dat de kans op schade door aardbevingen als  gevolg van de gaswinning, in dit geval uit het Westerveld-systeem, betrekkelijk  gering is.   De minister heeft naar aanleiding van de adviezen de artikelen 3 en 4 opge-  nomen. Hiermee wordt het installeren en operationeel hebben van enkele  versnellingsmeters evenals het ontwikkelen en operationeel hebben van een  risicobeheerssysteem binnen drie respectievelijk zes maanden na vaststelling van  dit besluit geborgd.    Schade door bodembeweging   De minister sluit, op basis van het advies van de Tebb en het winningsplan van de  NAM, niet uit dat bodemtrillingen gevolgen kunnen hebben voor schade aan  gebouwen. Dit kan betekenen dat in de nabijheid van een gasveld mogelijk lichte  tot matige schade kan optreden aan gebouwen.    De minister stelt vast dat zowel de NAM als de adviseurs geen directe schade aan    gebouwen en infrastructuur verwachten door bodemdaling, veroorzaakt door de  gaswinning. Mocht er desondanks toch sprake zijn van schade door de    Pagina 35 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 651 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 652 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    gaswinning, dan voorziet de wet in een adequate afhandeling en is de NAM  aansprakelijk. DGETM-EO / 17207876  De minister heeft naar aanleiding van de adviezen de artikelen 5 en 6 opgeno-  men. Hierdoor dient de NAM te zorgen voor een transparant proces van schade-  melding, adequaat onderzoek naar en afhandeling van schadeverzoeken binnen  een redelijke termijn en het openbaar maken van informatie. In artikel 6 is  voorgeschreven dat de NAM een opname laat uitvoeren van de bouwkundige staat  van een, na overleg met de gemeente(n), vast te stellen representatieve selectie  van voor bodembeweging gevoelige bouwwerken binnen het gebied waar  bodembeweging als gevolg van gaswinning zich kan voordoen.   Naar aanleiding van de adviezen over de gevolgen van te verwachten en reeds  opgetreden bodemdaling voor de waterhuishouding en het beheer en onderhoud  van spoortunnels heeft de minister artikel 2 opgenomen. Dit om te borgen dat de  NAM met de waterschappen en Prorail in gesprek gaat over de mogelijk te nemen  maatregelen ter voorkoming of beperking van nadelige gevolgen door de  gaswinning veroorzaakte bodemdaling.    Natuur en milieu   Naast enkele EHS-gebieden bevindt Natura2000-gebied De Drentsche Aa zich  binnen de invloedsfeer van de gaswinning Westerveld. Gezien de geringe nog te  verwachten bodemdaling van 2-3 cm stelt de minister vast dat er geen directe  nadelige gevolgen voor natuur en milieu verwacht worden.   Met betrekking tot bodemtrillingen valt het aardbevingsrisico voor de gasvelden  van het Westerveld-systeem in seismische risicocategorie 1, Daarom concludeert  de minister er geen gevolgen voor natuur en milieu zijn te verwachten.    Overig   In hetgeen in algemene zin is geadviseerd ziet de minister geen aanleiding om de  instemming met het winningsplan geheel of gedeeltelijk te weigeren of om hieraan  voorschriften of beperkingen te verbinden.    Eindconclusie   Gelet op het bovenstaande ziet de minister geen aanleiding om in het belang van  de veiligheid voor omwonenden of het voorkomen van schade aan gebouwen of  infrastructurele werken of de functionaliteit daarvan, in het belang van het  planmatig gebruik of beheer van delfstoffen, of in het belang van de gevolgen  voor milieu of natuur, de instemming met het winningsplan geheel te weigeren.  Instemming is geweigerd aan het winningsplan voor zover die de toepassing van  zuur- of hydraulische stimulatie toestaat. Wel heeft de minister voorschriften en  beperkingen verbonden aan zijn instemming.    Gelet op de inhoud van het door de NAM ingediende gewijzigde winningsplan -  Westerveld, de bijlagen, de hierover ingewonnen adviezen en de ingediende  zienswijzen en reacties, en overwegende dat de winning door de NAM vanuit het  Westerveld-systeem conform artikel 34, eerste lid, van de Mijnbouwwet plaats   dient te vinden overeenkomstig het ingediende winningsplan, inclusief bijlagen,   wordt de gevraagde instemming gegeven onder het stellen van de in onderstaand  besluit genoemde voorschriften en beperkingen.    Pagina 36 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 652 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 653 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    Gelet op de artikelen 34, derde lid, en 36, tweede lid, van de Mbw;    DGETM-EO / 17207876  Besluit:    Artikel 1   De minister stemt in, met uitzondering van de toepassing van hydraulische  stimulatie, zowel met zuren (acid-frack) als met chemicalién (proppant-frack),  met het door de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. op 11 september 2016  ingediende gewijzigde winningsplan Westerveld met een looptijd tot 31 december  2028 en een maximum productievolume van 3,517 miljard Nm3, met  inachtneming van de in tabel 1 in dit besluit opgenomen productievolumes en  duur van de productie per gasveld binnen het Westerveld-systeem.    Artikel 2   De Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. dient direct na de vaststelling van dit  besluit met de verantwoordelijke waterschappen en met Prorail in overleg te  treden over de gevolgen van de bodemdaling, die reeds is opgetreden en nog te  verwachten is als gevolg van de gaswinning uit het Westerveld-systeem, voor het  normale beheer en onderhoud van waterkeringen en waterlopen of spoortunnels.  De NAM stelt de minister van de afspraken die hieruit voortvloeien onverwijld in  kennis.    Artikel 3   De Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. dient, in overleg met het Koninklijk  Nederlands Meteorologisch Instituut, binnen drie maanden na vaststelling van dit  besluit enkele versnellingsmeters boven de gasvelden Eleveld en Vries-Zuid te  installeren en operationeel te hebben. Deze versnellingsmeters dienen de  grondbewegingen in het gebied aan het oppervlak zodanig te registreren dat de  beoordeling van het causale verband tussen een door de gaswinning geïnduceerde  aardbeving en gebouwschade wordt vereenvoudigd.    Artikel 4   Uiterlijk 12 weken na de inwerkingtreding van dit besluit dient de Nederlandse  Aardolie Maatschappij B.V. bij de minister een seismisch risicobeheersplan in  waarin de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. aangeeft wat de procedure is  die de NAM in acht zal nemen als er zich één of meer bevingen in het gebied  hebben voorgedaan.    Artikel 5   De Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. zorgt voor een transparant proces van  schademelding, adequaat onderzoek naar en afhandeling van schadeverzoeken  binnen een redelijke termijn en maakt dit proces binnen drie maanden na de dag  dat dit besluit in werking is getreden openbaar op de website van de Nederlandse  Aardolie Maatschappij B.V.    Artikel 6   Teneinde eventuele toekomstige schade aan bouwwerken door de gaswinning  Westerveld beter te kunnen aantonen, zorgt de Nederlandsche Aardolie  Maatschappij B.V. ervoor dat binnen 12 maanden na de dag dat dit besluit in  werking is getreden een opname, uitgevoerd door een deskundige partij, is  uitgevoerd naar de bouwkundige staat van een, na overleg met de gemeente(n),  vast te stellen representatieve selectie van voor bodembeweging gevoelige  bouwwerken gelegen binnen het gebied waar bodembeweging als gevolg van de  gaswinning uit de gasvelden Eleveld en Vries-Zuid zich kan voordoen.    Pagina 37 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 653 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 654 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    Voorafgaand aan de opname overlegt de Nederlandsche Aardolie Maatschappij   B.V. een plan van aanpak voor de opname aan de Minister van Economische DGETM-EO / 17207876  Zaken en Klimaat. Het plan van aanpak, bedoeld in de eerste volzin, dient 9   maanden nadat het instemmingsbesluit in werking is getreden overgelegd te zijn   aan de minister.           hebbenden kunnen tegen dit besluit beroep instellen bij de Afdeling  Arsrechtspraak van de Raad van State, postbus 20019, 2500 EA Den Haag.  ijn voor het indienen van een beroepschrift bedraagt zes weken en vangt  aan met ingang van de dag na die waarop het besluit ter inzage is gelegd. Geen  beroep kan worden ingesteld door een belanghebbende aan wie redelijkerwijs kan  worden verweten dat hij geen zienswijze over het ontwerp van dit besluit naar  voren heeft gebracht,    Pagina 38 van 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 654 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 655 ======================================================================

<pre> 
 
No
ta van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld  
 
Kenmerk: 18252736 
 
  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 655 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 656 ======================================================================

<pre>    Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736    nr.         14, 15, 19, 20, 35, | Zienswijze  40, 42, 43, 53, 55,  56, 57, 58, 59, 66,    76, 78, 84, 85, 86,  87, 88, 90, 91, 92         Antwoord                   Planmatig beheer   In uw besluit baseert u zich nu voornamelijk op het advies van SodM omtrent het planmatig  beheer van de winning aangevuld met de resultaten van de Seismische Risico Analyse (SRA). Dit  advies is conform de wettelijke voorschriften opgesteld en gaat, volgens indieners, daarmee  inhoudelijk nog voorbij aan de maatschappelijke effecten, die volgens de nieuwe Mijnbouwwet  ook nadrukkelijk meegewogen dienen te worden.    De SRA geeft objectieve criteria zowel ten aanzien van de ondergrond als van de bovengrond de  risico’s die de gasproductie in het betreffende voorkomen met zich mee kan brengen. Relevante  factoren voor het bepalen van het risico zijn onder meer de ondergrond boven het gasvoorkomen  en bovengronds de bevolkingsdichtheid. De SRA leidt tot een indeling van de productie uit het  gasvoorkomen in een risicocategorie. Afhankelijk van de risiocategorie worden in het  instemmingsbesluit van de minister maatregelen voorgeschreven, bijvoorbeeld een seismisch  monitoringssysteem dat bevingen waarneemt. De SRA is sinds de wijziging van de Mijnbouwwet  per 1 januari 2017 verplicht bij de indiening van een winningsplan.   Ook hebben de operators op verzoek van de minister een gedragscode vastgesteld waarin onder  meer de wijze waarop de voorlichting aan de bevolking zal plaatsvinden is vastgelegd  (transparantie).   De SRA en de gedragscode zijn mede ingevoerd om op de maatschappelijke effecten die de  gaswinning met zich meebrengt in te kunnen spelen.   Om maatschappelijke effecten mee te kunnen wegen is in de Mbw adviesrecht aan de decentrale  overheden gegeven en kunnen zienswijzen worden ingediend op het ontwerp-  instemmingsbesluit.   De minister realiseert zich dat met deze maatregelen niet alle zorgen van de bewoners kunnen  worden weggenomen, maar stelt zich op het standpunt dat met deze maatregelen meer inzicht in  de risico's wordt verkregen, hetgeen ook invloed kan hebben op de maatschappelijke beleving.  De weging van de maatschappelijke effecten vindt plaats op basis van objectieve criteria.  Bovenstaande zienswijze geeft geen aanleiding om het instemmingsbesluit Westerveld te  wijzigen.    </pre>

====================================================================== Einde pagina 656 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 657 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
3 
  
1b 35 Zienswijze  Winning in het gehele gebied geschiedt door compressie (p. 15 aanvraagformulier), dit kost zo al 
een paar miljoen Euro extra, exclusief vervolgkosten. Daarom vragen wij ons ernstig af of deze 
winning wel rendabel zal zijn en doorgezet moet worden. 
 
  Antwoord  Het toepassen van compressie is in de gasindustrie een zeer gangbare techniek om het 
resterende gas uit een gasveld te produceren. Zoals u zelf al aangeeft, stelt de NAM dat productie 
zal worden gestopt als de kosten de baten overtreffen. Hieruit blijkt dus dat de NAM 
geconcludeerd heeft dat het toepassen van compressie een rendabele optie is. TNO en SodM 
hebben het winningsplan getoetst op planmatig gebruik en beheer en hebben geconcludeerd dat 
de winning doelmatig is en in overeenstemming is met de principes van planmatig beheer. 
   Conclusie  Bovenstaande onderdelen van de zienswijzen betreffende planmatig beheer geven geen 
aanleiding om het instemmingsbesluit Westerveld te wijzigen. 
 
 
 
  
   
 
    
Zuur- en hydraulische stimulatie  
1c 11, 14, 15 , 19, 20 , 
35, 40, 42, 43, 53, 
55, 56, 57, 58, 59, 
62, 66, 70, 76, 78, 
84, 85, 86, 87, 88, 
90, 91, 92 Zienswijze  Ten aanzien van fracken en zuurstimulatie is onduidelijk aan welke paragrafen en passages van 
het winningsplan nu exact instemming is onthouden. Indieners vinden dat u precies moet 
aangeven welke paragraaf uit het winningsplan niet van toepassing is verklaard. 
 
  Antwoord  De NAM schrijft in de laatste zin van subparagraaf B5.2 van het winningsplan dat “ het 
(mechanisch of chemisch) stimuleren van de productie in een klein gedeelte van de putten 
behoort tot de mogelijkheden”. In Bijlage 2 van het winningsplan geeft NAM een algemene uitleg 
van de risico’s voor bodembeweging als gevolg van reservoirstimulatie. De minister concludeert 
dat de technische toelichting met betrekking tot zuur- en hydraulische stimulatie te summier is en 
te algemeen van aard en kan daarom in het instemmingsbesluit geen instemming verlenen met 
het toepassen van zuur- en hydraulische stimulatie in de gasvelden van het Westerveld systeem. 
 1d 11, 14, 15, 19, 20, 
35, 40, 42, 43, 53, Zienswijze  U geeft aan dat bij de toepassing van zuur - en hydraulische stimulatie door de NAM een nieuwe 
wijziging van het winningsplan ingediend dient te worden en afhankelijk van de aard van de </pre>

====================================================================== Einde pagina 657 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 658 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
4 
 55, 56, 57, 58, 59, 
62, 66, 70, 76, 78, 
84, 85, 86, 87, 88, 
90, 91, 92 wijziging, besloten wordt welke procedure voor de besluitvorming hierover gevolgd zal worden. 
Indieners stellen dat bij een minimale wijziging u dan de bagatelclausule in werking kunt laten 
treden en wordt niet de uitgebreide procedure gevolgd. Omdat het burgerperspectief dan niet 
voldoende wordt ingevuld, mag de bagatelprocedure niet worden gevolgd om zuur- of 
hydraulische stimulatie alsnog mogelijk te maken.  
   Antwoord  Wanneer de NAM voornemens is alsnog zuur - en hydraulische stimulatie toe te passen in één of 
meerdere gasvelden van het Westerveld systeem, dan kan de gaswinning niet worden voortgezet 
op basis van dit winningsplan, maar dient daarover opnieuw besluitvorming plaats te vinden. 
Hiervoor zal dan dus wederom advies worden ingewonnen bij SodM, de Tcbb, de decentrale 
overheden, waarbij het burgerperspectief nadrukkelijk zal worden meegenomen. De 
bezwaarprocedure van afdeling 3:4 Awb, kan alleen gevolgd worden wanneer de wijziging niet 
leidt tot een andere beoordeling van de effecten van de wijze van de winning, van de verwachte 
bodembeweging en van de risico’s voor de omgeving. Die effecten dient de minister bij de 
aanvraag tot instemming met wijziging van het winningplan opnieuw te beoordelen.  
 1e 80 Zienswijze  
 Hoewel er op dit moment geen reservoirstimulatie -activiteiten zijn voorzien in het Westerveld  
systeem, wil de NAM voorkomen dat in voorkomende gevallen een onnodig onwerkbare situatie 
ontstaat voor velden waar kleine stimulaties wél regelmatig nodig zijn. Naar het oordeel van de 
NAM dient artikel 1 van het ontwerp-instemmingsbesluit daarom te worden aangepast in die zin 
dat ook wordt ingestemd met 'zuur- of hydraulische stimulatie' en dient aan het instemmings-
besluit een voorschrift te worden verbonden in lijn met het advies van SodM. 
   Antwoord  De minister concludeert dat de technische toelichting met betrekking tot zuur - en hydraulische 
stimulatie te summier is en te algemeen van aard en kan daarom in het instemmingsbesluit geen 
instemming verlenen met het toepassen van zuur- en hydraulische stimulatie in de gasvelden van 
het Westerveld systeem. Minimaal dient aangegeven te worden in het winningsplan in welke 
gasvelden en putten zuur- en/of hydraulische stimulatie gepland zijn en wat de afstand tot de 
aanwezige breuken in het gasveld is, zodat een eerste goede inschatting van het risico op 
bodembeweging kan worden gemaakt. De minister begrijpt dat de NAM de intentie heeft om de 
details uit te werken in het lokatie specifieke risicoplan voor zuur- en hydraulische stimulatie, dat 
bij SodM moet worden ingediend voordat de werkzaamheden plaatsvinden, zoals SodM stelt in 
haar advies, maar voor een goed beeld van de wijze van winning is een beschrijving van de met 
de winning verbonden activiteiten nodig in het winningsplan (artikel 35 Mbw). 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 658 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 659 ======================================================================

<pre>    Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | __ kenmerk 18252736    7    14, 15, 19, 20, 35, | Zienswijze  40, 42, 43, 53, 55,  56, 57, 58, 59, 66,  76, 78, 84, 85, 86,         87, 88, 90, 91, 92,  94    tod         Volledigheidshalve merkt de minister op dat reguliere work-over behandelingen, zoals een  zuurbehandeling van de productieput om aankoeking (scaling) aan de binnenkant van de buizen  te verwijderen, waar geen grote boorinstallatie voor benodigd is en waar geen zuren onder druk  het reservoir ingepompt worden, wel zijn toegestaan onder dit winningsplan en  instemmingsbesluit.    Wanneer de NAM voornemens is alsnog zuur- en hydraulische stimulatie toe te passen in één of  meerdere gasvelden van het Westerveld systeem, dan kan de gaswinning niet worden voortgezet  op basis van dit instemmingsbesluit. Daarover dient opnieuw besluitvorming plaats te vinden.  Bovenstaande onderdelen van de zienswijzen betreffende planmatig beheer geven geen  aanleiding om het instemmingsbesluit Westerveld te wijzigen.    Bodemdaling   Op 31 januari 2017 heeft de NAM een rapport uitgebracht (nr. EP201701217189) voor het gas-  veld Ameland waarvoor u in 2012 opdracht hebt gegeven. Doel was te onderzoeken waarom de  bodemdalingssnelheid langzamer afneemt dan de theorie voorspelt en na het einde van de gas-  winning niet stopt. In het onderzoek is de aandacht vooral uitgegaan naar hypotheses en metho-  dieken, die wetenschappelijk interessant waren, maar de na-ijlende bodemdalingssnelheid met  geen mogelijkheid konden verklaren, Na 4 jaar gericht onderzoek is de na-ijling van bodemdaling  door gaswinning nog altijd niet onder fysisch voorspelbare controle gekomen. De onzekerheden  blijken veel groter dan tot dusverre erkend.    Voorspellingen worden gedaan op basis van fysische wetmatigheden die in het algemeen de  werkelijkheid goed benaderen. Het verloop van de bodemdaling wordt op basis van een meetplan  gemonitord zodat afwijkend gedrag vroegtijdig kan worden gesignaleerd en zo nodig maatregelen  kunnen worden genomen. Naarmate de winning vordert wordt de onzekerheid van de  uiteindelijke bodemdaling steeds kleiner.   U verwijst in uw zienswijze naar de Long Term Subsidence (LTS) studie van de NAM, die is  uitgevoerd om de bodemdaling van de Waddenzee rond Ameland te meten. Bodemdaling rond  Ameland is niet 1 op 1 te vergelijken met bodemdaling rond Westerveld, omdat de diepe- en  ondiepe ondergrond niet hetzelfde is.         </pre>

====================================================================== Einde pagina 659 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 660 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
6 
 De minister wijst erop dat de NAM de LTS II studie heeft gepubliceerd.  SodM heeft de 
vervolgstudie beoordeeld en geconcludeerd dat de studie voldoet aan de geformuleerde criteria 
en ten genoegen van de Inspecteur-Generaal der Mijnen is. 
 
2b 88, 94 Zienswijze  Wij vinden - vanwege de grote onzekerheden die er momenteel heersen omtrent de aard van 
onze toekomstige energievoorziening - dat de NAM de bodemdalingscomponent die het gevolg is 
van het leeg produceren van het gasveld Norg na het beëindigen van de gasopslag aldaar, weer 
op moet nemen in de bodemdalingsprognose voor in ieder geval het jaar 2050 en 2080. 
De aanvrager gaat uit van gebruik van de gasopslag Norg tot 2080. Daarmee worden de cumula-
tieve effecten van bodemdaling op eerdere termijn in onze ogen onvoldoende in de afweging 
betrokken. Wij vinden dat mogelijke eerdere beëindiging van deze gasopslag in de afweging een 
plek moet krijgen. De uitspraak in het ontwerpbesluit dat lokale overheden/waterschappen aan 
zet lijken te zijn voor het tijdig nemen van maatregelen m.b.t. de extra bodemdaling die het 
gevolg is van beëindiging van de gasopslag, verbaast ons. 
   Antwoord  De bodemdalingskaarten in de figuren C4 en C5 in het winningsplan Westerveld laten de te 
verwachten bodemdalingskommen zien van de gasvelden, inclusief Norg.  
Momenteel is de actualisatie van het opslagplan Norg eveneens in behandeling. Dit opslagplan 
bevat een actualisatie van productie- en bodemdalingsvoorspellingen. De productie van het 
zogenaamde kussengas is niet aangevraagd. De gevolgen voor bodemdaling die daaruit zouden 
kunnen voortvloeien worden daarom nu niet bij dit instemmingsbesluit betrokken. Indien de 
eventuele productie van het kussengas gevolgen zou hebben voor de regio waarin de gasvelden 
Westerveld zijn gelegen, maken deze gevolgen onderdeel uit van de afweging van dat 
winningsplan. 
Uit het opslagplan Norg, zoals dat is ingediend, volgt dat nog een bodemdaling wordt verwacht 
van maximaal 4 cm. De bodemdalingscontour strekt zich niet uit over de bodemdalingscontouren 
van het Westerveld-systeem.  
Gelet hierop ziet de minister geen aanleiding om de maximaal nog te verwachten bodemdaling 
door nog niet vergunde winning van het kussengas uit het gasveld Norg, bij dit 
instemmingsbesluit te betrekken.  
 
De passage over mogelijk te nemen waterhuishoudkundige maatregelen ten gevolge van de 
bodemdaling door het leegproduceren van Norg is verwijderd uit het instemmingsbesluit, 
aangezien dit specifiek het winningsplan Norg betreft. 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 660 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 661 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
7 
 2c 34, 35 Zienswijze  Wij zijn erg bevreesd voor eventuele gevolgen van mogelijke bodemdaling. Onze woning dateert 
uit 1885 en kan niet veel hebben. Deze woning staat namelijk direct op de zandlaag. Dat bete-
kent een beperkte fundering, die dalingen direct doorgeeft naar de rest van de constructie. 
Nederland kent een zogenoemde traditionele stapelbouw. Stapelbouw kan veel druk hebben, 
maar geen zettingsdruk door bodemdaling en verschuiving. Ook al zou het gaan om 2 cm bodem-
daling, gaswinning is vragen om problemen. 
   Antwoord  Voor de gasvelden van het Westerveld systeem is een nog te verwachten bodemdaling van 
minder dan 2 cm berekend. Volgens de NAM wordt er geen schade verwacht aan bouwwerken, 
omdat de bodemdaling door gaswinning geleidelijk en gelijkmatig verloopt en de resulterende 
scheefstand/zetting van de bovengrond zeer klein is. 
De verwachting van de NAM dat bodemdaling door gaswinning geleidelijk verloopt is gebaseerd 
op wetenschappelijke kennis over de eigenschappen van gesteente en op decennialange 
bodemdalingsmetingen boven gasvelden. Het gaat hierbij om kennis en ervaring die niet 
omstreden is. 
De Tccb contateert dat de bodemdaling als gevolg van gaswinning uit het voorkomen Westerveld 
naar verwachting geleidelijk en gelijkmatig optreedt. De Tccb verwacht geen directe schade aan 
infrastructuur, bebouwing of natuur en milieu door de bodemdaling. Er is dan ook geen reden om 
aan te nemen dat schade aan woningen als gevolg van bodemdaling door de gaswinning zal 
optreden. 
 2d 48 Zienswijze  Ten oosten van de wijk Marsdijk loopt de spoorlijn Groningen -Assen, waar momenteel 8 keer per 
uur een trein over dendert en dagelijks meerdere goederentreinen. Twee kunstwerken onder de 
spoorlijn die tientallen jaren geleden zijn gebouwd, zijn niet meer van deze tijd en bij lange na 
niet aardbevingsbestendig. Mijn advies is om deze 2 kunstwerken eerst te verstevigen en dan pas 
beginnen met gaswinning.  
   Antwoord  Tunnels onder het spoor vallen onder de verantwoordelijkheid van de netbeheerder Prorail. Prorail 
kan een goede inschatting maken of de betreffende tunnels verstevigd dienen te worden. 
Communicatie hierover dient plaats te vinden tussen Prorail en NAM. Artikel 2 is gewijzigd mede 
naar aanleiding van deze zienswijze. 
 2e 34, 35, 71  Zienswijze  De NAM verwacht een totale bodemdaling van meer dan 12 cm door de winning in Vries -Noord,  
9 cm voor Vries-Centraal en bijna 4 cm voor Vries-Zuid. Hiermee staat vast dat de natuur, 
(on)roerend goed en infrastructuur schade zal oplopen. Het moeten herstellen hiervan leidt tot 
onnodige kosten. </pre>

====================================================================== Einde pagina 661 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 662 ======================================================================

<pre>    Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |} kenmerk 18252736    PO   Antwoord De minister constateert dat in de zienswijze genoemde bodemdaling inderdaad overeenkomt met  figuur CS in het winningsplan, en stelt dat de meeste bodemdaling zich reeds heeft voorgedaan.  De NAM berekent een nog te verwachten bodemdaling van minder dan 2 cm voor de gaswinning  uit de gasvelden Vries-Noord, -Centraal en -Zuid. Volgens de NAM wordt er geen schade  verwacht aan bouwwerken en infrastructuur door bodemdaling veroorzaakt door de gaswinning,  omdat de bodemdaling geleidelijk en gelijkmatig verloopt.   De bodemdaling kan de waterhuishouding beïnvloeden. Door de bodemdaling wordt de hoogte  van het waterpeil in absolute zin niet beïnvloed, maar bodemdaling kan wel invloed hebben voor  het waterpeil in relatieve zin. Dat wil zeggen dat het water hoger komt te staan ten opzichte van  het maaiveld. Dit kan leiden tot vernatting en daarmee tot nadelige (en voordelige) gevolgen  voor natuur en milieu. Niet is gebleken dat de reeds opgetreden bodemdaling tot schade aan  natuur en milieu heeft geleid. Het is tevens niet de verwachting dat de additionele 2 cm wel tot  schade zal leiden. Het waterschap kan deze gevolgen tegengaan door het waterpeil aan te  passen. De minister concludeert dat wanneer zich schade voordoet, veroorzaakt door de  gaswinning Westerveld, de NAM op grond van artikel 6:177 van het Burgerlijk Wetboek  aansprakelijk is en verantwoordelijk is voor het herstellen hiervan,   Conclusie De passage over mogelijk te nemen waterhuishoudkundige maatregelen ten gevolge van het  bodemdaling door het leegproduceren van Norg zal verwijderd worden uit het  instemmingsbesluit.   Artikel 2 van het instemmingsbesluit is gewijzigd. De resultaten van het overleg tussen NAM en  Prorail moeten ter kennis van de minsiter worden gebracht.    Bodemtrilling  14, 15, 19, 20, 33, | Zienswijze | Indieners stellen dat gevreesd wordt dat omwonenden de dupe worden van aardbevingen en  35, 40, 42, 43, 53, bodemdaling door de gaswinning en de daaruit voortvloeiende gevolgen voor waterpeilen,   55, 56, 57, 58, 59, landerijen, woningen en gebouwen. Alhoewel de verwachte effecten niet groot zijn, is het de  66, 72, 76, 78, 84, vraag of de theorie in de toekomst overeenkomt met de praktijk. Getwijfeld wordt aan de   85, 86, 87, 88, 90, genoemde percentages en getallen door de NAM en de onderzoeken die aan het ontwerpbesluit  91, 92 ten grondslag liggen.   Omdat volgens de indieners rond de effecten en gevolgen van gaswinning op de ondergrond en  bovengrondse bouwwerken nog altijd veel onduidelijk is, adviseerden wij u met uiterste                                                  </pre>

====================================================================== Einde pagina 662 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 663 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
9 
 terughoudend heid conclusies te verbinden aan de berekeningsresultaten van de maximaal te 
verwachten seismische activiteit. U bent daar in het ontwerpbesluit niet op ingegaan. 
 
  Antwoord  De technische berekeningen door de NAM zijn geverifieerd door SodM, TNO en de Tcbb en SodM 
concludeert dat het winningsplan Westerveld voldoet aan de wettelijke eisen. Voorspellingen 
worden gedaan op basis van fysische wetmatigheden die in het algemeen de werkelijkheid goed 
benaderen. Het verloop van de bodemdaling wordt op basis van een meetplan gemonitord zodat 
afwijkend gedrag vroegtijdig kan worden gesignaleerd en zo nodig maatregelen kunnen worden 
genomen. Naarmate de winning vordert wordt de onzekerheid omtrent de uiteindelijke 
bodemdaling steeds kleiner.  
De minister toetst een winningsplan op onder andere de veiligheid voor burgers en 
infrastructurele werken door de gevolgen van bodemdaling en bodemtrillingen te onderzoeken. 
Hiervoor wordt altijd naar het maximale effect getoetst (verwachting plus de onzekerheid). Er 
worden in het winningsplan geen directe conclusies verbonden aan de theoretisch maximale 
magnitude van een bodemtrilling in dit gebied. Wel is deze magnitude per veld uitgerekend. De 
berekende magnitudes zijn lager dan zoals door de Tcbb aangegeven. 
 3b 9, 14, 15 , 16, 17, 
18, 19, 20, 21, 24, 
26, 27, 28, 29, 30, 
34, 35, 36, 38, 39, 
40, 41, 42, 43, 44, 
45, 46, 47, 49, 50, 
53, 54, 55, 56, 57, 
58, 59, 60, 63, 65, 
66, 67, 68, 69, 71, 
73, 74, 75, 76, 77, 
78, 84, 85, 86, 87, 
88, 90, 91, 92, 94  Zienswijze  In het winningsplan en de technische adviezen wordt de kans op een zware beving als klein  
beoordeeld. Indieners stellen dat er tegelijkertijd  nog altijd weinig bekend is over het gedrag van 
(kleine) aardgasvelden en het deels gissen is wat er precies gebeurt in de diepe ondergrond. In 
zijn advies van 13 april jl. schrijft de Inspecteur-generaal van SodM over de Groningersituatie dat 
de modellen te kort schieten. Wat we wel weten, is dat de velden in het plangebied hebben 
gebeefd en in het geval van Eleveld zelfs met een magnitude van groter dan 2,0 op de schaal van 
Richter. U kunt geen garantie geven dat zich een dergelijke of veel zwaardere beving niet voor zal 
doen onder het stedelijk gebied en de kernen van Assen. Gelet hierop en de onrust, zijn wij van 
mening dat u niet kunt instemmen met het winningsplan. 
De berekening van de dreiging bevat nog erg grote onzekerheden en het kan ook, volgens de 
Scientific Advisory Commitee (SAC) niet uitgesloten worden dat er nog andere fouten in de NAM-
modellen aanwezig zijn. Deze berekeningen en de inherente grote onzekerheden werken door in 
de risicoberekeningen. Deze risicoberekeningen zijn vervolgens ook weer omgeven door grote 
onzekerheden. Dit beeld is onlangs (advies aan u van 13 april jl.) bevestigd door de inspecteur 
generaal van SodM. Hij gaf daarbij aan dat er momenteel geen rekenmodel beschikbaar is dat de 
seismiciteit betrouwbaar kan voorspellen. 
   Antwoord  U vergelijkt in uw advies de kleine gasvelden van het Westerveld systeem met het Groningen 
gasveld. De minister deelt uw mening dat niemand dezelfde problematiek in het gebied boven de </pre>

====================================================================== Einde pagina 663 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 664 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
10 
 Westerveld gasvelden wil als de problematiek die zich voordoet rond het Groningen gasveld, 
maar stelt tevens dat de problemen rond Groningen van een geheel andere orde zijn. Het 
Groningen gasveld is een van de grootste onshore gasvelden ter wereld, waardoor de 
vraagstukken over bodemtrillingen ook zeer complex en van een andere orde zijn.  
SodM en TNO hebben de berekeningen in het winningsplan Westerveld van de NAM geverifeerd 
en komen tot de conclusie dat de gasvelden van het Westerveld systeem in seismische 
riscicocategorie I (laagste categorie) kunnen worden ingedeeld. SodM en de Tcbb kunnen niet 
uitsluiten dat er een kleine kans op schade is, veroorzaakt door bodemtrillingen vanwege de 
gaswinning, maar hebben geen bezwaar om onder voorwaarden in te stemmen met het 
winningsplan Westerveld. De modellen zijn opgesteld naar de huidige stand van techniek en 
voldoen in de praktijk grotendeel aan de verwachtingen, in geval voor de kleine gasvelden 
waartoe de gasvelden uit het Westerveldsysteem behoren. De minister heeft het advies van zijn 
adviseurs overgenomen en ziet geen reden tot wijziging van het instemmingsbesluit. 
 3c 11, 14, 15 , 19, 20 , 
35, 40, 42, 43, 53, 
55, 56, 57, 58, 59, 
66, 76, 78, 84, 85, 
86, 87, 88, 90, 91, 
92 Zienswijze  U stelt dat: "Gegeven de eindfase van de gasproductie uit het Westerveldsysteem zal sprake zijn 
van een relatief lage drukdalingssnelheid." Indieners stellen dat deze stelling niet met feiten 
onderbouwd wordt. Wij vinden dat u wél aandacht moet schenken aan de effecten van de 
productiesnelheid en SodM en de NAM op moet dragen eerst onderzoek te doen naar de risico's 
van de productiesnelheid en fluctuaties en op basis hiervan een productiesnelheid in de 
vergunning op te leggen die niet tot extra risico's leidt op bodemtrilling. 
De snelheid van winning lijkt ons van evident belang en van invloed op de beheersing dan wel het 
voorkomen van nadelige effecten. Wij vinden dat dit aspect onvoldoende naar voren komt in de 
aanvraag en de afweging. Nagegaan zou moeten worden in hoeverre temporiseren c.q. toepassen 
van een hand aan de kraan principe bij deze winningen kan leiden tot een betere beheersing van 
risico's en een gunstigere maatschappelijke kosten-batenafweging. 
Het  instemmingsbesluit dient het productietempo en productiefluctuaties te beperken. 
   Antwoord  De minister stelt dat productieverlaging, ofwel het hand aan de kraan principe, inderdaad in 
sommige gevallen kan leiden tot een betere beheersing van risico’s, zoals de resultaten in het 
Groningen gasveld de laatste jaren hebben laten zien, maar er dient nog wel meer onderzoek 
gedaan te worden hoe de magnitude en/of de hoeveelheid bodemtrillingen werkelijk worden 
geminimaliseerd door productieverlaging in Groningen. Voor de gasvelden van het Westerveld 
systeem zijn de totale productiesnelheden al ver terug gelopen van ongeveer 562.000 Nm3 per 
jaar in 2003 naar 183.000 Nm3 per jaar in 2015, omdat de gasvelden zich in de eindfase van 
productie bevinden. De minister zal om die reden niet het productie-tempo en fluctuaties extra 
beperken in het winningsbesluit. </pre>

====================================================================== Einde pagina 664 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 665 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
11 
  
3d 14, 15, 19, 20 , 35, 
40, 42, 43, 53, 55, 
56, 57, 58, 59, 66, 
76, 78, 84, 85, 86, 
87, 88, 90, 91, 92 Zienswijze  Wij vinden dat u een nieuwe SRA moet laten uitvoeren waarin de toekomstige ontwikkeling van  
het Werklandschap Assen-Zuid (en andere recente bestemmingsplannen) en andere voorkomen-
de bebouwing en functies worden meegenomen en dat u deze SRA opnieuw voor advies moet 
voorleggen aan alle wettelijke adviseurs. Ook moet de SRA berekening opnieuw gedaan worden 
met de juiste bevolkingsdichtheid voor het gasveld Eleveld. Het gasveld Eleveld ligt voor een 
groot deel in Assen met een bevolkingsdichtheid van 500-1000 inw/km2 in plaats van de 250-500 
inw/km2 die nu in tabel 3.3 in de bijlage van het winningsplan is opgenomen. 
   Antwoord  Voor het bereken en van de SRA wordt voor de aanwezigheid van industriele inrichtingen, speciale 
gebouwen en vitale infrastructuur en dijken gebruik gemaakt van de risicokaart 
(http://www.risicokaart.nl), welke een up-to-date en betrouwbaar beeld geeft van de 
bovengrondse factoren. De NAM heeft de SRA opgesteld volgens de daarvoor geldende SRA-
leidraad (Leidraad voor risicoanalyse omtrent geïnduceerde bevingen door gaswinning). De SRA-
leidraad houdt, mede vanwege het feit dat beelden van toekomstige ontwikkelingen vaak nog aan 
verandering onderhevig kunnen zijn, geen rekening met toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen, 
zoals bestemmingsplannen. Het invullen van de juiste bevolkingsdichtheid maakt onderdeel uit 
van de SRA. Bijlage 3 van de Leidraad bepaalt dat de bevolkingsdichtheid, oftewel het aantal 
inwoners per km², wordt bepaald door het oppervlakte van het veld binnen de verschillende 
gemeenten waaronder het veld is gelegen in kaart te brengen. Op de bevolkingsdichtheidskaart 
(CBS Statline) kan per gemeente de gemiddelde bevolkingsdichtheid worden afgelezen. Op basis 
van het oppervlakte binnen de verschillende gemeenten kan vervolgens een gewogen gemiddelde 
voor de bevolkingsdichtheid boven het gasveld worden bepaald, welke geclassificeerd kan 
worden. Daarnaast wordt in deze categorie ook rekening gehouden met de aanwezige bebouwing. 
Het type bebouwing speelt een belangrijke rol, maar is moeilijk te specificeren. Het is wel vast te 
stellen of er wijken met flats/appartementencomplexen aanwezig zijn. De aanwezige 
flats/appartementen zijn is in deze categorie verwerkt. Deze SRA is getoetst en goed bevonden 
door SodM en TNO. De minister ziet geen reden om een aanpassing van de SRA te vragen.  
Overigens hebben SodM, Tcbb en de Mijnraad, terwijl het winningsplan Westerveld is ingedeeld in 
risicoklasse I, enkele maatregelen voorgeschreven die normaal gesproken uitsluitend gelden voor 
een gaswinning uit risicoklasse II (die bij een hogere bevolkingsdichtheid aan de orde zou zijn). 
Aanleiding daartoe is het aantal bevingen dat zich in dit gebied in het verleden heeft voorgedaan. 
 3e 11, 14, 15 , 19, 20 , 
34, 35, 36, 38, 39, 
40, 42, 43, 53, 54, Zienswijze  Indieners vinden dat de toezegging van NAM in het winningsplan ten aanzien van de plaatsing 
van enkele versnellingsmeters te vrijblijvend is en weinig concreet is geformuleerd. U stelt dan 
ook ten onrechte dat door de NAM in voldoende mate aan de wettelijke vereisten wordt voldaan.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 665 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 666 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
12 
 55, 56, 57, 58, 59, 
61, 66, 72, 76, 78, 
84, 85, 86, 87, 88, 
90, 91, 92 Indieners zijn van mening dat in het ontwerp -instemmingsbesluit de plaatsing en aantallen 
versnellingsmeters onvoldoende zijn gespecificeerd. Dit geeft onvoldoende rechtszekerheid voor 
de inwoners.  
   Antwoord  De minister st elt vast op basis van het advies van TNO  dat de NAM voor het winningsplan 
Westerveld de SRA heeft uitgevoerd volgens de SRA-leidraad en dat TNO zich kan vinden in de 
toedeling tot de seismische risicocategorie I (laagste categorie). Voor gasvelden ingedeeld in de 
laagste risicocategorie is de maatregel “monitoring door het bestaande KNMI-meetnet” 
voldoende. Hiermee wordt door de NAM aan de wettelijke vereisten voldaan. 
Desalnietemin overweegt de NAM in het winningsplan extra versnellingsmeters te plaatsen en 
heeft de minister het plaatsen van versnellingsmeters als een voorschrift opgenomen in het 
ontwerp-instemmingsbesluit in artikel 3. Inderdaad zijn de plaatsing en aantallen 
versnellingsmeters niet opgenomen in het voorschrift, maar met enkele versnellingsmeters wordt 
in ieder geval een minimum van 2 versnellingmeters bedoeld.  
De uitbreiding van het KNMI-meetnet zal in overleg met het KNMI als onafhankelijke en 
deskundige instantie worden uitgebreid. De minister heeft bewust niet het aantal en de plaatsing 
gespecificeerd, omdat dit afhankelijk is van verschillende factoren (zoals minimale dekkingsgraad, 
beschikbare locaties en technisch geschikte locaties) en van de inpassing in het bestaande KNMI 
meetnet.  
 3f 14, 15, 19, 20 , 35, 
40, 42, 43, 53, 55, 
56, 57, 58, 59, 61, 
66, 76, 78, 84, 85, 
86, 87, 88, 90, 91, 
92 Zienswijze  Indieners  vinden het bijplaatsen van enkele versnellingsopnemers niet voldoende om een goede 
relatie te kunnen leggen tussen trilling en schade. De versnellingsmeters moeten ook 
nauwkeuriger meten dan in het winningsplan is aangegeven (0,5 Mg i.p.v. 1,5 Mg) vergelijkbaar 
met de meters die worden toegepast in het Groningenveld. 
  Antwoord  SodM stelt in haar advies van 13 oktober 2016 dat het KNMI meetnet bodemtrillingen met ee n 
magnitude van 1,5 en groter kan lokaliseren rond Westerveld. In kamerstuk 2016-2017 32849 
nr. 98 van 4 januari 2017 staan meer recentere kaarten waaruit blijkt dat het huidige KNMI 
meetnet in het gebied Westerveld bodemtrillingen reeds kan detecteren en lokaliseren vanaf 
magnitudes 0,5-1.  
 
Het plaatsten van extra versnellingmeters voor de gaswinning Westerveld is er met name op 
gericht om nog beter de grondbewegingen in het gebied aan het aardoppervlak te registreren 
zodat  de relatie tussen een door de gaswinning geïnduceerde aardbeving en gebouwschade beter 
kan worden aangetoond. De minister zal het verzoek tot nauwkeuriger meten niet overnemen, </pre>

====================================================================== Einde pagina 666 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 667 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
13 
 omdat het huidige KNMI meetnet al nauwkeuriger is geworden sinds het schrijven van het SodM 
advies.  
De minister voegt hieraan toe dat uit een daartoe strekkend gevraagd advies van de Tcbb volgt 
dat een uitgebreidere monitoring van bodemtrillingen de kans op een nauwkeurige geografische 
duiding van de bodemversnellingscontouren in het gebied aanzienlijk wordt versterkt. Een 
uitgebreide monitoring kan worden uitgevoerd indien voldoende versnellingsmeters worden 
geplaatst. 
Omdat hiermee het oorzakelijk verband tussen gebouwschade en een aardbeving eerder kan 
worden vastgesteld acht de minister het plaatsen van voldoende versnellingsmeters van 
essentieel belang. 
De minister concludeert dan ook dat het oorzakelijk verband tussen schade en een aardbeving 
veroorzaakt door gaswinning, niet wordt aangetoond door een bouwkundige vooropname, maar 
door het plaatsen van voldoende versnellingsgegevens, De minister heeft dan ook besloten om 
voortaan, wanneer de verwachte effecten van de gaswinning daartoe aanleiding geven, vooral het 
(bij)plaatsen van versnellingsmeters in of rondom het effectgebied voor te schrijven.  
Daarmee is een bouwkundige vooropname niet in alle gevallen overbodig geworden. Een 
bouwkundige vooropname kan zinvol zijn als er een reëel risico bestaat op schade. Daarom houdt 
de minister de mogelijkheid open om in specifieke gevallen een bouwkundige vooropname voor te 
schrijven. 
In de omgeving van de velden Eleveld en Vries-Zuid zijn in het verleden meerdere bevingen 
geweest. 
Om die reden schrijft de minister in dit instemmingsbesluit een opname van de bouwkundige 
staat voor van een, na overleg met de gemeente(n), vast te stellen representatieve selectie van 
voor bodembeweging (bodemdaling èn bodemtrilling) gevoelige bouwwerken binnen het gebied 
waar bodembeweging als gevolg van gaswinning uit de gasvelden Eleveld en Vries-Zuid zich kan 
voordoen, uit te voeren door een deskundige partij. 
 3g 14, 15, 19, 20 , 35, 
40, 42, 43, 53, 55, 
56, 57, 58, 59, 66, 
76, 78, 84, 85, 86, 
87, 88, 90, 91, 92 Zienswijze  Indieners vinden dat, vanwege de risicocategorie van de velden Vries en Eleveld , er een totaal 
meetplan met versnellingsmeters, tilt en glasvezelmeters moet komen, zodanig dat bij registratie 
van een beving een causaal verband tussen beving en gemelde schade kan worden gelegd. Dit 
meetplan moet betrekking hebben op het gehele gebied waar zich bevingen en effecten kunnen 
voordoen.  
Indieners stellen dat het meetplan van versnellingsmeters onderdeel moet zijn van een 
transparant risicobeheerssysteem voor alle producerende gasvelden van onderhavig 
winningsplan. 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 667 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 668 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
14 
   Antwoord  Het instemmingsbesluit voorziet reeds in het plaatsen van enkele versnellings meters aan het 
aardoppervlak door het KNMI. Deze zullen worden geplaatst, zoals voorgeschreven in artikel 3 
van het instemmingsbesluit binnen 3 maanden na vaststelling van het instemmingsbesluit. 
Vooralsnog wordt geen toegevoegde waarde van tiltmeters of glasvezelmeters voorzien. Echter, 
op dit moment wordt binnen het Groningen gasveld een proef met tiltmeters uitgerold. Mocht op 
basis van deze proef er aanleiding bestaan om alsnog tiltmeters te plaatsen, dan kan SodM de 
NAM verzoeken deze alsnog te plaatsen en in het meetplan op te nemen. Overigens is in het 
instemmingsbesluit opgenomen dat de NAM de bouwkundige staat voor van een, na overleg met 
de gemeente(n), vast te stellen representatieve selectie van voor bodembeweging (bodemdaling 
èn bodemtrilling) gevoelige bouwwerken binnen het gebied waar bodembeweging als gevolg van 
gaswinning uit de gasvelden Eleveld en Vries-Zuid zich kan voordoen, uit te voeren door een 
deskundige partij.Op basis van een heropname van de staat van de gebouwen na een aardbeving 
samen met de te plaatsen versnellingsmeters kan de relatie tussen een beving en schade met 
beter worden bepaald. De minister verwijst tevens naar zijn antwoord bij 3f. 
 3h 9, 14, 15, 16, 17, 
18, 19, 20, 21, 24, 
25, 26, 27, 28, 29, 
30, 34, 35, 36, 38, 
39, 40, 41, 42, 43, 
44, 45, 46, 47, 49, 
50, 53, 55, 56, 57, 
58, 59, 60, 61, 63, 
65, 66, 67, 68, 69, 
71, 73, 74, 75, 76, 
77, 78, 79, 84, 85, 
86, 87, 88, 90, 91, 
92 Zienswijze  Het risic obeheerssysteem zou er moeten zijn om tijdig te kunnen reageren zodat (grotere) schade 
en veiligheidsrisico's niet zullen optreden. Indieners verwachten dat u duidelijke criteria definieert 
waar zo'n systeem aan moet voldoen. Wij vinden dat, t.b.v. de rechtszekerheid, in de besluit-
vormingsfase van het winningsplan een door SodM goedgekeurd risicobeheersysteem inclusief 
een meet- en monitoringsprotocol moet zijn opgenomen waarmee de inwoners en andere 
belanghebbenden inzicht krijgen in de verplichtingen van de NAM. 
  Antwoord  De minister merkt op dat  de NAM  in het ‘risicobeheers plan’ de procedure beschrijft die zij in acht 
zal gaan nemen als er zich een beving in het gebied voordoet. Te denken valt aan bijvoorbeeld 
een bellijst van overheidsinstanties, het bijeenroepen van een crisisteam en dergelijke. Daarmee 
wordt uitvoering gegeven aan het escalatieproces zoals dit is beschreven in de Leidraad SRA. Het 
risicobeheersplan moet ter controle op aanwezigheid, volledigheid en acuratesse aan de minister 
worden gezonden die dat op zijn beurt ook met SodM deelt. 
Het risicobeheersysteem is een extra voorzorgsmaatregel, omdat deze reeds bevende velden een 
risicoprofiel in seismische risicocategorie I (laagste categorie) hebben welke dicht bij de grens </pre>

====================================================================== Einde pagina 668 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 669 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
15 
 tussen risicocategorie I en risicocategorie II l igt. De velden hebben echter geen verhoogd 
risicoprofiel.  De handelingen die in het risicobeheersplan moeten worden opgenomen, zijn 
uitvoerende handelingen die niet voor afzonderlijke besluitvorming aan de minister hoeven 
worden voorgelegd . Artikel 4 is verduidelijkt, mede naar aanleiding van deze zienswijze. 
 
3i 14, 15, 19, 20 , 35, 
40, 42, 43, 53, 55, 
56, 57, 58, 59, 66, 
76, 78, 84, 85, 86, 
87, 88, 90, 91, 92 Zienswijze  Indieners pleiten ervoor uw instemmingsbesluit pas van kracht te laten worden, nadat  het 
meetsysteem operationeel is en de nulmetingen zijn uitgevoerd. 
  Antwoord  De minister begrijpt dat u het liefst zo snel mogelijk een meetsysteem en opname van de 
bouwkundige staat (nulmeting) uitgevoerd wil hebben. De minister stelt dat de NAM een 
realistische periode krijgt om de versnellingsmeters te installeren en een plan van aanpak voor de 
opname van de bouwkundige staat in te dienen. Deze maatregelen zijn een voorschrift in het 
voorliggende instemmingsbesluit, waardoor ze pas verplicht worden wanneer het voorliggende 
instemmingsbesluit van kracht is geworden. In het vigerende instemmingsbesluit zijn deze 
voorschriften niet opgenomen.  
 3j 14, 15, 19, 20 , 35, 
40, 53, 55, 56, 57, 
58, 59, 66, 76, 78, 
84, 85, 86, 87, 88, 
90, 91, 92 Zienswijze  Indieners vinden dat de voorgeschreven maatregelen niet beperkt moeten blijven tot de velden 
Eleveld en Vries-Zuid maar moeten gelden voor alle producerende velden uit het winningsplan. 
  Antwoord  De minister stelt vast op basis van het advies van TNO  dat de NAM voor het winningsplan 
Westerveld de SRA heeft uitgevoerd volgens de SRA-leidraad en dat TNO zich kan vinden in de 
toedeling tot de seismische risicocategorie I (laagste categorie). Voor gasvelden ingedeeld in de 
laagste risicocategorie is de maatregel “monitoring door het bestaande KNMI-meetnet” 
voldoende. Hiermee wordt door de NAM aan de wettelijke vereisten voldaan. 
Desalnietemin overweegt de NAM in het winningsplan extra versnellingsmeters te plaatsen en 
heeft de minister het plaatsen van versnellingsmeters als een voorschrift opgenomen in het 
ontwerp-instemmingsbesluit in artikel 3 voor de velden Vries-Zuid en Eleveld. Dit is eigenlijk een 
maatregel die geldt voor gasvelden ingedeeld in risicocategorie II, maar de minister acht dit 
noodzakelijk, op basis van het advies van SodM, de Tcbb en de Mijnraad, omdat deze velden in 
het verleden bodemtrillingen hebben voortgebracht, onder en nabij dichtbevolkt gebied bevinden 
en nog enige tijd blijven produceren. De minister zal deze maatregel niet voorschrijven voor de 
overige velden, omdat deze uiteenzettingen daar niet voor gelden. </pre>

====================================================================== Einde pagina 669 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 670 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
16 
  
Indieners vinden ook dat de maatregel “opname van de bouwkundige staat” voor alle gasvelden 
moet worden toegepast.  
De minister stelt voorop dat hij een adequate schadeafhandeling voor het draagvlak onder 
omwonenden van groot belang acht. Het vaststellen van het oorzakelijk verband tussen ontstane 
schade en de mijnbouwactiviteit is hierbij essentieel, maar vaak ook lastig aan te tonen.  
Een bouwkundige vooropname, die vanaf 2016 in het merendeel van de instemmingsbesluiten 
wordt voorgeschreven, behoort daarbij nadrukkelijk tot de mogelijkheden, maar een 
bouwkundige vooropname geeft niet het oorzakelijk verband aan tussen de schade en een door 
mijnbouwactiviteit veroorzaakte bodembeweging. 
De minister beraadt zich momenteel over een verbeterde aanpak waarbij het oorzakelijk verband 
tussen een geconstateerde gebouwschade en een aardbeving ten gevolge van mijnbouwactiviteit 
eenvoudiger zal zijn vast te stellen. 
Uitgebreidere monitoring van bodemtrillingen verhoogt de kans op een nauwkeurige geografische 
duiding van de bodemversnellingscontouren in het gebied . Een uitgebreide monitoring kan 
worden uitgevoerd indien voldoende versnellingsmeters worden geplaatst. 
Omdat hiermee het oorzakelijk verband tussen gebouwschade en een aardbeving eerder kan 
worden vastgesteld acht de minister het plaatsen van voldoende versnellingsmeters van 
essentieel belang. 
 
 
In de omgeving van de velden Eleveld en Vries-Zuid zijn in het verleden meerdere bevingen 
geweest. Om die reden schrijft de minister in dit instemmingsbesluit een opname van de 
bouwkundige staat voor van een, na overleg met de gemeente(n), vast te stellen representatieve 
selectie van voor bodembeweging gevoelige bouwwerken binnen het gebied waar 
bodembeweging als gevolg van gaswinning uit de gasvelden Eleveld en Vries-Zuid zich kan 
voordoen, uit te voeren door een deskundige partij. 
 
De zienswijze is overgenomen en artikel 6 van het instemmingsbesluit is aangepast. 
 3k 58 Zienswijze  Indiener stelt dat noch  uit artikel 4 van het ontwerp -instemmingsbesluit noch uit de reactie op de 
algemene en specifieke adviezen daarin blijkt wat de gevolgen zijn voor het instemmingsbesluit 
en/of voor de NAM als, na de maximale termijn van zes maanden, het risicobeheersysteem 
onvoldoende wordt geacht of geheel ontbreekt. Wilt u toelichten wat daarvan het effect is? 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 670 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 671 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
17 
   Antwoord  Wanneer een voorschrift van een instemmingsbesluit door de operator niet of slechts gedeeltelijk 
wordt opgevolgd dan kan de toezichthouder SodM handhavend optreden. SodM kan 
dwangsommen opleggen of de gaswinning zelfs stilleggen als de veiligheid van de gaswinning in 
het geding is.  
Wanneer het risicobeheersplan niet operationeel is binnen 12 weken na vaststelling van dit 
besluit, dan kan SodM ook handhavend optreden. Handhaven betekent niet altijd dat de 
gasproductie moet worden stilgelegd, handhaven kan ook inhouden om de NAM een uiterste 
termijn te stellen en vervolgens zo nodig een boete op te leggen. 3l 9, 14, 15, 16, 17, 
18, 19, 20, 21, 24, 
25, 26, 27, 28, 29, 
30, 31, 34, 35, 36, 
38, 39, 40, 41, 42, 
43, 44, 45, 46, 47, 
49, 50, 53, 55, 56, 
57, 58, 59, 60, 61, 
63, 65, 66, 67, 68, 
69, 71, 72, 73, 74, 
75, 76, 77, 78, 84, 
85, 86, 87, 88, 90, 
91, 92 Zienswijze  U legt boven en nabij de gasvoorkomens Eleveld en Vries -Zuid aan NAM de verplichting op tot het 
uitvoeren van een representatieve nulmeting aan gebouwen en werken. Indiener stelt dat daarbij 
echter niet wordt aangegeven wat onder representatief wordt verstaan (welke criteria gelden 
daarbij?). En waar ligt de grens van ‘nabij’? Houdt de verplichting in dat de uitvoering binnen de 
genoemde termijn moet zijn gestart of moet deze daarbinnen zijn afgerond?  
Indieners vinden dat u vanuit rechtszekerheid vooraf nauwkeurig aan moet geven hoe de 
representatieve opname (nulmeting) aan gebouwen en werken moet worden uitgevoerd. T.a.v. 
de gebiedsbegrenzing vinden wij dat de opnames moeten worden uitgevoerd in het gehele gebied 
waar zich bevingen en effecten kunnen voordoen. 
De opname aan gebouwen moet zodanig vormgegeven worden dat alle betrokken partijen 
schriftelijk akkoord gaan met de informatie die uit deze opname komt en daarmee onomstotelijk 
kan worden vastgesteld dat eventuele schade veroorzaakt is door de gaswinning. Dit gaat dus 
verder dan het maken van een paar foto's. 
   Antwoord  Bij de representatieve  selectie spelen onder andere de leeftijd, de bouwkundige constructie van 
een bouwwerk evenals de status van gemeentelijk of Rijksmonument een rol. Het overleg met de 
gemeente dient er toe dat de NAM aan de hand van bouwkundige informatie die bij de gemeente 
aanwezig is, inzicht verkrijgt in de aanwezigheid van bouwwerken die gevoelig zijn voor 
bodembeweging in relatie tot de conclusies en bevindingen van de seismische risicoanalyse. De 
opname zal in opdracht van de NAM steeds worden uitgevoerd door een deskundige partij, die 
daarbij de voor bouwkundige opnamen vastgestelde Beoordelingsrichtlijn BRL 5024 volgt. 
Eendachtig de Leidraad Seismisch Risicoanalyse (SRA), worden daarbij trillingsgevoelige 
bouwwerken geselecteerd die zijn gesitueerd binnen een straal van 5 kilometer rondom het 
gasveld. 
 
De zienswijze dat alle betrokken partijen schriftelijk akkoord gaan met de informatie die uit de 
opname komt zal niet worden overgenomen in het instemmingsbesluit. Wel staat het de 
betrokken partijen vrij om hun opmerkingen bij de schriftelijke opname te voegen.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 671 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 672 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
18 
  
3m 73, 89 Zienswijze  Indieners verzoeken u in uw definitieve besluit in artikel 6 op te nemen dat de invulling (o.a. 
representativiteit voor het betreffende gebied) en de uitvoering van de opname (nulmeting) door 
(een nader door u te benoemen) onafhankelijke partij dienen te worden getoetst. 
 
  Antwoord  De minister stelt dat, zoals in het antwoord op zienswijze 3j beschreven is, artikel 6 van het 
instemmingsbesluit aangepast is. Voor het vaststellen van de representatieve selectie voor de 
opname van de bouwkundige staat zal de NAM na overleg met de betreffende gemeente bepalen 
welke gebouwen geselecteerd worden. De opname van de bouwkundige staat zal uitgevoerd 
worden door een deskundige partij. Aangezien de NAM verantwoordelijk is voor de opname van 
de bouwkundige staat zal de NAM een partij inschakelen om dit werk uit te voeren. Het plan van 
aanpak voor de opname van de bouwkundige staat zal ter controle worden ingediend bij de 
minister. 
 3n 9, 10, 11, 14, 16, 
17, 18, 21, 24, 25, 
26, 27, 28, 29, 30, 
32, 34, 36, 38, 39, 
40, 44, 45, 46, 47, 
49, 50, 55, 58, 59, 
60, 63, 65, 66, 67, 
68, 69, 70, 71, 73, 
74, 75, 77, 78, 81 Zienswijze  Indieners willen, ter voorkoming van discussies ove r de risico -aansprakelijkheid achteraf, dat 
voorafgaand aan de gaswinning een opname (nulmeting) aan hun woning wordt uitgevoerd. 
Indieners vragen zich af hoe een opname gedaan in 2017 of 2018 nog kan fungeren als referentie 
als een beving plaatsvindt over 5 of 10 jaar na deze opname. Er is al scheurvorming 
geconstateerd in huizen. Een opname nu heeft daardoor nauwelijks waarde. Er zijn al scheuren 
door het gaswinnen. 
Er mogen voor de bewoners geen kosten aan deze opname verbonden zijn en, zoals vastgesteld 
door het adviescollege toetsing regeldruk, zo weinig mogelijk administratieve lasten.   Antwoord  De minister vindt het vervelend om te horen dat u reeds scheuren in uw huizen heeft. Gaswinning 
is helaas niet de enige oorzaak die scheuren in huizen kan veroorzaken, ook bijvoorbeeld 
grondwaterstands-veranderingen en zetting na het bouwen kunnen hieraan bijdragen.  
De minister kan zich voorstellen dat, boven de velden die reeds hebben gebeefd, het nodig kan 
zijn om een opname (nulmeting) van de bouwkundige staat voorhanden te hebben. Ondanks dat 
het hier gaat om het vervolg van een bestaande gaswinning en het dus gaat om een tussentijdse 
opname (meting).  
 
In het winningsplan Westerveld heeft de NAM de gasvelden van het Westerveld systeem 
ingedeeld in de seismische risicocategorie I. TNO en SodM kunnen zich vinden in de door de NAM 
uitgevoerde seismische risicoschatting. Deze bevindingen geven dan ook geen inhoudelijke 
aanleiding tot zorgen over schade. Daarentegen hebben een aantal gasvelden van het Westerveld 
systeem in het verleden reeds bodemtrillingen veroorzaakt en zijn er schademeldingen gemeld.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 672 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 673 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
19 
 Om die reden schrijft de minister een opname voor, van de bouwkundige staat van een, na 
overleg met de gemeente(n), vast te stellen representatieve selectie van voor bodembeweging 
(bodemdaling èn bodemtrilling) gevoelige bouwwerken binnen het gebied waar bodembeweging 
als gevolg van gaswinning uit de gasvelden Eleveld en Vries-Zuid zich kan voordoen, uitgevoerd 
door een deskundige partij.  
Bij de selectie kan onder andere de leeftijd, de bouwkundige constructie van een bouwwerk 
evenals de status van gemeentelijk of Rijksmonument een rol spelen. Het overleg met de 
gemeente(n) dient er toe dat de NAM en de gemeente(n) inzicht verkrijgen in de aanwezigheid 
van bouwwerken die gevoelig zijn voor bodembeweging als gevolg van gaswinning in relatie tot 
de conclusies en bevindingen van de seismische risicoanalyse. 
De NAM is verantwoordelijk voor de kosten van de opname van de bouwkundige staat. In het 
geval uw huis niet tot de representatieve selectie wordt bevonden, kan u ook zelf een opname 
van de bouwkundige staat laten uitvoeren, maar dan zijn de kosten ook voor u zelf. 
 3o 48, 70 Zienswijze  Kun je voor de opname (nulmeting) ook zelf foto’s maken van je huis en die aanmerken als 
opname van de bouwkundige staat? Welke eisen gelden er voor een op eigen initiatief 
geinitieerde – rechtsgeldige - nulmeting? Kan een zelf geinitieerde en/of uitgevoerde nulmeting 
vervolgens worden opgeslagen bij een onafhankelijke partij? 
Wij willen graag in contact komen met experts om de mogelijkheid te onderzoeken of het zinvol is 
om zelf als buurt voor eigen kosten een trillingsmeter te plaatsen en tevens vernemen wat de 
eventuele kosten daarvan zijn. 
   Antwoord  Voor de opname (nulmeting) van de bouwkundige staat kunt u ook zelf een deskundige partij  
inschakelen om de opname aan uw huis uit te voeren. De deskundige zal daarbij de voor 
bouwkundige opnamen vastgestelde Beoordelingsrichtlijn BRL 5024 moeten volgen. U krijgt dan 
een rapport met de opname bouwkundige staat. De kosten zijn in dit geval voor uw rekening. 
Ook kunt u zelf foto’s van uw huis maken. Houdt u er wel rekening mee dat bij de bouwkundige 
opname deskundigheid is vereist van een bouwkundige en dat de opname schriftelijk is 
uitgewerkt. De foto’s kunnen hooguit dienen voor ondersteuning. Dit geldt ook voor het opslaan 
van deze foto’s bij een onafhankelijke partij. 
 
De NAM is verplicht tot het plaatsen van enkele versnellingsmeters boven de gasvelden Vries-
Zuid en Eleveld. Het gaat hier om geavanceerde apparatuur die door het KNMI geinstalleerd zal 
worden. Het KNMI is de onafhankelijke organisatie die het meetnet voor de registratie van 
bodemtrillingen in Nederland beheert en analyseert. Het KNMI kan u ook antwoord geven op 
specifieke vragen over versnellingmeters om grondversnellingen te meten. </pre>

====================================================================== Einde pagina 673 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 674 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
20 
  
3p 37, 51, 52, 53, 62  Zienswijze  De indieners stellen dat zowel de mogelijk e bevingen (tot kracht 3.9) als de te verwachten 
bodemdaling (2 tot 4 cm) kunnen leiden tot grote schade aan het gebouwde en het 
landschappelijke erfgoed. Met name door veranderingen in het grondwaterpeil als gevolg van de 
bodemdaling en de te verwachten constructieve schade als gevolg van de bevingen. Vanwege de 
grote onzekerheden is een goede opname (nulmeting) van de bouwkundige staat bij al het 
cultureel erfgoed in alle gebieden van groot belang bij de eventuele schadeafwikkeling. Ook van 
belang is voldoende nauwkeurige meetapparatuur aan de betreffende gebouwen en een goede en 
transparante communicatie met belanghebbenden in de gebieden. 
   Antwoord  Voor de gasvelden van het Westerveldsysteem zijn maximale magnitudes van de bodemtrillingen 
berekend tussen de 3,1 (voor Assen en Eén) en 3,7 (voor Vries-Noord). Zowel de NAM als SodM 
en TNO hebben de gasvelden van het Westerveld ingedeeld in de laagste seismische 
risicocategorie (categorie I). SodM en de Tcbb kunnen niet uitsluiten dat er een kleine kans op 
schade is, veroorzaakt door bodemtrillingen vanwege de gaswinning, maar hebben geen bezwaar 
om onder voorwaarden in te stemmen met het winningsplan Westerveld. 
De NAM zal, volgens artikel 6 in het instemmingsbesluit, een opname (nulmeting) van de 
bouwkundige staat uit laten voeren. Naar aanleiding van uw zienswijze en zienswijze 3j is het 
gebied dat in aanmerking komt voor de opname uitgebreid. De minister schrijft een opname voor, 
van de bouwkundige staat van een, na overleg met de gemeente(n), vast te stellen 
representatieve selectie van voor bodembeweging gevoelige bouwwerken gelegen binnen het 
gebied waar bodembeweging als gevolg van gaswinning uit de gasvelden Eleveld en Vries-Zuid 
zich kan voordoen. Bij de selectie spelen onder andere de leeftijd, de bouwkundige constructie 
van een bouwwerk evenals de status van gemeentelijk of Rijksmonument een rol. Het overleg 
met de gemeente dient er toe dat de NAM en de gemeente inzicht verkrijgen in de aanwezigheid 
van bouwwerken die gevoelig zijn voor bodembeweging in relatie tot de conclusies en 
bevindingen van de seismische risicoanalyse. 
Ook is de NAM verplicht, volgens artikel 5 van het instemmingsbesluit, om te zorgen voor een 
transparant proces van schademelding, adequaat onderzoek naar en afhandeling van 
schadeverzoeken.  
Met het plaatsen van versnellingsmeters boven de gasvelden Eleveld en Vries-Zuid, aldus het 
artikel 3 in het instemmingsbesluit, wordt er reeds aan uw zienswijze voldaan om nauwkeurige 
meetapparatuur te installeren, zodat het causale verband tussen bodemtrillingen en schade aan 
gebouwen beter kan worden aangetoond.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 674 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 675 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
21 
 3q 61 Zienswijze  De resultaten van de SRA zijn beschreven in onderdeel D van het winningsplan ( fig. D2).  De 
resultaten per veld worden gepresenteerd als een punt in deze grafiek. Indiener stelt dat er een 
aantal onzekerheden voor zowel de bovengrond- als de ondergrondparameters zijn, die resulteren 
in onzekerheidsmarges in de SRA. Om de juiste maatregelen te kunnen nemen lijkt het voor de 
handliggend om deze onzekerheidsmarges in deze grafiek en in het ontwerpbesluit aan te geven. 
Kunt u dit toelichten? Verder wordt er gesproken over een kleine kans op schade door geïndu-
ceerde bevingen. Graag uw toelichting op de betekenis van "klein". 
   Antwoord  Voor het bepalen van de DHAIS, de kans op een bodemtrilling, wordt reeds uitgegaan van de 
high case en is de maximale onzekerheid al meegenomen. Ook voor het berekenen van de 
maximale magnitude van een bodemtrilling wordt al uitgegaan van het maximum. In figuur D2 
van het winningsplan wordt het resultaat van de seismische risicoanalyse (SRA) weergegeven. 
Voor het bepalen van deze waarden wordt de risicomatrix ingevuld, zoals weergegeven in tabel 
3.3A en 3.3B in Bijlage 3 van het winningsplan. De waardes in deze risicomatrix kennen geen 
onzekerheid, omdat de in te vullen waardes gradaties van grootte zijn. Voor het bepalen van de 
seismische risicocagorie I voor de gasvelden van het Westerveld systeem, zoals weergeven in 
figuur D2, is dus al uitgegaan van de verwachting inclusief onzekerheid. 
 3r 12, 14, 15 , 19, 20 , 
35, 40, 42, 43, 53, 
55, 56, 57, 58, 59, 
66, 76, 78, 84, 85, 
86, 87, 88, 90, 91, 
92 Zienswijze  Indieners vinden dat u alsnog inzicht moet geven op welke manier zaken als vallende objecten , 
zoals schoorstenen, instortende muren en gevels in uw afweging zijn meegenomen. 
  Antwoord  Zaken als vallende objecten zijn niet specifiek meegenomen. Een dergelijke schade ligt ook niet in 
het verwachtingspatroon nu de productie binnen risicocategorie I valt van de SRA. Incidentele 
schade kan daarbij niet worden uitgesloten. Wanneer door een bodemtrilling vanwege de 
gaswinning objecten vallen en er schade ontstaat dan is de NAM aansprakelijk en zal op grond 
van artikel 6:177 van het Burgerlijk Wetboek, zorgdragen voor schadevergoeding. 
 3s 70 Zienswijze  Ten noorden en ten zuiden van het gasveld Assen -Zuid is volgens de kaart "beoordeling seismisch  
risico" sprake van een seismisch risico. Het is vreemd dat het seismisch risico op de vierkante 
kilometer daartussen "verwaarloosbaar" is. Indieners gaan er vanuit dat ook in het gebied 
daartussen eveneens sprake is van een seismisch risico. 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 675 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 676 ======================================================================

<pre>    Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |} kenmerk 18252736    yo]         Pf _    11, 14, 15, 19, 20, | Zienswijze  35, 40, 42, 43, 53,  55, 56, 57, 58, 59,  66, 76, 78, 84, 85,  86, 87, 88, 90, 91,    92    fo         Voor het gasveld Assen-Zuid volgt uit de DHAIS berekening dat er een verwaarloosbare kans op  bodemtrillingen is, waardoor de risicomatrix in stap 2 van de seismische risicoanalyse (SRA) niet  hoeft te worden uitgevoerd. Voor het gasveld ten noorden, Assen, en het gasveld ten zuiden,  Eleveld, van het gasveld Assen-Zuid is, volgens de DHAIS berekening, een kans op  bodemtrillingen van 42% berekend en is de risicomatrix wel gebruikt. De kans op bodemtrillingen  voor het gasveld Assen-Zuid is, in tegenstelling tot de gasvelden ten noorden en ten zuiden  ervan, als verwaarloosbaar ingeschat, omdat er zelfs in de high case een geringe drukdaling door  gaswinning zal plaatsvinden.    Artikel 6 en de bijbehorende toelichting met betrekking tot de opname van de bouwkundige staat  zijn verduidelijkt en vervangen. Het gebied dat in aanmerking komt van een opname van de  bouwkundige staat wordt voorgeschreven voor de gasvelden van het Westerveld-systeem die  hebben getrild.    Schade door bodembeweging   Indieners vinden dat u het begrip schade ten onrechte beperkt wordt tot enkel schade in de zin  van het Burgerlijk wetboek (BW). Het schadebegrip in de Mijnbouwwet is veel breder. Dat heeft  dus gevolgen voor uw toetsingskader.   Uw opvatting over het begrip schade is naar onze mening te beperkt. Het begrip schade is in  art, 1 sub b Mbb ruim gedefinieerd: iedere aantasting van één van de in art. 49 lid 2 en 3  Mijnbouwwet genoemde belangen, waaronder veiligheid van omwonenden en de bescherming  van het milieu. Het winningsptan moet daarover informatie bevatten (zie art. 35 lid 1 sub f  Mijnbouwwet en art. 24 lid 1 sub q en s en art. 24 lid 2 Mbb) en u dient het winningsplan daarop  te beoordelen. Dat is een aanmerkelijk ruimere toets dan alleen de aanwezigheid of het  voorkomen van schade in de zin van het Burgerlijk Wetboek.    De gezamenlijke decentrale overheden verzoeken de minister zo spoedig mogelijk een kader op  te stellen waarin duidelijk beschreven staat wat precies onder “schade” wordt verstaan. Op grond  van artikel 6:177 van het Burgerlijk Wetboek is de exploitant van een mijnbouwwerk, in dit geval  de NAM, aansprakelijk voor schade die door de gaswinning ontstaat. Hierbij gaat het om schade  ten gevolge van uitstroming van delfstoffen als gevolg van het niet beheersen van de  ondergrondse natuurkrachten die door de aanleg of bij de exploitatie van het werk zijn ontketend  en schade, veroorzaakt door beweging van de bodem als gevolg van de aanleg of exploitatie van    22    </pre>

====================================================================== Einde pagina 676 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 677 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
23 
 dat werk. De reikwijdte van “schade” is in het Burgerlijk Wetboek niet beperkt tot bepaalde 
soorten schade. Het is dan ook niet nodig en niet mogelijk dat de minister inkadert wat onder 
schade moet worden verstaan.  
 
Het Burgerlijk Wetboek komt in beeld als er schade is ontstaan. Schade door de gaswinning dient 
uiteraard zoveel mogelijk worden voorkomen. Op grond van de Mijnbouwwet rust op de NAM de 
plicht om alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs gevergd kunnen worden om schade door 
bodembeweging te voorkomen. Voor de beoordeling van het winningsplan volgt de minister het 
toetsingskader van de Mbw en het Mbb. De minister betrekt bij zijn instemming met het 
winningsplan het belang van de veiligheid voor omwonenden, het voorkomen van schade aan 
gebouwen of infrastructurele werken of de functionaliteit daarvan en het voorkomen van nadelige 
gevolgen voor natuur en milieu. De instemming die de minister verleent op basis van dit 
toetsingskader, eventueel onder beperkingen of voorschriften, laat onverlet dat eventuele schade 
die optreedt als gevolg van de gaswinning naar de maatstaven van het Burgerlijk Wetboek moet 
worden vergoed. 
 4b 14, 15, 19, 20, 35, 
40, 42, 43, 53, 55, 
56, 57, 58, 59, 64, 
66, 76, 78, 84, 85, 
86, 87, 88, 89, 90, 
91, 92 Zienswijze  In uw ontwerpbesluit geeft u aan met indieners  van mening te zijn dat er behoefte is aan een  
adequate regeling voor de afdoening en vergoeding van schades en compensatie. Indieners zijn 
echter van mening dat u de verantwoordelijkheid hiervoor ten onrechte primair neerlegt bij de 
NAM en de decentrale overheden. Op het punt van transparantie en onafhankelijkheid van het 
schademeldings- en afhandelingsproces dienen primair afspraken gemaakt te worden tussen de 
NAM en EZK. 
   Antwoord  Om zorg te dragen voor een transparant proces van schademelding, adequaat onderzoek naar en 
afhandeling van schadeverzoeken binnen een redelijke termijn heeft de minister dit als een 
voorschrift, artikel 5, in het ontwerp-instemmingsbesluit opgenomen. De decentrale overheden 
kunnen helpen in de informatievoorziening naar de omwonenden en de transparantie van het 
proces, maar zijn inderdaad niet primair verantwoordelijk voor dit proces.  
 
Op 21 september 2017 heeft de minister de Tcbb verzocht de mogelijkheden te verkennen voor 
een uniforme en onafhankelijke wijze van beoordeling en afhandeling van mijnbouwschades in 
Nederland. Ook is gevraagd de inhoud van het nieuwe schadeprotocol voor Groningen daarbij te 
betrekken. Op 28 februari 2018 heeft de minister het desbetreffende Tcbb-advies ontvangen. 
Mede naar aanleiding van het advies van de Tcbb heeft de minister bij brief van 9 oktober 2018, 
gericht aan de Voorzitter van de Tweede Kamer (vergaderjaar 2018-2019, 32849 nr. 137), de 
Kamer geïnformeerd over de nadere uitwerking van zijn voornemen om naar aanleiding van het </pre>

====================================================================== Einde pagina 677 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 678 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
24 
 advies van de Tcbb te komen tot een uniforme landelijke en onafhankelijke beoordeling en 
afhandeling van mogelijke mijnbouwschade. 
In hoofdlijnen komt deze uitwerking op het volgende neer. 
De minister is voornemens een onafhankelijke en deskundige commissie (Commissie 
mijnbouwschade) in het leven te roepen waar gedupeerden met mogelijke mijnbouwschade die 
niet het gevolg is van de gaswinning uit het Groningenveld of de gasopslag Norg, hun verzoek tot 
vergoeding daarvan kunnen indienen. Die commissie zal moeten zorgen voor een onafhankelijke 
beoordeling van meldingen van mijnbouwschades en van verzoeken om vergoeding daarvan. 
Daarbij zal de minister een objectief en transparant schadeprotocol vaststellen dat de commissie 
een leidraad geeft bij de procedure voor het vormen van een oordeel over de ingediende 
schadeclaim, over de aanspraak op vergoeding van de schade en over de omvang van het bedrag 
van de schadevergoeding dat door de mijnbouwonderneming zou moeten worden uitgekeerd. De 
minister zal zich ervoor inzetten dat schadeclaims van relatief beperkte omvang ruimhartig zullen 
worden beoordeeld en snel en efficiënt zullen worden afgehandeld. 
De minister zal met de mijnbouwondernemingen afspraken maken dat zij aan het oordeel van de 
Commissie mijnbouwschade committeren en dienovereenkomstig tot betaling zullen overgaan. 
Dit nog vast te stellen schadeprotocol wordt ook van toepassing op de gaswinning Westerveld. 
 
De minister wijst er verder op dat er op 7 september 2017 vanuit de koepelorganisatie van Nederlandse 
gasproducenten (NOGEPA), waar ook de NAM bij is aangesloten, een ‘Gedragscode gaswinning kleine velden’ 
is uitgebracht waarin hoofdstuk 5 afspraken bevat over goede, open en transparante commu nicatie en contact 
met de belanghebbenden en de omgeving.  
 
In paragraaf 7.4.3 is een passage toegevoegd over het Tcbb-advies en het Landelijk Instituut 
Mijnbouwschade. 
 
4c 11, 14, 15 , 19, 20 , 
35, 40, 42, 43, 53, 
55, 56, 57, 58, 59, 
66, 72, 76, 78, 84, 
85, 86, 87, 88, 90, 
91, 92 Zienswijze  Indieners zijn van mening dat in de Mijnbouwwet primair de nadruk ligt op het voorkomen van 
schade door mijnbouwactiviteiten (preventief handelen), en niet op het geoorloofd zijn van 
mijnbouwactiviteiten, mits de nadelige gevolgen daarvan door de exploitant / operator worden 
weggenomen of verzacht (curatief handelen). Ten onrechte suggereert u dat bij een reeds 
werkend gasproductiesysteem de vereisten uit de Mijnbouwwet minder van belang zijn. De 
Mijnbouwwet stelt dat het winningsplan een beschrijving dient te bevatten van de maatregelen 
ter voorkoming van schade door bodembeweging (artikel 35, eerste lid, onderdeel f). 
In het advies hebben indieners u geadviseerd om vanwege het ontbreken van een beschrijving 
van preventieve maatregelen in het winningsplan de NAM te verplichten om preventieve 
maatregelen voor schade op te nemen in het winningsplan (ex art. 35 lid 1 sub f en art. 24 lid 1 </pre>

====================================================================== Einde pagina 678 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 679 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
25 
 sub r, s en q Mbb) alvorens hi erover een besluit te nemen. Deze beschrijving mo et er alsnog 
komen en worden gezien als een aanvulling op het voorliggende winningsplan. Deze dient voor 
advies voorgelegd te worden aan Sodm, Tcbb, decentrale overheden en de Mijnraad. 
 
  Antwoord  Ter beoordeling of met een wijziging van het winningsplan  kan worden ingestemd, wordt het 
winningsplan getoetst aan artikel 36, eerste lid, van de Mijnbouwwet. De minister kan slechts 
geheel of gedeeltelijk instemming weigeren of daaraan voorschriften of beperkingen verbinden: 
a. indien het in het winningsplan aangeduide gebied door de minister niet 
geschikt wordt geacht voor de in het winningsplan vermelde activiteit om 
reden van het belang van de veiligheid voor omwonenden of het 
voorkomen van schade aan gebouwen of infrastructurele werken of de 
functionaliteit daarvan, 
b. in het belang van het planmatig beheer van voorkomens van delfstoffen, 
c. indien nadelige gevolgen voor het milieu ontstaan, of 
d. indien nadelige gevolgen voor de natuur worden veroorzaakt. 
 
In het winningsplan is in de paragrafen C4, C5 en D4, D5 ingegaan op maatregelen die de 
gevolgen van schade door bodemdaling of bodemtrilling beperken of voorkomen. Een zekere 
mate van bodemdaling en een bepaalde kans op een lichte ge ïnduceerde aardbeving is echter 
inherent aan gaswinning. Naast het zo nodig beperken van snelheid of omvang van de 
gasproductie, wordt ingezet op het beperken van de eventuele gevolgen van de gaswinning voor 
de omgeving. De minister acht de in het winningsplan beschreven preventieve maatregelen als 
passend bij de in het winningsplan opgenomen en geverifieerde risico op schade en neemt de 
zienswijze niet over. 
Uw opmerking dat voor een reeds in bedrijf zijnde gaswinningssysteem de Mijnbouwwet minder 
van belang is, is niet correct. Ook een bestaand gaswinningssysteem moet voldoen aan de 
Mijbouwwet. Met het in werking treden van de nieuwe Mijnbouwwet op 1 januari 2017 worden 
wijzigingen van winningsplannen getoetst aan de nieuwe strengere Mijnbouwwet. 
 4d 9, 14, 15, 16, 17, 
18, 19, 20, 21, 24, 
26, 27, 28, 29, 30, 
34, 35, 36, 38, 39, 
40, 42, 43, 44, 45, 
46, 49, 50, 53, 55, 
56, 57, 58, 59, 60, Zienswijze  U draagt in artikel 5 van uw ontwerpbesluit de NAM op te zorgen voor een transparant proces van 
schademelding, adequaat onderzoek naar en afhandeling van schadeverzoeken binnen een 
redelijke termijn. Deze informatie moet de NAM binnen drie maanden na het onherroepelijk 
worden van dit besluit openbaar maken. Onduidelijk is echter welke informatie u bedoelt. </pre>

====================================================================== Einde pagina 679 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 680 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
26 
 63, 64, 65, 66, 67, 
68, 69, 71, 73, 74, 
75, 76, 77, 78, 84, 
85, 86, 87, 88, 90, 
91, 92 
  Antwoord  Met artikel 5 van het instemmingsbesluit wordt bedoeld dat de NAM binnen 3 maanden na het 
onherroepelijk worden van het besluit de procedures publiceert hoe de NAM omgaat met 
schademeldingen en het adequaat onderzoek en afhandeling van de schadeverzoeken. Om tot 
een transparant proces te komen is het nodig dat een ieder vooraf op de hoogte is van de door de 
NAM gevolgde procedures en termijnen. 
 4e 9, 11, 14, 15, 16, 
17, 18, 19, 20, 21, 
24, 26, 27, 28, 29, 
30, 33, 34, 35, 36, 
38, 39, 40, 41, 42, 
43, 44, 45, 46, 49, 
50, 53, 54, 55, 56, 
57, 58, 59, 60, 61, 
63, 64, 65, 66, 67, 
68, 69, 71, 72, 73, 
74, 75, 76, 77, 78, 
84, 85, 86, 87, 88, 
90, 91, 92, 94 Zienswijze  Indieners vinden dat u als verantwoordelijk minister erop toe moet zien dat - evenals in het aard -
bevingsgebied Groningen - een volledig onafhankelijk orgaan wordt ingesteld voor de afwikkeling 
van schade als gevolg van alle mijnbouwactiviteiten (en beheersmaatregelen voor het grond-
waterpeil). Voor indieners is van groot belang dat de onafhankelijkheid en objectiviteit van de 
schadeafwikkeling in voldoende mate gegarandeerd zijn.  
Indieners vinden dat u uw instemmingsbesluit pas van kracht kan laten worden, nadat er een 
onafhankelijke schadeafhandeling operationeel is. 
  Antwoord  De minister begrijpt de zorgen omtrent de gaswinning die u als indiener heeft en heeft 
aangegeven tot een uniforme onafhankelijke schadeafhandeling (protocol) te willen komen, de 
minister verwijst naar zijn antwoord bij 4b. Met betrekking tot schade door gaswinning 
gerelateerde bodembeweging is de minister van mening dat voldoende is aangetoond dat de kans 
op schade door bodemtrillingen of bodemdaling beperkt is. Omwonenden die door 
bodembeweging als gevolg van de gaswinning van de NAM toch denken schade te hebben, 
kunnen hun schadeclaim te zijner tijd bij de Commissie Mijnbouwschade indienen. Voor een 
toelichting op de procedures omtrent schadeafhandeling wordt verwezen naar het antwoord op 
zienswijze 4b waar een uitgebreide uitleg over de schadeafhandelingen en de ontwikkelingen 
daaromtrent is gegeven.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 680 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 681 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
27 
 4f 3, 9, 14, 16, 17, 
18, 21, 24, 26, 27, 
28, 29, 30, 34, 35, 
36, 38, 39, 40, 41, 
44, 45, 46, 47, 49, 
50, 54, 59, 60, 63, 
65, 66, 67, 68, 69, 
71, 73, 74, 75, 76, 
77, 78, 85 Zienswijze  Omgekeerde bewijslast zoals die van toepassing is voor het Groningenveld (Wet bewijsvermoe -
den gaswinning Groningen) moet ook voor het gebied Westerveld gelden.  
Wij wijzen u op de door de Tcbb benoemde mogelijkheid dat zich bevingen kunnen voordoen die 
de grens van een magnitude 3,9 op de schaal van Richter overschrijden. Doet zich een dergelijke 
beving voor onder Assen, dan zal er sprake zijn van een groot aantal schadegevallen. Wij verzoe-
ken u dan ook om omgekeerde bewijslast toe te passen zodat er geen rechtsongelijkheid is. 
  Antwoord  Voor omwonenden van het Groningengasveld geldt de o mgekeerde bewijslast. Voor zover het de 
Groningse situatie betreft, zijn de omvang van het aantal schadegevallen en de gelijksoortigheid 
ervan een argument om een bewijsvermoeden in te voeren (Kamerstuk II 2015/2016, 34348, nr 
6).  
 
De Tcbb geeft inderdaad in zijn advies een theoretische magnitude aan, maar de minister stelt 
dat dit een verouderde beoordeling is voor het Groningenveld is. In de recentere winningsplannen 
worden specifiek per gasveld de theoretische maximale magnitudes uitgerekend. Voor de 
gasvelden binnen het Westerveld systeem liggen deze theoretische maxima (tabel 3.2 in het 
winningpslan) allemaal onder de verouderde waarde zoals door de Tcbb genoemd. 
 4g 9, 11, 14, 15, 16, 
17, 18, 19, 20, 21, 
24, 26, 27, 28, 29, 
30, 34, 35, 36, 38, 
39, 40, 41, 42, 43, 
44, 45, 46, 47, 49, 
50, 53, 54, 55, 56, 
57, 58, 59, 60, 63, 
65, 66, 67, 68, 69, 
71, 73, 74, 75, 76, 
77, 78, 84, 85, 86, 
87, 88, 90, 91, 92, 
94 Zienswijze  Indieners vinden dat u zorg moet dragen dat indien de NAM vanwege onvoorziene 
omstandigheden in de toekomst niet meer of onvoldoende aan zijn financiële verplichtingen kan 
voldoen, de vergoeding van schades en compensatie te allen tijde is gegarandeerd door de Staat.  
Indieners vinden dat u in de huidige Mijnbouwwet de schadevergoeding vanuit het Waarborgfonds 
mijnbouwschade niet moet beperken tot natuurlijke personen maar moet verbreden naar alle 
rechtspersonen (dus ook voor ondernemers met bijv. een B.V. of N.V.). 
  Antwoord  De NAM heeft op basis van de M ijnbouwwet  een zorgplicht ten aanzien van de uitvoering van 
mijnbouwactiviteiten en dient maatregelen te nemen om mijnbouwschade en onveilige situaties 
te voorkomen. Dit omvat tevens vergoeding van de kosten die noodzakelijk zijn vanwege de door </pre>

====================================================================== Einde pagina 681 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 682 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
28 
 de gaswinning veroor zaakte bodemtrillingen. Als er desondanks toch schade ontstaat door de 
gaswinning, dan dient de NAM - op basis van de aansprakelijkheid zoals geregeld in artikel 6:177 
van het Burgerlijk Wetboek - deze te vergoeden. De verplichting om op grond van artikel 6:177 
van het Burgerlijk Wetboek schade te vergoeden is algemeen gesteld en beperkt zich niet tot 
schadevergoeding aan natuurlijke personen. Zou de NAM hier niet (meer) toe in staat zijn, dan 
vindt vergoeding plaats uit het Waarborgfonds mijnbouwschade. In de Mijnbouwwet is bepaald 
dat alleen natuurlijke personen hiertoe een verzoek kunnen indienen.  
Voor de instemming met het gewijzigd winningsplan Westerveld is de Mijnbouwwet zoals die 
thans luidt het geldende kader.  4h 33 Zienswijze  Verzoek is om, in lijn met artikel 5, in het besluit aan te geven op welke wijze voor de gaswinning 
Westerveld wordt gewaarborgd dat problemen t.a.v. de bewijslast en de lange tijd die in 
Groningen gemoeid gaat met het afwikkelen van schadeprocedures, worden voorkomen. 
   Antwoord  Artikel 5 in het instemmingsbesluit dient er toe dat de NAM binnen 3 maanden na het 
onherroepelijk worden van het besluit laat zien hoe ze tot een transparant proces komen van 
schade onderzoek en afhandeling. De minister constateert dat het voorstel in de zienswijze reeds 
als een voorschrift is opgenomen en neemt de zienswijze niet over. 
De minister wijst erop dat er op 7 september 2017 vanuit de koepelorganisatie van Nederlandse 
gasproducenten (NOGEPA), waar ook de NAM bij is aangesloten, een ‘Gedragscode gaswinning 
kleine velden’ is uitgebracht waarin hoofdstuk 5 afspraken bevat over goede, open en 
transparante communicatie en contact met de belanghebbenden en de omgeving. 
 4i 35 Zienswijze  Het Asserveld veroorzaakt al schade aan gebouwen door bodemdaling. De trage schade afhande -
ling door de NAM leiden tot een gevoel van machteloosheid. Daarom dient er een Nationaal 
Coördinator Drenthe te komen. 
   Antwoord  De Nationaal Coördinator Groningen ( hierna: NCG) is een samenwerking van de twaalf Gro ninger 
gemeenten in het aardbevingsgebied, de provincie Groningen en de Rijksoverheid. De NCG werkt 
aan het versterken van woningen en gebouwen. Maar ook aan het vergroten van de leefbaarheid 
en duurzaamheid en het versterken van de regionale economie. Dit alles om te bouwen aan een 
kansrijk Groningen. 
De problemen in Groningen door de gaswinning zijn omvangrijk, uniek en urgent. Om de 
problemen aan te pakken, is publieke regie en een gezamenlijke aanpak binnen het 
aardbevingsgebied nodig.  
Zoals gesteld zijn de problemen in Groningen uniek en urgent. Daarin onderscheidt deze 
problematiek zich deels van schadegevallen veroorzaakt door gaswinning uit kleine velden. Er zijn </pre>

====================================================================== Einde pagina 682 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 683 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
29 
 echter ook overeenkomsten. De minister is daarom momenteel in overleg m et de sector om ook 
voor de kleine velden zowel een gedragscode als een uniforme regeling vast te stellen die 
specifiek gaat gelden voor schadeclaims die voortvloeien uit gasproductie uit de kleine gasvelden. 
De minister heeft inmiddels bij brief van 9 oktober 2018, gericht aan de Voorzitter van de Tweede 
Kamer (vergaderjaar 2018-2019, 32849 nr. 137) de Kamer geïnformeerd over de nadere 
uitwerking van zijn voornemen om naar aanleiding van het advies van de Tcbb te komen tot een 
uniforme landelijke en onafhankelijke beoordeling en afhandeling van mogelijke mijnbouwschade. 
In hoofdlijnen komt deze uitwerking op het volgende neer. 
De minister is voornemens een onafhankelijke en deskundige commissie (Commissie 
mijnbouwschade) in het leven te roepen waar gedupeerden met mogelijke mijnbouwschade die 
niet het gevolg is van de gaswinning uit het Groningenveld of de gasopslag Norg, hun verzoek tot 
vergoeding daarvan kunnen indienen. Die commissie zal moeten zorgen voor een onafhankelijke 
beoordeling van meldingen van mijnbouwschades en van verzoeken om vergoeding daarvan. 
Daarbij zal de minister een objectief en transparant schadeprotocol vaststellen dat de commissie 
een leidraad geeft bij de procedure voor het vormen van een oordeel over de ingediende 
schadeclaim, over de aanspraak op vergoeding van de schade en over de omvang van het bedrag 
van de schadevergoeding dat door de mijnbouwonderneming zou moeten worden uitgekeerd. De 
minister zal zich ervoor inzetten dat schadeclaims van relatief beperkte omvang ruimhartig zullen 
worden beoordeeld en snel en efficiënt zullen worden afgehandeld. 
De minister zal met de mijnbouwondernemingen afspraken maken dat zij aan het oordeel van de 
Commissie mijnbouwschade committeren en dienovereenkomstig tot betaling zullen overgaan. 
Het instemmingsbesluit is naar aanleiding van deze ontwikkelingen hierop aangepast. 
 4j  14, 15, 19, 20 , 35, 
40, 42, 43, 53, 55, 
56, 57, 58, 59, 66, 
76, 78, 84, 85, 86, 
87, 88, 90, 91, 92, 
94 Zienswijze  Indieners vinden dat u in uw instemmingsbesluit zekerheid en duidelijkheid moet geven over de 
vorm en omvang van de lusten c.q. compensatie voor de inwoners van de regio en dat dit 
integraal onderdeel moet zijn van uw afweging. 
  Antwoord  Op grond van artikel 36  van de Mijnbouwwet  kan de minister inste mming met een winningsplan 
alleen geheel of gedeeltelijk weigeren of daaraan voorschriften of beperkingen verbinden in het 
belang van veiligheid voor omwonenden en schade aan gebouwen en (openbare) infrastructuur, 
in het belang van planmatig beheer en indien nadelige gevolgen voor natuur en milieu ontstaan. 
De vorm en omvang van eventuele compensatie is geen afwegingsgrond voor het instemmen met 
winningsplannen. </pre>

====================================================================== Einde pagina 683 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 684 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
30 
 In zijn brieven aan de Tweede Kamer (Kamerstukken II 2015/2016, 31 239, nrs. 211 en 254) 
heeft de minister de toezegging gedaan om samen met de energiesector, overheden en 
maatschappelijke organisaties de lusten en lasten voor mijnbouw, hernieuwbare energie en het 
hoogspannings- en gastransportnet te verkennen. Overigens wijst de minister erop dat hoofdstuk 
7 van de “Gedragscode gaswinning kleine velden” afspraken bevat over de maatregelen (lusten) 
in de omgeving van een mijnbouwlocatie. Enerzijds kunnen waar mogelijk lokale of regionale 
ondernemers betrokken worden in de uitvoering van een project en anderzijds stelt de 
initiatiefnemer kennis en middelen beschikbaar om een positieve bijdrage aan de omgeving te 
leveren. Per project wordt dit in samenspraak met de omgeving uitgewerkt in een Project-
afstemmingsprogramma. 
 4k 3, 9, 14, 16, 17, 
18, 21, 24, 26, 27, 
28, 29, 30, 34, 36, 
38, 39, 40, 44, 45, 
46, 47, 49, 50, 59, 
60, 63, 65, 67, 68, 
69, 71, 73, 74, 75, 
77, 78 Zienswijze  Als er gas gewonnen moet worden pleit en indieners  voor het van tevoren vastleggen van situaties 
door nulmetingen en waardebepaling uit te voeren.  
  Antwoord  De minister acht een adequate schadeafhandeling voor het draagvlak onder omwonenden van 
groot belang. Het vaststellen van het oorzakelijk verband tussen ontstane schade en de 
mijnbouwactiviteit is hierbij essentieel, maar vaak ook lastig aan te tonen.  
Een bouwkundige vooropname, die vanaf 2016 in het merendeel van de instemmingsbesluiten 
wordt voorgeschreven behoort daarbij nadrukkelijk tot de mogelijkheden, maar een bouwkundige 
vooropname geeft niet het oorzakelijk verband aan tussen de schade en een door 
mijnbouwactiviteit veroorzaakte bodembeweging. 
De minister beraadt zich momenteel over een verbeterde aanpak waarbij het oorzakelijk verband 
tussen een geconstateerde gebouwschade en een aardbeving ten gevolge van mijnbouwactiviteit 
eenvoudiger zal zijn vast te stellen. 
Uitgebreidere monitoring van bodemtrillingen verhoogt de kans op een nauwkeurige geografische 
duiding van de bodemversnellingscontouren in het gebied . Een uitgebreide monitoring kan 
worden uitgevoerd indien voldoende versnellingsmeters worden geplaatst. 
Omdat hiermee het oorzakelijk verband tussen gebouwschade en een aardbeving eerder kan 
worden vastgesteld acht de minister het plaatsen van voldoende versnellingsmeters van 
essentieel belang. </pre>

====================================================================== Einde pagina 684 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 685 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
31 
 In de omgeving van de velden Eleveld en Vries -Zuid zijn in het verleden meerdere bevingen 
geweest. Om die reden schrijft de minister in dit instemmingsbesluit een opname van de 
bouwkundige staat voor van een, na overleg met de gemeente(n), vast te stellen representatieve 
selectie van voor bodembeweging gevoelige bouwwerken binnen het gebied waar 
bodembeweging als gevolg van gaswinning uit de gasvelden Eleveld en Vries-Zuid zich kan 
voordoen, uit te voeren door een deskundige partij.  
 
De waarde van een huis is een momentopname. De waarde is ondermeer afhankelijk van 
conjunturele ontwikkelingen als van het onderhouden van het bouwwerk. Zo kan de waarde van 
een bouwwerk stijgen in een periode van conjuncturele hoogtij en indien de schade aan het einde 
van zo’n periode optreedt, zal de waarde van het bouwwerk hoger zijn dan tijdens de 
bouwkundige opname. De minister zal daarom niet een vooraf uit te voeren waardebepaling van 
gebouwen voorschrijven aan de NAM voor de gaswinning Westerveld. Wel valt eventuele 
waardedaling van een huis of bedrijfspand door gaswinning onder schade door mijnbouw. Als een 
oorzakelijk verband tussen de schade en de gaswinning van de NAM wordt vastgesteld, dan moet 
de NAM deze schade vergoeden (artikel 6:177 van het Burgerlijk Wetboek). 
 4l 29, 48, 54, 70  Zienswijze  Indieners zijn  van mening dat ook voor de waardedaling van een huis in een wingebied waarbij 
bodemdaling wordt verwacht en met een kleine kans op bevingen, een compensatie moet komen. 
Indieners stellen dan ook voor om de gevraagde individuele nulmeting vergezeld te doen gaan 
van een onafhankelijke, marktconforme waardevaststelling van de woning (door een 
gecertificeerde onroerende zaak taxateur) van voor de winningsplannen en daarop een jaarlijkse 
indexatie welke de landelijke trend volgt toe te passen. Bij een verkoop onder de marktwaarde 
zal er dan een financiële compensatie moeten plaatsvinden. 
   Antwoord  Allereerst wordt verwezen naar het antwoord bij zienswijze 4k. De minister voegt daaraan toe dat 
bij het vaststellen van de marktwaarde tijdens de bouwkundige opname, waarbij vervolgens een 
jaarlijkse indexering zou gaan plaatsvinden geen soelaas kan bieden. Immers de waarde van een 
bouwwerk wordt niet alleen bepaald door conjuncturele ontwikkelingen maar maar ook door 
andere omstandigheden, waaronder de staat van onderhoud en planologische ontwikkelingen. 
De minister zal daarom niet een vooraf uit te voeren waardebepaling van bouwwerken 
voorschrijven aan de NAM voor de gaswinning Westerveld. Wel valt eventuele waardedaling van 
een huis of bedrijfspand tengevolge van schade door gaswinning onder schade door mijnbouw. 
Als een oorzakelijk verband tussen de schade en de gaswinning van de NAM wordt vastgesteld, 
dan moet de NAM deze schade vergoeden (artikel 6:177 van het Burgerlijk Wetboek).  </pre>

====================================================================== Einde pagina 685 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 686 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
32 
 4m 33 Zienswij ze Indiener is van mening dat zijn woning nu al in waarde is gedaald, ook al is er nog geen directe 
schade opgetreden ten gevolge van de gaswinning. De gevolgen die zich in Groningen hebben 
voorgedaan door de gaswinning zorgen voor een negatief effect op de woningmarkt. Hij meent 
dat er in het besluit een nadere regeling moet worden getroffen ter compensatie voor omwonen-
den van de velden waar gas wordt gewonnen. Hij verwijst hierbij naar de uitspraak van de recht-
bank Noord-Nederland van 2 september 2015 - ECLl:NL:RBNNE:2015:4185 - waarin de huiseige-
naren in het aardbevingsgebied van Groningen aanspraak konden maken op een compensatie 
voor waardevermindering. 
   Antwoord  Zoals ook uit  het antwoord op de zienswijzen 4a  kan worden opgemaakt, moet  schade als gevolg 
van gaswinning worden getoetst aan artikel 6:177 van het Burgerlijk Wetboek (hierna: BW). De 
vermindering van de waarde van een woning tengevolge van gaswinning, ook als er geen directe 
fysieke schade aan de woning is ontstaan, valt inderdaad onder schade als bedoeld in artikel 
6:177 BW. De verwijzing van de indiener naar de uitspraak van rechtbank Noord-Nederland is 
correct. Ook kan gewezen worden op de uitspraak van dezelfde rechtbank van 8 november 2017 
met kenmerk: ECLI:NL:RBNNE:2017:4246. Beide zaken gaan over schade in het Groninger 
gasveld. De rechtbank merkt daarbij uitdrukkelijk op dat waardevermindering meerdere oorzaken 
kunnen hebben dan alleen die door gaswinning. Ook is het aan degene die stelt schade te lijden 
te bewijzen of de waardedaling (geheel) kan worden toegeschreven aan (het risico op) 
aardbevingen.  
Bovengenoemde uitspraak van 2 september 2015 van de rechtbank Noord Nederland is inmiddels 
bevestigd door het arrest van het Gerechtshof Arnhem Leeuwarden van 23 januair 2018 met 
kenmerk ECLI:NL:GHARL:2018:618.  4n 3, 7, 12 , 19, 26, 
27, 29, 71, 77, 79 Zienswijze  Indieners stellen dat d e gaswinning  – m.n. vanwege onzekerheid over het optreden van een 
eventuele aardbeving - tot allerlei soorten schades, zoals fysieke schade, imago schade, 
psychische schade, milieuschade, sociale onrust en onveiligheid leidt. Dit geheel leidt tot een 
verslechterd woonklimaat en waardedaling van woningen. De provincie Drenthe wordt geraakt in 
het belang van toerisme; toeristen zullen wegblijven als de provincie bekend wordt als 
aardbevingsgebied. 
   Antwoord  De minister begrijpt de zorgen omtrent de gaswinning die u als indiener heeft. De minister 
verwijst allereerst naar zijn antwoord bij zienswijze 4b.  
Met betrekking tot schade door gaswinning gerelateerde bodembeweging is de minister van 
mening dat voldoende is aangetoond dat de kans op schade door bodemtrillingen of bodemdaling 
beperkt is. Omwonenden die door bodembeweging als gevolg van de gaswinning van de NAM 
toch denken schade te hebben, kunnen hun schadeclaim indienen bij de NAM. Voor een </pre>

====================================================================== Einde pagina 686 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 687 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
33 
 toelichting op de procedures omtrent schadeafhandeling wordt verwezen naar het antwoord op 
zienswijze 4b waar een uitgebreide uitleg over de schadeafhandelingen en de ontwikkelingen 
daaromtrent is gegeven. Om te voorkomen dat gaswinning tot aantasting van het woongenot 
leidt, hebben de mijnbouwbedrijven op 7 september 2017 vanuit de koepelorganisatie van 
Nederlandse gasproducenten (NOGEPA), waar ook de NAM bij is aangesloten, een ‘Gedragscode 
gaswinning kleine velden’ uitgebracht waarin hoofdstukken 6 en 7 afspraken bevatten over 
omgevingseffecten en de kwaliteit van de leefomgeving. 
 4o 17, 27, 29, 30, 35, 
72, 73, 82 Zienswijze  Zou gaswinning uit overwegingen van algemeen belang als onvermijdelijk dien en te worden be -
schouwd, dan stelt indiener dat op de minister  de verplichting rust om aantasting van dat 
woongenot te voorkomen. Indien zich desondanks verstoring voordoet, dient u dat onverwijld en 
adequaat te (doen) herstellen. De druk hiervoor dient te liggen bij de direct aanwijsbare 
veroorzaker. 
   Antwoord  De minister begrijpt de zorgen omtrent de gaswinning die u als indiener heeft. Voor de 
energietransitie van fossiele brandstoffen naar duurzaam is aardgas – voor het verwarmen van 
een groot deel van de huizen en het realiseren van een betrouwbare elektriciteitsvoorziening – de 
komende decennia nog steeds nodig. Met betrekking tot schade door gaswinning gerelateerde 
bodembeweging is de minister van mening dat voldoende is aangetoond dat de kans op schade 
door bodemtrillingen of bodemdaling beperkt is. Omwonenden die door bodembeweging als 
gevolg van de gaswinning van de NAM toch denken schade te hebben, kunnen hun schadeclaim 
indienen bij de NAM. Voor een toelichting op de procedures omtrent schadeafhandeling wordt 
verwezen naar het antwoord op zienswijze 4b waar een uitgebreide uitleg over de 
schadeafhandelingen en de ontwikkelingen daaromtrent is gegeven.  
De minister begrijpt ook de impact die gaswinning op het woongenot kan hebben. Dat is echter 
niet specifiek bij gaswinning. Ook bij andere (landurige) activiteiten zoals grootschalige 
ontgrondingen, aanleg nieuwe woonwijken en andere planologische voorzieningen, overvliegende 
vliegtuigen ed. kunnen inbreuk op het woongenot veroorzaken. Dat is inherent aan een 
dynamische samenleving en in de jurisprudentie wordt dit begrepen tot het ‘normaal 
maatschappelijk risico’. Indien er sprake is van overschrijding van het het ‘normaal 
maatschappelijk risico’ kan er sprake zijn van vergoeding van (een gedeelte) van de schade. 
Om enigzins tegemoet te komen aan de gevoelde aantasting van het woongenot, hebben de 
mijnbouwbedrijven op 7 september 2017 vanuit de koepelorganisatie van Nederlandse 
gasproducenten (NOGEPA), waar ook de NAM bij is aangesloten, een ‘Gedragscode gaswinning 
kleine velden’ uitgebracht waarin hoofdstukken 6 en 7 afspraken bevatten over 
omgevingseffecten en de kwaliteit van de leefomgeving. </pre>

====================================================================== Einde pagina 687 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 688 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
34 
 Gelet op het vorenstaande ziet de minister geen aanleiding om het instemmingsbesluit aan te 
passen. 
 
4p 5 Zienswijze  Indiener stelt dat de NAM zonder omhaal de schade – materieel en immaterieel – als gevolg van 
bodemdaling, voor 100% moet vergoeden, ook zonder opname (nulmeting) van de bouwkundige 
staat. 
   Antwoord  De minister begrijpt de zorgen omtrent de gaswinning die u als indiener heeft. Met betrekking tot 
schade door gaswinning gerelateerde bodembeweging is de minister van mening dat voldoende is 
aangetoond dat de kans op schade door bodemtrillingen of bodemdaling beperkt is. Omwonenden 
die door bodembeweging als gevolg van de gaswinning van de NAM toch denken schade te 
hebben, kunnen hun schadeclaim indienen bij de NAM. Voor een toelichting op de procedures 
omtrent schadeafhandeling wordt verwezen naar het antwoord op zienswijze 4b waar een 
uitgebreide uitleg over de schadeafhandelingen en de ontwikkelingen daaromtrent is gegeven.  4q 77 Zienswijze  Bij wie kun je het melden als er door bevingen scheuren in de muren ontstaan? Immers woont 
indiener niet in het schadegebied van de gaswinning Groningen en hebben daardoor geen recht 
op enige schadevergoeding.  
   Antwoord  De minister verwijst allereerst naar zijn antwoord op zienswijze 4a. Schade die tengevolge van 
gaswinning is ontstaan wordt beoordeeld op grond van artikel 6:177 van het Burgerlijk Wetboek. 
In dit artikel wordt de exploitant van de gaswinning aansprakelijk gesteld voor de door de 
gaswinning ontstane schade. Dit artikel kent geen beperking tot de gaswinning in Groningen. Dit 
artikel kent evenmin een beperking tot schade aan gebouwen die binnen de begrenzing van een 
gasvoorkomen liggen. Alle schadegevallen die zijn veroorzaakt tengevolge van de gaswinning 
worden op grond van dit artikel inhoudelijk beoordeeld. 
 4r 23 Zienswijze  Mocht er – alhoewel indiener tegen vergunningverlening aan NAM is om in de kleine velden rond 
Vries te gaan boren - toch hiertoe overgegaan worden, dan eisen indieners dat er alvorens er 
geboord gaat worden een opname (nulmeting) van de bouwkundige staat wordt uitgevoerd naar 
de stand waarin de vijf Rijksmonumenten van Landgoed Bosch en Vaart zich thans bevinden en 
dat eventuele schade aan onze bezittingen afgehandeld zal worden door een volledig 
onafhankelijk orgaan en zonder allerlei vormen van vertraging. 
   Antwoord  De minister acht een adequate schadeafhandeling voor het draagvlak onder omwonenden van 
groot belang. Het vaststellen van het oorzakelijk verband tussen ontstane schade en de 
mijnbouwactiviteit is hierbij essentieel, maar vaak ook lastig aan te tonen.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 688 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 689 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
35 
 Een bouwkundige vooropname, die vanaf 2016 in het merendeel van de instemmingsbesluiten 
wordt voorgeschreven behoort daarbij nadrukkelijk tot de mogelijkheden, maar een bouwkundige 
vooropname geeft niet het oorzakelijk verband aan tussen de schade en een door 
mijnbouwactiviteit veroorzaakte bodembeweging. 
De minister beraadt zich momenteel over een verbeterde aanpak waarbij het oorzakelijk verband 
tussen een geconstateerde gebouwschade en een aardbeving ten gevolge van mijnbouwactiviteit 
eenvoudiger zal zijn vast te stellen. 
Uitgebreidere monitoring van bodemtrillingen verhoogt de kans op een nauwkeurige geografische 
duiding van de bodemversnellingscontouren in het gebied . Een uitgebreide monitoring kan 
worden uitgevoerd indien voldoende versnellingsmeters worden geplaatst. 
Omdat hiermee het oorzakelijk verband tussen gebouwschade en een aardbeving eerder kan 
worden vastgesteld acht de minister het plaatsen van voldoende versnellingsmeters van 
essentieel belang. 
In de omgeving van de velden Eleveld en Vries-Zuid zijn in het verleden meerdere bevingen 
geweest.Om die reden schrijft de minister in dit instemmingsbesluit een opname van de 
bouwkundige staat voor van een, na overleg met de gemeente(n), vast te stellen representatieve 
selectie van voor bodembeweging  gevoelige bouwwerken binnen het gebied waar 
bodembeweging als gevolg van gaswinning uit de gasvelden Eleveld en Vries-Zuid zich kan 
voordoen, uit te voeren door een deskundige partij.  
Het Landgoed Bosch en Vaart bevindt zich in de nabijheid van het gasveld Vries-Zuid en zou in 
aanmerking kunnen komen voor een nulmeting van de bouwkundige staat.  
De minister kan u op dit moment geen toezegging doen dat of specifiek dit landgoed een opname 
benodigd is, maar heeft het artikel 6 en de toelichting zodanig aangepast, zoals uitgelegd in 
zienswijzen 3j en 3p, dat de gemeente betrokken wordt in het aanleveren van de juiste 
informatie voor het maken van een representatieve selectie. 
 
Wat betreft uw tweede punt constateert de minister dat reeds in artikel 5 in het ontwerp-
instemmingsbesluit is opgenomen dat moet worden zorg gedragen voor een transparant proces.  
Mede naar aanleiding van het advies dat de Tcbb op zijn verzoek op 28 februari 2018 heeft 
uitgebracht, heeft de minister, bij brief van 9 oktober 2018, gericht aan de Voorzitter van de 
Tweede Kamer (vergaderjaar 2018-2019, 32849 nr. 137), de Kamer geïnformeerd over de 
nadere uitwerking van zijn voornemen om te komen tot een uniforme landelijke en 
onafhankelijke beoordeling en afhandeling van mogelijke mijnbouwschade. 
In hoofdlijnen komt deze uitwerking op het volgende neer. 
De minister is voornemens een onafhankelijke en deskundige commissie (Commissie 
mijnbouwschade) in het leven te roepen waar gedupeerden met mogelijke mijnbouwschade die </pre>

====================================================================== Einde pagina 689 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 690 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
36 
 niet het gevolg is van de  gaswinning uit het Groningenveld of de gasopslag Norg, hun verzoek tot 
vergoeding daarvan kunnen indienen. Die commissie zal moeten zorgen voor een onafhankelijke 
beoordeling van meldingen van mijnbouwschades en van verzoeken om vergoeding daarvan. 
Daarbij zal de minister een objectief en transparant schadeprotocol vaststellen dat de commissie 
een leidraad geeft bij de procedure voor het vormen van een oordeel over de ingediende 
schadeclaim, over de aanspraak op vergoeding van de schade en over de omvang van het bedrag 
van de schadevergoeding dat door de mijnbouwonderneming zou moeten worden uitgekeerd. De 
minister zal zich ervoor inzetten dat schadeclaims van relatief beperkte omvang ruimhartig zullen 
worden beoordeeld en snel en efficiënt zullen worden afgehandeld. 
De minister zal met de mijnbouwondernemingen afspraken maken dat zij aan het oordeel van de 
Commissie mijnbouwschade committeren en dienovereenkomstig tot betaling zullen overgaan. 
Dit nog vast te stellen schadeprotocol wordt ook van toepassing op de gaswinning Westerveld. 
Aangezien het winningsplan Westerveld onder de kleine gasvelden valt en de schadeproblematiek 
van een andere orde grootte is vergeleken met Groningen, is de NAM verantwoordelijk voor het 
afhandelen van eventuele schade. Medewerkers van het Landelijk Loket Mijnbouwschade kunnen 
u ondersteunen door samen met u de juiste route te vinden om duidelijkheid te krijgen over de 
oorzaak van de schade en zo mogelijk een schadevergoeding. Medewerkers van het Landelijk 
Loket Mijnbouwschade volgen de voortgang van uw schadeclaim. 
De Tcbb verkent momenteel op verzoek van de minister de optie om voor heel Nederland (met 
uitzondering van Groningen) te komen tot een generieke, landelijke aanpak voor een 
onafhankelijke afhandeling van mijnbouwschade, tegen de achtergrond van het schadeprotocol 
Groningen. Een dergelijk schadeprotocol is te zijner tijd ook van toepassing op het winningsplan 
Westerveld. 
 4s 62 Zienswijze  Indiener stelt dat de kans bestaat dat de door u beschreven bodemdaling plantschade kan 
aanrichten in het productiebos van indiener, netto resulterend in verminderde houtproductie en 
verminderde inkomsten. 
   Antwoord  De nog te verwachten bodemdaling als gevolg van de gaswinning Westerveld is minder dan 2 -3 
cm en het waterschap Drents Overijsselse Delta geeft in haar advies aan dat omgevingseffecten 
gering zijn. Op basis van het advies van het waterschap Drents Overijsselse Delta is artikel 2 in 
het instemmingsbesluit opgenomen, dat de NAM en het waterschap in overleg treden om vast te 
kunnen stellen welke waterhuishoudkundige maatregelen bij welke hoeveelheid bodemdaling 
noodzakelijk zijn om nadelige gevolgen ten gevolge van de gaswinning te voorkomen of te 
beperken. Het waterschap kan zo mogelijk door het nemen van een peilbesluit met bijbehorend 
peilbeheer wijzigingen in het grondwaterpeil, ook ten behoeve van landbouw, ongedaan maken. </pre>

====================================================================== Einde pagina 690 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 691 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
37 
 Wanneer er in uw geval toch plantschade optreedt, is, op grond van artikel 6:177 van het 
Burgerlijk Wetboek, het mijnbouwbedrijf aansprakelijk voor schade die ontstaat door de aanleg of 
het in werking hebben van een mijnbouwwerk of de gaswinning. 
Voor een toelichting op de procedures omtrent schadeafhandeling wordt verwezen naar het 
antwoord op zienswijze 4b waar een uitgebreide uitleg over de schadeafhandelingen en de 
ontwikkelingen daaromtrent is gegeven. 
 4t 6 Zienswijze  Indiener vindt dat de grafieken over de velden en de daarop aanwezige bebouwing van Vries -Zuid 
niet voldoende concreet per object (5 scholen, 2 kerken, milieupark, gemeentelijke dienst, 2 
voetbalvelden, roeivereniging, woningen, industriegebied) de mogelijke effecten van de 
gaswinning zoals bodemdaling aangeven. Ik ben tegen het in productie nemen van nieuwe velden 
in Vries-Zuid. 
   Antwoord  De nog te v erwachten bodemdaling als gevolg van de gaswinning Westerveld is minder dan 2 -3 
cm. Een bodemdalingskom aan het aardoppervlak ten gevolge van de gaswinning heeft in het 
algemeen een diameter van enkele kilometers, waardoor de helling van de bodemdalingskom 
zeer klein is. De minister constateert, op basis van het advies van de Tcbb, dat er geen directe 
schade aan infrastructuur, bebouwing of natuur en milieu wordt verwacht, omdat de bodemdaling 
geleidelijk en gelijkmatig verloopt. 
Figuur 3.4 in Bijlage 3 van het winningsplan Westerveld laat de ligging van de objecten zien, 
welke worden meegenomen in de beoordeling van de seismische risicoanalyse. Een meer 
concrete aanpak, zoals indiener wenst, is op deze schaal niet mogelijk, omdat daarvoor niet 
alleen de eventuele bodembeweging (bodemdaling en bodemtrilling) op van invloed is, maar 
vooral de staat van de bebouwing zelf.  
Het is de minister niet gebleken dat de voorgestelde concretisering bijdraagt aan de wijze van 
beoordeling van het seismisch risico. 
Uw opmerking dat u tegen het in productie nemen van nieuwe velden in Vries-Zuid bent, heeft de 
minister ter kennisgeving aangenomen en daarbij plaatst de minister een kanttekening dat het 
Vries-Zuid zelf een reeds bestaand gasveld betreft. 
 4u 48 Zienswijze  Omdat er gezegd wordt dat de kans op beving met schade heel klein is wil indiener toezeggingen 
horen van de minister over de snelheid van schadeafhandeling, bijv. in de trant van:  
a. Binnen 2 weken na een beving informeren van alle betrokken inwoners door het ministerie met  
    een toelichting over de procedure van melden en afhandelen van schade,  
b. Na 2 maanden is er een beslissing genomen over de schadeafhandeling; de schade wordt  
    betaald door het ministerie (het ministerie zorgt voor het terughalen van het geld bij de NAM) </pre>

====================================================================== Einde pagina 691 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 692 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
38 
 en  
c. Binnen 6 maanden is alle schade hersteld. 
 
  Antwoord  De minister stelt vast dat de schadeafhandeling vooralsnog de verantwoordelijkheid van de NAM 
is, maar begrijpt uw zorgen over de schadeafhandeling en de termijn waarin dit gebeurt.  
Mede naar aanleiding van het advies dat de Tcbb op zijn verzoek op 28 februari 2018 heeft 
uitgebracht, heeft de minister bij brief van 9 oktober 2018, gericht aan de Voorzitter van de 
Tweede Kamer (vergaderjaar 2018-2019, 32849 nr. 137), de Kamer geïnformeerd over de 
nadere uitwerking van zijn voornemen om te komen tot een uniforme landelijke en 
onafhankelijke beoordeling en afhandeling van mogelijke mijnbouwschade. 
In hoofdlijnen komt deze uitwerking op het volgende neer. 
De minister is voornemens een onafhankelijke en deskundige commissie (Commissie 
mijnbouwschade) in het leven te roepen waar gedupeerden met mogelijke mijnbouwschade die 
niet het gevolg is van de gaswinning uit het Groningenveld of de gasopslag Norg, hun verzoek tot 
vergoeding daarvan kunnen indienen. Die commissie zal moeten zorgen voor een onafhankelijke 
beoordeling van meldingen van mijnbouwschades en van verzoeken om vergoeding daarvan. 
Daarbij zal de minister een objectief en transparant schadeprotocol vaststellen dat de commissie 
een leidraad geeft bij de procedure voor het vormen van een oordeel over de ingediende 
schadeclaim, over de aanspraak op vergoeding van de schade en over de omvang van het bedrag 
van de schadevergoeding dat door de mijnbouwonderneming zou moeten worden uitgekeerd. De 
minister zal zich ervoor inzetten dat schadeclaims van relatief beperkte omvang ruimhartig zullen 
worden beoordeeld en snel en efficiënt zullen worden afgehandeld. 
De minister zal met de mijnbouwondernemingen afspraken maken dat zij aan het oordeel van de 
Commissie mijnbouwschade committeren en dienovereenkomstig tot betaling zullen overgaan. 
Dit nog vast te stellen schadeprotocol wordt ook van toepassing op de gaswinning Westerveld. 
 4v 70 Zienswijze  Om de waterhuishouding op het terrein goed te regelen is door de ontwikkelaar geïnvesteerd in 
een goede waterafvoer d.m.v. een meter brede betonnen afvoergoot. Indieners kunnen niet 
overzien wat een eventuele bodemdaling voor gevolgen heeft op de waterhuishouding van het 
terrein. In het ontwerpbesluit staat dat alleen de schade aan gebouwen of infrastructurele werken 
of de functionaliteit daarvan als schade wordt aangemerkt. Indieners houden de NAM ook 
verantwoordelijk voor eventuele waterschade aan tuinen en bouwwerken in tuinen. 
   Antwoord  Het waterschap Drents Overijsselse Delta geeft aan in zijn advies dat zij ten aanzien van de te 
verwachten bodemdaling van minder dan 2 cm geringe omgevingseffecten verwachten. Op basis 
van het advies van het waterschap Drents Overijsselse Delta is artikel 2 in het </pre>

====================================================================== Einde pagina 692 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 693 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
39 
 instemmingsbesluit opgenomen, dat stelt dat de NAM en het waterschap dienen vast te stellen 
welke waterhuishoudkundige maatregelen bij welke hoeveelheid bodemdaling noodzakelijk zijn 
om nadelige gevolgen ten gevolge van de gaswinning te voorkomen of te beperken. 
Wanneer er in uw geval toch schade optreedt, is, op grond van artikel 6:177 van het Burgerlijk 
Wetboek, het mijnbouwbedrijf aansprakelijk voor schade die ontstaat door de aanleg of het in 
werking hebben van een mijnbouwwerk of de gaswinning. Voor een nadere toelichting op de 
procedures omtrent schadeafhandeling wordt verwezen naar het antwoord op zienswijze 4b waar 
een uitgebreide uitleg over de schadeafhandelingen en de ontwikkelingen daaromtrent is 
gegeven. 4w 70 Zienswijze  Indieners zitten in een nieuwbouwproject waarvan de eerste woningen zijn opgeleverd in juni 
2014 en de laatste in mei 2017. Bij nieuwbouwwoningen wil het wel eens voorkomen dat er 
achteraf "zetting" in de woningen voorkomt. Mochten er in de loop van de jaren scheuren gaan 
ontstaan in de woningen, dan zou er een discussie kunnen ontstaan over de oorzaak van deze 
scheuren. Op dit moment is echter in geen enkele woning scheurvorming gesignaleerd. Indieners 
gaan er daarom vanuit dat scheurvorming in de toekomst niet is veroorzaakt door "zetting" van 
de grond. 
   Antwoord  De minister merkt op dat met het seismisch monitoringssysteem dat is en nog zal worden 
aangebracht, bodembevingen worden geregistreerd in de bodemlagen waar de beving heeft 
plaatsgevonden. Uitgebreidere monitoring van bodemtrillingen verhoogt de kans op een 
nauwkeurige geografische duiding van de bodemversnellingscontouren in het gebied . Een 
uitgebreide monitoring kan worden uitgevoerd indien voldoende versnellingsmeters worden 
geplaatst. 
Omdat hiermee het oorzakelijk verband tussen gebouwschade en een aardbeving eerder kan 
worden vastgesteld acht de minister het plaatsen van voldoende versnellingsmeters van 
essentieel belang. 
 
In de omgeving van de velden Eleveld en Vries-Zuid zijn in het verleden meerdere bevingen 
geweest. Om die reden schrijft de minister in dit instemmingsbesluit een opname van de 
bouwkundige staat voor van een, na overleg met de gemeente(n), vast te stellen representatieve 
selectie van voor bodembeweging (bodemdaling èn bodemtrilling) gevoelige bouwwerken binnen 
het gebied waar bodembeweging als gevolg van gaswinning uit de gasvelden Eleveld en Vries-
Zuid zich kan voordoen, uit te voeren door een deskundige partij.  
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 693 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 694 ======================================================================

<pre>    Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |} kenmerk 18252736    Conclusie De passage over mogelijk te nemen waterhuishoudkundige maatregelen ten gevolge van het  bodemdaling door het leegproduceren van Norg zal verwijderd worden uit het  instemmingsbesluit.   Artikel 6 en de bijbehorende toelichting met betrekking tot de opname van de bouwkundige staat  worden verduidelijkt en vervangen.   In paragraaf 7.4.3 is een passage toegevoegd over de procedures van schadeafhandelingen en de  ontwikkelingen daaromtrent.    13, 14, 15, 19, 20, | Zienswijze | Indieners stellen vast dat de gevolgen van de gasvelden in dit winningsplan Westerveld voor de  35, 40, 42, 43, 53, beschermde status van het Natura-2000-gebied Drentsche Aa in strijd met art. 24 lid 1 sub q, r  55, 56, 57, 58, 59, en s Mbb, nog niet zijn onderzocht. Een beoordeling van effecten op het Natura 2000-gebied is  66, 76, 78, 84, 85, derhalve onvoldoende in uw ontwerp-instemmingsbesluit meegewogen. Onlangs is er een beheer-  86, 87, 88, 89, 90, plan voor het Natura-2000 Drentsche Aa door uw ministerie opgesteld. Ook daaraan zal u het   91, 92 winningsplan moeten toetsen.              Antwoord De passages van het Mijnbouwbesluit, waar indieners naar verwijzen, betreffen de te verwachten  omvang en aard van de bodembeweging en gerelateerde schade ten gevolge van de gaswinning  en de maatregelen om deze te voorkomen en of te beperken met betrekking tot het Natura 2000-  gebied de Drentsche Aa. Deze punten worden in het winningsplan Westerveld in subparagrafen  C3, C4, C5, D3, D4 en D5 door de NAM beschreven, maar niet specifiek voor het Natura 2000-  gebied Drentsche Aa. De NAM heeft om nadrukkelijk meer aandacht aan de gevolgen van  gaswinning op natuur en milieu te besteden de minister een nadere toelichting gegeven op 25  september 2017. Om de gevolgen voor natuur en milieu duidelijker naar voren te brengen is er in  het definitieve instemmingsbesluit een separate paragraaf opgenomen waarin de toetsing van de  gevolgen van gaswinning voor natuur en milieu worden beschreven. Voor het instemmen met het  winningsplan is het niet vereist om het beheerplan Drentsche Aa (gedateerd november 2016) in  detail te toetsen. Daarentegen dient wel getoetst te worden wat de gevolgen voor natuur en  milieu zijn door de gaswinning. Met name de bodemdaling kan hier een invloed op hebben. Gezien  de geringe nog te verwachten bodemdaling van 2-3 cm stelt de minister vast dat er geen directe  nadelige gevolgen voor natuur en milieu verwacht worden. Deze conclusie is ook na het verkrijgen  van de nadere toelichting van de NAM onveranderd gebleven.                   40    </pre>

====================================================================== Einde pagina 694 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 695 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
41 
 5b 13, 14, 15 , 19, 20 , 
35, 40, 42, 43, 53, 
55, 56, 57, 58, 59, 
66, 76, 78, 84, 85, 
86, 87, 88, 89, 90, 
91, 92 Zienswijze  Indieners stellen dat d e natuurtoets zoals bedoeld op pag. 22 van het ontwerp -
instemmingsbesluit zich niet dient te beperken tot een beoordeling van de impact van de 
gaswinning op soortenbescherming of de unieke natuurlijke kenmerken en habitattypes van het 
Drentsche Aa-gebied als Natura 2000-gebied. De natuurtoets zal ook uitsluitsel moeten geven 
over de vraag in hoeverre het bereiken van de KRW-waterkwaliteitsdoelstellingen als gevolg van 
de uitvoering van het winningsplan wordt belemmerd en de vraag of de mogelijkheden tot 
behoud en bescherming van de aanwezige kwaliteit van oppervlaktewater- en grondwaterstromen 
al dan niet negatieve gevolgen ondervinden door toedoen van deze mijnbouwactiviteiten. 
   Antwoord  Een natuurtoets is een juridisch document met strikte richtlijnen die onderdeel is van een 
aanvraag omgevingsvergunning. Voor alle productielocaties binnen het Westerveldsysteem is een 
omgevingsvergunning reeds verleend.  
Voor het winningsplan Westerveld dient getoetst te worden of bodembeweging als gevolg van de 
gaswinning nadelige gevolgen voor natuur en milieu heeft en hoeft geen natuurtoets te worden 
gedaan aangezien deze reeds in het kader van de verleende omgevingsvergunningen zijn 
uitgevoerd. Gezien de geringe nog te verwachten bodemdaling van 2-3 cm stelt de minister vast 
dat er geen directe nadelige gevolgen voor natuur en milieu verwacht worden.  
De doelstellingen van de Kaderrichtlijn water (hierna: KRW) heeft betrekking op de waterkwaliteit 
binnen een stroomgebied. Gelet op de diepte van de winning, de zeer geringe bodemdaling en het 
niet in de bodem brengen van chemicaliën is de minister van oordeel dat de gaswinning geen 
nadelige gevolgen zal hebben voor de doelstellingen van de KRW voor dit gebied. 
  5c 11, 13, 14, 15, 18 , 
19, 20, 35, 40, 42, 
43, 53, 55, 56, 57, 
58, 59, 66, 71, 76, 
78, 84, 85, 86, 87, 
88, 89, 90, 91, 92 Zienswijze  Voorts menen indieners  dat voor dit winningsplan Westerveld een MER -rapportage verplicht is. 
Dit vanwege de samenhang tussen de bepalingen van art. 7.2a van de Wet milieubeheer en art. 
2.8 van de Wet natuurbescherming, zoals die op 1 januari 2017 in werking is getreden. Te meer 
omdat de uitvoering van dit winningsplan zeer waarschijnlijk negatieve gevolgen kan hebben voor 
het Natura-2000-gebied Drentsche Aa.  
U dient derhalve het ontwerpbesluit incl. de MER-rapportage opnieuw ter inzage te leggen. 
   Antwoord  De minister constateert dat h et opstellen van een milieueffectrapport voor individuele 
productielocatie van Westerveldsysteem, gelet op onderdeel C.17.2 van het Besluit mer, niet 
vereist is, omdat de gewonnen gasproductie onder de 500.000 Nm3 per dag blijft. De zienswijze 
zal daarom niet worden overgenomen. 
De Drentsche Aa is het enige Natura2000 gebied dat zich binnen de invloedsfeer van de 
gaswinning Westerveld bevindt. Gezien de geringe nog te verwachten bodemdaling van 2-3 cm </pre>

====================================================================== Einde pagina 695 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 696 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
42 
 stelt de minister  vast dat er geen directe nadelige  gevolgen  voor natuur en milieu verwacht  
worden. 
 
5d 89 Zienswijze  Indiener stelt dat d e beoordeling van de gevolgen voor de natuur in het effectgebied van de 
gaswinning, met name voor het Nationaal Park Drentsche Aa, vooraf dient plaats te vinden. 
Daarbij dient rekening gehouden te worden met de voor dit gebied van toepassing zijnde 
toetsingskaders, zoals artikel 2.7 van de Wet natuurbescherming, met name de 
instandhoudingsdoelstelling van het gebied. 
   Antwoord  Voor het winningsplan Westerveld dient getoetst te worden of de bodembeweging als gevolg van 
gaswinning nadelige gevolgen voor natuur en milieu heeft. Gezien de geringe nog te verwachten 
bodemdaling van 2-3 cm stelt de minister vast dat er geen directe nadelige gevolgen voor natuur 
en milieu verwacht worden. De natuurbeschermingswet is van invloed op de 
omgevingsvergunning, welke reeds zijn vergund voor de productielocaties van het Westerveld 
systeem. 
 5e 13, 73 Zienswijze  Indiener vraagt om in het Drentsche Aa -gebied geen risico's te nemen vanuit het 
voorzorgprincipe. 
 
  Antwoord  De minister constateert dat het voorzorgprincipe er niet aan in de weg staat  om in te stemmen 
met het winningsplan Westerveld. De gasvelden van het Westerveldsysteem bevinden zich  in de 
eindfase van gaswinning en  de te verwachten nadelige gevolgen voor natuur en milieu zullen 
naar het oordeel van de minister gering zijn.  
 5f 53 Zienswijze  Aanvullend op het Drentsche Aa -gebied dienen ook andere voor natuur van belang zijnde gebie -
den in de afweging een volwaardige plek te krijgen, zoals o.a. de Natura 2000-gebieden Leekster-
meer, Norgerholt, Fochteloërveen en Witterveld. De natuurtoets dient verder niet beperkt te 
blijven tot uitsluitend een Wet natuurbescherming-toetsing op de Natura2000 gebieden en wette-
lijk beschermde soorten. Maar de formulering van artikel 36 lid 1 sub d Mijnbouwwet ("nadelige 
gevolgen voor de natuur") geeft juist grond voor een bredere toetsing, op het gehele Nationale 
Park Drentsche Aa, en inclusief NNN-gebieden (o.a. Norger esdorpenlandschap, landgoederen 
Vennebroek en De Braak, Bongeveen), alsmede de ecologische, en hydrologische condities die 
daarvoor gewaarborgd dienen te blijven. 
   Antwoord  In het Westerveld  gebied liggen meerdere  natuurgebieden.  Het Natura2000 -gebied de Drentsche  
Aa en enkele EHS gebieden bevinden zich binnen de nog te verwachten bodemdalingskommen </pre>

====================================================================== Einde pagina 696 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 697 ======================================================================

<pre>    Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | __ kenmerk 18252736    Pf _    11, 14, 15, 19, 20, | Zienswijze  35, 40, 42, 43, 53,   55, 56, 57, 58, 59,   66, 76, 78, 84, 85,   86, 87, 88, 90, 91,   92              foo    van de gaswinning Westerveld. De Natura 2000-gebieden het Leekstermeergebied, Bakkeveense  Duinen, Zuidlaardermeer, Witterveld, Drents-Friese Wold & Leggelderveld en het Fochteloërveen   liggen in de omgeving van het Westerveld systeem, maar vallen buiten de invloedsfeer van de te  verwachten bodemdaling ten gevolge van de gaswinning Westerveld.   Voor het winningsplan Westerveld dient getoetst te worden of de bodembeweging als gevolg van  gaswinning nadelige gevolgen voor natuur en milieu heeft. Gezien de geringe nog te verwachten   bodemdaling van 2-3 cm stelt de minister vast dat er geen directe nadelige gevolgen voor natuur  en milieu verwacht worden.    Het toetsingskader natuur en milieu is als separate paragraaf 7.5 opgenomen in het  instemmingsbesluit.    Overig - Nut en noodzaak   Indieners stellen dat in het ontwerpbesluit niet is onderbouwd of en waarom de winning uit deze  velden gedurende 10 jaren noodzakelijk is. Het lijkt er op dat winning uit deze velden als een  gegeven wordt beschouwd. Dat zal echter nader onderzocht en gemotiveerd moeten worden.   Bij de huidige onzekerheden over seismische risico's en energietransitie, is het ‘vergunnen’ van  een winning gedurende tien jaren te lang. Het enkele feit dat gaswinning uit deze velden  volgens de NAM tot 2028 technisch en economisch mogelijk is, wil niet zeggen dat dat  maatschappelijk en tegen het licht van de doelstellingen van de Mijnbouwwet (voorkómen van  schade) en uw regering (zo spoedig mogelijk stoppen met fossiele brandstoffen) ook wenselijk is.  Indieners bepleiten daarom een ijkmoment over vijf jaren, in de vorm van een nieuw  winningsplan per 2023, waarin de op dat moment meest recente inzichten over seismische  risico's, schade, leveringszekerheid en energietransitie zijn meegenomen.   Indieners pleiten voor een kortere geldingsduur van het instemmingsbesluit, het toepassen van  een ‘hand aan de kraan’ aanpak en een meer geleidelijke winning. Dit in verband met risico-  beheersing, verminderd gebruik van fossiele energiebronnen en vanuit strategisch voorraad-  beheer (gas als onderdeel lange termijn energievoorziening).    In de brief van 30 mei 2018 (Kamerstukken II 2017-18, 33529, nr. 469) met betrekking tot  gaswinning uit de kleine velden en energietransitie legt het kabinet de prioriteit bij een zo snel  magelijke transitie naar duurzame energie. Zolang dat nodig is om tegemoet te komen aan de  afnemende) Nederlandse aardgasvraag, wil het kabinet het aardgas uit de kleine velden winnen    43    </pre>

====================================================================== Einde pagina 697 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 698 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
44 
 waar en voor zover dit veilig kan. In de brief sluit het Kabinet aan bij het Energierapport 2015 en 
de Energieagenda van december 2016 ,waarin de 'lange termijn'-visie ten aanzien van de 
Nederlandse brandstofmix, inclusief de transitie naar een duurzame energievoorziening, is 
uiteengezet. Het in productie brengen van hernieuwbare energiebronnen maakt daar nadrukkelijk 
onderdeel van uit. Hoewel in de gebouwde omgeving stevig ingezet wordt op het geleidelijk 
uitfaseren van het gebruik van aardgas, speelt aardgas (als efficiënte energiedrager) komende 
decennia nog een essentiële rol in de Nederlandse energievoorziening. Om bij te dragen aan deze 
doelstelling is het dus ook noodzakelijk om de bestaande gasvelden volgens planmatig gebruik en 
beheer te winnen en vandaar dat een einddatum van 2028 is besloten, zodat NAM in de 
gelegenheid wordt gesteld om het high-case scenario te behalen.  
De minister merkt daarbij op dat de NAM in het winningsplan een schatting heeft gemaakt van 
het volume dat per gasveld nog zou kunnen worden gewonnen . In het winningsplan beschrijft de 
NAM eveneens dat de verwachte einddatum van de productie uit het Westerveld systeem gesteld 
is op 2023, maar kan uitlopen tot 2028. 
Hieruit concludeert de minister dat de verwachte productieduur per voorkomen een 
onzekerheidsmarge heeft van maximaal 5 jaar met als uiterste einddatum 2028. De minister 
heeft deze marge per voorkomen toegepast, hetgeen leidt tot een aanscherping van de duur van 
de winning ten opzichte van het ontwerp-instemmingsbesluit. 
De minister heeft deze gegevens opgenomen in tabel 1 en merkt volledigheidshalve op dat de 
instemming die met dit instemmingsbesluit wordt verleend, reikt tot de in tabel 1 gegeven 
maximale productie per gasveld en de in de tabel gegeven productieduur. . 
Het Westerveld gassysteem produceert al zo’n 30 jaar en de producerende gasvelden zijn de 
periode van maximale productie voorbij, waarna de productie uit de velden afneemt. Het 
toepassen van een meer geleidelijke winning is daarom niet van toepassing en is ook 
tegenstrijdig met het verkorten van de einddatum. Wanneer het seismisch risico groter blijkt te 
zijn dan is vastgesteld voor dit winningsplan, dan kan de gaswinning niet worden voortgezet op 
basis van dit winningsplan, en dient desgewenst opnieuw besluitvorming dient plaats te vinden. 
Ook kan de minister op basis van veiligheidsoverwegingnen de gaswinning stop zetten. 
Leveringszekerheid en omwille van de energietransitie vormen geen toetsingskaders voor een 
winningsplan. Om deze redenen zal de minister de zienswijze niet overnemen om een nieuw 
ijkmoment in 2023 vast te stellen. 
  6b 14,15, 19, 20 , 35, 
40, 42, 43, 53, 55, 
56, 57, 58, 59, 66, Zienswijze  Indieners stellen dat de effecten van de gaswinning in het gebied – en met name ook het 
voorkomen van die effecten - onvoldoende meegenomen zijn. Onder deze effecten worden de 
directe en indirecte gevolgen verstaan zoals het ontstaan van schade en nadelige effecten op 
natuur en milieu, het gevoel van veiligheid, leefbaarheid en economie. </pre>

====================================================================== Einde pagina 698 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 699 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
45 
 76, 78, 84, 85, 86, 
87, 88, 90, 91, 92  
  Antwoord  De Tcbb ( Technische commmissie bodembeweging) is één van de  adviseur s van het ministerie, 
die met name het winningsplan toetst op het risico van schade ten gevolge van bodembeweging 
door gaswinning uit het Westerveld systeem. De Tcbb geeft aan dat er geen directe schade aan 
gebouwen, infrastructuur of natuur en milieu wordt verwacht door bodemdaling. Verder stelt de 
Tcbb dat de kans op schade door bodemtrillingen aan buisleidingen klein is en het niet uitgesloten 
kan worden dat bodemtrillingen gevolgen kan hebben voor schade aan gebouwen. De Tcbb heeft 
geen bezwaar om onder voorwaarden akkoord te gaan met het winningsplan. De minister 
constateert dat SodM geen maatregelen voorstelt om bodemdaling te voorkomen en dat de 
voorgestelde maatregelen om bodemtrillingen te monitoren zijn overgenomen in het 
instemmingsbesluit. 
Veiligheid is één van de belangrijkste toetingskaders van een winningsplan. Het gevoel van 
veiligheid, leefbaarheid en economie zijn volgens de Mijnbouwwet geen toetsingkaders voor een 
winningsplan. Nadelinge effecten voor natuur en milieu en het voorkomen/beperken ervan dient 
volgens de Mijnbouwwet getoetst te worden. Zoals gevraagd in het ontwerp-instemmingsbesluit 
heeft de NAM een aanvullend document opgesteld met omgevings- en milieu aspecten van het 
winningsplan Westerveld op basis waarvan de eerdere toetsing kan worden geverifeerd.  
Op grond artikel 6:177 van het Burgerlijk Wetboek, is het mijnbouwbedrijf aansprakelijk voor 
schade die ontstaat door de aanleg of het in werking hebben van een mijnbouwwerk of de 
gaswinning. Hiermee worden alle vormen van schade bedoeld, zolang kan worden aangetoond 
dat het door de gaswinning veroorzaakt is. 
 6c 11, 14, 15, 19, 20 , 
35, 40, 42, 43, 53, 
55, 56, 57, 58, 59, 
66, 76, 78, 84, 85, 
86, 87, 88, 90, 91, 
92 Zienswijze  Indieners vinden dat u in navolging van het door u omarmde advies van de Onderzoeksraad voor 
Veiligheid de maatschappelijke gevolgen expliciet en transparant dient te benoemen en te 
betrekken in uw afweging. 
  Antwoord  Op basis van de aanbevelingen van het OVV -rapport, zoals overgenomen door het kabinet 
(Kamerstukken II 2014/2015, 33 529, nr. 143), dienen de andere overheden betrokken te 
worden en dient er meer aandacht voor het burgerperspectief te zijn in de besluitvorming. In dit 
verband is een samenhangend pakket aan wijzigingen in de Mijnbouwwet doorgevoerd dat recht 
doet aan de maatschappelijke vraagstukken rond mijnbouwactiviteiten. Dit betekent concreet dat 
de decentrale overheden en het burgerperspectief meer inspraak krijgen door middel van hun 
adviesrol, de mogelijkheid tot indienen van zienswijzen en het houden van een </pre>

====================================================================== Einde pagina 699 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 700 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
46 
 informatiebijeenkomst voor een ieder . De minister constateert  dat hieraan ruim voldoende 
invulling is gegeven in het instemmingsbesluit Westerveld. 
 
6d 11, 14, 15, 19, 20 , 
35, 40, 41, 42, 43, 
48, 53, 54, 55, 56, 
57, 58, 59, 66, 76, 
78, 84, 85, 86, 87, 
88, 90, 91, 92 Zienswijze  U geeft aan dat wanneer aardgas veilig kan worden gewonnen, het wenselijk is dit uit Neder -
landse bodem te winnen. En Nederland minder afhankelijk is van gasimport. Een deel van het 
Nederlandse aardgas is echter nog altijd bestemd voor export. Wij concluderen dat u – ook voor 
de productie uit het gasveld onder Loon en Marsdijk - een belangenafweging heeft gemaakt 
tussen economie c.q. inkomsten voor de staat en het veilig en zorgeloos kunnen wonen en leven 
door de inwoners van onze regio. Wij vragen u om deze afweging in uw besluit transparant te 
formuleren zodat uw keuzes en prioriteiten voor eenieder helder zijn. 
Wij zijn van mening dat – behalve of de door de NAM aangegeven winbaarheidsfactor reëel is - 
een bredere beoordeling op het aspect doelmatigheid wenselijk is. Voorts zijn wij van mening dat 
als de doelmatigheid van onderhavig winningsplan wordt beoordeeld in relatie tot de 
maatschappelijke gevolgen dit tot een ander besluit behoort te leiden. 
   Antwoord  Nut en noodzaak van het ‘kleine velden’ -beleid is vastgesteld op nationaal niveau. Met de gas -
winning uit een specifiek klein gasveld, of uit het Westerveld systeem, kan door de minister van 
EZK uitsluitend worden ingestemd als deze op veilige en verantwoorde wijze kan plaatsvinden. De 
beoordeling van het winningsplan is erop gericht om hierover, mogelijk onder het stellen van 
additionele voorschriften en beperkingen, een besluit te kunnen nemen.  
Met het instemmingsbesluit wordt ingestemd met een specifiek winningsplan, het gewijzigde 
winningsplan Westerveld. Aangezien nut en noodzaak voor de gaswinning uit de kleine velden al 
is vastgesteld op nationaal niveau, hoeft deze onderbouwing niet in het concrete geval 
onderbouwd te worden. Het winningsplan behoeft geen informatie te bevatten waaruit blijkt dat 
(voortzetting van) de betreffende gaswinning onvermijdelijk is met het oog op 
leveringszekerheid.  6e 3, 10, 11, 14, 15, 
19, 20, 35, 40, 42, 
43, 53, 54, 55, 56, 
57, 58, 59, 66, 76, 
78, 84, 85, 86, 87, 
88, 90, 91, 92 Zienswijze  Zijn de genoemde hoeveelheden gas die nog te winnen zijn uit het Westerveldsysteem  wel nodig , 
ook in relatie tot de versnelling van de verduurzaming? En zo ja, kunnen deze hoeveelheden niet 
op een andere plek (zonder stedelijke bebouwing c.q. bebouwingsconcentraties) veiliger 
gewonnen worden? 
  Antwoord  Nut en noodzaak van het ‘kleine velden’ -beleid is vastgesteld op nationaal niveau. Met de gas -
winning uit een specifiek klein gasveld, of uit het Westerveld systeem, kan door de minister van 
EZK uitsluitend worden ingestemd als deze op veilige en verantwoorde wijze kan plaatsvinden.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 700 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 701 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
47 
 Aardgas speelt een essentiële rol in de Nederlandse energievoorziening: het voorziet in ruwweg 
40% van onze primaire energiebehoefte. Het is van alle fossiele energiebronnen het meest CO 2-
arm en is een efficiënte energiedrager. 
In de gebouwde omgeving wordt stevig ingezet op het geleidelijk uitfaseren van aardgas. 
Aardgas speelt echter ook bij de andere functionaliteiten (kracht en licht, hoge temperatuur 
warmte en vervoer) een belangrijke rol in de transitie. Ook in de transitie naar de ambities van 
het Klimaatakkoord van Parijs zal gas als minst vervuilende fossiele brandstof nog lang een 
belangrijke rol spelen. 
Aardgas wordt gewonnen uit gasvelden in de ondergrond, op plekken waar aardgas zich heeft 
kunnen accumuleren. De locatie van gasvelden is dus onafhankelijk van hoe wij de bovengrond 
inrichten met bebouwing. 
 6f 14, 15, 19, 20, 35, 
40, 42, 43, 53, 55, 
56, 57, 58, 59, 66, 
76, 78, 84, 85, 86, 
87, 88, 90, 91, 92 Zienswijze  Indieners  constateren dat behalve een beknopte toelichting op het gaswinningsbeleid in 
Nederland de noodzaak van onderhavige gaswinningen door u niet wordt onderbouwd. Gezien de 
negatieve effecten van gaswinning is zo'n motivering en onderbouwing van de noodzaak van 
gaswinning uit deze velden wel noodzakelijk. U moet aantonen dat voortzetting van de winning 
uit deze velden onvermijdelijk is met het oog op de leveringszekerheid. Ook het winningsplan zelf 
zou daarover – vervolgens door u te toetsen - informatie moeten bevatten (art. 24 lid 1 sub a en 
lid 2 Mbb).  
   Antwoord  Nut en noodzaak van het ‘kleine velden’ -beleid is vastgesteld op nationaal niveau. In  de beknopte 
toelichting waaraan wordt gerefereerd in deze zienswijze, wordt daarnaar verwezen. Met de gas-
winning uit een specifiek klein gasveld, of uit het Westerveld systeem, kan door de minister van 
EZK uitsluitend worden ingestemd als deze op veilige en verantwoorde wijze kan plaatsvinden. De 
beoordeling van het winningsplan is erop gericht om hierover, mogelijk onder het stellen van 
additionele voorschriften en beperkingen, een besluit te kunnen nemen.  
Met het instemmingsbesluit wordt ingestemd met een specifiek winningsplan, het gewijzigde 
winningsplan Westerveld. Aangezien nut en noodzaak voor de gaswinning uit de kleine velden al 
is vastgesteld op nationaal niveau, hoeft deze onderbouwing niet in het concrete geval 
onderbouwd te worden. Het winningsplan behoeft geen informatie te bevatten waaruit blijkt dat 
(voortzetting van) de betreffende gaswinning onvermijdelijk is met het oog op 
leveringszekerheid.  6g 12, 19, 26, 35, 37, 
52, 62, 71, 73, 79 Zienswijze  Fossiele brandstoffen zijn een aflopende zaak. Als er nu geïnvesteerd wordt in duurzame energie 
in plaats van in verdere gaswinning, dan kunnen we in 2030 Nederland gasvrij laten zijn; dit 
draagt direct bij aan de klimaatdoelstellingen. Gaswinning uit kleine velden is contraproductief bij </pre>

====================================================================== Einde pagina 701 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 702 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
48 
 overschakeling naar duurzaam. Het is dan ook beter om geen gas meer te  gebruiken/winnen, 
maar met voorrang te investeren in duurzame energieopwekking (ook voor de industrie). 
U heeft de noodzaak van transitie van gas naar duurzame energiebronnen al onderkend. Echter, 
nog steeds zien wij dat de overheid, met name op landelijk niveau, veel te weinig acties in 
concreto onderneemt om hier ook echt werk van te maken. Er zijn Nederlanders die bezwaren 
hebben tegen windmolens in hun zicht, maar dat is geen excuus voor de traagheid in de transitie. 
Er zijn legio andere mogelijkheden en lokaties waar geen of minder bezwaren tegen zijn. De 
transitie in gang zetten is voor de regering alleen een kwestie van prioriteiten stellen. 
   Antwoord  U heeft gelijk  dat fossiele brandstoffen een aflopende zaak zijn en dat er in duurzame energie 
geïnvesteerd dient te worden. Dit is ook het beleid van de Nederlandse overheid en als zodanig 
opgenomen in de energie agenda. Daarentegen speelt aardgas een essentiële rol in de 
Nederlandse energievoorziening: het voorziet in ruwweg 40% van onze primaire energiebehoefte. 
Het is van alle fossiele energiebronnen het meest CO 2-arm en is een efficiënte energiedrager. 
In de gebouwde omgeving wordt ingezet op het geleidelijk uitfaseren van aardgas. Aardgas 
speelt echter ook bij de andere functionaliteiten (kracht en licht, hoge temperatuur warmte en 
vervoer) een belangrijke rol in de transitie. Ook in de transitie naar de ambities van het 
Klimaatakkoord van Parijs zal gas als minst vervuilende fossiele brandstof nog lang een 
belangrijke rol spelen. 
 6h 88, 94 Zienswijze  Indieners vinden dat in het besluit rekening gehouden moet worden met de lokale adviezen en 
een onderbouwing moet worden gegeven indien afgeweken wordt van het advies. Ons advies 
blijft staan dat gasveld Zevenhuizen-West niet ontwikkeld mag worden. Indien u dit niet 
overneemt vinden wij een motivering op zijn plaats, waarbij u ook de maatschappelijke impact 
meeweegt. 
   Antwoord  In het ontwerp -instemmingsbesluit is  in subparagraaf 7.1 een inhoudelijke reactie gegeven op uw 
advies om het ontwikkelen van het Zevenhuizen-West te verbieden. De minister concludeert in 
zijn beooordeling dat een maatschappelijke onrust niet per se leidt tot een uitzondering op de 
stellingname van de Nederlandse overheid om binnen randvoorwaarden van wet- en regelgeving 
(zoals veiligheid) gas uit de Nederlandse bodem optimaal te benutten.  
Het Zevenhuizen-West gasveld is in 1993 aangeboord door de Zevenhuizen-02 boring vanaf de 
Zevenhuizen-satelliet locatie. Ook in het vigerende winningsplan is het Zevenhuizen gasveld 
reeds aangegeven. Aangezien het Zevenhuizen-West gasveld is aangeboord, getest, kleine 
volumes heeft geproduceerd en voldoet aan de toetsingscriteria van de minister heeft de NAM 
ook instemming om dit veld weer in productie te brengen. De NAM geeft in het voorliggende </pre>

====================================================================== Einde pagina 702 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 703 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
49 
 winningsplan aan dat het Zevenhuizen -West gasveld alleen in de high -case gaat worden  
geproduceerd. 
  
6i 53 Zienswijze  Maatschappelijk en bestuurlijk zullen de bezwaren, zorgen en verontrusting in ieder geval niet 
worden weggenomen zolang er geen volwaardig maatschappelijk debat is gevoerd over de nut en 
noodzaak van het energiebeleid. Daaraan ontbreekt het nog: algemene verwijzingen naar "het 
Energierapport 2015 en de Energie Agenda 2016", en het houden van informatie-avonden, zijn 
daarvoor anno 2017 niet voldoende. 
   Antwoord  Het Energierapport  2015 en de Energie  Agenda  2016 tot stand zijn gekomen  na uitgebreide  
maatschappelijke debatten. Het energiebeleid is vastgesteld op nationaal niveau. In de brief van 
30 mei 2018 (Kamerstukken II 2017-18, 33529, nr. 469) met betrekking tot gaswinning uit de 
kleine velden en energietransitie legt het kabinet de prioriteit bij een zo snel mogelijke transitie 
naar duurzame energie. Zolang dat nodig is om tegemoet te komen aan de (afnemende) 
Nederlandse aardgasvraag, wil het kabinet het aardgas uit de kleine velden winnen, waar en voor 
zover dit veilig kan. In de brief sluit het Kabinet aan bij het Energierapport 2015 en de 
Energieagenda van december 2016 ,waarin de 'lange termijn'-visie ten aanzien van de 
Nederlandse brandstofmix, inclusief de transitie naar een duurzame energievoorziening, is 
uiteengezet. 
Met de invoering van de gewijzigde Mijnbouwwet per 1 januari 2017 is er nu ook een wettelijke 
grondslag voor het in acht nemen van de aanbevelingen uit het OVV-rapport, in de procedure.  
Een van de belangrijkste aanbevelingen uit het OVV-rapport richt zich op de veiligheid van 
burgers en infrastructurele werken. Een ander belangrijk punt betreft het betrekken van de 
andere overheden bij de besluitvorming over mijnbouwactiviteiten en het hebben van meer 
aandacht voor het burgerperspectief. Deze informatie-avonden zijn sinds de gewijzigde 
Mijnbouwwet ingevoerd om alle betrokken partijen te voorzien van de juiste voorlichting over alle 
aspecten van een winningsplan en zodoende de adviseurs van het ministerie te kunnen uitleggen 
hoe het winningsplan getoetst is en wat de consequenties van het winningsplan zijn.  
De minister kan zich dan ook niet vinden in deze zienswijze. 
 6j 54 Zienswijze  Indiener stelt dat de NAM een nieuwe zorgvuldige en volledige aanvraag dient in te dienen, zodat 
het ook voor de betrokken burgers, bedrijven en alle adviseurs duidelijker is dat NAM haar 
aanvraag serieus neemt en zeer precies opstelt. 
 
  Antwoord  Wat betreft zorgvuldigheid, verwijst u onder andere naar het citaat van de Mijnraad dat het in het 
winningsplan soms onduidelijk is naar welk specifiek onderdeel van TNO gerefereerd wordt. Het is </pre>

====================================================================== Einde pagina 703 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 704 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
50 
 aan de operator om duidelijk te maken naar welk onderdeel van TNO wordt gerefereerd of in de 
inleiding aan te geven welk onderdeel van TNO er bedoeld wordt, maar de minister ziet hier geen 
enkel signaal in dat de NAM de aanvraag niet serieus neemt en heeft op het advies van de 
Mijnraad reeds in het onwerp-instemmingsbesluit een reactie gegeven. 
De volledigheid van een winningsplan wordt getoetst ten tijde van de indiening. Door het wijzigen 
van de Mijnbouwwet met ingang van 1 januari 2017 is de regelgeving omtrent winningsplannen 
veranderd, waardoor de reeds ingediende winningsplannen aangevuld dienden te worden, zodat 
zij volgens de gewijzigde en strengere Mijnbouwwet getoetst konden worden. Ten tijde van de 
besluitvorming is de op dat moment van vastgestelde regelgeving van toepassing. Het 
winningsplan moet derhalve worden getoetst aan de gewijzigde Mijnbouwwet. Daarbij bleek bij 
een nadere toetsing dat aanvullende informatie moest worden verstrekt  
Verder wijst de minister erop dat advies wordt ingewonnen bij SodM, de Tcbb en de decentrale 
overheden om zodoende voornamelijk de veiligheid in de meest algemene zin te kunnen 
waarborgen op lokaal en regionaal niveau. Dit betekent dus niet dat de NAM zijn aanvraag niet 
compleet heeft ingediend, maar dat het winningsplan wordt getoetst op alle mogelijke technische, 
juridische, lokale en regionale invloeden. 
 6k 54 Zienswijze  De jaartallen 2023 en 2028 komen uit de lucht valle n. Indiener stelt dat d e minister geen 
instemming kan verlenen aan iets dat niet aangevraagd wordt. Als het de bedoeling van de NAM 
was om met de aanvraag instemming winningsplan Westerveld verlenging te krijgen van de 
termijn voor gaswinning na 2018, dan had de NAM dit expliciet moeten vermelden. 
   Antwoord  Volgens Mijnbouwwet  35 lid 1b dient een winningsplan een beschrijving van de duur van de 
winning te hebben. Omdat gaswinning afhankelijk is van veel boven- en ondergrondse 
parameters met een bepaalde onzekerheidsmarge, maar ook afhankelijk is van economische 
factoren, is vooraf niet met zekerheid te zeggen wanneer de winning beëindigd wordt. Vandaar 
dat NAM een low-, mid- en high-case beschrijft. De mid-case heeft een einddatum van het 
Westerveld systeem in 2023 en de high-case een einddatum in 2028, zoals ook door de NAM 
wordt vermeld in subparagraaf B5.4 (duur van de winning) van het winningsplan. De minister 
heeft het winningsplan op de high-case beoordeeld.  
De minister merkt daarbij op dat de NAM in het winningsplan een schatting heeft gemaakt van 
het volume dat per gasveld nog zou kunnen worden gewonnen. In het winningsplan beschrijft de 
NAM eveneens dat de verwachte einddatum van de productie uit het Westerveld systeem gesteld 
is op 2023, maar kan uitlopen tot 2028. 
Hieruit concludeert de minister dat de verwachte productieduur per voorkomen een 
onzekerheidsmarge heeft van maximaal 5 jaar met als uiterste einddatum 2028. De minister </pre>

====================================================================== Einde pagina 704 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 705 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
51 
 heeft deze marge per voor komen toegepast , hetgeen leidt tot een aanscherping van de duur van 
de winning ten opzichte van het ontwerp-instemmingsbesluit. 
De minister heeft deze gegevens opgenomen in tabel 1 en merkt volledigheidshalve op dat de 
instemming die met dit instemmingsbesluit wordt verleend, reikt tot de in tabel 1 gegeven 
maximale productie per gasveld en de in de tabel gegeven productieduur. De belangrijkste 
factoren voor een winningsplan zijn het veiligheidsaspect en dat de gaswinning gebeurd volgens 
planmatig gebruik en beheer van de ondergrond. Hieronder wordt ook een efficiente gaswinning 
verstaan, waarbij onder andere naar een zo hoog mogelijk winningspercentage wordt gestreefd. 
Uit deze overwegingen met betrekking tot planmatig beheer wordt daarom uitgegaan van het 
high-case scenario met de einddatum in 2028. 
 6l 55, 58, 61  Zienswijze  Op basis van de cijfers genoemd in het NAM jaarverslag van 2016 bereken t indiener  dat de NAM 
maximaal een bedrag in de orde van € 28 miljoen afdraagt aan de Nederlandse Staat als gevolg 
van de Vries-Zuid productie over de periode 2017-2023 (de verwachte productieperiode). Dit is 
per jaar € 4.3 miljoen. Indieners plaatsen deze bedragen in perspectief: de wijk Marsdijk kent 
ongeveer 4.500 woningen en 13.000 inwoners, die een verhoogd risico lopen. Ik concludeer dat u 
het verhoogde risico voor de burger acceptabel vindt bij inkomsten in de orde liggen van € 330 
per inwoner per jaar gedurende de resterende productietijd van het Vries-Zuid veld. De Tcbb 
geeft aan dat er bevingen met een magnitude tot 3,9 mogelijk zijn. Mocht er een beving met een 
dergelijke magnitude plaatsvinden dan gaan indieners er vanuit dat de materiële en emotionele 
schade de inkomsten voor de Staat uit het Vries-Zuid veld ver overschrijdt. Indieners stellen een 
reactie m.b.t. een risico-baten analyse bijzonder op prijs. 
   Antwoord  De cijfers zoals genoemd in het NAM jaarverslag van 2016 betreffen op enig abstractieniveau een 
inschatting van de NAM. Voor de minister is essentieel dat de risico’s als gevolg van de 
gaswinning acceptabel zijn en dat eventuele gebouwschade als gevolg van de gaswinning vergoed 
wordt. Het financieel waarderen van risico’s die burgers lopen, is in Nederland niet gebruikelijk. 
Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat ziet dan ook geen toegevoegde waarde in een 
risico-baten analyse.  
De Tcbb geeft inderdaad in zijn advies een theoretische magnitude aan, maar de minister stelt 
dat dit een verouderde berekening voor het Groningenveld is. In de recentere winningsplannen 
worden specifiek per gasveld de theoretische maximale magnitudes uitgerekend. Voor de 
gasvelden binnen het Westerveld systeem liggen deze theoretische maxima (tabel 3.2 in het 
winningpslan) allemaal onder de verouderde waarde zoals door de Tcbb genoemd. 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 705 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 706 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
52 
   Conclusie  Bovenstaande onderdelen van de zienswijzen betreffende overig – nut en noodzaak  – hebben 
geleid tot een wijziging van de productieduur per voorkomen ten opzichte van het ontwerp-
instemmingsbesluit. 
 
    
 
 
    
Overig - Procedure  
6m 14, 15, 19, 20 , 35, 
40, 42, 43, 53, 54, 
55, 56, 57, 58, 59, 
66, 76, 78, 84, 85, 
86, 87, 88, 90, 91, 
92 Zienswijze  Indiener s stellen  dat tal van zaken in het winningsplan nog niet zijn uitgewerkt en gespecificeerd 
zoals de natuurtoets, het MER voor de Drentsche Aa en een gespecificeerd meet- en 
monitoringplan. Ook de uitgevoerde SRA is gebaseerd op onjuiste gegevens waarbij o.a. het vast-
gestelde bestemmingsplan Werklandschap Assen Zuid niet is meegenomen.  
Ook ontbreekt in het winningsplan informatie over de exacte locaties van winningsputten in de 
gasvelden, geplande locaties van winputten en de winningshoeveelheden per put zoals het 
Mijnbouwbesluit (Mbb) vereist.  
Ten slotte gaat het winningsplan niet in op de vraag op welke wijze schade wordt voorkomen.  
Deze zaken zijn niet reparabel in de lopende procedure. Wanneer zonder deze informatie 
besluitvorming plaatsvindt wordt de rechtszekerheid van onze inwoners naar onze mening ernstig 
geschaad. U zult het ontwerpbesluit - aangepast aan en mét de nieuwe milieuinformatie - daarom 
nogmaals in ontwerp ter inzage moeten leggen, zodat wij, burgers en belangenorganisaties in de 
gelegenheid zijn daarop overeenkomstig art. 34 lid 4 Mijnbouwwet een zienswijze in te dienen. 
   Antwoord  Het winningsplan bevat  algemene  informatie over de locaties van winningsputten , zo worden 
bijvoorbeeld op pagina 54 van het winningsplan de putten Vries-3c (VRS-3C) en Vries-10 (VRS-
10)  genoemd. De focus van het winningsplan ligt op de winning van de delfstoffen uit de diepe 
ondergrond en de effecten daarvan in termen van bodembeweging op de omgeving. Een win-
ningsplan heeft daarmee een andere scope dan bijvoorbeeld de aanvragen voor omgevings-
vergunningen voor specifieke mijnbouwlocaties. Er bestaat op basis van het Mijnbouwbesluit 
(Mbb) geen verplichting om in het winningsplan informatie op te nemen over de winnings-
hoeveelheden per put. In het winningsplan moet wel de mogelijk te produceren hoeveelheden gas 
per gasvoorkomen worden opgenomen. De productie vindt plaats door een productieput en die 
kan op een andere locatie staan dan het gasvoorkomen. Daarbij is het ook niet uitgesloten dat er 
gas uit andere voorkomens (volgtijdelijk) via dezelfde put wordt geproduceerd. 
In het winningsplan is in de paragrafen C4, C5, D4 en D5 ingegaan op maatregelen die de 
gevolgen van schade door bodemdaling of bodemtrilling beperken of voorkomen. Een zekere 
mate van bodemdaling en een bepaalde kans op een lichte geïnduceerde aardbeving is echter </pre>

====================================================================== Einde pagina 706 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 707 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
53 
 inherent aan gaswinning. Met het zo nodig beperken van snelheid of omvang van de gas winning , 
wordt ingezet op het beperken van de eventuele gevolgen van de gaswinning voor de omgeving. 
Ook stelt u in uw zienswijze dat er een aantal andere tekortkomingen in het winningsplan zijn. De 
minister constateert daarentegen dat een MER voor de Drentsche Aa niet benodigd is, de 
omgevingsfactoren in de SRA correct zijn toegepast (zie zienswijze 6d) en dat een meet- en 
monitoringsplan een losstaand document is dat apart van het winningsplan bij SodM moet worden 
ingediend. Een natuurtoets is een vereiste dat onderdeel is van de omgevingsvergunning voor de 
mijnbouwlocaties, welke de NAM reeds heeft verkregen, en valt dus buiten het kader van het 
winningsplan. Daarentegen wordt een winningsplan wel beoordeeld op nadelige gevolgen voor 
natuur en milieu ten gevolge van de beschreven bodembeweging als gevolg van gaswinning 
(Mijnbouwwet artikel 36 punt 1c/d), wat ook voor het winningsplan Westerveld is gebeurd. 
Desalniettemin heeft de minister besloten om het natuur en milieu aspect duidelijker naar voren 
te brengen in het instemmingsbesluit, mede op basis van de uitgebreidere toelichting op natuur 
en milieu die de NAM na de ter inzage periode heeft opgestuurd. De informatie uit de 
uitgebreidere toelichting heeft niet geleid tot een andere uitkomst van het instemmingsbesluit.  
 6n 11, 14, 15, 18, 19, 
20, 35, 40, 42, 43, 
53, 55, 56, 57, 58, 
59, 66, 76, 78, 84, 
85, 86, 87, 88, 90, 
91, 92 Zienswijze  Indiener s vinden dat uit het oogpunt van een integrale belangen afweging, het ontbreken van een 
volledige natuurtoets een belangrijke omissie is in uw ontwerpbesluit, conform artikel 36 van de 
Mijnbouwwet. Indieners zijn van mening dat dit gebrek feitelijk zou moeten leiden tot het 
onthouden van instemming aan het winningsplan Westerveld. Het toevoegen van 
natuuronderzoek en uw beoordeling daarvan aan uw definitieve besluit is te laat en in strijd met 
een zorgvuldige voorbereiding als bedoeld in de Algemene wet bestuursrecht. Tevens komt met 
het later toevoegen van de natuurtoets aan de aanvraag c.q. het besluit, de rechtszekerheid in 
het gedrang. 
   Antwoord  Een natuurtoets is een vereiste  dat onderdeel is van de omgevi ngsvergunning en voor de 
mijnbouwlocaties, welke de NAM reeds heeft verkregen, en valt dus buiten het kader van het 
winningsplan. Daarentegen wordt een winningsplan wel beoordeeld op nadelige gevolgen voor 
natuur en milieu ten gevolge van de bodembeweging als gevolg van gaswinning (Mijnbouwwet 
artikel 36 punt 1c/d), wat ook voor het winningsplan Westerveld is gebeurd. Desalniettemin heeft 
de minister besloten om het natuur en milieu aspect duidelijker naar voren te brengen in het 
instemmingsbesluit, mede op basis van de uitgebreidere toelichting op natuur en milieu die de 
NAM na de ter inzage periode heeft opgestuurd. De informatie uit de uitgebreidere toelichting 
heeft niet geleid tot een andere uitkomst van het instemmingsbesluit. 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 707 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 708 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
54 
 6o 9, 14, 15, 16, 17, 
18, 19, 20,21, 24, 
26, 27, 28, 29, 30, 
34, 35, 36, 38, 39, 
40, 42, 43, 44, 45, 
46, 47, 49, 50, 53, 
54, 55, 56, 57, 58, 
59, 60, 63, 65, 66, 
67, 68, 69, 71, 72, 
73, 74, 75, 76, 77, 
78, 81, 82, 83, 84, 
85, 86, 87, 88, 90, 
91, 92 Zienswijze  Indieners stellen vast dat u met ons constateert dat het winningsplan lastig is te lezen voor niet -
ingewijden. De door u voorgestelde reparatie door tijdens de inloopavonden het winningsplan 
nader toe te lichten is naar onze mening niet voldoende. Hierdoor krijgen niet alle inwoners de 
gelegenheid het winningsplan te doorgronden.  
Door het niet begrijpelijk zijn van het winningsplan en het ontwerp-instemmingsbesluit, wordt 
geen goede invulling gegeven aan het inwonerperspectief en is het hierdoor voor de inwoners niet 
mogelijk om op een goede manier zienswijzen kenbaar te maken.  
In het ontwerpbesluit geeft u aan dat u zorgvuldige en publieksvriendelijke communicatie wilt 
borgen. U geeft aan dat uw ministerie werkt aan een maatschappelijke licentie en een publieks-
vriendelijke oplegger. Jammer genoeg past u dit nog niet toe en verwijst u slechts naar drie (tra-
ditionele) inloopbijeenkomsten voor inwoners. Het winningsplan en ontwerpbesluit voldoen op het 
aspect van leesbaarheid en daarmee het burgerperspectief niet aan uw toezeggingen. 
Het ontwerp instemmingsbesluit is juridisch-technisch van aard. Indieners vinden dat het 
nauwelijks begrip en empathie toont voor de gevoelens van de bewoners en draagt 
dientengevolge niet bij aan het tot stand brengen van een zo noodzakelijke vertrouwensbasis. 
   Antwoord  De minister is zich er van bewust dat in  een winningsplan veel technische aspecten van een 
gasveld worden behandeld, die niet eenvoudig zijn te begrijpen is voor mensen die geen ervaring 
met mijnbouw hebben. Gedurende het proces van vergunningverlening hecht de minister er aan 
om op een open en transparante wijze met u te communiceren. Daarbij moet wel gezegd worden 
dat het ontwerp-instemmingsbesluit een juridisch document betreft. 
De toegevoegde waarde van uw zienswijze zit met name in de regionale en lokale kennis die u 
kunt inbrengen ten aanzien van de effecten van de verwachte bodembeweging op de kwaliteiten 
van het gebied en de veiligheid van omwonenden en de te verwachten effecten op aanwezige 
bebouwing of infrastructurele werken of de functionaliteit daarvan. Om u te helpen hier een 
mening over te vormen heeft het ministerie 3 inloopbijeenkomsten georganiseerd. Hierbij waren 
deskundigen van het ministerie, TNO en het SodM en van de NAM aanwezig om uw vragen te 
beantwoorden. U geeft aan dat deze inloopbijeenkomsten, die overigens maar matig bezocht zijn, 
niet voldoende zijn om iedereen van voldoende informatie te voorzien. Aanvullend daarop stond 
het in de kenningsgeving vermeld, om tijdens de inzage periode, contact op te nemen met het 
ministerie om een nadere uitleg te vragen. 
 
Overigens wijst de minister erop dat er op 7 september 2017 vanuit de koepelorganisatie van 
Nederlandse gasproducenten (NOGEPA), waar ook de NAM bij is aangesloten, reeds een 
“Gedragscode gaswinning kleine velden” is uitgebracht waarin hoofdstuk 5 afspraken bevat over 
goede, open en transparante communicatie en contact met de omgeving. </pre>

====================================================================== Einde pagina 708 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 709 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
55 
  
6p 11, 14, 15 , 17, 19, 
20, 27, 29, 30, 35, 
40, 42, 43, 53, 54, 
55, 56, 57, 58, 59, 
66, 73, 76, 78, 81, 
82, 83, 84, 85, 86, 
87, 88, 90, 91, 92 Zienswijze  In uw antwoord schrijft u "zolang er binnen het vigerende winningsplan (winnings)ruimte is, zoals 
in het geval van put Vries-10, is er na een nieuwe boring geen wijziging van het winningsplan 
nodig". Indieners stellen echter dat put Vries -10 niet in het vigerende winningsplan zit En dat 
door het in gebruik nemen van put Vries-10 wordt gehandeld in strijd met het vigerende 
winningsplan en artikel 24, Mbb.  
Zowel de NAM, als het ministerie van EZ hebben inzake de productieput Vries-10 niet zorgvuldig 
met inwoners en andere overheden gecommuniceerd en geacteerd. 
Anders dan aanvankelijk toegezegd is de NAM inmiddels gestart met de gaswinning op basis van 
een "oude" vergunning. Juridisch mogen zij daartoe gerechtigd zijn, naar letter en geest van de 
vernieuwde wetgeving terzake acht ik deze handelwijze in strijd met de beginselen van behoorlijk 
bestuur. Daarom vragen indieners ook stopzetting van de gaswinning nu. 
   Antwoord  De besluitvormingsprocedure die heeft geleid tot ingebruikname van de put Vries -10 in december 
2016 maakt geen onderdeel uit van de besluitvormingsprocedure inzake het gewijzigde 
winningsplan Westerveld (alhoewel de put Vries-10 daarin wel wordt genoemd). De beoordeling 
of ingebruikname van de put Vries-10 op basis van artikel 24 van het Mijnbouwbesluit leidt tot 
strijd met het vigerende winningsplan is aan Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) als 
toezichthouder. Op basis van de beschikbare informatie heeft SodM geconstateerd dat de grenzen 
van het vigerende winningsplan met het in gebruik nemen van de put Vries-10 tot eind 2018 niet 
zullen worden overschreden. 
Voorafgaand aan de ingebruikname van de put Vries-10 heeft de NAM een Barmm-melding 
(melding op grond van het Besluit algemene regels milieu mijnbouw) ingediend en heeft 
besluitvorming plaatsgevonden over een wijziging van de omgevingsvergunning waarbij relevante 
milieuaspecten zijn gereguleerd.   
Verder mag uit de put Vries-10 alleen geproduceerd worden zolang de productie, de bodemdaling 
en de kans op seismiciteit binnen de goedgekeurde grenzen van het vigerende winningsplan 
blijven.  
 6q 11, 14, 15 , 19, 20 , 
35, 40, 42, 43, 53, 
55, 56, 57, 58, 59, 
66, 76, 78, 84, 85, 
86, 87, 88, 90, 91, 
92 Zienswijze  Indieners vinden het vanuit het oogpunt van burgerperspectief niet begrijpelijk, dat na ruim 20 
jaar geen gas te hebben gewonnen uit het veld Vries-Zuid, deze winning uit een nieuwe put als 
een bestaande winning onder het vigerende winningsplan wordt beschouwd. Indieners vinden dat 
u gelet op bovenstaande deze winning moet laten beëindigen. </pre>

====================================================================== Einde pagina 709 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 710 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
56 
   Antwoord  Zoals in het winningsplan staat vermeld in de tabel van subparagraaf B5.3 is er  tot en met  2014 
gas gewonnen uit het gasveld Vries-Zuid op basis van het vigerende winningsplan. Wel is de put 
Vries-3C 20 jaar geleden uit productie genomen en recentelijk vervangen met de productie uit de 
put Vries-10. Aangezien het Vries-Zuid gasveld reeds geproduceerd heeft, gaat het hier om 
bestaande winning en niet om nieuwe gaswinning. 
 
Zoals is uitgelegd aan de Tweede Kamer in de beantwoording van Kamervragen, d.d. 27 januari 
2017, is put Vries-10 geboord ter vervanging van een andere put, waarvan de productie jaren 
geleden is beëindigd vanwege een te hoge waterproductie. De NAM heeft Staatstoezicht op de 
Mijnen (SodM) gevraagd om aan te geven of productie uit put Vries-10 is toegestaan. SodM heeft 
geconstateerd dat de grenzen van het vigerende winningsplan met het in gebruik nemen van de 
put Vries-10 tot eind 2018 naar verwachting niet zullen worden overschreden en dat er op basis 
van het vigerende winningsplan gestart kan worden met de productie uit deze put. NAM voldoet 
hiermee dus aan de vereisten van het vigerende winningsplan en mag op basis daarvan een 
aanvang maken met de productie. 
 6r 11, 14, 15 , 19, 20 , 
35, 40, 42, 43, 53, 
54, 55, 56, 57, 58, 
59, 66, 76, 78, 84, 
85, 86, 87, 88, 90, 
91, 92 Zienswijze  Artikel 24, lid 1, Mbb bepaalt dat een winningsplan onder meer een opgaaf moet bevatten van 
het aantal boorgaten dat bij de winning wordt gebruikt; een opgaaf van de volgorde en het tijds-
bestek van de boorgaten; een opgaaf van de ligging, lengte en diameter van de verbuizing van 
de boorgaten. Indieners vinden dat de beschrijving van de boorgaten en verbuizingen in het 
onderhavige winningsplan niet voldoen aan de wettelijke vereisten (art. 24, lid 1, Mbb) en 
hiermee het plan niet ontvankelijk is, althans daaraan instemming moet worden onthouden. 
   Antwoord  De beschrijving van de boorgaten en verbuizingen in het gewijzigde  winningsplan Westerveld is 
summier. Het winningsplan volgt echter wel de op basis van art. 24, lid 1, Mbb gestelde eisen. Zo 
gaat paragraaf B.4 (in lijn met het gevraagde in art. 24, lid 1, sub e en f, Mbb) in op een 
overzicht van de boringen in de gasvoorkomens, waarbij ook een schematische voorstelling wordt 
gegeven van de putverbuizingen incl. de dieptes waarop de diameter van de verbuizing wijzigt. 
 6s 9, 11, 14, 15, 16, 
17, 18, 19, 20, 21, 
24, 26, 27, 28, 29, 
30, 34, 35, 36, 38, 
39, 40, 42, 43, 44, 
45, 46, 47, 49, 50, 
53, 55, 56, 57, 58, Zienswijze  Onzekerheden zijn: de effecten en gevolgen van  gaswinning incl. de berekende maximaal te 
verwachten seismische activiteit, dat de inspecteur-generaal van SodM heeft aangegeven dat er 
momenteel geen rekenmodel beschikbaar is om seismiciteit betrouwbaar te voorspellen, en dat 
de NAM voor het gasveld Ameland na 4 jaar onderzoek de na-ijling van bodemdaling door gas-
winning nog altijd niet onder fysisch voorspelbare controle heeft. In de besluitvorming is niet 
transparant uiteengezet hoe genoemde onzekerheden  zijn afgewogen. Ook blijft onduidelijk wat </pre>

====================================================================== Einde pagina 710 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 711 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
57 
 59, 60, 63, 65, 66, 
67, 68, 69, 71, 73, 
74, 75, 76, 77, 78, 
84, 85, 86, 87, 88, 
90, 91, 92, 94 de betrouwbaarheid van de risicoberekeningen is. Gelet op deze onzekerheden kunt u nu niet tot 
een afgewogen besluit komen.  
  Antwoord  Voorspellingen worden gedaan op basis van fysische wetmatigheden die in het algemeen de 
werkelijkheid goed benaderen. Het verloop van de bodemdaling wordt op basis van een meetplan 
gemonitord zodat afwijkend gedrag vroegtijdig kan worden gesignaleerd en zo nodig maatregelen 
kunnen worden genomen. Naarmate de winning vordert wordt de onzekerheid omtrent de 
uiteindelijke bodemdaling steeds kleiner. 
De uitspraak van de Inspecteur Generaal der Mijnen had betrekking op de stuurbaarheid van de 
seismiciteit in het Groningen veld op basis van het huidige model. Dat model beschrijft de in het 
verleden opgetreden seismiciteit, maar kent naar de toekomst een relatief grote 
onzekerheidsbandbreedte. Daardoor kan op basis van dat model niet snel worden bepaald, wat 
de effectiviteit is van ingrepen in de productie. De waarnemingen door het KNMI wijzen er 
intussen op, dat de ingrepen in de productie effectief zijn. 
Voor de velden, die vallen onder het winningsplan Westerveld geldt dat ze in de eindfase van 
productie zijn. Sturen op productie van die velden is alleen al daarom niet effectief. 
Evenals bij bodemdaling geldt, dat een adequaat seismisch monitoring systeem een vereiste is: 
daar voorziet het winningsplan in. 
 6t 14, 15, 19, 20 , 35, 
40, 42, 43, 53, 55, 
56, 57, 58, 59, 66, 
76, 78, 84, 85, 86, 
87, 88, 90, 91, 92 Zienswijze  In het winningsplan en het ontwerp besluit is sprake van steeds verschillende benamingen van 
velden en putten. O.a. over de begrenzingen van de gasvelden Vries-Centraal en Vries-Zuid en 
Zevenhuizen / Zevenhuizen-West is verwarring ontstaan omdat gebruik wordt gemaakt van 
verschillende benamingen. Ook ontbreekt in het winningsplan informatie over de exacte locaties 
van winningsputten in de gasvelden, geplande locaties van winputten en de winningshoeveel-
heden per put. Hierdoor is het voor decentrale overheden en inwoners niet mogelijk op een goede 
wijze zienswijzen in te dienen. 
   Antwoord  Het kritiekpunt van de steeds verschillende benamingen wordt niet herkend, omdat het kaartje in 
subparagraaf B3 en Bijlage 4 van het winningsplan de namen per gasveld duidelijk aangeeft.  
Voor het in het winningsplan ontbreken van informatie over de exacte locaties van winnings-
putten in de gasvelden, geplande locaties van winputten en de winningsvolumes per put verwijs 
ik naar het antwoord op deelzienswijze 2a en 6m. 
Voor de technisch-inhoudelijke en strategische beoordeling van het winningsplan wint de minister 
van EZK adviezen in bij SodM, de Tcbb en de Mijnraad. De bedoeling van het advies van de </pre>

====================================================================== Einde pagina 711 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 712 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
58 
 decentrale overheden en de zienswijzen van inwoners is om met name de lokale en regionale 
gevolgen van de gaswinning in beeld te hebben en mee te nemen in de besluit procedure. 
De stelling dat door bovenstaande aspecten het voor decentrale overheden en inwoners niet 
mogelijk zou zijn om op een goede wijze een zienswijze in te dienen, wordt door de minister 
daarom niet onderschreven. 
 
6u 14, 15, 19, 20 , 35, 
40, 42, 43, 53, 55, 
56, 57, 58, 59, 66, 
76, 78, 84, 85, 86, 
87, 88, 90, 91, 92 Zienswijze  Ten aanzien van artikel 1 van het ontwerp -instemmingsbesluit zijn wij van mening dat, g elet op 
de onvolkomenheden en omissies van het winningsplan en de naar onze mening onvoldoende 
transparante gemaakte afweging in het ontwerpbesluit over winning en maatschappelijke risico's, 
er geen instemming verleend kan worden. Wij vinden dat u duidelijk en concreet moet aangeven 
met welke delen (paragrafen) van het winningsplan u niet instemt. 
 
  Antwoord  Artikel 1 van het ontwerp -instemmingsbesluit stelt dat afgezien van het toepassen van zuur -of 
hydraulische stimulatie de minister instemt met het winningsplan. Dit gaat specifiek om de 
laatste zin in subparagraaf B5.2 van het winningsplan, waar de NAM vermeldt dat mechanisch of 
chemisch stimuleren een optie is. Ter verduidelijking zal de minister  het verbod op zuur- en 
hydraulische stimulatie als een separate beperking in het besluit opnemen. Zodoende is het 
duidelijker dat artikel 1 de instemming met het winningsplan beschrijft en de overige artikelen 
voorschriften en beperkingen betreffen, waaraan de NAM moet voldoen om gas te mogen winnen 
uit het Westerveld systeem. Ook zal artikel 7 uit het ontwerp-instemmingsbesluit worden 
samengevoegd met artikel 1.  
De voorschriften en beperkingen in het besluit hoeven niet naar specifieke paragrafen in het 
winningsplan te verwijzen. De minister neemt in zijn besluit ook lokale aspecten mee, zoals 
maatschappelijke effecten, welke niet specifiek in het winningsplan benoemd hoeven te worden. 
Deze lokale afwegingen kunnen wel leiden tot een voorschrift of beperking van het besluit.  
Volledigheidshalve merkt de minister op dat zuur behandeling het reiningen van de binnenkant 
van de buizen tegen aankoeking betreft. Deze behandeling wordt zonder overdruk uitgevoerd en 
is wel toegestaan.  
 6v 7, 10, 19, 33 Zienswijze  Indieners vinden dat e r onzorgvuldig en niet publieksvriendelijk gehandeld is in de 
informatievoorziening, het heeft met name geschort aan de begrijpelijkheid, de betekenis en 
zorgvuldige vertaling naar de burger toe in eenvoudige bewoordingen. De gepubliceerde 
kennisgeving was onduidelijk; er had persoonlijk bericht per huisnummer kunnen zijn met een 
eenvoudige uitleg, voor eenieder begrijpelijk, op alle belangrijke punten.  
De belangen van de bewoners van het gebied boven het gasveld lijken geen grote plaats in te 
nemen. Ik ben naar de eerste voorlichting van de NAM gegaan in de hoop mijn stem te kunnen </pre>

====================================================================== Einde pagina 712 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 713 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
59 
 laten horen, maar de voorlichting was er enkel op gericht om de mensen ge rust te stellen met 
wat cijfers. Wij vinden het moeilijk te accepteren dat de bewoners boven het gas nauwelijks een 
stem als belanghebbende gegund wordt. 
 
  Antwoord  Om een zo groot mogelijke doelgroep te bereiken, kiest het ministerie ervoor om, naast de  
Staatscourant, de kennisgeving ook te publiceren in lokale en regionale bladen. De kennisgeving 
is specifiek bedoeld om u te wijzen op de plekken, waar u meer informatie over het ontwerp-
instemmingsbesluit kunt inwinnen. In een winningsplan worden veel technische aspecten van een 
gasveld behandeld, waarvan ik me bewust ben dat dat niet eenvoudig te begrijpen is voor 
mensen die geen ervaring met mijnbouw hebben. Gedurende het proces van vergunningverlening 
hecht de minister er aan om op een open en transparante wijze met u te communiceren. Daarbij 
moet wel gezegd worden dat het ontwerp-instemmingsbesluit een juridisch document betreft. De 
minister begrijpt dat een publieksvriendelijke oplegger over de Westerveld gaswinning in 
begrijpelijk Nederlands de bewoners geholpen had en het ministerie zal dit punt meenemen in 
toekomstige informatiebijeenkomsten.  
De NAM is verantwoordelijk voor het informeren en betrekken van de omgeving.  In algemene zin 
onderschrijft de minister dat inzake het winningsplan voor Westerveld de communicatie vanuit 
zowel de NAM, als de minister naar burgers en decentrale overheden zorgvuldig en 
publieksvriendelijk moet, zodat burgers gedegen, consistent en transparant worden geïnformeerd 
over de (gevolgen van de) gaswinning. De inzet van de minister is erop gericht om dit te doen in 
overleg met de NAM en de betrokken decentrale overheden. De advisering van de decentrale 
overheden over het winningsplan en de reactie van de minister daarop, kunnen mogelijk ook 
behulpzaam zijn in de communicatie met de burger. Met de inwerkingtreding van de nieuwe 
Mijnbouwwet op 1 januari 2017 is het burgerperspectief nadrukkelijker naar voren gekomen en is 
een nadere toelichting op het winningsplan en het ontwerpbesluit gegeven tijdens de drie 
informatiebijeenkomsten voor eenieder, maar gericht op de bewoners in de omgeving van de 
gasvelden tijdens de periode van terinzagelegging van het ontwerpbesluit. Het doel van deze 
bijeenkomsten is om u van de juiste informatie te voorzien, in discussie te kunnen gaan met de 
betrokken partijen en u de mogelijkheid te geven een zienswijze in te dienen.  
 
Met het wijzigen van de Mijnbouwwet per 1 januari 2017 is getracht de belanghebbenden, 
omwonenden en decentrale overheden, nadrukkelijk een stem te geven en hun overwegingen 
mee te nemen in het instemmingsbesluit voor het winningsplan.  
 6w 7 Zienswijze  Uit het verleden met de gaswinning in Groningen blijkt dat deze problematiek h elemaal niet 
voorzien was en er dus te weinig technische kennis is voor dergelijke projecten en bijkomende </pre>

====================================================================== Einde pagina 713 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 714 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
60 
 effecten. Voorgesteld wordt om eerst de problemen in Groningen op te lossen (incl. herstel en 
schadevergoeding) en dan pas te beslissen over een evt. vervolg van de gaswinning Westerveld.   
 
  Antwoord  Aardgas speelt een essentiële rol in de Nederlandse energievoorziening: het voorziet in ruwweg 
40% van onze primaire energiebehoefte. In de gebouwde omgeving wordt stevig ingezet op het 
geleidelijk uitfaseren van aardgas. Aardgas speelt echter ook bij de andere functionaliteiten 
(kracht en licht, hoge temperatuur warmte en vervoer) een belangrijke rol in de transitie. Ook in 
de transitie naar de ambities van het Klimaatakkoord van Parijs zal gas als minst vervuilende 
fossiele brandstof nog lang een belangrijke rol spelen. 
 
In Nederland wordt aardgas gewonnen uit ca 250  kleine velden en het Groningenveld. Het 
Groningen gasveld is één van de grootste gasvelden op land in de wereld. De gerelateerde kosten 
en baten zijn ook om die reden van een andere orde dan bij de gasvelden binnen bijvoorbeeld het 
Westerveld systeem. Productie uit het Westerveld systeem vindt al ruim dertig jaar plaats en 
bevindt zich in de eindfase van de winning.  
 
Zoals de minister eerder heeft aangegeven heeft de minister, mede naar aanleiding van het 
advies dat de Tcbb op zijn verzoek op 28 februari 2018 heeft uitgebracht, bij brief van 9 oktober 
2018, gericht aan de Voorzitter van de Tweede Kamer (vergaderjaar 2018-2019, 32849 nr. 137), 
de Kamer geïnformeerd over de nadere uitwerking van zijn voornemen om te komen tot een 
uniforme landelijke en onafhankelijke beoordeling en afhandeling van mogelijke mijnbouwschade. 
In hoofdlijnen komt deze uitwerking op het volgende neer. 
De minister is voornemens een onafhankelijke en deskundige commissie (Commissie 
mijnbouwschade) in het leven te roepen waar gedupeerden met mogelijke mijnbouwschade die 
niet het gevolg is van de gaswinning uit het Groningenveld of de gasopslag Norg, hun verzoek tot 
vergoeding daarvan kunnen indienen. Die commissie zal moeten zorgen voor een onafhankelijke 
beoordeling van meldingen van mijnbouwschades en van verzoeken om vergoeding daarvan. 
Daarbij zal de minister een objectief en transparant schadeprotocol vaststellen dat de commissie 
een leidraad geeft bij de procedure voor het vormen van een oordeel over de ingediende 
schadeclaim, over de aanspraak op vergoeding van de schade en over de omvang van het bedrag 
van de schadevergoeding dat door de mijnbouwonderneming zou moeten worden uitgekeerd. De 
minister zal zich ervoor inzetten dat schadeclaims van relatief beperkte omvang ruimhartig zullen 
worden beoordeeld en snel en efficiënt zullen worden afgehandeld. 
De minister zal met de mijnbouwondernemingen afspraken maken dat zij aan het oordeel van de 
Commissie mijnbouwschade committeren en dienovereenkomstig tot betaling zullen overgaan. 
Dit nog vast te stellen schadeprotocol wordt ook van toepassing op de gaswinning Westerveld.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 714 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 715 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
61 
  
6x 2, 4, 7, 8, 12, 22, 
44 Zienswijze  Wij zijn tegen de gaswinning want we willen geen verzakkingen, aardbevingen en schade aan ons 
huis of aan andere gebouwen. Voorstel is om vooral eens de gasvelden in omgeving Den Haag te 
exploiteren. 
 
  Antwoord  De Tcbb is één van de adviseurs van het ministerie, die met name het winningsplan toetst op het 
risico van schade ten gevolge van bodembeweging door gaswinning uit het Westerveld systeem. 
De Tcbb geeft aan dat er geen directe schade aan gebouwen, infrastructuur of natuur en milieu 
wordt verwacht door bodemdaling. Bodemdaling verloopt altijd gelijkmatig en de gelijkmatigheid 
strekt zich uit over een groot gebied. Verder stelt de Tcbb dat de kans op schade door 
bodemtrillingen aan buisleidingen klein is en het niet uitgesloten kan worden dat bodemtrillingen 
gevolgen kan hebben voor schade aan gebouwen. De Tcbb heeft geen bezwaar om onder 
voorwaarden akkoord te gaan met het winningsplan. De gasvelden van het Westerveld systeem 
zijn reeds 30 jaar in productie en bevinden zich in de eindfase van de gaswinning.  
De gas- en olievelden in de omgeving van Den Haag zijn reeds lange tijd in productie of zijn al 
leeg geproduceerd. 
 6y 1, 10, 12, 17, 27, 
29, 30, 49, 73, 82, 
83 Zienswijze  Het gasveld Eleveld heeft al tientallen aardbevingen veroorzaakt, waarvan een aantal ook heeft 
geleid tot schade aan huizen. Het vooruitzicht om bijv. in Assen-Zuid te belanden in eenzelfde 
problematiek als in Groningen (incl. waardedaling van huizen), geeft onrust en stress. De in het 
ontwerpbesluit genoemde risicobeperkende maatregelen vinden indieners onvoldoende; alle 
Groningse maatregelen moeten ook voor de gaswinning Westerveld van kracht worden. 
Gezien de niet betrouwbaar gebleken rapporten en onbetrouwbaar gebleken zalvende woorden 
van de NAM in het verleden aangaande gaswinning in Groningen, lijkt de NAM naar de toekomst 
toe geen betrouwbare partner in dit gaswinningsproces te zijn. 
Ik ben van mening, dat gaswinning onder een woonwijk met 13.000 inwoners gelet op de 
bekende en mogelijke gevolgen eenvoudigweg onverantwoord is. De handelswijze van zowel de 
NAM als de nationale overheid, inzake de gaswinnings- en aardbevingsproblematiek in Groningen 
tot nu toe schept weinig vertrouwen in een voor mij adequate aanpak als zich problemen 
voordoen.  
   Antwoord  De minister betreurt het zeer dat  u onrust en stress ondervind t naar aanleiding van het door u 
geschetste vooruitzicht. Het Groningen gasveld is één van de grootste gasvelden op land in de 
wereld. De gerelateerde kosten en baten zijn ook om die reden van een andere orde dan bij de 
kleine gasvelden zoals die binnen het Westerveldsysteem. Productie uit het Westerveldsysteem 
vindt al ruim dertig jaar plaats en bevindt zich thans in de eindfase. Vanwege de hoeveelheid aan </pre>

====================================================================== Einde pagina 715 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 716 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
62 
 schademeldingen is voor Groningen de specifieke schadeafhandeling bij wet geregeld. Voor de  
kleine velden wordt de schadeafhandeling via het mijnbouwbedrijf geregeld, omdat de omvang 
van de mogelijke schade aanzienlijk kleiner is. 
Op grond van het artikel 6:177 van het Burgerlijk Wetboek Boek, is het mijnbouwbedrijf 
aansprakelijk voor schade die ontstaat door de aanleg of het in werking hebben van een 
mijnbouwwerk of de gaswinning. Artikel 5 in het ontwerp-instemmingsbesluit verplicht de NAM 
tot een transparant proces van schademelding, adequaat onderzoek naar en afhandeling van 
schadeverzoeken binnen een redelijke termijn. Voor een nadere toelichting op de procedures 
omtrent schadeafhandeling wordt verwezen naar het antwoord op zienswijze 4b waar een 
uitgebreide uitleg over de schadeafhandelingen en de ontwikkelingen daaromtrent is gegeven. 
 6z 88, 94 Zienswijze  Wij vinden dat het gasveld Zevenhuizen -West als een nieuw klein gasveld moet worden 
beschouwd, aangezien er voor zover wij weten tot op heden geen gas uit gewonnen is. 
 
  Antwoord  In het vigerende winningsplan Westerveld 2011 is het Zevenhuizen -West gas veld onderde el van 
het Zevenhuizen gasveld en is aangegeven dat het reeds is aangeboord. Met de instemming van 
dat winningsplan is dus ook ingestemd met winning uit het Zevenhuizen-West gasveld. Tevens is 
het veld reeds aangeboord door de Zevenhuizen-02 boring in 1993 en zijn er kleine hoeveelheden 
gas geproduceerd tijdens de put-test. Om deze redenen wordt in het onderhavige winningsplan 
het Zevenhuizen-West gasveld niet als nieuwe winning gezien. 
Tevens heeft het kabinet in de brief van 30 mei 2018 (Kamerstukken II 2017-18, 33 529, nr. 
469) met betrekking tot gaswinning uit de kleine velden en energietransitie de prioriteit gelegd bij 
een zo snel mogelijke transitie naar duurzame energie. Zolang dat nodig is om tegemoet te 
komen aan de (afnemende) Nederlandse aardgasvraag, wil het kabinet het aardgas uit de kleine 
velden winnen, waar en voor zover dit veilig kan. 
 6aa 19 Zienswijze  Indieners hebben hun woning in 2014 gekocht. Nooit zijn indieners  geïnformeerd over het feit dat 
de woning boven een gasveld stond. Als indieners dat op voorhand hadden geweten, dan was 
deze woning nooit in beeld gekomen om aan te kopen. Het lijkt niet juist dat kopers niet worden 
geïnformeerd over zo'n belangrijk feit als gaswinning onder de woning. 
 
  Antwoord  De ligging van gas - en olievelden in Nederland is openbare informatie. Productie uit het 
Westerveld systeem vindt al ruim dertig jaar plaats en de locatie van deze gasvelden is om 
dezelfde reden al lange tijd bekend en betreft openbare informatie. 
 
6ab 35, 48 Zienswijze  U als minister wordt gevraagd uw instemming voor deze gaswinning aan NAM te verlenen. U bent  </pre>

====================================================================== Einde pagina 716 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 717 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
63 
 ook de toezichthoudende instantie. Dit terwijl de gasinkomsten voor een groot deel aan de Staat  
toekomen. U heeft daarom ''dubbele petten" op en kan niet onbevooroordeeld oordelen.  
Het kabinet is demissionair, de minister van Economische Zaken ook. Is het dan verantwoord dat 
deze minister nu nog een beslissing gaat nemen over dit beladen onderwerp en daarmee over 
zijn graf regeert ? 
 
  Antwoord  De minister  van Economische Zaken  en Klimaat  beslist onder andere over het verlenen van 
instemming met winningsplannen en het verlenen van vergunningen op grond van de 
Mijnbouwwet. Het SodM (Staatstoezicht op de Mijnen) is de onafhankelijke toezichthoudende 
instantie, die toeziet op het naleven van de wet- en regelgeving voor mijnbouwprojecten. 
Vergunningverlening en het houden van toezicht zijn strikt gescheiden.  
Dat de minister van Economische Zaken en Klimaat een andere persoon is sinds het indienen van 
uw zienswijze doet er niet aan af dat op grond van de Mijnbouwwet de minister het bevoegde 
bestuursorgaan is en blijft.  6ac 54 Zienswijze  Voor de volledigheid dient in de eerste alinea van het ontwerpbesluit genoemd te worden: de 
winningsvergunningsgebieden Drenthe II (K.B. 4/11/1968 laatstelijk gewijzigd 17 juli 2007 bij 
beschikking ET-EM-7075840), Groningen (K.B. 30/5/1963), omdat dat de vergunning is waar de 
wijzigingsvergunning van 9 september 2016 op aangevraagd wordt door NAM.  
In het ontwerpbesluit staat dat de gaswinning uit het Westerveld systeem al ruim dertig jaar 
plaatsvindt. Daarbij zou genoemd moeten worden dat de put VRS-3C al sinds 1994 niet meer in 
gebruik is.  
Wij vinden dat in de uiteindelijke tekst van het instemmingsbesluit van de minister de vervanging 
van VRS-3C put door Vries-10, alsmede de datum van het in productie nemen van Vries-10, dient 
te worden opgenomen. 
   Antwoord  In het instemmingsbesluit wordt verwezen naar de winningsvergunningsgebieden in alinea 2. 
Meer gedetailleerde informatie over de winningsvergunningen is geen vereiste in het 
instemmingsbesluit. Om de leesbaarheid van het document te bevorderen is ervan afgezien om 
deze informatie toe te voegen. Winningsplannen en winningsvergunningen zijn overigens twee 
verschillende aanvragen. Onderliggende aanvraag, wijziging winningplan Westerveld, betreft 
alleen een wijziging van het vigerende winningsplan en dus geen wijziging van de 
winningsvergunning Drenthe IIb en Groningen. 
 
Inderdaad wordt er al ruim 30 jaar uit het Westerveld systeem gas gewonnen. De tabel in 
subparagraaf B3 van het winningsplan Westerveld bevat een lijst de hoeveelheid actieve en 
inactieve productie boringen per gasveld, zoals volgens Mijnbouwbesluit art 24 lid 1e verplicht is. </pre>

====================================================================== Einde pagina 717 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 718 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
64 
 De precieze datum  van de start of einde productie of hoeveelheid productie uit een enkele put is 
niet benodigd voor een winningsplan. De startdatum, einddatum en productieprofiel op jaarbasis 
is wel benodigd voor elk individueel gasveld in een winningsplan. 
 
6ad 54 Zienswijze  Indieners  vinden dat als de minister toch zou willen instemmen met het w inningsplan, hij het 
gezamenlijke advies van de decentrale overheden dient over te nemen en het voorzorgsbeginsel 
dient te hanteren.  
   Antwoord  De minister  vraagt de  decentrale overheden  om advies omtrent de verwachte effecten die  de 
gaswinning in hun gebied kunnen hebben. Alle adviezen worden meegenomen in de 
besluitvorming. Wat betreft de advisering van de decentrale overheden voor Westerveld zijn een 
aantal adviezen meegenomen als een voorschrift in het besluit. Andere adviezen zijn niet 
meegenomen omdat ze al in de Mijnbouwwet staan of vanwege een andere reden, die in het 
instemmingsbesluit is uiteengezet. 
Op grond van de Mijnbouwwet geldt een zorgplicht bij het verrichten van mijnbouwactiviteiten 
(artikel 33 Mijnbouwwet), waarbij gewaarborgd wordt dat bij besluiten over het winningsplan de 
veiligheid voorop staat. De NAM moet op grond van dit artikel alle maatregelen nemen die 
redelijkerwijs van haar gevergd kunnen worden om te voorkomen dat als gevolg van haar 
werkzaamheden de veiligheid wordt geschaad. Meer concreet moet de NAM in haar winningsplan 
een brede risicobeoordeling opnemen waarin zij onderbouwd ingaat op de effecten van de 
voorgenomen (wijze van) winning en de risico’s voor omwonenden en schade aan gebouwen of 
werken. 
 6ae 55, 58, 61  Zienswijze  In uw ontwerpbesluit gebruikt u voor het systeem van schadeafhandeling termen als "adequaat", 
"transparant" en "redelijk", die u helaas niet verder omschrijft. Derhalve is het indiener volstrekt 
onduidelijk wat uw voorwaarden nu werkelijk inhouden voor de NAM, de Staat en mijzelf. 
 
  Antwoord  Voorschrift 5  bij het instemmingsbesluit is opgenomen naar aanl eiding van het gezamenlijk 
advies van de decentrale overheden. De provincies, de gemeenten en de waterschappen hopen 
dat met deze transparantie het vertrouwen in de afhandeling van eventuele schade wordt 
vergroot. Het doel van het voorschrift is niet om een aantal strikte eisen voor te schrijven 
waaraan het proces dient te voldoen. Zoals hiervoor reeds aan de orde is gekomen, is de NAM op 
grond van artikel 6:177 van het Burgerlijk Wetboek aansprakelijk voor schade ten gevolge van de 
gaswinning. De verzoeken om schadevergoeding kunnen uiteindelijk worden getoetst door de 
burgerlijke rechter. 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 718 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 719 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
65 
 6af 55, 72 Zienswijze  Indieners  willen graag in het besluit opgenomen zien dat als de NAM zich niet houdt aan dit 
besluit, het besluit per direct en automatisch opgeschort wordt en dat de NAM dan per direct 
moet stoppen met zijn werkzaamheden totdat daar wel weer aan voldaan wordt. 
 
  Antwoord  Bij wet is geregeld dat een mijnbouwbedrijf zich dient te houden aan de voorschriften  in een 
besluit. Dit hoeft en zal om die reden niet worden opgenomen in het besluit. De toezichthouder 
SodM ziet toe op de naleving van de voorschriften in het instemmingsbesluit. 
 6ag 69 Zienswijze  De NAM gaf in 2015 (bij de proefboring voor de installatie) nog aan dat  er niet gewonnen zou 
worden tot er een nieuw winningsplan lag (zie folder de NAM van najaar 2015). In maart 2016 
vertelde u mij hetzelfde (zie beantwoording zienswijze d.d. 22 maart 2016, uw brief DGETM-
EO/16034400). Toch is de NAM inmiddels gaan winnen. Ik vind dat u daar handhavend tegen 
moet optreden en verzoek u dat bij deze. 
   Antwoord  De toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen ( SodM) ziet toe op de naleving van wet - en 
regelgeving omtrent de winning van delfstoffen. Handhaving gebeurt om die reden door SodM en 
niet door het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. 
De door u genoemde verwijzingen hebben navolging gekregen door de Kamerbrief van de 
minister van Economische Zaken van 22 november 2016: 
 
“Tijdens het vragenuur van 16 juni 2015 is gesproken over een voorgenomen gaswinning door de 
NAM in Drenthe (Handelingen II 2014/15, nr. 96, item 3). Tijdens de mondelinge beantwoording 
is in algemene zin aangegeven dat er bij winning uit kleine velden een winningsplan moet komen 
en dat omwonenden, gemeenten en provincies hierop zienswijzen kunnen indienen. Dit is ook  
bevestigd in de beantwoording van aanvullende schriftelijke vragen van het lid Dik-Faber (CU), 
waarin is aangegeven dat «in alle gevallen waarbij op basis van boringen besloten wordt om gas 
te gaan winnen, een nieuw of gewijzigd winningsplan ingediend moet worden» (Aanhangsel 
Handelingen II 2015/16, nr. 57). Ofschoon dit in algemene zin juist is, kan de situatie zich 
voordoen dat er nog productieruimte beschikbaar is onder het geldende winningsplan. Deze 
situatie doet zich voor bij de put Vries-10 in Drenthe.  
 
Put Vries-10 is geboord ter vervanging van een andere put, waarvan de productie jaren geleden 
is beëindigd vanwege een te hoge waterproductie. De NAM wil nu de productie uit put Vries-10 
opstarten en heeft SodM gevraagd om aan te geven of productie uit put Vries-10 is toegestaan. 
SodM heeft geconstateerd dat de grenzen van het vigerende winningsplan met het in gebruik 
nemen van put Vries-10 de komende twee jaar naar verwachting niet zullen worden overschreden </pre>

====================================================================== Einde pagina 719 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 720 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
66 
 en dat er op basis van het vigerende winningsplan gestart kan worden met de productie uit deze 
put. De NAM voldoet hiermee dus aan de vereisten en mag op basis daarvan een aanvang maken 
met de productie.  
 
Overigens heeft de NAM wel een wijziging van het winningsplan ingediend. Op basis van dit 
gewijzigde winningsplan kan na instemming van de minister de productie uit Vries-10 ook na 
deze twee jaar doorgaan. Bij het indienen van het gewijzigde winningsplan heeft de NAM op mijn 
verzoek rekening gehouden met ondertussen gewijzigde Mijnbouwwet en de daarin opgenomen 
aangescherpte eisen voor winningsplannen. Dit betekent onder meer dat de minister 
omwonenden en gemeenten, provincies en waterschappen de gelegenheid heeft gegeven om op 
het gewijzigde winningsplan te reageren. In dit winningsplan is ook een seismische risicoanalyse 
opgenomen. Deze seismische risicoanalyse geeft geen aanleiding om de voorgenomen productie 
uit Vries-10 niet op te starten. Ook de verwachte bodemdaling (< 2 cm) blijft met de productie 
uit de put Vries-10 binnen het nu geldende winningsplan.  
 
SodM zal erop toezien dat de productie uit de put Vries-10 en de effecten daarvan op de 
bodembeweging binnen hetgeen vastgelegd is in het vigerende winningsplan blijven. 
 6ah 70 Zienswijze  In het ontwerpbesluit wordt gezegd dat de NAM de mogelijkheid bestudeert om de pro ductie van 
een aantal velden, waaronder Assen-Zuid, te vergroten. Is het binnen dit winningsplan mogelijk 
dat de NAM het gasveld Assen-Zuid alsnog gaat ontwikkelen? Wat is de reden dat dit veld nu niet 
en andere velden nu wel ontwikkeld worden? 
   Antwoord  De NAM heeft inderdaad toestemming om binnen het voorliggende winningsplan Westerveld het 
Assen-Zuid gasveld te ontwikkelen. Het Assen-Zuid gasveld is in het verleden aangeboord vanaf 
de Witten locatie. Na het boren is geconcludeerd dat de put waarschijnlijk te weinig gas zou 
produceren om economisch rendabel te zijn. Omdat er verdere kosten nodig waren om de put 
aan te sluiten, is op dat moment besloten de ontwikkeling te staken.  
 
De NAM wil nog kijken of productie vanuit deze bestaande put tóch mogelijk is. Daarom is het 
alsnog ontwikkelen van het kleine gasvolume in het Assen-Zuid veld toegevoegd als “High Case” 
in het winningsplan. 
 6ai 73 Zienswijze  Voor een begin van een herstel van vertrouwen is het naar oordeel van indiener in ieder geval 
noodzakelijk, dat u ervoor zorg draagt dat de schade-beoordeling en -afhandeling echt 
onafhankelijk zijn, dus ook volledig los van het Ministerie EZK, snel (binnen een jaar) en </pre>

====================================================================== Einde pagina 720 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 721 ======================================================================

<pre> 
Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld |  kenmerk 18252736  
 
67 
 ruimhartig plaatsvinden, waarbij de Staat zich niet alleen garant stelt voor de kosten, maar de 
vergoeding ook voorschiet en daarna zelf verhaalt op de veroorzaker. 
 
  Antwoord  In artikel 5 van het instemm ingsbesluit is reeds opgenomen dat de NAM voor een trans parant 
proces van schademelding, adequaat onderzoek naar en afhandeling van schadeverzoeken binnen 
een redelijke termijn zorgt en dat de NAM de betreffende informatie binnen drie maanden na het 
onherroepelijk worden van dit besluit openbaar maakt. 
Aangezien de NAM aansprakelijk is voor eventuele schade door de gaswinning, worden 
schademeldingen ook door de NAM afgehandeld. Op grond van artikel 6:177 van het Burgerlijk 
Wetboek, is het mijnbouwbedrijf aansprakelijk voor schade die ontstaat door de aanleg of het in 
werking hebben van een mijnbouwwerk of de gaswinning. Artikel 5 in het ontwerp-
instemmingsbesluit verplicht de NAM tot een transparant proces van schademelding, adequaat 
onderzoek naar en afhandeling van schadeverzoeken binnen een redelijke termijn. 
  
De minister heeft bij brief van 9 oktober 2018, gericht aan de Voorzitter van de Tweede Kamer 
(vergaderjaar 2018-2019, 32849 nr. 137), de Kamer geïnformeerd over de nadere uitwerking van 
zijn voornemen om te komen tot een uniforme landelijke en onafhankelijke beoordeling en 
afhandeling van mogelijke mijnbouwschade. 
In hoofdlijnen komt deze uitwerking op het volgende neer. 
De minister is voornemens een onafhankelijke en deskundige commissie (Commissie 
mijnbouwschade) in het leven te roepen waar gedupeerden met mogelijke mijnbouwschade die 
niet het gevolg is van de gaswinning uit het Groningenveld of de gasopslag Norg, hun verzoek tot 
vergoeding daarvan kunnen indienen. Die commissie zal moeten zorgen voor een onafhankelijke 
beoordeling van meldingen van mijnbouwschades en van verzoeken om vergoeding daarvan. 
Daarbij zal de minister een objectief en transparant schadeprotocol vaststellen dat de commissie 
een leidraad geeft bij de procedure voor het vormen van een oordeel over de ingediende 
schadeclaim, over de aanspraak op vergoeding van de schade en over de omvang van het bedrag 
van de schadevergoeding dat door de mijnbouwonderneming zou moeten worden uitgekeerd. De 
minister zal zich ervoor inzetten dat schadeclaims van relatief beperkte omvang ruimhartig zullen 
worden beoordeeld en snel en efficiënt zullen worden afgehandeld. 
De minister zal met de mijnbouwondernemingen afspraken maken dat zij aan het oordeel van de 
Commissie mijnbouwschade committeren en dienovereenkomstig tot betaling zullen overgaan. 
Dit nog vast te stellen schadeprotocol wordt ook van toepassing op de gaswinning Westerveld. 
 6aj 73 Zienswijze  Voor een duurzaam herstel van vertrouwen is het waarschijnlijk onontkoombaar dat de huidige 
Mijnbouwwet en -regelgeving in zijn geheel in overeenstemming wordt gebracht met de huidige </pre>

====================================================================== Einde pagina 721 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 722 ======================================================================

<pre> 
 Nota van Antwoord wijziging winningsplan Westerveld | kenmerk 18252736  
68 
 inzichten over de relatie burger -overheid, veiligheid, milieu, rechtszek erheid, rechtsgelijkheid en 
rechtvaardigheid. 
 
  Antwoord  Met het per 1 januari 2017 in werking treden van de gewijzigde M ijnbouwwet  is onder meer het 
toetsingskader van en de procedure om te komen tot een winningsplan gewijzigd. Met name het 
burgerperspectief, veiligheid, en natuur en milieu zijn aspecten die nadrukkelijk naar voren 
komen in het toetsen van een winningsplan. 
 
De wijziging van de Mijnbouwwet is allereerst het resultaat van de implementatie van de 
aanbevelingen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (hierna: OVV) in zijn rapport over de 
aardbevingsrisco's in Groningen (Kamerstukken II 2014/15, 33 529, nr. 123) van 18 februari 
2015. In de kabinetsreactie van 2 april 2015 (Kamerstukken II 2014/2015, 33 529, nr. 143) is 
aangegeven dat het kabinet alle aanbevelingen uit dit OVV-rapport zal overnemen. 
 
Met het recentelijk wijzigen van de Mijnbouwwet is, naar  de minister hoopt, de eerste stap gezet 
in een duurzaam herstel van het vertrouwen naar de omwonenden. 
 6ak 80 Zienswijze  Wij zijn principieel tegen het bestuursrechtelijk afdwingbaar opleggen van categorie II maat -
regelen voor velden die op basis van de SRA zijn ingedeeld in categorie I. Tot welke maatregelen 
de NAM vrijwillig bereid is, staat daar verder los van. 
   Antwoord  SodM en TNO hebben de berekeningen in het winningsplan Westerveld van de NAM geverifeerd 
en komen tot dezelfde conclusie als de NAM dat de gasvelden van het Westerveld systeem in 
seismische riscicocategorie I (laagste categorie) kunnen worden ingedeeld. Op basis van het 
advies van SodM, de Tcbb en de Mijnraad zijn artikelen 3 en 4 opgenomen in het 
instemmingsbesluit, die extra versnellingmeters en een risiciobeheersysteem voorschrijven. 
Volgens de leidraad SRA zijn deze maatregelen alleen noodzakelijk voor seismische 
risicocategorie II gasvelden, maar de minister wijkt hier in het geval van het winningpslan 
Westerveld vanaf, op basis van de adviezen van SodM, de Tcbb en de Mijnraad, omdat de velden 
Vries-Zuid en Eleveld gedurende de productie  regelmatig (ca. 46 keer) hebben gebeefd en lichte 
schade veroorzaakt hebben.    Conclusie  Een natuur e n milieu paragraaf is toegevoegd aan het instemmingsbesluit.  
Artikel 7 is samengevoegd met artikel 1 in het instemmingsbesluit. 
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 722 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 723 ======================================================================

<pre>Date : 13-6-2018 19:21:54
F
T
S
ubject : Besluit w inningsplan Westerveld
D
ag  en Marco,
H
et besluit op het winningsplan kom t er aan (zie onderstaande m ail). Er  dreigt een overlap m et de vakantie.           
 
       
 
              .
G
roet,
O
utlook voor iOS
 downloaden
Van:
 
S
ent:
 
woensdag, juni 13, 2018 4:55 PM
A
an:
 
.
i @leek.nl); Gemeente Midden-Drenthe; Gemeente Noordenveld; Gemeente Noordenveld; 
G
emeente Tynaarlo; . i i @gemeentenoordenveld.nl;   
 
-    ; Provincie Groningen; Waterschap Drents Overijsselse Delta; Waterschap Drents Overijsselse Delta; Waterschap Hunze en Aa's; Waterschap
N
oorderzijlvest; Waterschap 
N
oorderzijlvest; Waterschap Noorderzijlvest; Waterschap Noorderzijlvest
C
C:
 
  .  
O
nderwerp:
 
180613 Vooraankondiging publicatie definitief besluit betreffende het winningsplan Westerveld
 
G
eachte adviseurs,
 
E
nige tijd geleden heeft het ontwerp-instemmingsbesluit op het winningsplan
W
esterveld 
t
er inzage gelegen. De beantwoording van alle ingediende zienswijzen en
a
anpassingen aan het besluit zijn bijna afgerond. Dit betekent dat het definitieve besluit binnenkort genomen wordt en nog voor de zomer ter visie wordt gelegd.
 
W
ij houden met de start van de ter inzage legging rekening met de schoolvakanties bij u in de regio. Onze planning op dit moment is zo dat de start van de ter inzage legging
r
uim (minimaal 2 weken) voor de start van de zomervakantie zal 
l
iggen. De ter inzage legging kan dus voor een deel overlappen met de zomervakantie. Als de ter inzage
d
atum definitief bekend is zal ik u daarvan op de hoogte brengen. Overigens worden ook alle zienswijze indieners op het ontwerpbesluit op de hoogte gesteld 
v
an de ter
i
nzage legging van het definitieve besluit.
 
I
k hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Mochten er nog vragen zijn dan hoor ik het uiteraard graag.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
   
P
rojectsecretaris Winningsplannen
…
…………………………………………………………………………………………
D
irectie Energie & Omgeving
M
inisterie van Economische Zaken en Klimaat
B
ezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag | 3
e
 
C-Zuid
P
ostbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
…
…………………………………………………………………………………………
 
 
 
 
 
 
   
 
 
@
minez.nl
www.rijksoverheid.nl/ezk
 
 
D
it bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
n
iet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
w
ordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te
v
erwijderen.
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
o
ok, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch
v
erzenden van berichten.
T
his m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
a
re not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
a
re requested to inform  the sender and delete the m essage.
T
he State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
r
isks inherent in the electronic transm ission of m essages.
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 723 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 724 ======================================================================

<pre>Date : 3-12-2018 10:30:47
From  : "  
 
@assen.nl
To : "'Gem eente Noordenveld'" bestuurssecretariaat@gem eentenoordenveld.nl, "'Gem eente Midden-Drenthe'" bestuurssecretariaat@m iddendrenthe.nl,
@aaenhunze.nl, " @noorderzijlvest.nl'" @noorderzijlvest.nl
Subject : Bespreken concept beroepsschrift Winningsplan Westerveld
Goedemorgen geachte bestuurders en secretariaten,
 
Afgelopen donderdag 29 november jl. hebben bestuurders om tafel gezeten om te praten over het instemmingsbesluit van de minister van EZK op het Winningsplan Westerveld.
 
Afgesproken is, dat er nog een vervolg bijeenkomst wordt gepland om het concept beroepsschrift te bespreken.  Graag nodigen wij u uit voor een overleg op maandag 10
december om 14.30 uur. Een aantal bestuurders heeft aangegeven geen behoefte te hebben aan dit overleg en schriftelijk te willen reageren.
 
Het streven is om het concept beroepsschrift vrijdag 7 decembera.s. aan het einde van de dag te versturen. Wij realiseren ons dat dit een krappe planning is, maar aangezien het
definitieve beroepsschrift 11 december a.s. in een aantal colleges moet worden besproken, is er geen speelruimte.
 
Ondersteunende ambtenaren zijn welkom bij dit overleg.
 
Kunt u aangeven of u aanwezig bent en met hoeveel personen?
 
Hartelijke groeten,
 
 
Bestuurssecretaresse
 
 
 
Bestuurssecretaresse Gemeente Assen
Secretaresse wethouder Gea Smith
Postbus 30.018
9400 RA  ASSEN
 
 -   
 
@assen.nl
aanwezig op: ma ocht. dinsdag & donderdag  en vrij.ocht.
 
 
 
 
Disclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.143
</pre>

====================================================================== Einde pagina 724 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 725 ======================================================================

<pre>Date : 4-12-2018 09:31:51
 
@assen.nl
To : "'Gem eente Noordenveld'" bestuurssecretariaat@gem eentenoordenveld.nl, "'Gem eente Midden-Drenthe'" bestuurssecretariaat@m iddendrenthe.nl,
@leek.nl'" @leek.nl, @noorderzijlvest.nl'" @noorderzijlvest.nl, "'bestuur@tynaarlo.nl'" bestuur@tynaarlo.nl, "  
@aaenhunze.nl, noorderzijlvest.nl'" @noorderzijlvest.nl, "' @drenthe.nl'" @drenthe.nl
Subject : Bespreken concept beroepsschrift Winningsplan Westerveld
Goedemorgen,
 
Na inventarisatie is gebleken, dat de meeste genodigden vinden dat het bespreken van het concept beroepschrift wel schriftelijk/per mail kan.
 
Bij deze geef ik door dat de afspraak maandag 10 december a.s. NIET doorgaat.
 
Hartelijke groeten,
 
Bestuurssecretaresse
 
 
 
Bestuurssecretaresse Gemeente Assen
Secretaresse wethouder Gea Smith
Postbus 30.018
9400 RA  ASSEN
 
 -   
 
@assen.nl
aanwezig op: ma ocht. dinsdag & donderdag  en vrij.ocht.
 
 
Van:
Verzonden:
 maandag 3 december 2018 10:31
Aan:
 'Gemeente Noordenveld' <bestuurssecretariaat@gemeentenoordenveld.nl>; 'Gemeente Midden-Drenthe' <bestuurssecretariaat@middendrenthe.nl>; @leek.nl'
< @leek.nl>; @noorderzijlvest.nl' @noorderzijlvest.nl>; 'bestuur@tynaarlo.nl' <bestuur@tynaarlo.nl>; '  ' @aaenhunze.nl>;
CC:
Onderwerp:
 Bespreken concept beroepsschrift Winningsplan Westerveld
Urgentie:
 Hoog
 
Goedemorgen geachte bestuurders en secretariaten,
 
Afgelopen donderdag 29 november jl. hebben bestuurders om tafel gezeten om te praten over het instemmingsbesluit van de minister van EZK op het Winningsplan Westerveld.
 
Afgesproken is, dat er nog een vervolg bijeenkomst wordt gepland om het concept beroepsschrift te bespreken.  Graag nodigen wij u uit voor een overleg op maandag 10
december om 14.30 uur. Een aantal bestuurders heeft aangegeven geen behoefte te hebben aan dit overleg en schriftelijk te willen reageren.
 
Het streven is om het concept beroepsschrift vrijdag 7 decembera.s. aan het einde van de dag te versturen. Wij realiseren ons dat dit een krappe planning is, maar aangezien het
definitieve beroepsschrift 11 december a.s. in een aantal colleges moet worden besproken, is er geen speelruimte.
 
Ondersteunende ambtenaren zijn welkom bij dit overleg.
 
Kunt u aangeven of u aanwezig bent en met hoeveel personen?
 
Hartelijke groeten,
 
 
Bestuurssecretaresse
 
 
 
Bestuurssecretaresse Gemeente Assen
Secretaresse wethouder Gea Smith
Postbus 30.018
9400 RA  ASSEN
 
 -   
 
@assen.nl
aanwezig op: ma ocht. dinsdag & donderdag  en vrij.ocht.
 
 
 
 
D
isclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.144
</pre>

====================================================================== Einde pagina 725 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 726 ======================================================================

<pre>Date : 19-11-2018 11:09:44
F
T
C
c : "   leek.nl, "   @leek.nl
S
ubject : bestuurlijk overleg gasw inning
A
ttachm ent : bestuurlijk overleg gasw inning.pdf;ATT00001.txt;
G
eachte heer 
O
nderstaand reageer ik graag op uw e-mail d.d. 15 november 2018 inzake het winningsplan Westerveld.
B
I
k ben reeds zo vrij u de mogelijkheden van weth. Dekker te geven voor 28, 29 en 30 november 2018:
2
8-11 tussen 9.00-12.30 uur
2
9-11 tussen 10.00-13.00 uur
3
0-11 tussen 10.00-16.00 uur
I
k verwacht u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en verneem graag wanneer het overleg gaat plaatsvinden.
M
et vriendelijke groet,
 
b
estuurssecretaresse
g
emeente Leek
T
D
enk aan het milieu voordat u dit bericht print!
D
isclaimer:
P
er e-mail verzonden informatie is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. G ebruik van deze informatie door anderen dan de geadresseerde is niet toegestaan. Indien u niet de geadresseerde bent, is het
v
ermenigvuldigen, openbaar maken, verspreiden en/of verstrekken van deze informatie aan derden niet toegestaan. Als u een e-mail per abuis hebt ontvangen, wordt u verzocht het te vernietigen en de
a
fzender te informeren. De gemeente Leek staat niet in voor de juiste en volledige overbrenging van de inhoud van een verzonden e-mail, of voor tijdige ontvangst ervan. Wij adviseren u om bij twijfel over de
j
uistheid en volledigheid van een e-mail contact met de afzender op te nemen. Aan de u toegezonden informatie kunnen op geen enkele wijze rechten worden ontleend.
-
----Oorspronkelijk bericht-----
V
V
erzonden: maandag 19 november 2018 10:55
A
O
nderwerp: bestuurlijk overleg gaswinning.pdf
H
ierbij de mail over bestuurlijk overleg gaswinning. 
16.145
</pre>

====================================================================== Einde pagina 726 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 727 ======================================================================

<pre>    Van: assen.nl>   Verzonden: donderdag 15 november 2018 13:38   Aan: © eek >; 2 middendrenthe.nl'   RË niddendrenthe.nl>; 2 drenthe.nl NG dr enthenl>;  EE @ drenthe.n|' HE @ drenthe.nl>; Hi @tynaarlo.nl' EEE @ tynaarlo.ni>;  HE @ gemeentewesterveild.n!' HEE @ gemeentewesterveld.nl>;    EEE > en weodelta.nl>; UN  EE @ hunzeenaas.n\>; NEE @ aaenhunze.n!' <M @ aaenhunze nl>;    ‘HE © provinciegroningen.nl' <M provinciegroningen.nl>;   BEE @ provinciegroningen.n|' EEE @ provinciegroningen.nl>;   BEE © gemeentenoordenveld.n|' © cemeentenoordenveld.nl>; Nn  HR @ leek. n>; (EEE @ noorderzijlvest.n|' EEE @ noorderzijivest.nl>;  2 noorderzijkvest.nl' NO noorderzijvest.n >; ON drenthe.nl!  B @ drenthe ni>   CC: EE © assen.n|>   Onderwerp: besluit gaswinningsplan Westerveld              Dag allemaal,    Het besluit van het winningsplan Westerveld is nu eindelijk dan toch gepubliceerd.  De beroepstermijn van 6 weken is ingegaan.    ee Voor de juridische aspecten wordt    een advocaat ingeschakeld. Ook de overige overheden binnen het gebied van het winningsplan  Westerveld worden van harte uitgenodigd hierbij aan te schuiven.    De resultaten van de analyse worden vervolgens besproken in een bestuurlijk overleg waarvoor alle  betrokken lokale overheden worden uitgenodigd. In het bestuurlijk overleg wordt besproken hoe we  gaan reageren op het besluit van de minister en of we dat ook weer gezamenlijk doen. Gelet op de  relatief korte termijn is hieronder een planningsschema opgesteld zoals wij dat in Assen willen  voorleggen aan ons college (het kan zijn dat deze planning nog wijzigt).    Wij nodigen jullie uit om op dinsdag 20 november van 14:00 -17:00uur in het gemeentehuis van  Assen het besluit ambtelijk te bespreken en te analyseren.   Hierop vooruitlopend horen we graag wie van jullie bestuurders we moeten uitnodigen voor het  bestuurlijk overleg.    publicatie van instemmingsbesluit   juridische analyse door advocatenkantoor van Tynaarlo PlasBossinade  (gespecialiseerd in aardgaswinning tevens kantoor van de Groningse overheden) in  opdracht van Tynaarlo, Aa en Hunze en Assen.    technische en maatschappelijke analyse door ambtenaren van o.a. Assen, Tynaarlo,  Aa en Hunze, Noordenveld en provincie    20/11 Ambtelijke bespreking analyse (juridisch en maatschappelijk/technische analyse    Resultaten analyse in college    28-29- Overleg bestuurders decentrale overheden binnen gebied Winningsplan Westerveld    </pre>

====================================================================== Einde pagina 727 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 728 ======================================================================

<pre>    Overleg met Stop Gaswinning Marsdijk Nu en Dorpsbelangen Loon    3-7/12 Eventueel opstellen beroepsschrift door Advocatenkantoor    3-7/12 Opstellen college- en raadsvoorstel  6-7/12 College- en raadsvoorstel naar B&W    21/12 | Bespreking college-raadsvoorstel in college  7    Verzending raadsvoorstel    17- Bespreking in raad 20 december  21/12    21-12 Uiterlijke verzending van een eventueel beroepsschrift         Met vriendelijk groet,    |   Beleidsadviseur gemeente Assen  Team Strategie en Advies  |   |    Website: www@assen.nl    Disclaimer    </pre>

====================================================================== Einde pagina 728 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 729 ======================================================================

<pre> 
 
Verstuurd vanaf mijn iPad  </pre>

====================================================================== Einde pagina 729 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 730 ======================================================================

<pre>Date : 10-4-2017 14:47:50
F
T
@
"
S
ubject : bestuurlijk overleg Noord Drenthe - betreft gasw inningsdossier (uitstappen NAM uit schadeafhandeling in Drenthe, afstem m ing positie en standpunt lokale
o
verheden)
D
ag 
c
ollega’s
,
 
 
 
 
 
 
 
i
 
 
V
ia het bestuurssecretariaat van Tynaarlo zal er door ons een uitnodiging voor een overleg gaan naar de volgende bestuurders
:
-
 
         
G
-
 
         
B
urgemeester Out, Assen
-
 
         
B
-
 
         
B
-
 
         
B
estuurder ?, Midden Drenthe
b
estuurlijk ondersteuning is indien gewenst prima.
 
M
ochten hier namen aan ontbreken, dan wel moeten worden vervangen door een andere bestuurder, dan hoor ik dat graag zsm.
.
 Ik weet even niet welke bestuurder van Midden-Drenthe het gaswinningsdossier in zijn portefeuille heeft. Misschien kun je mij dat even laten weten.
 
2
0 april a.s. hebben wij ambtelijk een startoverleg aangaande de zienswijze tegen het winningsplan Westerveld gepland. Van die gelegenheid wilde ik ook graag even gebruik
m
aken om dit onderwerp ambtelijk even voor te bespreken.
M
et vriendelijke groet,
 
   
B
eleidsadviseur Wonen en Ruimte
G
emeente Tynaarlo
P
ostbus 5, 9480 AA Vries | Bzk: Kornoeljeplein 1 Vries
 
 
   
 
 
 
 
.
@tynaarlo.nl
  
I
 
w
w
w.tynaarlo.nl
  
@
 
k
ornoeljeplein1
 
F
B
 
G
emeente Tynaarlo
 
P
 
P
 
T
ynaarlo gaat voor groen! Denk na voordat u print...
D
it bericht en de eventuele bijlage kan vertrouwelijke of persoonlijke informatie bevatten en is daarom uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. 
W
anneer u deze boodschap per abuis van ons heeft ontvangen, laat dit
d
an aan de afzender weten door een korte reactie te sturen. Wij verzoeken u in een dergelijk geval dit bericht en de eventuele bijlagen te vernietigen en geen kopieën op te slaan of door 
t
e sturen.
A
l onze e-mailberichten worden voor verzending automatisch op virussen gecontroleerd. Er geldt echter geen garantie dat gebruik van e-mail veilig is of dat het gebruik van e-mail geschiedt zonder enige fout. De
g
emeente Tynaarlo is op geen enkele wijze aansprakelijk 
v
oor enige fout of gebrek in de inhoud van dit e-mailbericht.
 
16.146
</pre>

====================================================================== Einde pagina 730 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 731 ======================================================================

<pre>Date : 15-5-2017 13:00:52
To : 
 
@shell.com
Cc :   @assen.nl, "   @tynaarlo.nl)'" @tynaarlo.nl,   @assen.nl, 
 @drenthe.nl, "
 @drenthe.nl, "'
 @leek.nl)" @leek.nl,
"Bestuurssecretariaat" bestuurssecretariaat@aaenhunze.nl,    @aaenhunze.nl, 
m iddendrenthe.nl, "
 
Gem eenteNoordenveld.nl
Subject : Bestuurlijk overleg Noord-Drenthe & NAM 22 m ei 2017 - LOCATIE GEMEENTEHUIS ASSEN
Attachm ent : im age001.png;im age002.jpg;
Dag , allen.
 
Ik sprak net met  i
 
Er was een misverstand over de locatie: Ik ging er ten onrechte vanuit dat het gepland was bij de NAM
 
Het moet zijn: het gemeentehuis van Assen  Noordersingel 33, 9401 JW Assen
 
 
Met v riendelijke groet,
 i
  beleids medewerk er RO
Gemeente Aa en Hunze
Pos tbus  93 • 9460 AB Gieten 
Spiek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
www.aaenhunze.nl
Telefoon algemeen: 14 0592
Telefoon direct: (0592)   
 
Van:
Verzonden:
 vrijdag 12 mei 2017 10:08
Aan:
@shell.com'
CC:
Onderwerp:
 RE: Agenda Bestuurlijk overleg Noord-Drenthe & NAM 22 mei 2017
Urgentie:
 Hoog
 
Dag ,
 
Jouw onderstaande afspraak is gisteren aan de orde geweest tijdens een bestuurlijk overleg over het Gasdossier (Noord-Drenthe)
De andere bestuurlijke deelnemers aan dat overleg wensen ook te worden uitgenodigd voor het overleg op 22 mei a.s.
 
Het gaat om:
Gedeputeerde l  van de provincie Drenthe
Burgemeester   van de gemeente Noordenveld
en wethouder  van de gemeente Midden Drenthe.
 
Wil jij de bestuurders z.s.m. uitnodigen
 
Ik heb begrepen dat het overleg bij jullie plaatsvindt op maandag 22 mei van 15.15 tot 16.30uur.
De bestuurders willen aansluitend graag bij jullie nog een eigen overleg hebben.
 
Kun jij voor ruimte zorgen (16.30-17.30uur)
 
Met v riendelijke groet,
 i
Projectcoördinator - beleids medewerk er RO
Gemeente Aa en Hunze
Pos tbus  93 • 9460 AB Gieten 
Spiek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
www.aaenhunze.nl
Telefoon algemeen: 14 0592
Telefoon direct: (0592)   
 
V
an:
 
i
l l
 
i i
l @shell.com
] 
Verzonden:
 vrijdag 5 mei 2017 12:56
Aan:
 
i @assen.nl
; 
@tynaarlo.nl
Onderwerp:
 
Agenda Bestuurlijk overleg Noord-Drenthe & NAM 22 mei 2017
 
 
Ter voorbereiding op de afspraak die jullie burgemeesters hebben met het NAM-management, op maandag 22 mei, stel ik de volgende agenda voor:
 
1.
       
Stand van zaken winningsplan Westerveld
2.
       
NAM op afstand in schadeafhandeling: wensen en verwachtingen van Besturen
3.
       
Onafhankelijke gebouwopnames (nulmetingen): wensen en verwachtingen van Besturen
 
 
Wat wij bedoelen met wensen en verwachtingen van Besturen, is het volgende:
1.
       
Het is helder dat zowel overheid, als burgers als NAM een snel, transparant en duidelijk proces willen. Wat zijn daarbij de praktische ideeën vanuit de gemeente?
2.
       
Heeft de gemeente een voorkeur voor de vorm om tot een onafhankelijke schadeafhandeling te komen?
3.
       
Heeft u een inventarisatie van de wensen en de verwachtingen van de burgers zelf ten aanzien van een onafhankelijke schadeafhandeling?
4.
       
Welke rol ziet de gemeente voor zichzelf om invulling te geven aan onafhankelijke schadeafhandeling?
5.
       
Welke rol ziet de gemeente voor zichzelf om invulling te geven aan onafhankelijke gebouwopnames?
6.
       
Is er een partij die in uw gemeente onafhankelijke gebouwopnames zou kunnen doen?
 
 
Ik hoor graag van jullie.
Met vriendelijke groet,
 
 
 
Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V.
Statutaire vestiging Den Haag - Handelsregister no. 04008869
16.147
</pre>

====================================================================== Einde pagina 731 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 732 ======================================================================

<pre>Correspondentieadres: Postbus 28000, 9400 HH Assen
Bezoekadres: Schepersmaat 2, 9405 TA Assen
 
T +31 592   
M +316   
E . l @shell.comI www.nam.nl
http://www.twitter.com/nambv
 
https://www.linkedin.com/company/nam
 
 
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 732 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 733 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 733 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 734 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 734 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 735 ======================================================================

<pre>Date : 8-1-2019 13:25:38
To : "   @assen.nl,   @assen.nl
@assen.nl
Subject : Bestuurlijk overleg Winningsplan Westerveld
Beste Marco en Gea,
 
In onderstaande mail is aangekondigd dat er een bestuurlijk overleg komt met NAM en EZK. Mijn voorstel zou zijn om dit overleg pas  in te plannen na 23 januari. Op die datum heb
ik namelijk samen met de provincie een vervolg overleg met NAM en Tcbb. We hebben het dan nog over het schadeprotocol, het plaatsen van extra trillingsmeters en het
gebiedsarrangement.
 
Het kan zijn dat de burgemeester van Aa en Hunze nog gaat bellen met het verzoek om ook te mogen aanschuiven bij het bestuurlijke overleg. Ik hoorde dat van de ambtenaar van
Aa en Hunze.
 
Wellicht is het een idee als er een bestuurlijk overleg komt, hier ook een overleg over Drenthe 4.0 aan vast te knopen. Ik ga er vanuit dat het bestuurlijk overleg zal zijn met 
 en  
 
Wie van jullie gaat het overleg doen?
 
Groet,
 
 
Van:
 Marco Out 
Verzonden:
 donderdag 27 december 2018 11:26
Aan:
 Gemeente Noordenveld' <bestuurssecretariaat@gemeentenoordenveld.nl>; 'Gemeente Midden-Drenthe' <bestuurssecretariaat@middendrenthe.nl>; @leek.nl'
@leek.nl>; 
l  @noorderijlvest.nl>; .
i l  . @noorderzijlvest.nl>; ' i
'
i @drenthe.nl>;   @aaenhunze.nl>; 'bestuur@tynaarlo.nl' <bestuur@tynaarlo.nl>
CC:
Onderwerp:
 Winningsplan Westerveld
 
 
Aan de bestuurders die betrokken waren bij het Winningsplan Westerveld, 
 
Op 29 november jl. is er een bestuurlijk overleg geweest over het instemmingsbesluit op het Winningsplan Westerveld. Een van de afspraken die is gemaakt, is dat er een
gespreksagenda zou worden gemaakt voor het voeren van het gesprek met de NAM en EZK. Dit gesprek zou vooral moeten gaan over een goede schaderegeling en het plaatsen
van meer trillingsmeters. Inmiddels is er duidelijk dat de Tcbb aan de Minister van EZK gaat adviseren om een schadeprotocol te maken dat wat betreft resultaat en bewijsvoering
overeenkomt met het protocol voor Groningen. Over dit advies is al uitvoerig overlegd met betrokken partijen en het lijkt er op dat er bij alle partijen draagvlak is. Dit protocol
wordt bij wet vastgesteld. Vooruitlopend hierop, is het de bedoeling dat er een interim regeling komt die vrij snel operationeel is. Over het schadeprotocol is al een paar keer
gesproken met een aantal (Noord) Drentse bestuurders en ambtenaren. Overigens is de strekking van het advies nog niet door de Tcbb of minister gecommuniceerd met de
Tweede Kamer of de media.
 
De NAM is verder bezig om te kijken wat de mogelijkheden zijn om bij kleine velden meer trillingsmeters te plaatsen. Ze pakken dat nu op bij De Wijk. Op basis hiervan kan er ook
worden gekeken naar het plaatsen van meer meters binnen het gebied van het Winningsplan Westerveld. Dit is informatie die vertrouwelijk is gedeeld door de NAM en kan nog
niet verder worden gecommuniceerd.
 
Gelet op deze positieve ontwikkelingen, stellen wij voor om geen gespreksagenda meer op te stellen. Wel lijkt het verstandig om begin volgend jaar een bestuurlijk gesprek te
voeren met de NAM en EZK. Doel van het gesprek zal dan vooral zijn, om de processen die ingang zijn gezet te bespreken. Is het een voorstel dat de heren Stelpstra, Thijsen en ik
gezamenlijk dat gesprek voeren, om vervolgens de uitkomsten van dat gesprek met jullie te delen? Graag hoor ik jullie reactie.
 
Vriendelijke groet,
 
Marco L.J. Out
Burgemeester van Assen
 
Postbus 30018
9400 RA Assen
telefoon:  
bestuurssecretariaat: 0592 
 
Bezoekadres:
Noordersingel 33
9401 JW Assen
 
Disclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.148
</pre>

====================================================================== Einde pagina 735 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 736 ======================================================================

<pre>Date : 20-2-2017 10:18:25
To : "'bestuurssecretariaat@gem eentenoordenveld.nl' (bestuurssecretariaat@gem eentenoordenveld.nl)" bestuurssecretariaat@gem eentenoordenveld.nl,  
 assen.nl, "'Bestuurssecretariaat' (bestuurssecretariaat@aaenhunze.nl)" bestuurssecretariaat@aaenhunze.nl,
"bestuurssecretariaat@m iddendrenthe.nl" bestuurssecretariaat@m iddendrenthe.nl, "bestuur@tynaarlo.nl" bestuur@tynaarlo.nl
Subject : Bestuurlijk overleg ziensw ijze ontw erp-instem m ingsbesluit w inningsplan Westerveld
Attachm ent : im age001.png;
Dag collega,
 
Mij is  gevraagd een bestuurlijk overleg in te plannen over een zienswijze op het ontwerp-instemmingsbesluit winningsplan Westerveld.
 
Deelnemers aan dit overleg zijn:
-
        
Burgemeester Thijssen, gemeente Tynaarlo
-
        
Burgemeester Out, gemeente Assen
-
        
Wethouder Lambert, gemeente Aa en Hunze
-
        
Burgemeester i , gemeente Noordenveld (eventueel wethouder  )
-
        
Burgemeester , gemeente Midden-Drenthe (wethouder  is verhinderd)
 
Via een datumprikker heb ik een aantal opties uitgezet. Dank voor jullie reacties.
 
Zoals het zich nu laat aanzien, kunnen alle deelnemers op 
20 maart 16.30 – 17.30 uur.  Locatie: provinciehuis te Assen, GS-kamer
.
 
Vriendelijk verzoek  aan jullie om deze datum vast te leggen in de agenda’s van de bestuurders.
 
Met vriendelijke groet,
 
 
 
 
Secretaresse de heer  , gedeputeerde
 
portefeuille: Milieu, Lucht en Bodem, Klimaat en Energie, Ruimtelijke Ordening
 
Westerbrink 1
Postbus 122
9400 AC Assen
 
telefoonnum m er: 0592
em ail: 
drenthe.nl
 – 
@ drenthe.nl
 
16.149
</pre>

====================================================================== Einde pagina 736 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 737 ======================================================================

<pre>    provincie Drenthe</pre>

====================================================================== Einde pagina 737 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 738 ======================================================================

<pre>Date : 27-2-2017 11:58:55
Subject : Bestuurlijk overleg ziensw ijze ontw erp-instem m ingsbesluit Winningsplan Westerveld
27/2 
 
Dag collega,
Mij is  gevraagd een bestuurlijk overleg in te plannen over een zienswijze op het ontwerp-instemmingsbesluit winningsplan Westerveld.  
Deelnemers aan dit overleg zijn:
-       Burgemeester Thijssen, gemeente Tynaarlo
-       Burgemeester Out, gemeente Assen
-       Wethouder Lambert, gemeente Aa en Hunze
-       Burgemeester , gemeente Noordenveld (eventueel wethouder  )
-       Burgemeester  gemeente Midden-Drenthe (wethouder  is verhinderd)
 
Via een datumprikker heb ik een aantal opties uitgezet. Dank voor jullie reacties.
Zoals het zich nu laat aanzien, kunnen alle deelnemers op 
20 maart 16.30 – 17.30 uur.  Locatie: provinciehuis te Assen, GS-kamer
.
Vriendelijk verzoek  aan jullie om deze datum vast te leggen in de agenda’s van de bestuurders.
 
Met vriendelijke groet,
 
Secretaresse de heer . , gedeputeerde
Westerbrink 1
Postbus 122
9400 AC Assen
 
telefoonnum m er: 0592
em ail  
drenthe.nl
 – 
@ drenthe.nl
 
 
D
isclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.150
</pre>

====================================================================== Einde pagina 738 =================================================================

<br><br>