<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    Het mag duidelijk zijn dat uw ambitie verder moet gaan dan het organiseren van  informatiebijeenkomsten en publicaties over de procedure.   Wij willen graag met u meedenken aan de verdere invulling van de communicatie en het  omgevings management. Daarbij nemen wij graag uw visie als vertrekpunt.   Wij geven u als suggestie dat NAM een breed communicatieplan opstelt dat in overleg en  instemming met u en lokale overheden tot stand komt. Communicatie die staat in een breder  perspectief van omgevingsmanagement, rekening houdend met de ‘belevingswereld’ van onze  inwoners.    Het winningsplan is geschreven voor ingewijden en lastig leesbaar voor inwoners. Zij mogen  een zienswijze op het winningsplan indienen maar dan moeten zij de inhoud hiervan wel  kunnen doorgronden. Daarom adviseren wij u een publieksvriendelijke oplegger van het  winningsplan op te stellen.    In dit kader vragen wij utevens de risicoanalyse van de gasvelden Vries Zuid en Eleveld nader  te duiden. Uit het winningsplan blijkt dat volgens de SRA de gasvelden Vries Zuid en Eleveld  dicht bijna in risicoklasse 2 vallen. In zowel het winningsplan als in de adviezen van Sodm en  Tcbb ontbreekt een nadere analyse waarom deze velden hogere risico’s met zich meebrengen  dan de overige velden. Ligt het aan de inrichting van het gebied of komt het door de  bodemopbouw die gevoelig is voor trilling? Op basis van deze analyse zijn de risico’s beter te  duiden en uit te leggen aan onze inwoners.</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    5 REIKWIJDTE EN KADERS WINNINGSPLAN    - Toetsing winningsplan m.b.t. ontbreken kaders    5.1 Doelmatigheid:    Advies  Wij verzoeken u inzicht te geven in de kaders waaraan het winningsplan is getoetst op het  aspect doelmatigheid.    Toelichting   In het advies van Sodm is een toetsing opgenomen van de winning aan doelmatigheid.  Onduidelijk is hoe en waaraan is getoetst. We willen graag inzicht in de afwegingskaders  waaraan dit aspect wordt getoetst. De 2° kamer heeft aangegeven dat de Minister een  afweging moet maken tussen landelijk economische belangen en de lokale veiligheid en  schade-effecten. In het verleden zijn de lokale effecten volgens de 2° kamer in die afweging  onvoldoende meegenomen. In dit kader vragen wij ons af hoe de balans uitvalt tussen  economische belangen en de maatschappelijke aanvaardbare gevolgen en risico's die met  gaswinning gepaard gaan.    5.2 Kaders schade:    Advies  De minister dient zo spoedig mogelijk een kader op te stellen waarin duidelijk beschreven staat  wat onder ‘schade’ verstaan wordt.    Toelichting   De (nog niet vastgestelde) wijziging van de Mijnbouwwet noemt als toetsingsgrond voor het  eventueel onthouden van de instemming met een winningsplan ‘schade aan gebouwen of  infrastructurele werken of de functionaliteit daarvan’. Wij constateren dat de adviserende  organen Tcbb en Sodm kennelijk ieder een verschillende typering hanteren voor het begrip  schade. Dat is niet uit te leggen aan inwoners.   Zolang niet duidelijk is wat onder ‘schade’ verstaan dient te worden, is toetsing van het  winningsplan op dit onderdeel lastig voor velden die gebeefd hebben en in verband waarmee  ‘schade’ is gemeld.    5.3 Natuur en milieu — Nationaal Park Drentsche Aa    Advies  Met betrekking tot het Nationale Park Drentsche Aa adviseren wij u:  - Het winningsplan te toetsen op nationale en internationale wetgeving op het gebied  van natuur- en soortenbescherming gelet op het aanwezige Natura2000 gebied;</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    - Inuw goedkeuringsbesluit op te nemen dat bij verdere ontwikkelingen rondom de  velden Vries-Zuid (met name het blok Vries-ZZ) en Eleveld het Drentsche Aa gebied  zoveel mogelijk wordt ontzien.    Toelichting   Het Drentsche Aa gebied is een internationaal uniek gebied, met een zeer hoge  beschermingsstatus. Het gebied is een beek- en esdorpenlandschap; het oppervlaktewater van  de Drentsche Aa dient tevens als bron van drinkwater. Het is een waardevol gebied met een  kwetsbaar geohydrologisch systeem waar invloeden vanwege de gaswinning (zoals  bodemdaling, zuurstimulatie) zo veel mogelijk dienen te worden vermeden.    54 Reikwijdte winningsplan m.b.t. grote hoeveelheid verschillende velden    Advies:   Wij verzoeken u aan te geven welke overwegingen ten grondslag liggen aan de keuze om een  grote variëteit van kleine gasvelden in het winningsplan Westerveld te vatten? In het kader  van de maatschappelijke verantwoording vinden wij het transparanter om per gasveld een  winningsplan op te stellen.    Toelichting:   Het winningsplan Westerveld bevat een groot aantal afzonderlijke gasvelden die geen directe  relatie met elkaar hebben, Uit het winningsplan Westerveld wordt afgeleid dat een aantal  velden nu en naar verwachting in de toekomst niet meer produceren. Waarom zijn die dan  toch opgenomen in het winningsplan? Voor de afweging tussen economische belangen en de  maatschappelijke effecten is het logischer per producerend gasveld een aparte vergunning en  winningsplan op te stellen. De gehanteerde methodiek belemmerd nu voor al deze velden  afzonderlijk een transparante afweging te kunnen maken,   5.5, Productie put Vries-10   Advies:   Wij adviseren u om uw toezegging jegens NAM om binnen de bestaande vergunning te mogen  winnen uit de nieuw geboorde put (put Vries-10) in te trekken en NAM op te dragen hiervoor  de uitkomst van de procedure voor onderhavige winningsplan af te wachten.    Toelichting:   “Tijdens het vragenuur van 16 juni 2015 is gesproken over een voorgenomen gaswinning door  NAM in Drenthe. Tijdens de mondelinge beantwoording is in algemene zin aangegeven dat er  bij winning uit kleine velden een winningsplan moet komen en dat omwonenden, gemeenten  en provincies hierop zienswijzen kunnen indienen. Dit is ook bevestigd in de beantwoording  van aanvullende schriftelijke vragen van het lid Dik-Faber (CU), waarin is aangegeven dat “in  alle gevallen waarbij op basis van boringen besloten wordt om gas te gaan winnen, een nieuw  of gewijzigd winningsplan ingediend moet worden” (Kamerstukken 2015-2016, Aanhangsel van  de Handelingen, 57).”    In het geval van Vries-10 is er een nieuwe boring geweest op basis waarvan de NAM  voornemens is om gas te gaan winnen. Daarnaast is er juist door de minister aan de Tweede    10         | Met opmaak: Lettertype: Niet Vet, Engels (Verenigde         { Met opmaak: Engels (Verenigde Staten)</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    Kamer toegezegd, dat er een adviesrecht wordt toegepast in deze situaties. In het  Winningsplan Westerveld is voor Vries-10 sprake van een te winnen hoeveelheid van 0,6  Miljard M3 (high case). Wij zijn van mening dat deze nieuwe winning onderdeel is van dit  winningsplan en dat de NAM de procedure moet afwachten voordat er uit put Vries-10 gas  gewonnen mag worden.    Los van de vraag of er wel of geen vigerend Winningsplan is, moeten wij constateren dat het  oude Winningsplan niet voldoet aan de zaken die door de Onderzoeksraad voor de veiligheid  zijn geconstateerd. Zo is het oude winningsplan niet getoetst op de veiligheid van burgers  (seismische risico analyse). Wij zijn dan ook van mening dat er niet kan worden teruggevallen  op een winningsplan waaringeen rekening is gehouden met zo een belangrijk aspect.    5,6 Productiesnelheid    Advies:   Wij verzoeken u in uw besluit aandacht te besteden aan de productiesnelheid uit de  verschillende gasvelden. Te meer daar vrijwel alle velden zich bevinden in de laatste fase van  de feitelijke gaswinning. Er lijkt door de NAM bij de bepaling van de productiescenario’s geen  rekening te zijn gehouden met de relatie snelheid drukdaling-bodemtrilling.    Toelichting   De snelheid waarmee gas uit de bodem wordt onttrokken is van invloed op de bodemtrilling,  Een snelle drukdaling in het gesteente kan eerder tot bevingen leiden dan wanneer deze  drukdaling geleidelijk verloopt. Kan de Nam aangeven welke hoeveelheid er per jaar per  gasveld kan worden onttrokken zonder dat dit tot extra risico op bodemtrilling leidt?   Uit een toelichting van de NAM blijkt dat de productiescenario’s in het winningsplan alleen zijn  gebaseerd op wat uit technisch de bodem te halen is. In het plan is de winningssnelheid niet  aangegeven.    5.7 Productieniveau high case/ low case    Advies:  In uw besluit op te nemen dat als de NAM het High case scenario overschrijdt zij een nieuw  winningsplan dient op te stellen en deze ter besluitvorming aan te bieden.    Toelichting:   In het advies van Sodm wordt op blz 5 aangegeven dat als een winning het high case scenario  overschrijdt de NAM een nieuwe SRA moet uitvoeren en tevens het winningsplan te  actualiseren. Deze opmerking bevreemd ons, aangezien wij in de veronderstelling verkeren  dat winning buiten de grenzen van het winningsbesluit niet is toegestaan.   Wij zijn van mening dat indien deze situatie zich voordoet er te allen tijde een nieuw  winningsplan dient te worden opgesteld.    11</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    6 ONZEKERHEDEN/ ONTBREKENDE ZAKEN    61 Onzekerheden    Advies:   Omdat volgens ons rond de effecten en gevolgen van gaswinning op ondergrond en  bovengrondse bouwwerken nog altijd veel onduidelijk is, adviseren wij u uiterst terughoudend  om te gaan met de resultaten van berekeningen van de maximaal te verwachten seismische  activiteit. .    Toelichting:   Voor de berekeningen is gebruik gemaakt van gegevens van de ondergrond. De samenstelling  van de diepe ondergrond is complex en nooit precies inkaart te brengen. De ligging van  breuken, de compactiecoëfficiënt etc. zijngebaseerd op interpretatie van een beperkt aantal  bodemgegevens. Dit houdt in dat de resultaten altijd met grote voorzichtigheid moet worden  geïnterpreteerd. De Tcbb geeft aan dat in het ergste geval een beving met een magnitude van  3,9 kan plaatsvinden. De zwaarste beving tot nu toe in Groningen was 3,6 in Huizinge (2012).  De velden Eleveld en Vries Zuid scoren op factoren als bebouwingsdichtheid en  bevolkingsdichtheid duidelijk minder gunstig. Wij vermoeden op basis van deze aspecten er  dat in het stedelijk gebied van Assen meer schade kan ontstaan dan de door de Nam  geformuleerde licht schade aan meerdere, tot matige schade aan enkele gebouwen.    6.2 Ontbrekende/onjuiste gegevens    Advies:   Wij verzoek u NAM op te dragen de SRA berekening opnieuw uit te voeren. Hierin rekening te  houden met de toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen inde gebieden rond de betreffende  gasvelden. Alsmede de correcte bevolkingsdichtheid ten aanzien van het stedelijke gebied  rond het gasveld Eleveld.    Toelichting:   In de SRA is geen rekening gehouden met de toekomstige inrichting van Werklandschap Assen  Zuid en de toeristisch recreatieve zone. De inrichting leidt tot intensievere bebouwing van  bedrijven inhet gebied dan nu het geval is. Ook de noordelijk blokken van Eleveld vallen  binnen het stedelijk gebied van Assen met o.a. de aanwezigheid vaneen ziekenhuis in de  directe nabijheid.   Waarom wordt voor bepaling risicoklasse uitgegaan van lage bevolkingsdichtheid (250-500  inw/km2)? Een substantieel deel van het gasveld Eleveld ligt namelijk in het stedelijk gebied  van Assen met hogere dichtheid (500-1000 inw/km2}    12</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    7 BODEMBEWEGING    7.1 Bodemdaling    Advies  Voor wat betreft de prognose van de bodemdaling die gepaard kan gaan met de gaswinning,  adviseren wij u:  -__de NAM in samenspraak met de betrokken decentrale overheden te laten  inventariseren:  1) welke gevolgen de uiteindelijke totale bodemdaling die het gevolg is van de  gaswinning uit de velden van het winningsplan Westerveld kan hebben voor het  normale beheer en onderhoud van waterkeringen en waterlopen;  2) welke (waterhuishoudkundige) maatregelen in dat verband genomen moeten  worden;  3) NAM te verplichten tot vergoeding van deze te nemen maatregelen en van  eventuele overige schade voortvloeiend uit bovengenoemde bodemdaling als  voorwaarde te verbinden aan het winningsplan;  - _de NAM de bodemdalingscomponent die het gevolg is van het leeg produceren van  het gasveld Norg na beëindigen van de gasopslag aldaar, weer op te laten nemen in de  bodemdalingsprognose voor de jaren 2050 en 2080.    Toelichting   Volgens de prognose zal de verwachte bodemdaling van de resterende gaswinning enkele  centimeters bedragen; het merendeel van de daling heeft al plaatsgevonden.   De uiteindelijke totale bodemdaling als gevolg van de gaswinning is echter van die omvang dat  er wel effecten te verwachten zijn op de waterhuishouding. De kosten voor mitigerende  maatregelen zijn uiteraard voor de NAM. Daarom is het van belang te inventariseren welke  afspraken er bestaan tussen de NAM en betrokken waterschap(pen), gemeenten en provincie  voor zover er voor hen negatieve effecten zijn. Er mag geen onduidelijkheid bestaan over de  vergoeding van dergelijke onkosten.    Het beëindigen en leeg produceren van de gasopslag Norg zal volgens de NAM in de toekomst  tot een additionele 10 cm bodemdaling leiden. Deze component is verdwenen uit de huidige  set prognoses, vanuit de veronderstelling van de NAM de gasopslag tot 2080 in werking te  zullen hebben. Gezien de grote onzekerheden die er momenteel heersen omtrent de aard van  onze toekomstige energievoorziening achten wij deze aanname niet terecht. Wij achten het  zinvol op voorhand te weten welke additionele daling in het gebied (op mogelijk kortere  termijn dan nu verwacht) nog verdisconteerd moet gaan worden.    13</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    7,2 Bodemtrilling    Advies  Omdat NAM in het winningsplan aangeeft dat de kans op schade ten gevolge van een  geïnduceerde beving niet valt uit te sluiten, verzoeken wij u:   - het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) over te nemen en NAM op te  dragen in aanvulling op het KNMInetwerk seismische apparatuur in en rond de  gasvoorkomens Vries-Zuid en Eleveld op te stellen;   - het advies van SodM over te nemen en NAM voor de bevende velden een  risicobeheerssysteem te laten ontwikkelen en operationeel te hebben voor 1 juni 2017  (zie hoofdstuk 9);   - de parameters en randvoorwaarden die NAM hanteert in het door haar op te stellen  risicobeheerssysteem goed te laten onderbouwen alvorens dit systeem goed te  keuren;   - te verduidelijken in hoeverre zaken als vallende objecten zijn meegenomen in de  overwegingen die aan het winningsplan ten grondslag liggen.    Toelichting   Als decentrale overheden hebben wij niet de technisch-inhoudelijke kennis in huis om  seismische risico's en alles wat daarmee samenhangt exact te kunnen beoordelen en  controleren. Wij hebben dan ook gemeend geen nacalculatie te (laten) doen van de  berekeningen in het winningsplan met bijbehorende addenda. Dit laten wij graag over aan de  door u gevraagde adviseurs (SodM, TCBB).    Wij zijn primair van mening dat de veiligheid nooit in het geding mag zijn. Wij zijn daarom blij  met de toegenomen belangstelling voor dit belangrijke aspect rond de gaswinning. Verder zijn  wij van mening dat derden (burgers, bedrijven, gemeenten) niet de dupe mogen worden van  gaswinningsactiviteiten of de gevolgen daarvan. Dit geldt zowel nu als ook in de toekomst.    Uit de analyse van NAM volgt dat alle gasvelden in de laagste seismische risicogroep vallen  (categorie |). TNO constateert in haar advies dat de risicoanalyse is uitgevoerd volgens de SRA-  leidraad en kan zich vinden in de toedeling tot de laagste risicogroep (categorie |). SodM  onderschrijft de analyse van TNO, met de aanvulling dat de reeds bevende velden Eleveld en  Vries-Zuid wel dicht bij de grens met categorie Il liggen.    Uit het winningsplan van NAM en de bijbehorende adviezen van TNO en SodM menen wij  daarom te kunnen opmaken dat er in het kader van bodemtrilling geen veiligheidsrisico's  bestaan voor de gebieden rond de betreffende gasvelden.   Hoewel de veiligheid niet in het geding lijkt te zijn, geeft NAM in het winningsplan aan dat de  kans op schade ten gevolge van een geïnduceerde beving niet valt uit te sluiten. In het  ernstigste geval kan sprake zijn van lichte, niet constructieve schade aan meerdere gebouwen  en matige schade aan enkele gebouwen. Daarom zien wij wel aanleiding om ten aanzien van  de gasvelden Eleveld en Vries-Zuid een risicobeheerssysteem te laten opstellen en  implementeren voor 1 juni 2017. Tevens het meet- en regelprotocol onafhankelijk te laten  monitoren (zie hoofdstuk 9}.    14</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    Tevens kan het risicobeheerssysteem helpen een eventuele zwaardere beving te voorkomen,  mits sprake is van de juiste keuze van signaalparameters en het daarbij behorende  actieprotocol. Een goede onderbouwing van de gekozen parameters en acties is dus van  belang wil het risicobeheerssysteem zinvol zijn. Ook een adequaat seismisch netwerk is hierbij  van belang.    7.3  Reservoirstimulatie/ Fracken    Advies  Wij adviseren u vanwege de mogelijke gevolgen:   - geen omstreden technieken zoals zuurstimulatie en fracken toe te staan zoals in het  winningsplan is omschreven;   «tevens besluitvorming over de toepassing van deze technieken niet alleen bij de  toezichthouder (Sodm) neer te leggen, maar hiervoor aparte besluitvorming aan NAM  op te leggen met mogelijkheden tot inspraak van lokale overheden en inwoners;   -  mocht dit niet uw keuze zijn, dan verzoeken wij u toch in ieder geval in het  goedkeuringsbesluit voorwaarden op te nemen ter beperking van risico's voor grond-  en drinkwater én het optreden van bodemtrilling.    Toelichting   De velden Assen, Assen-Zuid en Vries-Zuid vallen gedeeltelijk samen met de boringsvrije zone  van de grondwaterwinning Assen-Oost, het veld Assen valt bovendien samen met het  grondwaterbescher mingsgebied Assen-West.    Schadelijke gevolgen van reservoirstimulatie/ fracken kunnen bovengronds optreden door  lekkage van frackvloeistoffen en chemicaliën en ondergronds door het falen van de integriteit  van afdekkende lagen waardoor ongecontroleerde bodemprocessen kunnen optreden. De  kans op deze gebeurtenissen dienen geheel uitgesloten te worden omdat naast lokale schade  aan gebouwen ook de drinkwatervoorziening in het geding is. Het advies van Sodm is  gebaseerd op de bevoegdheid van de afweging over fracken bij de toezichthouder van de  gaswinning. Vanwege de mogelijke lokale impact vinden wij dat voor deze beslissing ook het  burgerperspectief moet worden meegenomen en dus de lokale overheden en inwoners een  stem in deze afweging moeten krijgen.    15</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    8 SCHADE  8.1- Voorkomen van schade (wettelijke verplichting) nn  Advies:    Wij adviseren u vanwege het ontbreken van een beschrijving van preventieve maatregelen in  het winningsplan NAM te verplichten om preventieve maatregelen voor schade op te nemen  in het winningsplan alvorens hierover een besluit te nemen.    Toelichting:   In de Mijnbouwwet ligt primair de nadruk op het voorkomen van schade door  mijnbouwactiviteiten (preventief handelen), en niet op het geoorloofd zijn van  mijnbouwactiviteiten, mits de nadelige gevolgen daarvan door de exploitant / operator  worden weggenomen of verzacht (curatief handelen). De Nam heeft als initiatiefnemer de  zorgplicht voor het voorkomen van schade. In winningsplan wordt geconcludeerd dat er lichte  en lokaal mogelijk matige schade kan optreden aan gebouwen. Nergens is in het winningsplan  echter terug te lezen wat wordt gedaan om schade te voorkomen. Wij stellen vast dat ten  aanzien van het optreden van schade in het winningsplan geen aandacht is op het voorkomen  van schade. In het winningsplan worden optredende schades als niet te voorkomen  beschouwd.    Het Mijnbouwbestuit schrijft voor dat het winningsplan een beschrijving bevat van de  mogelijke omvang en verwachte aard van de schade door bodembeweging. Uit het  winningsplan blijkt dat het niet goed mogelijk is de omvang en de verwachte aard adequaat te  beschrijven. NAM lijkt niet in staat causaliteit aan te geven tussen aardbevingen en omvang en  aard van de schade. Het winningsplan lijkt op dit punt niet te voldoen aan de eisen die de wet  stelt aan een plan.    Wij willen dat er door NAM alles aan gedaan wordt om schade door gaswinning aan  eigendommen van inwoners en overheid te voorkomen. Inwoners kiezen er niet voor om te  worden blootgesteld aan deze risico's.    8.2 Afhandeling van schade  Advies  Wij zijn van mening dat:   - een adequate regeling voor afdoening en vergoeding van schades en compensatie van  alle bijkomende negatieve effecten een harde voorwaarde bij het instemmingsbesluit  dient te zijn;   -  evenals in het aardbevingsgebied Groningen er een volledig onafhankelijk orgaan dient    te worden ingesteld voor de afwikkeling van schade als gevolg van alle  mijnbouwactiviteiten.    16</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    Toelichting:   Zoals reeds in voorgaande alinea door ons is aangegeven dient het voorkomen en beperken  van alle schade als uitgangspunt te worden genomen. Echter kan NAM de kans op schade aan  bebouwing in de nabije omgeving van het epicentrum van een geïnduceerde aardbeving niet  uitsluiten. Dit wordt ook door SodM in haar advies als zodanig aangegeven. In het ernstigste  geval kan een geïnduceerde beving leiden tot het ontstaan van lichte, niet constructieve  schade aan meerdere gebouwen en matige schade aan enkele gebouwen.    NAM geeft in het winningsplan aan dat de historische schademeldingen voor “lichte, niet  constructieve schade" hebben gezorgd en dat deze vergoed zijn (of worden) wanneer het  duidelijk is dat zij de schade heeft veroorzaakt. Overeenkomstig de regels van het burgerlijk  recht rust op de NAM de verplichting om schade veroorzaakt door aardbevingen die worden  veroorzaakt door de gaswinning, te vergoeden. Wij zijn van mening dat voornoemde regeling  op basis van het burgerlijk wetboek niet altijd voldoende soelaas biedt voor burgers, bedrijven  en lokale overheden om op een vlotte en toegankelijke wijze schade te kunnen claimen.    De gaswinning in Groningen heeft voor veel overlast gezorgd in de regio en het gevoel van  veiligheid en vertrouwen van de bewoners aangetast. Er is dan ook sprake van een groot  wantrouwen van burgers jegens NAM en rijksoverheid. Dit heeft zowel betrekking op de  feitelijke gaswinning, als cok het nemen van adequate en toereikende maatregelen om de  gevolgen (waaronder schade en overige hinder) zo veel mogelijk te voorkomen en/of te  beperken.   Herstel van vertrouwen van onze burgers is naar onze mening dan ook gebaat bij een  transparante en toegankelijke organisatie voor de afwikkeling van schademeldingen. Een  regeling waarbij het voor burgers en andere partijen niet nodeloos ingewikkeld is om een  schademelding in te dienen en de onafhankelijkheid in voldoende mate gewaarborgd is. Dit  zodat iedereen in redelijkheid kan vertrouwen op een eerlijke en adequate schadeafwikkeling.  Het past niet om daarbij onderscheid te maken tussen de omvang of de locatie waar de schade  is ontstaan. ledere schademelding dient op zijn eigen merites te worden beoordeeld.    Gezien het voorgaande zijn wij van mening dat een adequate regeling voor afdoening en  vergoeding van schades en compensatie van alle bijkomende negatieve effecten een harde  voorwaarde bij het instemmingsbesluit dient te zijn. Tevens dient hierbij de onafhankelijkheid  en objectiviteit van de schadeafwikkeling in voldoende mate gegarandeerd te zijn. Wij dringen  er daarom bij u op aan dat — evenals in het aardbevingsgebied Groningen — er een volledig  onafhankelijk orgaan wordt ingesteld voor de afwikkeling van schade als gevolg van alle  mijnbouwactiviteiten. Tevens zorgt het instellen van een dergelijk orgaan ervoor dat ook  ingeval van gestapelde mijnbouw (en beheersmaatregelen voor het grondwaterpeil)  gedupeerde partijen weten tot welke partij zij zich hiertoe dienen te wenden    Hoewel door uw minister in de tweede kamer reeds toezeggingen zijn gedaan aangaande het  instellen een dergelijke onafhankelijk orgaan voor de afwikkeling van mijnbouwschade, is één  en ander vooralsnog geen feit. Wij adviseren u haast te maken met het instellen van een  dergelijk onafhankelijk orgaan. Tevens dit te regelen alvorens in te stemmen met het  onderhavige winningsplan Westerveld.    17</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    8.3 Lusten en lasten    Advies   Gaswinning kan gepaard gaan met nadelige gevolgen voor inwoners door hinder, overlast en  schade aan eigendommen. Wij verzoeken u zorg te dragen voor een goede verdeling van  lusten en lasten bij mijnbouwactiviteiten, waarbij er ook baten terugvloeien naar het gebied.    Toelichting   Gaswinning zal in Nederland nog jarenlang plaatsvinden en inwoners zullen hier last van  ondervinden. Inwoners staan veelal afwijzend en wantrouwend tegenover plannen voor  gebruik van de ondergrond. De lokale inwoners vinden dat zij de lasten dragen voor het belang  van Nederland als geheel. Mijnbouwactiviteiten brengen met zich mee dat er in zekere mate  regionale of lokale belasting is. Schade wordt in principe vergoed, maar inwoners ervaren extra  ongemak waar ze niet om hebben gevraagd en waar niets tegenover staat. Het belang van  mijnbouwactiviteiten voor de Nederlandse samenleving is evident. Het gebruik van de  ondergrond zal ook in de toekomst een grote rol spelen bij onze verder te verduurzamen  energievoorziening. Voor het ook in de toekomst gebruiken van de ondergrond is van belang  dat er een goede verdeling is van lusten en lasten.    - Effecten natuur en KRW   - Omkering bewijslast**   **let op hieraan zitten diverse haken en ogen en de vraag is of dit wel wenselijk is, Johan  maakt eerst haken en ogen overzicht.    18</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    9 RISICOBEHEERSYSTEEM    Advies:  Met betrekking tot het risicobeheerssysteem adviseren wij u:   ° de NAM te verplichten een nulmeting uit te voeren aan allegebouwen boven de  voorkomens van Eleveld en Vries -Zuid.   . het advies van SodM over te nemen en NAM voor de bevende velden Eleveld en  Vries-Zuid extra versnellingsopnemers te laten installeren en operationeel te  hebben   . bij dit winningsplan een risicobeheerssysteem te laten opstellen en als onderdeel op    te nemen bijde eventueel door de minister te verlenen winningsvergunning;  . het meet- en regelprotocol onafhankelijk te laten monitoren.    Toelichting:   Om de schade door gaswinning goed te kunnen vaststellen is het belangrijk dat de  uitgangssituatie goed wordt vastgelegd. Het is aan de initiatiefnemer om dit te doen naar  goedkeuring van de vergunningverlener. Er wordt al jaren gas gewonnen in het veld maar dit  winningsplan is de markering van het moment dat ook het burgerperspectief wordt  meegewogen in de besluitvorming. In dat kader is het belangrijk dat schade aan particuliere  eigendommen goed wordt geregistreerd.    Zowel de NAM als TNO concluderen op basis van de seismische risicoanalyse (SRA) dat alle  velden in categorie | vallen. Volgens de leidraad van SodM volstaat voor deze velden  monitoring met het huidige geofoon en accelerometer netwerk van het KNMI. Met dit  monitoringsnetwerk kunnen aardbevingen met een magnitude van 1,S en groter worden  gelokaliseerd.    Hoewel alle velden in categorie | vallen, liggen de reeds bevende velden Eleveld en Vries -Zuid  echter dicht tegen de grens met categorie Il aan. Op basis hiervan adviseert SodM om ook  enkele maatregelen te nemen die van toepassing zijn voor velden waarvan de SRA in categorie  HI valt. Wij vinden dit een goede zaak. Het gaat hier om het ontwikkelen van een  risicobeheerssysteem.    Het risicobeheerssysteem is bedoeld om tijdig te kunnen reageren zodat (grotere) schade en  veiligheidsrisico’s niet zullen optreden. De keuze van signaalparameters en bijbehorende  (re)acties dient dan ook zodanig onderbouwd te zijn dat hiermee aannemelijk wordt gemaakt  dat het systeem zinvol is. Dat wil zeggen, dat aan de hand van de signaalparameters zodanig  tijdig kan worden ingegrepen dat het mogelijk optreden van bedoelde schade en risico’s  voorkomen kan worden.    19</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>    </pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Date : 1-2-2018 14:39:29
F
rom  :  
T
S
ubject : eerste aanzet infoem rende m ail aan m arco em   
Eerste aanzet mail aan marco en martin.
N
og niet af maar moet naar bijeenkomst van Ez met provincie
 
 
V
erslag Overleg extern kennisnetwerk mijnbouwwet d.d. 1 februari 2018
 
V
andaag was   van EZ uitgenodigd om een toelichting te geven op de stand van zaken van de diverse winningsplantrajecten in Drenthe waaronder “ons”
w
inningsplan Westerveld. Tevens licht zij de aanbevelingen uit het evaluatierapport  over het adviesrecht winningsplannen kleine gasvelden dat ze ons de avond ervoor heeft
t
oegezonden toe. We krijgen nog de mogelijkheid onze opmerkingen haar toe te sturen.
 
W
inningsplan Westerveld
Besluit laat nog op zich wachten. Reden: Veel zienswijzen, (te) weinig capaciteit bij EZ maar ook een oud winningsplan dat niet helemaal voldoet aan de nieuwe eisen vanuit de
m
i
jnbouwwet. Dat is ze ook wel duidelijk geworden op basis van de zienswijzen.
E
Z benoemd hun dilemma:
Z
ij willen NAM wel vergunning verlenen. Op basis van toetsingscriteria kunnen zij vergunning eigenlijk niet weigeren.  EZ weet ook dat lokale overheid hiertegen in beroep zal
g
aan en vrijwel zeker gelijk gaan krijgen bij de rechter op veel onderdelen omdat het winningsplan onvolledig is.
Z
ij overwegen daarom om eerst met ons het gesprek aan te gaan voordat zij een besluit gaan nemen. De vraag wordt ons gesteld of wij hier open voor staan. De lokale overheden
h
ebben aangegeven  op bestuurlijk en ambtelijk niveau wel het gesprek te willen aangaan. 
 
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
B
eleidsspecialist gemeente Assen
 
 
-
 
W
ebsite: www@assen.nl
 
16.222
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Date : 26-9-2016 10:09:46
F
T
o :    @drenthe.nl,   @aaenhunze.nl,   @tauw .nl,   @drenthe.nl,
"
 
 
noorderzijlvest.nl,    @hunzeenaas.nl, "   @provinciegroningen.nl)"
@
provinciegroningen.nl,     @gem eentenoordenveld.nl, "   @w dodelta.nl, "  
 
w
dodelta.nl, "  
@
@
C
S
ubject : eerste analyse w inningsplan Westerveld
A
ttachm ent : Analyse w inningsplan Westervelduitgezet1.docx;
 
B
este collega’s
Z
oals afgesproken op onze bijeenkomst in Assen op 8 juli j.l. hierbij de analyse van het winningsplan Westerveld die   en ik gemaakt hebben.
Het is een eerste versie, want zoals EZ al eerder aangaf, moeten er nog de nodige gegevens door NAM aangeleverd worden. Dit leidt mogelijk  zelfs tot een heel nieuwe versie van
h
et winningsplan.
O
ok zijn de (aanvullende) adviezen van SodM en de Tcbb nog niet gegeven.
 
K
ijk of jullie hier iets mee kunnen in het kader van jullie eigen te geven adviezen, dan kunnen we dat op de volgende sessie (de datum wordt binnenkort vastgesteld) bespreken.
O
ok kunnen we dan bedenken wat we aan de partijen willen vragen 
o
p de specifieke sessie van EZ die nog moet komen.
 
M
16.223
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre> 
 Analyse winningsplan Westerveld  
 
Status  
Deze analyse is gebas eerd op het winningsplan van 23 -2-2016 . Naar aanleiding hiervan 
heeft SodM geadviseerd eea  aan te houden tot de NAM het winningsplan met een aantal 
gegevens heeft aangevuld. Dit is dus een eerste voorlopige analyse.  
 
Het plan Westerveld omvat de volgende gasvoorkomens1:  
 
Voorkomen  Provincie  Gemeente   Waterschap  Status  
Een Drenthe /Groningen  Noordenveld /Leek  NZV producerend  
Eleveld  Drenthe  Assen, Aa & Hunze  
Midden -Drenthe?  HenA  producerend  
Witterdiep  Drenthe  Midden -Drenthe/Assen  DOD  producerend  
Assen  Drenthe  Assen  HenA  producerend  
Vries -Zuid Drenthe  Assen , Aa & Hunze  HenA  producerend  
Vries -Centraal  Drenthe  Tynaarlo , Assen  NZV producerend  
Vries -Noord  Drenthe  Tynaarlo  NZV producerend  
Zevenhuizen  Groningen  Leek NZV producerend  
Zevenhuizen -W Groningen  Marum/Leek  NZV geen winbaar gas  
Assen -Zuid Drenthe  Assen  HenA  geen winbaar gas  
Witten  Drenthe  Assen  HenA  geen winbaar gas  
Appelscha  Drenthe/Fryslan  Ooststellingwerf  WF, DOD, HenA  uitgeproduceerd  
Roden  Drenthe/ Groningen  Noorderveld  NZV uitgeproduceerd  
Norg-Zuid Drenthe  Noorderveld  NZV uitgeproduceerd  
 
Reden voor wijziging van het winningsplan  
- Actualisatie van de prognoses voor productie en bodemdaling  
- Stopzetten van de productie uit Appelscha, Roden en Norg -Zuid 
- Opstellen van een seismische risico -analyse, op basis van nieuwe Mbw.  
 
NAM  verwacht tot eind 2028 te kunnen produceren, waarbij de voornaamste bijdrage zal 
komen van de velden Vries -Zuid en Eleveld.  (NB: Advies TNO 16/6/2016 aan SodM spreekt 
van cluster dat zal  zijn uitgeproduceerd in 2023 ? Dit hangt dus af van m id- of highc ase 
productie scenario ). Nieuw op de productie aan te sluiten blokken zijn Vries Z.Z. en Eleveld -
N.  
 
Volgens de adviezen van SodM  en TNO getuigt het winningsplan van doelmatige winning en 
planmatig beheer . D.w.z. dat NAM de (momenteel) technisch/economisch winbaar geachte 
hoeveelheden gas ook daadwerkelijk voornemens is te winnen.  Omdat ook de veiligheid niet 
in het geding is (SRA),  is er in principe geen grond om instemming met het winningsplan te 
weigeren . Schade zou wel  een reden kunnen zijn, dit kon ook al bij de vorige Mbw. M aar er 
is niet uitgewer kt wat dat precies betekent; er zijn geen criteria voor. Wat is ernstige schade, 
wat is acceptabele schade, enz. In de praktijk wordt instemming niet geweigerd vanwege 
mogelijke schade, ook omdat in de wet is verankerd dat schade moet worden vergoed.  
                                                 
1 Betrokken gemeenten/waterschappen indicatief  </pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre> 
  
 
C. 2. Bodemdaling  
PM – het is nog onduidelijk hoe de prognose voor de bodemdaling tot stand is gek omen. 
(welk productiescenario (m id-case  is gebruikt , maar wat in geval van high -case), welke 
reservoireigenschappen zijn gebruikt bij het bepalen van de onzekerheidsmarges).  NAM 
geeft zelf aan in onderdeel C2.1 dat ‘eventuele ontwikkeling van n ieuwe velden in de buurt 
van de Westerveld voorkomens en/of toenemende productie door nieuwe putten en/of 
toepassen van compressie op bestaande velden die behoren tot de Westerveld voorkomens, 
voor zover niet beschreven in dit winningsplan, niet is meegeno men in de huidige prognose 
en zou kunnen leiden tot een ander beeld’ . 
 
Analyse o p basis van de huidige informatie  
Een vergelijk van de verschillende prognoses (2013, 2025, 2080) geeft aan dat het 
merendeel van de daling sinds 1975 al heeft plaatsgevonden. De geplande resterende 
gaswinning draagt nog wel wat bij aan de uiteindelijke cumulatieve daling, maar dat ligt in de 
orde van 1 -2 cm.  
 
Voor Drenthe ligt de geprognosticeerde daling in 2080 ten zuiden van de lijn Nieuw -Roden, 
Langelo, Tynaarlo , Oud-Annerveen rond de 5 -6 cm. T en no orden daarvan loopt de daling op 
tot maximaal 14  cm ten NO van het Norg  veld (Roden -Peize) . Met een onzekerheid van ca. 
25% kan dit oplopen tot 17 -18 cm.  Op die locatie begint ongeveer het effect van de 
bodemdaling ten gevolge van het Groningengasveld in NO -richting.    
Voor Fryslan ligt de daling ten gevolge van het Appelschaveld in de orde van 2 cm.  
 
De bodemdaling ten gevolge van het Groningengasveld lijkt zich niet uit te strekken tot het 
bodemdalingsgebied van de vel den van het winningsplan Westerveld.  
 
Het verschil tussen de Low, Mid en High cases is niet helemaal duidelijk. Zo wordt wel 
gesproken over mogelijke extra putten, maar gaan de scenario’s blijkbaar alle drie uit van de 
bestaande putten. Dat lijkt niet logi sch voor de High case.  
 
Advies  
- Voor zover de bodemdaling zich in Groningen uitstrekt zal financi ële compensatie 
voor maatregelen waarschijnlijk wel mee kunnen liften  met de bestaande 
overeenkomst (‘Commissie Bodemdaling’ ). 
- De bodemdaling in N. Drenthe valt  buiten  de invloedssfeer van het 
Groningengasveld. In geval voor de voorziene daling waterbeheersmaatregelen 
getroffen moeten worden door het waterschap ontbreken hiervoor financi ële 
middelen. Het verdient aanbeveling tijdig een  compensatiemaatregel (Dren tse 
Bodemdalingsovereenkomst, offici ële aansluitin g bij de Groningse Commissie 
Bodemdaling ) dan wel een regeling met het betrokken waterschap te regelen.  
- Waarschijnlijk maakt de resterende daling tot 2025 en 2080 ten opzichte van de al 
veroorzaakte daling (ca. extra 2cm) weinig uit in relatie tot de autonome bodemdaling 
(geologisch, inklinking etc. – hoe groot is die sowieso?).  </pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre> 
 - Er wordt in het plan niets gezegd over de eventuele effecten op natuur/milieu. Het 
nieuw aangeboorde blok Vries -ZZ (Vries -10) moet nog geheel gewonnen worden en 
bevindt zich onder het natuurgebied  Ballo ërveld. Wat zijn de potentiele effecten hier?  
- Een voor behoud is uiteraard  het geval van eventueel verdergaande gaswinning dan 
nu voorzien dan wel het winnen van nieuw aan te boren voorraden. Daarmee zou 
een (aanzienlijke ) additionele bodemdaling kunnen ontstaan. Het advies is in geval 
(significan te) extra gas winning wordt voorzien dat hiervoor tijdig een nieuw/herzien 
winningsplan wordt ingediend.  
 
Algemene vraag  
Heeft de uitbreiding van de gasopslag Langelo in het gasveld Norg en het werken met 
hogere drukken dan tot nu toe het geval was invloed op het veld/ velden waar Norg mee in 
commun icatie staat?  
 
C.3. Seismische risico analyse  
De door NAM uitgevoerde seismische risicoanalyse ( SRA) lijkt correct te zijn uitgevoerd. 
Hoewel TNO/SodM op een aantal onderdelen  een enigszins afwijkende input heeft gebruikt 
(op basis van het gebruik van verschillende modellen/inzichten) komt ook TNO tot  dezelfde 
conclusie als de NAM, nl. dat alle gasvelden van het winningsplan Westerveld in categorie I 
van de SRA leidraad  van SodM vallen  (Methodiek voor risicoanalyse omtrent geinduceerde 
bevingen door gaswinning. Tijdelijk leidraad voor adressering MBB. 24.1.P. versie 1.2)   
Voor velden die in deze categorie vallen gelden volgens de leidraad van SodM de maatregel 
‘Monitoring met het huidig e geofoon en accelerometer netwerk van het KNMI’.  
 
 
 
Advies/vraag  
- willen gemeenten /provincie  eventueel toch aanvullende maatregelen ( b.v (extra) 
gebouwsensoren  of versnellingsmeters boven producerende velden )?  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre> 
 C.3.2. en C.3.3. Risico analyse zuur - en frackstimulatie  
Tot nu toe hebben zich bij alle 252 uitgevoerde frack s aan conventionele gasboringen (voor 
zover bekend) geen nadelige gevolgen voor mens en milieu voorgedaan. (Bron: de bijlage bij 
de Kamerbrief van de ministe r van EZ van 1 maart 2016 van SodM met een analyse van 
frackmethoden en de mogelijk daarmee gepaard gaande risico’s ). Om dit te blijven 
waarborgen is het zinvol voor uit te voeren fracks een risicoanalyse uit te voeren.  
 
Advies  
- aansluiten bij het advies van SodM voor een locatie  specifieke risico analyse  voor de 
uitvoering van een zuur - of fracks timulati e. 
- verzoeken de omwonenden tijdig te informeren wanneer een dergelijke simulatie 
plaats gaat vinden.  
 
C.4. Aard en omvang van s chade  
PM – wordt nog aangevuld.  
Het risico van schade ten gevolge van kleine trilling(en) is niet uit te sluiten. De opmerking 
over steviger ondergrond dan in Groningen  is voor grote delen van het winningsplan terecht . 
De opmerking ‘geen schade ten gevolge van bodemdaling’ (m.u.v. gevolg en voor de 
waterhuishouding) vanwege de (grootte/vorm van) de schotel lijkt ook gerechtvaardigd  (maar 
zie verder) . Dito voor schade ten gevolge van reservoirstimulatie.  
 
Advies  
Vlotte, eenduidige behandeling van gemelde schade. Openbaar afhandelingsprotocol.  
 
Algemene vraag  
Geldt de opmerking dat ‘de kans op schade af zal nemen omdat het merendeel van de 
voorkomens bijna leeg geproduceerd zijn, waardoor productiesnelheden en hoeveelheden 
afnemen per jaar’ ook voor de nieuw aangeboorde com partimenten (Vries ZZ en Eleveld 
N.)? Zeker gezien het feit dat uit deze velden de grootste productie zal komen de komende 
jaren  en het feit dat Eleveld de grootste en meeste bevingen  van alle velden uit het cluster 
Westerveld heeft geproduceerd!  
 
C.4.5.1 Risicoduiding  – seismisch risico ge ïnduceerde bevingen  
PM – wordt nog aangevuld.  
De correctie voor velden met M< 3,6 is leuk bedacht, maar voor o.a. Eleveld gaat deze 
correctie niet op en blijft er dus wel een ‘hoog’ risico. Verwaarloosbaar veiligheidsrisi co ten 
gevolge van reservoirstimulatie lijkt door praktijk tot nu toe terechte opmerking.  
 
Algemeen  overig  
- Er is sprake van 3 uitgeproduceerde velden en 3 aangeboorde maar niet 
(economisch) te produceren gasvelden.  Het verdient aanbeveling in het kader van de 
energietransitie te bezien of er een (demonstratie) project ontwikkeld kan worden 
voor geothermie uit een van deze uitgeproduceerde locaties.  
- Er wordt in Groningen onderzoek gedaan naar andere oorzaken dan bevin gen (o.a. 
bodemdaling) voor schade. Dit kan zeer relevant zijn voor deze gaswinning. Wordt dit 
onderzoek betrokken en zo ja hoe?  </pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre> 
 - Mogelijk dat de afhandeling van de schadegevallen buiten de zgn. ‘schadecontour’ 
van Groningen en in het gebied van Norg nieuw licht werpen op schade in relatie tot 
bevingen/bodemdaling/stijging.  
- Graag duidelijk aangeven waar de nieuw aangeboorde/in productie te nemen 
compartimenten liggen.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Date : 13-12-2016 16:10:56
To : 
Subject : eerste concept
Attachm ent : dum m y rapportage versie 3.docx;
 
Hierbij zen dik jullie alvast mij eerst versie van mijn bijdrage aan het advies.
 
Ik heb naast de onderwerpen waar ik voor aan de lat stond ook nog wat geschreven bij de andere onderwerpen. De inhoud daarvan heb ik gebaseerd op eerdere
gespreksverslagen en de wensen van onze raad. Mag ook best anders worden ingevuld maar kan voor jullie een mooie basis zijn.
 
Met vriendelijke groeten,
 
Beleidsspecialist
............................................................
Gemeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
    
  
. @assen.nl
website: 
www.assen.nl
 
16.224
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  R a p p o r t    
December  2016   
 1e concept   
        
  Casco Advies Winningsplan 
Westerveld    
  
 
 
 
 
 
 Provi ncie Drenthe , Gemeente Aa en Hunze  
Gemeente Assen , Gemeente Tynaarlo , Gemeente 
Noordenveld , Gemeente Midden Drenthe  
Gemeente Leek , Waterschap Noorderzijlvest  
Waterschap Hunze en Aa’s, Waterschap Drents 
Overijsselse Delta, Provincie Groningen  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>    INHOUD   1 INLEIDING   2 SAMENVATTING   3 HOOFDADVIES   4 ALGEMEEN   5 REIKWIJDTE EN KADERS WINNINGSPLAN  6 ONZEKERHEDEN/ ONTBREKENDE ZAKEN  7 BODEMBEWEGING   7.1 Bodemdaling   7.2 Bodemtrilling   73 Kritische infrastructuur   7,4 _Fracken   8 SCHADE   9 RISICOBEHEERSYSTEEM    Casco-Advies winningsplan Westerveld</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    1 INLEIDING    Beschrijf eerst wat over je onderwerp nou precies in het winningsplan staat, beschrijf  vervolgens wat SodM hierover zegt. Maak een conclusie en beschrijf dan de argumenten van    je advies.</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>    </pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    3 HOOFDADVIES    Wij vinden het geen goed idee dat er nog gas wordt gewonnen. Zet in op duurzame  energiebronnen. We snappen dat de impact van dit winningsplan anders is dat die van  Groningen. Maar toch maakt een besluit over gaswinning onze burgers ongerust, Onrust leidt  tot alterlei gevolgen zoals waardedaling, psychische schade etc.</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    4 ALGEMEEN    - Energietransitie (afbouw fossiel)/ kleine velden beleid =z    Aardgas is naast olie en kool één van de drie fossiele brandstoffen die bij verbranding CO2  uitstoot en die dus bijdraagt aan de opwarming van de aarde. Hoewel aardgas van deze drie  brandstoffen de minste CO2 uitstoot per kilowattuur, zou een lange termijn gebruik van  aardgas nog steeds onze planeet in een gevaarlijke situatie brengen. Naast CO2- zorgt  gaswinning ook voor de uitstoot van methaan, een ander broeikasgas dat bijdraagt aan de  opwarming van de harde,    Nederland heeft een 'kleineveldenbeleid'. Dat houdt onder meer in dat gasproducenten 25  procent van hun investeringen in kleine en onrendabele gasvelden op zee mogen aftrekken.    - Communicatie |    Advies:  In uw besluit op te nemen dat de NAM een communicatieplan opstelt dat in overleg en  instemming met u en lokale overheden tot stand komt.    Toelichting:   U moet de rol van de informatievoorziening over de gevolgen van de gaswinning niet aan de  NAM overlaten. De NAM is belanghebbende partij. De rol van de overheid is ook de belangen  van haar inwoners te borgen.   De communicatie van NAM en het ministerie van EZ naar burgers moet zorgvuldiger dan tot nu  toe is gebeurd. De lokale overheden hechten er grote waarde aan dat haar inwoners goed  worden geïnformeerd over de gaswinning. Hiermee moet onnodige onrust en zorg bij de  inwoners worden weggenomen.         Met opmerkingen [Deb1]:</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    5 REIKWIJDTE EN KADERS WINNINGSPLAN    - Toetsing winningsplan m.b.t. ontbreken kaders |  51 Doelmatigheid:    Advies  In uw besluit op te nemen aan welke kaders de winning is getoetst op het aspect doelmatigheid  en de resultaten hiervan te motiveren.    Toelichting   In het advies van Sodm is een toetsing opgenomen van de winning aan doelmatigheid.  Onduidelijk is hoe en waaraan is getoetst. We willen graag inzicht in de kaders waaraan is  getoetst. De 2° kamer heeft aangegeven dat de Minister een afweging moet maken tussen  landelijk economische belangen en de lokale veiligheid en schade-effecten. In het verleden zijn  de lokale effecten volgens de 2° kamer in die afweging onvoldoende meegenomen. Daarom mag  de doelmatigheidstoets zich niet beperken tot een doelmatigheid van de productie zelf maar  moeten ook de effecten op de omgeving (veiligheid, schade aan gebouwen en infrastructuur} in  beschouwing worden genomen,    5.2 Kaders schade:    Advies   De minister dient zo spoedig mogelijk een kader op te stellen waarin duidelijk beschreven  staat wat onder ‘schade’ verstaan wordt. De adviserende organen Tcbb en Sodm hanteren  ieder een verschillende typering voor schade. Dat is niet uit te leggen aan overheden en  inwoners.    Toelichting  De (nog niet vastgestelde) wijziging van de Mijnbouwwet noemt als toetsingsgrond voor het    eventueel onthouden van de Instemming met een winningsplan ‘schade aan gebouwen of  infrastructurele werken of de functionaliteit daarvan’. Zolang niet duidelijk is wat onder  ‘schade’ verstaan dient te worden, is toetsing van het winningsplan op dit onderdeel lastig  voor velden die gebeefd hebben en in verband waarmee ‘schade’ is gemeld.    Eventueet    Advies  Natuur en milieu — Nationaal Park Drentsche Aa  Met betrekking tat het Nationale Park Drentsche Aa adviseren wij u:               Met opmerkingen [Dab2]: fa het wianingsplan wordt niets  gemgd over grondwater en patuuren milieu, maar volgens mij  aja dat geen toctsingsgronden voor instemming. Maar daarom  kun je nog wel ern advies daarover geven.    </pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    - In uw goedkeuringsbesluit op te nemen dat bij verdere ontwikkelingen rondom de  velden Vries-Z (met name het blok Vries-ZZ) en Eleveld het Drentsche Aa gebied  zoveel mogelijk wordt ontzien.    Toelichting   Het Drentsche Aa gebied is een internationaal uniek gebied, met een zeer hoge  beschermingsstatus. Het gebied is een beek- en esdorpenlandschap; het oppervlaktewater  van de Drentsche Aa dient tevens als bron van drinkwater. Hoewel wij geen negatieve effecten  verwachten op het natuurelement van dit Nationale Park ten gevolge van de  geprognosticeerde bodemdaling, is het een waardevol gebied met een kwetsbaar  geohydrologisch systeem waar invloeden vanwege de gaswinning zo veel mogelijk dienen te  worden vermeden.    53- Reikwijdte winningsplan m.b.t. grote hoeveelheid verschillende velden    Advies:   U dient in uw besluit te motiveren waarom ervoor gekozen is om een grote variëteit van kleine  gasvelden inéén winningsplan te vatten? Welke overwegen liggen hieraan ten grondslag? Voor  de maatschappelijk toets is het transparanter om per gasveld een winningsplan op te stellen.    Toelichting:   Het winningsplan Westerveld bevat een groot aantal afzonderlijke gasvelden die geen directe  relatie met elkaar hebben. Uit het winningsplan Westerveld wordt afgeleid dat een aantal  velden nu en naar verwachting in de toekomst niet meer produceren. Waarom zijn die dan toch  opgenomen in het winningsplan? Voor de afweging tussen economische belangen en de  maatschappelijke effecten ishet logischer per producerend gasveld een aparte vergunning en  winningsplan op te steilen. De gehanteerde methodiek belemmerd nu voor al deze velden  afzonderlijk een afweging te kunnen maken.    SA- Productieniveaus high case/ low case 2??    Advies:   Uw toezegging aan de Nam om binnen de bestaande vergunning te gaan winnen uit de nieuw  geboorde put (Vries -10) in het gasveld Vries Zuid terug te draaien en hiervoor de nieuwe  procedure voor een winningsplan te hanteren.    Toelichting:   “Tijdens het vragenuur van 16 juni 2015 is gesproken over een voorgenomen gaswinning door  NAM in Drenthe. Tijdens de mondelinge beantwoording is in algemene zin aangegeven dat er  bij winning uit kleine velden een winningsplan moet komen en dat omwonenden, gemeenten</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    en provincies hierop zienswijzen kunnen indienen. Dit is ook bevestigd inde beantwoording van  aanvullende schriftelijke vragen van het lid Dik-Faber (CU), waarin is aangegeven dat “in alle  gevallen waarbij op basis van boringen besloten wordt om gas te gaan winnen, een nieuw of  gewijzigd winningsplan ingediend moet worden” (Kamerstukken 2015-2016, Aanhangsel van de  Handelingen, 57).”    In het geval van Vries-10 is er een nieuwe boring geweest op basis waarvan de NAM voornemens  is om gas te gaan Winnen. Daarnaast is er juist door de minister aan de Tweede Kamer  toegezegd, dat er een adviesrecht wordt toegepast in deze situaties. In het Winningsplan  Westerveld is voor Vries-10 sprake van een te winnen hoeveelheid van 0,6 Miljard M3 (high  case). Wij vinden dat deze nieuwe winning onderdeel is van dit winningsplan en dat de NAM de  procedure moet afwachten voordat er uit put Vries-10 gas gewonnen mag worden.    los van de vraag of er wel of geen vigerend Winningsplan is, moeten wij constateren dat het  oude Winningsplan niet voldoet aan de zaken die door de Onderzoeksraad voor de veiligheid  zijn geconstateerd. Zo is het oude winningsplan niet getoetst op de veiligheid van burgers  (seismische risicoanalyse). Wij zijn dan ook van mening dat er niet kan worden teruggevallen op  een winningsplan waarin geen rekening is gehouden met zo een belangrijk aspect.    Advies:   In uw besluit aandacht te vragen voor de winningssnelheid. Er lijktdoor de NAM bij de bepaling  van de productiescenario’s geen rekening te zijn gehouden met de relatie snelheid drukdaling-  bodemtrilling.    Toelichting   De snelheid waarmee gas uit de bodem wordt onttrokken is vooral van invloed op de  bodemtrilling. Een snelle drukdaling in het gesteente kan eerder tot bevingen leiden dan  wanneer deze drukdaling geleidelijk verloopt. Kan de Nam aangeven welke hoeveelheid er per  jaar per gasveld kan worden onttrokken zonder dat dit tot extra risico op bodemtrilling leidt?  Uit een toelichting van de NAM blijkt dat de productiescenario’s in het winningsplan alleen zijn  gebaseerd op wat uit technisch de bodem te halen is.In het plan is de winningssnelheid niet  aangegeven.    Advies:  In uw besluit op te nemen dat als de NAM het High case scenario overschrijdt zij een nieuw  winningsplan dient op te stellen en deze ter besluitvorming aante bieden.    Toelichting:   In het advies van Sodm wordt op blz 5 aangegeven dat alseen winning het high case scenario  overschrijdt de NAM een nieuwe SRA moet uitvoeren. Omdat in het SRA ook de risico's in de  bovengrond worden meegenomen vinden wij dat er in die situatie een nieuw winningsplan moet  worden opgesteld en vergund.</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    6 ONZEKERHEDEN/ ONTBREKENDE ZAKEN    - Toetsing winningsplan m.b.t. onzekerheden en ontbrekende zaken HE    Heb op dit onderdeel geen opmerkingen. Bovenstaande opmerkingen zijn volgens mij niet  van toepassing, graag verwijderen, anders onderbouwen.   Kunnen we hier de uitgebreide tekst uit het advies winningsplan Groningen 1 opl  overnemen? Zoals:    6.1 Ontbrekende onderwerpen risicobeoordeling    Advies:  Wij adviseren u de SRA van het gasveld Eleveld opnieuw uitte voeren en daarbij rekening te  houden met:    e De voorgenomen inrichting van bedrijventerrein Werklandschap Assen Zuid (ten  oosten van de A28 en ten zuiden van de N33) waarvoor in 2011 een besluit is  genomen door de gemeenteraad van Assen en de toeristisch recreatieve zone (TCR ten  noordoosten van het TT-circuit.   e Een hogere bevolkingsdichtheid dan waarvan nu is uitgegaan    Toelichting:   In de SRA is geen rekening gehouden met de toekomstige inrichting van Werklandschap Assen  Zuid en de toeristisch recreatieve zone. De inrichting leidt tot intensievere bebouwing van  bedrijven inhet gebied dan nu het geval is. Ook de noordelijk blokken van Eleveld vallen  binnen het stedelijk gebied van Assen met oa de aanwezigheid van een ziekenhuis in de  directe nabijheid.   Waarom wordt voor bepaling risicoklasse uitgegaan van lage bevolkingsdichtheid (250-500  inw/km2)? Een substantieel deel van het gasveld Eleveld ligt namelijk in het stedelijk gebied  van Assen met hogere dichtheid (500-1000 inw/km2)    10</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    7 BODEMBEWEGING    7.1 Bodemdaling    Trillingen dating (relatie veiligheid leggen zodat benoemd is) |  Hoe groot is de kans op schade?    Bodemdaling  Advies  Voor wat betreft de prognose van de bodemdaling die gepaard kan gaan met de gaswinning,  adviseren wij u:  - de NAM in samenspraak met de betrokken decentrale overheden te laten    inventariseren 1) welke gevolgen de uiteindelijke totale bodemdaling die het gevolg  Is van de gaswinning uit de velden van het winningsplan Westerveld kan hebben  voor het normale beheer en onderhoud van waterkeringen en waterlopen; 2) welke  (waterhuishoudkundige) maatregelen in dat verband genomen moeten worden;   - In het gebied is mogelijk sprake van stapeling van bodemdaling door gaswinning,  zoutwinning en gasopslag. Voor al deze activiteiten bent u bevoegd gezag. Welke  acties gaat u nemen om te voorkomen dat de burger agv deze stapeling van het  kastje naar de muur wordt gestuurd?   - de verplichting tot vergoeding deze te nemen maatregelen en van eventuele overige  schade voortvloeiend uit bovengenoemde bodemdaling als voorwaarde te verbinden  aan het winnings plan;   - de NAM Inzicht telaten geven in de in dit kader reeds gemaakte afspraken;   - de NAM de bedemdalingscomponent die het gevolg is van het leegproduceren van  het gasveld Norg na beëindigen van de gasopslag aldaar, weer op te laten nemen in  de bodemdalingsprognose voor de jaren 2050 en 2080.    Toelichting  Volgens de prognose zal de verwachte bodemdaling van de resterende gaswinning enkele    centimeters bedragen; het merendeel van de daling heeft al plaatsgevonden.   De uiteindelijke totale bodemdaling als gevolg van de gaswinning is echter van die omvang  dat er wel effecten te verwachten zijn op de waterhuishouding. De kosten voor mitigerende  maatregelen zijn uiteraard voor de NAM. Daarom is het van belang te inventariseren welke  afspraken er bestaan tussen de NAM en betrokken waterschap(pen) dan wel gemeenten of  provincie voor zover er voor hen negatieve effecten zijn. Er mag geen onduidelijkheid bestaan  over de vergoeding van dergelijke onkosten.   Het beëindigen en leegproduceren van de gasopslag Norg zal volgens de NAM in de toekomst  tot een additionele 10 cm bodemdaling leiden. Deze component is verdwenen uit de huidige  set prognoses, vanuit de veronderstelling van de NAM de gasopslag tot 2080 in werking te  zullen hebben. Gezien de grote onzekerheden die er momenteel heersen omtrent de aard van    11</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    onze toekomstige energievoorziening achten wij deze aanname niet terecht. Wij achten het  zinvol op voorhand te weten welke additionele daling in het gebied (op mogelijk kortere  termijn dan nu verwacht) nog verdisconteerd moet gaan worden.    72 Bodemtrilling    Trillingen daling (relatie veiligheid leggen zodat benoemd is)  Seismische risicoanalyse    Hoe groot is de kans op schade?    Bodemtrillingen   Advies   In het kader van mogelijke schade tengevolge van eventuele bodemtrillingen adviseren wij u:  - het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) over te nemen dat de NAM in    aanvulling op het KNMI netwerk seismische apparatuur in en rond de  gasvoorkomens Vries-Zuid en Eleveld opstelt;   - het advies van SodM over te nemen en de NAM voor de bevende velden een  risicobeheerssysteem telaten ontwikkelen en operationeel tehebben voor 1 juni  2017;   - de parameters en randvoorwaarden die NAM hanteert in het door haar op te stellen  risicobeheerssysteem goed te laten onderbouwen alvorens dit systeem goed te  keuren;   - aan het winningsplan de voorwaarde te verbinden dat eventuele schadeclaims viot  en adequaat afgehandeld zullen worden door de NAM;   - In dat kader de NAM op te dragen het proces van schademelding, onderzoek en  afhandeling publiek toegankelijk vast te leggen en   - de NAM een nulmeting aan een selectie van gebouwen boven de voorkomens van  Eleveld en Vries-Zuid te laten uitvoeren.    Toelichting   De seismische risicoanalyse (SRA) die is uitgevoerd komt voor alle velden in het winnings plan  Westerveld in categorie |, de laagste risicogroep, terecht. De reeds bevende velden Eleveld en  Vries-Zuid vallen echter dicht tegen de grens met categorie Il aan. Op basis hiervan adviseert  SodM om ook enkele maatregelen door te voeren die van toepassing zijn voor velden waarvan  de SRA in categorie |l valt. Wij vinden dit een goede zaak.    NAM geeft aan in het winningsplan de kans op schade ten gevolge van een geïnduceerde  beving niet uit te kunnen sluiten. Hierbij is de veiligheid niet in het geding. In het ernstigste  geval kan sprake zijn van lichte, niet constructieve schade aan meerdere gebouwen en matige  schade aan enkele gebouwen. Het risicobeheerssysteem kan helpen een dergelijke (of    12</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    zwaardere) beving te voorkomen, mits sprake is van de juiste keuze van signaalparameters en  het daarbij behorende actieprotocol. Een goede onderbouwing van de gekozen parameters  en acties is dus van belang wil het risicobeheerssysteem zinvol zijn. Ook een adequaat  seismisch netwerk is hierbij van belang.    Juist omdat de kans op schade niet uit te sluiten is, achten wij het van belang dat eventuele  schadeclaims van inwoners door het mijnbouwbedrijf goed en vlot afgehandeld worden. Een  vastgelegde procedure bevordert de transparantie, eenduidigheid en snelheid. Een aantal  nulmetingen zal hier ook aan bijdragen.    Advies:  Wij vragen u de risicoanalysevan de gasvelden Vries Zuid en Eleveld nader te duiden omdat  Sodm adviseert deze in te delen in risicoklasse 2.    Toelichting:   Uit het winningsplan blijkt dat volgens de SRA de gasvelden Vries Zuid en Eleveld dicht bijna in  risicoklasse 2 vallen. Sodm adviseert vanwege het feit dat deze velden in het verleden hebben  gebeefd te beschouwen als risicoklasse 2. In zowel het winningsplan als inde adviezen van  Sodm en Tcbb ontbreekt een nadere analyse waarom deze velden hogere risico’s met zich  meebrengen dan de overige velden. Ligt het aan de inrichting van het gebied of komt het door  de bodemopbouw die gevoelig is voor trilling? Op basis van deze analyse zijn de risico’s beter  te duiden en uit te leggen aan onze inwoners.    7.3 Kritische infrastructuur    74 Reservoirstimulatie/ Fracken    Advies  Grondwaterbescherming  Met betrekking tot grondwaterbescherming adviseren wij u:  - In uw besluit op te nemen dat bij verdere ontwikkelingen rond de velden Assen, Assen-    Zuid en Vries-Zuid rekening gehouden wordt met de   grondwaterbescher mingsgebieden en boringsvrije zones waar deze velden deels mee  samenvallen. Vanwege de enorme gevolgen geen omstreden technieken zoals  zuurstimulatie en fracken toe te staan zoals in het winningsplan is omschreven tenzij  er geborgd wordt dat er geen risico's voor grond- en drinkwater zijn én het optreden  van bodemtrilling als gevolg van reservoirstimulatie. zijn. Het besluit over fracken  daarom niet alleen bij de toezichthouder (Sodm) neer te leggen maar hiervoor een  apart besluit aan de Nam op te leggen met mogelijkheden tot inspaak van lokale  overheden en inwoners.    13</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    Toelichting   De velden Assen, Assen-Zuid en Vries-Zuid vallen gedeeltelijk samen met de boringsvrije zone  van de grondwaterwinning Assen-Oost; het veld Assen valt bovendien samen met het  grondwaterbescher mingsgebied Assen-West.    Schadelijke gevolgen van reservoirstimulatie/ fracken kunnen bovengronds optreden door  lekkage van frackvloeistoffen en chemicaliën en ondergronds door het falen van de integriteit  van afdekkende lagen waardoor ongecontroleerde bodemprocessen kunnen optreden. De kans  op deze gebeurtenissen dienen geheel uitgesloten te worden omdat naast lokale schade aan  gebouwen ook de drinkwatervoorziening in het geding is. Het advies van Sodm is gebaseerd op  de bevoegdheid van de afweging over fracken bij de toezichthouder van de gaswinning.  Vanwege de mogelijke lokale impact vinden wij dat voor deze beslissing ook het    burgerperspectief moet worden meegenomen en dus de lokale overheden en inwoners een  stem in deze afweging moeten krijgen.    Kleine gasvelden raken sneller leeg dan verwacht, waardoor Energiebeheer   Nederland, het staatsbedrijf dat verantwoordelijk is voor de aardgasbaten van de staat, tot de  conclusie is gekomen dat fracken noodzakelijk is om de productie op peil te houden. Dit is  een zeer omstreden technologie met grote risico’s voor mens en fnitieu,    Oe :  |    14    eG    grenen    | Met opmerkingen [Deb3]:  Zie hiervoor de Kramabrief van t mat 2016 met het bijbehorende  rapport van SodM    Prima als je hier op in ged, maar ik raad je aan in het licht vaa  bovenstaande je verhaal goed te onderbouwen (verwijzingen)    Uit de brief vaa Sodm aan Kamp (29/2/16):    ‘SodM komt tot de slotsom dat, voor zover bekend, er  geen nadelige gevolgen zijn   geweest voormensen milieu en datde toepassing van  fracking ten behoeve van   conventionele gaswinning op een verantwoorde manier  kan plaatsvinden. Het   wettelijke regime, het toezicht daarop en de  gehanteerde beheersmaatregelen zijn   volgens de huidige inzichten solide en voldoende.’         “ NAM gaatuitgebreid in op een protocolals ergefrackt  ‘L wordt.    Ï Met opmerkingen [Deb4]: Je kan sansiuiten bij advies Tcbb                Met opmerkingen [DabS5]: Zou eventueel toevocgen dat NAM  de decentrale overheden tijdig dient te inbrmeren als ze voomemens  zijn te fracken.</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    8 SCHADE  8.1- Voorkomen van schade (wettelijke verplichting) nn  Advies:    Wij adviseren u vanwege het ontbreken van een beschrijving van preventieve maatregelen in  het winningsplan de Nam te verplichten om preventieve maatregelen voor schade op te nemen  in het winningsplan alvorens hierover een besluit te nemen.    Toelichting:   In de Mijnbouwwet ligt primair de nadruk op het voorkomen van schade door  mijnbouwactiviteiten (preventief handelen), en niet op het geoorloofd zijn van  mijnbouwactiviteiten, mits de nadelige gevolgen daarvan door de exploitant / operator worden  weggenomen of verzacht (curatief handelen). De Nam heeft als initiatiefnemer de zorgplicht  voor het voorkomen van schade. In winningsplan wordt geconcludeerd dat er lichte en lokaal  mogelijk matige schade kan optreden aan gebouwen. Nergens is in het winningsplan echter  terug te lezen wat wordt gedaan om schade te voorkomen. Wij stellen vast dat ten aanzien van  het optreden van schade in het winningsplan geen aandacht isop het voorkomen van schade.  In het winningsplan worden optredende schades als niet te voorkomen beschouwd.    Het Mijnbouwbestuit schrijft voor dat het winningsplan een beschrijving bevat van de mogelijke  omvang en verwachte aard van de schade door bodembeweging. Uit het winningsplan blijkt dat  het niet goed mogelijk is de omvang en de verwachte aard adequaat te beschrijven. NAM lijkt  niet in staat causaliteit aan te geven tussen aardbevingen en omvang en aard van de schade.  Het winningsplan lijkt op dit punt niet te voldoen aan de eisen die de wet stelt aan een plan.   Wij willen dat er door de Nam alles aan gedaan wordt om schade door gaswinning aan    eigendommen van inwoners en overheid te voorkomen. Inwoners kiezen er niet voor om te  worden blootgesteld aan deze risico’s.    8.2- Afhandeling van schade 7    Moeten we hier nog de tekst uit het advies winningsplan Groningen opnemen? zoals:  Vallende objecten    Industrie    15</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    Advies:   We adviseren u in de vergunning een goede schaderegeling op te nemen waarmee schade aan  eigendommen van burgers, bedrijven en overheden tgv de mijnbouwactiviteiten in dit  winningsplan vlot en fatsoenlijk worden afgehandeld.    Toelichting:    We willen dat schade aan eigendommen van burgers a.g.v. trillingen of verzakkingen fatsoenlij Kl    wordt afgehandeld. De bestaande regeling via het Burgerlijk Wetboek biedt onvoldoende  waarborg voor inwoners omdat veel inwoners deze procedure niet kunnen/willen betalen. De  huidige regeling van de Nam (www.NAMplatfor m.nl) richt zich alleen op schade door bevingen  inGroningen. We hebben begrepen dat u per 1 januari 2017 een landelijk bureau gaat opzetten.  Kunt u inzicht welke bevoegdheden deze instantie krijgt en welke criteria en termijnen worden  gehanteerd. We vinden 1 jaar??? na een reële schademelding een redelijke termijn.    - Lusten en lasten ??|    Lusten en lasten  Advies  Gaswinning kan gepaard gaan met nadelige gevolgen voor inwoners door hinder, overlast en  schade aan eigendammen. Wij adviseren u:  - zerg te dragen voor een goede verdeling van lusten en lasten bij mijnbouwactiviteiten,    waarbij er ook baten terugvloeien naar het gebied.    Toelichting   Gaswinning zal in Nederland nog jarenlang plaatsvinden en inwoners zullen hier last van  ondervinden. Inwoners staan veelal afwijzend en wantrouwend tegenover plannen voor gebruik  van de ondergrond. De lokale inwoners vinden dat zij de lasten dragen voor het belang van  Nederland als geheel. Mijnbouwactiviteiten brengen met zich mee dat er in zekere mate  regionale of lokale belasting is, Schade wordt in principe vergoed, maar inwoners ervaren extra  ongemak waar ze niet om hebben gevraagd en waar niets tegenover staat. Het belang van  mijnbouwactiviteiten voor de Nederlandse samenleving is evident. Het gebruik van de  ondergrond zal ook in de toekomst een grote rol spelen bij onze verder te verduurzamen  energievoorziening. Voor het ook in de toekomst gebruiken van de ondergrond is van belang  dat er een goede verdeling is van lusten en lasten.    - Effecten natuur en KRW  - Omkering bewijslast**    16    [Met opmerkingen [Deb6]: Emotie?    | Met opmerkingen [Deb7]: Hiabij een voorzet, zie mam wat je  er mee doet.</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    17</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>    Casco-Advias winningsplan Westerveld    9 _ RISICOBEHEERSYSTEEM _    - Meetnet  - Meet en regelprotocol    Vaststelling schade, O-meting, monitoren/bijstelling productieniveau  9,1 Vastleggen uitgangssituatie    Advies:  Wij adviseren u om de NAM te verplichten een O-meting voor te schrijven en deze ter validatie  voor te leggen aan de Minister.    Toelichting:   Om de schade door gaswinning goed te kunnen vaststellen is het belangrijk dat de  uitgangssituatie goed wordt vastgelegd. Het is aan de initiatiefnemer om dit te doen naar  goedkeuring van de vergunningveriener. Er wordt al jaren gas gewonnen in het veld maar dit  winningsplan is de markering van het moment dat ook het burgerperspectief wordt  meegewogen in de besluitvorming. In dat kader is het belangrijk dat schade aan particuliere  eigendommen goed wordt geregistreerd. Dit is voor de Nam ook van belang voor het door ons  bepleitte omkering van de bewijslast (zie par xxx)    Advies:   Met betrekking tot het risicobeheerssysteem adviseren wij u:   . het advies van SodM over te nemen en de NAM voor de bevende velden Eleveld en  Vries-Zuid enkele versnellingsopnemers te laten installeren en operationeel te hebben en een  risicobeheerssysteem te laten opstellen en implementeren voor 1 juni 2017;   . de parameters en randvoorwaarden die NAM hanteert in het door haar op te stellen  risicobeheerssysteem goed te laten onderbouwen alvorens dit systeem goed te keuren;   e het meet- en regelprotocol door een onafhankelijke partij te laten borgen, op termijn te  laten evalueren en wellicht aan te laten passen;   . het meet- en regelprotocol onafhankelijk te laten monitoren;    {In het verslag van het overleg met de NAM van 8-11-16 lees ik dat de NAM momenteel een  project uitrolt om deze velden via TNO meters beter te monitoren. {s dat t.b.v. een  risicobeheerssysteem?]   {In het cascoadvies van Groningen las ik nog 2 adviezen t.a.v. het meet- en regelprotocol. Ik    kan niet goed beoordelen in hoeverre die hier ook relevant zijn, vandaar dat ik ze geel heb  gearceerd.)    Toelichting:    18                Met opmerkingen [Deb8]: Ik heb dit meegenomen onder hat  deel over trillingen omdat het direct hiermee samenhangt. En er geen  sprake is van een veilighesdsrisico maar wel van mogelijke schade  door trillingen. Dan heb je een geheel.   Up to you. dan even dit deel uit mijn stukje verwijderen.</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    Zowel de NAM als TNO concluderen op basis van de seismische risicoanalyse (SRA) dat alle  velden in categorie | vallen. Volgens de leidraad van SodM volstaat voor deze velden  monitoring met het huidige geofoon en accelerometer netwerk van het KNMI. Met dit  monitoringsnetwerk kunnen aardbevingen met een magnitude van 1,5 en groter worden  gelokaliseerd.    Hoewel alle velden in categorie | vallen, liggen de reeds bevende velden Eleveld en Vries-Zuid  echter dicht tegen de grens met categorie |l aan. Op basis hiervan adviseert SodM om ook  enkele maatregelen te nemen die van toepassing zijn voor velden waarvan de SRA in categorie  Il valt Wij vinden dit een goede zaak. Het gaat hier om het ontwikkelen van een  risicobeheerssysteem.    Het risicobeheerssysteem is bedoeld om tijdig te kunnen reageren zodat (grotere) schade en  veiligheidsrisico’s niet zullen optreden. De keuze van signaalparameters en bijbehorende  (re)acties dient dan ook zodanig onderbouwd te zijn dat hiermee aannemelijk wordt gemaakt  dat het systeem zinvol is. Dat wil zeggen, dat aan de hand van de signaalparameters zodanig  tijdig kan worden ingegrepen dat het mogelijk optreden van bedoelde schade en risico’s  voorkomen kan worden.    Bijlagen    19</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Date : 16-11-2018 10:57:45
F
rom  :  
T
C
S
ubject : eerste inhoudelijk analyse 
A
ttachm ent : Korte eerste reactie op besluit m inister Winningsplan Westerveld voor Marco.docx;
Dag 
H
eb het besluit vanochtend doorgenomen en bekeken wat de minister met onze zienswijze op een aantal belangrijke thema’s heeft gedaan.
 
I
k een tekstvoorstel gemaakt die Marco zou kunnen gebruiken als hij toch inhoudelijk wil reageren maar waarmee hij de overige partijen niet in de weg kan zitten.
K
ijk maar of je er wat mee kunt.  
 
M
et vriendelijk groet,
 
 
B
eleidsadviseur gemeente Assen
Team Strategie en Advies
 
-
 
W
ebsite: 
w
ww@assen.nl
 
16.225
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Eerste inhoudelijke analyse van het winningsbesluit van de minister van EZK op het Winningsplan 
Westerveld van de NAM  
 
16 november 2018  
Besluit minister  
De minister vindt dat  er sprake is van voorzetting van een bestaande winning waarbij  de kans op 
lichte tot matige schade erg klein is en daarom stemt hij in met de (voortzetting van) de winning uit 
het Westerveld -systeem . De minister sluit, op basis van het advies van de Tcbb en het  winningsplan 
van de NAM, niet uit dat bodemtrillingen gevolgen kunnen hebben voor schade aan  
gebouwen. Dit kan betekenen dat in de nabijheid van een gasveld mogelijk lichte tot matige schade 
kan optreden aan gebouwen.  Zodra het oorzakelijk verband t ussen de schade en de gaswinning van 
de NAM wordt vastgesteld, moet de NAM deze schade vergoeden (artikel 6:177 van het Burgerlijk 
Wetboek). De minister vind t het niet nodig  hiervoor  in dit besluit een voorschrift op te nemen.  
Mogelijke korte eerste reacti e op besluit minister Winningsplan Westerveld voor Marco  
Ik heb het besluit kort bestudeerd en ik constateer dat:  
• Het definitieve besluit dat nu door de minister is genomen nagenoeg gelijk is aan het 
ontwerp besluit van 1,5 jaar geleden.  
• De wijzigingen t. o.v. het ontwerp besluit zijn dat de NAM nu 12 weken krijgt i.p.v. 6 maanden 
om een seismisch risicobeheerplan bij de minister aan te leveren. Niet duidelijk is of en zo ja 
waaraan dit plan dan wordt getoetst.  
• De NAM nu meer tijd krijgt, (1 jaar i.p.v. 6 m aanden) voor het uitvoeren van een 0 -meting 
aan een representatieve selectie van gebouwen in het gebied van Eleveld en Vries -Zuid. 
Binnen 9 maanden moet de NAM een plan van aanpak hiervoor aan de minister overleggen.  
 
Wat is er met onze bezwaarpunten gedaan?  
Risicobeheersysteem : We hebben gevraagd naar een goed onderbouwd risicobeheersy steem  als 
onderdeel van de instemming.  De minister vraag t de NAM hiervoor wel een plan op te stellen maar 
stelt hier geen voorwaarden aan voor de vergunnin g. Inwoners ontlenen geen rechtszekerheid aan 
dit voorschrift.  
Winningsnelheid:  We hebben gevra agd hier eisen over op te nemen . De mini ster vind t dit niet nodig 
omdat dat winning in haar eindfase zit en er daardoor  sprake is van een relatieve lage drukdali ng-
snelheid en ziet geen aanle iding om hier aanvullende eisen aan te stellen . 
Seismische Risico Analyse : We hebben gevraagd deze aan te passen door de toe komstige 
ontwikkelingen in Assen mee te nemen  waardoor deze in een hogere risicocategorie valt . De mini ster 
is van mening dat analyse juist is uitgevoerd en toekomstige ontwikk elingen niet hoeven te worden 
meegenomen. De winningen blijven daarom in de laagste risicocategorie. Omdat de velden Eleveld 
en Vries Zuid dicht tegen een hogere categorie aanschurken legt de minister de NAM de verplichting 
op een ris icobeheer plan  te overleggen en enkele versnellingsmeters aan te brengen in deze velden 
maar ste lt hier geen voorwaarden aan voor de vergunning. Inwoners ontlenen geen rechtszekerheid 
aan dit voorschrift.  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Schaderegeling: We hebben gevraagd om een nadere duiding van het begrip schade, een 
transparant proces van schademelding en een vlotte, adequate  en onafhankelijke afhandeling van 
schademeldingen.  
De minister vind t het niet nodig het begrip schade nader te omschrijven omdat het Burgelijk 
Wetboek dit voldoende ondervangt. De minister vindt ook dat er sprake moet zijn van een 
transparant proces en een v lotte afhandeling maar legt de verantwoordelijkheid hiervoor bij de NAM 
en de decentrale overheden.   
Dat vinden wij vreemd, wij hebben hierin geen rol en verantwoordelijkheid . 
In de toelichting verwijst de minister  voor e en onafhankelijke afhandeling van s chademeldingen en 
vervolgens naar een te formeren deskundige commissie  (Commissie mijnbouwschade) waar 
gedupeerden met  mogelijke mijnbouwschade, hun verzoek tot vergoeding daarvan kunnen  indienen . 
Daarbij zal de minister een objectief en transparant schade protocol vaststellen dat  de commissie een 
leidraad geeft bij de procedure voor het vormen van een  oordeel over de ingediende schadeclaim, 
over de aanspraak op vergoeding van de  schade en over de omvang van het bedrag van de 
schadevergoeding dat door de  mijnbouwonderneming zou moeten worden uitgekeerd. De minister 
geeft aan zich ervoor  inzetten dat schadeclaims van relatief beperkte omvang ruimhartig zullen 
worden  beoordeeld en snel en efficiënt zullen worden afgehandeld.  De minister zal met de 
mijnbouwondernemingen afspraken maken dat zij aan het  oordeel van de Commissie  
mijnbouwschade committeren en dienovereenkomstig  tot betaling zullen overgaan.  Dit nog vast te 
stellen schadeprotocol wordt ook van toepassing op de gaswi nning  Westerveld.   
Dit is echter nog niet uitgewerkt en niet als voorschrift  in de vergunning opgenomen dus de status 
hiervan is onduidelijk en biedt nu geen rechtszekerheid  aan onze inwoners.  
Opname bouwkundige staat : We hebben gevraagd om een onafhankeli jke opname (nulmeting) van 
de bouwkundige staat voor te schrijven aan alle gebouwen boven en nabij alle gasvelden in het 
Westerveld -systeem.  De minister stelt dat met een bouwkundige vooropname niet het verband kan 
worden aangetoond tussen een beving en ge bouwschade. Dat kan volgens de minister wel met 
versnellingsmeters. De minister stelt dat e en bouwkundige vooropname wel zinvol kan zijn als er een 
reëel risico bestaat op schade. Daarom schrijft de min ister wel een bouwkundige opname voor in de 
velden Vri es-Zuid en Eleveld voor ee n representatieve selectie van gebouwen die gevoelig zijn voor 
bodembeweging.   
Tcbb stel in haar advies dat er geen representatieve gebouwen bestaan. Ieder gebouw staat op 
zichzelf qua constructie, bodem opbouw, funderingswijze. Tcbb stelt ook dat alle gebouwen opnemen 
niet reëel  is. 
Omgekeerde bewijslijst : Wij hebben gevraagd om een omgekeerde be wijslast voor onze inwoners 
net als in Groningen. De minister stelt dat omgekeerde bewijslast in Groningen is ingevoerd vanwege 
de omvang van het aantal schadegevallen en de gelijksoortigheid ervan. Volgens de minister is dat 
voor het Winningsplan Westerveld niet het geval en daarom is er volgens de minister dus ook geen 
sprake van rechtsongelijkheid.   
Winning uit p ut Vries -10: Wij hebben gevraagd de winning ut deze put per direct te stoppen omdat 
de NAM hiervoor geen vergunning heeft . De minister is van mening dat de winning uit deze put niet 
hoeft te worden stopgezet omdat deze binnen de bestaande vergunning valt. De put is geboord ter 
vervanging van een oude put. Uit een nieuwe seismische risicoanalyse  blijkt dat de risico’s door 
winning uit deze put niet zijn veranderd.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Date : 21-11-2018 12:38:50
F
T
S
ubject : Eerste reactie op analyse
Ha 
 
W
at denk je hiervan?
 
G
roet,
 
H
a 
 
I
k heb net de analyse van  gelezen. Ik heb er een paar opmerkingen over:
-
          
In onze zienswijze zijn veel meer zaken benoemd. Bijvoorbeeld de noodzaak van een MER.
-
 
         
I
k zie niets eventuele formele punten/onjuiste procedure bijvoorbeeld rond het niet uitvoeren van de MER en de (in onze ogen) onvolledige SRA.
-
 
         
I
n het algemene deel wordt een analyse gegeven van andere uitspraken. De vraag is of de casus hier niet anders is. In het Winningsplan Westerveld is het risico hoger
(bovenkant 1) en gaat het om een winning onder een woonwijk.
-
 
         
I
s er aandacht besteedt aan het feit dat de formulering van artikel 6 uit het ontwerp-besluit ingrijpend is aangepast in het definitieve besluit.
-
 
         
H
et is wel fijn als  een apart stukje schrijft over artikel 8 EVRM dat we kunnen “toestoppen” aan inwoners die in beroep willen. Ze kunnen dit dan opnemen in hun
b
eroepsschrift. We kunnen ook de redenatie volgen dat wij ons verantwoordelijk 
v
oelen voor onze inwoners en namens hun een beroep doen op dit artikel.
 
I
s het handig om even met  om tafel te gaan om dit soort zaken nog even met hem door te spreken? Dit zou dan een overleg in klein comité kunnen zijn met jou,  i
 
.
 
G
roet,
 
D
isclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.226
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Date : 8-12-2016 15:07:59
F
T
C
"
 
@
w dodelta.nl, " @provinciegroningen.nl'"
@
provinciegroningen.nl, "
@
Gem eenteNoordenveld.nl'" 
Gem eenteNoordenveld.nl, "  
@
@provinciegroningen.nl, " @aaenhunze.nl'" @aaenhunze.nl, "
@
groningen.nl'" 
@groningen.nl
S
ubject : Eerste reactie van de gem eente Leek tbv casco advies Winningsplan Westerveld
A
ttachm ent : im age001.png;im age002.png;im age003.png;
B
este 
 
D
e bedoeling is dat ik naar de vergadering van 15 december aanstaande, inmiddels heb ik voor het winningsplan Westerveld advies opgevraagd van Omgevingsdienst Groningen.
E
en eerste reactie heb inmiddels ontvangen, 
h
et betreft een eerste reactie van een bouwtechnisch adviseur van de Omgevingsdienst Groningen. Deze is:
 
“
Of schade is te verwachten aan de bebouwde omgeving van gemeente Leek hangt af van de te verwachten maximale bevingsmagnitude en grondversnellingen ter plaatse.
B
elangrijk daarbij is te weten wat de herhalingstijden en overschrijdingskansen 
d
aarop zijn. In de genoemde studie (15) op blad 28 staat dat voor de voorkomens Vries en Eleveld
h
ier een uitspraak over is gedaan en dat daar een kleine kans op schade bestaat door geïnduceerde bevingen rondom deze velden. Het veld Zevenhuizen wordt hierbij 
n
iet
g
enoemd. Wat is nou de te verwachten magnitude en grondversnelling ter plaatse van gemeente Leek als gevolg van dit winningsplan? Voor de gemeente Leek is dit belangrijke
i
nformatie.
 
O
p blad 29 staat dat voor risicoklasse 1 geen additionele monitoringsmaatregelen hoeven te worden getroffen. Wordt hier bedoeld de laagste risicocategorie zoals genoemd op
b
lad 5 welke van toepassing is op dit winningsplan en wordt er dus 
n
iet gemonitord?
E
ronder staat 
“
Eventuele verdere monitoring zal evenwel in ovenweging genomen worden. Hierover zal overleg met de omgeving plaatsvinden. Hierbij kan gedacht worden aan het
p
laatsen van versnellingsmeters boven de seismisch actieve voorkomens 
i
n dit winningsplan.”  
H
oe zeker is de seismische risicoanalyse? Meten is weten!”
 
 
M
et vriendelijke groet,
 i
B
eleidsmedewerker Ruimtelijke Ordening
G
emeente Leek
P
ostbus 100
9350 AC LEEK
 
   
 
   
w
ww.leek.nl
 
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
dinsdag 29 november 2016 16:01
Aan:
C
C:
 
O
nderwerp:
 
reactie winningsplan Westerveld
 
D
 
 
I
k heb globaal het winningsplan Westerveld gelezen. Ik begreep van mijn collega Karla dat jullie hier donderdagochtend een overleg over hebben en aangezien ik er morgen niet
ben hierbij alvast mijn eerste reactie.
 
O
f schade is te verwachten aan de bebouwde omgeving van gemeente Leek hangt af van de te verwachten maximale bevingsmagnitude en grondversnellingen ter plaatse.
B
elangrijk daarbij is te weten wat de herhalingstijden en overschrijdingskansen 
d
aarop zijn. In de genoemde studie (15) op blad 28 staat dat voor de voorkomens Vries en Eleveld
h
ier een uitspraak over is gedaan en dat daar een kleine kans op schade bestaat door geïnduceerde bevingen rondom deze velden. Het veld Zevenhuizen wordt hierbij 
n
iet
g
enoemd. Wat is nou de te verwachten magnitude en grondversnelling ter plaatse van gemeente Leek als gevolg van dit winningsplan? Voor de gemeente Leek is dit belangrijke
i
nformatie.
 
O
p blad 29 staat dat voor risicoklasse 1 geen additionele monitoringsmaatregelen hoeven te worden getroffen. Wordt hier bedoeld de laagste risicocategorie zoals genoemd op
b
lad 5 welke van toepassing is op dit winningsplan en wordt er dus 
n
iet gemonitord?
Eronder staat 
“Eventuele verdere monitoring zal evenwel in ovenweging genomen worden. Hierover zal overleg met de omgeving plaatsvinden. Hierbij kan gedacht worden aan het
p
laatsen van versnellingsmeters boven de seismisch actieve voorkomens 
i
n dit winningsplan.”  
H
oe zeker is de seismische risicoanalyse? Meten is weten toch?
 
 
 
i  
 
 
 
 
i
 
i
 
 
–  
 
 
16.227
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>    Ki L adt  Omgevingsdienst  Groningen    Bezoekadres  Lloydsweg 17 -  9641 Kj Veendam -  0598 - 788 000 -  Postadres   Postbus 97 -   9640 AB Veendam |</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>    www.od-groningen.nl -</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>    ts printen van deze e-mail echt nodig? Denk aan st</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Date : 12-12-2016 16:01:35
F
rom  :  
T
S
ubject : eerste ruw e versie advies m et m ijn bijdrage
A
ttachm ent : dum m y rapportage versie 3.docx;
 
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
   
 
 
@
assen.nl
website: 
w
ww.assen.nl
 
16.228
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  R a p p o r t    
December  2016   
 1e concept   
        
  Casco Advies Winningsplan 
Westerveld    
  
 
 
 
 
 
 Provi ncie Drenthe , Gemeente Aa en Hunze  
Gemeente Assen , Gemeente Tynaarlo , Gemeente 
Noordenveld , Gemeente Midden Drenthe  
Gemeente Leek , Waterschap Noorderzijlvest  
Waterschap Hunze en Aa’s, Waterschap Drents 
Overijsselse Delta, Provincie Groningen  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>    INHOUD   1 INLEIDING   2 SAMENVATTING   3 HOOFDADVIES   4 ALGEMEEN   5 REIKWIJDTE EN KADERS WINNINGSPLAN  6 ONZEKERHEDEN/ ONTBREKENDE ZAKEN  7 BODEMBEWEGING   7.1 Bodemdaling   7.2 Bodemtrilling   73 Kritische infrastructuur   74  Fracken   8 SCHADE   9 RISICOBEHEERSYSTEEM    Casco-Advies winningsplan Westerveld</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    1 INLEIDING    Beschrijf eerst wat over je onderwerp nou precies in het winningsplan staat, beschrijf  vervolgens wat SodM hierover zegt. Maak een conclusie en beschrijf dan de argumenten van    je advies.</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>    </pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>    </pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    4 ALGEMEEN    - Fnergictransitic (afbouw fossiel) kleine velden beleid En    Aardgas is naast olie en kool één van de drie fossiele brandstotfen die bij verbranding CO2  uitstoot en die dus bijdraagt aan de opwanming van de aarde. Hoewel aardgas van deze drie  brandstoffen de minste CO2 uitstoot per kilowattuur, zou een lange termijn gebruik van  aardgas nag steeds onze planeet in een gevaarlijke situatie brengen. Naast CO2- zorgt  gaswinning ook voor de uitstoot van methaan, een ander broeikasgas dat bijdraagt aan de  opwarming van de harde,    Nederland heeft een 'kleineveldenbeleid’. Dat houdt onder meer in dat gasproducenten 25  procent van hun mvesteringen in kleine en onrendabele gasvelden op zee mogen aftrekken.    - Communteati nn    Advies:  In uw besluit op te nemen dat de NAM een communicatieplan opstelt dat in overleg en  instemming met de lokale overheden tot stand komt    Toelichting:   De communicatie van NAM en FZ naar burgers moet zorgvuldiger dan tot nu toe is  gebeurd. De lokale overheden hechten er grote waarde aan dat haar inwoners goed  worden geïnformeerd over de gaswinning door de NAM als initiatiefnemer en het  ministerie van FZ als bevoegd gezag. Hiermee moet onnodige onrust en zorg bij de  inwoners worden weggenomen.    § REIKWIJDTE EN KADERS WINNINGSPLAN    - Toetsing winningsplan mb.t. ontbreken kaders Po    Kaders Doelmatigheid:   Advies   In uw besluit op te nemen en te motiveren aan welke kaders de winning is getoetst op het  aspect doelmatigheid.    Toelichting   In het advies van Sodm is een toetsing opgenomen van de winning aan doelmatigheid.  Onduidelijk is hoe en waaraan is getoetst. We willen graag inzicht in de kaders waaraan is  getoetst. De 2° kamer heeft aangegeven dat de Minister een afweging moet maken tussen  landelijk economúsche belangen en de lokale veiligheid en schade-effecten. In het verleden    6         Met opmerkingen [Deb1]: Weet niet wat hier verder komt.  maas achter een pleidooi tegen gaswinning kan de provincie  beleidsmatig niet staan. In het kader van de energietrasitie vinden  wy het wel van belang dat voorlopig gas gewounen wordt, omdat dan  geen/wminder ole en steaukool gebnukt hoeff fe worden.    </pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    zijn de lokale effecten volgens de 2° kamer in die afweging onvoldoende meegenomen.  Daarom mag de doelmatigheidstoets zich niet beperken tot een doelmatigheid van de  winning zelf maar moeten ook de effecten op de omgeving (veiligheid, schade aan gebouwen  en infrastructuur) In beschouwing worden genomen.    Kaders schade:    Advies  De minister dient zo spoedig mogelijk een kader ap te stellen waarin duidelijk beschreven  Staat wat onder ‘schade’ verstaan wordt.    Toelichting   De (nog niet vastpestelde) wijziging van de Mijnbouwwet noemt als toetsingsgrond voor het  eventueel onthouden van de instemming met een winningsplan ‘schade aan gebouwen of  infrastructurele werken of de functionaliteit daarvan’. Zolang niet duidelijk is wat onder  ‘schade’ verstaan dient te worden, is toetsing van het winningspdan op dt onderdeel lastig  voor velden die gebeefd hebben en in verband waarmee ‘schade’ is gemeid.    Eventueel}    Natuur en milieu — Nationaal Park Drentsche Aa  Met betrekking tot het Nationale Park Drentsche Aa adviseren wij u:  - In uw goedkeuringsbesiuit op te nemen dat bij verdere ontwikkelingen rondom de  velden Vries-Z (met name het hok Vries-ZZ) en Develd het Drentsche Aa getied  zoveel mogelijk wordt ontzien.    Toelichting   Het Drentsche Aa gebied is een internationaal uniek gebied, met een zeer hoge  beschermingsstatus. Het gehied is een beek- en esdorpenlandschap; het oppervlakte water  van de Drentsche Aa dient tevens als bron van drinkwater. Hoewel wij geen negatic ve  effecten verwachten op het natuurelement van dit Nationale Park ten gevolge van de  geprognasticeerde bodemdaling, is het cen waardevol gebied met een kwetsbaar  geohydrologisch systeem waar indoeden vanwege de gaswinning zoveel mogelijk dienen te  vorden vermeden.    - Reikwijdte winningsplan mbt. grote hoeveelheid verschillende velden Eric L    Advies:   U dient in uw besluit te motiveren waarom er ervoor gekozen is om een grote variéteit van  kleine gasvelden in één winningsplan te vatten? Welke overwegen liggen hieraan ten  grondslag? Voor de maatschappelijk toets is het transparanter om per gasveld cen  winningsplan op te stellen.         Met opmerkingen [Deb2): In bet winningsplan wordt niets  gered over grondwater en natauren milieu, maar volgens mij  adja dat geen toetsingsgronden voor instemming. Maar daarom  kun je nog wel cen advies daarover geven.</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>    Casco-Advias winningsplan Westerveld    Toelichting:   Het winningsplan Westerveld bevat een groot aantal afzonderlijke gasvelden die geen  directe relatie met elkaar hebben. Uit het winningsplan Westerveld wordt afgeleid dat een  aantal velden nu en naar verwachting in de toekomst nict meer produceren. Waarom zijn  die dan toch opgenomen in het winningsplan? Voor de afweging tussen economische  belangen en de maatschappelijke effecten is het logischer per producerend gasveld een  aparte vergunning en winningsplan op te stellen. Nu is het lastig om voor al deze veldjes  afzonderlijk een oordeel te vellen.    - Productieniveaus high case/ low case 22?    Advies:   In uw besluit aandacht te vragen voor de winningssnelheid. Er lijkt door de NAM bij de  bepaling van de productiescenario’s geen rekening te zijn gehouden met de relatie snelheid  druk daling-bodemtrilling.    Toelichting   De snelheid waarmee gas uit de bodem wordt onttrokken is vooral van indoed op de  bodemtrilling. Fen snelle drukdaling in het gesteente kan eerder tot bevingen leiden dan  wanneer deze drukdaling geleidelijk verloopt. Kunt u aangeven welke hoeveelheid er per  jaar per gasveld mag worden onttrokken en wat de invloed van de winningssnelheid is op  bodemdaling en vooral bode mtrilling?   Uit een toelichting van de NAM blijkt dat de productiescenario’s în het winningsplan alleen  zijn gebaseerd op wat uit technisch de bodem te halen is. In het plan isde winningssnelheid  niet aangegeven.    Advies:  In uw besluit op te nemen dat als de NAM het High case scenario overschrijdt zij cen nieuw  winningsplan dient op te stellen en deze ter goedkeuring aan te bieden.    Toelichting :   In het advies van Sodm wordt op blz 5 aangegeven dat als een winning het high case scenario  overschrijdt de NAM cen nieuwe SRA moet uitvoeren. Omdat in het SRA ook de risico's in  de bovengrond worden meegenomen vinden wij dat er in die situatie een nieuw  winningsplan moet worden opgesteld en vergund.</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>    Casco-Advias winningsplan Westerveld    6 ONZEKERHEDEN/ ONTBREKENDE ZAKEN    - Toetsing winnings plan mb.t. onzekerheden en ontbrekende zaken Nn    Heb op dt onderdeel geen opmerkingen. Bovenstaande opmerkingen zijn volgens mij nict  van toepassing. graag verwijderen, anders onderbouwen.    Advies:  Wij adviseren u voor de SRA van het gasveld Heveld rekening te houden met:    e De voorgenomen inrichting van bedrijventerrein Werklandschap Assen Zuid (ten  oosten van de A28 en ten zuiden van de N33) waarvoor in 20114 een besluit is  genomen door de gemeenteraad van Assen.   e Een hogere bevolkingsdichtheid dan waarvan nu is uitgegaan    Toelichting:   In de SRA is geen rekening gehouden met de toekomstige inrichting van Werklandschap  Assen Zuid. De inrichting leidt tot intensievere bebouwing van bedrijven in het gebied dan  nu het geval is. Ook de noordelijk blokken van Hleveld vallen binnen het stedelijk gebied  van Assen met oa de aanwezigheld van een ziekenhuis in de drecte nabijheid.   Waarom wordt voor bepaling risicoklasse uitgegaan van lage bevolkings dichtheid (250-  500 inw/km2). Een substantieel deel van het gasveld Heveld ligt namelijk in het stedelijk  gebied van Assen met hogere dichtheid ($00-1000 inw/km2)    7 BODEMBEWEGING    71 Bodemdaling  Trillingen daling (retatie veiligheid leggen zodat benoemd is) EN  Hoe groot is de kans op schade?    Bode mdaling   Advies   Voor wat betreft de prognose van de bodemdaling die gepaard kan gaan met de gaswinning,  adviseren wij u:   - de NAM in samenspraak met de betrokken decentrale overheden te laten  inventariseren 1) welke gevolgen de uiteindelijke totale bodemdaling de het gevolg  is van de gaswinning uit de velden van het winnings plan Westerveld kan hebben  wor het normale beheer en onderhoud van waterkeringen en waterlopen: 2}  welke (waterhuishuaudkundige) maatregelen in dat verband genomen moeten  worden:</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    - de verplichting tot vergoeding deze te nemen maatregelen en van eventuele overige  schade voortvloeiend uit bovengenoemde bodemdaling als voorwaarde te  verbinden aan het winnings plan;   - de NAM inzicht te laten geven in de En dt kader reeds gemaakte afspraken;   - de NAM de bodemdalingscomponent de het gevolg is van het leegproduceren van  het gasveld Norg na beëindigen van de gasopstag aldaar, weer op te laten nemen in  de bodemdalings prognose voor de jaren 2050 en 2080.    Toelichting   Volgens de prognose zal de verwachte bodemdaling van de resterende gaswinning enkele  centimeters bedragen: het merendeel van de dating heeft al plaatsgevonden.   De uiteindelijke totale bodemdaling als gevolg van de gaswinning is echter van de omvang  dat er wel effecten te verwachten zijn op de waterhuisbouding. De kosten voor mitigerende  nrutregelen zijn uiteraard voor de NANML Daarom is het van belang te inventariseren welke  afspraken er bestaan tussen de NAM en betrokken waterschup(pen) dan wel gemeenten of  provincie voor zover er voor hen negatieve effecten zijn. Er mag geen onduidelijk heid  bestaan over de vergoeding van dergelijke onkosten.   Het beëindigen en leegproduceren van de gasopslag Norg zal volgens de NAM in de  toekomst tot een additionele 10 cm bodemdaling leiden. Deze component is verdwenen uit  de huidige set prognoses, vanuit de veronderstelling van de NAM de gasopslag tot 2080 in  werking te zullen hebben. Gezien de grote onzekerheden die er momenteel heersen omtrent  de aard van onze toekomstige energievoorziening achten wij deze aanname niet terecht. Wij  achten het zinvol op voorhand te weten welke additionele daling in het gebied (op mogelijk  kortere termijn dan nu verwacht) nog verdisconteerd moet gaan worden.    72 Bodemtrilling    Trilling en daling (relatie veiligheid leggen zodat benoemd is)  Seismische risicoanalyse    Hoe groot is de kans op schade?    Bode mtrillingen   Advies   In het kader van mogelijke schade ten gevolge van eventucle bodemtrilliagen adviseren wij  u:   - het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SolM) over te nemen dat de NAM  in aanvulling op het KNMI netwerk seismische apparatuur ín en rond de  gasvoorkomens Vries-Zuid en Heveld opstelt:   - het advies van SodM over te nemen en de NAM voor de bevende velden een  risicobeheerssysteem te laten ontwikkelen en operationeel te hebben wor 1 juni  2017;    10</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    - de parameters en randvourwaarden die NAM hanteert in het door haar op te  stellen risicobcheerssysteem goed te laten onderbouwen alvorens dt systeem goed  te keuren;   - aan het winningsplan de voorwaarde te verbinden dat eventuele schadeclaims vlot  en adequaat afgehandeld zullen worden door de NAM:   - iin dat kader de NAM op te dragen het proces van schademelding, onderzoek en  afhandeling publiek toegankelijk vast te leggen en   - de NAM een nulmeting aan een selectie van gebouwen boven de voorkomens van  Heveld en Vries-Zuid te laten uitvoeren.    Toelichting   De scismische risicoanalyse (SRA) die is uitgevoerd komt voor alle velden in het  winnings plan Westerveld in categorie L de langste risicogroep, terecht. De reeds bevende  velden Hleveld en Vries-Zuid vallen echter dicht tegen de grens met categorie [Ì aan. Op  basis hiervan adviseert SodM om ook enkele maatregelen door te weren die van toepassing  zijn voor velden waarvan de SRA in categorie II valt. Wij vinden dit een goede zaak.    NAM geeft aan in het winningsplan de kans op schade ten gevolge van een geïnduceerde  beving niet uit te kunnen sluiten. Hierbij is de veiligheid niet in het geding. In het ernstigste  geval kan sprake zijn van lichte, niet constructieve schade aan meerdere gebouwen en  matige schade aan enkele gebouwen. Het risicubeheerssysteem kan helpen een dergelijke (of  zwaardere) beving te workomen, nüts sprake is van de juiste keuze van signaalparameters  en het daarbij behorende actieprotocol. Een goede onderbouwing wan de gekozen  parameters en acties is dus van belang wil het risicobeheerssysteem zinvol zijn. Ook cen  adequaat seismisch netwerk is hierbij van belang.    Juist omdat de kans op schade niet uit te sluiten is, achten wij het van belang dat eventuele  schadeclaims van inwoners door het mijnbouwbedrijf goed en dot afgehandeld worden.  Fen vastgelegde procedure bevordert de transparantie, eenduidigheid en snelheid. Fen  aantal nulmetingen zal hier ook aan bijdragen.    73 Kritische infrastructuur    TA _Reservoirstimulatie/ Fracken a    Advies  Grondwater bescher ming  Met betrekking tot grondwaterbescherming adviseren wij u:  - In uw besluit op te nemen dat hij verdere ontwikkelingen rond de velden Assen,    Assen-Zuid en Vries-Zuid rekening gehouden wordt met de    11</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    grondwaterbeschermingsgebieden en boringsvrije zones waar deze velden deels  mee samenvallen.    Vanwege de enorme gevolgen geen omstreden technieken zoals zuurstimutatie en fracken  toe te staan zoals in het winningsplan is omschreven tenzij er geborgdkan worden dat er    geen risico’s woor grond- en drinkwater en het optreden van bodemtrilling als gevolg van  reservolrstimulatie. zijn.    Toelichting  De velden Assen, Assen-Zuid en Vries-Zuid vallen gedeeltelijk samen met de borings vrije    zone van de grondwaterwinning Assen-Oost; het veld Assen valt bovendien samen met het  grondwaterbeschermingsgebied Assen-West    Schadelijke gevolgen van reservoirstimulatie/ fracken kunnen bovengronds optreden door  lekkage van frackwoeistoffen en chemicalién en ondergronds door het falen van de  integriteit van afdekkende lagen waardoor ongecontroleerde bodemprocessen kunnen  optreden. De kans op deze gebeurtenissen dienen geheel uitgesloten te worden omdat naast  lokale schade aan gebouwen ook de drinkwatervoorziening in het geding is.    Kleine gasvelden raken sneller leeg dan verwacht, waardoor Energiebeheer   Nederland, het staatsbedrijf dat verantwoordelijk is voor de aardgasbaten van de staat, tot de  conclusie is gekomen dat fracken noodzakelijk is om de productie op peil te houden. Dit is   een zeer omstreden technologie met grote risico’s voor mens en frilied, ee    12              Met opmerkingen [Deb3]:  Zie hiervoor de Kanabrief van | mant 2016 met het bijbehorende  rapport van SodM    Prima als je bier op in gaat, maw ik mad je aan in be licht van  bovenstaande je verhaal goed te onderbouwen (verwijzingen).    Unt de bnef van Sodm aen Kamp (29/2/16):    ‘SodM komttotde slotsom dat, voorzover bekend, er  geen nadelige gevolgen zijn   geweest voormensen milieu en dat de toepassing van  fracking ten behoeve van   conventionele gaswinning op een verantwoorde manier  kan plaatsvinden. Het   wettelijke regime, het toezicht daarop en de  gehanteerde beheersmaatregelen zijn   volgens de huidige inzichten solide en voldoende.’    NAM gaat uitgebreid in op een protocol als er gefreckt    ‘L wordt.    , Met opmerkingen [Deb4]: Je kan aansluiten bij advies Tcbb.    de decentrale overheden tijdig dient te informeren als ze voornemens    Met opmerkingen [Deb5]: Zou eventueel toevoegen dat NAM  zijn te facken.</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    8 SCHADE    - Voorkomen van schade (wettelijke verplichting) En    Wat wordt gedaan om schade te voorkomen?    Advies:  Wij adviseren u de Nam in uw besluit te verplichten om preventieve maatregelen voor schade  op te nemen in het winningsplan.    Toelichting:   De Nam heeft als initiatiefnemer de zorgplicht voor het voorkomen van schade. In winnìngsplan  wordt geconcludeerd dat er lichte en lokaal mogelijk matige schade kan optreden aan  gebouwen. Nergens is in het winningsplan echter terug te lezen wat wordt gedaan om schade  te voorkomen. In het winningsplan wordt slechts een maatregel benoemd om schade te  beperken (opstellen meet- en monitoringsprotocol). Dat is een reactieve maatregel als schade  reeds is opgetreden. Wij willen dat er door de Nam alles aan gedaan wordt om schade door  gaswinning aan eigendommen van inwoners en overheid wordt voorkomen. Inwoners kiezen er  niet voor om te worden blootgesteld aan deze risico’s. Waarom worden preventieve  maatregelen in het winningsplan niet beschouwd?    - Afhandeling van schade Frank   Schade aan eigendommen van burgers agv. trillingen of verzakkingen wordt fatsoenlijk)  afgehandeld. De bestaande aanpak voldoet daar niet aan. De schadeafhandeling in Drenthe  moet worden zoals de vernieuwde aanpak in Groningen (Ev).    - Lusten en lasten ??| /    Lusten en lasten  Advies  Gaswinning kan gepaard gaan net nadelige gevolgen voor inwonen daer hinder. overlast en  schade aan eigendomnien. Wij adviseren u:  -__ zorg te dragen voor een goede verdeling van lusten en lasten bij mijnbouwactiviteiten.    waarbij er ook baten terugvloeien naar het gebied.    Toelichtmg   Gaswinning zal im Nederland nog jarenlang plaatsvinden en inwoners zullen hier last van  ondervinden. Inwoners staan veelal afwijzend en wantrouwend tegenover plannen voer gebruik  van de ondergrond. De lokale inwonen vinden dat zij de lasten dragen voor het belang van    13         Met opmerkingen [Deb6]: Emotie?    [st opmerkingen [Deb7]: Dit is m.i. niet de insteck van de    province.              _~ > | Met opmerkingen [Deb8}; Hiabij cen voorzet. zie maar wat je  7 er mee doet</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>    Casco-Advies winningsplan Westerveld    Nederland als geheel. Mimhouwactivsterten brenpen amet ach nee dat er m zekere mate reemonule  of lokale belasting is Schade wordt in pnnepe vergoed. maar inwoner ervaren exim ongemak  waar Ze niet om hehben gevraagd en Waar unter tegenover staat. Het belang van  najnbouwactivilenen voor de Nederandse sumentevmg is evident. Het gebruik van de  ondergrond zal wok m de tekonwt een grote rol spelen bij onze verder te verduurzamen  energievoorziening Voor het ook in de toekonst gebruiken van de ondergrond 15 van belang dat  er een goede verdeling is van Justen en lasten.    - Effecten natuur en KRW  - Omkering bewijslast**    **let op hieraan zitten diverse haken en ogen en de vraag is of dit wel wenselijk is, Johan maakt  eerst haken en ogen overzicht.    14</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>    Casco-Advias winningsplan Westerveld         9 Ris ICOBEHEERS YSTEEM Met opmerkingen [Deb9]: tk heb dit meegenomen onder het  deel over trillingen omdat het direct hienmee samenhangt En er geen  sprake ís van een valigheidsrisioo maar wet van mogelijke schade  doortnilingen Dan heb je ven geheel  - Meetnet | Up to you. dan even dit deel uut mijn stukje verwijderen         Meet en regelprotocol    Vaststelling schade, O-meting, monitoren/bijstelling productieniveau    15</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>    </pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>Date : 29-9-2016 11:18:57
F
T
S
ubject : Em ailing - 160630_advies_SodM_TNO_inzake_w inningsplan_Westerveld_NAM__13072016-135755-1926708597.pdf
A
ttachm ent : 160630_advies_SodM_TNO_inzake_w inningsplan_Westerveld_NAM__13072016-135755-1926708597.pdf;
 
D
ISCLAIMER:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
i
nformatie. 
A
ls u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
16.229
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>           RN Staatstoezicht op de Mijnen  cea Ministerie van Economische Zaken    > Retouradres Postbus 24037 2490 AA Den Haag    Ee . . Staatstoezicht op de Mijnen  Ministerie van Economische Zaken  . . : . Bezoekadres  Directie Energie en Omgeving Henri Faasdreef 312  | 2492 JP Den Haag  Postbus 20401 Postadres  2500 EK DEN HAAG Postbus 24037  2490 AA Den Haag  T 070 379 8400 (aigemeen)  F 070 379 8455 (algemeen)    sodm@rminez.nl  www.sodm.nl    Behandeld door    Datum 30 juni 2016    Betreft advies wijziging winningsplan Westerveld Ons kenmerk    16099439  Geachte mevrouwf Uw kenmerk  Naar aanleiding van uw verzoek van 30 mei 2016, betreffende het gewijzigde Bijlage(n)    winningsplan Westerveld, ingediend door Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. 1  (NAM) op 23 februari 2016, berichten wij u het volgende.    Procesverloop   NAM heeft op 20 december 2013 een wijziging van het winningsplan Westerveld  ingediend. Dit winningsplan heeft NAM aangevuld op 27 mei 2014, waarna  Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) en TNO op 15 september 2014 advies hebben  uitgebracht aan het Ministerie van Economische Zaken.    Gelet op de toenemende vragen vanuit de samenleving en de voorziene wijziging  van de Mijnbouwwet is het instemmingsbesluit over het winningsplan Westerveld  door het Ministerie van Economische Zaken aangehouden. Recent is besloten om  winningsplannen breder te toetsen dan voorheen en ook risico's voor  omwonenden, gebouwen en infrastructuur mee te laten wegen in de beoordeling  van het winningsplan. Dit betekent dat de beoordeling van de gevolgen van  aardbevingen niet langer wordt beperkt tot de “seismische hazard” (seismische  dreiging), maar wordt uitgebreid naar het seismische risico. NAM heeft op 23  februari 2016 een bijgewerkt winningsplan Westerveld ingediend. Het  oorspronkelijke winningsplan uit december 2013 en het addendum, dat EZ in  oktober 2014 heeft ontvangen, zijn door NAM aangevuld met een nieuwe  beoordeling van het seismische risico. Bovendien is de tekst geactualiseerd.    Op 30 mei 2016 heeft het Ministerie van Economische Zaken SodM gevraagd om  deze nieuwe beoordeling van het seismische risico te toetsen en om na te gaan of  de geactualiseerde tekst van de overige paragrafen invloed heeft op het eerdere  advies van 15 september 2014.    SodM heeft besloten om een nieuwe integrale beoordeling van het winningsplan  uit te voeren en het Ministerie van Economische Zaken van een nieuw advies ten  aanzien van het winningsplan Westerveld te voorzien. Voor de beoordeling heeft  SodM advies gevraagd aan TNO ten aanzien van de verificatie van de  berekeningen op de onderdelen doelmatige winning, bodemdaling en seismische  risico analyse. Op 16 juni 2016 heeft SodM hierover bijgevoegd advies van TNO  ontvangen.</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  16099439    Beschrijving Westerveld winningsplan   Het winningsplan Westerveld omvat de acht voorkomens Een, Eleveld, Witterdiep,  Assen, Vries-Zuid, Vries-Centraa!, Vries-Noord en Zevenhuizen. Verder omvat het  winningsplan ook drie aangeboorde, maar niet producerende velden, te weten  Zevenhuizen West, Assen-Zuid en Witten. Voor deze drie voorkomens geeft NAM  aan dat de evaluatie van de boringen geen winbare hoeveelheden gas heeft  opgeleverd. De velden Appelscha, Roden en Norg-Zuid, ook in dit winningsplan  opgenomen, zijn uit geproduceerd.    Reden voor wijziging winningsplan   NAM heeft een wijziging van het winningsplan ingediend om de voorspellingen van  productie en van bodemdaling te actualiseren en omdat de productie uit de veiden  Appelscha, Roden en Norg-Zuid is gestaakt. NAM heeft voor deze velden geen  ontwikkelingsplannen voor de toekomst. Tevens heeft NAM een nieuwe seismische  risico analyse gemaakt.    Planmatig beheer   Alle velden worden middels een 3 traps-compressiesysteem geproduceerd. NAM  verwacht de productie tot het eind van het jaar 2028 voort te kunnen zetten.  De verwachte volumetrische en dynamische GIIP en het streef  winningspercentage per veld is weergegeven in onderstaande tabel    Veld Statische Dynamische Streef  GIIP GIIP winnings-  (miljard (miljard percentage  Nm?) Nm’)   Assen 0,75 0,47 68%   Een 0,65 0,23 20%   Eleveld 0,95 0,87 97%   Vries-Noord 0,45 0,37 70%   Vries-   Centraal 0,31 0,32 83%   Vries-Zuid 0,55 0,44 40%   Witterdiep 0,7 0,5 61%   Zevenhuizen 0,14 0,13 81%    TNO merkt op dat de doelmatigheid van de voorgenomen winning in de velden  binnen het winningsplan Westerveld over het algemeen is toegenomen ten  opzichte van het vigerende winningsplan. Verder zegt TNO dat de  reservoirkwaliteit varieert van veld tot veld en dat dit wordt weerspiegeld in de  streefwinningspercentages. Van de velden binnen het Westerveld cluster komt de  resterende productie vooral uit de velden Eleveld en Vries Zuid. Vries Centraal  produceert naar verwachting de komende 5 jaar nog ca. 100 miljoen Nm.  Productie uit de overige velden zal naar verwachting minder dan 50 miljoen Nm?  bedragen. Het gehele cluster zal per 2028 uit geproduceerd zijn.    Pagina 2 van 7</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  16099439    TNO is van mening dat het winningsplan getuigt van doelmatige winning. In  aansluiting hierop vindt SodM de genoemde winningspercentages in  overeenstemming met de principes van planmatig beheer.    Verwachte bodemdaling   NAM heeft in 2013 een bodemdalingsmeting uitgevoerd in het winningsgebied van  het Westerveld cluster (Meetregister meetplannen Noord Nederland 2014). Het  resultaat van de meting uit 2013 heeft zij weergegeven in figuur C2 van het  winningsplan. In deze figuur heeft NAM de gemeten waarden van de peilmerken  weergegeven tezamen met de contouren van de gemodelleerde bodemdaling als  gevolg van de gaswinning. Het bodemdalingsmodel heeft NAM geactualiseerd met  de meeste recente reservoir parameters, productie profielen en geijkt aan de  bodemdalingsmetingen tussen 1975 en 2013 [Bron: NAM-rapport “Bodemdaling  door Aardgaswinning -NAM-velden in Groningen, Friesland en het Noorden van  Drenthe- Status Rapport 2015 en Prognose tot het jaar 2080”  (EP201511213444))}. Met dit geactualiseerd en geverifieerd model heeft NAM een  prognose van de te verwachten bodemdaling tot het jaar 2025 (Figuur C3, einde  van de winning) en het jaar 2080 (Figuur C4, verwachte eindsituatie) gemaakt.  Voor deze voorspelling geeft NAM een onzekerheidsmarge van +25% op die  resulteert in een marge van £2 cm per voorspelde contour.    wiek    Oli    </pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  16099439    De verwachte eindsituatie van de bodemdaling in het jaar 2080 voor het  Westerveld winningsplan is gegeven in Figuur C4 (zie hieronder). De nog te  verwachten bodemdaling in de periode 2015 tot 2025, veroorzaakt door de  resterende productie uit de voorkomens van de Westerveld cluster, wordt geschat  op minder dan 2 cm.    De beschreven bodemdalingsprognose is door TNO geverifieerd en reëel  bevonden. Wel dient opgemerkt te worden dat de berekeningen zijn gebaseerd op  het meest waarschijnlijke productiescenario (mid case). Het is onduidelijk of  pessimistische en optimistische productiescenario’s en onzekerheden in  reservaireigenschappen in de bepaling van de onzekerheidsmarge zijn betrokken.  SodM adviseert daarom NAM inzichtelijk te taten maken hoe de  onzekerheidsmarge is bepaald.    Risico analyse zuur- en frackstimulatie   NAM vermeld in het winningsplan dat zij mogelijk zuur- en frackstimulatie gaat  toe passen. Het generieke veiligheidsrisico en schade risico als gevolg van  mogelijke zuur- en frackstimulatie van de reservoirs in de velden genoemd in dit  winningsplan worden als verwaarloosbaar ingeschat. De locatie specifieke risico  analyse, wil NAM opnemen in een werkveiligheidsplan als onderdeel van een  BARMM (Besluit Algemene Regels Milieu Mijnbouw) of een  omgevingsvergunningsaanvraag indienen voor elk boorplan of put stimulatieplan.    SodM kan de uitspraak van NAM ten aanzien van het veiligheidsrisico en het risico  op schade niet verifiëren omdat er in het winningsplan onvoldoende onderbouwing  is gegeven. In de nieuwe mijnbouwwet wordt een gedetailleerde risicoanalyse  voor reservoirstimulatie onderdeel van het werkprogramma voor stimulering van  putten. De minimale eisen voor het werkprogramma gaan worden beschreven in  de Mijnbouwregeling. Vooruitlopend op deze wijziging van de mijnbouwwet en  mijnbouwregeling adviseert SodM om een voorwaarde op te nemen in het  instemmingsbesluit van het winningsplan waarbij NAM uiterlijk vier weken vóór  aanvang van de zuur- en/of frackstimulatie, een locatie specifieke risico analyse  moet indienen ten genoegen van de Inspecteur-generaal der Mijnen, die  tenminste in gaat op de volgende onderwerpen:    1. Status en integriteit van de put   2. Integriteit van de afdekkende lagen   3. Frack- of zuurvolumes en vloeistof samenstelling van de te gebruiken   chemicaliën   Injectiedrukken en gevolg voor spanningscondities in het reservoir   Frack dimensies, afstand van gekarteerde breuken en het seismisch risico   Locatie van de put ten opzichte van drink- en grondwatergebieden   Geochemische interacties tussen de gebruikte vloeistof en   gesteente/afsluitende lagen (incl. oplossingsverschijnselen)   8. Het afvoerplan van de uitgewerkte chemicaliën (uitgewerkt zuur en/of frac  vloeistoffen)    Naur</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  16099439    Risico analyse bodemtrilling   NAM heeft een analyse gemaakt van het seismisch risico als gevolg van de  gaswinning uit de onderhavige voorkomens. Hiervoor heeft zij gebruik gemaakt  van de “Methodiek voor risicoanalyse omtrent geinduceerde bevingen door  gaswinning; tijdelijke leidraad voor adressering Mbb 24.1 versie 1.2”. Voor alle  velden is een niveau 2 - risico matrix - analyse uitgevoerd om het risico ten  gevolge van geinduceerde aardbevingen kwalitatief in kaart te brengen.   De uitkomst van de seismische risico analyse voor de voorkomens Assen, Eleveld,  Een, Vries-Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid, Witterdiep en Zevenhuizen, is dat  alie velden in categorie I valien (Figuur C9). TNO heeft de analyse geverifieerd en  verschilt op enkele punten van inzicht bij de classificatie van invloedfactoren.  Echter, TNO kan zich vinden in de positie van de diverse velden in de risicomatrix,  zoals door NAM bepaald.    Aard en omvang van schade  NAM voert verschillende argumenten aan om de kwalitatieve bepaling van het  veiligheidsrisico te duiden en de aard en omvang van de schade te kwalificeren:    e _NAM stelt dat de bevingen waargenomen bij de velden Witterdiep, Vries  en Eleveld hebben geresulteerd in grondsnelheden en -versnellingen die  onder de drempelwaarden liggen van het veiligheidsrisico dat is bepaald  aan de hand van de richtlijnen voor de zwakste type bouwwerken  (Stichting Bouw Research), de tweede adviesbrief van de commissie  Meijdam voor hazard en risicoberekeningen voor het Groningen gasveld  (Tweede advies: Omgaan met hazard- en risicoberekeningen in het belang  van het handelingsperspectief voor Groningen, 29 oktober 2015).   e _NAM stelt dat de kans op een aardbeving met de maximaal berekende  magnitudes die kan leiden tot een veiligheidsrisico voor de zwakste type  huizen, verwaartoosbaar klein is. Voor de 175 kleine velden heeft NAM  waargenomen dat in geen enkel geval een beving is geregistreerd die  gelijk of groter is dan de maximaal berekende magnitude.   e _NAM heeft het risico geanalyseerd dat de bovengrondse invloedfactoren  “industrie”, “speciale objecten” en “dijken” een indirecte bedreiging  kunnen vormen voor de veiligheid van de bevolking. Zij concludeert dat er  tot nu toe geen enkel geval bekend is van een geïnduceerde beving met  een maximale magnitude van 3,6 die heeft geleid tot een bedreiging voor  de veiligheid. Daarnaast zegt NAM, op basis van TNO-onderzoek in  Groningen, dat naar alle waarschijnlijkheid dit soort “speciale objecten”  sterker zijn dan de bovengenoemde zwakste type huizen (TNO rapport  “Plaatsgebonden individueel risico van panden in het invloedgebied van  het Groningenveld”, 26 mei 2015). NAM visualiseert dit door de  risicomatrix te “corrigeren”.   e NAM stelt dat de geregistreerde bevingen boven de Westerveld  voorkomens (bijv. veld Eleveld, 2004, magnitude 2.8) hebben geleid tot  enkele schademeldingen. NAM geeft aan dat de toekomstige kans op  schade af zal nemen omdat het merendeel van de voorkomens bijna leeg  geproduceerd zijn wat inhoudt dat de productiesnetheden en</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  16099439    hoeveelheden per jaar laag zijn en verder zullen afnemen. Bij  vergelijkbare seismisch actieve velden heeft NAM geobserveerd dat de  kans op aardbevingen en schade daarmee afneemt.   e NAM stelt dat voor de meeste gebieden boven deze velden de  samenstelling van de ondiepe ondergrond steviger is in vergelijking met  veel gebieden boven het Groningenveld. Het betreft meer zand en minder  veen en zachte klei, waardoor bij een gelijke magnitude beving in dit  gebied de opslingering door de ondiepe ondergrond geringer zal zijn dan  voor soortgelijke bevingen in Groningen. Hierdoor wordt het risico op  schade lager geacht.    Gebaseerd op deze in het winningsptan genoemde argumenten, concludeert NAM  dat het onwaarschijnlijk is dat geïnduceerde aardbevingen boven de velden in dit  winningsplan, een directe dan wel indirecte bedreiging vormen voor de veiligheid.  Echter NAM kan bevingen die mogelijke tot schade leiden, niet geheel uitsluiten.  Op basis van de huidige inzichten is daarbij de verwachting dat deze schade  beperkt zal blijven tot kleine scheuren in de muren (niet structurele schade). In  sommige gevallen kan dit leiden tot matige schade.    Voor de monitoring van de seismische activiteit rondom de Westerveld velden zal  NAM gebruik maken van het huidige meetnet van de KNMI. De detectiegrens voor  trillingen van dit netwerk ligt in het gebied van het onderhavige winningsplian op  minder dan 1,5 op de schaal van Richter. Er rust op NAM de verplichting om deze  schade overeenkomstig de regels van het burgerlijk wetboek te vergoeden.    SodM kan de uitspraak van NAM ten aanzien van de aard en omvang van schade  niet verifiëren, omdat in het winningsplan de volgende gegevens en analyses  ontbreken:   1. Overzicht van de gemeten grondsnelheden en grondversneltingen.   2. Overzicht van de schademeldingen en de aard van de schade.   3. Analyse van de relatie tussen de grondsnelheden/-versnellingen en de  aard en omvang van de gerapporteerde schade. Deze analyse zou  geplaatst moeten worden in het kader van vergelijkbare analyses voor  andere velden en de kalibratiestudie schade door aardbevingen (TNO-  rapport, TNO-034-DTM-2009-04435, 11 november 2009) en de SBR  Richtlijn-A.   4. Analyse van de relatie tussen de bevingen en de productie(sneiheid).   5. Rapportage van waargenomen relaties bij andere actieve velden.   6. Overige onderbouwende rapporten en analyses.    SodM is van mening dat NAM deze gegevens alsnog moet aanleveren zodat een  beoordeling van de aard en omvang van de schade gemaakt kan worden alvorens  advies over instemming met het winningsplan uit te brengen.    Op basis van de seismisch risico analyse in het ingediende winningsplan  Westerveld kan worden geconcludeerd dat voor de velden in het winningsplan de  veiligheid niet in het geding is (alte velden kwalificeren in categorie I).    Dit betekent dat, in afwachting van de aanvullende gegevens, de productie op  basis van het vigerende winningsplan doorgang kan vinden.</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>         „zint op de Mijnen              Adwies  Der 7  . “a in    </pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>    TNO innovation  SD ee eee for life ——_    Retouradres: Postbus 80015 3508 TA Utrecht    Staatstoezicht op de Mijnen    ostbus 2403  2490 AA DEN HAAG    Onderwerp  adviesverzoek winningsplan Westerveld    Naar aanleiding van uw verzoek van 19 mei 2016 om advies in het kader van de  beoordeling van het geactualiseerde winningsplan Westerveld, ingediend door de  Nederlandse Aardolie Maatschappij N.V. (verder NAM), berichten wij u het  volgende.    Doelmatigheid van de voorgenomen winning   Ten opzichte van het vigerende winningsptan is de doelmatigheid van de  voorgenomen winning in de velden binnen het winningsplan Westerveld over het  algemeen iets toegenomen. De reservoirkwaliteit varieert van veld tot veld. Dit  wordt weerspiegeld in de verwachte en streefwinningspercentages. Deze  percentages zijn een indicatie voor een doelmatige winning    Van de velden binnen het Westerveld cluster komt de resterende productie vooral    uit de velden Eleveld en Vries Zuid. Vries Centraal produceert naar verwachting  de komende 5 jaar nog ca. 100 miljoen Nm’. Productie uit de overige velden zal    naar verwachting minder dan 50 miljoen Nm’ bedragen. Het gehele cluster zal per    2023 uitgeproduceerd zijn.    Bodemdaling   TNO heeft de bodemdaling per veld geverifieerd op basis van de door NAM  aangeleverde parameters. De door NAM gebruikte parameters zijn gebaseerd op  een ondergrond model, dat is opgesteld aan de hand van daadwerkelijke  bodemdalingsmetingen tussen 1975 en 2013. Bron: NAM-rapport “Bodemdaling  door Aardgaswinning -NAM-velden in Groningen, Friesland en het Noorden van  Drenthe Status Rapport 2015 en Prognose tot het jaar 2080  (EP201511213444).   De resterende bodemdaling blijft voor atle velden beneden de 2 cm. De  berekeningen zijn gebaseerd op het mid case (verwachte) scenario van de  bodemdalingsprognose. Voor een high case scenario kan de bodemdaling  navenant hoger uitvallen. TNO adviseert om de high case per voorkomen op te  vragen bij de operator.           Princetonlaan 6  3584 CB Utrecht  Postbus 80015  3508 TA Utrecht    www. tno nl    T +31 88 866 42 56    Datum  16 juni 2016    Onze referentie  AGE 16-10 064    Contactpersoon    Op opdrachten aan TNO z,n de Algemene  Voorwaarden voor opdrachten aan TNO  zoals gedeponeerd bij de Gr the van de  Rechtbank Den Haag en de Kamer van  Koophandel Den Haag van toepassing  Daze algemene voorwaarden kunt u tevens  enden op www Ino nl   Op verzoek zenden wij u deze loe    Hands'sragstemummer 27376655</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>    TNO innovation  OO eee for life nn    Datum   16 juni 2016  NAM geeft een onzekerheid van 25% voor de uitkomsten van de Onze referentie  bodemdalingsberekeningen zonder aan te geven waarop deze onzekerheid is AGE 16-10.064  gebaseerd. De grootste onzekerheid in de bodemdaling is momenteel gerelateerd  aan de onzekerheid in de toekomstige gasproductie (low-mid-high case). Immers,  aangezien de gasvelden in het Westerveld winningsplan al jaren produceren.  kunnen de voor bodemdaling relevante reservoireigenschappen met enige  zekerheid uit de monitoringsgegevens worden afgeleid.    Blad  2/4    Risicoschatting op basis van de leidraad seismisch risico   De NAM heeft voor alle velden in deze aanvraag een seismische risico analyse  uitgevoerd. Dit, omdat de DHAIS classificatie voor alle velden een niet te  verwaarlozen kans op beven geeft.    NAM heeft het risico van geïnduceerde aardbevingen gekwalificeerd met de  risicomatrixbenadering. TNO verschilt op enkele punten van inzicht bij de  classificatie van invloedsfactoren:   e _ Voor Vries Centraal scoort de ondergrondse invloedsfactor één punt  hoger dan bij NAM. Er is een beving van 1,5 waargenomen, die zowel  binnen een straal van 3 km rondom het veld Vries Centraal, als rond het  veld Vries Zuid is gelokaliseerd. NAM kent die beving alleen toe aan Vries  Zuid. Gezien de onzekerheid in de plaatsbepaling van de haard van de  beving rekent TNO deze beving aan beide velden toe bij het opstellen van  de SRA;   e _De bovengrondse invloeden worden bij Assen één punt lager berekend,  terwijl die bij Eleveld één punt hoger en bij Vries Noord en Vries Zuid twee  punten hoger uitkomen. Dit op grond van het al of niet voorkomen van  dijken of andere infrastructuur.   Deze verschillen in factoren geven voor de positie in de risicomatrix geen  significant verschil.</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>         for life mmm    Datum  16 juni 2016    Ne  til Nee                                              06    Vri EN    it  06  Vries cy C EN 05  vies Z .  \ o Elevelt  Witterdiep o 04  o “Kleveld &  Vri  Een © 02  0.2 Oo  Zevenhuizen  01  0.1    0 01 02 03 04 05 06 07 08 09 1  invloedsfactor ondergrond    Figuur. Risicomatrix. In zwart de positie van de velden volgens de berekeningen van NAM  en in blauw de aangepaste positie van op basis van de berekeningen van TNO. NB Vries  Zuid (NAM) en de door TNO aangepaste positie van Vries Noord en Vries Centraal zijn  dezelfde. Alle velden bevinden zich binnen de SRA risico categorie |.    o  b         invioedsfactor bovengrond  Oo  a         Bevindingen  TNO is van mening, dat het winningsplan getuigt van doelmatige winning.    De bodemdalingsprognose is adequaat berekend. De grootste onzekerheid in de  prognose is de hoeveelheid productie en de daarbij gepaard gaande depletie van  de gasvelden. TNO beveelt aan om de high case per voorkomen op te vragen bij  de operator en deze informatie aan het winningsplan toe te voegen.    TNO kan zich vinden in de positie van de diverse velden in de risicomatrix, zoals  gegeven door de NAM (zie figuur).</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>    TNO innovation  for life    Datum   16 juni 2016  In algemene zin ts het waardevol om operators te vragen om hun kwantificering Onze referentie  van de invloedsfactoren in de risicomatrix te ondersteunen met een afbeelding van AGE 16-10 064    de brongegevens.  geg Blad    44    Met vriendelijke groet          viesgroep Economische Zaken</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>Date : 20-5-2017 17:46:14
F
T
C
S
ubject : En dan hier nog het m em o over de ziensw ijzen
A
ttachm ent : m em o college aanbieding ziensw ijzen.docx;
Heren,
 
E
n dan hier nog het memo dat bij de collegestukken hoort. Mijn advies zou zijn om de memo eerst even te lezen aangezien het uitleg geeft over de stukken.
 
G
roet,
 
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.230
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre> 
Eenheid Beleid  - Beleidsregis seurs  
  
 
M e m o  
Van :  
Aan : B&W 
Datum  : zaterdag 20 mei 2017  
Onderwerp  : Zienswijzen ontwerp -instemmingsbesluit Winningsplan Westerveld  
 
Hierbij ontvangt u de volgende stukken:  
- Een concept zienswijzen op het ontwerp -instemmingsbesluit Winningsplan  
Westerveld.  
- Een raadsvoorstel.  
- Een collegevoorstel  
- Een aanbiedingsbrief aan de minister van EZ  
 
Aangezien er nog dit weekend aan gewerkt moest worden, ontvangt u de stukken nu pas.  
 
De zienswijzen  zijn tot stand gekomen met bijdragen van de gemeenten Assen, Aa en 
Hunze, Tynaarlo en het waterschap Noorderzijlvest. Ook de provincie heeft input gegeve n. 
De eindredactie (en het leeuwendeel van het schrijfwerk) berustte bij ons.  
Over de zienswijzen is in een eerdere conceptfase overleg geweest met de advocaat P las 
Bossinade  die ook de decentrale overheden in Groningen vertegenwoordigt.   
 
De zienswijzen worden nog een keer beoordeeld door de advocaat. Dit lukt echter niet voor 
toezending aan u. Het kan zijn dat er nog juridische toevoegingen worden gedaan. Wij 
streven er naar  om deze dinsdagochtend aan te leveren (maar kunnen u dit niet 
garanderen).  
U kunt overwegen om de burgemeester mandaat te geven om na uw vergadering wijzigingen 
aan te brengen in de stukken.  
 
Het streven is , om de zienswijzen door zoveel mogelijkheden de centrale overheden te laten 
vaststellen. Hierover vindt maandag aan het einde van de middag nog overleg plaats. Ook 
dit kan nog leiden tot wijzigingen in het stuk.  
Onze verwachting is dat de provincie met eigen zienswijzen komt.  
 
Een deel van de decentra le overheden wil een  vriendelijke toon naar de minister. Daarom 
wordt op sommige plekken gezegd dat wij kunnen instemmen met het ontwerp -
instemmingsbesluit. Voor de rest is de tekst zo zakelijk mogelijk geschreven.   
 
De toon van de aanbiedingsbrief is voo ral  bestemd om tegemoet te komen aan de 
gevoelens binnen de raad en de inwoners.  
 
Het raadsvoorstel en de zienswijzen worden besproken in de raadsvergadering van 1 juni. 
Het presidium  heeft gevraagd om een informerende raadsbijeenkomst. Deze wordt door o ns 
 verzorgd op 30 mei.  
Aan de raad wordt gevraag om:  ’kennis te nemen van’ . Er is wellicht echter  ruimte om zaken 
die uit de raadsbehandeling naar voren komen mee te nemen in de aanbiedingsbrief. Het is, 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>gelet op het streven naar een gez amenlijke zienswi jze, niet aan te bevelen om in de 
zienswijzen  aanpassingen in te doen.  
 
De andere overheden gaan de zienswijzen niet  voorleggen aan  hun raad/algemeen bestuur 
en hebben daardoor meer tijd voor besluitvorming (de zienswijzen kunnen  tot 19  juni worden 
ingediend). Uw college zal dus als eerste een besluit nemen dat vervolgens z.s.m. op het 
openbare  deel  van de raadsstukken wordt  geplaatst. In de communicatie met de media 
kan er dus alleen worden gezegd dat we als overheden intensief hebbe n samengewerkt en 
dat we niet weten wat de andere besturen gaan besluiten.  
 
Vraag:  
Het kan zijn dat de gemeenteraad vraagt of het college voorne mens is om in  beroep te 
gaan. Misschien een punt om het in uw vergadering over te hebben.  
 
Hierbij is het van bela ng om te melden dat de minister  misschien zelf besluit om de 
NAM niet ontvankelijk te verklaren of de procedure over te doen. De inschatting is, 
dat er fouten zijn gemaakt  die hersteld moeten worden.  
 
 
 
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>Date : 18-7-2017 11:54:28
To : " @drenthe.nl'" @drenthe.nl, " @aaenhunze.nl'" @aaenhunze.nl, " @m iddendrenthe.nl'"
 @tynaarlo.nl, @noorderzijlvest.nl'" @noorderzijlvest.nl, "    @hunzeenaas.nl
Subject : evaluatie adviesprocedure w inningsplan Westerveld
Mijne dames en heren,
 
Op 1 januari 2017 is de Mijnbouwwet gewijzigd; de provincies, gemeenten en waterschappen hebben nu adviesrecht over een voorgenomen besluit van de minister tot
instemming met een winningsplan. Het winningsplan Westerveld was een van de eerste winningsplannen die volgens de nieuwe wetgeving in procedure zijn
 
gebracht. Ook
uw organisatie is uitgenodigd om advies uit te brengen.
 
Voor zowel het ministerie als voor de betrokken overheden is het nog zoeken naar een zodanige invulling van de adviesrol, dat deze optimaal bijdraagt aan een goed
onderbouwde besluitvorming door de minister.  Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) gaat daarom, op verzoek van   van het ministerie van
Economische Zaken met een aantal gemeenten, waterschappen en provincies in gesprek om de ervaringen/mening te horen over de invulling van de adviesrol.
 
Het doel van dit gesprek is om feedback te krijgen op de procedure en de contacten met het ministerie over de adviesvraage en om inzicht te krijgen in de wijze waarop het
adviesrol door u / uw organisatie wordt ingevuld . Dit willen we gebruiken om vervolgens het ministerie van Economische Zaken te adviseren over het optimaliseren van de
informatievoorziening en communicatie rond het adviesrecht. Daarnaast kunnen uw ervaringen van nut zijn voor collega-overheden, die over volgende winningsplannen om
advies wordt gevraagd.
 
Ik hoor graag per omgaande of u hiertoe bereid bent. Ik zal dan vervolgens een afspraak plannen met de overheden die betrokken zijn geweest bij het winningsplan
Westerveld . Het gesprek of wellicht de gesprekken kunnen wat mij betreft plaatsvinden bij een van deze partijen.
 
Alvast bedankt voor uw reactie.
 
Met vriendelijke groeten,
 
 
 
projectleider
……………………………………………………………………………………..
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland RVO
Mi ni s te ri e  va n Economi s che  Za ke n
Croe s e l a a n  15  | 3521 BJ  |  Utre cht
Pos tbus  8242  |  3503 RE  |  Utre cht
……………………………………………………………………………………..
    
 
l @rvo.nl
www.RVO.nl
……………………………………………………………………………………..
aanwezig: ma (om de week) di do vr
 
De Rijksdienst voor Ondernem end Nederland (RVO.nl) stim uleert Duurzaam , Agrarisch, Innovatief en Internationaal ondernem en. 
Dit bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
verwijderen. 
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
ook, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
verzenden van berichten.
This m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
are requested to inform  the sender and delete the m essage.
The State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
risks inherent in the electronic transm ission of m essages.
16.231
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>Date : 13-1-2017 13:24:14
From  : "  
@Gem eenteNoordenveld.nl'" 
Gem eenteNoordenveld.nl, "  
@drenthe.nl, "    @drenthe.nl, "   @noorderzijlvest.nl, "
@groningen.nl'"
Subject : evaluatie adviestraject w inningsplan Westerveld 
Geachte leden van de kopgroep,
 
Gisteravond is het advies besproken in de gemeenteraden van Assen en Aa en Hunze.  In beide raden is het advies zeer positief ontvangen.
We willen jullie daarom bedanken voor jullie bijdrage.    
 
Successen moet je vieren!
Daarom nodigen  en ik jullie uit voor een korte evaluatie van het adviestraject onder het genot van een hapje en een drankje in een leuke horecagelegenheid in Assen.
Dit organiseren we op 
woensdagmiddag  25 januari vanaf 16:00 uur. 
Locatie volgt later.
 
Geef even aan of je  komt.
 
 
Met vriendelijke groeten,
 
Beleidsspecialist
............................................................
Gemeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
 
  
@assen.nl
website: 
www.assen.nl
 
16.232
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>Date : 29-9-2017 16:52:55
To : " @drenthe.nl'" @drenthe.nl, "' @drenthe.n  @drenthe.nl,   @assen.nl, "  
@tynaarlo.nl, "'
@dew oldenhoogeveen.nl'" 
gem eentew esterveld.nl, "
@w dodelta.nl'" 
rvo.nl
Subject : Evaluatie advisering w inningsplan Westerveld; concept verslag
Attachm ent : Evaluatiegesprek Westerveld m et F.Rozem a dd 27-9 concept.docx;Evaluatiegesprek Westerveld dd 25-9-2017 opm  Y vette Concept.docx;
Beste mensen,
 
Bijgevoegd het concept-verslag van het, wat mij betreft, prettige gesprek over de ervaringen / leerpunten rond de procedure van het winningsplan Westerveld.
 
Voordat ik het verslag definitief maak en met   deel, ontvang ik graag 
uiterlijk vrijdag 6 oktober
 jullie op- en aanmerkingen.
 
 
Ter informatie heb ik een concept telefoonnotitie bijgevoegd van het telefonisch overleg met   van de gemeente Tynaarlo. Een eindversie zal t.z.t. als bijlage aan
het definitieve verslag van ons evaluatiegesprek worden toegevoegd.
 
Met vriendelijke groet,
 
 
 
……………………………………………………………………………………..
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland RVO
Mi ni s te ri e  va n Economi s che  Za ke n
Croe s e l a a n 15 |  3521 BJ |  Utre cht
Pos tbox  8242 |  3503 RE |  Utre cht, Ne the rl a nds
……………………………………………………………………………………..
    
 
i . @rvo.nl
www.RVO.nl
……………………………………………………………………………………..
aanwezig: ma di do (ochtend) vr
 
 
_
____________________________________________
Van:
    
Verzonden:
 woensdag 20 september 2017 15:31
Aan:
 ' n@drenthe.nl'; ' . @drenthe.nl'; @assen.nl'; '  '  
'
@wdodelta.nl'; ' @assen.nl';    
CC:
Onderwerp:
 RE: evaluatie advisering winningsplannen
 
 
Beste mensen,
 
Komende maandag 25 september om 10:00 uur komen we in het provinciehuis Drenthe (Westerbrink 1, 9405 BJ) te Assen bijeen om met elkaar de advisering van de
winningsplannen in Drenthe te evalueren.
 
Uitgenodigd voor dit gesprek zijn:
           i i  
-           
           
       i     
-           l
-           l
        i   
 l
          
  
 
-       i     
  .
De eerdere uitnodiging voor dit overleg is verstuurd door collega  l , hij zal vanwege vakantie niet bij het gesprek aanwezig zijn:
 
Zoals beloofd stuur ik u hierbij een voorstel voor de agenda toe:
 
1.      Kennismaking, doel van de bespreking
 
2.      Bespreking Evaluatievragen
Ik stel voor het proces van de advisering stap voor stap door te lopen. Daarbij bij elke stap de feitelijke gang van zaken bij elke organisatie kort door te lopen en vervolgens
te beoordelen wat er goed ging en wat beter had gekund.
 
Het voorstel is om het winningsplan Westerveld daarbij centraal te stellen. Er is daarnaast ruimte om ervaringen en adviezen over de procedure van andere winningsplannen
aan de orde te stellen.
 
a)      Voorbereiding
•       Welke informatie al bekend over gaswinning Westerveld, gevoeligheden rond de gaswinning
•       Welke informatie al bekend over de (nieuwe) adviesprocedure, hoe verkregen
 
b)      Adviesaanvraag
•       Informatie ontvangen vanuit het ministerie:
o       Vooraankondiging
o       Adviesaanvraag
o       Meegezonden informatie
•       Strekking van de advisering duidelijk, informatie voldoende duidelijk?
 
c)      Adviesprocedure
•       Welke stappen zijn gezet om tot een advies te komen
•       Wie zijn bij de advisering betrokken:
o       Bestuur
o       Andere afdelingen van de organisaties
o       Andere partijen
•       Samenwerking rond het opstellen van het advies
•       Welke aspecten en welke kennis bij het advies betrokken (hiaten?)
•       Beantwoording van vragen gedurende  adviesprocedure
o       Informatiebijeenkomst met ministerie en NAM
o       Overige contacten met het ministerie
o       Overige contacten met NAM
o       Contacten met andere partijen
 
d)      Vaststellen van het advies
•       Via welke procedure vastgesteld:
o       interne en externe afstemming
o       bestuurlijke besluitvorming
 
e)      
Procedure en planning
o       Hoe is de planning van de advisering verlopen
 
3.      Conclusies, leer- en verbeterpunten
•       Samenvattend oordeel over de verschillende onderdelen van het adviesproces
•       Verzamelen van de leer- en verbeterpunten.
 
16.233
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>4.      Afronding: afspraken over rapportage en terugkoppeling.
 
I
k hoop op een leerzame bespreking,
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
p
rojectleider Gebied en Ruimtelijke Ontwikkeling
.
.......................................................................
R
ijksdienst voor Ondernemend Nederland RVO.nl
M
inisterie van Economische Zaken
C
roeselaan 15 | 3521 BJ  | Utrecht
P
ostbus 8242 | 3503 RE | Utrecht
.
... ..... .... ..... .... ..
 
 - 
 
.
@rvo.nl
www.RVO.nl
 
 
 
-
-
---Oorspronkelijke afspraak-----
V
an:
 
V
erzonden:
 
dinsdag 5 september 2017 13:53
A
an:
 
    
l
i
O
nderwerp:
 
evaluatie advisering winningsplannen
T
ijd:
 
maandag 25 september 2017 10:00-12:00 (UTC+01:00) Amsterdam, Berlijn, Bern, Rome, Stockholm, Wenen.
L
ocatie:
 
Provinciehuis Drenthe, Westerbrink 1, 9405 BJ Assen
 
 
B
este mensen,
H
ierbij nodig ik u uit voor een gesprek over de advisering over winningsplannen in Drenthe. Doel van het gesprek is om aanbevelingen te doen aan EZ, de indieners van de
p
lannen en aan (andere) gemeenten en provincies over het vragen en uitbrengen van de adviezen over volgende winningsplannen. Deze datum is uit de bus gekomen als de
m
eest geschikte. Nog niet iedereen had gereageerd, maar ik stel voor deze datum vast te leggen. Ik hoop dat jullie allemaal aanwezig kunnen zijn.
W
e sturen jullie ongeveer een week van tevoren een voorstel voor een agenda toe.
I
k dank jullie alvast voor jullie medewerking,
 
M
et vriendelijke groeten
 
 
 
p
rojectleider
…
…………………………………………………………………………………..
R
ijksdienst voor Ondernemend Nederland RVO
M
i ni s te ri e  va n Economi s che  Za ke n
C
roe s e l a a n  15  | 3521 BJ  |  Utre cht
P
os tbus  8242  |  3503 RE  |  Utre cht
…
…………………………………………………………………………………..
 
   
 
l
@rvo.nl
www.RVO.nl
……………………………………………………………………………………..
a
a
nwezig: ma (om de week) di do vr
 
 
 
 
D
e Rijksdienst voor Ondernem end Nederland (RVO.nl) stim uleert Duurzaam , Agrarisch, Innovatief en Internationaal ondernem en. 
D
it bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
n
iet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
w
ordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
v
erwijderen. 
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
o
ok, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
v
erzenden van berichten.
T
his m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
a
re not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
a
re requested to inform  the sender and delete the m essage.
T
he State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
r
isks inherent in the electronic transm ission of m essages.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>    Rijksdienst voor Ondernemend  Nederland         Directie Nationale  Programma's   Team Gebied en Ruimtelijke  Ontwikkeling    Croeselaan 15  3521 B} Utrecht  Postbus 8242  3503 RE Utrecht    www.rvo.nl   Contactpersoon  ve rS | d 2 Evaluatie adviesprocedure winningsplan Westerveld   Datum  Omschrijving concept 27 september 2017  Vergaderdatum en -tijd 28-9-2017, 10.15 uur  Vergaderplaats telefonisch overleg          Afwezig   Kopie aan BEE (ministerie van Economische Zaken) +  overige overheden betrokken bij Winningsplan  Westerveld    1) Kennismaking, doel van de bespreking   EN Geeft aan wat de bedoeling is van het gesprek. Het gesprek  heeft tot doel om de advisering in het kader van het Winningsplan Westerveld te  evalueren. Vanaf 1 januari 2017 is de gewijzigde mijnbouwwet in werking  waardoor zowelgemeenten, waterschap als de provincie adviesrecht hebben. Het  betekent vooralle partijen een verandering. EZ heeft om die reden aan RVO.ni  gevraagd om met een aantal partijen te gaan praten om hun ervaringen tot nu toe  te inventariseren met als doel om EZ te informeren over de bevindingen en waar  nodig aanbevelingen te doen aan zowel EZ als de overige betrokken partijen over  het proces.    BN is /erkzaam bij de gemeente Tynaarlo als beleidsadviseur Wonen  en Ruimte en al geruime tijd betrokken bij gaswinningen, mede door de ligging  van gemeente Tynaarlo in/nabij het gasveld Groningen.    Mes is werkzaam bij RVO.nl en heeft, samen met een collega, de  opdracht van EN van het ministerie van Economische Zaken om deze  evaluatie uit te voeren    Winningsplan Westerveld is een van de eerste winningsplannen die volgens de  nieuwe procedure wordt afgehandeld. Afgelopen maandag heeft RVO.nl een  gesprek gehad met provincie Drenthe, gemeente Assen en samenwerkings-  organisatie Wolden-Hoogeveen, Het verslag van dit gesprek zal Yvette opsturen  als het definitief is.    Pagina 1 van 2</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre> 
 
 
  Pagina 2 van 2 
 Directie Nationale 
Programma's  
Team Gebied en Ruimtelijke 
Ontwikkeling  
 
Datum  
27 september 2017  
 
 
 2) Mijnbouwwet in zijn algemeenheid  
- In Tynaarlo is sprake van bodemdalingen / -trillingen als gevolg van 
gaswin ning. Er is daardoor wantrouwen naar EZ en NAM.  
- Er zijn vanuit gemeente Tynaarlo goede contacten met buurgemeenten in 
zowel Drenthe en Groningen en met de beide provincies  
- Bewoners reageren bij gaswinning vanuit wantrouwen, emotie en negatieve 
ervaringen  met slechte communicatie en schade -afhandeling . Hier dient 
rekening mee gehouden te worden als afs temming/communicatie is met 
bewoners. Dit gebeurt, vanuit het ministerie , nog onvoldoende.   
- Het kost tijd en veel energie om bij burgers het vertrouwen in de overheid ten 
aanzien van gaswinning weer terug te krijgen.  
 
3) Winningsplan Westerveld  
- Het winningsplan van de NAM en de bijbehorende brief van EZ hebben een 
procedurele en technische insteek, dit maakt het voor de bewoners  niet 
leesbaar en sluit onvoldoende aan bij de belevingswereld van bewoners en 
daardoor niet bruikbaar in de communicat ie.  
- Bij de beoordeling van het winningsplan Westerveld is door de gemeente 
gebruik gemaakt van de ervaringen die opgedaan zijn bij de winningen in 
gasveld Groningen.   
- De intentie van EZ is goed geweest om een bijeenkomst te organiseren voor 
overheden om een toelichting te geven, samen met oa NAM en SodM ,over 
het winningsplan. Er is tijdens deze bijeenkomst veel aa ndacht besteed aan 
put 10 waar, tegen afspraken met omwonenden  en gemeenten  in, gas wordt 
gewonnen.  
- Het is lastig om als provincie, gemeenten e n waterschap een 
gemeenschappelijke boodschap af te geven omdat de belangen/standpunten 
verschillen.  
- Bij het uitbrengen van het advies naar aanleiding van de adviesaanvraag van 
EZ is intensieve afstemming geweest tussen de verschillende overheden . Een 
kopgroep heeft ee n adviesrapport opgesteld.  
- Dit heeft uiteindelijk niet geleid tot een eensluidend advies  van de 
verschillende overheden . De provincie heeft ervoor gekozen om zelfstandig 
een advies uit te brengen. In de reactie van de gemeenten is meer aa ndacht 
besteed aan de belangen van de burgers. De gemeenten hebben het 
adviesrapport als bijlage gebruikt bij een begeleidende brief. In de brief heeft 
elke gemeente, vanuit haar eigen belang, nog accenten aangebracht.  
- Voor het indienen van zienswijze is e xtern juridisch advies ingewonnen.  
- Het omgevingsmanagement, waarvan de minister in een Tweede Kamer -brief 
aangeeft dat erg belangrijk te vinden, wordt nog niet (goed) ingevuld.  
- Een publieksvriendelijk winningsplan en adviesbrief zijn daarbij een vereiste.  
- Daarnaast is in het vervolg winst te behalen door vroegtijdig, dus voor de 
formele proceduretijd al de overheden actief te informeren/betrekken, zodat 
ze in staat zijn binnen de beperkte reactietermijnen hun advies/zienswijze in 
te dienen.  
 
4) Ten slot te 
 voor zijn tijd en nuttige inbreng. Het verslag zal ook worden 
toegestuurd aan EZ en de aanwezigen bij het gesprek van 25 september.  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>    Rijksdienst voor Ondernemend  Nederland         Directie Nationale  Programma's   team Gebied en Ruimtelijke  Ontwikkeling    Croeselaan 15  3521 B} Utrecht  Postbus 8242  3503 RE Utrecht  www.rvo.nl    Contactpersoon           ve rs | a 2 Evaluatie adviesprocedure winningsplanmen Drenthe    Datum  Omschrijving Concept 28-9 28 september 2017  Vergaderdatum en -tijd 25 september 2017, 10:00 - 11.30 uur  Vergaderplaats provinciehuis Drenthe  Aanwezig BE gemeente Assen), EE (gemeente    Assen), EEE (Samenwerkingsorganisatie De    Wolden Hoogeveen), BEN (provincie  Drenthe), ENN (provincie Drenthe),  EE (RVO0.ni) en EE (RVO.nl, verslag)  Afwezig B (gemeente Tynaarlo),  (gemeente Westerveld), EN (waterschap  Drents Overijsselse Delta)  Kopie aan B (no inisterie van Economische Zaken)    1. Kennismaking, doel van de bespreking    B geeft aan wat de bedoeling is van het gesprek. Het gesprek heeft tot doel  om de advisering in het kader van het Winningsplan Westerveld te evalueren.  Vanaf 1 januari 2017 is de gewijzigde mijnbouwwet in werking waardoor zowel  gemeenten, waterschap als de provincie adviesrecht hebben. Het betekent voor  alle partijen een verandering. EZ heeft om die reden aan RVO.nl gevraagd om met  een aantal partijen te gaan praten om hun ervaringen tot nu toe te inventariseren  met als doel om EZ te informeren over de bevindingen en waar nodig  aanbevelingen te doen aan zowel EZ als de overige betrokken partijen over het  proces. De resultaten van deze evaluatie kunnen het proces stroomlijnen voor  volgende winningsplannen.    Winningsplan Westerveld is een van de eerste winningsplannen die volgens de  nieuwe procedure wordt afgehandeld.    Een korte introductie van de aanwezigen:   ee zijn erkzaam bij RVO.nl en hebben van  B van) EZ de opdracht om deze evaluatie uit te voeren.   eN en van gemeente Assen zijn werkzaam bij de  gemeente Assen. BEB zorgt voorde inhoudelijke inbreng in  mijnbouwprocedures. B verzorgt de afstemming met derden en de  bestuurlijke afstemming.    Pagina 1 van 5</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre> 
 
 
  Pagina 2 van 5 
 Directie Nationale 
Programma's  
team Gebied en Ruimtelijke 
Ontwikkeling  
 
Datum  
28 september 2017  
 
 
 •  van Samenwerkingsorganis atie De Wolden Hoogeveen is 
verantwoordelijk is adviseur Milieu en ondermeer verantwoordelijk voor de 
gemeentelijke inbreng rond winningen. Ze  was als enige van de aanwezigen 
niet betrokken bij winningsplan Westerveld  
•  zijn werkzaam bij de provincie Drenthe . 
 is verantwoordelijk voor het proces rond mijnbouwactiviteiten en de 
afstemming met derden. Onder meer verzorgt hij de coördinerende rol bij de 
afstemming tussen de verschillende overheden.  is inhoudelijke 
deskundige voor de ondergrond . 
 
 van de gemeente Tynaarlo is verhinderd,  heeft aanstaande 
woensdag telefonisch contact met hem om kennis te nemen van zijn 
ervaringen/adviezen.   van de gemeente Aa en Hunze wil graag een 
evaluatie moment samen met EZ.  
 
2. Bespreking evaluatie vragen  
 
 
a. Voorbereiding  
De gemeente geeft aan niet op de hoogte te zijn geweest dat de nieuwe wet reden 
was voor een nieuw winnings plan. Daarbij had ze graag in een vroeg stadium een 
aankondiging gezien van wat er van hen verwacht werd.  
 
De gemeente betreurt het dat EZ de NAM heeft toegestaan om vooruitlopend op 
een nieuw winningsplan vanuit de put Vries 10  onder een woonwijk te gaan 
winne n. Hierdoor werd de afspraak met burgers om dit niet te doen niet gestand 
gedaan.  
 
De Provincie constateert een dubbele rol voor EZ als bevoegd gezag en sparing 
partner voor de NAM. Hierdoor worden vragen aan EZ soms als ongewenst 
beleefd.  Dit gevoel w erd versterkt door de procedurele aanpak van EZ waardoor 
er geen ruimte was voor zaken die zich buiten de procedure bev onden.  
 
De Provincie vindt het winningsplan vooral een technische onderbouwing dat zich 
onvoldoende leent voor communicatie met de burger.  
 
NAM  spreekt  i.k.v. relatiemanagement, afzonderlijk met betrokken bestuurders , 
maar daar gaat het niet over specifieke winningen.  
NAM  heeft geen vooroverleg met betrokken overheden specifiek over het 
winningsplan voordat ze deze indienen bij EZ.  
 
Door het ontbreken van een integraal overleg is o.a. het winningsplan als 
communicatiemiddel niet ter sprake gekomen. De gemeente vult aan dat tijdens 
een info -avond de emoties hoog opliepen doordat er geen technische antwoorden 
waren op vragen.  
 
De inform atie over de nieuwe adviesprocedure was technisch en procedureel 
(schema’s) van aard en ontbeerde volgens de Provincie aandacht voor 
gevoeligheden. Dit blijkt bijvoorbeeld uit het onderscheid dat EZ maakt tussen 
schade en veiligheid. Voor de burger hangt h et gevoel van veiligheid nauw samen 
met schade waarbij wordt gekeken naar Groningen.  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre> 
 
 
  Pagina 3 van 5 
 Directie Nationale 
Programma's  
team Gebied en Ruimtelijke 
Ontwikkeling  
 
Datum  
28 september 2017  
 
 
 De gemeente vult aan dat informatie die betrekking had op de toegevoegde 
risicoanalyse leidde tot verontwaardiging.  
 
b. Adviesaanvraag  
De informatievoorziening over het w inningsplan Westerveld  vanuit EZ heeft 
gefaseerd plaatsgevonden.  
 
De vooraankondiging  en de brief met de adviesaa nvraag waren  summier van 
inhoud. Voor de Provincie was helder dat de Minister niets zou doen met adviezen 
die “onredelijk en niet “to the point” zijn .  
 
De gemeente had graag gezien dat EZ een overzicht had meegezonden met “wat 
er aankomt en wanneer“. De Provincie geeft aan een dergelijk overzicht van EZ te 
hebben ontvangen.  Door bekend te zijn met wat wanneer wordt toegezonden 
wordt voorkom en dat stukken , die bij een verkeerde afdeling binnenkomen , daar 
onnodig lang blijven liggen.  
 
De Provincie heeft in dit stadium de betrokken partijen bijeen geroep om tot een 
gezamenlijk advies te komen en politieke onrust te beperken. Gemeenten en 
water schap hadden toen reeds met elkaar gesproken.  De provincie meldt dat alle 
adviezen van partijen bestuurlijk e besluiten zijn.  
 
In gemeente Assen heeft d e raad aan B&W aangegeven op welke punten het 
advies zou moeten ingaan. Het B&W  heeft vervolgens het advi es aan EZ 
geaccordeerd en ter informatie toegestuurd aan de gemeenteraad. De gemeente 
heeft bij het opstellen van het advies actief afstemming gehad met 
bewonersgroepen en bewoners  
 
De overheden hebben in hun advies aan EZ het gezamenlijke opgestelde 
adviesdocument als bijlage gebruikt. In de begeleidende brief hebben ze elk 
vanuit een eigen belang de nuance aangebracht en/of accenten gelegd.  
Alleen provincie heeft besloten het adviesdocument niet in haar advies mee te 
sturen aan EZ.  
 
Het advies van de SodM  is later in de procedure toegestuurd. De 
Samenwerkingsorganisatie vindt het samenvallen van de planning tijdens de 
vakantie minder geslaagd temeer daar zij wilden wachten op het advies van de 
SodM. De Provincie en de gemeente onderkennen de waarde van het SodM -
advies. In plaats van te wachten op het advies kan vooruitlopend reeds een 
stramien worden opgesteld voor het eigen advies.  
 
Intermezzo Wanneperveen in gemeente De Wolde  
De Samenwerkingsorganis atie deelt haar ervaring met het winningsplan voor 
Wanneperveen in gemeente De Wolde. De politiek had daar geen bezwaar zolang 
huidige functies niet worden belemmerd. Het advies is in het College gebracht en 
toen naar de Raad gestuurd. Het leverde een comp liment op van de wethouder 
dat gebruik was gemaakt van het adviesrecht. Gemeente Hoogeveen nam het 
standpunt in dat reageren geen zin heeft omdat de NAM toch doet wat ze wil. 
Deze reactie is daarmee de enige negatieve reactie toe nu toe op de veranderde 
adviesrol.  De Provincie vult aan dat de opstelling van gemeente Hoogeveen een 
strategisch keuze was om “de handen vrij te houden als er discussie zou komen”.   </pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre> 
 
 
  Pagina 4 van 5 
 Directie Nationale 
Programma's  
team Gebied en Ruimtelijke 
Ontwikkeling  
 
Datum  
28 september 2017  
 
 
  
Intermezzo Winningsplan De Wijk  
In het Winingsplan De Wijk was te weinig aandacht voor de bodemdal ing. Dit 
heeft de provincie, gemeenten en waterschap doen besluiten om zelf onderzoek te 
laten doen naar de te verwachten maaivelddaling, dit met kennisgeving daarvan 
aan de NAM. O pvallend was de houding van de NAM die de kosten van het 
onderzoek naar bode mdaling voor haar rekening wilde nemen. Op verzoek van de 
Samenwerkingsorganisatie werd afgezien van een NAM -bijdrage zodat de NAM 
onafhankelijk kan blijven vooruitlopend op een besluit van EZ. Het winningsplan 
voorzien van adviezen ligt nu bij EZ, een ont werp besluit moet nog genomen 
worden.  
 
De Provincie  en de gemeenten  adviseren  EZ om in de begeleidende brief  de 
status aan te geven van de omgevingsvergunning . Hierover is diverse keren 
verwarring ontstaan omdat zowel de omgevingsvergunning als het winn ingsplan 
door de minister  moeten worden geaccordeerd / vastgesteld , maar wel een 
aparte procedure doorlopen .  
 
De Provincie geeft aan dat de zij de expertmeeting, die EZ georganiseerd heeft, 
een goed initiatief vond. Echter de beantwoording van NAM was zo  technisch dat 
deze niet echt veel duidelijkheid heeft gegeven. Helaas konden sommige vragen 
niet beantwoord worden doordat op dat moment de gevraagde kennis niet 
beschikbaar was.  
 
De gemeente vond de enorme omvang van het winningsveld verwarrend voor de 
burger. Ook heeft deze omvang ervoor gezorgd dat er veel instanties betrokken 
zijn wat noodzaakte tot veel overleg. De Provincie ziet ook kansen als gevolg van 
dit omvangrijke winningsplan doordat mogelijke interferenties tussen kleine 
winningsvelden onderling in het advies kunnen worden meegenomen.  Als gevolg 
van de omvang van het winningsveld is kennis opgehaald bij provincie Groningen 
en gebruik gemaakt van een jurist van het waterschap.  
 
 
Zowel de gemeente als de Provincie hebben hun advies en zienswijze 
gecommuniceerd met Raad en PS, waardoor deze openbaar waren voordat de 
minister zijn besluit bekend maakte. Door de lokale media -aandacht die dit tot 
gevolg heeft gehad heeft dit tot spanning /onduidelijkheid  geleid .  
 
De gemeente stelt  dat zij ca. 1000 uur heeft gespendeerd aan haar nieuwe 
adviesrol. De aanslag op de gemeentekas bedraagt ca. . In Groningen 
is EZ de betrokken partijen in de gemaakte advieskosten tegemoet gekomen. De 
vraag aan EZ is of zij de gemeente eveneens t egemoet wil komen in de gemaakte 
kosten. Temeer daar het advies een waardevolle en noodzakelijke aanvulling is op 
het winningsplan van de NAM.  
 
De Provincie onderstreept het belang van de burger. De adviezen moeten leiden 
tot een goed besluit van de minist er en daarmee een verantwoord winningsplan. 
De gemeente bevestigt de noodzaak van een verantwoord winningsplan. Het 
winningsplan zoals de NAM dit had ingediend creëert  haar maatschappelijke 
weerstand doordat informatie ontbreekt en/of niet klopt.  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre> 
 
 
  Pagina 5 van 5 
 Directie Nationale 
Programma's  
team Gebied en Ruimtelijke 
Ontwikkeling  
 
Datum  
28 september 2017  
 
 
 De vorm van het adviesverzoek werd , door de samenvatting waarin de context 
werd neergezet , goed gewaardeerd.  
 
c. Adviesprocedure  
Een aantal suggesties voor verbetering:  
EZ wordt geadviseerd  om bij vragen eerst intern af te stemmen voordat ze naar 
buiten treedt. Waarschijnlijk is de grote werkvoorraad bij EZ er debet aan dat de 
coördinatie te kort schoot.  
 
EZ wordt geadviseerd om zo vroeg mogelijk de partijen (informeel) te informeren 
over de procedurestappen  en planning van de winningsplannen.  
 
Minister heeft in een TK -brief aangekondig d meer aandacht te gaan besteden aan 
omgevingsmanagement,  ook rond mijnbouw activiteiten . Rond de winningsplannen 
die nu in procedure zijn is dit nog niet gebleke n (verbeterpunten: transparantie, 
leesbaarheid, luisteren naar lokale wensen/vragen etc). EZ wordt geadviseerd om 
het omgevingsmanagement rondom mijnbouw verder te ontwikkelen.  
 
3. Conclusie, leer - en verbeterpunten  
De Provincie ziet een verbeterpunt in h et ontsluiten van kennis  waar gemeenten 
en provincies gebruik van kunnen maken.  
 
De inhoudelijke kennis is bijvoorbeeld aanwezig bij SodM, de suggestie is gedaan 
dat de overheden ook direct van hun expertise gebruik kunnen maken.  
 
 geeft aan dat pr ovincie Noord -Brabant, in afstemming met het IPO -overleg 
DOG bezig is met een werkwijze voor provincies hoe om te gaan met de 
procedures rond mijnbouwactiviteiten.  
 
 
4. Afronding: afspraken over rapportage en terugkoppeling  
 bedankt de aanwezigen voor de inbreng.  
RVO maakt verslag  van dit overleg en zal dit na akkoord van de aanwezigen delen 
met EZ. Provincie organiseert medio oktober een overleg met alle betrokken 
overheden in de provincie en zal daarin dit verslag agenderen .  
De gezamenlijke wens is er om vervolgens een gesprek te hebben met het 
ministerie. Vragen aan hen zijn bijvoorbeeld:  Wat vindt EZ van de adviezen en  
hoe zijn ze meegenomen in het besluit van EZ.   
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>Date : 10-10-2017 14:54:29
F
r
vo.nl
T
@
"
@w dodelta.nl'" 
@
@dew oldenhoogeveen.nl'"
@
C
Subject : Evaluatie advisering w inningsplan Westerveld; definitief verslag
A
ttachm ent : Evaluatiegesprek Westerveld dd 25-9-2017 definitief.docx;Evaluatiegesprek Westerveld m et  dd 27-9 definitief.docx;
B
este mensen,
 
B
ijgevoegd de definitieve verslagen van de evaluatiegesprekken over het Winningsplan Westerveld. Bedankt nogmaals voor jullie inbreng.
 
D
e mail is in cc verstuurd aan   van het ministerie van Economische Zaken.
 
H
artelijke groeten,
 
 
p
rojectleider Gebied en Ruimtelijke Ontwikkeling
.
.......................................................................
R
ijksdienst voor Ondernemend Nederland RVO.nl
M
inisterie van Economische Zaken
C
roeselaan 15 
|
 3521 BJ  | Utrecht
P
ostbus 8242 | 3503 RE | Utrecht
.
.......................................................................
 
  
 
@
rvo.nl
www.RVO.nl
 
 
 
D
e Rijksdienst voor Ondernem end Nederland (RVO.nl) stim uleert Duurzaam , Agrarisch, Innovatief en Internationaal ondernem en. 
D
it bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
n
iet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
w
ordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
v
erwijderen. 
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
o
ok, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
v
erzenden van berichten.
T
his m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
a
re not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
a
re requested to inform  the sender and delete the m essage.
T
he State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
r
isks inherent in the electronic transm ission of m essages.
16.234
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>    Rijksdienst voor Ondernemend  Nederland         Directie Nationale  Programma's   team Gebied en Ruimtelijke  Ontwikkeling    Croeselaan 15  3521 BJ Utrecht  Postbus 8242  3503 RE Utrecht  www.rvo.nl    Contactpersoon    Ve rslag Evaluatie adviesprocedure winningsplannen Drenthe    Co  o  E    Omschrijving definitief 10 oktober 2017  Vergaderdatum en -tijd 25 september 2017, 10:00 - 11.30 uur    Vergaderplaats provinciehuis Drenthe           Aanwezig    Afwezig    Kopie aan    1. Kennismaking, doel van de bespreking    Yvette geeft aan wat de bedoeling is van het gesprek. Het gesprek heeft tot doel  om de advisering in het kader van het Winningsplan Westerveld te evalueren.  Vanaf 1 januari 2017 is de gewijzigde mijnbouwwet in werking waardoor zowel  gemeenten, waterschap als de provincie adviesrecht hebben. Het betekent voor  alle partijen een verandering. EZ heeft om die reden aan RVO.nl gevraagd om met  een aantal partijen te gaan praten om hun ervaringen tot nu toe te inventariseren  met als doel om EZ te informeren over de bevindingen en waar nodig  aanbevelingen te doen aan zowel EZ als de overige betrokken partijen over het  proces. De resultaten van deze evaluatie kunnen het proces stroomlijnen voor  volgende winningsplannen.    Winningsplan Westerveld is een van de eerste winningsplannen die volgens de  nieuwe procedure wordt afgehandeld.    Een korte introductie van de aanwezigen:   eN zijn erkzeam bij RVO.nl en hebben van  B an 2 de opdracht om deze evaluatie uit te voeren.   eN ven gemeente Assen zijn werkzaam bij de  gemeente Assen. BEB zorgt voor de inhoudelijke inbreng in  mijnbouwprocedures. B verzorgt de afstemming met derden en de  bestuurlijke afstemming.    Pagina Ì van 6</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre> 
 
 
  Pagina 2 van 6 
 Directie Nationale 
Programma's  
team Gebied en Ruimtelijke 
Ontwikkeling  
 
Datum  
10 oktober 2017  
 
 
 •  van Samenwerkingsorgani satie De Wolden Hoogeveen is 
adviseur Milieu en ondermeer verantwoordelijk voor de gemeentelijke inbreng 
rond winningen. Ze  was als enige van de aanwezigen niet betrokken bij 
winningsplan Westerveld  maar bij de advisering over winningsplan De Wijk 
fase 2 en winningsplan Wanneperveen . 
•  zijn werkzaam bij de provincie Drenthe . 
 is verantwoordelijk voor het proces rond mijnbouwactiviteiten en de 
afstemming met derden. Onder meer verzorgt hij de coördinerende rol bij de 
afstemming tussen de verschillende overheden.  is inhoudelijk 
deskundige voor de ondergrond . 
 
 van de gemeente Tynaarlo is verhinderd,  heeft aanstaande 
woensdag telefonisch contact met hem om kennis te nemen van zijn 
ervaringen/advie zen.  van de gemeente Aa en Hunze wil graag een 
evaluatiemoment samen met EZ.   
 
2. Bespreking evaluatie vragen  
 
 
a. Voorbereiding  
Gemeente Assen geeft aan niet op de hoogte te zijn geweest dat de nieuwe wet 
reden was voor een nieuw winnings plan. Daarbij had ze graag in een vroeg 
stadium een aankondiging gezien van wat er van hen verwacht werd.  
 
Gemeente Assen  betreurt het dat EZ de NAM heeft toege staan om vooruitlopend 
op een nieuw winningsplan vanuit de put Vries 10  onder een woonwijk te gaan 
winnen. Hierdoor werd de afspraak van de NAM met burgers en college van B&W 
om dit niet te doen niet gestand gedaan.  
 
De Provincie constateert een dubbele rol voor EZ als bevoegd gezag en spar ring 
partner voor de NAM. Hierdoor worden vragen aan de NAM  soms als ongewenst 
beleefd.  Dit gevoel w erd versterkt door de procedurele aanpa k van EZ waardoor 
er geen ruimte was voor zaken die zich buiten de procedure bev onden.  
 
De Provincie vindt het winningsplan vooral een technische onderbouwing dat zich 
onvoldoende leent voor communicatie met de burger. De gemeente geeft aan dat 
het op de een of andere manier wel begrijpelijk moet worden gemaakt. Het gaat 
ten slotte om het burgerperspectief.  
 
NAM  spreekt  in het kader van  relatiemanagement  periodiek  afzonderlijk met 
betrokken bestuurders , maar daar gaat het niet technisch -inhoudelijk over 
specifieke winningen.  
NAM had geen vooroverleg met betrokken overheden specifiek over het 
winningsplan voordat ze dit indien den bij EZ.   
 
Door het ontbreken van een integraal overleg is o.a. het winningsplan als 
communicatiemiddel niet ter sprake gekomen. Gemeente Assen  vult aan dat 
tijdens een info -avond , georganiseerd door de NAM, over de winning uit Put Vries -
10, de emoties hoog opliepen doordat er slecht onderbouwde  technische 
antwoorden waren op vragen.  Dit heeft er mede voor gezorgd dat de weerstand 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre> 
 
 
  Pagina 3 van 6 
 Directie Nationale 
Programma's  
team Gebied en Ruimtelijke 
Ontwikkeling  
 
Datum  
10 oktober 2017  
 
 
 tegen de winning onder Assen is vergroot. De gemeente Assen stelt dat de NAM 
zich heeft laten zien als een incapabele organisatie.  
 
De informatie over de nieuwe adviesprocedure door EZ aan de lokale overheden 
was technisch en procedureel (schema’s) van aard en ontbeerde volgens de 
Provincie aandacht voor gevoeligheden. Dit blijkt bijvoorbeeld uit het onderscheid 
dat EZ maakt tussen schade en veiligheid. Voor de burger hangt het gevoel van 
veiligheid nauw samen met schade waarbij wordt gekeken naar Groningen.  
Inwoners willen ook gewoon geen schade aan hun woning, zeker ook omdat de 
NAM in veel gevallen ontkent dat er schade is veroorzaakt door een beving als 
gevolg van een gaswinning. Inwoners weten hoe er bijvoo rbeeld in Groningen, 
Emmen en Zuidlaren is omgegaan met schades.  
Gemeente Assen  vult aan dat informatie die betrekking had op de toegevoegde 
seismische risicoanaly se leidde tot verontwaardiging omdat er geen onderscheid is 
gemaakt in schade en veiligheid.  
 
b. Adviesaanvraag  
De informatievoorziening over het winningsplan Westerveld  vanuit EZ heeft 
gefaseerd plaatsgevonden.  
 
De vooraankondiging  en de brief met de adviesaa nvraag waren  summier van 
inhoud. Voor de Provincie was helder dat de Minister de procedu re volgt conform 
het wettelijk kader en niets zou doen met adviezen die “onredelijk ” en niet “to the 
point” zijn . De gemeenten waren op zoek naar hun rol in de adviesfase waarbij de 
invulling van het burgerperspectief doorslaggevend is geweest. Gemeenten kijken 
daarom niet alleen naar techniek, maar zijn er om te zorgen voor de belangen van 
de inwoners. Het advies is niet alleen een technische aangelegenheid, maar ook 
een communicatiemiddel.  
 
Gemeente Assen  had graag gezien dat EZ een plannings overzicht had 
meegezonden met “wat er aankomt en wanneer“. De Provincie geeft aan een 
dergelijk overzicht later van EZ te hebben ontvangen.  Door bekend te zijn met 
wat wanneer wordt toegezonden wordt voorkomen dat stukken , die bij een 
verkeerde afdeling binn enkomen , daar onnodig lang blijven liggen. Het maakt het 
ook mogelijk om dingen te plannen omdat de adviesprocedure relatief kort is als 
ook de gemeenteraad hierover wil besluiten.  
 
De Provincie heeft in dit stadium de betrokken partijen bijeen geroep en om tot 
een gezamenlijk advies te komen en politieke onrust te beperken. Gemeenten en 
waterschap hadden toen reeds met elkaar gesproken.  De gemeente Assen heeft 
het voortouw genomen en gezorgd voor de coördinatie om te komen tot een 
breed gedragen advies. De provincie meldt dat alle adviezen van partijen 
bestuurlijk e besluiten zijn.  Alleen de adviser ing door waterschap Hunze en Aa  
wordt ambtelijk afgehandeld.  
 
In gemeente Assen heeft het college van B&W aan de raad  een voorstel gedaan 
over de  punten waar het advies op zou moeten ingaan. Op basis van dit voorstel 
heeft B&W van Assen een concept advies gemaakt. Dit is opnieuw in de raad 
behandeld met als voorste l aan de raad “kennis te nemen van het advies”. Hierna 
pas heeft het college van B&W het advies definitief vastgesteld. De gemeente 
heeft bij het opstellen van het advies actief afstemming gehad met </pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre> 
 
 
  Pagina 4 van 6 
 Directie Nationale 
Programma's  
team Gebied en Ruimtelijke 
Ontwikkeling  
 
Datum  
10 oktober 2017  
 
 
 bewonersgroepen en bewoners. Wil je als gemeente op een f atsoenlijke wijze je 
inwoners en de gemeenteraad meenemen in het advies traject, dan is de 
adviestermijn te kort.  
De overheden hebben in hun advies aan EZ het gezamenlijke opgestelde 
adviesdocument als bijlage gebruikt. In de begeleidende brief hebben ze e lk 
vanuit een eigen belang de nuance aangebracht en/of accenten gelegd.  
Alleen provincie heeft besloten het gezamenlijke adviesdocument niet letterlijk te 
gebruiken in haar advies aan EZ.  
 
Het advies van de SodM  is later in de procedure toegestuurd. 
Samenwerkingsorganisatie De Wolden -Hoogeveen vindt het samenvallen van de 
planning tijdens de vakantie minder geslaagd temeer daar zij wilden wachten op 
het advies van de SodM. De Provincie en gemeente Assen onderkenn en de waarde 
van het SodM -advies. Hiermee kon het winningsplan beter worden geduid omdat 
het winningsplan Westerveld ingewikkeld en onleesbaar was . In plaats van te 
wachten op dat advies kan vooruitlopend reeds een stramien worden opgesteld 
voor het eigen advies.  Gemeente Assen vond het daarbij jammer dat Sod M en 
Tcbb in hun adviezen verschillende maximale magnitudes hanteerden.  
 
Intermezzo De Wijk fase 2 in gemeente De Wolde n 
De Samenwerkingsorganisatie deelt haar ervaring met het winningsplan voor 
Wannepe rveen in gemeente De Wolde n. De politiek had daar geen bezwaar zolang 
huidige functies niet worden belemmerd. Het advies is in het College gebracht en 
toen naar de Raad gestuurd. Het leverde een compliment op van de wethouder 
dat gebruik was gemaakt van he t adviesrecht. Gemeente Hoogeveen nam het 
standpunt in dat reageren geen zin heeft omdat de NAM toch doet wat ze wil. 
Deze reactie is daarmee de enige negatieve reactie toe nu toe op de veranderde 
adviesrol.  De Provincie vult aan dat de opstelling van geme ente Hoogeveen een 
bestuurlijke strategisch keuze was .  
 
Intermezzo gevolgen w inningsplan De Wijk  fase 2  
In het Wi nningsplan De Wijk was te weinig aandacht voor de gevolgen van de 
bodemdaling. Dit heeft de provincie, gemeenten en waterschap doen besluiten om 
zelf onderzoek te laten doen naar de te verwachten maaivelddaling, dit met 
kennisgeving daarvan aan de NAM. O pvallend was de houding van de NAM die de 
kosten van het onderzoek n aar bodemdaling voor haar rekening wilde nemen. Na 
overleg met provincie, waterschap en gemeente  werd afgezien van een NAM -
bijdrage zodat de NAM onafhankelijk kan blijven vooruitlopend op een besluit van 
EZ. Het winningsplan voorzien van adviezen ligt nu b ij EZ, een ontwerp besluit 
moet nog genomen worden.  
 
De Provincie  en de gemeenten adviseren EZ om in de begeleidende brief  de 
status aan te geven van de omgevingsvergunning . Hierover is diverse keren 
verwarring ontstaan omdat zowel de omgevingsvergunning  als het winningsplan 
door de minister moeten worden geaccordeerd / vastgesteld , maar wel een aparte 
procedure doorlopen .  
 
De Provincie geeft aan dat de zij de expertmeeting, die EZ georganiseerd heeft, 
een goed initiatief vond. Echter de beantwoording va n NAM was zo technisch dat 
deze niet echt veel duidelijkheid heeft gegeven. Helaas konden sommige vragen </pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre> 
 
 
  Pagina 5 van 6 
 Directie Nationale 
Programma's  
team Gebied en Ruimtelijke 
Ontwikkeling  
 
Datum  
10 oktober 2017  
 
 
 niet beantwoord worden doordat op dat moment de gevraagde kennis niet 
beschikbaar was.  
 
De gemeente vond de enorme omvang van het winningsplan  Westerveld  met 
talrijke  gasvelden verwarrend voor de burger. Ook heeft deze omvang ervoor 
gezorgd dat er veel instanties betrokken zijn wat noodzaakte tot veel overleg. De 
Provincie ziet ook kansen als gevolg van dit omvangrijke winningsplan d oordat 
mogelijke interferenties tussen kleine winningsvelden onderling in het advies 
kunnen worden meegenomen.  Omdat het winningsplan Westerveld na die van 
Groningen in procedure is gebracht is kennis opgehaald bij provincie , gemeente 
en waterschap in  Groningen.  
 
Gemeente Assen en de Provincie hebben hun advies en zienswijze 
gecommuniceerd met Raad en PS, waardoor deze openbaar waren voordat de 
minister zijn besluit bekend maakte. Door de lokale media -aandacht die dit tot 
gevolg heeft gehad heeft dit tot spanning /onduidelijkheid  geleid .  
 
   
 
  
 
 
 
  
 
 
De Provincie onderstreept het belang van de burger. De adviezen moeten leiden 
tot een kwalitatief goed onderbouwd  besluit van de minister en daarmee een 
verantwoord winningsplan. De gemeente A ssen bevestigt dat een goed 
winningsplan nodig is om tot een goede besluitvorming te komen. Een goede 
besluitvorming had volgens gemeente Assen in dit geval moeten leiden tot een 
ontwerp -weigeringsbesluit van de minister.  Het winningsplan zoals de NAM dit had 
ingediend creëert  maatschappelijke weerstand doordat informatie ontbreekt , 
onduidelijk is  en/of niet klopt.  
 
De vorm van het adviesverzoek werd , door de samenvatting waarin de context 
werd neergezet , goed gewaardeerd.  
 
c. Adviesprocedure  
Een aantal suggesties voor verbetering:  
EZ wordt geadviseerd  de werkdruk van medewerkers te verminderen.  
Waarschijnlijk is de grote werkvoorraad bij EZ er debet aan dat de coördinatie , 
afhandeling van mail e.d. niet altijd snel en soepel loopt .  
 
EZ wordt geadviseerd om zo vroeg mogelijk de partijen (informeel) te informeren 
over de procedurestappen  en planning van de winningsplannen.  
 
Minister heeft in een TK -brief aangekondig d meer aandacht te gaan besteden aan 
omgevingsmanagement,  ook rond mijnbouw activiteiten . Rond de winningsplannen 
die nu in procedure zijn is dit nog niet gebleken ( verbeterpunten: transparantie, 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre> 
 
 
  Pagina 6 van 6 
 Directie Nationale 
Programma's  
team Gebied en Ruimtelijke 
Ontwikkeling  
 
Datum  
10 oktober 2017  
 
 
 leesbaarheid, luisteren naar lokale wensen/vragen etc). EZ wordt geadviseerd om 
het omgevingsmanagement rondom mijnbouw verder te ontwikkelen.  
 
Het winningsplan moet beter leesbaar zijn voor inwoners en ambtenaren van 
lokale overheden zodat het burgerpers pectief goed kan worden meegenomen. 
Hiertoe dient het winningsplan zowel als een technische - als een 
maatschappelijk/communicatie aangelegenheid te worden beschouwd.  
 
3. Conclusie, leer - en verbeterpunten  
De Provincie ziet een verbeterpunt in het ontsluite n van kennis  waar gemeenten 
en provincies gebruik van kunnen maken.  
 
De inhoudelijke kennis is bijvoorbeeld aanwezig bij SodM, de suggestie is gedaan 
dat de overheden ook direct van hun expertise gebruik kunnen maken.  
 
Yvette geeft aan dat provincie Noor d-Brabant, in afstemming met het IPO -overleg 
DOG bezig is met een werkwijze voor provincies hoe om te gaan met de 
procedures rond mijnbouwactiviteiten.  
 
 
4. Afronding: afspraken over rapportage en terugkoppeling  
Yvette  bedankt de aanwezigen voor de inbren g. 
RVO maakt verslag  van dit overleg en zal dit na akkoord van de aanwezigen delen 
met EZ. Provincie organiseert medio oktober een overleg met alle betrokken 
overheden in de provincie en zal daarin dit verslag agenderen.  
De gezamenlijke wens is er om verv olgens een gesprek te hebben met het 
ministerie. Vragen aan hen zijn bijvoorbeeld:  Wat vindt EZ van de adviezen en  
hoe zijn ze meegenomen in het besluit van EZ.   
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>    Rijksdienst voor Ondernemend  Nederland         Directie Nationale  Programma's   Team Gebied en Ruimtelijke  Ontwikkeling    Croeselaan 15  3521 BJ Utrecht    Postbus 8242  3503 RE Utrecht  www.rvo.nl  Contactpersoon  ee  versla —  Evaluatie adviesprocedure winningsplan Westerveld ee  el  Datum  Omschrijving definitief 27 september 2017  Vergaderdatum en -tijd 28-9-2017, 10.15 uur  Vergaderplaats telefonisch overleg  Aanwezig    Afwezig  Kopie aan A  overige overheden betrokken bij Winningsplan    Westerveld    1) Kennismaking, doel van de bespreking   EN eeft aan wat de bedoeling is van het gesprek. Het gesprek  heeft tot doel om de advisering in het kader van het Winningsplan Westerveld te  evalueren. Vanaf 1 januari 2017 is de gewijzigde mijnbouwwet in werking  waardoor zowelgemeenten, waterschap als de provincie adviesrecht hebben. Het  betekent vooralle partijen een verandering. EZ heeft om die reden aan RVO.ni  gevraagd om met een aantal partijen te gaan praten om hun ervaringen tot nu toe  te inventariseren met als doel om EZ te informeren over de bevindingen en waar  nodig aanbevelingen te doen aan zowel EZ als de overige betrokken partijen over  het proces.    Ms is verkzaam bij de gemeente Tynaarlo als beleidsadviseur Wonen  en Ruimte en al geruime tijd betrokken bij gaswinningen, mede door de ligging  van gemeente Tynaarlo in/nabij het gasveld Groningen.    Eee is werkzaam bij RVO.nl en heeft, samen met een collega, de  opdracht van EN van het ministerie van Economische Zaken om deze  evaluatie uit te voeren    Winningsplan Westerveld is een van de eerste winningsplannen die volgens de  nieuwe procedure wordt afgehandeld. Afgelopen maandag heeft RVO.nl een  gesprek gehad met provincie Drenthe, gemeente Assen en samenwerkings-  organisatie Wolden-Hoogeveen, Het verslag van dit gesprek zal EN opsturen  als het definitief is.    Pagina 1 van 2</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre> 
 
 
  Pagina 2 van 2 
 Directie Nationale 
Programma's  
Team Gebied en Ruimtelijke 
Ontwikkeling  
 
Datum  
27 september 2017  
 
 
 2) Mijnbouwwet in zijn algemeenheid  
- In Tynaarlo is sprake van bodemdalingen / -trillingen als gevolg van 
gaswin ning. Er is daardoor wantrouwen naar EZ en NAM.  
- Er zijn vanuit gemeente Tynaarlo goede contacten met buurgemeenten in 
zowel Drenthe en Groningen en met de beide provincies  
- Bewoners reageren bij gaswinning vanuit wantrouwen, emotie en negatieve 
ervaringen  met slechte communicatie en schade -afhandeling . Hier dient 
rekening mee gehouden te worden als afs temming/communicatie is met 
bewoners. Dit gebeurt, vanuit het ministerie , nog onvoldoende.   
- Het kost tijd en veel energie om bij burgers het vertrouwen in de overheid ten 
aanzien van gaswinning weer terug te krijgen.  
 
3) Winningsplan Westerveld  
- Het winningsplan van de NAM en de bijbehorende brief van EZ hebben een 
procedurele en technische insteek, dit maakt het voor de bewoners  niet 
leesbaar en sluit onvoldoende aan bij de belevingswereld van bewoners en 
daardoor niet bruikbaar in de communicat ie.  
- Bij de beoordeling van het winningsplan Westerveld is door de gemeente 
gebruik gemaakt van de ervaringen die opgedaan zijn bij de winningen in 
gasveld Groningen.  
- De intentie van EZ is goed geweest om een bijeenkomst te organiseren voor 
overheden om een toelichting te geven, samen met oa NAM en SodM ,over 
het winningsplan. Er is tijdens deze bijeenkomst veel aa ndacht besteed aan 
put 10 waar, tegen afspraken met omwonenden  en gemeenten  in, gas wordt 
gewonnen.  
- Het is lastig om als provincie, gemeenten e n waterschap een 
gemeenschappelijke boodschap af te geven omdat de belangen/standpunten 
verschillen.  
- Bij het uitbrengen van het advies naar aanleiding van de adviesaanvraag van 
EZ is intensieve afstemming geweest tussen de verschillende overheden . Een 
kopgroep heeft ee n adviesrapport opgesteld.  
- Dit heeft uiteindelijk niet geleid tot een eensluidend advies  van de 
verschillende overheden . De provincie heeft ervoor gekozen om zelfstandig 
een advies uit te brengen. In de reactie van de gemeenten is meer aa ndacht 
besteed aan de belangen van de burgers. De gemeenten hebben het 
adviesrapport als bijlage gebruikt bij een begeleidende brief. In de brief heeft 
elke gemeente, vanuit haar eigen belang, nog accenten aangebracht.  
- Voor het indienen van zienswijze is e xtern juridisch advies ingewonnen.  
- Het omgevingsmanagement, waarvan de minister in een Tweede Kamer -brief 
aangeeft dat erg belangrijk te vinden, wordt nog niet (goed) ingevuld.  
- Een publieksvriendelijk winningsplan en adviesbrief zijn daarbij een vereiste.  
- Daarnaast is in het vervolg winst te behalen door vroegtijdig, dus voor de 
formele proceduretijd al de overheden actief te informeren/betrekken, zodat 
ze in staat zijn binnen de beperkte reactietermijnen hun advies/zienswijze in 
te dienen.  
 
4) Ten slot te 
 voor zijn tijd en nuttige inbreng. Het verslag zal ook worden 
toegestuurd aan EZ en de aanwezigen bij het gesprek van 25 september.  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>Date : 2-10-2017 10:00:26
F
T
S
ubject : Evaluatiegesprek Westerveld dd 25-9-2017 opm  
A
ttachm ent : Evaluatiegesprek Westerveld dd 25-9-2017 opm   Concept.docx;
H
oi 
 
I
k heb alvast even naar het verslag gekeken. Het is erg slecht. Vul jij aan?
 
G
roet,
D
isclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.235
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>    Rijksdienst voor Ondernemend  Nederland         Directie Nationale  Programma's   team Gebied en Ruimtelijke  Ontwikkeling    Croeselaan 15  3521 BJ Utrecht  Postbus 8242  3503 RE Utrecht  www.rvo.nl    Contactpersoon    Ve rslag Evaluatie adviesprocedure winningsplanmen Drenthe    Oo  B  =)  i=  3    Omschrijving Concept 28-9 28 september 2017  Vergaderdatum en -tijd 25 september 2017, 10:00 - 11.30 uur   Vergaderplaats provinciehuis Drenthe   Aanwezig    Afwezig    Kopie aan    1. Kennismaking, doel van de bespreking    MN geeft aan wat de bedoeling is van het gesprek. Het gesprek heeft tot doel  om de advisering in het kader van het Winningsplan Westerveld te evalueren.  Vanaf 1 januari 2017 is de gewijzigde mijnbouwwet in werking waardoor zowel  gemeenten, waterschap als de provincie adviesrecht hebben. Het betekent voor  alle partijen een verandering. EZ heeft om die reden aan RVO.nl gevraagd om met  een aantal partijen te gaan praten om hun ervaringen tot nu toe te inventariseren  met als doel om EZ te informeren over de bevindingen en waar nodig  aanbevelingen te doen aan zowel EZ als de overige betrokken partijen over het  proces. De resultaten van deze evaluatie kunnen het proces stroomlijnen voor  volgende winningsplannen.    Winningsplan Westerveld is een van de eerste winningsplannen die volgens de  nieuwe procedure wordt afgehandeld.    Een korte introductie van de aanwezigen:  e zjn werkzaam bij RVO.nl en hebben van  B an €2 de opdracht om deze evaluatie uit te voeren,    Dee Van gemeente Assen zijn werkzaam bij de  gemeente Assen. zorgt voor de inhoudelijke inbreng in  mijnbouwprocedures. verzorgt de afstemming met derden en de    bestuurlijke afstemming.    Pagina 1 van 6</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre> 
 
 
  Pagina 2 van 6 
 Directie Nationale 
Programma's  
team Gebied en Ruimtelijke 
Ontwikkeling  
 
Datum  
28 september 2017  
 
 
 •  van Samenwerkingsor ganisatie De Wolden Hoogeveen is 
verantwoordelijk is adviseur Milieu en ondermeer verantwoordelijk voor de 
gemeentelijke inbreng rond winningen. Ze  was als enige van de aanwezigen 
niet betrokken bij winningsplan Westerveld  
•  zijn werkzaam bij de provincie Drenthe . 
 is verantwoordelijk voor het proces rond mijnbouwactiviteiten en de 
afstemming met derden. Onder meer verzorgt hij de coördinerende rol bij de 
afstemming tussen de verschillende overheden.  is inhoudelij ke 
deskundige voor de ondergrond . 
 
 van de gemeente Tynaarlo is verhinderd,  heeft aanstaande 
woensdag telefonisch contact met hem om kennis te nemen van zijn 
ervaringen/adviezen.   van de gemeente Aa en Hunze wil graag een 
evaluatiemoment samen met EZ.  
 
2. Bespreking evaluatie vragen  
 
 
a. Voorbereiding  
De gemeente geeft aan niet op de hoogte te zijn geweest dat de nieuwe wet reden 
was voor een nieuw winnings plan. Daarbij had ze graag in een vroeg stadium een 
aankondiging gezien van wat er van hen verwacht werd.  
 
De gemeente betreurt het dat EZ de NAM heeft toegestaan om vooruitlopend op 
een nieuw winningsplan vanuit de put Vries 10  onder een woonwijk te gaan 
winne n. Hierdoor werd de afspraak met burgers en college van B&W om dit niet te 
doen niet gestand gedaan.  
 
De Provincie constateert een dubbele rol voor EZ als bevoegd gezag en sparing 
partner voor de NAM. Hierdoor worden vragen aan EZ soms als ongewenst 
beleefd. Dit gevoel w erd versterkt door de procedurele aanpak van EZ waardoor 
er geen ruimte was voor zaken die zich buiten de procedure bev onden.  
 
De Provincie vindt het winningsplan vooral een technische onderbouwing dat zich 
onvoldoende leent voor communica tie met de burger. De gemeente geeft aan dat 
het op de een of andere manier wel begrijpelijk moet worden gemaakt. Het gaat 
ten slotte om het burgerperspectief.  
 
NAM  spreekt  i.k.v. relatiemanagement, afzonderlijk met betrokken bestuurders , 
maar daar gaat het niet over specifieke winningen.  
NAM  heeft geen vooroverleg met betrokken overheden specifiek over het 
winningsplan voordat ze deze indienen bij EZ.  
 
Door het on tbreken van een integraal overleg is o.a. het winningsplan als 
communicatiemiddel niet ter sprake gekomen. De gemeente vult aan dat tijdens 
een info -avond , over de winning uit Put Vries -10, de emoties hoog opliepen 
doordat er geen technische antwoorden war en op vragen.  Dit heeft er mede voor 
gezorgd dat de weerstand tegen de winning onder Assen is vergroot. De NAM 
heeft zich laten zien als een incapabele organisatie .  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre> 
 
 
  Pagina 3 van 6 
 Directie Nationale 
Programma's  
team Gebied en Ruimtelijke 
Ontwikkeling  
 
Datum  
28 september 2017  
 
 
 De informatie over de nieuwe adviesprocedure was technisch en procedureel 
(schema’s) van aard en ontbeerde volgens de Provincie aandacht voor 
gevoeligheden. Dit blijkt bijvoorbeeld uit het onderscheid dat EZ maakt tussen 
schade en veiligheid. Voor de burger hangt het gevoel van veiligheid nauw samen 
met schade waarbij wordt gekeken naar Gronin gen. Inwoners willen ook gewoon 
geen schade aan hun woning, zeker ook omdat de NAM in veel gevallen ontkent 
dat er schade is veroorzaakt door een beving als gevolg van een gaswinning. 
Inwoners weten hoe er bijvoorbeeld  in Emmen en Zuidlaren  is omgegaan met  
schades .  
De gemeente vult aan dat informatie die betrekking had op de toegevoegde 
risicoanalyse leidde tot verontwaardiging.  
 
b. Adviesaanvraag  
De informatievoorziening over het winningsplan Westerveld  vanuit EZ heeft 
gefaseerd plaatsgevonden.  
 
De vooraankondiging  en de brief met de adviesaa nvraag waren  summier van 
inhoud. Voor de Provincie was helder dat de Minister niets zou doen met adviezen 
die “onredelijk en niet “to the point” zijn .  
De gemeenten kijken niet alleen naar tec hniek, maar zijn er om te zorgen voor de 
belangen van de inwoners. Het advies is niet alleen een technische 
aangelegenheid, maar ook een communicatiemiddel.  
 
De gemeente had graag gezien dat EZ een overzicht had meegezonden met “wat 
er aankomt en wanneer“ . De Provincie geeft aan een dergelijk overzicht van EZ te 
hebben ontvangen.  Door bekend te zijn met wat wanneer wordt toegezonden 
wordt voorkomen dat stukken , die bij een verkeerde afdeling binnenkomen , daar 
onnodig lang blijven liggen. Het maakt het ook mogelijk om dingen te plannen.  
 
De Provincie heeft in dit stadium de betrokken partijen bijeen geroep om tot een 
gezamenlijk advies te komen en politieke onrust te beperken. Gemeenten en 
waterschap hadden toen reeds met elkaar gesproken.  De gemeente Assen heeft 
het voortouw genomen en gezorgd voor de coördinatie om te komen tot een 
breed gedragen advies.  De provincie meldt dat alle adviezen van partijen 
bestuurlijk e besluiten zijn.  
 
In gemeente Assen heeft  het college van B&W aan  de raad aan B&W  aangegeven 
een voorstel gedaan over de  punten het advies zou moeten ingaan. Op 
basis van dit voorstel i s heeft B&W van Assen een concept advies gemaakt. Dit is 
opnieuw in de raad behandeld met als voorstel aan de raad “kennis te nemen van 
het advies”. Hierna pas heeft het college van B&W het advies definitief 
vastgesteld. Het B&W   ter 
De gemeente heeft bij het opstellen 
van het advies actief afstemming gehad met bewonersgroepen en bewoners . Wil 
je als gemeente op een fatsoenlijke wijze je inwoners en de gemeenteraad  
meenemen in het advies traject, d an is de adviestermijn te kort.  
 
De overheden hebben in hun advies aan EZ het gezamenlijke opgestelde 
adviesdocument als bijlage gebruikt. In de begeleidende brief hebben ze elk 
vanuit een eigen belang de nuance aangebrac ht en/of accenten gelegd.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre> 
 
 
  Pagina 4 van 6 
 Directie Nationale 
Programma's  
team Gebied en Ruimtelijke 
Ontwikkeling  
 
Datum  
28 september 2017  
 
 
 Alleen provincie heeft besloten het adviesdocument niet in haar advies mee te 
sturen aan EZ.  
 
Het advies van de SodM  is later in de procedure toegestuurd. De 
Samenwerkingsorganisatie vindt het samenvallen van de planning tijdens de 
vakantie minder geslaagd temeer daar zij wilden wachten op het advies van de 
SodM. De Provincie en de gemeente onderkennen de waarde van het SodM -
advies. In plaats van te wachten op het advies kan vooruitlopend reeds een 
stramien worden opgesteld voor h et eigen advies.  Jammer was dat Sodm en Tcbb 
in hun adviezen verschillende maximale magnitudes hanteerden,  
 
 
Intermezzo Wanneperveen in gemeente De Wolde  
De Samenwerkingsorganisatie deelt haar ervaring met het winningsplan voor 
Wanneperveen in gemeente De Wolde. De politiek had daar geen bezwaar zolang 
huidige functies niet worden belemmerd. Het advies is in het College gebracht en 
toen naar de Raad gestuur d. Het leverde een compliment op van de wethouder 
dat gebruik was gemaakt van het adviesrecht. Gemeente Hoogeveen nam het 
standpunt in dat reageren geen zin heeft omdat de NAM toch doet wat ze wil. 
Deze reactie is daarmee de enige negatieve reactie toe nu toe op de veranderde 
adviesrol.  De Provincie vult aan dat de opstelling van gemeente Hoogeveen een 
strategisch keuze was om “de handen vrij te houden als er discussie zou komen”.   
 
Intermezzo Winningsplan De Wijk  
In het Winingsplan De Wijk was te weinig aa ndacht voor de bodemdaling. Dit 
heeft de provincie, gemeenten en waterschap doen besluiten om zelf onderzoek te 
laten doen naar de te verwachten maaivelddaling, dit met kennisgeving daarvan 
aan de NAM. O pvallend was de houding van de NAM die de kosten van het 
onderzoek naar bodemdaling voor haar rekening wilde nemen. Op verzoek van de 
Samenwerkingsorganisatie werd afgezien van een NAM -bijdrage zodat de NAM 
onafhankelijk kan blijven vooruitlopend op een besluit van EZ. Het winningsplan 
voorzien van adviezen ligt nu bij EZ, een ontwerp besluit moet nog genomen 
worden.  
 
De Provincie  en de gemeenten  adviseren  EZ om in de begeleidende brief  de 
status aan te geven van de omgevingsvergunning . Hierover is diverse keren 
verwarring ontstaan omdat zowel de omgevings vergunning als het winningsplan 
door de minister  moeten worden geaccordeerd / vastgesteld , maar wel een 
aparte procedure doorlopen .  
 
De Provincie geeft aan dat de zij de expertmeeting, die EZ georganiseerd heeft, 
een goed initiatief vond. Echter de beant woording van NAM was zo technisch dat 
deze niet echt veel duidelijkheid heeft gegeven. Helaas konden sommige vragen 
niet beantwoord worden doordat op dat moment de gevraagde kennis niet 
beschikbaar was.  
 
De gemeente vond de enorme omvang van het winningsveld verwarrend voor de 
burger. Ook heeft deze omvang ervoor gezorgd dat er veel instanties betrokken 
zijn wat noodzaakte tot veel overleg. De Provi ncie ziet ook kansen als gevolg van 
dit omvangrijke winningsplan doordat mogelijke interferenties tussen kleine 
winningsvelden onderling in het advies kunnen worden meegenomen.  Als gevolg </pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
Pagina 
5
 
van
 
6
 
 
Directie Nationale 
Programma's
 
team Gebied en Ruimtelijke 
Ontwikkeling
 
 
Datum
 
28 september 2017
 
 
 
 
van de omvang van het winningsveld is kennis opgehaald bij provincie
 
Groningen 
en gebruik gemaakt van een jurist van het waterschap.
 
 
 
Zowel de gemeente als de Provincie hebben hun 
advies en zienswijze 
gecommuniceerd met Raad en PS, waardoor deze openbaar waren voordat 
de 
minister zijn besluit bekend maakte. Door de 
lokale
 
media
-
aandacht die dit tot 
gevolg heeft gehad 
heeft dit 
tot spanning
/onduidelijkheid
 
geleid
. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
De Provincie onderstreept het belang van de burger. 
D
e adviezen 
moeten 
leiden 
tot een goed besluit van de minister en daarmee een verantwoord winningsplan. 
De gemeente 
bevestigt
 
dat een goed winningsplan nodig is om tot een goede 
besluitvorming te komen. 
D
Een goede besluitvorming had in dit geval moeten 
leiden tot een 
ontwerp
-
weigeringsbesluit van de minister. 
Het winningsplan zoals 
de NAM dit had ingediend 
creëert
 
haar 
maatschappelijke 
weer
stand doordat 
informatie ontbreekt en/of niet klopt. 
 
 
De vorm van het adviesverzoek werd
,
 
door de samenvatting waarin de context 
werd neergezet
,
 
goed gewaardeerd. 
 
 
c. 
A
dviesprocedure
 
Een aantal suggesties voor verbetering:
 
EZ wordt 
geadviseerd
 
om 
bij vragen eerst intern af te stemmen voordat ze naar 
buiten treedt. Waarschijnlijk is de grote werkvoorraad bij EZ er debet aan dat de 
coördinatie te kort schoot. 
 
 
EZ wordt geadviseerd om zo vroeg mogelijk de partijen (informeel) te informeren 
over de 
pr
ocedurestappen
 
en planning van de winningsplannen. 
 
 
Minister heeft in een TK
-
brief aangekondig
d
 
meer aandacht te gaan besteden aan 
omgevingsmanagement,
 
ook rond 
mijnbouw
activiteiten
. 
Rond de winningsplannen 
die nu in procedure zijn is dit nog niet gebleke
n (
verbeterpunten: 
transparantie, 
leesbaarheid, luisteren naar lokale wensen/vragen etc). 
EZ wordt geadviseerd om 
het omgevingsmanagement rondom mijnbouw verder te ontwikkelen. 
 
 
Zie het niet alleen als een technische aangelegenheid, maar als een 
maatschap
pelijk/communicatie aangelegenheid.
 
 
3. Conclusie, leer
-
 
en verbeterpunten
 
De Provincie ziet een verbeterpunt in het ontsluiten van kennis
 
waar gemeenten 
en provincies gebruik van kunnen maken. 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre> 
 
 
  Pagina 6 van 6 
 Directie Nationale 
Programma's  
team Gebied en Ruimtelijke 
Ontwikkeling  
 
Datum  
28 september 2017  
 
 
  
De inhoudelijke kennis is bijvoorbeeld aanwezig bij SodM, de suggestie is gedaan 
dat de overheden ook direct van hun expertise gebruik kunnen maken.  
 
 geeft aan dat provincie Noord -Brabant, in afstemming met het IPO -overleg 
DOG bezig is met een werk wijze voor provincies hoe om te gaan met de 
procedures rond mijnbouwactiviteiten.  
 
 
4. Afronding: afspraken over rapportage en terugkoppeling  
 bedankt de aanwezigen voor de inbreng.  
RVO maakt verslag  van dit overleg en zal dit na akkoord van de aanw ezigen delen 
met EZ. Provincie organiseert medio oktober een overleg met alle betrokken 
overheden in de provincie en zal daarin dit verslag agenderen.  
De gezamenlijke wens is er om vervolgens een gesprek te hebben met het 
ministerie. Vragen aan hen zijn b ijvoorbeeld:  Wat vindt EZ van de adviezen en  
hoe zijn ze meegenomen in het besluit van EZ.   
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>Date : 10-1-2017 15:21:36
F
T
o :   @tynaarlo.nl,   @assen.nl
S
ubject : Extra raadsvergadering a.s. donderdag 12 jan - brief NAM 
A
ttachm ent : Verduidelijking Westerveld w inningsplan en Vries- 10 productie 
1
70472.pdf;
H
 
N
aar aanleiding van de collegevergadering van vanmorgen is de brief van NAM (bijgaand) nog naar de raad (a.s. donderdag 12/1) gestuurd.
 
V
raag: hebben jullie nu in beeld welke andere overheden nu ons gezamenlijke advies (gaan) onderschrijven?
Graag even reageren.
M
et v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
www.aaenhunze.nl
 l   
 
i
:    
 
D
ISCLAIMER:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
i
nformatie. 
A
ls u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
16.236
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>              es    _ zmeentc  een pou                   en S50 208  Andel,  NAM Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. Behar ‘lac  Aan: Uw ref. 2016-04538  Burgemeester Out, Burgemeester Thijsen.  Wethouder Lambert    Brief ref. EP201612207623    Datum: 23 december 2016    Betreft: Westerveld winningsplan en Vries-10 productie    Geachte Burgemeesters Out. Thijsen en Wethouder Lambert,    Op 30 november en 21 december 2016 hebben we gesproken over het winningsplan  Westerveld en de productiestart van de put Vries-10, aan Het Kleuvenveld te Assen. We  danken u dat u hiervoor tijd hebt genomen en we denken dat deze gesprekken en de  brief/email-communicatie bijgedragen hebben aan de wederzijdse begripsvorming    In ons recente gesprek hebben we de volumes, zoals die vermeld worden door het  Staatstoezicht op de Mijnen in haar brief van 30 november 2016, verduidelijkt:    SodM geeft aan dat het vigerende winningsplan toestaat dat Vries-10 nog 113,3  miljoen m?° uit het Vries-Zuid gasveld mag produceren.    De prognose van het totale Vries-10 productievolume, zoals aangegeven in het  nieuwe winningspian, is 379 miljoen m°. Het leeuwendeel van de productie van Vries-  10 zal hiermee onder het nieuwe winningsplan vallen.    Met betrekking tot de Seismische Risicoanalyse van het Ministerie van Economische  Zaken, deelt de Minister de conclusies van deze analyse zoals uitgevoerd door TNO/SodM  (het kleine velden onderzoek). De Minister concludeert dat: “in afwachting van de  behandeling van het gewijzigde winningsplan op basis van het vigerende winningsplan, de  productie doorgang kan vinden’.    We vinden het vervelend dat de boodschap rond de productiestart van Vries-10 onbedoeld  verbonden is geraakt met de procedure rond het aangepaste winningsplan Westerveld.  Tijdens onze communicatie naar onze buren en andere belanghebbenden zullen we hier  ook specifieke aandacht aan schenken    De gasproductie in de velden rondom Assen voeren we veilig en verantwoord uit, net zoals  bij de andere 175 kleine gasvelden in Nederland.    We vertrouwen op een constructieve samenwerking en we blijven de komende tijd in  contact met alle betrokkenen om onze activiteiten toe te lichten.             Hoogachtend.    Schepersmoct 2 Postbus 28000 T +31 (0)592 369111  9405 TA Assen 9400 HH Assen BTW NL-80131 5670 BO} vowew na al  Nederlandse Aas dolie Maatschoppi; BV 1 datutaar gevestigd te 's-Crovenhoge Handelwegister no 04006869         </pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>Date : 10-1-2017 15:22:04
F
T
o : "   @tynaarlo.nl,   @assen.nl
C
S
ubject : Extra raadsvergadering a.s. donderdag 12 jan - brief NAM 
A
ttachm ent : Verduidelijking Westerveld w inningsplan en Vries- 10 productie 
1
70472.pdf;
 
N
aar aanleiding van de collegevergadering van vanmorgen is de brief van NAM (bijgaand) nog naar de raad (a.s. donderdag 12/1) gestuurd.
 
V
raag: hebben jullie nu in beeld welke andere overheden nu ons gezamenlijke advies (gaan) onderschrijven?
 
G
raag even reageren.
Met v riendelijke groet,
 
i
Projectcoördinator - beleids medewerk er RO
Gemeente Aa en Hunze
Pos tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i
:    
 
D
ISCLAIMER:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
i
nformatie. 
A
ls u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
16.237
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>              ran    … „aeentc En  ne 130 u                   Weak: LT ont  | oke EE 200  ÂAdel,  NAM Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. Behar ‘tac  Aan: Uw ref.. 2016-04538  Burgemeester Out, Burgemeester Thijsen,  Wethouder Lambert    Brief ref. EP201612207623    Datum: 23 december 2016    Betreft: Westerveld winningsplan en Vries-10 productie    Geachte Burgemeesters Out. Thijsen en Wethouder Lambert,    Op 30 november en 21 december 2016 hebben we gesproken over het winningsplan  Westerveld en de productiestart van de put Vries-10, aan Het Kleuvenveld te Assen. We  danken u dat u hiervoor tijd hebt genomen en we denken dat deze gesprekken en de  brief/email-communicatie bijgedragen hebben aan de wederzijdse begripsvorming    In ons recente gesprek hebben we de volumes, zoals die vermeld worden door het  Staatstoezicht op de Mijnen in haar brief van 30 november 2016, verduidelijkt:    SodM geeft aan dat het vigerende winningsplan toestaat dat Vries-10 nog 113,3  miljoen m?° uit het Vries-Zuid gasveld mag produceren.    De prognose van het totale Vries-10 productievolume, zoals aangegeven in het  nieuwe winningsplan, is 379 miljoen m°. Het leeuwendeel van de productie van Vries-  10 zal hiermee onder het nieuwe winningsplan vallen.    Met betrekking tot de Seismische Risicoanalyse van het Ministerie van Economische  Zaken, deelt de Minister de conclusies van deze analyse zoals uitgevoerd door TNO/SodM  (het kleine velden onderzoek). De Minister concludeert dat: “in afwachting van de  behandeling van het gewijzigde winningsplan op basis van het vigerende winningsplan, de  productie doorgang kan vinden’.    We vinden het vervelend dat de boodschap rond de productiestart van Vries-10 onbedoeld  verbonden is geraakt met de procedure rond het aangepaste winningsplan Westerveld.  Tijdens onze communicatie naar onze buren en andere belanghebbenden zullen we hier  ook specifieke aandacht aan schenken    De gasproductie in de velden rondom Assen voeren we veilig en verantwoord uit, net zoals  bij de andere 175 kleine gasvelden in Nederland.    We vertrouwen op een constructieve samenwerking en we blijven de komende tijd in  contact met alle betrokkenen om onze activiteiten toe te lichten.              Hoogachtend.    anager Land.  Schepersmoct 2 Postbus 28000 T +31 (0)592 369111  9405 TA Assen 9.400 HH Assen BTW __NL-801315670 BOI erweer nam nl    Nederlandse Aas dolie Maatschappij BV 1s vatutaar gevestigd le 's-Gravenhage Hondelwegster no 04008869         </pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>Date : 24-7-2018 15:36:15
F
T
S
ubject : Feitenrelaas besluitvorm ing w inningsplan Westerveld en de rol van de gem eente Assen nieuw
A
ttachm ent : Feitenrelaas besluitvorm ing w inningsplan Westerveld en de rol van de gem eente Assen nieuw .docx;
 
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.238
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>1 
 Informatie   gaswinningen onder Assen  
1. Inleiding  
In Noord Drenthe  wordt al ruim 40 jaar op verschillend e locaties  gas gewonnen door de NAM. De 
gasvelden liggen in het gebied Westerveld waarvoor de NAM een concessie heeft. Het gaat om een 
andere situatie dan in Groningen waar één groot veld ligt. Het gaat om meerdere zogenoem de kleine 
velden met minder  bodemdaling dan in Groningen.   
Ook de ga svelden onder het grondgebied van Assen vallen onder de concessie Westerveld. Hoewel 
de NAM een concessie heeft moet ze voor de winningen zelf een  vergunning  hebben van de 
minister van Economische Zaken en Klimaat (EZK). Op dit moment mag de NAM nog winn en op basis 
van een bestaande vergunning, maar de op basis van de vergunning te winnen maximale 
hoeveelheden zijn bijna bereikt.  Daarom heeft de NAM in 2016  een nieuw winningsplan ingediend 
bij de minister en moet de minister een besluit nemen over een ni euwe vergunning.  
 
2. Situatie in Assen  
De meeste gasvelden in en rond Assen zijn inmiddels nagenoeg leeg. De belangrijkste nog werkende 
locaties zijn gelegen in Assen Noord (Gasveld Vries -Zuid) en in de omgeving van Eleveld. Het 
winningsplan van de NAM beoog t de gasvelden “leeg te trekken”.  
In Assen hebben zich meerdere lichte bevingen voorgedaan. De eerst e beving als gevolg van 
gaswinning in Nederland vond  zelfs plaats in Assen op 26 december 1986 (2,8 op de schaal van 
Richter).  
 
3. Besluitvormingsprocedure  gaswinning   
Nadat er een winningsplan is ingediend kent het  besluitvormingsproces over een gaswinning kent 
meerdere stappen:  
- Advies  
De minister vraag advies over het winningsplan aan de Techni sche commissie 
bodembeweging (Tcbb), het  Staatstoezicht op de mijnen (Sodm), de Mijnraad en de 
decentrale overheden.  
Naar aanleiding van de winning en bevingen in het Groningerveld is de wetgeving 
rond winningen veranderd.   De risico’s en het burgerperspectief moeten veel beter 
moet worden meegenomen in de besluitvorming over gaswinningen.   
Voor de invulling van het bu rgerperspectief hebben de decentrale  overheden formeel 
adviesrecht gekregen over een winningsplan. Met deze  rol van de gemeenten, 
waterschappen en provincies wil de wetgever bereiken dat de belangen van de 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>    woningeigenaren en de infrastructuur in het gaswinningsdossier goed geborgd  worden.  -_ Ontwerp instemmingsbesluit /zienswijzen  Na de adviesperiode neemt de minister van EZK een ontwerpbesluit op het winningsplan dat  ter inzage wordt gelegd en waar burgers en overheden een zienswijze op kunnen indienen.  De minister van EZK heeft een Ontwerp instemmingsbesluit genomen op het  Winningsplan Westerveld en er zijn zienswijzen ingediend o.a. door de gemeente  Assen,  -  Instemmingsbesluit/beroep  De minister van EZK neemt een definitief besiuit waartegen beroep mogelijk is (Raad van  State}  Het instemmingsbesluit wordt op korte termijn verwacht.    Hieronder gaan wordt nader ingegaan op de verschillende stappen rond het Winningsplan  Westerveld,    Voor alle duidelijkheid: De NAM is initiatiefnemer, de Minister van EZK is bevoegd gezag. De rol van  de lokate overheden is de minister te wijzen op de belangen van haar inwoners bij de besluitvorming  over gaswinning.    4. Procedure winningsplan Assen    3.1 Advies  Op 13 oktober 2016 is bij de gemeente een adviesverzoek voor het gaswinningsplan Westerveld  binnengekomen van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) .    Op 17 januari 2017 heeft het college haar advies over het winningsplan Westerveld uitgebracht aan  het ministerie van EZK. Vanwege de maatschappelijke impact en op uitdrukkelijk verzoek is de  gemeenteraad destijds betrokken bij het advies. Met de gemeenteraad is besproken op welke wijze  invulling wordt gegeven aan de adviesrol. Daarna heeft het college een advies vastgesteld. De    gemeenteraad heeft in haar vergadering besloten om kennis te nemen van het besluit en Advies)    Het college heeft bij de voorbereiding van het advies gesproken met Wijkvereniging Marsdijk, de  actiegroep Stop gaswinning Marsdijk Nu en Dorpsbelangen Loon om goed zicht te krijgen wat de  behoeften zijn van de inwoners. Bij het maken van het advies heeft het college intensief  samengewerkt met de andere overheden die een adviesrecht hebben op het Winningsplan  Westerveld. Hierbij is ook de Kopgroep Groningen betrokken waar veel expertise is.. De Noord  Drentse gemeenten en waterschappen hebben een gezamenlijk advies naar de minister gestuurd.    Inhoud advies   In het winningsplan Westerveld zijn naast het gasveld Vries Zuid ook de gasvelden Assen, Eleveld  en Witten opgenomen, die allen geheel of gedeeltelijk binnen de gemeentegrens van Assen vallen.  Met name in het veld Eleveld bestaat het voornemen om veel gas te (winnen)   In het winningsplan en de bijbehorende adviezen van Staatstoezicht op de Mijnen (Sodm) en de  Technische commissie Bodembeweging (Tcbb) staat dat er, als gevolg van de voorgenomen  winningen, er kans is op bevingen die kunnen leiden tot schade. In het Tcbb advies valt zelfs te  lezen dat mogelijk voor sommige kleinere velden de grens van magnitude 3,9 op de schaal van  Richter wordt overschreden.   Gelet op bovenstaande en de onzekerheden en risico's is geadviseerd om ‘nee’ te zeggen tegen  het Winningsplan Westerveld. Mocht de minister toch besluiten om de winning toe te staan, dan  zijn op de volgende thema’s adviezen gegeven met het uitdrukkelijke verzoek dit over te nemen:  1, Veiligheid              Met opmerkingen [PG1]: Klopt dit?         Met opmerkingen [PG2]: Dit kan er eventueel uit of  ingekort.    </pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>3 
 2. voorkomen en beperken van schade  
3. Schadeafhandeling  
4. Fracken  
5. Communicatie  
6. Meet/regelprotocol  
 De provincie heeft een ander advies gemaakt, waarvan de strekking is: Ja, mits.   
Gasveld Vries -Zuid  
Een van de velden waar het Winningsplan Westerveld betrekking op heeft, is het veld Vries -Zuid 
onder Marsdijk en Loon.  De NAM heeft eind 2015 een (proef )boring  (Put Vries -10) in het  gasveld 
Vries Zuid uitgevoerd.  De NAM schat dat er dan nog een winbare hoeveelheid van 0,4 -0,6 miljard 
m3 gas aanwezig is.   
Aanvankelijk communiceerde de NAM met de lokale ove rheden en de inwoners van Marsdijk dat 
er pas gas uit de proefboring Vries -10 zou worden onttrokken als er een vergunning was voor het 
nieuwe winningsplan. Vervolgens werden de lokale overheden verrast door een brief van de NAM 
waarin werd aangekondigd da t men toch vanaf de kerst 2016 zou starten met gaswinning uit deze 
put onder Marsdijk. De NAM had hiervoor schriftelijk toestemming gekregen van SodM, de 
toezichthouder van het minister van EZK. De winning (tot een maximum van ….. m3)  uit deze put 
zou onde r de bestaande vergunning vallen. De colleges van Assen en haar buurgemeenten hebben 
er bij de NAM op aangedrongen dit niet te doen in verband met de onrust en een verkeerd signaal 
naar de inwoners toe. De gemeenteraad heeft besloten om een motie van afkeu ring vast te stellen 
rond de winning uit put Vries -10.  
De actiegroep Stop gaswinning Marsdijk Nu heeft begin 2017 ongeveer 2.000 handtekeningen 
verzameld en aangeboden aan de hoogste ambtenaar van het ministerie van EZK op het 
gaswinningsdossier.  
Een inw oner van Marsdijk heeft bij Sodm een verzoek tot handhaving neergelegd om de 
gaswinning uit put Vries -10 te staken i.v.m. het ontbreken van en vergunning hiertoe. Sodm heeft 
dit verzoek  afgewezen.  
Op 1 januari mocht er nog ….. m3  worden gewonnen onder de oude vergunning. Voor het winnen 
van meer aardgas is de nieuwe vergunning nodig.  
 
3.2 Ontwerp besluit Winningsplan Westerveld ministerie van EZK  
Op 8 mei 2017 heeft de minister een ontwerp besluit op het winningsplan Westerveld gepubliceerd. 
Hierin heeft de minister  aangegeven in te willen stemmen met het voorgenomen gaswinningen 
genoemd in het winningsplan met uitzondering van het fracken en zuurstimulatie.  
Op 23 en 24 mei 2017 zijn door het ministerie 2 inloopavonden georganiseerd in De Nieuwe Kolk 
waar inwoners van Assen door het ministerie, Staatstoezicht op de mijnen (SodM) en TNO zijn 
geïnformeerd  over de plannen voor gaswinning , de verwachte gevolgen van de winningen  en de 
procedure van besluitvorming . Minister  Kamp was bij een van deze avonden ook aanwezig. De onrust 
bij de inwoners van Assen kon hiermee niet worden weggenomen.  
3.3 Zienswijze winningsplan Westerveld  
De lokale overheden en inwoners konden tot 19 juni 2017  zienswijzen op het ontwerpbesluit  
indien en. De inhoud van het ontwerp  besluit  heeft het college doen besluiten  een zienswijze in te 
dienen.  Dit gold  ook voor de overige lokale overheden inclusief de provincie. De gemeenteraad heeft 
unaniem  besloten om kennis te nemen van dit besluit en de zienswijzen.   
Voor het opstellen van de zienswijze  is opnieuw intensief samengewerkt met de lokale overheden.  
Opnieuw zijn gesprekken gevoerd met  de actiegroep Stop gaswinning Marsdijk Nu en Dorpsbelangen </pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>4 
 Loon om goed zicht te krijgen wat de behoeften zijn van de inwoners.  Er is door de gemeenten en 
waterschappen één zienswijze ingediend. De Provincie heeft een eigen zienswijze ingediend.  
De advocaat van Plas Bossinade (die ook de decentrale o verheden in Groningen in gaszaken 
vertegenwoordigt) is bij de voorbereiding betrokken en heeft het eindconcept beoordeeld.   
De raad heeft het college opgedragen een korte en een uitgebreide versie van de zienswijze 
beschikbaar te stellen voor de inwoners v an Assen zodat zij deze gemakkelijk bij het ministerie 
konden indienen. Uit informatie van het ministerie is gebleken dat ruim 900 zienswijzen zijn 
ingediend op het ontwerp besluit inningsplan Westerveld .  
Inhoud Zienswijze  
Het college vindt dat de ministe r in zijn afweging de effecten van de gaswinning in het gebied -en 
voornamelijk ook het voorkomen van die effecten - onvoldoende zijn meegenomen. De strekking 
van de zienswijze was in lijn met het advies: Niet winnen.  
 
Het besluit gaat inhoudelijk nog voorbij aan de maatschappelijke effecten, die volgens de nieuwe 
mijnbouwwet ook nadrukkelijk meegewogen dienen te worden.  
In het winningsplan en de technische adviezen wordt de kans op een zware beving als klein 
beoordeeld . Tegelijkertijd is er nog altijd weinig bekend over het gedrag van (kleine) 
aardgasvelden en is het deels gissen wat er precies gebeurt in de diepe ondergrond. In zijn advies 
van 13 april 2017 schrijft de Inspecteur -generaal van de SodM over de Groningers ituatie dat de 
modellen te kort schieten. Wat we wel weten, is dat de velden in het plangebied hebben gebeefd 
en in het geval van Eleveld zelfs met een magnitude van groter dan 2,0 op de schaal van Richter. 
Minister heeft geen garantie geven dat zich een d ergelijke of veel zwaardere beving niet voor zal 
doen.  
De minister heeft geen gehoor geven aan het hoofdadvies van de gemeenten en waterschappen 
om geen goedkeuring te geven aan het winningsplan. Wel zijn op een aantal thema’s uit het advies 
van lokale ove rheden voorschriften opgenomen in het ontwerp besluit maar deze zijn naar de 
mening van het college niet afdoende. Er is door de minister voorbijgegaan aan de onzekerheden 
in het winningsplan, het principe van de omgekeerde bewijslast zoals die voor Gronin gen geldt. Er 
is geen garantie te geven dat zich een zware beving niet voor zal doen onder het stedelijk gebied 
en de kernen van Assen. Het college is van mening dat hier het principe “Better safe, than sorry” 
dan van toepassing is.  
Tal van zaken zijn in h et winningsplan nog niet uitgewerkt en gespecificeerd zoals de natuurtoets/ 
Milieu Effect Rapportage voor de Drentse Aa en een gespecificeerd meet - en monitoringplan. Ook 
de uitgevoerde Safety Risk Analyse (SRA) is gebaseerd op onjuiste gegevens waarbij on der andere 
het vastgestelde bestemmingsplan Werklandschap Assen Zuid niet is meegenomen. Ook ontbreekt 
in het winningsplan informatie over de exacte locaties van winningsputten in de gasvelden, 
geplande locaties van winputten en de winningshoeveelheden per  put zoals het Mijnbouwbesluit 
vereist. Tenslotte gaat het winningsplan niet in op de vraag op welke wijze schade wordt 
voorkomen. Dit zijn belangrijke zaken die in het winningsplan ontbreken en die naar de mening 
van het college niet  reparabel zijn in de  lopende  procedure. Wanneer zonder deze informatie 
besluitvorming plaatsvindt, wordt de rechtszekerheid van de inwoners geschaad.  
 
3.8 Definitief besluit  
Er is nog ge en definitief besluit  genomen door de minister op het W inningsplan Westerveld. Dit 
wordt  wel op korte termijn verwacht.  Na publicatie hebben  inwoners en overheden die en zienswijze 
hebben ingediend ,  de moeilijkheid  om binnen zes weken hiertegen in beroep te gaan bij de Raad 
van State . </pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>5 
 BIJLAGE???  
4. Overige zaken die spelen rondom het gaswinningsdoss ier 
4.1 Schadeprotocol  
Voor het Groningerveld is door in januari  2018 een schadeprotocol vast gesteld voor het 
Groningerveld. Belangrijk basis voor het protocol is dat de NAM uit het schadetraject is gehaald.  De 
beoordeling en uitkering van d e schade wordt door een onafhankelijke commissie.  Dit voor alle 
schades vanaf 31 maart 2017. De schades van voor 2017 worden passend Ook de omgekeerde 
bewijslast geldt voor het Groningenveld. Voor de rest van Nederland en dus ook Assen geldt dit 
prot ocol n iet. De  Drentse bestuurders hebben bij de minister aangedrongen op een gelijke 
behandeling en onafhankelijke afhandeling van (aardbevings)schade als gevolg van gaswinning. 
Mede naar aanleiding van dit verzoek heeft de minister  aan de Tcbb gevraagd een verk enning uit te 
voeren naar de mogelijkheden voor een regeling omtrent uniforme afhandeling van 
mijnbouwschade.  De Tcbb heeft 28 februari jl. u de resultaten van haar verkenning ‘Help, een scheur 
in mijn huis!’ aangeboden. Hierin worden door de Tcbb de conto uren geschetst voor een uniforme 
wijze van afhandeling van mijnbouwschade in Nederland.  
Met die verkenning is een start is gemaakt met het uniform regelen van de afwikkeling van 
mijnbouwschade. Het rapport biedt belangrijke aanknopingspunten voor een adequ ate en 
ruimhartige schadeafhandeling. Echter zijn een aantal zaken nog niet geheel uitgewerkt . 
De Tcbb adviseert u om in het kader van een integrale aanpak van schaderisico’s bij 
mijnbouwactiviteiten te gaan werken met gebiedsarrangementen. In deze zogenoe mde 
gebiedsarrangementen moeten dan afspraken worden gemaakt tussen de mijnbouwbedrijven en 
lokale overheden . Wat de rol van lokale  overheden  precies zou m oeten zijn is niet du idelijk .  
Voor alle Nederlanders geldt bij wet hetzelfde recht dat door de mijnb ouw veroorzaakte schade 
wordt vergoed door de veroorzaker. De Tcbb geeft in haar rapport aan dat een inwoner een betere 
bewijspositie krijgt door het ‘wettelijke bewijsvermoeden’, zoals dat voor Groningen van toepassing 
is. In het advies wordt hier echter niet op teruggekomen.  
De Tcbb adviseert een  landelijk instituut mijnbouwschade  in te stellen . Hiermee wordt invulling 
gegeven aan ons uitgangspunt voor een rechtvaardige en onafhankelijke afhandeling van alle 
mijnbouwschade in Nederland.  
4.2  critical review?  
Overige zaken?  
Relatie NAM  
Beving zuidlaren en gemaakte afspraken  
Strong?  
 
 
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>Date : 8-5-2018 13:20:14
F
T
S
ubject : FW: [18/B/012] Vragen over de gasw inning onder w oonw ijk Marsdijk, gem eente Assen
 
 
V
an:
V
erzonden:
 
dinsdag 8 mei 2018 10:58
A
an:
 
O
nderwerp:
 
Fwd: [18/B/012] Vragen over de gaswinning onder woonwijk Marsdijk, gemeente Assen
 
B
Bij deze het antwoord van SodM.
Met hartelijke groet,
i
V
erstuurd vanaf mijn iPad
B
egin doorgestuurd bericht:
V
an:
 
SodM algemeen <
S
odM@minez.nl
>
D
a
tum:
 
8 mei 2018 om 08:03:40 CEST
A
an:
 
"'
i
@telfort.nl
'" <
l
@telfort.nl
>
O
n
derwerp:
 
[
18/B/012] Vragen over de gaswinning onder woonwijk Marsdijk, gemeente Assen
G
eachte
 
m
ev rouw 
 
E
xcuses v oor de v ertraging in de beantwoording v an uw v ragen. Hierbij ontv angt u onze reactie.
 
*
 hoev eel gas mag de NAM op basis v an de oude v ergunning nu nog naar bov en halen?
*
 wanneer denkt de NAM dit te hebben gedaan?
O
ftewel: wanneer moet de NAM stoppen met gaswinning bij put Vries-10, als zij de nieuwe v ergunning (nog) niet heeft?
 
 
D
eze v ragen worden beantwoord met behulp v an de v olgende tabel:
 
V
RS-10
V
RS-6
V
RS-9
V
RS-101
2
011
0
,0
0
,0
0
,0
0
,0
2
012
0
,0
0
,0
0
,0
0
,0
2
013
0
,0
0
,0
7
0,7
0
,0
2
014
0
,0
0
,0
4
1,9
0
,0
2
015
0
,0
0
,0
0
,0
0
,0
2
016
2
,1
0
,0
0
,0
0
,0
2
017
5
4,4
0
,0
0
,0
0
,0
R
eeds geproduceerd 2011- 2017 per put
5
6,5
0
,0
1
12,6
0
,0
R
eeds geproduceerd Vries Zuid v an 2011-2017
1
69,2
m
iljoen
N
m3
P
roductie Ruimte Vries Zuid Winningsplan 2011: 2011-2026
2
41
m
iljoen
N
m3
R
esterende Productie ruimte 2018 tot 2026
7
1,8
m
iljoen
N
m3
 
 
I
n de bov enstaande tabel ziet u een ov erzicht v an de reeds geproduceerde gasv olumes per put die gas hebben gewonnen uit het Vries-Zuid gasv eld.
I
n de periode 2018 tot 2026 mag de NAM nog 71,8 miljoen Nm3 gas winnen op basis v an het winningsplan 2011.
 
D
e precieze datum wanneer deze hoev eelheid is bereikt, is v oor SodM moeilijk te v oorspellen. Het is aan de NAM om de putten binnen deze productie 
r
uimte te opereren. SodM
h
oudt op regelmatige basis toezicht op de gewonnen hoev eelheden gas in relatie tot de winningsplannen. Dat is v oor het winningsplan Westerv eld ook niet anders.
 
I
k hoop dat hiermee uw v ragen zijn beantwoord.
 
 
M
et v riendelijke groet,
 
 
S
enior Inspecteur
S
taatstoezicht op de Mijnen (SodM)
 
H
enri Faasdreef 312
2
492 JP Den Haag
P
ostbus 24037, 2490 AA Den Haag
 
D
it bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
n
iet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
w
ordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te
v
erwijderen.
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
o
ok, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch
v
erzenden van berichten.
T
his m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
a
re not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
a
re requested to inform  the sender and delete the m essage.
T
he State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
r
isks inherent in the electronic transm ission of m essages.
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.239
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>Date : 7-9-2017 11:19:20
F
T
S
ubject : FW: 
S
tand van zaken
Heren,
 
i
  is telefonisch niet te bereiken        
 
.
Ik heb haar net onderstaande mail gestuurd. Als ik antwoord heb, horen jullie het ook.
 
G
roet,
 
V
an:
 
Verzonden:
 donderdag 7 september 2017 11:16
A
an:
 
O
nderwerp:
 
Stand van zaken
 
D
ag 
 
K
un je al aangeven van wat jullie planning is t.a.v. het besluit Winningsplan Westerveld? Dat mag indicatief zijn. Wij kunnen dan ook onze planningen daar op 
a
fstemmen.
 
V
erder kreeg ik vanuit de gemeenteraad de vraag hoeveel zienswijzen er precies zijn binnengekomen. Kun je mij de eindstand doorgeven?
 
A
lvast bedankt.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
i
B
eleidsregisseur
 
T
  
 
@
 
.
i @assen.nl
 
 
G
e
meente Assen
P
ostbus 30018
9
400 RA Assen
 
 
 
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.240
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre>Date : 8-12-2016 11:50:28
F
T
o :   @assen.nl,   @assen.nl
S
ubject : FW: (vervolg)planning Westerveld - ivm  raadscom m issie
A
ttachm ent : im age002.png;im age003.png;im age004.png;im age001.png;
 
M
e
t v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i :    
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
woensdag 7 december 2016 14:48
A
an:
 
CC:
     
O
nderwerp:
 
Re: (vervolg)planning Westerveld - ivm raadscommissie
 
D
ag ll , Dank voor je reactie. Ik verwerk het in mijn presentatie.
 
G
roeten 
V
erstuurd vanaf mijn iPad
O
l
@minez.nl
> het volgende geschreven:
H
i
 
 
E
xcuses voor de late reactie; kom nu pas jouw mail tegen
 
1
9 januari is idd de deadline voor het advies
 
V
ervolgtraject (niet in beton!):
·
 
        
A
dvies Mijnraad: 2
e
 
week februari op de agenda; laatste week februari ontvangst advies (+/- 2 weken na vergadering)
·
 
        
O
ntwerp beschikking: eind maart (4 weken na ontvangst advies Mijnraad) Ter inzage periode 6 weken met mogelijkheid tot indienen zienswijzen door
e
en 
i
eder.
·
 
        
I
nfo avond: begin april (meestal de 2
e
 
week na ter inzage legging): we moeten echt even kijken hoe we dit gaan organiseren aangezien het 
o
m
m
eerdere gemeenten e.d. gaat dus ik verwacht eigenlijk dat we 3 info avonden gaan organiseren (iom overheden)
·
 
        
B
eschikking: eind mei 2017 (6 weken beroep door belanghebbenden)
 
 
 
V
an:
 
:
@aaenhunze.nl
] 
V
e
rzonden:
 
woensdag 7 december 2016 11:48
A
an:
 
C
C:
 
O
nderwerp:
 
RE: (vervolg)planning Westerveld - ivm raadscommissie
 
D
ag i ll ,
 
W
il je nog even kijken naar onderstaande 2 dia’s. Is dit  ook v.w.b. de termijnen correct?
 
G
raag vandaag even een reactie.
 
A
lvast dank!
 
G
roeten 
 
 
 
<
image002.png>
 
 
 
 
<
image003.png>
 
M
et v riendelijke groet,
16.241
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre> 
Projectcoördinator - beleids medewerk er RO
Gemeente Aa en Hunze
Pos tbus  93 • 9460 AB Gieten 
Spiek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
www.aaenhunze.nl
 :  
 :    
 
Van:
i . i @minez.nl
] 
Verzonden:
 
maandag 5 december 2016 14:49
Aan:
  
Onderwerp:
 RE: (vervolg)planning Westerveld - ivm raadscommissie
 
Beste 
 
Zienswijzen mag ‘een ieder’ indienen
Voor het indienen van beroep moet je ‘belanghebbend’ zijn.
 
Gr, i
 
Van:
: @aaenhunze.nl
] 
Verzonden:
 maandag 5 december 2016 12:25
Aan:
CC:
Onderwerp:
 RE: (vervolg)planning Westerveld - ivm raadscommissie
 
Beste l
 
Omdat ik zag dat jij vandaag en morgen afwezig bent ook cc aan  
(hieronder de dia. In rood nog even een juridische vraag)
 
Groeten 
 
 
<image004.png>
 
 
Met v riendelijke groet,
 
Projectcoördinator - beleids medewerk er RO
Gemeente Aa en Hunze
Pos tbus  93 • 9460 AB Gieten 
Spiek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
www.aaenhunze.nl
 :  
 :    
 
Van:
Verzonden:
 maandag 5 december 2016 11:48
Aan:
l @minez.nl
)
Onderwerp:
 (vervolg)planning Wetserveld - ivm raadscommissie
Urgentie:
 Hoog
 
Beste l
 
Zou jij voor mij (.i.v.m.  raadscommissie) nog even de vervolg procedure/termijnen kunnen aangeven.
Dit op basis van bijgaand schema en eerdere globale planning die ik nog in een e-mail had staan  
 
Ik ben bezig met een korte ppt.presentatie. Uiteraard begin ik bij onze adviestermijn tot 20 januari a.s.
 
A lvast mijn dank!
 
Groeten 
 
 
 
Globale (indicatie) planning:
Week 40 versturen winningsplan Westerveld en verzoek tot advies per mail
Week 41 versturen schriftelijk verzoek tot advies aan bestuur
Week 42 ontvangst advies SodM
Week 43 versturen advies SodM aan decentrale overheden
Week 43 verzoek tot advies Tcbb
Week 45 specifieke sessie Winningsplan Westerveld
Week 47 ontvangst advies Tcbb
Week 48 versturen advies Tcbb aan decentrale overheden
Week 02 ontvangst advies decentrale overheden
 
 
 
Met v riendelijke groet,
 
Projectcoördinator - beleids medewerk er RO
Gemeente Aa en Hunze
Pos tbus  93 • 9460 AB Gieten 
Spiek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
www.aaenhunze.nl
Telefoon algemeen: 14 0592
Telefoon direct: (0592)   
 
D
ISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of
gedateerde informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
 
Dit bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre>verwijderen. 
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
ook, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
verzenden van berichten.
This m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
are requested to inform  the sender and delete the m essage.
The State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
risks inherent in the electronic transm ission of m essages.
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of
gedateerde informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
 
Dit bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
verwijderen. 
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
ook, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
verzenden van berichten.
This m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
are requested to inform  the sender and delete the m essage.
The State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
risks inherent in the electronic transm ission of m essages.
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre>    Vervolg    December: uitwerken casco-advies  Januari: accenten college Aa en Hunze   1/ januari: definitief advies college   18 januari: toezending advies naar Min EZ    19 januari: deadline indiening bij Min EZ         De) EAS  Aa en Hunze</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre>    Planning Ministerie van EZ    Adviestermijn 14 weken lokale overheden  “+ voor 20 januari 2017    Vervolgtraject (planning)   + § weken voor advies Mijnraad   “+ 4 weken ontwerp-instemmingsbesluit Minister EZ  “+ 6 weken zienswijzen (een ieder)   * Instemmingsbesluit Minister EZ   <6 weken beroepstermijn (belanghebbenden)    es NS         DON  Aa en tlunze</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>    Planning Ministerie van EZ    Adviestermijn 14 weken lokale overheden  “+ voor 20 januari 2017    Vervolgtraject   + § weken voor advies Mijnraad   “+ Ontwerp-instemmingsbesluit Minister EZ  “+ 6 weken zienswijzen (een ieder?)   “+ Instemmingsbesluit Minister EZ    <6 weken beroepstermijn (wie”?)    Utes ea         DR:  Aa en tlunze</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>    Planning Ministerie van EZ    Adviestermijn 14 weken lokale overheden  “+ voor 20 januari 2017    Vervolgtraject (planning EZ)   * eind februari advies Mijnraad   < eind maart ontwerp-instemmingsbesluit Minister EZ  “ begin april 6 weken zienswijzen (een ieder)   “+ begin april infoavond(en)    * eind mei instemmingsbesluit Minister EZ  “+ 6 weken beroepstermijn (belanghebbenden)    LUT DN         Dy  Aa en Hunze</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre>Date : 9-11-2016 15:41:06
F
T
S
ubject : FW: 161019 advies SodM inzake w inningsplan Westeveld (NAM)
 
 
 
V
an:
 
Verzonden:
 woensdag 9 november 2016 15:21
A
an:
 
O
nderwerp:
 
FW: 161019 advies SodM inzake winningsplan Westeveld (NAM)
U
rgentie:
 
Hoog
 
B
este 
 
K
un je mij/ons het winningsplan ook sturen zonder de vertrouwelijk pagina’s (na blz.  61)
 
M
et v riendelijke groet,
 i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
Telefoon algemeen: 14 0592
T
e
lefoon direct: (0592)   
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
woensdag 19 oktober 2016 14:44
A
an:
 
zaaksysteem
O
nderwerp:
 
FW: 161019 advies SodM inzake winningsplan Westeveld (NAM)
U
rgentie:
 
Hoog
 
 
V
an:
 
@
minez.nl
] 
V
erzonden:
 
woensdag 19 oktober 2016 14:39
A
an:
 
'
@aaenhunze.nl'; ' @aaenhunze.nl'; ' . @gemeentenoordenveld.nl'; ' . @assen.nl'; ' . i @assen.nl'; ' . @assen.nl'; 
.
@tynaarlo.nl';
C
C:
 
@shell.com'
O
nderwerp:
 
161019 advies SodM inzake winningsplan Westeveld (NAM)
U
rgentie:
 
Hoog
 
B
este heer, mevrouw,
 
Z
oals aangegeven in de mail van 7 oktober jl. zou ik het advies van SodM –zodra ik deze heb ontvangen- aan u doorsturen. Dit heb ik geprobeerd; echter het door SodM
o
pgestelde advies (ontvangen op 14 oktober 
j
l.) inzake het aangepaste winningsplan Westerveld is -
g
ezien het flinke aantal meldingen die ik terugkrijg vanuit verschillende
s
ervers-
 
blijkbaar te groot qua omvang om
 
te versturen. Vandaar dat 
i
k u dit bericht nogmaals stuur met de mededeling dat u
 
z.s.m. een link via WeTransfer ontvangt. Met
d
eze link kunt u het document downloaden. Heeft u het voorgaande bericht wel ontvangen; mijn excuses.
 
T
ermijn adviesverzoek
I
k verzoek u –uitgaande van de datum van 14 oktober op het formele adviesverzoek welke is gericht aan uw college of bestuur en de 14 weken adviestermijn – om 
vóór 20
januari 2017
 
advies uit te brengen over het winningsplan Westerveld.  
 
S
pecifieke sessie op 8 november van 10 tot 12 uur bij de provincie Drenthe
T
ot op heden heb ik van de gemeente 
A
a en Hunze & van de provincie Fryslân een aanmelding voor de sessie ontvangen.  Graag hoor ik zo spoedig mogelijk van u of u ook
a
anwezig bent bij deze sessie.  Kunt u niet, 
d
an verzoek ik u dit ook te melden.
 
H
eeft u nog vragen? U kunt mij bereiken op onderstaand nummer.  
 
M
et vriendelijke groeten,
 
  
 
   
M
inisterie van Economische Zaken
D
irectie Energie & Omgeving
C
luster Mijnbouw
B
ezoekadres
 
Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC 
D
en Haag
P
ostadres
 
Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
T
elefoonnummer
 
06-
 
V
an
 
V
erzonden:
 
vrijdag 7 oktober 2016 18:13
A
an:
 
.
i
l
 
'
'
'
l
 .
 
.
'
.
'
 
 
O
nderwerp:
 
vooraankondiging adviesverzoek winningsplan Westerveld (NAM( aan de decentrale overheden en uitnodiging specifieke sessie
U
rgentie:
 
Hoog
 
B
este heer, mevrouw,
 
O
p 12 juli jl. heb ik u geïnformeerd over het feit dat het winningsplan Westerveld (NAM) wordt aangehouden op advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM).  Dit heeft tot
g
evolg gehad dat de specifieke sessie die stond gepland is geannuleerd. 
O
ok heb ik u op de hoogte gebracht van de globale planning met betrekking tot het winningsplan
W
esterveld. 
 
H
uidige stand van zaken
N
aar aanleiding van het advies van eind juni van SodM, heeft NAM half september jl. een aangepast winningsplan Westerveld ingediend. Dit winningsplan is als concept
i
ngediend en vervolgens globaal getoetst door SodM. Het plan is volgens 
S
odM van voldoende kwaliteit om de procedure doorgang te laten vinden. Daartoe heeft SodM TNO
v
erzocht advies uit te brengen.
 
A
dviestermijn
I
n het vorige bericht heb ik toegezegd dat ik u -parallel aan het adviesverzoek aan SodM- het winningsplan zou doen toekomen. Afhankelijk van het termijn waarbinnen SodM
h
et advies oplevert, zou u vervolgens maximaal 14 weken de tijd hebben 
v
oor het opstellen van het advies. Door de snelheid waarmee het proces nu doorgang vindt, is het
w
inningsplan echter nog niet verstuurd. Hoewel de verwachting is dat het advies van TNO deze week gereed is en SodM daarna nog 2 weken nodig heeft om het definitieve
a
dvies op te stellen, vinden wij het niet meer dan correct om de afgesproken termijn van 14 weken aan te houden. 
 
S
tukken ter informatie
H
et door NAM aangepaste winningsplan Westerveld is te groot qua omvang om als bijlage bij deze e-mail te versturen. U ontvangt z.s.m. een link via WeTransfer. Met deze
16.242
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>link kunt u het document downloaden. Mogelijk ten overvloede wijs ik 
u
 erop dat de bedrijfsgegevens in het winningsplan 
v
ertrouwelijk
 behandeld dienen te worden. Als
b
i
jlage bij deze mail, zit het (
c
oncept
) verzoek tot advies. Uw bestuur mag op korte termijn het schriftelijke verzoek tot advies verwachten.
 
W
a
nneer het advies van SodM is ontvangen wordt dit direct aan u doorgestuurd en ook wordt er advies gevraagd aan de Technische commissie bodembescherming (Tcbb),
d
ie na ontvangst ook direct aan u zal worden verstuurd.  
 
S
pecifieke sessie
O
m u te ondersteunen in uw rol als adviseur organiseert EZ een specifieke sessie waar u vragen kunt stellen aan EZ, SodM of in dit geval NAM. Deze sessie is in overleg met
d
e provincie Drenthe gepland op:
 
D
insdag 8 november van 10 uur tot 12 uur op  provinciehuis Drenthe, Westerbrink 1 in Assen
 
G
ezien de beperkte ruimte verzoek ik u om per organisatie één afgevaardigde te laten deelnemen aan de specifieke sessie. Graag hoor ik van wie van uw organisatie dat zal
z
ijn.
 
G
lobale (indicatie) planning:
W
eek 40 versturen winningsplan Westerveld en verzoek tot advies per mail
W
eek 41 versturen schriftelijk verzoek tot advies aan bestuur
W
eek 42 ontvangst advies SodM
W
eek 43 versturen advies SodM aan decentrale overheden
W
eek 43 verzoek tot advies Tcbb
W
eek 45 specifieke sessie Winningsplan Westervel
W
eek 47 ontvangst advies Tcbb
W
eek 48 versturen advies Tcbb aan decentrale overheden
W
eek 02 ontvangst advies decentrale overheden
 
H
eeft u nog vragen? U kunt mij bereiken op onderstaand nummer.  
 
M
et vriendelijke groeten,
 
  
-
-------------------
 
   
i
D
irectie Energie & Omgeving
C
luster Mijnbouw
B
ezoekadres
 
Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC 
D
en Haag
P
ostadres
 
Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
T
elefoonnummer
 
06-
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
dinsdag 12 juli 2016 11:17
A
an:
 
i
i
'
'
'
 
.
'
.
O
nderwerp:
 
planning vervolg winningsplan Westerveld (NAM)
U
rgentie:
 
Hoog
 
B
este heer, mevrouw,
 
N
aar aanleiding van het advies van Staatstoezicht op de Mijnen om het winningsplan Westerveld (NAM) aan te houden, wordt in dezer dagen een brief aan de NAM
v
erzonden, waarin wordt verzocht om binnen 8 weken na dagtekening van de brief 
h
et winningsplan aan te vullen met de gevraagde informatie. Zodra de aanvulling is
o
ntvangen, wordt Staatstoezicht opnieuw om advies gevraagd. Hiervoor heeft Staatstoezicht maximaal 6 weken de tijd.  Parallel hieraan stuur ik u het aangevulde
w
inningsplan 
t
oe, met het verzoek tot het uitbrengen van advies. Het advies van Staattoezicht wordt na ontvangst aan u toegestuurd, waarna u 8 weken de tijd heeft om
a
dvies uit te brengen. Dit houdt in dat u maximaal 14 weken de tijd heeft om het winningsplan te bestuderen 
e
n advies uit te brengen.
 
I
ndicatie
 globale planning:
·
 
 
       
W
eek 36 ontvangst aangevuld winningsplan Westerveld door NAM 
e
n
 
adviesverzoek aan SodM en decentrale overheden
·
 
        
W
eek 42 ontvangst advies Staatstoezicht 
e
n
 
doorsturen aan decentrale overheden 
e
n
 
adviesverzoek aan Tcbb
·
 
        
W
eek 44-45 specifieke sessie overheden
·
 
        
W
eek 46 ontvangst advies Tcbb 
e
n
 
doorsturen aan decentrale overheden
·
 
        
W
eek 50 ontvangst advies overheden
 
T
er informatie stuur ik u ook het stroomschema toe. Hieruit kunt u afleiden hoe het proces 
n
u
 is ingericht. In het geval van het winningsplan Westerveld, wordt deze lijn
g
e
volgd.
 
E
chter is, zoals u weet, de adviesrol van de overheden geheel nieuw. Dit betekent dat de inrichting van het proces ook aan verandering onderhevig kan zijn (los van de
u
itkomsten van het debat in de 2
e
 
Kamer aangaande de voorgestelde 
w
ijzigingen in de Mijnbouwwet). Zo is bijvoorbeeld naar aanleiding van de informatiesessies die zijn
g
ehouden, het adviestermijn van de overheden eerder al met 2 weken verlengd naar 8 weken.  Mogelijk leiden nieuwe dienstverleningsafspraken met Staatstoezicht 
o
ok tot
a
anpassing van het proces (wanneer Staatstoezicht bijvoorbeeld binnen 4 weken advies kan uitbrengen, dan heeft u -uitgaande van de 8 weken adviestermijn na ontvangst
a
dvies Staattoezicht- in totaal 12 weken).
 
H
eeft u toch nog vragen? U kunt mij bereiken op onderstaand nummer.  Ik heb verlof van 15 juli tot en met 20 juli.
 
I
k wens u –mocht u nog op vakantie gaan- een prettige vakantie toe.  
 
M
et vriendelijke groeten,
 
  
-
-------------------
 
   
M
inisterie van Economische Zaken
D
irectie Energie & Omgeving
C
luster Mijnbouw
B
ezoekadres
 
Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC 
D
en Haag
P
ostadres
 
Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
T
elefoonnummer
 
06-
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
vrijdag 1 juli 2016 15:15
A
an:
 
i
i
'
'
'
 
.
'
.
O
nderwerp:
 
annulering sessie winningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016 
U
rgentie:
 
Hoog
 
G
eachte heer, mevrouw,
 
O
p 22 juni jl. heeft u een email ontvangen  over het advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) over het winningsplan Westerveld van de Nederlandse Aardolie Maatschappij
(
NAM).  Dit advies zou samen met het winningsplan aan u worden toegestuurd met daarbij het verzoek om hierop advies uit te brengen. SodM heeft eind juni geadviseerd om het
w
inningsplan met informatie aan te vullen en tot die tijd aan te houden. Om deze reden 
w
il ik daarom de specifieke informatiesessie die gepland stond op 8 juli afzeggen.
 
P
roces
Z
oals u weet ligt er een voorstel tot wijziging van de Mijnbouwwet voor aan de 2
e
 
Kamer naar aanleiding van het rapport onderzoeksraad voor de veiligheid (OVV) 
o
ver Groningen.
D
it heeft tot gevolg dat de winningsplannen op een andere manier beoordeeld zullen worden. De afgelopen maanden is overleg met u geweest over de nieuwe aanpak van
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre>winningsplannen en uw rol daarin.
 
I
n het wetvoorstel wordt een aantal inhoudelijke wijzigingen voorgesteld. Het winningsplan Westerveld is het eerste plan dat naar aanleiding van de aanbevelingen van het 
O
VV
rapport en de daarop voorgestelde wijzigingen in de mijnbouwwet, is opgesteld. Ten tijde hiervan was de leidraad seismische risico analyse, die door SodM is opgesteld, nog niet
gereed. Eerder is aangegeven dat het winningsplan Westerveld een pilotproject is.
 
A
dvies Staatstoezicht op de Mijnen
Eind juni 2016 hebben wij het advies van SodM over het winningsplan Westerveld ontvangen. SodM adviseert om het winningsplan aan te houden totdat NAM het winningsplan
h
eeft 
a
angevuld met de volgende gegevens:
1. Overzicht van de gemeten grondsnelheden en grondversnellingen;
2. Overzicht van de schademeldingen en de aard van de schade;
3. Analyse van de relatie tussen de grondsnelheden/-versnellingen en de aard en omvang van de gerapporteerde schade. Deze analyse zou geplaatst moeten worden in het kader
v
an vergelijkbare analyses voor andere velden en de kalibratiestudie schade door aardbevingen (TNO rapport, TNO-034-DTM-2009-04435, 11. november 2009) en de SBR Richtlijn-
A;
4. Analyse van de relatie tussen de bevingen en de productie(snelheid);
5
. Rapportage van waargenomen relaties bij andere actieve velden;
6. Overige onderbouwende rapporten en analyses.
 
W
ij hebben besloten, het advies van SodM over te nemen. Dat betekent dat het winningsplan formeel wordt aangehouden totdat NAM de gegevens heeft aangevuld.
 
V
eiligheid gewaarborgd
SodM concludeert dat, op basis van de seismisch risico analyse in het ingediende winningsplan Westerveld, de veiligheid niet
 in het geding is en dat, in afwachting van de
aan
vullende gegevens, de gaswinning op basis van het huidige winningsplan kan doorgaan.   
 
Sessie 8 juli 2016
Aangezien het winningsplan formeel wordt aangehouden, gaat de specifieke informatiesessie van 8 juli aanstaande niet door. Zodra de gegevens zijn aangevuld door NAM en na
(een aanvullend) advies van SodM, ontvangt u opnieuw een uitnodiging voor een specifieke informatiesessie.  
 
Langere adviesperiode
Zodra NAM het herziene winningsplan Westerveld indient, zullen wij parallel aan het verzoek tot advies aan SodM, u om advies vragen. U heeft hierdoor meer tijd om het
winningsplan te bestuderen en advies uit te brengen.  Zodra wij het advies van SodM hebben ontvangen, ontvangt u deze van ons. U heeft hierna nog 8 weken de tijd om advies
uit te brengen. Parallel hieraan verzoeken wij de Technische commissie bodembescherming ook om advies. Wanneer dit advies binnen is zult u dit ook van ons ontvangen.
 
Stukken ter informatie
U vindt het advies van SodM als bijlage bij deze mail. Het aangehouden winningsplan is te groot qua omvang, vandaar dat u deze via een link van WeTransfer kunt openen. U kunt
het document dan downloaden.
 
Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Heeft u toch nog vragen dan kunt u mij bereiken via onderstaand telefoonnummer.
 
Met vriendelijke groet,
 
--------------------
 .    
Ministerie van Economische Zaken
Directie Energie & Omgeving
Cluster Mijnbouw
Bezoekadres
 Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
Postadres
 Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
Telefoonnummer
 06-
 
Dit bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
verwijderen. 
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
ook, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
verzenden van berichten.
This m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
are requested to inform  the sender and delete the m essage.
The State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
risks inherent in the electronic transm ission of m essages.
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre>Date : 20-10-2016 08:44:10
F
T
S
ubject : FW: 161019 advies SodM inzake w inningsplan Westeveld (NAM)
H
et advies ligt er. Hoe wil je nu verder? Heb je daar al gedachten over?
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
woensdag 19 oktober 2016 14:39
A
an:
 
@provinciegroningen.nl'; ' . @leek.nl'; ' @leek.nl'; ' @noorderzijlvest.nl'; ' i @noorderzijlvest.nl';
.
@noorderzijlvest.nl'; ' . . @noorderzijlvest.nl'; ' . . @hunzeenaas.nl'; 
.
e
tterskipfryslan.nl'  @drenthe.nl'; ' i @aaenhunze.nl'; @aaenhunze.nl'; ' @gemeentenoordenveld.nl';
'
. @gemeentenoordenveld.nl'
C
C:
 
Onderwerp:
 161019 advies SodM inzake winningsplan Westeveld (NAM)
U
rgentie:
 
Hoog
 
B
este heer, mevrouw,
 
Z
oals aangegeven in de mail van 7 oktober jl. zou ik het advies van SodM –zodra ik deze heb ontvangen- aan u doorsturen. Dit heb ik geprobeerd; echter h
e
t door SodM
o
pgestelde advies (ontvangen op 14 oktober 
j
l.) inzake het aangepaste winningsplan Westerveld is -
g
ezien het flinke aantal meldingen die ik terugkrijg vanuit verschillende
s
ervers-
 
blijkbaar te groot qua omvang om
 
te versturen. Vandaar dat 
i
k u dit bericht nogmaals stuur met de mededeling dat u
 
z.s.m. een link via WeTransfer ontvangt. Met
d
eze link kunt u het document downloaden. Heeft u het voorgaande bericht wel ontvangen; mijn excuses.
 
T
ermijn adviesverzoek
I
k verzoek u –uitgaande van de datum van 14 oktober op het formele adviesverzoek welke is gericht aan uw college of bestuur en de 14 weken adviestermijn – om 
v
óór 20
j
anuari 2017
 
advies uit te brengen over het winningsplan Westerveld.  
 
S
pecifieke sessie op 8 november van 10 tot 12 uur bij de provincie Drenthe
T
ot op heden heb ik van de gemeente 
A
a en Hunze & van de provincie Fryslân een aanmelding voor de sessie ontvangen.  Graag hoor ik zo spoedig mogelijk van u of u ook
aanwezig bent bij deze sessie.  Kunt u niet, dan verzoek ik u dit ook te melden.
 
H
eeft u nog vragen? U kunt mij bereiken op onderstaand nummer.  
 
M
et vriendelijke groeten,
   
-
-------------------
 
   
M
inisterie van Economische Zaken
D
irectie Energie & Omgeving
C
luster Mijnbouw
B
ezoekadres
 
Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den 
H
aag
P
ostadres
 
Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
T
elefoonnummer
 
06
 
V
an:
V
erzonden:
 
vrijdag 7 oktober 2016 18:13
A
an:
 
'
 
i
i
l
 
'
'
.
.
.  
.
.
'
 
CC:
 
@shell.com'
O
nderwerp:
 
vooraankondiging adviesverzoek winningsplan Westerveld (NAM( aan de decentrale overheden en uitnodiging specifieke sessie
U
rgentie:
 
Hoog
 
B
este heer, mevrouw,
 
O
p 12 juli jl. heb ik u geïnformeerd over het feit dat het winningsplan Westerveld (NAM) wordt aangehouden op advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM).  Dit heeft tot
g
evolg gehad dat de specifieke sessie die stond gepland is geannuleerd. 
O
ok heb ik u op de hoogte gebracht van de globale planning met betrekking tot het winningsplan
W
esterveld. 
 
H
uidige stand van zaken
N
aar aanleiding van het advies van eind juni van SodM, heeft NAM half september jl. een aangepast winningsplan Westerveld ingediend. Dit winningsplan is als concept
i
ngediend en vervolgens globaal getoetst door SodM. Het plan is volgens 
S
odM van voldoende kwaliteit om de procedure doorgang te laten vinden. Daartoe heeft SodM TNO
v
erzocht advies uit te brengen.
 
A
dviestermijn
I
n het vorige bericht heb ik toegezegd dat ik u -parallel aan het adviesverzoek aan SodM- het winningsplan zou doen toekomen. Afhankelijk van het termijn waarbinnen SodM
h
et advies oplevert, zou u vervolgens maximaal 14 weken de tijd hebben 
v
oor het opstellen van het advies. Door de snelheid waarmee het proces nu doorgang vindt, is het
w
inningsplan echter nog niet verstuurd. Hoewel de verwachting is dat het advies van TNO deze week gereed is en SodM daarna nog 2 weken nodig heeft om het definitieve
a
dvies op te stellen, vinden wij het niet meer dan correct om de afgesproken termijn van 14 weken aan te houden. 
 
S
tukken ter informatie
H
et door NAM aangepaste winningsplan Westerveld is te groot qua omvang om als bijlage bij deze e-mail te versturen. U ontvangt z.s.m. een link via WeTransfer. Met deze
l
ink kunt u het document downloaden. Mogelijk ten overvloede wijs ik 
u
 erop dat de bedrijfsgegevens in het winningsplan 
v
ertrouwelijk
 behandeld dienen te worden. Als
b
i
jlage bij deze mail, zit het (
c
oncept
) verzoek tot advies. Uw bestuur mag op korte termijn het schriftelijke verzoek tot advies verwachten.
 
W
anneer het advies van SodM is ontvangen wordt dit direct aan u doorgestuurd en ook wordt er advies gevraagd aan de Technische commissie bodembescherming (Tcbb),
d
ie na ontvangst ook direct aan u zal worden verstuurd.  
 
S
pecifieke sessie
O
m u te ondersteunen in uw rol als adviseur organiseert EZ een specifieke sessie waar u vragen kunt stellen aan EZ, SodM of in dit geval NAM. Deze sessie is in overleg met
d
e provincie Drenthe gepland op:
 
D
insdag 8 november van 10 uur tot 12 uur op  provinciehuis Drenthe, Westerbrink 1 in Assen
 
G
ezien de beperkte ruimte verzoek ik u om per organisatie één afgevaardigde te laten deelnemen aan de specifieke sessie. Graag hoor ik van wie van uw organisatie dat zal
z
ijn.
 
G
lobale (indicatie) planning:
W
eek 40 versturen winningsplan Westerveld en verzoek tot advies per mail
W
eek 41 versturen schriftelijk verzoek tot advies aan bestuur
Week 42 ontvangst advies SodM
W
eek 43 versturen advies SodM aan decentrale overheden
W
eek 43 verzoek tot advies Tcbb
W
eek 45 specifieke sessie Winningsplan Westervel
W
eek 47 ontvangst advies Tcbb
Week 48 versturen advies Tcbb aan decentrale overheden
W
eek 02 ontvangst advies decentrale overheden
 
H
eeft u nog vragen? U kunt mij bereiken op onderstaand nummer.  
 
16.243
</pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre>Met vriendelijke groeten,
 
  
-
-------------------
 
   
M
inisterie van Economische Zaken
D
irectie Energie & Omgeving
C
luster Mijnbouw
B
ezoekadres
 
Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den 
H
aag
P
ostadres
 
Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
T
elefoonnummer
 
06-
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
dinsdag 12 juli 2016 11:17
A
an:
 
'
 
i
i
l
 
'
'
'
.
 
.
'
.
'
 
O
nderwerp:
 
planning vervolg winningsplan Westerveld (NAM)
U
rgentie:
 
Hoog
 
B
este heer, mevrouw,
 
N
aar aanleiding van het advies van Staatstoezicht op de Mijnen om het winningsplan Westerveld (NAM) aan te houden, wordt in dezer dagen een brief aan de NAM
v
erzonden, waarin wordt verzocht om binnen 8 weken na dagtekening van de brief 
h
et winningsplan aan te vullen met de gevraagde informatie. Zodra de aanvulling is
o
ntvangen, wordt Staatstoezicht opnieuw om advies gevraagd. Hiervoor heeft Staatstoezicht maximaal 6 weken de tijd.  Parallel hieraan stuur ik u het aangevulde
w
inningsplan 
t
oe, met het verzoek tot het uitbrengen van advies. Het advies van Staattoezicht wordt na ontvangst aan u toegestuurd, waarna u 8 weken de tijd heeft om
a
dvies uit te brengen. Dit houdt in dat u maximaal 14 weken de tijd heeft om het winningsplan te bestuderen 
e
n advies uit te brengen.
 
I
ndicatie
 globale planning:
·
 
        
W
eek 36 ontvangst aangevuld winningsplan Westerveld door NAM 
e
n
 
adviesverzoek aan SodM en decentrale overheden
·
 
        
W
eek 42 ontvangst advies Staatstoezicht 
e
n
 
doorsturen aan decentrale overheden 
e
n
 
adviesverzoek aan Tcbb
·
 
        
W
eek 44-45 specifieke sessie overheden
·
 
        
W
eek 46 ontvangst advies Tcbb 
e
n
 
doorsturen aan decentrale overheden
·
 
        
W
eek 50 ontvangst advies overheden
 
T
er informatie stuur ik u ook het stroomschema toe. Hieruit kunt u afleiden hoe het proces 
n
u
 is ingericht. In het geval van het winningsplan Westerveld, wordt deze lijn
g
evolgd.
 
E
chter is, zoals u weet, de adviesrol van de overheden geheel nieuw. Dit betekent dat de inrichting van het proces ook aan verandering onderhevig kan zijn (los van de
u
itkomsten van het debat in de 2
e
 
Kamer aangaande de voorgestelde 
w
ijzigingen in de Mijnbouwwet). Zo is bijvoorbeeld naar aanleiding van de informatiesessies die zijn
g
ehouden, het adviestermijn van de overheden eerder al met 2 weken verlengd naar 8 weken.  Mogelijk leiden nieuwe dienstverleningsafspraken met Staatstoezicht 
o
ok tot
a
anpassing van het proces (wanneer Staatstoezicht bijvoorbeeld binnen 4 weken advies kan uitbrengen, dan heeft u -uitgaande van de 8 weken adviestermijn na ontvangst
a
dvies Staattoezicht- in totaal 12 weken).
 
H
eeft u toch nog vragen? U kunt mij bereiken op onderstaand nummer.  Ik heb verlof van 15 juli tot en met 20 juli.
 
I
k wens u –mocht u nog op vakantie gaan- een prettige vakantie toe.  
 
M
et vriendelijke groeten,
 
  
-
-------------------
.
 . . .   
M
inisterie van Economische Zaken
D
irectie Energie & Omgeving
C
luster Mijnbouw
B
ezoekadres
 
Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den 
H
aag
P
ostadres
 
Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
T
elefoonnummer
 
06-
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
vrijdag 1 juli 2016 15:15
A
an:
 
i
i
'
'
'
 
.
'
.
O
nderwerp:
 
annulering sessie winningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016 
U
rgentie:
 
Hoog
 
G
eachte heer, mevrouw,
 
O
p 22 juni jl. heeft u een email ontvangen  over het advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) over het winningsplan Westerveld van de Nederlandse Aardolie Maatschappij
(
NAM).  Dit advies zou samen met het winningsplan aan u worden toegestuurd met daarbij het verzoek om hierop advies uit te brengen. SodM heeft eind juni geadviseerd om het
w
inningsplan met informatie aan te vullen en tot die tijd aan te houden. Om deze reden 
w
il ik daarom de specifieke informatiesessie die gepland stond op 8 juli afzeggen.
 
P
roces
Z
oals u weet ligt er een voorstel tot wijziging van de Mijnbouwwet voor aan de 2
e
 
Kamer naar aanleiding van het rapport onderzoeksraad voor de veiligheid (OVV) over 
G
roningen.
D
it heeft tot gevolg dat de winningsplannen op een andere manier beoordeeld zullen worden. De afgelopen maanden is overleg met u geweest over de nieuwe aanpak van
w
inningsplannen en uw rol daarin.
 
I
n het wetvoorstel wordt een aantal inhoudelijke wijzigingen voorgesteld. Het winningsplan Westerveld is het eerste plan dat naar aanleiding van de aanbevelingen van het OVV
r
apport en de daarop voorgestelde wijzigingen in de mijnbouwwet, is opgesteld. Ten tijde hiervan was de leidraad seismische risico analyse, die door SodM is opgesteld, nog niet
g
ereed. Eerder is aangegeven dat het winningsplan Westerveld een pilotproject is.
 
A
dvies Staatstoezicht op de Mijnen
E
ind juni 2016 hebben wij het advies van SodM over het winningsplan Westerveld ontvangen. SodM adviseert om het winningsplan aan te houden totdat NAM het winningsplan
h
eeft 
a
angevuld met de volgende gegevens:
1
. Overzicht van de gemeten grondsnelheden en grondversnellingen;
2
. Overzicht van de schademeldingen en de aard van de schade;
3
. Analyse van de relatie tussen de grondsnelheden/-versnellingen en de aard en omvang van de gerapporteerde schade. Deze analyse zou geplaatst moeten worden in het kader
v
an 
v
ergelijkbare analyses voor andere velden en de kalibratiestudie schade door aardbevingen (TNO rapport, TNO-034-DTM-2009-04435, 11. november 2009) en de SBR Richtlijn-
A
;
4
. Analyse van de relatie tussen de bevingen en de productie(snelheid);
5
. Rapportage van waargenomen relaties bij andere actieve velden;
6
. Overige onderbouwende rapporten en analyses.
 
W
ij hebben besloten, het advies van SodM over te nemen. Dat betekent dat het winningsplan formeel wordt aangehouden totdat NAM de gegevens heeft aangevuld.
 
V
eiligheid gewaarborgd
S
odM concludeert dat, op basis van de seismisch risico analyse in het ingediende winningsplan Westerveld, de veiligheid 
n
iet
 in het geding is en dat, in afwachting van de
a
an
vullende gegevens, de gaswinning op basis van het huidige winningsplan kan doorgaan.   
</pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre> 
Sessie 8 juli 2016
A
angezien het winningsplan formeel wordt aangehouden, gaat de specifieke informatiesessie van 8 juli aanstaande niet door. Zodra de gegevens zijn aangevuld door NAM en na
(een aanvullend) advies van SodM, ontvangt u opnieuw een uitnodiging voor een specifieke informatiesessie.  
 
L
angere adviesperiode
Zodra NAM het herziene winningsplan Westerveld indient, zullen wij parallel aan het verzoek tot advies aan SodM, u om advies vragen. U heeft hierdoor meer tijd om het
winningsplan te bestuderen en advies uit te brengen.  Zodra wij het advies van SodM hebben ontvangen, ontvangt u deze van ons. U heeft hierna nog 8 weken de tijd om advies
u
it te brengen. Parallel hieraan verzoeken wij de Technische commissie bodembescherming ook om advies. 
W
anneer dit advies binnen is zult u dit ook van ons ontvangen.
 
S
tukken ter informatie
U vindt het advies van SodM als bijlage bij deze mail. Het aangehouden winningsplan is te groot qua omvang, vandaar dat u deze via een link van WeTransfer kunt openen. U kunt
h
et document dan downloaden.
 
I
k hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Heeft u toch nog vragen dan kunt u mij bereiken via onderstaand telefoonnummer.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
--------------------
. . . .   
Ministerie van Economische Zaken
D
irectie Energie & Omgeving
Cluster Mijnbouw
Bezoekadres
 Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
P
ostadres
 
Postbus 
2
0401, 2500 EK Den Haag
Telefoonnummer
 06
 
D
it bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
verwijderen. 
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
ook, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
v
erzenden van berichten.
This m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
a
re requested to inform  the sender and delete the m essage.
The State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
r
isks inherent in the electronic transm ission of m essages.
Disclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>Date : 10-11-2016 11:12:08
Subject : FW: 161019 advies SodM inzake w inningsplan Westeveld (NAM)
Hoi 
 
Zie hieronder. Wil je mij het door jouw opnieuw gescande exemplaar sturen?
 
Groeten  
 
Van:
@minez.nl] 
Verzonden:
 donderdag 10 november 2016 10:39
Aan:
  
Onderwerp:
 RE: 161019 advies SodM inzake winningsplan Westeveld (NAM)
 
Helaas, 
 
Ik ben ook niet in het bezit van een bestand zonder dit deel!
Mirella
 
Van:
i @aaenhunze.nl
] 
Verzonden:
 woensdag 9 november 2016 15:21
Aan:
Onderwerp:
 FW: 161019 advies SodM inzake winningsplan Westeveld (NAM)
Urgentie:
 Hoog
 
Beste ,
 
Kun je mij/ons het winningsplan ook sturen zonder de vertrouwelijk pagina’s (na blz.  61)
 
Met v riendelijke groet,
 i
Projectcoördinator - beleids medewerk er RO
Gemeente Aa en Hunze
Pos tbus  93 • 9460 AB Gieten 
Spiek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
www.aaenhunze.nl
Telefoon algemeen: 14 0592
Telefoon direct: (0592)   
 
V
an:
Verzonden:
 woensdag 19 oktober 2016 14:44
Aan:
 zaaksysteem
Onderwerp:
 FW: 161019 advies SodM inzake winningsplan Westeveld (NAM)
Urgentie:
 Hoog
 
 
Van:
@minez.nl
] 
Verzonden:
 woensdag 19 oktober 2016 14:39
Aan:
 ' i @provinciegroningen.nl'; . @leek.nl'; @leek.nl'; . @noorderzijlvest.nl'; @noorderzijlvest.nl'; @noorderzijlvest.nl';
' @aaenhunze.nl'; ' @aaenhunze.nl'; . @gemeentenoordenveld.nl'; ' . @assen.nl'; ' . i @assen.nl'; ' . @assen.nl'; . @tynaarlo.nl';
CC:
 '
@shell.com'
Onderwerp:
 161019 advies SodM inzake winningsplan Westeveld (NAM)
Urgentie:
 Hoog
 
Beste heer, mevrouw,
 
Zoals aangegeven in de mail van 7 oktober jl. zou ik het advies van SodM –zodra ik deze heb ontvangen- aan u doorsturen. Dit heb ik geprobeerd; echter het door SodM
opgestelde advies (ontvangen op 14 oktober jl.) inzake het aangepaste winningsplan Westerveld is -gezien het flinke aantal meldingen die ik terugkrijg vanuit verschillende
servers- blijkbaar te groot qua omvang om te versturen. Vandaar dat ik u dit bericht nogmaals stuur met de mededeling dat u z.s.m. een link via WeTransfer ontvangt. Met
deze link kunt u het document downloaden. Heeft u het voorgaande bericht wel ontvangen; mijn excuses.
 
Termijn adviesverzoek
Ik verzoek u –uitgaande van de datum van 14 oktober op het formele adviesverzoek welke is gericht aan uw college of bestuur en de 14 weken adviestermijn – om 
vóór 20
januari 2017
 advies uit te brengen over het winningsplan Westerveld.  
 
Specifieke sessie op 8 november van 10 tot 12 uur bij de provincie Drenthe
Tot op heden heb ik van de gemeente 
Aa en Hunze & van de provincie Fryslân een aanmelding voor de sessie ontvangen.  Graag hoor ik zo spoedig mogelijk van u of u ook
aanwezig bent bij deze sessie.  Kunt u niet, dan verzoek ik u dit ook te melden.
 
Heeft u nog vragen? U kunt mij bereiken op onderstaand nummer.  
 
Met vriendelijke groeten,
   
--------------------
    
Ministerie van Economische Zaken
Directie Energie & Omgeving
Cluster Mijnbouw
Bezoekadres
 Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
Postadres
 Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
Telefoonnummer
 06
 
Van:
Verzonden:
 vrijdag 7 oktober 2016 18:13
Aan:
i
i
'
 .
'
.
CC:
 '
shell.com'
Onderwerp:
 vooraankondiging adviesverzoek winningsplan Westerveld (NAM( aan de decentrale overheden en uitnodiging specifieke sessie
Urgentie:
 Hoog
 
Beste heer, mevrouw,
 
Op 12 juli jl. heb ik u geïnformeerd over het feit dat het winningsplan Westerveld (NAM) wordt aangehouden op advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM).  Dit heeft tot
gevolg gehad dat de specifieke sessie die stond gepland is geannuleerd. Ook heb ik u op de hoogte gebracht van de globale planning met betrekking tot het winningsplan
16.244
</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 135 ======================================================================

<pre>Westerveld. 
 
Huidige stand van zaken
Naar aanleiding van het advies van eind juni van SodM, heeft NAM half september jl. een aangepast winningsplan Westerveld ingediend. Dit winningsplan is als concept
ingediend en vervolgens globaal getoetst door SodM. Het plan is volgens SodM van voldoende kwaliteit om de procedure doorgang te laten vinden. Daartoe heeft SodM TNO
verzocht advies uit te brengen.
 
Adviestermijn
In het vorige bericht heb ik toegezegd dat ik u -parallel aan het adviesverzoek aan SodM- het winningsplan zou doen toekomen. Afhankelijk van het termijn waarbinnen SodM
het advies oplevert, zou u vervolgens maximaal 14 weken de tijd hebben voor het opstellen van het advies. Door de snelheid waarmee het proces nu doorgang vindt, is het
winningsplan echter nog niet verstuurd. Hoewel de verwachting is dat het advies van TNO deze week gereed is en SodM daarna nog 2 weken nodig heeft om het definitieve
advies op te stellen, vinden wij het niet meer dan correct om de afgesproken termijn van 14 weken aan te houden. 
 
Stukken ter informatie
Het door NAM aangepaste winningsplan Westerveld is te groot qua omvang om als bijlage bij deze e-mail te versturen. U ontvangt z.s.m. een link via WeTransfer. Met deze
link kunt u het document downloaden. Mogelijk ten overvloede wijs ik u erop dat de bedrijfsgegevens in het winningsplan vertrouwelijk
 behandeld dienen te worden. Als
bijlage bij deze mail, zit het (concept
) verzoek tot advies. Uw bestuur mag op korte termijn het schriftelijke verzoek tot advies verwachten.
 
Wanneer het advies van SodM is ontvangen wordt dit direct aan u doorgestuurd en ook wordt er advies gevraagd aan de Technische commissie bodembescherming (Tcbb),
die na ontvangst ook direct aan u zal worden verstuurd.  
 
Specifieke sessie
Om u te ondersteunen in uw rol als adviseur organiseert EZ een specifieke sessie waar u vragen kunt stellen aan EZ, SodM of in dit geval NAM. Deze sessie is in overleg met
de provincie Drenthe gepland op:
 
Dinsdag 8 november van 10 uur tot 12 uur op  provinciehuis Drenthe, Westerbrink 1 in Assen
 
Gezien de beperkte ruimte verzoek ik u om per organisatie één afgevaardigde te laten deelnemen aan de specifieke sessie. Graag hoor ik van wie van uw organisatie dat zal
zijn.
 
Globale (indicatie) planning:
Week 40 versturen winningsplan Westerveld en verzoek tot advies per mail
Week 41 versturen schriftelijk verzoek tot advies aan bestuur
Week 42 ontvangst advies SodM
Week 43 versturen advies SodM aan decentrale overheden
Week 43 verzoek tot advies Tcbb
Week 45 specifieke sessie Winningsplan Westervel
Week 47 ontvangst advies Tcbb
Week 48 versturen advies Tcbb aan decentrale overheden
Week 02 ontvangst advies decentrale overheden
 
Heeft u nog vragen? U kunt mij bereiken op onderstaand nummer.  
 
Met vriendelijke groeten,
   
--------------------
. . . .   
Ministerie van Economische Zaken
Directie Energie & Omgeving
Cluster Mijnbouw
Bezoekadres
 Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
Postadres
 Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
Telefoonnummer
 06-
 
 
Van:
Verzonden:
 dinsdag 12 juli 2016 11:17
Aan:
i
'
 .
'
.
Onderwerp:
 planning vervolg winningsplan Westerveld (NAM)
Urgentie:
 Hoog
 
Beste heer, mevrouw,
 
Naar aanleiding van het advies van Staatstoezicht op de Mijnen om het winningsplan Westerveld (NAM) aan te houden, wordt in dezer dagen een brief aan de NAM
verzonden, waarin wordt verzocht om binnen 8 weken na dagtekening van de brief het winningsplan aan te vullen met de gevraagde informatie. Zodra de aanvulling is
ontvangen, wordt Staatstoezicht opnieuw om advies gevraagd. Hiervoor heeft Staatstoezicht maximaal 6 weken de tijd.  Parallel hieraan stuur ik u het aangevulde
winningsplan toe, met het verzoek tot het uitbrengen van advies. Het advies van Staattoezicht wordt na ontvangst aan u toegestuurd, waarna u 8 weken de tijd heeft om
advies uit te brengen. Dit houdt in dat u maximaal 14 weken de tijd heeft om het winningsplan te bestuderen en advies uit te brengen.
 
Indicatie
 globale planning:
·
         
Week 36 ontvangst aangevuld winningsplan Westerveld door NAM 
en
 adviesverzoek aan SodM en decentrale overheden
·
         
Week 42 ontvangst advies Staatstoezicht 
en
 doorsturen aan decentrale overheden 
en
 adviesverzoek aan Tcbb
·
         
Week 44-45 specifieke sessie overheden
·
         
Week 46 ontvangst advies Tcbb 
en
 doorsturen aan decentrale overheden
·
         
Week 50 ontvangst advies overheden
 
Ter informatie stuur ik u ook het stroomschema toe. Hieruit kunt u afleiden hoe het proces nu
 is ingericht. In het geval van het winningsplan Westerveld, wordt deze lijn
gevolgd.
 
Echter is, zoals u weet, de adviesrol van de overheden geheel nieuw. Dit betekent dat de inrichting van het proces ook aan verandering onderhevig kan zijn (los van de
uitkomsten van het debat in de 2
e
 Kamer aangaande de voorgestelde wijzigingen in de Mijnbouwwet). Zo is bijvoorbeeld naar aanleiding van de informatiesessies die zijn
gehouden, het adviestermijn van de overheden eerder al met 2 weken verlengd naar 8 weken.  Mogelijk leiden nieuwe dienstverleningsafspraken met Staatstoezicht ook tot
aanpassing van het proces (wanneer Staatstoezicht bijvoorbeeld binnen 4 weken advies kan uitbrengen, dan heeft u -uitgaande van de 8 weken adviestermijn na ontvangst
advies Staattoezicht- in totaal 12 weken).
 
Heeft u toch nog vragen? U kunt mij bereiken op onderstaand nummer.  Ik heb verlof van 15 juli tot en met 20 juli.
 
Ik wens u –mocht u nog op vakantie gaan- een prettige vakantie toe.  
 
Met vriendelijke groeten,
   
--------------------
    
Ministerie van Economische Zaken
Directie Energie & Omgeving
Cluster Mijnbouw
Bezoekadres
 Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
Postadres
 Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
Telefoonnummer
 06-
 
Van:
Verzonden:
 vrijdag 1 juli 2016 15:15
Aan:
i
i
'
 .
'
.
Onderwerp:
 annulering sessie winningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 135 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 136 ======================================================================

<pre>    Urgentie: Hoog    Geachte heer, mevrouw,    Op 22 juni jl. heeft u een email ontvangen over het advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) over het winningsplan Westerveld van de Nederlandse Aardolie Maatschappij  (NAM). Dit advies zou samen met het winningsplan aan u worden toegestuurd met daarbij het verzoek om hierop advies uit te brengen. SodM heeft eind juni geadviseerd om het  winningsplan met informatie aan te vullen en tot die tijd aan te houden. Om deze reden wil ik daarom de specifieke informatiesessie die gepland stond op 8 juli afzeggen.    Proces   Zoals u weet ligt er een voorstel tot wijziging van de Mijnbouwwet voor aan de 2° Kamer naar aanleiding van het rapport onderzoeksraad voor de veiligheid (OVV) over Groningen.  Dit heeft tot gevolg dat de winningsplannen op een andere manier beoordeeld zullen worden. De afgelopen maanden is overleg met u geweest over de nieuwe aanpak van  winningsplannen en uw rol daarin.    In het wetvoorstel wordt een aantal inhoudelijke wijzigingen voorgesteld. Het winningsplan Westerveld is het eerste plan dat naar aanleiding van de aanbevelingen van het OVV  rapport en de daarop voorgestelde wijzigingen in de mijnbouwwet, is opgesteld. Ten tijde hiervan was de leidraad seismische risico analyse, die door SodM is opgesteld, nog niet  gereed. Eerder is aangegeven dat het winningsplan Westerveld een pilotproject is.    Advies Staatstoezicht op de Mijnen   Eind juni 2016 hebben wij het advies van SodM over het winningsplan Westerveld ontvangen. SodM adviseert om het winningsplan aan te houden totdat NAM het winningsplan  heeft aangevuld met de volgende gegevens:   1. Overzicht van de gemeten grondsnelheden en grondversnellingen;   2. Overzicht van de schademeldingen en de aard van de schade;   3. Analyse van de relatie tussen de grondsnelheden/-versnellingen en de aard en omvang van de gerapporteerde schade. Deze analyse zou geplaatst moeten worden in het kader  van vergelijkbare analyses voor andere velden en de kalibratiestudie schade door aardbevingen (TNO rapport, TNO-034-DTM-2009-04435, 11. november 2009) en de SBR Richtlijn-  A;   4. Analyse van de relatie tussen de bevingen en de productie(snelheid);   5. Rapportage van waargenomen relaties bij andere actieve velden;   6. Overige onderbouwende rapporten en analyses.    Wij hebben besloten, het advies van SodM over te nemen. Dat betekent dat het winningsplan formeel wordt aangehouden totdat NAM de gegevens heeft aangevuld.    Veiligheid gewaarborgd  SadM concludeert dat, op basis van de seismisch risico analyse in het ingediende winningsplan Westerveld, de veiligheid niet in het geding is en dat, in afwachting van de  aanvullende gegevens, de gaswinning op basis van het huidige winningsplan kan doorgaan.    Sessie 8 juli 2026  Aangezien het winningsplan formeel wordt aangehouden, gaat de specifieke informatiesessie van 8 juli aanstaande niet door. Zodra de gegevens zijn aangevuld door NAM en na  (een aanvullend} advies van SodM, ontvangt u opnieuw een uitnodiging voor een specifieke informatiesessie.    Langere adviesperiode   Zodra NAM het herziene winningsplan Westerveld indient, zullen wij parallel aan het verzoek tot advies aan SodM, u om advies vragen. U heeft hierdoor meer tijd om het  winningsplan te bestuderen en advies uit te brengen. Zodra wij het advies van SodM hebben ontvangen, ontvangt u deze van ons. U heeft hierna nog 8 weken de tijd om advies  uit te brengen. Parallel hieraan verzoeken wij de Technische commissie bodembescherming ook om advies. Wanneer dit advies binnen is zult u dit ook van ons ontvangen.    Stukken ter informatie  U vindt het advies van SodM als bijlage bij deze mail. Het aangehouden winningsplan is te groot qua omvang, vandaar dat u deze via een link van WeTransfer kunt openen. U kunt  het document dan downloaden.    Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Heeft u toch nog vragen dan kunt u mij bereiken via onderstaand telefoonnummer.    Met vriendelijke groet,    Ministerie van Economische Zaken   Directie Energie & Omgeving   Cluster Mijnbouw   Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag  Postadres Postbus 20401, 2500 EK Den Haag  Telefoonnummer CCG    Dit bericht kan mforratie bevatten die niet voor u & bestemd. Indien u  nict de geadresseerde bent of dit bericht abusicvelijk aan u is gezonden,  wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te   id  De Staat aanvaardt geen aansprakelgkheid voor schade, van welke aard  ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch  verzenden van berichten.    This message may contain information that is not mtended for you. If you   are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you   are requested to inform the sender and delete the message.   The State accepts no kability for damage of any kind resulting from the   risks inherent in the electronic transmission of messages.   DISCLAIMER:   Aan de informatie in deze e-mail en ieder aungehecht datubestand kunnen geen rechten wonden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakdlijkheid voor schade uls gevolg van onjuistheden en/of geduteente    informatie.  Als u nier de bedoelde onnanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aungehecht databestand vervijderen en de aPender hiervan via e-mail op de hoogte stelien.    Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u & bestemd. Indien u  nict de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,  wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te  verwijderen,</pre>

====================================================================== Einde pagina 136 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 137 ======================================================================

<pre>De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
ook, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
verzenden van berichten.
This m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
are requested to inform  the sender and delete the m essage.
The State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
risks inherent in the electronic transm ission of m essages.
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.</pre>

====================================================================== Einde pagina 137 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 138 ======================================================================

<pre>Date : 7-12-2016 12:42:30
From  :   @aaenhunze.nl
To :   assen.nl,   assen.nl
Subject : FW: 161207 doorgestuurd advies Tcbb inzake w inningsplan Westeveld (NAM)
Hoi  
 
Sturen jullie dit nog door naar de raad van morgen?
 
 
 
Met v riendelijke groet,
 i
Projectcoördinator - beleids medewerk er RO
Gemeente Aa en Hunze
Pos tbus  93 • 9460 AB Gieten 
Spiek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
www aaenhunze nl
 l   
 i :    
 
Van:
@minez.nl] 
Verzonden:
 woensdag 7 december 2016 12:29
Aan:
 ' i @provinciegroningen.nl'; . @leek.nl'; @leek.nl'; . @noorderzijlvest.nl'; 
noorderzijlvest.nl'; 
noorderzijlvest.nl';
i noorderzijlvest.nl'; ' . @hunzeenaas.nl'; ' . fryslan.frl'; . @ooststellingwerf.nl'; @wetterskipfryslan.nl'; 
drenthe.nl';
gemeentenoordenveld.nl';  
CC:
Onderwerp:
 161207 doorgestuurd advies Tcbb inzake winningsplan Westeveld (NAM)
Urgentie:
 Hoog
 
Geachte heer,  mevrouw,
 
In aanvulling op het door mij per e-mail aan u verzonden adviesverzoek d.d. 7 oktober jl. inzake het winningsplan Westerveld (NAM) en de op 17 oktober jl. verstuurde e-mail
met het advies van SodM, zend ik u bij deze het op 7 december ontvangen advies van de Tcbb over het genoemde winningsplan.
 
Ik verzoek u het advies van de Tcbb mee te nemen in uw eigen advies, welke uiterlijk 19 januari 
door mij ontvangen moet zijn. Dit kan overigens per e-mail.
 
M
et vriendelijke groeten,
   
    
Ministerie van Economische Zaken
Directie Energie & Omgeving
Cluster Mijnbouw
Bezoekadres
 Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
Postadres
 Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
 
Dit bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
verwijderen. 
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
ook, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
verzenden van berichten.
This m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
are requested to inform  the sender and delete the m essage.
The State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
risks inherent in the electronic transm ission of m essages.
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
16.245
</pre>

====================================================================== Einde pagina 138 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 139 ======================================================================

<pre>Date : 6-3-2017 14:08:15
F
T
S
ubject : FW: 170220 uitnodiging overheden inform atieavonden w inningsplan Westerveld
A
ttachm ent : 170303 draaiboek info bijeenkom sten WP Westerveld m ei 2017.doc;170303 Actielijst info bijeenkom sten WP Westerveld m ei 2017.doc;
Verzonden met mijn Windows Phone
V
an  
l
 . .   i ll
Verzonden: 
​3-​3-​2017 13:48
A
an: 
 
i
 
@
drenthe.nl'
; 
'
i
aaenhunze.nl'
; 
 
 
'
@tynaarlo.nl'
; 
'
 i '
CC: 
i @shell.com'
; 
i - a@shell.com'
; 
 .  
 
''
@gemeentenoordenveld.nl'
;
'
@wdodelta.nl'
; 
 
. . 
 
'
 l '
 
l
 . .  
 
i
 
. . . .  
O
nderwerp: 
RE: 170220 uitnodiging overheden informatieavonden winningsplan Westerveld
Beste mensen,
 
U heeft zich aangemeld voor het overleg a.s. maandag over de informatieavonden voor belanghebbenden tijdens de ter inzage periode van het ontwerp instemmingsbesluit
Westerveld.
 
Als bijlage bij deze e-mail vindt u het concept draaiboek. Ook vindt u een (nog) lege actielijst.
 
Ik wens u een prettig weekend en tot maandag! i l    l
 
 
Van
Verzonden:
 maandag 20 februari 2017 14:40
Aan:
 ' i provincie '  .
.
l @assen.nl'; ' tynaarlo.nl'; ' @middendrenthe.nl'; ' @noorderzijlvest.nl'; ' . @noorderzijlvest.nl'; ' @wetterskipfryslan.nl';
. i @noorderzijlvest.nl'; ' . @noorderzijlvest.nl'; i @hunzeenaas.nl'; @wdodelta.nl'; '
@
wdodelta.nl';
@wdodelta.nl'
CC:
 '
s
Onderwerp:
 170220 uitnodiging overheden informatieavonden winningsplan Westerveld
Urgentie:
 Hoog
 
Beste heer, mevrouw,  
 
De provincie Drenthe is zo vriendelijk om een ruimte beschikbaar te stellen om met elkaar te overleggen over de invulling van de informatieavonden voor belanghebbenden
die door het ministerie van EZ georganiseerd worden in de periode van de ter inzage legging van het ontwerp instemmingsbesluit Westerveld.
 
Dit overleg is gepland op:
Maandag 6 maart van 11 tot 13 uur kamer 0.66 op het provinciehuis Drenthe te Assen
 
De provincie  heeft ook een lunch geregeld om 12.15 uur.
 
Graag hoor ik uiterlijk vrijdag 24 februari
 van u of u aanwezig bent bij dit overleg.
 
Me
t vriendelijke groeten,
l    l
 
 
Van:
Verzonden:
 dinsdag 14 februari 2017 16:32
Aan:
i
i
'
 .
'
.
CC:
 
  
Urgentie:
 Hoog
 
Beste heer, mevrouw,
 
20 januari jl.  is het adviestermijn betreffende het Winningsplan Westerveld voor de (lokale) overheden verstreken. Op dit moment ligt het winningsplan ter advisering voor aan
de Mijnraad.  Zodra dit (eind)advies is ontvangen, wordt de ontwerpbeschikking opgemaakt. Het wordt zo langzamerhand het moment om na te denken over een
 informatieavond, die normaliter in de 2
e
 week van de ter inzage periode wordt gepland. 
 
Voorlopige globale planning
Week 06 vergadering mijnraad
Week 08 advies Mijnraad binnen
Week 09 besluit schrijven
Week 15 besluit gereed
Week 16 start ter inzage legging ontwerp beschikking (publicatie)
Week 18 infoavonden (week 17 is landelijk de mei vakantie)
Week 22 einde ter inzage legging ontwerp beschikking (en daarmee mogelijkheid om zienswijzen in te dienen)
Week 27 verwerken ingediende zienswijzen
Week 28 beschikking gereed (publicatie)
 
U begrijpt dat deze planning niet definitief is aangezien we o.a. afhankelijk zijn van de oplevering van het advies van de Mijnraad en het aantal zienswijzen.  
 
Betrokken overheden
In dit geval is het winningsgebied vrij groot en vallen er –zoals u weet- meerdere gemeenten (en provincies en waterschappen) binnen het winningsgebied.
 
adviserende overheden winningsplan Westerveld (NAM)
Provincie Groningen
Provincie Friesland
Provincie Drenthe
Gemeente Leek
Gemeente Ooststellingwerf
Gemeente Aa en Hunze
Gemeente Noordenveld
Gemeente Assen
Gemeente Tynaarlo
16.246
</pre>

====================================================================== Einde pagina 139 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 140 ======================================================================

<pre>Gemeente Midden-Drenthe
W
aterschap Noorderzijlvest
W
etterskip Fryslân
W
aterschap Hunze en Aa's
W
aterschap Drents Overijsselse Delta
 
M
eerdere informatieavonden
V
oor de meeste winningsplannen houden we slecht 1 bijeenkomst op een -voor alle binnen het winningsgebied gelegen gemeenten- centrale locatie. Gezien de grootte van dit
w
inningsgebied, het aantal betrokken overheden en de verwachting dat er veel belangstelling is, is de inschatting dat we 2 tot 3 informatieavonden moeten organiseren.
 
O
pzet & inhoud informatieavonden
E
Z heeft de laatste jaren veel informatieavonden georganiseerd en we hebben de ervaring opgedaan dat een plenaire bijeenkomst over het algemeen niet goed werkt. Het is
v
oornamelijk 
z
enden van informatie en we willen graag een meer persoonlijke benadering waarbij we in gesprek gaan met belanghebbenden. We spreken dat ook liever van een
i
nformatiemarkt waarbij we op grote panelen informatie geven over van belang zijnde onderwerpen zoals 
b
ijv. over bodemdaling, bodembeweging, noodzaak voor gas(winning),
h
oe met schade wordt afgehandeld etc. Bij de panelen staan specialisten waaraan vragen kan worden gesteld over het betreffende onderwerp (bijv. de geoloog van EZ,  de
s
pecialist van TNO, NAM 
e
tc ). Daarnaast bieden wij belanghebbenden de mogelijkheid om mondeling een zienswijze in te dienen die wordt genoteerd door een daartoe
i
ngehuurd bureau.
 
D
e informatieavonden hebben betrekking op het winningsplan Westerveld, waaronder een aantal putten vallen en wat wordt beschouwd als 1 winningsgebied (vandaar ook het 1
w
inningsplan namelijk Westerveld). Hoewel bij elke bijeenkomst, zoals gezegd  juist bedoeld is om specifieke vragen te stellen (bijvoorbeeld een specifieke put), is de opzet van
d
e avond en de informatie die we laten zien, hetzelfde. 
 
V
oorbeeld informatieavond winningsplan Diever
I
n december hebben we in het dorpshuis te Wapse 1 informatieavond georganiseerd (het betrof hier een relatief klein winningsgebied waar 3 overheden bij betrokken waren). 
D
e informatie op de panelen is vooraf gedeeld met de overheden en waar nodig aangepast. Informatie over schade is bijvoorbeeld later toegevoegd en ook is een aantal panelen
g
emaakt met Q&A vragen die waren opgehaald. De informatie op de panelen die we hebben 
g
ebruikt vindt u ter illustratie vinden op de website van de gemeente Westerveld :
h
ttps://www.gemeentewesterveld.nl/Bestuur_en_organisatie/Actueel/Gaswinning_in_Wapse/Posters_informatiebijeenkomst_15_december_2016
.
 
L
o
catie & verdere invulling informatieavonden
I
k wil jullie uitnodigen om mee te denken waar en wanneer  en hoe we de infoavonden kunnen organiseren en welke informatie we zouden moeten laten zien zodat we de
a
vonden 
e
en goedlopend geheel kunnen laten zijn waar de focus vooral ligt op het verstrekken van informatie en het beantwoorden van vragen. De gemeente Assen heeft bijv.
a
angeven een hoge opkomst te verwachten wat aannemelijk maakt om daar ook een informatieavond 
t
e organiseren (elke voorstellen voor locaties heeft men ook gedaan;
e
ventueel zouden we deze avond in 2 blokken kunnen verdelen om ook de mensen te woord te kunnen staan.  Gezien het feit dat jullie grotendeels samen optrekken, wil ik jullie
v
ragen om ook 
g
ezamenlijk tot een voorstel voor 2-3 locaties te komen zodat alle belanghebbenden ook een informatieavond kunnen bijwonen zonder te veel te moeten reizen.
 
Ook welke rol de overheden tijdens deze avonden hebben, is een onderwerp waar ik het graag met jullie 
o
ver wil hebben.
 
M
isschien is het goed om op korte termijn met een kernteam bij een te komen om alles door te spreken? Ik zal contact opnemen met de provincie Drenthe of het mogelijk is 
o
p
h
et provinciehuis t bijeen te komen. Kunnen jullie dan alvast nadenken wie in dit kernteam deelneemt? Dan ga ik deze  personen z.s.m. een uitnodiging sturen. Ik zal NAM vragen
o
ok hierbij aanwezig te zijn.
 
B
en ik iets vergeten of heeft u nog andere opmerkingen/vragen: schroom niet!
 
M
et vriendelijke groeten,
 
  
-
-------------------
 
   
M
inisterie van Economische Zaken
D
irectie Energie & Omgeving
C
luster Mijnbouw
B
ezoekadres
 
Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
P
ostadres
 
Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
T
elefoonnummer
 
06-
 
 
 
 
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
woensdag 19 oktober 2016 14:19
A
an:
 
i
'
'
'
 
.
'
.
C
C:
 
@shell.com'
O
nderwerp:
 
161019 doorgestuurd advies SodM inzake winningsplan Westeveld (NAM)
U
rgentie:
 
Hoog
 
B
este heer, mevrouw,
 
Z
oals aangegeven in de mail van 7 oktober jl. zend ik u bij deze het advies ontvangen op 14 oktober jl. van SodM inzake het winningsplan Westerveld van NAM.   
 
I
k verzoek u –uitgaande van de datum van 14 oktober op het formele adviesverzoek welke is gericht aan uw college of bestuur en de 14 weken adviestermijn – om 
v
óór 20
j
anuari 2017
 
advies uit te brengen op het winningsplan Westerveld.  
 
S
pecifieke sessie op 8 november van 10 tot 12 uur bij de provincie Drenthe
T
ot op heden heb ik alleen van de gemeente 
A
a en Hunze een aanmelding voor de sessie ontvangen.  Graag hoor ik zo spoedig mogelijk van u of u ook aanwezig bent bij deze
s
essie.  Kunt u niet, dan verzoek ik u dit ook 
t
e melden.
 
H
eeft u nog vragen? U kunt mij bereiken op onderstaand nummer.  
 
M
et vriendelijke groeten,
 
  
-
-------------------
 
   
i
D
irectie Energie & Omgeving
C
luster Mijnbouw
B
ezoekadres
 
Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
P
ostadres
 
Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
T
elefoonnummer
 
06-
 
V
an:
 
V
erz
 
    
 
i
i
'
slan.nl'; 'D.Wimmers@drenthe.nl';
</pre>

====================================================================== Einde pagina 140 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 141 ======================================================================

<pre>          Onderwerp: vooraankondiging adviesverzoek winningsplan Westerveld (NAM( aan de decentrale overheden en uitnodiging specifieke sessie  Urgentie: Hoog    Beste heer, mevrouw,    Op 12 juli jl. heb ik u geïnformeerd over het feit dat het winningsplan Westerveld (NAM) wordt aangehouden op advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Ort heeft tot  gevolg gehad dat de specifieke sessie die stond gepland is geannuleerd. Ook heb ik u op de hoogte gebracht van de globale planning met betrekking tot het winningsplan  Westerveld.    Huidige stand van zaken   Naar aanleiding van het advies van eind juni van SodM, heeft NAM half september jl. een aangepast winningsplan Westerveld ingediend. Dit winningsplan ts als concept  ingediend en vervolgens globaal getoetst door SodM. Het plan Is volgens SodM van voldoende kwaliteit om de procedure doorgang te laten vinden. Daartoe heeft SodM TNO  verzocht advies uit te brengen.    Adviestermijn   In het vorige bericht heb ik toegezegd dat ik u -parallel aan het adviesverzoek aan SodM- het winningsplan zou doen toekomen. Afhankelijk van het termijn waarbinnen SodM  het advies oplevert, zou u vervolgens maximaal 14 weken de tijd hebben voor het opstellen van het advies. Door de snelheid waarmee het proces nu doorgang vindt, ss het  winningsplan echter nog niet verstuurd. Hoewel de verwachting is dat het advies van TNO deze week gereed is en SodM daarna nog 2 weken nodig heeft om het definitieve  advies op te stellen, vinden wij het niet meer dan correct om de afgesproken termijn van 14 weken aan te houden.    Stukken ter informatie   Het door NAM aangepaste winningsplan Westerveld is te groot qua omvang om als bijlage bij deze e-mail te versturen. U ontvangt z.s.m. een link via WeTransfer. Met deze  link kunt u het document downloaden. Mogelijk ten overvloede wijs ik u erop dat de bedrijfsgegevens in het winningsplan vertrouwelijk behandeld dienen te worden. Als  bijlage bij deze mail, zit het (concept) verzoek tot advies. Uw bestuur mag op korte termijn het schriftelijke verzoek tot advies verwachten.    Wanneer het advies van SodM is ontvangen wordt dit direct aan u doorgestuurd en ook wordt er advies gevraagd aan de Technische commissie bodembescherming (Tcbb),  die na ontvangst ook direct aan u zal worden verstuurd.    Specifieke sessie  Om u te ondersteunen in uw rol als adviseur organiseert EZ een speafieke sessie waar u vragen kunt stellen aan EZ, SodM of in dit geval NAM. Deze sessie is in overleg met  de provincie Drenthe gepland op:    Dinsdag 8 november van 10 uur tot 12 vur op provinciehuis Drenthe, Westerbrink 1 in Assen    Gezien de beperkte ruimte verzoek ik u om per organisatie één afgevaardigde te laten deelnemen aan de specifieke sessie. Graag hoor ik van wie van uw organisatie dat zal  zijn.    Globale (indicatie) planning:   Week 40 versturen winningsplan Westerveld en verzoek tot advies per mail  Week 41 versturen schriftelijk verzoek tot advies aan bestuur   Week 42 ontvangst advies SodM   Week 43 versturen advies SodM aan decentrale overheden   Week 43 verzoek tot advies Tcbb   Week 45 specifieke sessie Winningsplan Westervel   Week 47 ontvangst advies Tcbb   Week 48 versturen advies Tcbb aan decentrale overheden   Week 02 ontvangst advies decentrale overheden    Heeft u nog vragen? U kunt mij bereiken op onderstaand nummer.    Met vriendelijke i    Ministerie van Economische Zaken   Directie Energie & Omgeving   Cluster Mijnbouw   Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag  Postadres Postbus 20401, 2500 EK Den Haag  Telefoonnummer OG    Van:  Verzonden: dinsdag 12 juli 2016 11:17  Aan:    Onderwerp: planning vervolg winningsplan Westerveld (NAM)    Urgentie: Hoog  Beste heer, mevrouw,    Naar aanlerding van het advies van Staatstoezicht op de Mijnen om het winningsplan Westerveld (NAM) aan te houden, wordt in dezer dagen een brief aan de NAM  verzonden, waarin wordt verzocht om binnen 8 weken na dagtekening van de brief het winningsplan aan te vullen met de gevraagde informatie. Zodra de aanvulling ts  ontvangen, wordt Staatstoezicht opnieuw om advies gevraagd. Hiervoor heeft Staatstoezicht maximaal 6 weken de tijd. Parallel hieraan stuur ik u het aangevulde  winningsplan toe, met het verzoek tot het uitbrengen van advies. Het advies van Staattoezicht wordt na ontvangst aan u toegestuurd, waarna u 8 weken de tijd heeft om  advies uit te brengen. Dit houdt in dat u maximaal 14 weken de tijd heeft om het winningsplan te bestuderen en advies uit te brengen.    indicatie globale planning:  * Week 36 ontvangst aangevuld winningsplan Westerveld door NAM en adviesverzoek aan SodM en decentrale overheden  e« Week 42 ontvangst advies Staatstoezicht en doorsturen aan decentrale overheden en adviesverzoek aan Tcbb  , Week 44-45 speafieke sessie overheden  . Week 46 ontvangst advies Tcbb en doorsturen aan decentrale overheden  « Week 50 ontvangst advies overheden    Ter informatie stuur ik u ook het stroomschema toe. Hieruit kunt u afleiden hoe het proces nu is ingericht. In het geval van het winningsplan Westerveld, wordt deze lijn  gevolgd.    Echter is, zoals u weet, de adviesrol van de overheden geheel nieuw. Dit betekent dat de inrichting van het proces ook aan verandering onderhevig kan zijn (los van de    uitkomsten van het debat in de 2° Kamer aangaande de voorgestelde wijzigingen in de Mijnbouwwet). Zo is bijvoorbeeld naar aanleiding van de informatiesessies die zijn  gehouden, het adviestermijn van de overheden eerder al met 2 weken verlengd naar B weken. Mogelijk leiden nieuwe dienstverleningsafspraken met Staatstoezicht ook tot  aanpassing van het proces (wanneer Staatstoezicht bijvoorbeeld binnen 4 weken advies kan uitbrengen, dan heeft u -uitgaande van de 8 weken adviestermijn na ontvangst  advies Staattoezicht- in totaal 12 weken).    Heeft u toch nog vragen? U kunt mij bereiken op onderstaand nummer. Ik heb verlof van 15 juli tot en met 20 juli.    ik wens u -mocht u nog op vakantie gaan- een prettige vakantie toe.    Met vriendelijke =—    Ministerie van Economische Zaken   Directie Energie & Omgeving   Cluster Mijnbouw   Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag</pre>

====================================================================== Einde pagina 141 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 142 ======================================================================

<pre>Postadres
 
Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
T
elefoonnummer
 
06-
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
vrijdag 1 juli 2016 15:15
A
an:
 
'
 
i
i
l
 
'
'
'
.
 
.
'
.
'
 
O
nderwerp:
 
annulering sessie winningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016 
U
rgentie:
 
Hoog
 
G
eachte heer, mevrouw,
 
O
p 22 juni jl. heeft u een email ontvangen  over het advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) over het winningsplan Westerveld van de Nederlandse Aardolie Maatschappij
(
NAM).  Dit advies zou samen met het winningsplan aan u worden toegestuurd met daarbij het verzoek om hierop advies uit te brengen. SodM heeft eind juni geadviseerd om het
w
inningsplan met informatie aan te vullen en tot die tijd aan te houden. Om deze reden 
w
il ik daarom de specifieke informatiesessie die gepland stond op 8 juli afzeggen.
 
P
roces
Z
oals u weet ligt er een voorstel tot wijziging van de Mijnbouwwet voor aan de 2
e
 
Kamer naar aanleiding van het rapport onderzoeksraad voor de veiligheid (OVV) 
o
ver Groningen.
D
it heeft tot gevolg dat de winningsplannen op een andere manier beoordeeld zullen worden. De afgelopen maanden is overleg met u geweest over de nieuwe aanpak van
w
inningsplannen en uw rol daarin.
 
I
n het wetvoorstel wordt een aantal inhoudelijke wijzigingen voorgesteld. Het winningsplan Westerveld is het eerste plan dat naar aanleiding van de aanbevelingen van het 
O
VV
r
apport en de daarop voorgestelde wijzigingen in de mijnbouwwet, is opgesteld. Ten tijde hiervan was de leidraad seismische risico analyse, die door SodM is opgesteld, nog niet
g
ereed. Eerder is aangegeven dat het winningsplan Westerveld een pilotproject 
i
s.
 
A
dvies Staatstoezicht op de Mijnen
E
ind juni 2016 hebben wij het advies van SodM over het winningsplan Westerveld ontvangen. SodM adviseert om het winningsplan aan te houden totdat NAM het winningsplan
h
eeft 
a
angevuld met de volgende gegevens:
1
. Overzicht van de gemeten grondsnelheden en grondversnellingen;
2
. Overzicht van de schademeldingen en de aard van de schade;
3
. Analyse van de relatie tussen de grondsnelheden/-versnellingen en de aard en omvang van de gerapporteerde schade. Deze analyse zou geplaatst moeten worden in het kader
v
an vergelijkbare analyses voor andere velden en de kalibratiestudie schade door aardbevingen (TNO rapport, TNO-034-DTM-2009-04435, 11. november 2009) en de SBR Richtlijn-
A
;
4
. Analyse van de relatie tussen de bevingen en de productie(snelheid);
5
. Rapportage van waargenomen relaties bij andere actieve velden;
6
. Overige onderbouwende rapporten en analyses.
 
W
ij hebben besloten, het advies van SodM over te nemen. Dat betekent dat het winningsplan formeel wordt aangehouden totdat NAM de gegevens heeft aangevuld.
 
V
eiligheid gewaarborgd
S
odM concludeert dat, op basis van de seismisch risico analyse in het ingediende winningsplan Westerveld, de veiligheid 
n
iet
 in het geding is en dat, in afwachting van de
a
an
vullende gegevens, de gaswinning op basis van het huidige winningsplan kan doorgaan.   
 
S
essie 8 juli 2016
A
angezien het winningsplan formeel wordt aangehouden, gaat de specifieke informatiesessie van 8 juli aanstaande niet door. Zodra de gegevens zijn aangevuld door NAM en na
(
een aanvullend) advies van SodM, ontvangt u opnieuw een uitnodiging voor een specifieke informatiesessie.  
 
L
angere adviesperiode
Z
odra NAM het herziene winningsplan Westerveld indient, zullen wij parallel aan het verzoek tot advies aan SodM, u om advies vragen. U heeft hierdoor meer tijd om het
w
inningsplan 
t
e bestuderen en advies uit te brengen.  Zodra wij het advies van SodM hebben ontvangen, ontvangt u deze van ons. U heeft hierna nog 8 weken de tijd om advies
u
it te brengen. Parallel hieraan verzoeken wij de Technische commissie bodembescherming ook om advies. 
W
anneer dit advies binnen is zult u dit ook van ons ontvangen.
 
S
tukken ter informatie
U
 vindt het advies van SodM als bijlage bij deze mail. Het aangehouden winningsplan is te groot qua omvang, vandaar dat u deze via een link van WeTransfer kunt openen. U 
k
unt
h
et document dan downloaden.
 
I
k hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Heeft u toch nog vragen dan kunt u mij bereiken via onderstaand telefoonnummer.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
-
-------------------
 
.    
M
inisterie van Economische Zaken
D
irectie Energie & Omgeving
C
luster Mijnbouw
B
ezoekadres
 
Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
P
ostadres
 
Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
T
elefoonnummer
 
06-
 
D
it bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
n
iet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
w
ordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
v
erwijderen. 
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
o
ok, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
v
erzenden van berichten.
T
his m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
a
re not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
a
re requested to inform  the sender and delete the m essage.
T
he State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
r
isks inherent in the electronic transm ission of m essages.
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 142 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 143 ======================================================================

<pre>    Inloopsessies Winningsplan Westerveld    Publieke informatieavond over gaswinning Winningsplan Vragen/opmerkingen  Westerveld  Reden Gedurende de ter inzage periode van 6 weken na publicatie van het  ontwerp instemmingsbesluit van het gewijzigde winningsplan Westerveld  hebben belanghebbenden de mogelijkheid om zienswijzen in te dienen.  De bijeenkomsten hebben tot doel om belanghebbenden te informeren  over gaswinning in hun omgeving. Daarnaast willen we belanghebbenden  de mogelijkheid bieden om mondeling zienswijzen in te dienen.  Organisator EZ is bevoegd gezag inzake de winningsplannen en is daarmee de  organisator van het informatiebijeenkomsten.    De opzet voor de informatieavonden is een informatiemarkt en geen  plenaire bijeenkomst. Op deze informatiemarkt is informatie te vinden  over gaswinning in het algemeen (waarom wordt er gas gewonnen), het  winningsplan en het ontwerp instemmingsbesluit, het winningsgebied,  bodembeweging (trillingen en daling), overige risico's, schade en schade  afhandeling en andere (in samenspraak met de overheden en operator)  relevante onderwerpen te denken valt aan Q&A vragen. Om vragen te  beantwoorden zijn er specialisten van EZ en TNO aanwezig zo ook NAM.    Aanwezigen B — projectleider WP Dit is nog niet afgestemd  vanuit EZ  — acviseur vergunningen  EN — adviseur vergunningen    MN - specialist (geoloog)  B — specialist (geoloog)    EE — specialist (2) vanuit TNO    (? - specialist/adviseur vanuit SodM)    (es — directeur F&O)  ( — clustericider Mijnbouw)  Mes — persvooriichter/woordvoerder)    Aanwezigen Res — Manager NAM Dit is nog niet afgestemd  NAM Hes - Specialist NAM  MS — sr. communicateadviseur NAM (persvoorlichter?)  Overheden Provincie Groningen: Overheden Zien jullie en rol weggelegd tijdens deze avonden en  binnen e Gemeente Leek zo ja welke rol zou dit dan zijn?  winnings-    Concept draaiboek Winningsplan Westerveld versie1.0 d.d. 170303 pag. 1/5 print datum: 12 juli 2019    </pre>

====================================================================== Einde pagina 143 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 144 ======================================================================

<pre>    Inloopsessies Winningsplan Westerveld    Provincie Friesland:   e Gemeente Ooststellingwerf  Provincie Drenthe:   e Gemeente Aa en Hunze   e Gemeente Noordenveld   e Gemeente Assen   e Gemeente Tynaarlo    Komen er bestuurders en zo ja wie?    Waterschap Noorderzijlvest  Wetterskip Fryslan   Waterschap Hunze en Aa's  Waterschap Drents Overijsselse Delta    Algemene Eerdere planning & nieuwe planning Ik heb bij het secretariaat van de Mijnraad nagevraagd  planning Week 06 -> week 06 vergadering mijnraad wat de planning is aangezien ik nog geen advies heb  Week 08 -> week 10 advies Mijnraad binnen ontvangen: inschatting is week 10. Dit betekent dat de  Week 09 -> week 11 besluit schrijven planning minimaal 2 weken opschuift.  Week 15 -> week 17 besluit gereed  Week 16 -> week 18 start ter inzage legging ontwerp beschikking  (publicatie)  Week 18 -> week 20 infoavonden  Week 22 -> week 24 einde ter inzage legging ontwerp beschikking (en  daarmee mogelijkheid om zienswijzen in te dienen)  Week 27 -> week 29 verwerken ingediende zienswijzen    Week 28 -> week 30 beschikking gereed (publicatie)    planning in week 20 van 15 t.m. 19 mei 2017   infoavonden   Aantal Het aantal bezoekers zou -gezien de commotie en de aantallen van   bezoekers eerdere infoavonden georganiseerd door NAM- wel eens boven de 400  kunnen liggen.    Aantal bijeen- Voorstel is om -gezien de het aantal verwachtte bezoekers en het feit dat  komsten het hier om 6 gemeenten gaat- 3 informatiebijeenkomsten te  organiseren:  e dinsdag 16 mei  e _ woensdag 17 mei    Is dit een goede week? Of spelen hier dan (lokaal) nog  dingen waar we rekening mee moeten houden?    Hoe krijgen we hier zicht op? Kunnen we een betere  inschatting krijgen?    De vraag is hoe we de opkomst kunnen kanaliseren?  We hebben een beperkte capaciteit per locatie maar  vooral een beperkte capaciteit in aanwezige  specialisten: als de opkomst heel groot is kunnen we  te weinig mensen te woord staan. Opties zouden         Concept draaiboek Winningsplan Westerveld versie1.0 d.d. 170303 pag. 2/5 print datum: 12 juli 2019</pre>

====================================================================== Einde pagina 144 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 145 ======================================================================

<pre>    Inloopsessies Winningsplan Westerveld    Tijdstip/ Opzet  bijeenkomst    Locaties    Concept draaiboek Winningsplan Westerveld versie1.0 d.d. 170303    e donderdag 18 mei    Informatiemarkt in principe van 19.00 - 21:00    wijkgebouw De Dissel  Kleuvenstee 2, 9403 LR Assen  telefoon 0592-370903    EZ-BEP regelt  locaties op  genoemde  dagen en  tijdstippen  Pand 17 http://pand17.nl/   Stelmakerstraat 17   9403 VB Assen.    telefoon 0592 344 325    Marsdijkhal http://www.marsdijkhal.nl/    Kleuvenstee 3a  Assen  telefoon 0592 — 344477 of telefoon 06 — 51527258    Opstandingskerk www.vredenoord-assen.nl  Wilgenbeemd 2   9403 MA Assen   telefoon 0592-341412    Kerkgebouw de Voorhof https://www.gkvassenmarsdijk.nl/   M.L. Kingweg 50   9403 PA ASSEN   Telefoon:0592 - 375000   E-mailadres:info@gkvassenmarsdijk. nl   Die ligt echter minder centraal en heeft niet zo veel parkeercapaciteit    Alternatieven:  - nabij put Vries Zuid  = _nabij put Eleveld    pag. 3/5    kunnen zijn:  -  specifieke sessie per wijk/gebied  - inschrijven op een avond  =__ informatieavond in tweeën delen    Als we ervoor kiezen op een avond te splitsen in 2  delen lijkt mij van 19 -20.30 en van 20.30 - 22 uur  acceptabel.   Gezien het grote aantal gemeenten moesten we  besluiten waar we de informatieavonden gaan houden.  We verwachten een grote opkomst vanuit Assen  (Marsdijk). Is het houden van 2 bijeenkomsten in  Assen een optie?    Van belang is ook dat duidelijk is wat de maximale  aantal bezoekers per locatie mogen zijn (brandweer!)  los van de grote van de locatie.    Welke locaties hebben onze voorkeur?  Is een tent buiten (ivm de opkomsten de kans dat we    niet iedereen binnen kunnen laten) noodzakelijk?  Versnaperingen?         print datum: 12 juli 2019</pre>

====================================================================== Einde pagina 145 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 146 ======================================================================

<pre>    Intoopsessies Winningsplan Westerveld    Onderwerpen Energietransitie EZ bepaalt Zie voorvoorbeelden van de te tonen informatie de  tijdens avonden e Waarom is gaswinning noodzakelijk? aantallen & posters die tijdens de informatieavond in de gemeente  & Inhoud e Welke alternatieven zijn er en wat betekent dat (wijk Marsdijk inhoud van de Westerveld over Diever zijn gebruikt:  informatie van gas voorzien irt aantal benodigde windmolens of posters httos://www.gemeentewesterveld. nl  zonnepanelen)  * Gaswinning en mogelijkheid voor geothermie? EZ stemt Welke informatie zouden wij nog meer kunnen laten  inhoud posters | zien? Zijn er vragen uit de samenleving die we kunnen  Gaswinning in Nederland af met adresseren?  e Kleine velden beleid overheden/NA  e Kaart NL met gaswinningslocaties M  e Groningen tov Westerveld  EZ/BEP laat  2222729 posters  drukken  Ruimte voor Ja: mogelijkheid tot het mondeling indienen van zienswijzen EZ/BEP regelt Normaliter zitten er 2 mensen die de zienswijzen  inspraak bedrijf voor noteren; mogelijk is dit onvoldoende. Voorstel 4 man?  zienswijzen    panelen Ja EZ/BEP regelt Nodig: duidelijkheid aantal posters  het aantal  panelen  Scherm Er worden geen presentaties gehouden EZ/BEP indien Slide show vanuit NAM?  en/beamer nodig    Badges Ja EZ/NAM  leveren lijst  met namen &  functies aan  EZ/BEP regelt  badges    Koffie /thee / EZ/BEP  koekje  EZ bepaalt iom Is dat handig? Wat zouden we in de map kunnen  NAM inhoud opnemen?  map en  routekaart Routekaart: welke panelen en bij wie vragen stellen?    Informatiemap  routekaart         Concept draaiboek Winningsplan Westerveld versie1.0 d.d. 170303 pag. 4/5 print datum: 12 juli 2019</pre>

====================================================================== Einde pagina 146 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 147 ======================================================================

<pre>    Inloopsessies Winningsplan Westerveld  EZ/BEP regelt  routekaart    Beveiliging    Ja 21 uur of 22 uur afhankelijk van de insteek B einde tijd is stipt einde tijd!    Ja voor aanwezigen vanuit EZ/NAM/BEP/Rijksbeveiliging EZ/NAM geven  aantallen door    BEP regelt  maaltijd         Concept draaiboek Winningsplan Westerveld versie1.0 d.d. 170303 pag. 5/5 print datum: 12 juli 2019</pre>

====================================================================== Einde pagina 147 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 148 ======================================================================

<pre>    Inloopsessies Winningsplan Westerveld              Actielijst behorende bij draaiboek Winningsplan Westerveld versie1.0 d.d, 170303 pag. 1/5 print datum: 12 juli 2019</pre>

====================================================================== Einde pagina 148 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 149 ======================================================================

<pre>    Inloopsessies Winningsplan Westerveld              Actielijst behorende bij draaiboek Winningsplan Westerveld versie1.0 d.d. 170303 pag. 2/5 print datum: 12 juli 2019</pre>

====================================================================== Einde pagina 149 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 150 ======================================================================

<pre>Date : 14-6-2018 09:51:49
F
T
 
 @drenthe.nl
C
S
ubject : FW: 180613 Vooraankondiging publicatie definitief besluit betreffende het w inningsplan Westerveld
Tkn.
 
M
vg. 
 
V
an:
 
 . 
V
erzonden:
 
donderdag 14 juni 2018 09:49
A
an:
 
 . @tynaarlo.nl>; Bestuurssecretariaat <B@tynaarlo.nl>
CC:
  .  @tynaarlo.nl>;  . @tynaarlo.nl>;  .  i @tynaarlo.nl>
O
nderwerp:
 
FW: 180613 Vooraankondiging publicatie definitief besluit betreffende het winningsplan Westerveld
U
rgentie:
 
Hoog
 
D
ag l,
 
Z
ie onderstaande mail.
E
ZK is van plan om op de korte termijn een 
d
efinitief besluit te nemen over het winningsplan Westerveld
 (w.o. gasveld Vries-Zuid). Zij geven nu aan te verwachten dat ruim, toch
m
i
nimaal 2 weken voor de zomervakantie
 te doen…!!!
 
H
et ministerie van EZK is 
v
anaf medio juni 2017
 bezig met de verwerking van de zienswijzen op het ontwerpbesluit en het opstellen van een definitief besluit. Men heeft destijds
r
u
ime 1000 zienswijzen tegen het winningsplan ontvangen.
N
u wil men vlak voor de zomervakantie een definitief besluit nemen. Waarbij de beroepstermijn van zes weken dus feitelijk grotendeels in de zomervakantie zal 
v
allen, met alle
c
omplicaties van dien (afwezigheid bestuur/college, vakantie medewerkers, reces raad). Het eventueel opstellen van een zienswijze, afstemmen met andere overheden en tijdig
i
ndienen van deze zienswijze wordt hier ernstig door belemmerd.  
 
  i   l   i     i    li  .  
 
 i  i       .
 
 i   ll     i   i   l    i    i
 
I
k heb hier inmiddels ambtelijk contact over gehad met gemeente Assen.
H
et lijkt mij verstandig dat jij met andere bestuurders (Assen, Aa&Hunze, Noordenveld en provincie Drenthe) contact hebt en afstemt hoe wij hier mee om willen 
g
aan. Ik kan mij
v
oorstellen dat er 
b
estuurlijk contact wordt gezocht met het ministerie van EZK
, dhr. Smallenbroek (directeur Energie & Omgeving).
 
I
k
 zal 
z
elf al contact opnemen met Plas&Bossinade
. Zij hebben in een eerder stadium meegelezen met onze zienswijze en hebben destijds ons beroepsschrift tegen het
w
inningsplan Groningen opgesteld.
 
     l    
      i  .        i  
 
 
   ll    .
 
W
ij zien elkaar vanmiddag bij het bestuurlijke overleg in Assen. Misschien kun je dit dan nog even bespreken met gedeputeerde i  . Ook zal ik dit 
p
unt (evft.
b
eroepschrift) agenderen voor het pho van volgende week.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
B
eleidsadviseur Wonen en Ruimte
G
emeente Tynaarlo
 
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
woensdag 13 juni 2018 16:55
A
an:
 
@wetterskipfryslan.nl>;  
@
drenthe.nl>; Gemeente Aa en Hunze i @aaenhunze.nl>; Gemeente Assen @assen.nl>; 
G
emeente Assen l @assen.nl>; Gemeente Assen
<
@assen.nl>; Gemeente Leek @leek.nl) i @leek.nl>; Gemeente Midden-Drenthe <s.vanveen@middendrenthe.nl>; Gemeente Noordenveld
<
@gemeentenoordenveld.nl>; Gemeente Noordenveld 
.
.
i @gemeentenoordenveld.nl;     
G
roningen < @provinciegroningen.nl>; 
W
aterschap Drents Overijsselse Delta < @wdodelta.nl>; Waterschap Drents Overijsselse Delta
<
@wdodelta.nl>; Waterschap Hunze en Aa's < i @hunzeenaas.nl>; Waterschap Noorderzijlvest < . @noorderzijlvest.nl>; Waterschap
N
C
C:
 
O
nderwerp:
 
180613 Vooraankondiging publicatie definitief besluit betreffende het winningsplan Westerveld
U
rgentie:
 
Hoog
 
G
eachte adviseurs,
 
E
nige tijd geleden heeft het ontwerp-instemmingsbesluit op het winningsplan 
W
esterveld 
t
er inzage gelegen. De beantwoording van alle ingediende zienswijzen en
a
anpassingen aan het besluit zijn bijna afgerond. Dit betekent dat het definitieve besluit binnenkort genomen wordt en nog voor de zomer ter 
v
isie wordt gelegd.
 
W
ij houden met de start van de ter inzage legging rekening met de schoolvakanties bij u in de regio. Onze planning op dit moment is zo dat de start van de ter inzage legging
r
uim (minimaal 2 weken) voor de start van de zomervakantie zal 
l
iggen. De ter inzage legging kan dus voor een deel overlappen met de zomervakantie. Als de ter inzage
d
atum definitief bekend is zal ik u daarvan op de hoogte brengen. Overigens worden ook alle zienswijze indieners op het ontwerpbesluit op de hoogte gesteld 
v
an de ter
i
nzage legging van het definitieve besluit.
 
I
k hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Mochten er nog vragen zijn dan hoor ik het uiteraard graag.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
   
P
rojectsecretaris Winningsplannen
…
…………………………………………………………………………………………
D
irectie Energie & Omgeving
M
inisterie van Economische Zaken en Klimaat
B
ezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag | 3
e
 
C-Zuid
P
ostbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
…
…………………………………………………………………………………………
 
 
 
 
 
 
   
 
 
.
. @minez.nl
www.rijksoverheid.nl/ezk
 
 
Di
t bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
16.247
</pre>

====================================================================== Einde pagina 150 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 151 ======================================================================

<pre>wordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te
verwijderen.
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
ook, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch
verzenden van berichten.
This m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
are requested to inform  the sender and delete the m essage.
The State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
risks inherent in the electronic transm ission of m essages.</pre>

====================================================================== Einde pagina 151 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 152 ======================================================================

<pre>Date : 5-7-2018 13:42:55
F
T
@
gem eentenoordenveld.nl
C
S
ubject : FW: 180613 Vooraankondiging publicatie definitief besluit betreffende het w inningsplan Westerveld
Dag    
 
Z
oals bekend is, kunnen wij de publicatie van het instemmingbesluit van EZK in de week van 3 september verwachten (e-mail EZK hieronder).
 
W
ij (Assen, Tynaarlo en Aa en Hunze)  hebben proactief al afgestemd dat het ons instemmingsbesluit dan direct aan voorleggen aan
P
lasBossinade advocaten voor een juridisch analyse.  heeft daarover al contact met    l  opgenomen.  
 
O
p basis van die juridische analyse, kunnen we dan de noodzakelijke, snelle slagen maken binnen de beroepstermijn. Daaronder in elk geval de ambtelijke en bestuurlijke
a
fstemming.
 
O
mdat wij in dit/het gasdossier, bestuurlijk ook met provincie en onze vier gemeenten een ‘kopgroep’ vormen.
C
oncreet twee vragen aan jullie: :
-
 
         
Z
ijn jullie akkoord dat we ons afstemmingsoverleg over het instemmingsbesluit hebben mede op basis van de juridische analyse van PlasBossinade?
-
 
         
W
illen jullie meebetalen aan de kosten voor de juridische-analyse
?
 
@
  : Toen ik dit na ons overleg van afgelopen dinsdag nog even aanstipte, was jullie primaire reactie weinig enthousiast. Maar wellicht nog eens 
v
oor te leggen aan
d
e portefeuillehouder?
Het zou fijn zijn als jullie hier uiterlijk a.s. dinsdag 10 juli a.s.
 op willen reageren.
M
e
t v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i :    
 
 i i  
 
 
 
 
V
an:
V
erzonden:
 
woensdag 20 juni 2018 18:05
Aan:
i
@leek.nl)'; 'Gemeente Midden-Drenthe'; 'Gemeente Noordenveld'; 'Gemeente 
N
 
   'Provincie Groningen'; 'Waterschap Drents Overijsselse Delta'; 'Waterschap Drents Overijsselse Delta'; 'Waterschap Hunze en Aa's'; 'Waterschap 
N
oorderzijlvest';
'
Waterschap Noorderzijlvest'; 'Waterschap Noorderzijlvest'; 'Waterschap Noorderzijlvest'
C
C:
 
  . 
O
nderwerp:
 
RE: 180613 Vooraankondiging publicatie definitief besluit betreffende het winningsplan Westerveld
 
G
eachte adviseurs,
 
O
ndanks inspanningen is het niet gelukt om onze planning voor het besluit Westerveld te halen. Door de vertraging is het helaas niet meer mogelijk om het besluit nog op tijd
voor de zomer te publiceren. Graag wil ik u dan ook melden dat wij hierdoor het besluit Westerveld op zijn vroegst in de week van 3 september gaan nemen. In de week
v
oorafgaand aan de ter inzage legging van het definitieve besluit zal ik weer contact met u opnemen om u hiervan op de hoogte te brengen.
 
I
k hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Mochten er nog vragen zijn dan hoor ik het uiteraard graag.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
   
P
rojectsecretaris Winningsplannen
……………………………………………………………………………………………
D
irectie Energie & Omgeving
M
inisterie van Economische Zaken en Klimaat
B
ezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag | 3
e
 
C-Zuid
P
ostbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
…
…………………………………………………………………………………………
 
 
 
 
 
 
   
 
 
. . @minez.nl
www.rijksoverheid.nl/ezk
 
 
V
a
n:
 
 .   
V
erzonden:
 
woensdag 13 juni 2018 16:55
A
an:
 
l        l   i  Gemeente Aa en Hunze; Gemeente Assen; Gemeente Assen; Gemeente Assen; Gemeente Leek
(
i @leek.nl); Gemeente Midden-Drenthe; Gemeente Noordenveld; Gemeente Noordenveld; 
G
emeente Tynaarlo; @gemeentenoordenveld.nl;     -
 
 l  Provincie Groningen; Waterschap Drents Overijsselse Delta; Waterschap Drents Overijsselse Delta; Waterschap Hunze en Aa's; Waterschap Noorderzijlvest; Waterschap
N
oorderzijlvest; Waterschap Noorderzijlvest; Waterschap Noorderzijlvest
C
C:
 
  . 
O
nderwerp:
 
180613 Vooraankondiging publicatie definitief besluit betreffende het winningsplan Westerveld
U
rgentie:
 
Hoog
 
G
eachte adviseurs,
 
E
nige tijd geleden heeft het ontwerp-instemmingsbesluit op het winningsplan 
W
esterveld 
t
er inzage gelegen. De beantwoording van alle ingediende zienswijzen en
a
anpassingen aan het besluit zijn bijna afgerond. Dit betekent dat het definitieve besluit binnenkort genomen wordt en nog voor de zomer ter 
v
isie wordt gelegd.
 
W
ij houden met de start van de ter inzage legging rekening met de schoolvakanties bij u in de regio. Onze planning op dit moment is zo dat de start van de ter inzage legging
r
uim (minimaal 2 weken) voor de start van de zomervakantie zal 
l
iggen. De ter inzage legging kan dus voor een deel overlappen met de zomervakantie. Als de ter inzage
d
atum definitief bekend is zal ik u daarvan op de hoogte brengen. Overigens worden ook alle zienswijze indieners op het ontwerpbesluit op de hoogte gesteld 
v
an de ter
i
nzage legging van het definitieve besluit.
 
I
k hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Mochten er nog vragen zijn dan hoor ik het uiteraard graag.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
   
P
rojectsecretaris Winningsplannen
…
…………………………………………………………………………………………
D
irectie Energie & Omgeving
M
inisterie van Economische Zaken en Klimaat
B
ezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag | 3
e
 
C-Zuid
P
ostbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
…
…………………………………………………………………………………………
 
 
 
 
16.248
</pre>

====================================================================== Einde pagina 152 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 153 ======================================================================

<pre>     
  .. @minez.nl
www.rijksoverheid.nl/ezk
Dit bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te
verwijderen.
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
ook, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch
verzenden van berichten.
This m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
are requested to inform  the sender and delete the m essage.
The State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
risks inherent in the electronic transm ission of m essages.
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 153 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 154 ======================================================================

<pre>Date : 9-11-2018 10:42:27
F
T
S
ubject : FW: 181109 Status-update definitief besluit betreffende het w inningsplan Westerveld (NAM)
Geen verlof tussen kerst en oud & nieuw dit jaar. Met de zienswijze op de achterbank naar Den Haag 
J
 
V
an:
 
Verzonden:
 vrijdag 9 november 2018 09:24
A
an:
 
. @provinciegroningen.nl' < .
@
provinciegroningen.nl>; ' . i @provinciegroningen.nl' < @provinciegroningen.nl>;
'
'
i @drenthe.nl' < . i @drenthe.nl>; ' @aaenhunze.nl'
<
<
i @leek.nl>; 
'
@middendrenthe.nl' <s.vanveen@middendrenthe.nl>; 'H.vanderBerg@gemeentenoordenveld.nl' <H.vanderBerg@gemeentenoordenveld.nl>;
'
 
. @tynaarlo.nl>; . @ooststellingwerf.nl' < @ooststellingwerf.nl>; ' l @ooststellingwerf.nl' < . @ooststellingwerf.nl>;
@
wdodelta.nl' <
@
wdodelta.nl>; '
i @wdodelta.nl' 
@
<
. @noorderzijlvest.nl>; ' i @noorderzijlvest.nl' @noorderzijlvest.nl>; @noorderzijlvest.nl' < @noorderzijlvest.nl>;
'
ll @noorderzijlvest.nl' 
<
ll @noorderzijlvest.nl>; 'waterschap@hunzeenaas.nl' <waterschap@hunzeenaas.nl>; ' i @hunzeenaas.nl'
< . l @hunzeenaas.nl>; ' l @wetterskipfryslan.nl' < @wetterskipfryslan.nl>
C
C:
 
  .   . @minez.nl>;    . @minez.nl>;  . .  ll @minez.nl>
O
nderwerp:
 
181109 Status-update definitief besluit betreffende het winningsplan Westerveld (NAM)
 
G
eachte adviseurs,
 
I
k wil u graag een update geven van de status van het definitieve besluit Westerveld. Gisteren is namelijk bekend geworden dat het definitieve besluit Westerveld genomen
g
aat worden en vanaf volgende week gepubliceerd wordt. De ter visie 
l
egging van het definitieve besluit inclusief de Nota van Antwoord (met daarin de beantwoording van
a
lle zienswijzen) is van 
d
onderdag 15 november 2018 
t
ot en met 
d
onderdag 27 december 2018
.
 In aanloop naar de publicatie zal er op bestuurlijk niveau 
i
n ieder geval
c
ontact worden gezocht met 
d
e burgemeester van de gemeente Assen en de gedeputeerde van de provincie Drenthe.
 
E
r zullen kennisgevingen worden gepubliceerd in dezelfde huis-aan-huisbladen als de kennisgeving van het ontwerp-instemmingsbesluit en in de Staatscourant voorafgaand
a
an de ter inzage legging. Daarnaast krijgen alle indieners van een zienswijze 
p
ersoonlijk een brief thuisgestuurd ter kennisgeving van de publicatie van het besluit.
 
G
raag wil ik de betrokken gemeenten vragen het definitieve besluit inclusief de Nota van Antwoord vanaf 15 november 2018 in het gemeentehuis beschikbaar te stellen voor
e
en ieder die het wil inzien. Tevens zal het definitieve besluit inclusief 
d
e Nota van Antwoord bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat liggen en zullen alle stukken
d
igitaal toegankelijk zijn via de ter inzage pagina op 
h
ttp://www.nlog.nl/
.
 
I
k
 zal binnenkort een WeTransfer sturen met geanonimiseerde versies van het winningsplan en alle adviezen voor de ter inzage legging. Het definitieve besluit inclusief de
N
ota van Antwoord 
k
an op 
w
oensdag 14 november 2018
 
verstuurd worden. Op dit moment wordt de laatste hand aan formuleringen in het besluit gelegd. Pas volgende
w
eek kan tot ondertekening worden overgegaan.
 
I
k hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Mocht u nog vragen hebben dan hoor ik dat uiteraard graag.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
   
P
rojectsecretaris Winningsplannen
…
…………………………………………………………………………………………
D
irectie Energie & Omgeving
M
inisterie van Economische Zaken en Klimaat
B
ezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag | 3
e
 
C-Zuid
P
ostbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
…
…………………………………………………………………………………………
 
 
 
 
 
 
   
 
 
r
@minez.nl
www.rijksoverheid.nl/ezk
Dit bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
n
i
et de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
w
ordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te
v
erwijderen.
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
o
ok, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch
v
erzenden van berichten.
T
his m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
a
re not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
a
re requested to inform  the sender and delete the m essage.
T
he State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
r
isks inherent in the electronic transm ission of m essages.
16.249
</pre>

====================================================================== Einde pagina 154 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 155 ======================================================================

<pre>Date : 9-11-2018 09:37:30
F
T
C
@
gem eentenoordenveld.nl
S
ubject : FW: 181109 Status-update definitief besluit betreffende het w inningsplan Westerveld (NAM)
Dag ,
 
H
oe zit jij de komende weken in jouw agenda?
Z
ie onderstaande mail.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
B
eleidsadviseur Wonen en ruimte
G
emeente Tynaarlo
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
vrijdag 9 november 2018 09:24
A
an:
 
. @provinciegroningen.nl' < .
@
provinciegroningen.nl>; ' . i @provinciegroningen.nl' < @provinciegroningen.nl>;
'
'
i @drenthe.nl' . i @drenthe.nl>; ' @aaenhunze.nl'
<
<
i @leek.nl>; 
'
@middendrenthe.nl' < . @middendrenthe.nl>; ' @gemeentenoordenveld.nl' < @gemeentenoordenveld.nl>;
'
 
. @tynaarlo.nl>; . @ooststellingwerf.nl' @ooststellingwerf.nl>; ' l @ooststellingwerf.nl' < . @ooststellingwerf.nl>;
'
@wdodelta.nl' 
@
wdodelta.nl>; '
i @wdodelta.nl' 
<
< . @noorderzijlvest.nl>; ' i @noorderzijlvest.nl' < @noorderzijlvest.nl>; ' @noorderzijlvest.nl' < @noorderzijlvest.nl>;
l
l @noorderzijlvest.nl' 
<
ll @noorderzijlvest.nl>; 'waterschap@hunzeenaas.nl' <waterschap@hunzeenaas.nl>; ' i @hunzeenaas.nl'
<
. l @hunzeenaas.nl>; ' l @wetterskipfryslan.nl' < @wetterskipfryslan.nl>
C
C:
 
  .   . @minez.nl>;    . @minez.nl>;  . .  ll @minez.nl>
O
nderwerp:
 
181109 Status-update definitief besluit betreffende het winningsplan Westerveld (NAM)
 
G
eachte adviseurs,
 
I
k wil u graag een update geven van de status van het definitieve besluit Westerveld. Gisteren is namelijk bekend geworden dat het definitieve besluit Westerveld genomen
g
aat worden en vanaf volgende week gepubliceerd wordt. De ter visie 
l
egging van het definitieve besluit inclusief de Nota van Antwoord (met daarin de beantwoording van
a
lle zienswijzen) is van 
d
onderdag 15 november 2018 
t
ot en met 
d
onderdag 27 december 2018
.
 In aanloop naar de publicatie zal er op bestuurlijk niveau 
i
n ieder geval
c
ontact worden gezocht met 
d
e burgemeester van de gemeente Assen en de gedeputeerde van de provincie Drenthe.
 
E
r zullen kennisgevingen worden gepubliceerd in dezelfde huis-aan-huisbladen als de kennisgeving van het ontwerp-instemmingsbesluit en in de Staatscourant voorafgaand
aan de ter inzage legging. Daarnaast krijgen alle indieners van een zienswijze persoonlijk een brief thuisgestuurd ter kennisgeving van de publicatie van het besluit.
 
G
raag wil ik de betrokken gemeenten vragen het definitieve besluit inclusief de Nota van Antwoord vanaf 15 november 2018 in het gemeentehuis beschikbaar te stellen voor
e
en ieder die het wil inzien. Tevens zal het definitieve besluit inclusief 
d
e Nota van Antwoord bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat liggen en zullen alle stukken
d
igitaal toegankelijk zijn via de ter inzage pagina op 
h
ttp://www.nlog.nl/
.
 
I
k
 zal binnenkort een WeTransfer sturen met geanonimiseerde versies van het winningsplan en alle adviezen voor de ter inzage legging. Het definitieve besluit inclusief de
N
ota van Antwoord 
k
an op 
w
oensdag 14 november 2018
 
verstuurd worden. Op dit moment wordt de laatste hand aan formuleringen in het besluit gelegd. Pas volgende
w
eek kan tot ondertekening worden overgegaan.
 
I
k hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Mocht u nog vragen hebben dan hoor ik dat uiteraard graag.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
   
P
rojectsecretaris Winningsplannen
…
…………………………………………………………………………………………
D
irectie Energie & Omgeving
M
inisterie van Economische Zaken en Klimaat
B
ezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag | 3
e
 
C-Zuid
P
ostbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
…
…………………………………………………………………………………………
 
 
 
 
 
 
   
 
 
@
minez.nl
www.rijksoverheid.nl/ezk
Dit bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
n
i
et de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
w
ordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te
v
erwijderen.
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
o
ok, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch
v
erzenden van berichten.
T
his m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
a
re not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
a
re requested to inform  the sender and delete the m essage.
T
he State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
r
isks inherent in the electronic transm ission of m essages.
16.250
</pre>

====================================================================== Einde pagina 155 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 156 ======================================================================

<pre>Date : 12-11-2018 10:06:40
F
T
S
ubject : FW: 181109 Status-update definitief besluit betreffende het w inningsplan Westerveld (NAM)
Hoi 
 
J
ij had meen ik een planning gemaakt. Jij zorgt voor een uitnodiging voor de afstemming?
 
G
roet, 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
vrijdag 9 november 2018 9:24
A
an:
 
. @provinciegroningen.nl' .
@
provinciegroningen.nl>; . i @provinciegroningen.nl' < @provinciegroningen.nl>;
' i l @fryslan.frl' < l @fryslan.frl>;    @drenthe.nl>; i   @drenthe.nl>; @aaenhunze.nl'
@
i
<
@
gemeentenoordenveld.nl>;
' @gemeentenoordenveld.nl' . @gemeentenoordenveld.nl>; . i @gemeentenoordenveld.nl' < @gemeentenoordenveld.nl>;
'
. @tynaarlo.nl' 
.
<
@ooststellingwerf.nl>; '
@
wdodelta.nl' <
@wdodelta.nl>; 
@wdodelta.nl' <
@wdodelta.nl>;
.
@noorderzijlvest.nl' i @noorderzijlvest.nl>; @noorderzijlvest.nl' . @noorderzijlvest.nl>; ' l @noorderzijlvest.nl'
<
@noorderzijlvest.nl>; ll @noorderzijlvest.nl' < ll @noorderzijlvest.nl>; 
'
@hunzeenaas.nl' <waterschap@hunzeenaas.nl>;
'
C
C:
 
  .   . @minez.nl>;    . @minez.nl>;  . .  ll @minez.nl>
O
nderwerp:
 
181109 Status-update definitief besluit betreffende het winningsplan Westerveld (NAM)
 
G
eachte adviseurs,
 
I
k wil u graag een update geven van de status van het definitieve besluit Westerveld. Gisteren is namelijk bekend geworden dat het definitieve besluit Westerveld genomen
g
aat worden en vanaf volgende week gepubliceerd wordt. De ter visie 
l
egging van het definitieve besluit inclusief de Nota van Antwoord (met daarin de beantwoording van
a
lle zienswijzen) is van 
d
onderdag 15 november 2018 
t
ot en met 
d
onderdag 27 december 2018
.
 In aanloop naar de publicatie zal er op bestuurlijk niveau 
i
n ieder geval
c
ontact worden gezocht met 
d
e burgemeester van de gemeente Assen en de gedeputeerde van de provincie Drenthe.
 
E
r zullen kennisgevingen worden gepubliceerd in dezelfde huis-aan-huisbladen als de kennisgeving van het ontwerp-instemmingsbesluit en in de Staatscourant voorafgaand
a
an de ter inzage legging. Daarnaast krijgen alle indieners van een zienswijze 
p
ersoonlijk een brief thuisgestuurd ter kennisgeving van de publicatie van het besluit.
 
G
raag wil ik de betrokken gemeenten vragen het definitieve besluit inclusief de Nota van Antwoord vanaf 15 november 2018 in het gemeentehuis beschikbaar te stellen voor
e
en ieder die het wil inzien. Tevens zal het definitieve besluit inclusief 
d
e Nota van Antwoord bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat liggen en zullen alle stukken
d
igitaal toegankelijk zijn via de ter inzage pagina op 
h
ttp://www.nlog.nl/
.
 
I
k
 zal binnenkort een WeTransfer sturen met geanonimiseerde versies van het winningsplan en alle adviezen voor de ter inzage legging. Het definitieve besluit inclusief de
N
ota van Antwoord 
k
an op 
w
oensdag 14 november 2018
 
verstuurd worden. Op dit moment wordt de laatste hand aan formuleringen in het besluit gelegd. Pas volgende
w
eek kan tot ondertekening worden overgegaan.
 
I
k hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Mocht u nog vragen hebben dan hoor ik dat uiteraard graag.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
   
P
rojectsecretaris Winningsplannen
…
…………………………………………………………………………………………
D
irectie Energie & Omgeving
M
inisterie van Economische Zaken en Klimaat
B
ezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag | 3
e
 
C-Zuid
P
ostbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
…
…………………………………………………………………………………………
 
 
 
 
 
 
   
 
 
@
minez.nl
www.rijksoverheid.nl/ezk
Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u
n
i
et de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
w
ordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te
v
erwijderen.
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
o
ok, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch
v
erzenden van berichten.
T
his message may contain information that is not intended for you. If you
a
re not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you
a
re requested to inform the sender and delete the message.
T
he State accepts no liability for damage of any kind resulting from the
r
isks inherent in the electronic transmission of messages.
16.251
</pre>

====================================================================== Einde pagina 156 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 157 ======================================================================

<pre>Date : 24-11-2016 14:50:39
F
rom  :  
T
S
ubject : FW: 20161124_brief gem eenteraad w inningsplan Westerveld
A
ttachm ent : 20161124_brief gem eenteraad w inningsplan Westerveld.doc;
Verzonden met mijn Windows Phone
V
an: 
 
.
Verzonden: 
​24-​11-​2016 14:07
A
an: 
'
i  '
 
 
C
C: 
 
Onderwerp: 
2
0161124_brief gemeenteraad winningsplan Westerveld
D
ag collega’s,
 
E
venals Assen zenden ook wij het winningsplan Westerveld tkn aan onze raad. In de begeleidende brief gaan wij tevens in op de voorgenomen start van winning uit het gasveld
V
ries-Zuid. Wij spreken hierover ons ongenoegen uit
D
eze 
b
egeleidende brief
 
treffen jullie in de bijlage. 
G
raag vertrouwelijk behandelen
,
 aangezien het college hier dinsdag nog mee in moet stemmen!
 
T
evens heeft n.a.v. berichtgeving door RTV Drenthe en vervolgens de vraag van hun zijde aan ons om een reactie, onze burgemeester met RTV Drenthe gesproken. De inhoud
k
omt overeen met die in begeleidende brief. E.e.a. schaadt het vertrouwen 
i
n NAM en minister en wij zijn hier niet blij mee.
D
e burgemeester heeft e.e.a. voorafgaand aan zijn contact met RTV Drenthe tel. afgestemd met Marco Out en  Eric van Oosterhout.
T
enslotte zullen wij (Tynaarlo en Assen) de NAM uitnodigen voor een gesprek. Van Oosterhout heeft aangegeven dat Aa & Hunze hierin niet zal participeren.
 
I
k hoop jullie hiermee te hebben bijgepraat. Wil je meer informatie dan kunnen we natuurlijk even bellen.
 
M
et vriendelijke groet,
 
   
B
eleidsadviseur Wonen en Ruimte
G
emeente Tynaarlo
P
ostbus 5, 9480 AA Vries | Bzk: Kornoeljeplein 1 Vries
T
 
(
0592) 266 662  
F
 
0
10 8080 102
 
@
tynaarlo.nl
  
I
 
w
w
w.tynaarlo.nl
  
@
 
k
ornoeljeplein1
 
FB
 
Ge
meente Tynaarlo
 
P  
P
 
Tynaarlo gaat voor groen! Denk na voordat u print...
Dit bericht en de eventuele bijlage kan vertrouwelijke of persoonlijke informatie bevatten en is daarom uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. Wanneer u deze boodschap per abuis van ons heeft ontvangen, laat dit
dan aan de afzender weten door een korte reactie te sturen. Wij verzoeken u in een dergelijk geval dit bericht en de eventuele bijlagen te vernietigen en geen kopieën op te slaan of door te sturen.
Al onze e-mailberichten worden voor verzending automatisch op virussen gecontroleerd. Er geldt echter geen garantie dat gebruik van e-mail veilig is of dat het gebruik van e-mail geschiedt zonder enige fout. De
gemeente Tynaarlo is op geen enkele wijze aansprakelijk voor enige fout of gebrek in de inhoud van dit e-mailbericht.
 
 
 
 
16.252
</pre>

====================================================================== Einde pagina 157 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 158 ======================================================================

<pre>Uw brief van  Uw kenmerk  Ons kenmerk  Bijlage[n]  
  Zaaknummer: 2016 /35584  
Referentie: 2016 /40378  2 
Behande ld door  Doorkiesnummer  Vries   
 0592 – 24 november 2016  *20160403
78* 
 
 
Postadres  Bezoekadres  Website  Bankrelaties  
Postbus 5, 9480 AA  Vries  Kornoeljeplein 1, Vries  www.tynaarlo.nl  IBAN: NL02BNGH0285079050  
   IBAN: NL05BNGH0285079 093  (belastingen en leges)  
Telefoonnummer  Faxnummer  E-mail  BIC: BNGHNL2G  
[0592] 26 66 62  [085] 20 84 923  info@tynaarlo.nl    
 
Aan de gemeenteraad  
 
 
 
 
    
Onderwerp:  doorzending winningsplan Westerveld ter kennisname aan 
gemeenteraad  
 
 
Geachte leden van de raad,  
 
Met deze brief willen wij u graag informeren over het proces rond de advis ering van ons college aan het  
minister ie van Economische Zaken  (EZ) over het winningsplan Westerveld ( waaronder gasveld Vries -Zuid). 
Tevens zenden wij u het winningsplan Westerveld hierbij ter kennisname  
 
Op 13 oktober 2016 is bij de gemeente een aanvraag binnengekomen van het Ministerie van EZ omtrent een 
adviesverzoek voor het winningsplan Westerveld. Onderdeel van dit winningsplan is de voorgenomen 
gaswinning uit het veld Vries -Zuid, waarvoor eerder dit jaar al een boring heeft plaatsgevonden. De NAM schat 
dat er in dit veld nog een winbare ho eveelheid van 0,4 miljard m3 gas aanwezig is.  
 
Nieuw w inningsplan Westerveld  
Eind oktober hebben we van de Minister van EZ het adviesrapport van Staatstoezicht der Mijnen ( SodM) over 
dit winningsplan ontvangen (zie bijlage). Het adviesrapport van SodM  beschrijft de beoordeling van het 
winningsplan op seismische risico’s (schade/onveiligheid door bodemdaling en bodemtrilling als gevolg van de 
gaswinning) en doelmatigheid van de gaswinning. Uit het a dviesrapport van SodM  kan worden opgemaakt dat 
er een beper kt risico bestaat op aardbevingen. Deze vallen echter binnen de door SodM opgestelde 
veiligheidsmarges. Tevens zal in de omgeving van Vries naar hun verwachting sprake zijn van een zeer 
beperkte bodemdaling van enkele centimeters.  
 
Restcapaciteit bestaand e winnings plan voor het gasveld Vries -Zuid 
Eerder is door zowel NAM, als het ministerie van EZ aan alle betrokken partijen ( en omwonenden) 
gecommuniceerd dat het bij het gasveld Vries -Zuid gaat om een nieuwe gaswinning . Die in het vigerende 
winningsplan ni et was meegenomen . In een ambtelijk overleg van 8 november jl. hebben deze partijen echter 
laten weten dat het huidige winningsplan nog ruimte biedt voor de winning van 0,2 miljard m3 gas uit dit 
gasveld. Dit is bevestigd door Staatstoezicht op de Mijnen ( SodM). De NAM voldoet hiermee dus aan de 
vereisten en mag op basis daarvan een aanvang maken met de productie.  
 
Als college van burgemeester en wethouders zijn wij van mening dat NAM en het ministerie van EZ hierover 
uiterst gebrekkig hebben gecommuniceer d. Dit schaadt het vertrouwen van burgers  en overheden in de minister 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 158 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 159 ======================================================================

<pre> 
van Economische Zaken en NAM . Vanuit dit perspectief hebben wij onze bedenkingen geuit over de 
voorgenomen start van gaswinning uit het gasveld Vries -Zuid op basis van het oude winningsb esluit . Wij zijn 
van mening dat gezien de eerdere communicatie de zorgvuldigheid vereist dat hier nu eerst een nieuw 
winningsbesluit voor moet worden genomen.  
 
Zoals wij u reeds eerde r hebben laten weten  hebben wij in onze advisering aangaande mijnbouwact iviteiten een 
kritische en terughoudende rol . Wij zullen in onze advisering over het winningsplan Westerveld dezelfde 
houding aannemen. Wij zijn primair van mening dat de veiligheid nooit in het geding mag zijn. Tevens dat 
derden (burgers, bedrijven, gemee nte) niet de dupe mogen worden van deze activiteiten of de gevolgen 
daarvan. Wij vinden dat eventuele schadeafhandeling goed georganiseerd moet zijn, voordat met de feitelijke 
winning kan worden gestart.   
 
Ook eventuele nadelige gevolgen voor natuur en mil ieu dienen naar onze mening te worden voorkomen.  
Tenslotte zijn wij van mening dat NAM en minister van Economische Zaken moeten werken aan het 
terugwinnen van vertrouwen van burgers en lokale overheden. Wij zullen daarom aandringen op tijdige, 
volledige en  consequente communicatie. Wij zullen  in dit verband ook de gebrekkige communicatie ten aanzien 
van de voorgenomen gaswinning uit het veld Vries -Zuid in onze advisering meenemen.  
 
Wij zullen over ons advies  en de inhoudelijke standpuntbepaling aangaande het winningsplan Westerveld 
afstemming zoeken met andere betrokken decentrale overheden (gemeenten, provincies en waterschappen). 
Uiteraard behouden wij binnen deze overleggen en samenwerking onze ruimte voor eige n lokale accenten en 
kleuring.  
 
Met vriende lijke groet,  
burgemeester en wethouders  
 
 
 
 
 
 drs. M.J.F.J. Thijsen  
gemeentesecretaris  burgemeester  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 159 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 160 ======================================================================

<pre>Date : 14-11-2018 16:38:39
F
rom  :  
T
S
ubject : FW: 20180801 - m em o proces besluit EZ K.pdf
A
ttachm ent : 20180801 - m em o proces besluit EZ K.pdf;planning proces besluit w inningsplan Westerveld.docx;
N
et gesproken met 
Hij wil dat we het schema even in klein comité voorleggen voordat we het breder verspreiden. Hij wil dat Noordenveld wel meedoet omdat zijn wethouder steeds roept dat als
N
oordenveld niet meedoet Aa en Hunze ook niet actief meedoet.
H
ij had de goede suggestie om een kolom toe te voegen over eventuele afstemming van communicatiemomenten naar buiten. Die heb ik toegevoegd.
Met vriendelijk groet,
 
 
B
eleidsadviseur gemeente Assen
T
eam Strategie en Advies
 
-
 
W
ebsite: 
www@assen.nl
 
V
a
n:
 
V
erzonden:
 
woensdag 14 november 2018 15:55
A
an:
 
O
nderwerp:
 
20180801 - memo proces besluit EZK.pdf
 
 
D
ISCLAIMER:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
i
nformatie. 
A
ls u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
 
16.253
</pre>

====================================================================== Einde pagina 160 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 161 ======================================================================

<pre>    Postadres  @® Postbus 93    o ] geme ente 9460 AB Gieten    Aa’en Hunzeinterme memo    Bezoekadres  Spiekersteeg 1, Gieten  Tel.: 14 0592  www.aaenhunze.nl  gemeente@aaenhunze.nl    Volg ons op  W twitter.com/aaenhunze    ® facebook com/aaenhunze    Datum : 1 augustus 2018  Aan : College  Afdeling (indien van toepassing)    Van :    OOGO Ó    Afdeling (indien van toepassing) : Ruimte   Doorkiesnummer an   Betreft 2 _Winningsplan Westerveld - vervolgprocedure  Opmerkingen:    Deze memo is voor besproken met uw portefeuillehouder.    In deze memo is een lijn geschetst voor de vervolgprocedure voor het Winningsplan Westerveld   (de gaswinning rond Assen). Aanleiding vormt de berichtgeving van het Ministerie van Economische  Zaken en Klimaat (EZK) dat het instemmingsbesluit van de minister van EZK in de eerste week van  september zal worden gepubliceerd voor een beroepstermijn van 6 weken. De termijn start kort na de  zomervakantie en is krap. Een goede voorbereiding op de besluitvorming in afstemming met de  betrokkenen is wenselijk.    Vraag: Kunt u zich vinden in de aanpak zoals geschetst in deze memo?    Planning   Voor de planning in de beroepstermijn wordt hierna een wekenschema gegeven. Met daarin de  relevante (beslis)momenten voor college- en raad voorlopig ingepland. Aanpassing kan nodig zijn als  de exacte publicatiedatum wijzigt. In het schema komen naast de acties en beslismomenten ook de  (optionele) communicatiemomenten in beeld.    Informatie   Voor college en raad is een informatienotitie opgesteld ter voorbereiding. Daarnaast zijn de  belangrijkste documenten uit het voortraject verzameld. In de gemeente Assen is een vergelijkbaar  informatiepakket al gedeeld met de raad i.v.m. een informerende raadsbijeenkomst op 13 september.    https://ris2.ibabs.eu/Agenda/Details/Assen/a98 19dc9-c62c-4160-87b1-534fd804501e    De formele informatievoorziening zal door EZK worden verzorgd vanaf de bekendmaking van het  besluit.</pre>

====================================================================== Einde pagina 161 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 162 ======================================================================

<pre>         In de procedure tot nu toe is (zoveel mogelijk) samen opgetrokken met de andere betrokken  decentrale overheden. De planning voor de beroepstermijn, die krap is, is opgesteld in afstemming  met de collega's van de gemeente Assen. Beide gemeenten hebben in de eerdere procedurestappen  de gemeenteraad betrokken. Inhoudelijk wordt ín dit gasdossier vooral samengewerkt met de  gemeenten Assen en Tynaarlo. De gemeente Noordenveld en de provincie is daar steeds aangehaakt  (ook bestuurlijk). We trekken zoveel mogelijk samen op.    Week _ | Activiteit    29-31 Voorbereiding en afstemming met portefeuillehouder aanpak:  Informatie voor college en raad:  - overzicht stappen en planning    - _ informatienotitie voor besluitvorming — september/oktober 2018    36(3/9) Verwachte publicatie van instemmingsbesluit (waarschijnlijk donderdag  6/9    36 Juridische analyse door PlasBossinade (gespecialiseerd in  aardgaswinning ook betrokken door Groningse overheden)  In opdracht van Tynaarlo, Aa en Hunze Noordenveld en Assen.  36  37(10/9         Technische en maatschappelijke analyse door ambtenaren van  genoemde gemeenten en provincie.   Analyse gereed met memo.   Analyse met memo in het college en presidium 11/9   Assen: 13/9 Raadsinformatieavond met NAM, SodM, Tcbb.  (niet actief openbaar)    Bespreking analyse en memo in college    38 Overleg met Dorpsbelangen Balioo   (Assen met:”Stop Gaswinning Marsdijk Nu” en Dorpsbelangen Loon)  3 Overleg bestuurders decentrale overheden binnen winningsgebied  3                   8  Winningsplan Westerveld  8 Opstellen college- en raadsvoorstel (Kennisnemen van het   voomemen/besluit van het college om wel/niet in beroep te gaan  38 Opstellen beroepsschrift door Advocatenkantoor (afhankelijk van  EE bespreking in college en overleg bestuurders)  39 (24/9) | College- en raadsvoorstel naar B&W   Bespreking in college 2/10   40 ____| Verzending raadsvoorstel (z.s.m. vanaf 2/10)  Bespreking in raad (Afstemming) griffie en presidium moet worden  afgestemd) - Extra raadsvergadering 11/10 (voorafgaand aan commissie)  Eventueel nog bespreken in college 16/10  Uiterlijke verzending van een eventueel (pro forma) beroepsschrift 17/10                                            eventuele publica [    Bij het schema:  Bij de verschillende activiteiten ben ik steeds het ambtelijk aanspreekpunt. Op basis van de    ontwikkelingen en afspraken in samenwerking wordt het schema geactualiseerd en houd ik de intern  betrokkenen op de hoogte.   BD ís a/s communicatieadviseur betrokken bij het gasdossier, zoals ook eerder bij publiciteit rond  de aardbevingsschade Zuidlaren. Daarbij heeft zij afstemming met haar collega's van communicatie  van de andere overheden (met name Assen en Tynaarlo).   MN ís a/s oriffier betrokken, omdat de raad vanaf het eerste moment in het proces is betrokken,  zoals dat in de andere gemeenten alleen in Assen ook het geval is Daar waar nodig heeft zij  afstemming met haar collega griffier in Assen.    Bijlage: Informatienotitie voor besluitvorming — september/oktober 2018</pre>

====================================================================== Einde pagina 162 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 163 ======================================================================

<pre> 
 
  
 
M e m o  
Naam team  : Beleid 
Steller  :  
Aan : College van B&W  
Datum  : donderdag  14 nov 2018 
Onderwerp  : Proces rond besluit EZK Winningsplan Westerveld  
 
 
Concept tekst mail  naar alle betrokken partijen : 
 
Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat heeft ons bericht 15 november  het besluit 
te publiceren op het gaswinningsplan Westerveld. Dan start de beroepstermijn van 6 weken.   
 
De gemeente Assen neemt, zoals ook in de periode van het advies en de zienswijze, het 
initiatief om samen met de gemeenten Tynaarlo, Aa en Hunze , Noordenveld e n de provincie 
Drenthe het besluit samen te analyseren op technische /maatschappelijke aspecten . Voor de 
juridische aspecten wordt een advocaat ingeschakeld. Ook de overige overheden binnen het 
gebied van het winningsplan Westerveld worden van harte uitgenodigd hierbij aan te 
schuiven. 
 
De resultaten van de analyse word en  vervolgens besproken in een bestuurlijk overleg 
waarvoor alle betrokken lokale overheden  worden uitgenodigd . In het bestuurlijk overleg 
wordt besproken hoe we gaan reageren op het besluit van de minister en of we dat ook weer 
gezamenlijk doen . Gelet op de relatief korte termijn is hieronder een planningsschema   
opgesteld  zoals wij dat in Assen willen voorleggen aan ons college (het kan zijn dat deze 
planning nog wijzigt) .     
 
Wij nodigen jullie uit om op dinsdag 2 0 november van 14:00 -17:00uur in het gemeentehuis 
van Assen het besluit ambtelijk te bespreken en te analyseren .  
Hierop vooruitlopend h oren we graag wie van jullie bestuurders we moeten uitnodigen voor 
het bestuurlijk overleg.   
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 163 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 164 ======================================================================

<pre>    nn  Communicatiemomenten  juridische analyse door advocatenkantoor van  Tynaarlo PlasBossinade (gespecialiseerd in  aardgaswinning tevens kantoor van de Groningse    overheden) in opdracht van Tynaarlo, Aa en  Hunze en Assen.    15- technische en maatschappelijke analyse door  20/11 ambtenaren van o.a. Assen, Tynaarlo, Aa en  Hunze, Noordenveld en provincie  mn  maatschappelij k/technische analyse    binnen gebied Winningsplan Westerveld   Overleg met Stop Gaswinning Marsdijk Nu en  Dorpsbelangen Loon   Pm eee |  Sevocalen anion    |3-7/12 | Opstellen college-enraadsvoorstel |   a  |   | Verzending raadsvoorstel    Bespreking in raad 20 december  21/12  SS  beroepsschrift    </pre>

====================================================================== Einde pagina 164 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 165 ======================================================================

<pre>Date : 16-1-2017 15:19:37
F
rom  :  
T
o : "SMO-Secretariaat" SMO-secretariaat@assen.nl
S
ubject : FW: aangepaste aanbiedingsbrief advies gasw inning
A
ttachm ent : Aanbiedingsbrief EZ  16-1-2017.docx;definitief advies w inningsplan Westerveld 21dec.docx;
D
ag 
B
ij deze de definitieve aanbiedingsbrief en het advies gaswinningsplan Westerveld dat naar het ministerie van EZ  moet.
 
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
 
   
 
 
 
@assen.nl
website: 
w
w
w.assen.nl
 
V
an:
 
Marco Out 
V
erzonden:
 
maandag 16 januari 2017 14:57
A
an:
 
CC:
O
nderwerp:
 
RE: aangepaste aanbiedingsbrief advies gaswinning
 
B
este 
 
P
rima zo. Dank.
H
oeft niet meer langs het college en kan verzendklaar worden gemaakt.
 
 
V
riendelijke groet,
 
M
arco L.J. Out
B
urgemeester van Assen
 
P
ostbus 30018
9
400 RA Assen
 
 
b
estuurssecretariaat: 0592 366572
 
B
ezoekadres:
N
oordersingel 33
9401 JW Assen
 
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
maandag 16 januari 2017 11:57
A
an:
 
Marco Out <
M
.Out@assen.nl
>
C
C
:
 
  
.
@assen.nl
.
.
i @assen.nl
>
O
n
derwerp:
 
aangepaste aanbiedingsbrief advies gaswinning
 
D
ag Marco,
 
I
n de raadsvergadering heb je toegezegd iets over CO2 opslag op te nemen in de aanbiedingsbrief.
H
ierbij de aangepaste brief met de toevoeging (geel gearceerd.)
 
G
raag je akkoord. Wil je die morgen nog in het college hebben of kan ie zo door?
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
 
 
 
@
assen.nl
website: 
w
ww.assen.nl
 
Di
sclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.254
</pre>

====================================================================== Einde pagina 165 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 166 ======================================================================

<pre> 
 
Ministerie van Economische Zaken  
De heer H. Kamp  
Postbus 20401  
2500 EK  DEN HAAG   
 Contactpersoon    
Telefoon   14 0592 
Bezoekadres   Noordersingel 33  
   
Uw brief van    
Uw kenmerk    
Ons kenmerk    
 
Bijlagen   1 
   
Datum   17 januari 201716 
januari 2017  
Verzenddatum    
 
Onderwerp   Advies Winningsplan Westerveld  
 
 
 
Excellentie , 
 
 U heeft ons in de gelegenheid gesteld  om een advies uit te brengen over  het door de NAM inged iende 
Winningsplan Westerveld. Aangezien dit plan betrekking heeft op de winning uit meerdere 
aardgasvelden binnen onze gemeente maken wij graag gebruik van deze mogelijkheid. Wij 
waarderen de geboden mogelijkheid om andere overheden en de inwoners die doo r hun 
vertegenwoordig d worden, meer positie te geven.  Bij het invullen van de adviesrol is samengewerkt 
met de buurgemeente n, waterschappen en provincies.  
 
Zorgen en onrust  
 
Het winningsplan geeft ons zorg. In het plan en de bijbehorende adviezen van Sodm en Tcbb lezen 
wij dat er, als gevolg van de voorgenomen winningen, kans is op bevingen die kunnen leiden tot 
schade. In het Tcbb advies valt zelf s te lezen dat mogelijk voor sommige kleinere velden de grens 
van magnitude 3,9 op de schaal van Richter word t overschreden.  
 
Deze zorg horen wij ook bij onze inwoners en bij de gemeenteraad. Met name in de wijk Marsdijk en 
het dorp Loon zijn er zorgen en is er deels sprake van serieuze onrust. Groningen ligt dichtbij en 
vrijwel iedereen heeft vrienden of familie i n het gebied waar aardbevingen aan de orde zijn . De 
vertaalslag van de situatie naar die in Assen is snel gemaakt. De gebrekkige communicatie door de 
NAM en de beperkte  communicatie door uw ministerie naar de inwoners helpen niet bij het 
wegnemen van zorge n en onrust.  
 
Proces 
 
Hoewel wij als college bevoegd zijn om een advies uit te brengen, hebben wij vanwege de 
maatschappelijke impact en op uitdrukkelijk verzoek de gemeenteraad betrokken bij het advies. Met 
de gemeenteraad is besproken op welke wijze invu lling wordt gegeven aan de adviesrol. De 
gemeenteraad heeft zelf besloten dat ze ook nog wilde  spreken over het definitieve advies.  
 
Parallel aan de gesprekken met de gemeenteraad hebben wij ook gesproken met Wijkvereniging 
Marsdijk en Dorpsbelangen Loon om goed zicht te krijgen wat de behoeften zijn van de inwoners. 
Daarnaast spreken onze ambtenaren op allerlei manieren met de bewoners van de gebieden die het 
betreft. 
 
Bij het maken van het advies hebben wij intensief samengewerkt met de andere overheden die een 
adviesrecht hebben op het Winningsplan Westerveld.  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 166 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 167 ======================================================================

<pre> Gemeente Assen  
Ons kenmerk: 2016 -04865  
Pagina 2 van 4 
  
  
Nut en noodzaak  
 
Als gemeente Assen zetten wij in op het verduurzamen van onze gemeente. Het versneld 
terugdringen van het gebruik van fossiele brandstoffen is een belangrijke opgave voor onze 
samenleving. Wij begrijpen dat er in de overgangsfase voorlopig nog aardgas nodig blijft. Wij 
begrijpen ook de economische belangen en het belang van de inkomsten voor de staat. Wij kijken 
echter naar de belangen van onze inwoners. In dit verband zouden wij in een afweging van belangen 
niet kiezen voor een winning onder stedelijk gebied met een risico op bevingen.  
 
Mocht u desondanks het winningsplan accorderen, dan moet er gezorgd worden voor een goede, 
vlotte en soepele schaderegeling. Onderdeel hiervan is dat de omgekeerde bewijslast zoals die van 
toepassing is voor het Groninger Veld (Wet bewijsvermoeden gaswinning Groningen) ook voor het 
gebied Westerveld moet gelden. Het valt aan inwoners immers niet uit te leggen waarom 
gedupeerden in de prov incie Groningen van een speciale wettelijke uitzondering ter verlichting van 
de op hen rustende bewijslast zouden kunnen profiteren, terwijl dit aan inwoners elders in Nederland 
onthouden wordt. Wij stellen hierbij de vraag of er geen sprake is van strijdi gheid met het 
gelijkheidsbeginsel.  
 
Kijken wij naar de situatie zoals die bestond in Groningen waarbij inwoners hun gelijk soms via de 
rechter moesten halen, dan hebben wij vooralsnog weinig vertrouwen in de door de NAM geschetste 
afhandeling van schade gevallen via het burgerlijk recht.  
 
Hoewel het formeel geen onderdeel is van ons adviesrecht, maken wij u ook graag attent op onze 
brief met zienswijzen op de Ontwerp Structuurvisie Ondergrond (STRONG) aan de minister van I& 
M. Hierin spreken wij ons uit tegen de opslag van CO2 of aardgas in lege gasvelden in Assen.  
 
Advies 
 
Gelet op bovenstaande en de onzekerheden en risico’s adviseren wij u dan ook om ‘nee’  te zeggen 
tegen het W inningsplan  Westerveld .  
 
Mocht u toch besluiten om de winning toe te staan, dan vind u bijgevoegd ons advies met h et zeer 
uitdrukkelijke verzoek om dit over te nemen.  
 
Met vriendelijke groet,  
burgemeester en wethouders,  
 
 
 
 
burgemeester  gemeentesecretaris  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 167 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 168 ======================================================================

<pre> Gemeente Assen  
Ons kenmerk: 2016 -04865  
Pagina 3 van 4 
  
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
BEGELEIDINGSFORMULIER CONCEPT BRIEF  
 
LET OP: Lever alle bijbehorende stukken incl. ingekomen brief aan bij het secretariaat  
 
NAAM VAN HET DOCUMENT : Advies Winningsplan Westeveld  
   
 
Concept via   
:  
 
Paraaf voor gezien  :  
Briefpapier  :  
   
 
Concept d.d.   
:  
16 januari 2017 
Eenheid/Programma  : Beleid 
Steller  :  
Toestel  : 6248 
Paraaf eenheids -
/programmamanager  :  
   
 
Origineel  : 1  Brief nr.(docbase)  :  
Archiefexemplaren  : 1  Procesnummer 
(Docbase)  :  
Afschriften  : 3  Zaaknummer 
(Docbase)  :  
       
Totaal  : 5     
       
       
       
 
Afschriften:    
 
1  
   
  
  
   
Meezenden:    
 
 Advies Winningsplan Westerveld  
   
  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 168 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 169 ======================================================================

<pre> Gemeente Assen  
Ons kenmerk: 2016 -04865  
Pagina 4 van 4 
  
    
Opmerkingen:    
 
Wijze afhandeling na verzending van de brief:  
- Proces afhandelen en archiveren door secretariaat (let op: alle relevante stukken toevoegen)  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 169 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 170 ======================================================================

<pre>   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 21 December  2016   
 definitief   
        
  Advies Winningsplan 
Westerveld    
   </pre>

====================================================================== Einde pagina 170 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 171 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
2 
 INHOUD  BLAD  
 
 
1 INLEIDING  3 
2 SAMENVATTING  4 
3 HOOFDADVIES  7 
4 ALGEMEEN  8 
5 COMMUNICATIE  9 
6 REIKWIJDTE EN KADERS  WINNINGSPLAN  11 
6.1 Doelmatigheid  11 
6.2 Kaders schade  11 
6.3 Natuur  en milieu – Nationaal Park Drentse Aa  11 
6.4 Reikwijdte winningsplan m.b.t. aantal verschillende velden  12 
7 PRODUCTIE  14 
7.1 Productie  put Vries -10 14 
7.2 Productiesnelheid  14 
7.3 Productieniveau  high case  15 
8 ONZEKERHEDEN/ ONTBRE KENDE ZAKEN  16 
8.1 Onzekerheden  16 
8.2 Ontbrekende/onjuiste gegevens  16 
9 BODEMBEWEGING  17 
9.1 Bodemdaling  17 
9.2 Bodemtrilling  17 
9.3 Reserv oirstimulatie/ Fracken  19 
10 SCHADE  20 
10.1  Voorkomen van schade (wettelijke verplichting)  20 
10.2  Afhandeling van schade  20 
10.3  Lusten en lasten  22 
11 RISICOBEHEERSYSTEEM  23 
 
 
      
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 171 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 172 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
3 
 1 INLEIDING  
U heeft ons in de gelegenheid gesteld om een advies uit te brengen over het door NAM  
ingediende Winningsplan Westerveld. Aangezien dit plan betrekking heeft op de winning uit 
aardgasvelden binnen onze verschillende gebiedsbegrenzingen  maken wij graag gebru ik van 
deze mogelijkheid. Bij het maken van het advies hebben wij intensief samengewerkt met de 
verschillende  decentrale overheden die een adviesrecht hebben op het Winningsplan 
Westerveld.  
 
Wij zijn u erkentelijk dat u in een vroegtijdig stadium van uw be sluitvorming ons om advies 
vraagt op het winningsplan Westerveld 2016 van NAM. Wij maken graag gebruik van dit 
adviesrecht vanwege de zorg die wij hebben over de directe en indirecte gevolgen van de 
gaswinning op het leven van de inwoners van het gebied. Wij erkennen dat in de afgelopen 
periode meer aandacht is gekomen voor de aspecten veiligheid en welzijn van burgers in relatie 
tot gaswinning . Wij menen echter toch blijvend te moeten aandringen om  hierin  de positie van 
de inwoners centraal te stellen. Wij hebben daarom ervoor gekozen o ns advies breed in te 
steken.  
 
Als decentrale overheden hebben wij niet de technisch -inhoudelijke kennis in huis om 
seismische risico’s en alles wat daarmee samenhangt exact te kunnen beoordelen en 
controleren. Wij hebben dan ook gemeend geen nacalculatie te (laten) doen van de 
berekeningen in het winningsplan met bijbehorende addenda. Dit laten wij graag over aan de 
door u gevraagde adviseurs (S taatstoezicht op de Mijnen (SodM , Technische commissie 
bodem beweging (Tc bb).  
 
Wij vertrouwen erop dat u het advies behandelt conform de relevante bepalingen van de 
Algemene wet bestuursrecht en de overwegingen uit ons advies op een zorgvuldige wijze 
betrekt bij uw besluitvorming en ons transparant informeert over uw overwegin gen terzake.   
 
Leeswijzer  
Wij hebben onze bevindingen, hoofdconclusies en hoofdadvies samengevat in het eerste 
hoofdstuk. In de analyse daarachter treft u een uitgebreidere beoordeling aan van het 
winningsplan met op onderdelen deelconclusies en -adviezen.   </pre>

====================================================================== Einde pagina 172 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 173 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
4 
 2 SAMENVATTING  
Vanuit betrokkenheid en zorg en oprechte belangstelling hebben wij de rapporten intensief 
bestudeerd. Veiligheid van inwoners en het voorkomen  en beperken van schade wegen hierin 
het zwaarst . Alle andere aspecten moeten daaraan on dergeschikt zijn, waaronder 
economische aspecten en leveringszekerheid.  
 
De O nderzoeksraad voor Veiligheid (OvV)  geeft over het erkennen van onzekerheden en 
communiceren de volgende toelichting: Onzekerheid en het reduceren ervan dienen 
uitgangspunten te zijn van het handelen van betrokken partijen, ook in de communicatie naar 
burgers. Onderzoek over onzekerheden en het daaraan verbinden van maatregelen is daarbij 
van cruciaal belang volgens de Raad. Onderzoek mag geen excuus zijn om geen maatregelen te 
treffen of besluiten uit te stellen. Zij pleit derhalve ook voor het hanteren van het 
voorzorgsprincipe in dat geval “Better safe than sorry” . Dat betekent in de communicatie over 
onzekerheden in samenspraak met deskundigen en risicodragers zoeken naar mani eren van 
beheersing van het risico. Communiceren met burgers moet volgens de OvV meer zijn dan 
alleen voorlichting geven.  
 
Veiligheid wordt door de OvV breed gedefinieerd in termen van objectieve - en subjectieve 
veiligheid, respectievelijk het uitblijven v an lichamelijk letsel ten gevolge van aardbevingen en 
gemoedsrust van bewoners. “Het gaat om veiligheid van burgers. Kunnen zij erop rekenen dat 
incidenten worden voorkomen, schade wordt beperkt, risico’s worden beheerst en 
onzekerheden worden verkend?” . U hebt hierop gereageerd met: “De Raad heeft met haar 
rapportage en aanbevelingen vooral willen bereiken dat bij activiteiten in de diepe ondergrond 
nu en in de toekomst het veiligheidsbelang voldoende aandacht krijgt” . U heeft alle 
aanbevelingen uit het r apport van de OvV overgenomen.  In dit licht bezien dient bij de 
beoordeling en toetsing  van de verschillende aspecten dan ook te worden uitgegaan van een  
brede benadering van de belangenafweging die aan uw uiteindelijke besluit ten grondslag 
moet liggen.  Het past hierbij niet om u te bep erken tot een exacte en enge uitleg van 
voorgenomen wetgeving.  
 
We hebben ook geconstateerd dat in het winningsplan nog een aantal essentiële onderdelen 
ontbreekt en het plan gepaard gaat met onzekerheden die betrekking hebben op een veilige 
gaswinning . Ook constateren wij dat ondanks de ervaringen opgedaan in Groningen, er 
vooralsnog geen sprake is van een adequate regeling voor de rest van Nederland voor 
afdoening en vergoeding van schades en compensatie van alle bijkomende negatieve effecten.  
 
Bij bestudering van het winningsplan en onderliggende stukken hebben wij samengevat de 
volgende vragen, opmerkingen en adviezen.  
 
Veiligheid  
Uit het winningsplan van NAM en de bijbehorende adviezen van TNO en SodM maken  wij  op 
dat er geen veiligheidsrisico’s bestaan voor de gebieden rond de verschillende gasvelden en haar 
inwoners.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 173 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 174 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
5 
 Omdat volgens ons rond de effecten en gevolgen van gaswinning op de ondergrond en 
bovengrondse bouwwerken nog altijd veel onduidelijk is, ad viseren wij u met uiterst e 
terughoudend heid  conclusies te verbinden aan de berekenings resultaten  van de maximaal te 
verwachten seismische activiteit.     
Tevens hebben wij een aantal ontbrekende zaken geconstateerd. Wij komen hier verderop in 
ons advies o p terug.  
 
Communicatie  
De communicatie van zowel NAM, als het ministerie van EZ naar burgers moet zorgvuldiger en 
publieksvriendelijker dan tot nu toe is gebeurd. De lokale overheden hechten er grote waarde 
aan dat onze inwoners gedegen, consistent en transparant worden geïnformeerd over de 
(gevolgen van) gaswinning.  
 
Voorkomen en beperken van schade  
In het winningsplan worden optredende schades als niet te voorkomen beschouwd. NAM 
bepaalt daarmee zelf welk niveau van acceptatie daarbij aa n de orde is. Er wordt geen aandacht 
geschonken aan maatregelen om schade door bodembeweging te voorkomen dan wel te 
beperken, terwijl dit een voorschrift in de Mijnbouwwet is.  
Wij willen dat er door NAM alles aan gedaan wordt om schade door gaswinning aan  
eigendommen van inwoners en overheid te voorkomen. Inwoners kiezen er niet voor om te 
worden blootgesteld aan deze risico’s.  
 
Bodemdaling  
NAM  dient inzichtelijk te maken welke gevolgen de uiteindelijke totale bodemdaling (als 
resultaat van dit winningsplan Westerveld ) kan hebben voor het normale beheer en onderhoud 
van waterkeringen en waterlopen  en welke (waterhuishoudkundige) maatregelen in da t 
verband genomen moeten wor den.  
Wij zijn van mening dat NAM dient te worden verplicht tot vergoeding van deze te nemen 
maatregelen en van eventuele overige schade voortvloeiend uit bovengenoemde bodemdaling .  
 
Schadeafhandeling  
Wij zijn van mening dat een adequate regeling voor afdo ening en vergoeding van schades en 
compensatie van alle bijkomende negatieve effecten een harde voorwaarde bij het 
instemmingsbesluit dient te zijn. Evenals in het aardbevingsgebied Groningen dient er een 
volledig onafhankelijk orgaan te worden ingesteld v oor de afwikkeling van schade als gevolg van 
alle mijnbouwactiviteiten. Een dergelijke regeling en onafhankelijk toetsingsorgaan dienen op 
voorhand een feit te zijn.  
 
Meet - en regelprotocol  
De reeds bevende velden Eleveld en Vries -Zuid liggen dicht tegen d e grens met risicocategorie 
II aan. Op basis hiervan adviseert SodM om ook enkele maatregelen te nemen die van 
toepassing zijn voor velden waarvan de Seismische Risico Analyse (SRA) in categorie II valt. Wij 
vinden dit een goede zaak. Het gaat hier om het ontwikkelen van een risicobeheerssysteem.  
Het risicobeheerssysteem is bedoeld om tijdig te kunnen reageren zodat (grotere) schade en 
veiligheidsrisico’s niet zullen optreden. Wij zijn van mening dat een risicobeheerssysteem een 
voorwaarde moet zijn van de  eventueel door de minister  te verlenen winningsvergunning.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 174 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 175 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
6 
 Fracken en zuurstimulatie  
Vanwege de mogelijke gevolgen zijn wij van mening dat geen omstreden technieken zoals 
zuurstimulatie en fracken moeten worden toegestaan.  
Schadelijke gevolgen van zuur stimulatie  / fracken kunnen bovengronds optreden door  lekkage 
van frackvloeistoffen en chemicali ën en ondergronds door het falen van de integriteit van 
afdekkende lagen waardoor ongecontroleerde bodemprocessen kunnen optreden. De kans op 
deze gebeurtenissen  dienen geheel uitgesloten te worden, omdat naast lokale schade aan 
gebouwen ook de drinkwatervoorziening in het geding is. Vanwege de mogelijke lokale impact 
vinden wij dat voor deze beslissing ook het burgerperspectief moet worden meegenomen en 
dus de lo kale overheden, inwoners en de Waterleiding Maatschappij Drenthe een stem in deze 
afweging moeten krijgen met bijbehorende beroepsmogelijkheid.   
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 175 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 176 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
7 
 3 HOOFDADVIES  
Onze bevindingen afgewogen hebbende en uitgaande van de geformuleerde uitgangspunten 
komen wij tot het volgende hoofdadvies:  
 
Wij zijn primair van mening dat de veiligheid nooit in het geding mag zijn. Verder zijn wij van 
mening dat derden (burgers, bedrijven, gemeenten) niet de dupe mogen worden van 
gaswinningsactiviteiten of de gevolgen daarvan. Dit geldt zowel nu als ook in de toekomst.  
 
Wij adviseren u vanwege de  geconstateerde  omissies, bestaande onzekerheden , geen 
aandacht voor maatregelen om schade door bodembeweging te voorkomen dan wel te 
beperken  en het ontbreken van een adequate schaderegeling voor afdoening en vergoeding 
van schades en compensatie van alle bijkomende negatieve effecten : 
 
Primair:  niet in te stemmen met het winningsplan Westerveld  2016 zoals het nu voorligt;  
 
Subsidiair:  mocht dit niet uw keuze zij n vanwege de grote onzekerheden en ontbrekende 
onderdelen slechts in te stemmen met het winningsplan door het hanteren van 
het voorzorgprincipe "Better safe than sorry" en:  
 
1. NAM en Sodm, binnen een door u gestelde termijn, onvolkomenheden te laten 
aanvulle n; 
2. te voorzien in onafhankelijke validatie van onderzoeken en bevindingen;  
3. een termijn te stellen aan het winningsplan ; 
4. hierbij zaken als schadebeperking, schadeafwikkeling en een 
risicobeheersingsysteem op voorhand goed en volledig te regelen.  
 
In onderstaande hoofdstukken vindt u de onderbouwing van ons hoofdadvies en overige 
adviezen.  
 
 
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 176 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 177 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
8 
 4 ALGEMEEN  
Het adviesrecht voor de decentrale overheden, zoals dat dit jaar in de wijzigingen Mijnbouwwet 
is  vertaald, hangt vooral samen met de maatschappelijke impact en de maatschappelijke 
acceptatie van gaswinning.  
 
In uw adviesverzoek schrijft u: “Een van de b elangrijkste aanbevelingen uit het rapport van de 
Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) richt zich op de veiligheid van de burgers en de 
infrastructurele werken. Een ander belangrijk punt betreft meer aandacht voor het 
burgerperspectief”.  
 
In het winningspl an Westerveld wordt volledig voorbijgegaan aan het burgerpe rspectief ofwel 
de maatschappelijke impact en de maatschappelijke acceptatie van gaswinning. Het is 
voorstelbaar dat NAM in het winningsplan redeneert vanuit haar commercieel belang. NAM 
dient echt er ook maatschappelijk verantwoord te ondernemen. Dit komt in het winningsplan 
niet tot uitdrukking. Wij verwachten dat u in uw besluit uw maatschappelijke 
verantwoordelijkheid duidelijk naar voren laat komen.  
 
Het maatschappelijk draagvlak voor (nieuwe) g aswinningen in ons land neemt af. Dit als gevolg 
van de aardbevingen in de provincie Groningen, de daarmee samenhangende 
veiligheidsproblematiek en andere negatieve effecten van de gaswinning. Ook de Drentse 
decentrale overheden constateren die ontwikkelin g. Het versneld terugdringen van het gebruik 
van fossiele brandstoffen is een belangrijke opgave voor onze samenleving. Wij pleiten ervoor 
dat u met spoed uw beleid inzet op duurzame energie.  
 
Bij de besluitvorming in Groningen heeft u  veiligheid , het zo veel mogelijk voorkomen en 
beperken van schade  en het belang van leveringszekerheid  het zwaarst laten wegen.  
 
De Drentse situatie is op verschillende onderdelen anders dan Groningen.  
Wij hechten vooral waarde aan de volgende aspecten:  
- Veiligheid  
- Communicat ie 
- Voorkomen en beperken van schade  
- Schadeafhandeling  a.g.v. bodemdaling/ bodemtrilling  
- Meet - en regelprotocol  
- Fracken en zuurstimulatie  
 
Uit het winningsplan van NAM en de bijbehorende adviezen van TNO en SodM m aken  wij  op 
dat er geen veiligheidsrisico’s bestaan voor de gebied en rond de verschillende gasvelden en haar 
inwoners. Dat wil zeggen dat deze organisaties aangeven dat er geen dusd anige bevingen 
optreden dat er gevaar ontstaat voor personen. Wel zien wij aanleiding om ten aanzien van de 
gasvelden Eleveld en Vries -Zuid een risicobeheerssysteem te laten opstellen  en het daar 
horende meet - en regelprotocol onafhankelijk te laten monitoren.  De resultaten van dit 
risicobeheer systeem moeten voor iedereen toegankelijk zijn.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 177 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 178 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
9 
 5 COMMUNICATIE  
Voor een adequate invulling van het burgerperspectief, zoals u in het adviesverzoek aangeeft, 
is gedegen, transparante en consistente communicatie  een absolute voorwaarde.  
 
Advies:  
De communicatie van zowel NAM, als het ministerie van EZ naar burgers moet zorgvuldiger en 
publieksvriendelijker dan tot nu toe is gebeurd. De lokale overheden hechten er grote waarde 
aan dat onze inwoners gedegen, consis tent en transparant worden geïnformeerd over de 
(gevolgen van) gaswinning. Wij adviseren u i n uw besluit voorwaarden op te nemen waarmee 
dit wordt geborgd.  
 
Toelichting:  
De verantwoordelijkheid van de lokale overheid is oog te hebben voor de belangen van o nze 
inwoners en deze te borgen.  
Wij zijn daarom van mening dat d e rol van informatievoorziening over de (gevolgen van) 
gaswinning niet uitsluitend  aan NAM  moet worden overgelaten. De communicatie van zowel 
NAM , als het ministerie van EZ naar burgers moet  zorgvuldiger en publieksvriendelijker dan tot 
nu toe is gebeurd. De lokale overheden hechten er grote waarde aan dat onze inwoners 
gedegen, consistent  en transparant worden geïnformeerd over de (gevolgen van) gaswinning. 
Hiermee moet onnodige onrust en zo rg bij inwoners word en weggenomen.   
 
Typerend is de gebrekkige communicatie en afstemming tussen NAM en het ministerie van EZ 
over de start van de gaswinning uit put Vries -10, die onder he t winningsplan Westerveld valt  
(zie ook hfst 7.1) . 
 
Communicatie is een essentieel onderdeel van het omgevingsmanagement, zoals is verwoord 
in uw visie in de brief aan de Tweede Kamer van 1 februari 2016*).  
Uw uitgangspunten daarbij zijn duidelijk:  
1. Samenbinden van belanghebbenden  
2. Betrek de omgeving zo vroeg  mogelijk  
3. Transparantie en vertrouwen  
4. Omgevingsmanagement is een gezamenlijke verantwoordelijkheid  
5. Maatwerk  
 
Het mag duidelijk zijn dat uw ambitie verder  moet gaan dan het organiseren van 
informatiebijeenkomsten en publicaties over de procedure.  
Wij willen graag met u meedenken  aan de verdere invulling van de communicatie en het 
omgevingsmanagement. Daarbij nemen wij graag uw visie als vertrekpunt.  
Wij geven u als s uggestie dat NAM een breed communicatieplan opstelt dat in overleg en 
instemming met u en lokale overheden tot stand komt. Communicatie die staat in een breder 
perspectief van omgevingsmanagement, rekening houdend met de 'belevingswereld' van onze 
inwoners . 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 178 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 179 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
10 
 Het winningsplan is geschreven voor ingewijden en lastig leesbaar voor inwoners. Zij mogen 
een zienswijze op het winningsplan indienen maar dan moeten zij de inhoud hiervan wel 
kunnen doorgronden.  Daarom adviseren wij u voorafgaand aan het maken van een  
ontwerpbesluit een publieksvriendelijke oplegger van het winningsplan op te stellen.  
 
In dit kader vragen wij u tevens de risicoanalyse van de gasvelden Vries Zuid en Eleveld nader 
te duiden. Uit het winningsplan blijkt dat volgens de SRA de gasvelden Vr ies Zuid en Eleveld 
bijna in risicoklasse 2 vallen. In zowel het winningsplan als in de adviezen van Sodm en Tcbb 
ontbreekt een nadere analyse waarom deze velden hogere risico’s met zich meebrengen dan 
de overige velden. Ligt het aan de inrichting van het gebied of komt het door de 
bodemopbouw die gevoelig is voor trilling? Toevoeging van deze analyse maakt dat de 
aangegeven risico’s beter zijn te duiden en uit te leggen aan onze inwoners.    
 
  
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 179 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 180 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
11 
 6  REIKWIJDTE EN KADE RS WINNINGSPLAN  
In dit hoofdstuk geven we aan welke kaders onduidelijk zijn of ontbreken waaraan het 
winningsplan is getoetst.  
 
6.1  Doelmatigheid  
Advies  
Wij verzoeken u inzicht te geven in de kaders waaraan het winning splan is getoet st op het aspect 
doelmatigheid . 
 
Toelichting  
In het advies van Sodm is een toetsing opgenomen van de winning aan doelmatigheid. 
Onduidelijk is hoe en waaraan is getoetst. We willen graag inzicht in de afwegings kaders 
waaraan dit aspect wordt  getoetst. De Tweede Kamer  heeft aangegeven dat  de Minister een 
afweging moet maken tussen landelijk economische belangen en de lokale veiligheid en schade -
effecten. In het verleden zijn de lokale effecten volgens de Tweede Kamer  in die afweging 
onvoldoende meegenomen. In dit kader vragen wij ons af hoe de balans uitvalt tussen 
economische belangen en de maatschappelijke aanvaardbare gevolgen en risico’s die met 
gaswinning gepaard gaan.  
 
6.2  Kaders schade   
Advies  
De minister dient zo spoedig mogelijk een kader op te stellen waarin duidelijk beschreven staat 
wat onder ‘schade’ verstaan wordt.   
 
Toelichting  
De (nog niet vastgestelde) wijziging van de Mijnbouwwet noemt als toetsingsgrond voor het 
eventueel onthouden van de instemming met een winningsplan ‘schade aan gebouwen of 
infrastructurele werken of de functionaliteit daarvan’. Wij constateren dat de adviserende 
organen Tcbb en Sod m kennelijk ieder een verschillende typering hanteren voor het begrip 
schade. Dat is niet uit te leggen aan inwoners.  
Zolang niet duidelijk is wat onder ‘schade’ verstaan dient te worden , is toetsing van het 
winningsplan op dit onderdeel lastig voor velde n die gebeefd hebben en in verband waarmee 
‘schade’ is gemeld.  
 
6.3 Natuur en milieu – Nationaal Park Drentse  Aa 
Advies  
Met betrekking tot het Nationale Park Drentse  Aa adviseren wij u:  
- het winningsplan te toetsen op nationale en internationale wetgeving op h et gebied 
van natuur - en soortenbescherming gelet op het aanwezige Natura2000 gebied;  
- in uw goedkeuringsbesluit op te nemen dat bij verdere ontwikkelingen rondom de 
velden Vries -Zuid (met name het blok Vries -ZZ) en Eleveld het Drentse Aa gebied 
zoveel moge lijk wordt ontzien.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 180 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 181 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
12 
  
Toelichting  
Wij stellen vast dat de gevolgen van de gas velden in dit winningsplan  Westerveld voor de 
beschermde status van het Natura -2000 -gebied Drentse  Aa niet zijn onderzocht althans 
onvoldoende in beeld zijn gebracht. Er blijkt ook uit niets dat met zekerheid zou kunnen worden 
gesteld dat de natuurlijke kenmerken van het Natura 2000 -gebied Drentse  Aa door de 
exploitatie van de gasvelden in dit winnings plan  niet zullen worden aangetast.  
 
Het Drentse  Aa gebied is een internationaal uniek gebied, met een zeer hoge 
beschermingsstatus. Het gebied is een beek - en esdorpenlandschap; het oppervlaktewater van 
de Drentse  Aa dient tevens als bron van drinkwater. Het is een waardevol gebied met een 
kwetsbaar geohydrologisch systeem waar invloeden vanwege de gaswinning (zoals 
bodemdaling, zuur stimulatie)  niet mogen plaatsvinden . 
 
Voor een correcte beoordeling van de mogelijke gevolgen van de exploitatie van het 
winn ingsplan Westerveld   voor het Drentse Aa -gebied zou het overigens niet juist zijn om de 
getroffen en te treffen waterhuishoudkundige maatregelen in het natuurgebied bij het 
beschouwen van mogelijke effecten van mijnbouwactiviteiten op de 
instandhoudingsdoe lstellingen van het natuurgebied te betrekken. Compenserende 
maatregelen maken immers in juridische zin geen onderdeel uit van de beoordeling in het kader 
van de significantie -toets. Bovendien zijn de watergerelateerde maatregelen in zekere zin met 
de mijn bouwactiviteiten verbonden, omdat de waterhuishouding noodzakelijkerwijs wel moet 
worden aangepast als gevolg van de opgetreden bodemdaling die het resultaat is van de 
gaswinning.  
 
Wij wijzen er op dat de vaststelling en goedkeuring van het winningsplan do or de Minister met 
zich mee brengt dat er een toetsingsmoment ontstaat waarop moet worden beoordeeld of 
mogelijk significante gevolgen ten gevolge van de mijnbouwactiviteiten in het Westerveld 
kunnen ontstaan. Dat geldt uiteraard niet alleen voor het Drent se Aa -gebied, maar voor alle 
Natura 2000 -gebieden die door het instemmingsbesluit worden beïnvloed. Deze beoordeling 
heeft niet of in onvoldoende mate plaatsgevonden ten gevolge waarvan effecten op Natura -
2000 -gebieden niet op voorhand kunnen worden uitges loten.  
 
Bij de actuele stand van zaken voor wat betreft de onbekendheid van de impact van de 
gaswinning is er naar ons oordeel aanleiding om in het instemmingsbesluit aanvullende 
restricties op te nemen die waarborgen dat het Nationaal Park Drentse  Aa zo veel mogelijk 
ongemoeid wordt gelaten.  
 
6.4 Reikwijdte winningsplan m.b.t. aantal  verschillende velden  
Advies:  
Wij verzoeken u aan te geven welke overwegingen ten grondslag liggen aan de keuze om een 
grote variëteit van kleine gasvelden in het winningsplan Westerveld  te vatten? In het kader van 
de maatschappelijk e verantwoording vinden wij het transparanter om per gasveld een 
winningsplan op te stellen.   
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 181 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 182 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
13 
 Toelichting:  
Het winningsplan Westerveld bevat een groot aantal afzonderlijke gasvelden die geen directe 
relatie met elkaar hebben. Uit het winningsplan  Westerveld wordt afgeleid dat een aantal 
velden nu en naar ve rwachting in de toekomst niet meer produceren. Waarom zijn die  dan toch 
opgenomen in het winningsplan ? Voor de afweging tussen economische belangen en de 
maatschappelijke effecten is het logischer per producerend g asveld een aparte vergunning en 
winningspl an op te stellen.  De gehanteerde methodiek belemmerd nu voor  al deze veld en 
afzonderlijk een  transparante afweging  te kunnen  maken .   
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 182 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 183 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
14 
 7  PRODUCTIE  
7.1 Productie  put Vries -10 
Advies:  
Wij adviseren u om uw toezegging jegens NAM om binnen de bestaande vergunning te mogen 
winnen uit de nieuw geboorde put ( put Vries -10) in te trekken en NAM op te dragen hiervoor 
de uitkomst van de  procedure voor onderhavige winningsplan  af te wachten . 
 
Toelichting:  
“Tijdens het vragenuur van 16 juni 2015 is gesproken over een voorgenomen gaswinning door 
NAM in Drenthe. Tijdens de mondelinge beantwoording is in algemene zin aangegeven dat er 
bij winning uit kleine velden een winningsplan moet komen en dat omwonenden, gemeenten 
en provincies hierop  zienswijzen kunnen indienen. Dit is ook bevestigd in de beantwoording van 
aanvullende schriftelijke vragen van het lid Dik -Faber (CU), waarin is aangegeven dat “in alle 
gevallen waarbij op basis van boringen besloten wordt om gas te gaan winnen, een nieuw  of 
gewijzigd winningsplan ingediend moet worden” (Kamerstukken 2015 -2016, Aanhangsel van de 
Handelingen, 57).”  
 
In het geval van Vries -10 is er een nieuwe boring geweest op basis waarvan NAM  voornemens  
is om gas te gaan winnen. Daarnaast is er juist door  de minister aan de Tweede Kamer 
toegezegd, dat er een adviesrecht wordt toegepast in deze situaties. In het Winningsplan 
Westerveld is voor Vries -10 sprake van een te winnen hoeveelheid van 0,6 Miljard M3 (high 
case). Wij zijn van mening  dat deze nieuwe w inning onderdeel is van dit winningsplan en dat 
NAM  de procedure moet afwachten voordat er uit put Vries -10 gas gewonnen mag worden.  
 
Los van de vraag of er wel of geen vigerend Winningsplan is, moeten wij constateren dat het 
oude Winningsplan niet voldoet  aan de zaken die door de Onderzoeksraad voor de veiligheid 
zijn geconstateerd. Zo is bij de afgifte van de instemmingsvergunning op het vigerende  
winningsplan niet getoetst op de veiligheid van burgers (seismische risico analyse). Wij zijn dan 
ook van men ing dat er niet kan worden teruggevallen op een vergunning  waarin geen rekening 
is gehouden met zo een belangrijk aspect.   
 
7.2  Productiesnelheid  
Advies:  
Wij verzoeken u i n uw besluit aandacht te besteden aan  de productiesnelheid uit de 
verschillende gasvelden. Te meer daar vrijwel alle velden in dit winningsplan zich bevinden in de 
laatste fase van de feitelijke gaswinning . Er lijkt door NAM  bij de bepaling van de 
productiescenario’s geen rekening te zijn gehoude n met de relatie snelheid drukdaling -
bodemtrilling.  
 
Toelichting  
De snelheid waarmee gas uit de bodem wordt onttrokken is van invloed op de bodemtrilling. 
Een snelle drukdaling in het gesteente kan eerder tot bevingen leiden dan wanneer deze </pre>

====================================================================== Einde pagina 183 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 184 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
15 
 drukdaling ge leidelijk verloopt.  Kan NAM  aangeven  welke hoeveelheid er per jaar per gasveld 
kan worden onttrokken zonder dat dit tot extra risico op bodemtrilling leidt ? 
Uit een toelichting van NAM  blijkt dat de productiescenario’s in het winningsplan zijn gebaseerd 
op een  technisch e inschatting wat uit  de bodem te halen is. In het plan is de winningssnelheid 
niet aangegeven .  
 
7.3 Productieniveau  high case  
Advies:  
In uw besluit op te nemen dat a ls NAM  het “high case ” scenario overschrijdt zij een nieuw 
winningsplan dient op te stellen en deze ter  besluitvorming  aan dient te bieden.  
 
Toelichting:  
In het advies van Sodm wordt  op blz 5 aangegeven dat als een winning het “high case ” scenario 
overschrijdt NAM  een nieuwe SRA moet uitvoeren  en tevens het winningsplan dient te 
actualiseren.  Deze opmerking bevreemd ons, aangezien wij in de veronderstelling verkeren dat 
winning buiten de grenzen van het winningsbesluit niet is toegestaan.   
Wij zijn van mening dat indien deze situatie zich voordoet er te allen tijde een nieuw 
winningsplan dient te worden opgesteld.  
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 184 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 185 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
16 
 8  ONZEKERHEDEN/ ONTBRE KENDE ZAKEN  
8.1  Onzekerheden  
Advies:  
Omdat volgens ons rond de effecten en gevolgen van gaswinning op de ondergrond en 
bovengrondse bouwwerken nog altijd veel onduidelijk is, adviseren wij u met uiterst e 
terughoudend heid conclusies te verbinden aan  de berekenings resultaten van de maximaal te 
verwachten seismische activiteit.     
 
Toelichting:  
Voor de berekeningen is gebruik gemaakt van gegevens van de ondergrond. De samenstelling 
van de diepe ondergrond is complex en nooit precies in kaart te brengen. De ligging van 
breuken, de compactiecoëffi ciënt etc . zijn gebaseerd op interpretatie van een beperkt aantal 
bodemgegevens. Dit houdt in dat de resultaten altijd met grote voorzichtigheid moet worden 
geïnterpreteerd.  De Tcbb geeft aan dat in het ergste geval een beving met een magnitude van 
3,9 kan plaatsvi nden . De zwaarste beving tot nu toe in Groningen was 3,6 in Huizinge (2012). 
De velden Eleveld en Vries Zuid scoren op factoren als bebouwingsdichtheid en 
bevolkingsdichtheid duidelijk minder gunstig  dan Huizinge . Wij vermoeden op basis van deze 
aspecten d at in het stedelijk gebied van Assen meer schade kan ontstaa n dan de door NAM  
geformuleerde licht schade aan meerdere , tot matige schade aan enkele gebouwen.   
 
8.2  Ontbrekende /onjuiste gegevens  
Advies:  
Wij verzoek u NA M op te dragen de SRA berekening opnieuw uit te voeren. Hierin rekening te 
houden met de toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen in de gebieden rond de betreffende 
gasvelden.  Evenals  de correcte bevolkingsdichtheid ten aanzien van het stedelijke gebied rond 
het gasveld Eleveld  te hanteren . Deze nieuwe SRA-berekening te beschouwen als een 
aanvulling op het voorliggende winningsplan en dit om advies voor te leggen aan Sodm, Tcbb, 
lokale overheden en de Mijnraad.  
 
Toelichting:  
In de SRA is geen rekening gehouden met de toekomstig e inrichting van Werklandschap Assen 
Zuid en de toeristisch recreatieve zone . De inrichting leidt tot intensievere bebouwing van 
bedrijven  in het gebied dan nu het geval is . Ook de n oordelijk e blokken va n Eleveld vallen 
binnen het stedelijk gebied van Assen met o .a. de aanwezigheid van een ziekenhuis in de 
directe nabijheid.   
Waarom wordt voor bepaling risicoklasse uitgegaan van lage bevolkingsdichtheid (250 -500 
inw/km2) ? Een substantieel deel van het gasv eld Eleveld ligt namelijk in het stedelijk gebied 
van Assen met hogere dichtheid (500 -1000 inw/km2 ). Een herberekening zal leiden tot een 
andere risico inschatting. Dit maakt het noodzakelijk dat alle adviesorganen zich hierover 
opnieuw een oordeel moeten kunnen vormen.  
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 185 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 186 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
17 
 9 BODEMBEWEGING  
9.1  Bodemdaling  
Advies  
Voor wat betreft de prognose van de bodemdaling die gepaard kan gaan met de gaswinning, 
adviseren wij u:  
- NAM  in samenspraak met de betrokken decentrale overheden te laten inventariseren :  
1) welke gevolgen de uiteindelijke totale bodemdaling  die het gevolg is van de 
gaswinning uit de velden van het winningsplan Westerveld kan hebben voor het 
normale beheer en on derhoud van waterkeringen en waterlopen;   
2) welke (waterhuishoudkundige) maatregelen in dat verband genomen moeten 
worden;  
3) NAM te verplichten tot vergoeding  van deze te nemen maatregelen en van 
eventuele overige schade voortvloeiend uit bovengenoemde bodemdaling als 
voorwaarde te verbinden aan het winningsplan;  
- NAM  de bodemdalingscomponent die het gevolg is van het leeg  produceren van het 
gasveld Norg na be ëindigen van de gasopslag aldaar, weer op te laten nemen in de 
bodemdalingsprognose voor de jaren  2050 en 2080.  
 
Toelichting  
Volgens de prognose zal de verwachte bodemdaling van de resterende gaswinning enkele 
centimeters bedragen; het merendeel van de daling heeft al plaatsgevonden.  
De uiteindelijke totale  bodemdaling als gevolg van de gaswinning is echter van die omvang dat 
er wel effecten te verwachten zijn op de waterhuishouding. De kosten voor mitigerende 
maatregelen zijn uiteraard voor NAM . Daarom is het van belang te inventariseren welke 
afspraken er bestaan tussen NAM  en betrokken waterschap(pen) , gemeenten en provincie voor 
zover er voor hen negatieve effecten zijn. Er mag geen onduidelijkheid bestaan over de 
vergoeding van dergelijke onkosten.  
 
Het be ëindigen en leeg  produceren van de gasopslag Norg  zal volgens NAM  in de toekomst tot 
een additionele 10 cm bodemdaling leiden. Deze component is verdwenen uit de huidige set 
prognoses, vanuit de veronderstelling van NAM  de gasopslag tot 2080 in werking te zullen 
hebben. Gezien de grote onzekerheden die e r momenteel heersen omtrent de aard van onze 
toekomstige energievoorziening achten wij deze aanname niet terecht. Wij achten het zinvol op 
voorhand te weten welke additionele daling in het gebied (op mogelijk kortere termijn dan nu 
verwacht) nog verdiscont eerd moet gaan worden.  
 
 
9.2  Bodemtrilling  
Advies  
Omdat NAM in het winningsplan aangeeft dat de kans op schade ten gevolge van een 
geïnduceerde beving niet valt uit te sluiten, verzoeken wij u : </pre>

====================================================================== Einde pagina 186 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 187 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
18 
 - het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM ) over te nemen en NAM op te 
dragen in aanvulling op het KNMI -netwerk seismische apparatuur in en rond de 
gasvoorkomens Vries -Zuid en Eleveld op  te stellen; 
- het advies van SodM over te nemen en NAM voor de bevende velden een 
risicobeheerssysteem te laten o ntwikkelen en operationeel te hebben (zie hoofdstuk 
9); 
- de parameters en randvoorwaarden die NAM hanteert in het door haar op te stellen 
risicobeheerssysteem goed te laten onderbouwen alvorens dit systeem goed te 
keuren;  
- te verduidelijken in hoeverre zaken  als vallende objecten zijn meegenomen in de 
overwegingen die aan het winningsplan ten grondslag liggen.  
 
Toelichting  
Als decentrale overheden hebben wij niet de technisch -inhoudelijke kennis in huis om 
seismische risico’s en alles wat daarmee samenhangt e xact te kunnen beoordelen en 
controleren. Wij hebben dan ook gemeend geen nacalculatie te (laten) doen van de 
berekeningen in het winningsplan met bijbehorende addenda. Dit laten wij graag over aan de 
door u gevraagde adviseurs (SodM, T cbb).  
 
Wij zijn pri mair van mening dat de veiligheid nooit in het geding mag zijn. Wij zijn daarom blij 
met de toegenomen belangstelling voor dit belangrijke aspect rond de gaswinning. Verder zijn 
wij van mening dat derden (burgers, bedrijven, gemeenten) niet de dupe mogen w orden van 
gaswinningsactiviteiten of de gevolgen daarvan. Dit geldt zowel nu als ook in de toekomst.  
 
Uit de analyse van NAM volgt dat alle gasvelden in de laagste seismische risicogroep vallen 
(categorie I). TNO constateert in haar advies dat de risicoan alyse is uitgevoerd volgens de SRA -
leidraad en kan zich vinden in de toedeling tot de laagste risicogroep (categorie I). SodM 
onderschrijft de analyse van TNO, met de aanvulling dat de reeds bevende velden Eleveld en 
Vries -Zuid wel dicht tegen  categorie 2 aan liggen.  
 
Uit het winningsplan van NAM en de bijbehorende adviezen van TNO en SodM menen wij 
daarom te kunnen opmaken dat er in het kader van bodemtrilling geen veiligheidsrisico’s 
bestaan voor de gebieden rond de betreffende gasvelden.  
Hoewel de veiligheid niet in het geding lijkt te zijn, geeft NAM in het winningsplan aan dat de 
kans op schade ten gevolge van een ge ïnduceerde beving niet valt uit te sluiten. In het ernstigste 
geval kan sprake zijn van lichte, niet constructieve schade aan meerder e gebouwen en matige 
schade aan enkele gebouwen. Daarom zien wij wel aanleiding om ten aanzien van de gasvelden 
Eleveld en Vries -Zuid een risicobeheerssysteem te laten opstellen en implementeren voor 1 juni 
2017. Tevens het meet - en regelprotocol onafhanke lijk te laten monitoren (zie hoofdstuk 9).  
 
Tevens kan h et risicobeheerssysteem helpen een eventuele zwaardere beving te voorkomen, 
mits sprake is van de juiste keuze van signaalparameters en het daarbij behorende actieprotocol. 
Een goede onderbouwing van de gekozen parameters en acties is dus van belang wil het 
risicobeheerssysteem zinvol zijn. Ook een adequaat seismisch netwerk is hierbij van belang.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 187 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 188 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
19 
 9.3  Reservoirstimulatie/ Fracken  
Advies  
Wij adviseren u vanwege de mogelijke gevolgen : 
- geen omstreden technieken zoals zuurstimulatie en fracken toe te staan zoals in het 
winningsplan is omschreven ; 
- tevens besluitvorming over de toepassing van deze technieken  niet alleen bij de 
toezichthouder (Sodm)  neer te leggen , maar hiervoor apart e besluitvorming aan N AM 
op te leggen met mogelijkheden tot insp raak, zienswijzen en beroep van lokale 
overheden , inwoners  en de Waterleiding Maatschappij Drenthe ; 
- mocht dit niet uw keuze zijn, dan verzoeken wij u toch i n ieder geval in het 
goedkeuringsbesluit voorwaarden op te nemen ter beperking van risico’s voor grond - 
en drinkwater en ecologie én het optreden van bodemtrilling.  
 
Toelichting  
De velden Assen, Assen -Zuid en Vries -Zuid vallen gedeeltelijk samen met de bor ingsvrije zone 
van de grondwaterwinning Assen -Oost; het veld Assen valt bovendien samen met het 
grondwaterbeschermingsgebied Assen -West.  
 
Schadelijke gevolgen van reservoirstimulatie  / fracken  kunnen bovengronds optreden door  
lekkage van frackvloeistoffen  en chemicali ën en ondergronds door het falen van de integriteit 
van afdekkende lagen  waardoor ongecontroleerde bodemprocessen kunnen optreden . De kans 
op deze gebeurtenissen dien en geheel  uitgesloten te worden omdat naast lokale schade aan 
gebouwen ook de drinkwatervoorziening in het geding is. Het advies van Sodm is gebaseerd op 
de bevoegdheid van de afweging over fracken bij de toezichthouder van de gaswinning. 
Vanwege de mogelijke lokale  impact vinden wij dat voor deze beslissing ook het 
burgerperspectief moet worden meegenomen en dus de lokale overheden , inwoners en de 
Waterleiding Maatschappij Drenthe een stem in deze afweging moeten krijgen  met 
bijbehorende beroepsmogelijkheid .   
 
 
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 188 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 189 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
20 
 10  SCHADE  
10.1  Voorkomen van schade (wettelijke verplichting)     
Advies:  
Wij adviseren u vanwege het ontbreken van een beschrijving van preventieve maatregelen in 
het winningsplan NAM te verplichten om preventieve maatregelen voor schade op te nemen in 
het winningsplan  alvorens hierover een besluit te nemen.  Deze beschrijving te zien als een 
aanvulling op het voorliggende winningsplan en dit om advies voor te leggen aan Sodm, Tcbb, 
lokale overheden en de Mijnraad.  
 
Toelichting:  
In de Mijnbouwwet ligt primair de nadruk op het voorkomen van schade door 
mijnbouwactiviteiten (preventief handelen), en niet op het geoorloofd zijn van 
mijnbouwactiviteiten, mits de nadelige gevolgen daarvan doo r de exploitant / operator worden 
weggenomen of verzacht (curatief handelen). NAM  heeft als initiatiefnemer de zorgplicht voor 
het voorkomen van schade. In winningsplan wordt geconcludeerd dat er lichte en lokaal 
mogelijk matige schade kan optreden aan geb ouwen. Nergens is in het winningsplan echter 
terug te lezen wat wordt gedaan om schade te voorkomen. Wij stellen vast dat ten aanzien van 
het optreden van schade in het winningsplan geen aandacht is op het voorkomen van schade. 
In het winningsplan worden o ptredende schades als niet te voorkomen beschouwd.  
 
Het Mijnbouwbesluit schrijft voor dat het winningsplan een beschrijving bevat van de mogelijke 
omvang en verwachte aard van de schade door bodembeweging. Uit het winningsplan blijkt dat 
het niet goed mog elijk is de omvang en de verwachte aard adequaat te beschrijven. NAM  lijkt 
niet in staat causaliteit aan te geven tussen aardbevingen en omvang en aard van de schade. 
Het winningsplan lijkt op dit punt niet te voldoen aan de eisen die de wet stelt aan een plan.  
 
Wij willen dat er door N AM alles aan gedaan wordt om schade door gaswinning aan 
eigendommen van inwoners en overheid te voorkomen.  Inwoners kiezen er niet voor om te 
worden blootgesteld aan deze risico’s.  
 
10.2  Afhandeli ng van schade   
Advies  
Wij zijn van mening dat:  
- een adequate regeling voor afdoening en vergoeding van schades en compensatie van 
alle bijkomende negatieve effecten een harde voorwaarde is, alvorens door uw minister 
een positief besluit op dit winningsplan kan en mag worden genomen;  
- evenals in het aardbevingsgebied Groningen er een volledig onafhankelijk orgaan dient 
te worden ingesteld voor de afwikkeling van schade als gevolg van alle 
mijnbouwactiviteiten.  
- in uw besluit op te nemen dat in geval van een schademelding ter verbeterin g van de 
huidige wijze van onderzoek opdracht gegeven wordt tot het doen van onderzoek naar 
de oorzaak van de schade;  
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 189 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 190 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
21 
 Toelichting:  
Zoals reeds in voorgaande alinea door ons is aangegeven dient het voorkomen en beperken van 
alle schade als uitgangspunt t e worden genomen. Echter kan NAM de kans op schade aan 
bebouwing in de nabije omgeving van het epicentrum van een geïnduceerde aardbeving niet 
uitsluiten. Dit wordt ook door SodM in haar advies als zodanig aangegeven. In het ernstigste 
geval kan een geïndu ceerde beving leiden tot het ontstaan van lichte, niet constructieve schade 
aan meerdere gebouwen en matige schade aan enkele gebouwen.  
 
NAM geeft in het winningsplan aan dat de historische schademeldingen voor "lichte, niet 
constructieve schade" hebben gezorgd en dat deze vergoed zijn (of worden) wanneer het 
duidelijk is dat zij de schade heeft veroorzaakt. Overeenkomstig de regels van het  burgerlijk 
recht rust op NAM  de verplichting om schade veroorzaakt door aardbevingen , die worden 
veroorzaakt door de gaswinning, te vergoeden.  Wij zijn van mening dat voornoemde regeling 
op basis van het burgerlijk wetboek niet altijd voldoende soelaas b iedt voor burgers, bedrijven 
en lokale overheden om op een vlotte en toegankelijke wijze schade te kunnen claimen.  
 
De gaswinning in Groningen heeft voor veel overlast gezorgd in de regio en het gevoel van 
veiligheid en vertrouwen van de bewoners aangetas t. Er is dan ook sprake van een groot 
wantrouwen van burgers jegens NAM en rijksoverheid. Dit heeft zowel betrekking op de 
feitelijke gaswinning, als ook het nemen van adequate en toereikende maatregelen om de 
gevolgen (waaronder schade en overige hinder) zo veel mogelijk te voorkomen en/of te 
beperken.  
Herstel van vertrouwen van onze burgers is naar onze mening dan ook gebaat bij een 
transparante en toegankelijke organisatie voor de afwikkeling van schademeldingen. Een 
regeling waarbij het voor burgers en  andere partijen niet nodeloos ingewikkeld is om een 
schademelding in te dienen en de onafhankelijkheid in voldoende mate gewaarborgd is. Dit 
zodat iedereen in redelijkheid kan vertrouwen op een eerlijke en adequate schadeafwikkeling. 
Het past niet om daar bij onderscheid te maken tussen de omvang of de locatie waar de schade 
is ontstaan. Iedere schademelding dient op zijn eigen merites te worden beoordeeld.  
 
Gezien het voorgaande zijn wij van mening dat een adequate regeling voor afdoening en 
vergoeding van  schades en compensatie van alle bijkomende negatieve effecten een harde 
voorwaarde bij het instemmingsbesluit dient te zijn. Tevens dient hierbij de onafhankelijkheid 
en objectiviteit van de schadeafwikkeling in voldoende mate gegarandeerd te zijn. Wij dr ingen 
er daarom bij u op aan dat – evenals in het aardbevingsgebied Groningen – er een volledig 
onafhankelijk orgaan wordt ingesteld voor de afwikkeling van schade als gevolg van alle 
mijnbouwactiviteiten. Tevens zorgt het instellen van een dergelijk orgaa n ervoor dat ook ingeval 
van gestapelde mijnbouw (en beheersmaatregelen voor het grondwaterpeil) gedupeerde 
partijen weten tot welke partij zij zich hiertoe dienen te wenden .   
 
Hoewel door uw minister in de Tweede Kamer reeds toezeggingen zijn gedaan aang aande het 
instellen  een dergelijke onafhankelijk orgaan voor de afwikkeling van mijnbouwschade, is één  
en ander vooralsnog geen feit. Wij adviseren u haast te maken met het instellen van een 
dergelijk onafhankelijk orgaan. Tevens dit te regelen alvorens in te stemmen met het 
onderhavige winningsplan Westerveld.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 190 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 191 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
22 
 10.3  Lusten en lasten  
Advies  
Gaswinning kan gepaard gaan met nadelige gevolgen voor inwoners door hinder, overlast en 
schade aan eigendommen. Wij verzoeken u ervoor zorg te dragen voor een go ede verdeling van 
lusten en lasten bij mijnbouwactiviteiten, waarbij het zeer gewenst is dat u aangeeft hoe baten 
terugvloeien naar het gebied .  
 
Toelichting   
Gaswinning zal in Nederland nog jarenlang plaatsvinden en inwoners zullen hier last van 
ondervin den. Inwoners staan veelal afwijzend en wantrouwend tegenover plannen voor gebruik 
van de ondergrond. De lokale inwoners vinden dat zíj de lasten dragen voor het belang van 
Nederland als geheel. Mijnbouwactiviteiten brengen met zich mee dat er in zekere ma te 
regionale of lokale belasting is. Schade dient volgens de wet te worden vergoed , maar inwoners 
ervaren extra ongemak waar ze niet om hebben gevraagd en waar niets tegenover staat. Het 
belang van mijnbouwactiviteiten voor de Nederlandse samenleving is ev ident. Het gebruik van 
de ondergrond zal ook in de toekomst een grote rol spelen bij onze verder te verduurzamen 
energievoorziening. Voor het ook in de toekomst gebruiken van de ondergrond is van belang 
dat er een goede verdeling is van lusten en lasten.  
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 191 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 192 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
23 
 11  RISICOBEHEERSYSTEE M 
Advies:  
Met betrekking tot het risicobeheerssysteem adviseren wij u:  
• NAM  te verplichten een onafhankelijke nulmeting uit te voeren aan alle gebouwen 
boven en nabij de voorkomens van Eleveld en Vries -Zuid; 
• het advies van SodM over te nemen en NAM voor de bevende velden Eleveld en 
Vries -Zuid extra versnellingsopnemers te laten installeren en operationeel te 
hebben ; 
• bij dit winningsplan een risicobeheerssysteem te laten opstellen en als onderdeel op 
te nemen b ij de eventueel door de minister te verlenen winningsvergunning;  
• het meet - en regelprotocol onafhankelijk te laten monitoren.  
 
Toelichting:  
Om de schade door gaswinning goed te kunnen vaststellen is het belangrijk dat de 
uitgangssituatie goed wordt vastgelegd. Het is aan de initiatiefnemer om dit te doen naar 
goedkeuring van de vergunningverlener. Er wordt al jaren gas gewonnen in het veld maa r dit 
winningsplan is de markering van het moment dat ook het burgerperspectief wordt 
meegewogen in de besluitvorming. In dat kader is het belangrijk dat schade aan particuliere 
eigendommen goed wordt geregistreerd.  
 
Zowel NAM  als TNO concluderen op basis  van de seismische risicoanalyse (SRA) dat alle velden 
in categorie I vallen. Volgens de leidraad van SodM volstaat voor deze velden monitoring met 
het huidige geofoon en accelerometer netwerk van het KNMI. Met dit monitoringsnetwerk 
kunnen aardbevingen me t een magnitude van 1,5 en groter worden gelokaliseerd.  
 
Hoewel alle velden in categorie I vallen, liggen de reeds bevende velden Eleveld en Vries -Zuid 
echter dicht tegen de grens met categorie II aan. Op basis hiervan adviseert SodM om ook 
enkele maatreg elen te nemen die van toepassing zijn voor velden waarvan de SRA in categorie 
II valt. Wij vinden dit een goede zaak. Het gaat hier om het ontwikkelen van een 
risicobeheerssysteem.  
 
Het risicobeheerssysteem is bedoeld om tijdig te kunnen reageren zodat (g rotere) schade en 
veiligheidsrisico’s niet zullen optreden. De keuze van signaalparameters en bijbehorende 
(re)acties dient dan ook zodanig onderbouwd te zijn dat hiermee aannemelijk wordt gemaakt 
dat het systeem zinvol is. Dat wil zeggen, dat aan de hand van de signaalparameters zodanig 
tijdig kan worden ingegrepen dat het mogelijk optreden van bedoelde schade en risico’s 
voorkomen kan worden.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 192 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 193 ======================================================================

<pre>Date : 11-11-2016 09:09:46
F
rom  :  
T
S
ubject : FW: Aangepaste analyse w inningsplan Westerveld
Ziehier de reactie van ws Noorderzijlvest op het winningsplan.
 
D
aar hebben we wat aan! Die zit meer op de lijn van gemeente Assen.
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
  -  
 
-
 
 
@
assen.nl
website: 
w
ww.assen.nl
 
V
an:
 
@
wdodelta.nl] 
Verzonden:
 donderdag 10 november 2016 19:24
A
an:
 
C
C:
 
O
nderwerp:
 
Fwd: Aangepaste analyse winningsplan Westerveld
 
D
 
N
av afwezigheid enkele waterschappen afgelopen dinsdag heb ik een mail uitgedaan. Hierop heb ik van Noorderzijlvest onderstaande inhoudelijke reactie ontvangen die we
w
ellicht in de gezamenlijke casco reactie kunnen betrekken.
 
G
roeten,
V
erstuurd vanaf mijn iPhone
B
egin doorgestuurd bericht:
V
an:
 
  
.
@noorderzijlvest.nl
>
D
a
tum:
 
10 november 2016 18:44:31 CET
A
an:
 
@
wdodelta.nl
.
.
i @noorderzijlvest.nl
@
n
oorderzijlvest.nl
.
il @noorderzijlvest.nl
. @
hunzeenaas.nl
<
@w
etterskipfryslan.nl
>
On
derwerp:
 
Aangepaste analyse winningsplan Westerveld
 
 
Namens het waterschap Noorderzijlvest reageer ik bij deze op de behoefte die er leeft voor wat betreft het kenbaar maken van het
standpunt van ons waterschap ten aanzien van het Winningsplan van de NAM voor het gasveld Westerveld.
 
In de eerste plaats merk ik op dat deze week de beroepstermijn bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State eindigde voor
wat betreft de mogelijkheid om een rechtsmiddel in te stellen tegen het instemmingsbesluit van de Minister van Economische Zaken met
het Winningsplan voor het gasveld Groningen. Hieraan is door ons waterschap prioriteit gegeven, hetgeen onze afwezigheid bij de
bijeenkomst met EZ in Assen over het Winningsplan Westerveld op dinsdag 8 november jongstleden verklaart.
 
Voor wat betreft het Winningsplan Westerveld merk ik namens het waterschap voorshands het volgende op.
 
Het waterschap kan zich in algemene zin goed vinden in de analyse van het Winningsplan die namens de provincie Drenthe (  
) op 1 november 2016 is gemaakt en rondgestuurd.
Wat ons specifiek zorgen baart is de onbekendheid van de risico’s en gevolgen van de gaswinning Westerveld voor het functioneren van
kritische infrastructuur. Met dat laatste begrip doelen wij niet alleen op de bij het waterschap in beheer zijnde waterstaatswerken, zoals
stuwen, gemalen en andere kunstwerken, maar ook op bijv. op bruggen en kabels en leidingen die in beheer zijn bij nutsbedrijven.
 
 
De passage in onderdeel C3.2 van het Winningsplan over schade aan infrastructuur door bodemdaling neemt die ongerustheid bepaald
niet weg.
 
Daar staat:
 
“Omdat bodemdaling een geleidelijk en gelijkmatig verloop heeft, wordt geen directe schade aan infrastructuur verwacht. Niet
uitgesloten is echter dat de bodemdaling gevolgen kan hebben voor het normale beheer en het onderhoud van waterkeringen en
waterlopen. Voor zover dat beheer onvermijdelijk te maken meerkosten met zich meebrengt die, in overeenstemming met het gestelde in
onderdeel C5, voor vergoeding in aanmerking komen dan rust op NAM de verplichting die schade overeenkomstig de regels van het
burgerlijk recht te vergoeden. In sommige gevallen loopt dat via een hiertoe ingestelde commissie. In andere gevallen kunnen
afspraken worden gemaakt in bilateraal verband met de betreffende waterschappen.”
 
Wij stellen vast dat in de Mijnbouwwet het accent ligt op preventie en beperking van schade en nadeel als gevolg van de winning van
delfstoffen, en dat het weergegeven uitgangspunt van de NAM in zoverre niet tegemoet komt aan de verplichtingen die voortvloeien uit het
16.255
</pre>

====================================================================== Einde pagina 193 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 194 ======================================================================

<pre>voorzorgsprincipe.
 
D
e notie dat uit een onderzoek van Deltares uit 2010 blijkt dat het risico voor buisleidingen naar verwachting klein zal zijn (pag. 28
W
inningsplan) is een aanname van zes jaar geleden.
O
f dit ook werkelijk zo is is niet geverifieerd via recent en aanvullend praktijkonderzoek in de huidige tijd.
 
D
e NAM erkent uitdrukkelijk (pag. 36 Winningsplan) dat de factoren speciale gebouwen, vitale infrastructuur en de aanwezigheid van
d
ijken van invloed zijn op een mogelijk gevolgrisico voor schade en veiligheid.
Z
ij stelt echter dat het echter zeer onwaarschijnlijk zal zijn dat de geïnduceerde bevingen kunnen leiden tot een dergelijk gevolgrisico omdat
d
e bevingen te zwak zullen zijn om een bedreiging te vormen voor deze objecten. Deze gevolgen zijn tot nu toe dan ook nooit
w
aargenomen.
 
W
ij zijn van mening dat deze redenering niet relevant is.
 
D
e notie dat de NAM verwacht dat het om zwakke aardbevingen zal gaan, zegt feitelijk niets over het optredende seismiciteitsrisico omdat
n
aast het aantal voorkomende aardbevingen en de magnitude van een aardbeving (de kracht op de Schaal van Richter) vooral de
h
oeveelheid energie die aan de oppervlakte vrij komt, tezamen met de geografische afstand en de tijdsduur van de trillingen de uiteindelijke
i
mpact, en dus de kans op het optreden van schade, aan het object bepaalt. De moderne inzichten die geëvolueerd zijn binnen de
w
etenschap van de reservoirtechniek hebben dit aangetoond.
O
ok betekent de constatering dat de gevolgen tot nu toe nooit zijn waargenomen niet dat trillingsschade nooit zou kunnen optreden en het
d
us in de gegeven omstandigheden aanvaardbaar is om conform het Winningsplan gas te winnen in het Westerveld.
 
W
ij constateren dat, ondanks het redelijk intensieve onderzoeksprogramma van de Minister, geen sprake is van een zo volledig en gedegen
m
ogelijk locatie-specifiek veldonderzoek binnen de kwetsbare categorie van infrastructurele objecten.
K
ennelijk heeft dit thans niet de hoogste prioriteit.
D
it neemt echter niet weg dat de vraag of het voorgestelde productievolume voor het gasveld Westerveld feitelijk wel verantwoord is,
v
oorshands niet met een volmondig ‘ja’ kan worden beantwoord.
 
T
ot slot is het van belang om te constateren dat er door de Minister geen algemeen aanvaard risico-beleid met daarbij behorende toetsbare
c
riteria zijn vastgesteld waaraan het al dan niet acceptabel zijn van de (verwachte) gevolgen van de gaswinning kan worden afgemeten.
D
it normenkader is weliswaar in ontwikkeling, hetgeen een goede zaak is, maar de verschillende methoden hiervoor alsook de denkbeelden
o
ver de interpretatie van de uitkomsten daarvan, lopen uiteen.
 
W
ij vragen ons dan ook af hoe men vanuit de optelsom van (1) niet actueel onderzoeksmateriaal, (2) veronderstellingen en aannames over
h
et ‘waarschijnlijk gering zijn’ van de kans op schade en uitval aan infrastructuur en (3) zonder dat een uitgekristalliseerd normenkader
v
oor een risico-beoordeling voorhanden is, kan volhouden dat sprake is van een verantwoord Winningsplan voor het gebied Westerveld.
 
I
k hoop hiermee enig licht op de standpuntbepaling van het waterschap Noorderzijlvest te hebben geworpen.
 
M
et vriendelijke groeten,
 
 
 
 
 
B
eleidsadviseur Bestuurlijk-Juridische Zaken
W
aterschap Noorderzijlvest
.
 
noorderzijlvest.nl
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 194 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 195 ======================================================================

<pre>Date : 16-12-2016 09:53:35
F
rom  :  
T
o : @hunzeenaas.nl  @hunzeenaas.nl
S
ubject : FW: aanvulling tekstgdeelte casco-advies gasw inning Westerveld / natuurbescherm ing en w aterhuishouding Natura 2000-gebied Drentsche Aa
A
ttachm ent : aanvulling tekst natuurbescherm ing en w aterhuishouding Drentsche Aa_JFE-15 decem ber 2016.docx;
 
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
   
 -
 
 
@
assen.nl
website: 
w
ww.assen.nl
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
donderdag 15 december 2016 18:34
A
an:
 
i   @assen.nl>; '   ' @drenthe.nl>; ' @aaenhunze.nl' < @aaenhunze.nl>;  i
@
@
wdodelta.nl>; ' @provinciegroningen.nl'
<
CC:
 '   . @fryslan.frl>; @GemeenteNoordenveld.nl' < @GemeenteNoordenveld.nl>;  @noorderzijlvest.nl>;
'
. @middendrenthe.nl' < @middendrenthe.nl>; @provinciegroningen.nl' < i @provinciegroningen.nl>; ' @ooststellingwerf.nl'
. @ooststellingwerf.nl>; ' i l@wetterskipfryslan.nl' < i l@wetterskipfryslan.nl>; . @hunzeenaas.nl' . @hunzeenaas.nl>; I @aaenhunze.nl'
I
@
groningen.nl>
O
nderwerp:
 
aanvulling tekstgdeelte casco-advies gaswinning Westerveld / natuurbescherming en waterhuishouding Natura 2000-gebied Drentsche Aa
 
H
allo i
 
C
onform afspraak doe ik jou hierbij een separaat stukje tekst toekomen voor bovenbedoeld onderdeel van het casco-advies gaswinning Westerveld.
Het betreft het thema natuurbescherming en waterhouding Natura 2000-gebied Drentsche Aa.
 
A
ls ‘te beschermen belang’ heeft deze materie geen duidelijke basis of grondslag in de artikelen 34 en 35 van de Mijnbouwwet. Het is aan de Minister bijv. niet toegestaan om zijn
i
nstemming met het plan te weigeren, vanwege een mogelijke aantasting van natuurwaarden.
M
aar omdat Natura-2000-gebieden een hoge beschermingsstatus genieten is het zeer legitiem wel mee te geven dat het instemmingsbesluit zodanige randvoorwaarden creëërt
dat de natuurgebieden zo veel mogelijk worden ontzien en de instandhoudingsdoelstellingen voor die gebieden niet in het gedrang komen.
 
I
k heb voortgeborduurd op het bestaande stuk tekst in paragraaf 5.2 Kaders voor schade uit het casco-advies.
 
D
e rode tekst bestond al min of meer en ik heb de blauwe tekst er aan toegevoegd, hopelijk zodanig dat het logisch en vloeiend leest.
 
Z
oals telefonisch door mij is opgemerkt moet ik natuurlijk de nodige terughoudendheid betrachten omdat het bijzonder vreemd overkomt als ik als Noorderzijlvest-jurist te veel
input ‘op tafel’ zou leggen over een Natura-2000-gebied (in dit geval Drentsche Aa) dat in het gebied van het Waterschap Hunze en Aa’s ligt en waarvoor ‘Veendam’ de
w
aterhuishouding verzorgt.
Tegen het vallen in die evidente valkuil wil ik echt waken!
I
k geef je daarom uitdrukkelijk in overweging deze tekst nog wel te laten toetsen en accorderen bij     (H&Aa’s) of 1 van zijn collega’s.
 
V
oor de goede orde bevestig ik dat ik achter de vandaag genomen beslissing sta om het onderdeel over kritische infrastructuur uit het casco-advies te laten vervallen.
 
I
k hoop jou hiermee verder op weg te hebben geholpen.
 
G
roeten,
 
m
B
eleidsadviseur Bestuurlijk-Juridische Zaken
W
aterschap Noorderzijlvest
     
 
-
 
@
noorderzijlvest.nl
   
 
 
16.256
</pre>

====================================================================== Einde pagina 195 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 196 ======================================================================

<pre>5.2 Kaders schade  
 
 
Natuurbescherming  
 
Het Drentsche  Aa gebied is een internationaal uniek gebied, met een zeer hoge beschermingsstatus. 
Het gebied is een beek - en esdorpenlandschap; het oppervlaktewater van de Drentsche Aa dient 
tevens als bron van drinkwater. Het is een waardevol gebied met een kwetsbaar geohydrologisch 
systeem waar invloeden vanwege de gaswinning (zoals bodemdaling, gasstimulatie) zo veel mogelijk 
dienen te worden vermeden.  
 
 
Wij stellen vast dat de gevolgen van de gaswinning Westerveld voor de beschermde status van het 
Natura -2000 -gebied  Drentsche Aa niet zijn onderzocht althans onvoldoende in beeld zijn gebracht.  
 
Voorzover wij hieraan de conclusie moeten verbinden dat de NAM er kennelijk van wenst uit te gaan 
dat de gaswinning Westerveld als een ongewijzigde voortzetting van een bestaand project moet 
worden beschouwd, waarvoor in he t verleden geen vergunning op g rond van de 
Natuurbeschermingswet noodzakelijk werd geacht en die nu zonder vergunning kan worden 
gecontinueerd, geldt dat wij deze redenering niet kunnen volgen .  Er blij kt ook uit niets dat met 
zekerheid zou kunnen worden gesteld dat de natuurlijke kenmerken van het Natura 2000 -gebied 
Drentsche Aa door de exploitatie van het gasveld Westerveld niet zullen worden aangetast.  
 
Voor een correcte beoordeling van de mogelijke gevolgen  van de exploitatie van het gasveld 
Westerveld  voor het Drentse Aa -gebied zou het overigens niet juist zijn om de getroffen en te treffen 
waterhuishoudkundige maatregelen in het natuurgebied bij het beschouwen van mogelijke effecten 
van mijnbouwact iviteiten op de instandhoudingsdoelstellingen van het natuurgebied te betrekken.  
Compenserende maatregelen maken immers in juridische zin geen onderdeel uit van de  beoordeling  
in het kader van de significantie -toets. Bovendien zijn de watergerelateerde ma atregelen  in zekere 
zin met de mijnbouwactiviteiten  verbonden, omdat de waterhuishouding noodzakelijkerwijs wel 
moet worden aangepast als gevolg van de opgetreden bodemdaling die het resultaat is van de 
gaswinning.  
 
Wij wijzen er op dat de vaststelling en goedkeuring van het winningsplan door de Minister met zich 
mee brengt dat er een toetsingsmoment ontstaat waarop moet worden beoordeeld of mogelijk 
significante gevolgen ten gevolge van de mijnbouwactiviteiten in het Westerveld kunnen ontstaan. 
Dat geldt u iteraard niet alleen voor het Drentse Aa -gebied, maar voor alle Natura 20000 gebieden 
die door het instemmingsbesluit worden beïnvloed. Deze beoordeling heeft niet of in onvoldoende 
mate plaatsgevonden ten gevolge waarvan effecten op Natura -2000 -gebieden n iet op voorhand 
kunnen worden uitgesloten.   
 
Bij de actuele stand van zaken voor wat betreft de onbekendheid van de impact van de gaswinning 
is er naar ons oordeel aanleiding om in het instemmingsbesluit aanvullende restricties op te nemen 
die waarborgen dat het Nationaal Park Drentseche Aa zo veel mogelijk ongemoeid wordt gelaten.  
 
 
Advies  
Natuur en milieu – Nationaal Park Drentsche Aa  
Met betrekking tot het Nationale Park Drentsche Aa adviseren wij u:  
- In uw goedkeuringsbesluit op te nemen dat bij verdere ontwikkelingen rondom de velden 
Vries -Z (met name het blok Vries -ZZ) en Eleveld het Drentsche Aa gebied zoveel mogel ijk 
wordt ontzien.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 196 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 197 ======================================================================

<pre>- Het winningsplan te toetsen op nationale en internationale wetgeving op het gebied van 
natuur - en soortenbescherming gelet op het aanwezige Natura2000 gebied.  
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 197 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 198 ======================================================================

<pre>Date : 16-5-2017 08:07:28
F
rom  :  
T
S
ubject : FW: Aardbevingsproblem atiek Assen, Aa en Hunze, Tynaarlo
A
ttachm ent : Cpt advies ontw erp instem m ingsbesluit gasw inning Westerveld rev 16-05-'17 JK.pdf;
 
H
ier de bijdrage van platform OMEM
I
k ga deze eest thuis nog verwerken
 
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
  -  
 
 
 
@
assen.nl
website: 
w
ww.assen.nl
 
V
an:
 
Verzonden:
 dinsdag 16 mei 2017 1:53
A
an:
 
CC:
   il . @hetnet.nl>;   l @hotmail.com>
O
nderwerp:
 
Re: Aardbevingsproblematiek Assen, Aa en Hunze, Tynaarlo
 
G
oedemorgen 
 
H
ierbij het concept volgens afspraak met betrekking tot het ontwerp instemmingbesluit
gaswinningsplan Westerveld, als reactie op jouw onderstaand mailbericht.
 
H
opelijk is de tekst voldoende beknopt (3 A4-tjes en bijlagen) en is het niet te technisch. 
De essentie ligt bij de uitbreiding van het meetnetwerk voor goed meten en monitoren.
O
ok zijn de opmerkingen meegenomen van het ontwerp besluit gaswinningsplan.
 
D
e bijlagen geven een indicatie van het opzet en gebruik van het meetnetwerk in Groningen.
O
ok zijn hierop enkele van de in Drenthe aanwezige meters aangegeven.
 
T
evens wil ik ‘s morgens graag nog even met je bellen om te informeren of alles duidelijk is.
V
ragen zullen er altijd blijven, na jullie overleg dinsdagmiddag en na het B&W overleg.
Z
elfs in Groningen zijn er nog meer vragen als antwoorden. 
Succes met het opstellen van de zienswijze.
 
N
amens de groep OMEM,
m
et vriendelijke groet,
 
 
 
 
 
F
rom:
 
 
S
ent:
 
Monday, April 24, 2017 4:35 PM
To:
C
c:
 
    
S
ubject:
 
RE: Aardbevingsproblematiek Assen, Aa en Hunze, Tynaarlo
 
D
ank voor uw mail,
 
V
anochtend hebben mijn collega   en ik een telefonisch onderhoud gehad met  .
A
anleiding hiervoor was het kennismakingsgesprek van 7 maart jongstleden.
 
W
ij hebben belangstelling voor de inzet  van kennis van   over metingen, meetnetten etc.
O
p 5 mei ontvangen we van het ministerie van EZ een ontwerp-besluit gaswinningsplan  Westerveld alsmede een reactienota op het advies dat we op dit plan hebben uitgebracht.
D
aarop gaan we een zienswijze indienen waarin we weer gezamenlijk optrekken met onze buurgemeenten, waterschappen en de provincie Drenthe.
 
W
ij verwachten dat we voor de zienswijze ons vooral zullen gaan richten op het in ons advies opgenomen risicobeheersysteem met o.a. daarin opgenomen een meet- en
monitoringsprotocol. Wij onderschrijven het pleidooi van  i  voor een meetnet in het gasveld Westerveld met voldoende meetpunten om het epicentrum en de sterkte
v
an de beving nauwkeurig te kunnen bepalen. Deze vormt immers de basis voor inwoners om schade vergoed te krijgen.  Door de NAM is jarenlang met een veel te beperkt
meetnet de bodembeweging gemonitord. De laatste weken is deze problematiek voor het Groninger gasveld  een aantal keren in de publiciteit geweest. De toezichthouder
(
Sodm) is nu ook van mening dat de NAM te weinig meet. Wij denken daarom dat het nu goed is om dit aspect in het winningsplan Westerveld veel aandacht te geven. Het plan
W
esterveld is redelijk overzichtelijk waarmee dit aspect helder naar voren kan worden gebracht. Dit kan ertoe leiden dat ook voor het Groninger veld en de kleine velden in
G
roningen hier voordeel mee kan doen. Dit kan mogelijk tot nieuwe jurisprudentie leiden die ook voor het Groninger veld bruikbaar is 
 
W
e willen graag een beknopte tekst met daarin de essentie van de wijze waarop het meten en monitoren zou moeten gebeuren. We houden ons aanbevolen of u nog grote
o
njuistheden/ onvolledigheden signaleert in het winningsplan of in de adviezen of ontwerp-besluit.
 
G
raag horen we hoe u ons hierbij kunt ondersteunen.
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
16.257
</pre>

====================================================================== Einde pagina 198 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 199 ======================================================================

<pre>............................................................
Gemeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
  -  
 
  
@assen.nl
website: 
www.assen.nl
 
Van:
 
il @hotmail.com
] 
Verzonden:
 zaterdag 22 april 2017 7:16
Aan:
@assen.nl
>
CC:
i @gmail.com
il
@hetnet.nl
>
Onderwerp:
 
Aardbevingsproblematiek Assen, Aa en Hunze, Tynaarlo
 
Geachte heer ,
 
Enige tijd geleden hebben wij te Assen een gesprek gehad inzake de aardbevingsproblematiek.
 
Daartoe is aan u het volgende voorgesteld voor wat er gedaan zou kunnen worden:
 
1. het bestuderen van winningsplannen en het bekijken op risico's en overige relevante aspecten zoals de ondiepe ondergrond,
2. het adviseren van de gemeenten inzake reacties op winningsplannen,
3. het adviseren van gemeenten inzake het stellen van randvoorwaarden aan de NAM: monitoring, metingen, schadeprotocollen, erfgoed,
4. het verzorgen van voorlichting naar gemeentebesturen, gemeenteraden en bewoners,
5. het ondersteunen van gemeentebesturen in gesprekken met EZ, NAM en instanties als TCBB,
6. het desgewenst opzetten/ondersteunen van een intergemeentelijk steunpunt gaswinning,
7. het begeleiden van bewoners bij het opzetten van 0-metingen aan hun panden,
8. het valideren/bekijken van de schaderapportages van de NAM en evt. TCBB, mogelijk ook Witteveen+Bos/NAM.
 
Leden van OMEM kunnen dit doen vanuit hun eigen voorwaarden en tarieven.
Ondergetekende vanuit zijn bureau,
de heer   vanuit zijn professie,
de heer    als onafhankelijk geoloog,
 
De kosten zouden door de gemeenten evt. op de NAM verhaald kunnen worden.
 
Mocht er vanuit de gemeenten een nadere toelichting gewenst worden, dan kan dat altijd.
 
Vriendelijke groet,
 
Disclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
 
Virusv rij. 
www.av g.com
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 199 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 200 ======================================================================

<pre>Organisatie : Groep OMEM – Comm: 
Onderwerp : Advies mbt “Aardgasproblematiek Assen, Aa en Hunze, Tynaarlo”
Onderdeel : Het ontwerp instemmingsbesluit voor de gaswinning Westerveld”
Opdrachtgever: Gemeente Assen – Contactpersoon  Beleidsspecialist.
Opgemaakt : 16-05-2017 -  GV.str.19 - 9611EP Sappemeer.
   Mail @gmail.com  voor al uw reacties op dit stuk.
Het voorafgaande.
Na de brief van 13 januari 2017 van  van OMEM aan het college
van B&W van Assen en burgemeester M. Out, volgde het kennismakingsgesprek van 7 maart 2017.
Hierbij waren namens OMEM aanwezig, .
De vervolgafspraken zijn verwoord in het mailbericht van 24 april 2017 16:35 van 
Het verzoek van gemeente Assen aan OMEM is het begeleiden en waar mogelijk adviseren ten 
behoeve van “Het ontwerpinstemmingsbesluit voor de gewijzigde gaswinning Westerveld”. 
Het besluit ligt vanaf  8 mei tot en met 19 juni 2017 ter inzage. De gemeenten, waterschappen en 
de provincie zullen hierop hun zienswijze indienen.
Met de heer  en collega's van de betrokken gemeenten werd afgesproken dat, 
OMEM het volgende, tijdig en volgens planning gaat leveren;
−Een beknopte tekst met de essentie van de wijze van meten en monitoren en
−waar mogelijk aangevuld met opmerkingen over gesignaleerde onjuistheden en 
onvolledigheden in het winningsplan, in de adviezen of in het ontwerpbesluit.  
De planning richting de zienswijze is als volgt;
−op 18 mei, de opmaak van het concept in een intern overleg van de betrokken overheden
−op 23 mei, het advies mbt de zienswijze in B&W-overleg
−op 01 juni, wordt de zienswijze in de Raad van Assen behandeld.
De van de gemeente(n) ontvangen stukken;
−op   8 mei, het ontwerp instemmingsbesluit Westerveld
−op 12 mei de kennisgeving van EZ in de staatscourant met situatiekaart  
Wat verandert er volgens de kennisgeving van EZ?
De gaswinning uit het Westerveld systeem betreft de gasvelden;  Assen, Assen-Zuid, Eleveld, Witten, 
Witterdiep, Vries-Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid, Een, Zevenhuizen en Zevenhuizen-West. Ze liggen in 
de gemeenten Leek, Ooststellingwerf, Aa en Hunze, Noordenveld, Assen, Tynaarlo en Midden-Drenthe.
De wijzigingen zijn;
 – een (vernieuwde) seismische risicoanalyse,
 – de stopzetting van de gasproductie uit de gasvelden Appelscha, Roden en Norg-Zuid,
 – een actualisatie van productie- en bodemdalingsvoorspellingen, en voorziene activiteiten (zoals
     kortdurende zuur- en hydraulische stimulatie) om gas te kunnen blijven winnen.
Waarom de bedenkingen en de zienswijze de decentrale overheden?
De gaswinning in de jaren '80-'90 gaf in Drenthe en met name in Roswinkel en Zuid-Assen “zware 
aardbevingen”. Echter in die tijd kende men in NoordNederland nog geen aardbevingen. De “trillingen”  
werden niet aan gaswinning toegeschreven en vergeleken Limburg stelde deze magnitudes niets voor. 
Schade aan gebouwen werd dan ook niet in verband gebracht met de gaswinning.
Nadat de productie deels naar Groningen verplaatste namen de bevingen na 2000 in Drenthe sterk af.
Nu Groningen door zetting en schade de winning gaat beperken komt ook Drenthe weer in beeld.
Door nieuwe kennis van de hoge schadekansen van bevingen met geringe magnitude en de ervaringen in 
het Groningenveld met zetting en schade aan woon en bedrijfsgebouwen, industrie en infra, maken de 
decentrale overheden zich terecht zorgen over de seismische risico's. De vraag is wat kunnen en moeten 
de decentrale overheden (B&W's /Comm vd Koning) in Drenthe doen om hier goed op in te spelen?  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 200 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 201 ======================================================================

<pre>Ons advies en aanbevelingen.
 
Antwoord op de laatste vraag “Wat zou Drenthe moeten/kunnen doen? “Het zelfde als Groningen”!?
In principe en om mee te beginnen is dat juist, maar het is veel te kort door de bocht als Drenthe het 
zonder meer zouden overnemen en toepassen.
Het Groninger Model overnemen maar het z.s.m. aanpassen naar een Drents Model.
Wat we er mee bedoelen zal steeds weer blijken uit het onderstaande onderdelen.
De wijze van meten en monitoren van zettingen en bevingen ( volgens het systeem Groningen). 
Groningen heeft nu de volgende soorten meetsystemen aangebracht en grotendeels openbaar;
– van voor 2012 Enkele meters waarmee de beving in Huizing (16-08-'12) werd geregistreer
– Het KNMI-Netwerk De meetstations als uitgevoerd (Tevens is er nog een gepland KNMI-netwerk)
– Diepe geofoons Enkele voor dieptebepaling tpv Zeerijp Loppersum.
– Gebouwensensoren in gemeentehuizen en bij particulieren (ruim 200)
Er zijn echter veel meer versnellingsmeters, tiltmeters, geofoons, gebouwensensoren (privaat/prive)
Het plan is/was(?) om een beter en fijnmazig systeem aan te brengen, maar is nog niet uitgevoerd.
Het doel van het monitoren en het gebruik van de gegevens;
– Bepalen van bevingen en zettingen, plaats, diepte, bevingzwaarte, versnelling, snelheid, frequentie
– Gebruik privaatrechtelijk door overheden als eigenaar van omgeving en gemeentelijke gebouwen
– Gebruik publiekrechtelijk door overheden voor vergunningen en als gesprekspartner voor de burger;
voor Vergunning richting NEN-8700 bestaande bouw, en tzt richting Bouwbesluit Eurocode  
voor Handhaving richting toezicht, mbt verleende vergunning en toezicht bestaande bouw.  
Voor het omgaan met schade aan Rijks, Gemeentelijk en andere monumenten (mn de bodem) 
Het begeleiden van schadegevallen;
– Tbv toetsing aan de constructieve veiligheid naar de zwaarst mogelijke beving (volgens NPR-9998)
– Tbv toetsing van scheurvorming gebouwen tgv de (laatste) zwaarst opgetreden beving(en)
– Tbv toetsing van scheurvorming en vervorming tgv alle bevingen in de omgeving (cumulatief)
Hiervoor is het nodig dat enkele ambtenaren de kennis hebben of moeten worden bijgeschoold.
Het waar mogelijk “bijsturen van de bevingzwaarte” vanuit het monitoren en het beoordelen.
 – Het z.g. “Winnen met de hand op de kraan” onder toezicht en in overleg met Staatstoezicht op de
    Mijnen (SodM). Blijkbaar is het mogelijk door menselijk ingrijpen iets bij te sturen.   
We moeten omgaan met een steeds zwakker wordende en sterker reagerende ondergrond.
Meer continue winnen geeft minder bevingen. Dus mogelijk ook 's zomers en opslaan voor de winter.
De (on)mogelijkheden van menselijk ingrijpen worden mijns inziens het best verwoord in het recent stuk 
“De seismische dreigingen en risico's na 2020 van dhr. Vlek / RUG” van 2016.
We moeten voldoende inzicht opdoen in de geologische structuur en de snelheid van gasstromen;
 – Porositeit vd bodem, de breuklijnen en vlakken, (deels)geïsoleerde ruimte tussen afzonderlijke
    gasvelden die soms naast of deels boven elkaar kunnen liggen.
 – De gasstroomsnelheid en het drukverschil tussen lagen en velden mbt de kans op bevingen.
 – De doorsneden van het Drentse over volledige breedte en diepte, kennis van bodemmateriaal
 – De diepe (>500 m) en ondiepe bodemstructuren (<500 m) en de lagen tbv fundamenten (~<25 m)
De instrumenten   
Een Nationale (Nederlandse) Bijlage bij de Eurocode-8 Aardbevingen, is (komt) er nog niet.
In ons Bouwbesluit staat nog niets mbt belasting uit tectonische en geïnduceerde aardbevingen.
(Onze berekeningen voor een toelaatbare grondspanningen en bodemzettingen per referentieperiode zijn 
mijns inziens onjuist in gebieden met frequente en/of hoge seismische activiteiten. Dus meer zettingen)
De NPR-9998 van dec. 2015 is voor ong. 80% goed bruikbaar voor aardbevingbestendig bouwen.
De discussie is over hoogbouw en over funderingen, zetting, grond- en grondwaterspanning.
De NPR is alleen voor het Groningenveld gemaakt ivm de geologische variabelen (vd. sedimenten)
De Hazardkaart mbt kans 1x per 475 jaar ging van ruim 0,5g naar 0,36g en staat nu op 0,22g.
De GMPE rekenmethode voor berekening van PGA’s per locatie is ook een Gronings model.
Een GMM voor Drenthe zou tzt op zijn plaats zijn. (GMM = Ground Motion Model)
De SBR-A voor berekening van de kans op schade door trillingen (scheurvorming) is van 2002.
Een herziening van dit richtlijn als bedoeld voor schade door mn heiwerken is nodig, maar is er nog niet. 
Een methode voor beoordeling van de kans op schade uit cumulatie van bevingsenergie is er nog niet. </pre>

====================================================================== Einde pagina 201 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 202 ======================================================================

<pre>Een voorstel mbt verbeteren van het “meten en monitoren” (op basis van het Groningse);
 
 – Vastleggen van de huidige netwerken  (bruikbaar?) 
−Drie KNMI-meters resp.: bij Zevenhuizen - Norg – Haulerwijk?
−Twee KNMI-meters nabij Assen met IS-nummer?
−Een GPS-systeem bij Norg-Roden? (met dieptemeting?)
 – 1e fase: Het plaatsen van meerdere meters en soorten meters;
−Plaatsing in de zwaarst belaste velden als “Assen-Zuid” / “Eleveld” en “Vries-Zuid” (? **) 
−Ter bescherming van stedelijk gebied Assen en andere kernen (monumentale).
−Een opset als KNMI-netwerk in stramienen over het veld / de velden.
−Een combinatie van versnellingsmeters, tiltmeters en glasvezelmeters heeft de voorkeur  
−Een combinatie van (het bestand) GPS-systeem en (diepe) geofoons is wenselijk  
−De acceleratiemeters voor PGA/PGV en bij voorkeur in een raster als bij het KNMI-netwerk. 
−De tiltmeters voor de monitoring van verdraaiing, verplaatsing, zetting in/tpv gebouwen
−De glasvezelmeters voor monitoring van doorbuiging en kans op verplaatsing en zettingen. 
−Rondom Assen (mn Assen Zuid) is het zeker wenselijk om het een goed meetnet te hebben  
−Het project “Sensor City Assen” heeft blijkbaar al een bestaand netwerk (Quintus-gebouw)
−Een uitbreiding van dit netwerk met deze metersoorten zou een goede optie zijn. 
−Gebouwen/bouwwerken die voor de tilt-/glasvezelsensoren in aanmerking kunnen komen 
moeten bij voorkeur in/bij het gebied van de acceleratiemeters liggen.
−Bij de gebouwkeuze is vaak het gebruik met hoge gevoeligheid voor trillingen maatgevend.
−Een uitbreiding van de groep TNO-gebouwensensoren kan later ook worden overwogen.  
−Een goede monitoring en publicatie zullen leveranciers KNMI ed. moeten kunnen verzorgen.
−Het onderzoek en rapportage ook aan de decentrale overheden kunnen SodM verzorgen.
 – 2e fase; Uitbreiding naar meer velden .  
Aanvullende opmerkingen indien nodig, vanuit ervaringen 
met de zienswijzen op besluiten van het Groningenveld;
−Productieniveau  –    Veilig winnen met “hand op de kraan”
−Jaarlijks een rapportage van SodM, niveau, drukafbouw. ed. 
−Decentrale overheden een adviserende rol 
−Ondergrond – Geologisch  –    Grote onzekerheden in kans op zwaarte plaats vd beving
−Risk Assessment en Meet en regel protocol opstellen
−Deze stukken dienen openbaar te zijn. 
−Veiligheid en risico's  –    Zie vorig blad Meten monitoren en het doel  
−Maatschappelijk  –    Impact en leefomgeving richting de burger 
−Schade en schadegevallen  –    Registratie, beoordeling, herstel en afhandeling.
−Versterken waar nodig  –    Afhankelijk van prioriteit van bestaande bouwwerken
−Er is nog veel discussie over goede passende oplossingen
−Voorschriften.  –    Zie vorig blad onder “Instrumenten”.
Bijlagen; 
−Opmerkingen bij het ontwerp instemmingsbesluit gaswinning Westerveld
−Huidige en geplande sensoren tbv monitoring en netwerken in Groningen en ev Drenthe. 
−De 11 aardgasvoorkomens volgens EZ en volgens de gegevens van de GBB-site          
−De data vanuit RDSA en/of KNMI sites          
             – tbv het moeten beschikken over en kunnen omgaan met deze data
−Berekening van het effect van de zwaarste bevingen en/of de grootste schadekans
in het centrum van de dorpen Roden, Norg, Vries, Smilde, Hooghalen en stad-Assen. 
Berekend met GMPE-versie 2, vanuit alle huidige KNMI-data.
** Prioriteit voor velden “Eleveld” en “Vries-Zuid” ? Zie opmerkingen bij besluit (volgende bladen)</pre>

====================================================================== Einde pagina 202 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 203 ======================================================================

<pre> 
Bijlage: Opmerkingen bij het ontwerp instemmingsbesluit   –  Bij mn mbt de bladzijden 1 t/m 26
Blz. 1  
Resterende gaswinning 
Wat we moeten weten is de begindruk in het veld, de druk nu (2017) en de einddruk 20123/2018.
Verder monitoren van de drukafbouw en drukverschillen in de velden. 
Bodemdaling(voorspellingen) 
Zijn er gegevens, kaarten van de beginsituatie, de daling nu en de “eind”daling 2030 (2050 enz?)
Kans aardbevingen Drenthe.
Is er een Hazardkaart als in de NPR-9998 van de max te verwachten PGA's, 
Is er een kaart van de huidige PGA's en tot op dit moment. (Ev een contourenkaart vanuit een SRA) 
Een nieuwe ontwikkeling zijn de Shackmaps van de KNMI met berekende PGA-contouren per event.
Wel zijn er “heatmaps” die schijnbaar beving-energie weergeven (maar geven slechts aantal per km^2.)
Echte “Heatmaps” met bevingsenergie per lokatie heb ik nog niet gezien. (Lijkt me toch niet zo moeilijk).
Blz. 2   
Wijziging Toetsingskader Impl. Aanbev. OVV-rapport mbt rapport Groningen. Toename risico burgers?  
Inwoners van Noord Nederland zouden geen hoger risico lopen moeten lopen dan inwoners in de rest 
van Nederland (zie rapporten Commissie Meijdam / 10^-4 / 10^-5) 
Bodemdaling Reservoirparameters.
Kennen we de gasdruk, gasstromen tussen veldjes, alle breuklijnen, diepte, helling, isolerende werking? 
Drukverschil en hogere gasstromen kan van invloed zijn op de kans op zwaardere bevingen 
Trillingen > Risico Analyse / Risicomatrix
Toetsing categorie 1 en 2 mbt bevolkingsdichtheid en andere kernen, incl.monumentale objecten.
Worden alle aspecten meegewogen in de analyses in relatie tot bevolking wonen, werken, toerisme ed.? 
Blz. 13 
KNMI: Meten vanaf een Mg = 1,5??  In Groningen vanaf een Mg = 0,5 !!! (zie KNMI site)
SodM: Recente bevingen in het Eleveld > Zie bijlage (toets effect zwaarste bevingen per lokatie / JK) 
NAM: De kans op max Mg = 3,9 is mogelijk (1 x per 475 jaar / Als in de Groninger kleine velden /blz 24) 
Het streven zou moeten zijn, een kans op enkele bevingen per jaar Mg < 1,5 is toelaatbaar.
Blz 14  Schade aan bebouwing. “In het ergste geval , lichte niet constructieve schade”.  ???
Hoe is dit te verklaren in relatie tot een kans op een Mg = 3,9 ?? 
Boven een Mg = 2,5 is er zeker een grote kans op constructieve schade in zwakke gebouwen
Boerderijen maar ook doorzonwoningen, rijtjeswoningen, winkeltjes in oude kernen zijn kwetsbaar. 
Ook scholen en andere mn openbare gebouwen hebben een hogere prioriteit mbt de veiligheid.
Blz 25 Drukdalingsnelheid > Drukverschillen? Zie boven > Bodemdaling / reservoirparameters
NB >> Geen voorwaarden omtrent productiesnelheid? Graag wel productie-versnelling / -vertraging 
mbt de kans op bevingen bij plotseling openzetten of dichtdraaien van de kraan. 
Blz 25-26 “Enkele meters” >>> zie boven – Een voorstel van een grit van meters en meerdere soorten.
Blz.26  
– Schade (– beperken) Monitoren van PGA's, PGV's en lage frequenties (Hz)  en “Hand op de kraan”
   Frequente rapportage (jaarlijks) / ook naar decentrale overheden en indien nodig laten bijsturen  
– Procedure schade – Meldingen Onderzoek afhandeling als in Groningen 
– Voorschriften en afhandeling schade 
– Nulmeting 
– Voorschriften vergoeding bodemdaling.
Alle: Niet via de NAM  maar minimaal naar Centrum Veilig Wonen (CvW Groningen te Appingedam) 
Indien mogelijk een eigen Centrum Bevingschade in Drenthe? (Een wat meer onafhankelijk Centrum?)</pre>

====================================================================== Einde pagina 203 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 204 ======================================================================

<pre>Bijlage: Opmerkingen bij het ontwerp instemmingsbesluit   – Vervolg 
  Bij de besluiten art 1 t/m art 7.
Het besluit
Algemeen:
In hoofdlijnen lijkt het besluit alleen van toepassing op de velden “Eleveld” en “Vries-Zuid” 
Voor het “Eleveld” als Assen-Zuid lijkt me dit juist.
Voor “Vries-Zuid” vraag ik me af of dit het twee veld is in volgorde van belangrijkheid.
Zie voor de vergelijking mijn GMPE-berekening van de zwaarste bevingen in de 11 velden tot dusver. 
Als er mogelijk in de toekomst nieuwe en nog niet bekende ontwikkelingen zijn zou dit kunnen kloppen.
Mogelijk verschillend gebruik van de velden, de productie per veld, per tijdseenheid, is me niet bekend.  
Per artikel:
Art. 3 De “enkele versnellingsmeters voor de velden  is onvoldoende 
>> Zie voorgaand “Meten en monitoren”.
Art. 4 Risico beheerssysteem te ontwikkelen >> Door NAM? Beter SodM. 
Art. 5 Procedure schadeafhandeling bij de NAM?  Nee. Zie voorgaande.
Tevens zouden de schademeldingen bij de betreffende overheden moeten worden gedaan
indien de schade raakvlakken heeft met kwaliteitsvermindering van vergunningplichting delen.
Zo moet alle meer dan esthetische schade, complexe schade, schade in dragende delen,
ook bij de gemeente worden neergelegd daar deze bevoegd gezag is voor bewaking van de 
minimaal benodigde kwaliteit van bestaande bouw als volgens NEN-8700.
    
Art. 6 De Nul-metingen >> Door NAM? >> Nee. Zie voorgaande. Graag een onafhankelijk partij
Iedere eigenaar in seismische risicogebieden zou een jaarlijkse een soort nulmeting moeten doen 
met voldoende foto- en of filmmateriaal, als bewijs van goede kwaliteit en staat v.h. bouwwerk.   
-------------------------</pre>

====================================================================== Einde pagina 204 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 205 ======================================================================

<pre>Bijlage: B erekening van het effect van de zwaarste bevingen en/of de grootste schadekans
 in het centrum van de dorpen of stad-Assen en nabij de 11 aardgasvoorkomens,
berekend met GMPE-versie 2 en vanuit de huidige KNMI-data van alle bevingen. 
 Gesorteerd per lokatie op volgorde van schadekans.                      Opgemaakt 26 april 2017 / JK.
Plaats Lokatie Beving Plaats  Mg. Afst. PGA's PGV's /5Hz.  
Meetpunt Meetpunt datum Epicentrum SvR km. m/s^2(NPR) mm/s(SBR)
(> Belasting) (> Schade) 
Roden Oosteind 16-08-2012 Huizinge 3,6 26 0,023 0,724
08-08-2006 Westeremden 3.5 28 0,017 0,534
02-09-1996 Nw-Roden 2,1 2,3 0,017 0,426
Norg         Brink-Centrum 16-08-2012 Huizinge 3,6 34 0,015 0,489
26-12-1986 Assen 2,8 10 0,013 0,420
Vries         Brink-Centrum 16-08-2012 Huizinge 3,6 30 0,018 0,582
 26-12-1986 Assen 2,8 9,6 0,014 0,453
Assen-Noord Peelo-Marsdijk 26-12-1986 Assen 2,8 3,7 0,054 1,734
08-08-1991 Eleveld 2,7 6,2 0,021 0,653
21-06-2004 Geelbroek 2,8 8,6 0,017 0,540
Assen Epi Witterstraat Vaart 26-12-1986 Assen 2,8 0,0 0,196 6,239
08-08-1991 Eleveld 2,7 3,5 0,045 1,420
21-06-2004 Geelbroek 2,8 5,6 0,031 0,999
Assen-Zuid Schepersmaat 08-08-1991 Eleveld 2,7 0,9 0,134 4,257
22-07-1992 Eleveld 2,6 1,2 0,093 2,965
26-12-1986 Assen 2,8 2,6 0,082 2,605
10-01-2006 Eleveld 2,6 1,7 0,072 2,276
21-06-2004 Geelbroek 2,8 3,0 0,070 2,218
23-05-1992 Geelbroek 2,6 2,1 0,062 1,958
25-04-1991 Geelbroek 2,6 2,2 0,057 1.820
Smilde Suemondsweg Hw 12-10-2005 Smilde 2,5 1,2 0,070 2,237
26-12-1986 Assen 2,8 8,0 0,019 0,594
21-06-2004 Geelbroek 2,8 8,1 0,019 0,588
Hooghalen Centrum Prov.weg 14-12-1987 Hooghalen 2,5 1,1 0,072 2,303
21-06-2004 Geelbroek 2,8 3,2 0,064 2,031
23-05-1992 Geelbroek 2,6 4,2 0,026 0,840
Conclusies:  
De berekeningen geven een beeld van redelijk veel zwaardere bevingen uit de jaren '80 en '90.
In die jaren werd er in het algemeen, nog geen relatie gelegd met aardbeving als oorzaak van schade. 
Dat er wel schade moet zijn geweest blijkt uit de hoge PGV-waarde (bij een frequentie van 5 Hz.)
Een Mg = 2,5 of hoger en een PGV-waarde (5Hz) van rond de 2 mm/s of hoger, geeft vaak schade.
Rondom de dorpen Roden Norg Vries is de kans op schade blijkbaar veel kleiner dan in en rondom het 
gebied Assen, Smilde en Hooghalen. Dit gebied komt zeker in aanmerking voor een goede monitoring.
 
   </pre>

====================================================================== Einde pagina 205 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 206 ======================================================================

<pre>Boven: De 11 aardgasvoorkomens Westerveld      Onder: De boorputten, -richting, aardbevingen (GBB) 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 206 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 207 ======================================================================

<pre> Boven: Het KNMI-netwerk.                    Onder: De meters in Drenthe en deels Overijssel 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 207 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 208 ======================================================================

<pre>Date : 17-5-2017 10:13:10
F
rom  :  
T
o : "   @drenthe.nl, "   @tynaarlo.nl)'" @tynaarlo.nl, "'   @aaenhunze.nl,
"
'   @Gem eenteNoordenveld.nl, "    @m iddendrenthe.nl
S
ubject : FW: Aardbevingsproblem atiek Assen, Aa en Hunze, Tynaarlo
A
ttachm ent : Cpt advies ontw erp instem m ingsbesluit gasw inning Westerveld rev 16-05-'17 JK.pdf;
Zoals gisteren afgesproken zend ik jullie de bijdrage van het platform OMEM.
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
Gemeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
 
 -  
 
 
 
@
assen.nl
website: 
w
w
w.assen.nl
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
dinsdag 16 mei 2017 1:53
Aan:
C
C:
 
  il . @hetnet.nl>;   l @hotmail.com>
O
nderwerp:
 
Re: Aardbevingsproblematiek Assen, Aa en Hunze, Tynaarlo
 
G
oedemorgen 
 
H
ierbij het concept volgens afspraak met betrekking tot het ontwerp instemmingbesluit
g
aswinningsplan Westerveld, als reactie op jouw onderstaand mailbericht.
 
H
opelijk is de tekst voldoende beknopt (3 A4-tjes en bijlagen) en is het niet te technisch. 
D
e essentie ligt bij de uitbreiding van het meetnetwerk voor goed meten en monitoren.
Ook zijn de opmerkingen meegenomen van het ontwerp besluit gaswinningsplan.
 
D
e bijlagen geven een indicatie van het opzet en gebruik van het meetnetwerk in Groningen.
O
ok zijn hierop enkele van de in Drenthe aanwezige meters aangegeven.
 
T
evens wil ik ‘s morgens graag nog even met je bellen om te informeren of alles duidelijk is.
V
ragen zullen er altijd blijven, na jullie overleg dinsdagmiddag en na het B&W overleg.
Z
elfs in Groningen zijn er nog meer vragen als antwoorden. 
S
ucces met het opstellen van de zienswijze.
 
N
amens de groep OMEM,
m
et vriendelijke groet,
 
 
 
 
 
16.258
</pre>

====================================================================== Einde pagina 208 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 209 ======================================================================

<pre>Organisatie : Groep OMEM – Comm: 
Onderwerp : Advies mbt “Aardgasproblematiek Assen, Aa en Hunze, Tynaarlo”
Onderdeel : Het ontwerp instemmingsbesluit voor de gaswinning Westerveld”
Opdrachtgever: Gemeente Assen – Contactpersoon  Beleidsspecialist.
Opgemaakt : 16-05-2017 -  GV.str.19 - 9611EP Sappemeer.
   @gmail.com  voor al uw reacties op dit stuk.
Het voorafgaande.
Na de brief van 13 januari 2017 van  en  van OMEM aan het college
van B&W van Assen en burgemeester M. Out, volgde het kennismakingsgesprek van 7 maart 2017.
Hierbij waren namens OMEM aanwezig, .
De vervolgafspraken zijn verwoord in het mailbericht van 24 april 2017 16:35 van
Het verzoek van gemeente Assen aan OMEM is het begeleiden en waar mogelijk adviseren ten 
behoeve van “Het ontwerpinstemmingsbesluit voor de gewijzigde gaswinning Westerveld”. 
Het besluit ligt vanaf  8 mei tot en met 19 juni 2017 ter inzage. De gemeenten, waterschappen en 
de provincie zullen hierop hun zienswijze indienen.
Met de heer  en collega's van de betrokken gemeenten werd afgesproken dat, 
OMEM het volgende, tijdig en volgens planning gaat leveren;
−Een beknopte tekst met de essentie van de wijze van meten en monitoren en
−waar mogelijk aangevuld met opmerkingen over gesignaleerde onjuistheden en 
onvolledigheden in het winningsplan, in de adviezen of in het ontwerpbesluit.  
De planning richting de zienswijze is als volgt;
−op 18 mei, de opmaak van het concept in een intern overleg van de betrokken overheden
−op 23 mei, het advies mbt de zienswijze in B&W-overleg
−op 01 juni, wordt de zienswijze in de Raad van Assen behandeld.
De van de gemeente(n) ontvangen stukken;
−op   8 mei, het ontwerp instemmingsbesluit Westerveld
−op 12 mei de kennisgeving van EZ in de staatscourant met situatiekaart  
Wat verandert er volgens de kennisgeving van EZ?
De gaswinning uit het Westerveld systeem betreft de gasvelden;  Assen, Assen-Zuid, Eleveld, Witten, 
Witterdiep, Vries-Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid, Een, Zevenhuizen en Zevenhuizen-West. Ze liggen in 
de gemeenten Leek, Ooststellingwerf, Aa en Hunze, Noordenveld, Assen, Tynaarlo en Midden-Drenthe.
De wijzigingen zijn;
 – een (vernieuwde) seismische risicoanalyse,
 – de stopzetting van de gasproductie uit de gasvelden Appelscha, Roden en Norg-Zuid,
 – een actualisatie van productie- en bodemdalingsvoorspellingen, en voorziene activiteiten (zoals
     kortdurende zuur- en hydraulische stimulatie) om gas te kunnen blijven winnen.
Waarom de bedenkingen en de zienswijze de decentrale overheden?
De gaswinning in de jaren '80-'90 gaf in Drenthe en met name in Roswinkel en Zuid-Assen “zware 
aardbevingen”. Echter in die tijd kende men in NoordNederland nog geen aardbevingen. De “trillingen”  
werden niet aan gaswinning toegeschreven en vergeleken Limburg stelde deze magnitudes niets voor. 
Schade aan gebouwen werd dan ook niet in verband gebracht met de gaswinning.
Nadat de productie deels naar Groningen verplaatste namen de bevingen na 2000 in Drenthe sterk af.
Nu Groningen door zetting en schade de winning gaat beperken komt ook Drenthe weer in beeld.
Door nieuwe kennis van de hoge schadekansen van bevingen met geringe magnitude en de ervaringen in 
het Groningenveld met zetting en schade aan woon en bedrijfsgebouwen, industrie en infra, maken de 
decentrale overheden zich terecht zorgen over de seismische risico's. De vraag is wat kunnen en moeten 
de decentrale overheden (B&W's /Comm vd Koning) in Drenthe doen om hier goed op in te spelen?  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 209 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 210 ======================================================================

<pre>Ons advies en aanbevelingen.
 
Antwoord op de laatste vraag “Wat zou Drenthe moeten/kunnen doen? “Het zelfde als Groningen”!?
In principe en om mee te beginnen is dat juist, maar het is veel te kort door de bocht als Drenthe het 
zonder meer zouden overnemen en toepassen.
Het Groninger Model overnemen maar het z.s.m. aanpassen naar een Drents Model.
Wat we er mee bedoelen zal steeds weer blijken uit het onderstaande onderdelen.
De wijze van meten en monitoren van zettingen en bevingen ( volgens het systeem Groningen). 
Groningen heeft nu de volgende soorten meetsystemen aangebracht en grotendeels openbaar;
– van voor 2012 Enkele meters waarmee de beving in Huizing (16-08-'12) werd geregistreer
– Het KNMI-Netwerk De meetstations als uitgevoerd (Tevens is er nog een gepland KNMI-netwerk)
– Diepe geofoons Enkele voor dieptebepaling tpv Zeerijp Loppersum.
– Gebouwensensoren in gemeentehuizen en bij particulieren (ruim 200)
Er zijn echter veel meer versnellingsmeters, tiltmeters, geofoons, gebouwensensoren (privaat/prive)
Het plan is/was(?) om een beter en fijnmazig systeem aan te brengen, maar is nog niet uitgevoerd.
Het doel van het monitoren en het gebruik van de gegevens;
– Bepalen van bevingen en zettingen, plaats, diepte, bevingzwaarte, versnelling, snelheid, frequentie
– Gebruik privaatrechtelijk door overheden als eigenaar van omgeving en gemeentelijke gebouwen
– Gebruik publiekrechtelijk door overheden voor vergunningen en als gesprekspartner voor de burger;
voor Vergunning richting NEN-8700 bestaande bouw, en tzt richting Bouwbesluit Eurocode  
voor Handhaving richting toezicht, mbt verleende vergunning en toezicht bestaande bouw.  
Voor het omgaan met schade aan Rijks, Gemeentelijk en andere monumenten (mn de bodem) 
Het begeleiden van schadegevallen;
– Tbv toetsing aan de constructieve veiligheid naar de zwaarst mogelijke beving (volgens NPR-9998)
– Tbv toetsing van scheurvorming gebouwen tgv de (laatste) zwaarst opgetreden beving(en)
– Tbv toetsing van scheurvorming en vervorming tgv alle bevingen in de omgeving (cumulatief)
Hiervoor is het nodig dat enkele ambtenaren de kennis hebben of moeten worden bijgeschoold.
Het waar mogelijk “bijsturen van de bevingzwaarte” vanuit het monitoren en het beoordelen.
 – Het z.g. “Winnen met de hand op de kraan” onder toezicht en in overleg met Staatstoezicht op de
    Mijnen (SodM). Blijkbaar is het mogelijk door menselijk ingrijpen iets bij te sturen.   
We moeten omgaan met een steeds zwakker wordende en sterker reagerende ondergrond.
Meer continue winnen geeft minder bevingen. Dus mogelijk ook 's zomers en opslaan voor de winter.
De (on)mogelijkheden van menselijk ingrijpen worden mijns inziens het best verwoord in het recent stuk 
“De seismische dreigingen en risico's na 2020 van dhr. Vlek / RUG” van 2016.
We moeten voldoende inzicht opdoen in de geologische structuur en de snelheid van gasstromen;
 – Porositeit vd bodem, de breuklijnen en vlakken, (deels)geïsoleerde ruimte tussen afzonderlijke
    gasvelden die soms naast of deels boven elkaar kunnen liggen.
 – De gasstroomsnelheid en het drukverschil tussen lagen en velden mbt de kans op bevingen.
 – De doorsneden van het Drentse over volledige breedte en diepte, kennis van bodemmateriaal
 – De diepe (>500 m) en ondiepe bodemstructuren (<500 m) en de lagen tbv fundamenten (~<25 m)
De instrumenten   
Een Nationale (Nederlandse) Bijlage bij de Eurocode-8 Aardbevingen, is (komt) er nog niet.
In ons Bouwbesluit staat nog niets mbt belasting uit tectonische en geïnduceerde aardbevingen.
(Onze berekeningen voor een toelaatbare grondspanningen en bodemzettingen per referentieperiode zijn 
mijns inziens onjuist in gebieden met frequente en/of hoge seismische activiteiten. Dus meer zettingen)
De NPR-9998 van dec. 2015 is voor ong. 80% goed bruikbaar voor aardbevingbestendig bouwen.
De discussie is over hoogbouw en over funderingen, zetting, grond- en grondwaterspanning.
De NPR is alleen voor het Groningenveld gemaakt ivm de geologische variabelen (vd. sedimenten)
De Hazardkaart mbt kans 1x per 475 jaar ging van ruim 0,5g naar 0,36g en staat nu op 0,22g.
De GMPE rekenmethode voor berekening van PGA’s per locatie is ook een Gronings model.
Een GMM voor Drenthe zou tzt op zijn plaats zijn. (GMM = Ground Motion Model)
De SBR-A voor berekening van de kans op schade door trillingen (scheurvorming) is van 2002.
Een herziening van dit richtlijn als bedoeld voor schade door mn heiwerken is nodig, maar is er nog niet. 
Een methode voor beoordeling van de kans op schade uit cumulatie van bevingsenergie is er nog niet. </pre>

====================================================================== Einde pagina 210 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 211 ======================================================================

<pre>Een voorstel mbt verbeteren van het “meten en monitoren” (op basis van het Groningse);
 
 – Vastleggen van de huidige netwerken  (bruikbaar?) 
−Drie KNMI-meters resp.: bij Zevenhuizen - Norg – Haulerwijk?
−Twee KNMI-meters nabij Assen met IS-nummer?
−Een GPS-systeem bij Norg-Roden? (met dieptemeting?)
 – 1e fase: Het plaatsen van meerdere meters en soorten meters;
−Plaatsing in de zwaarst belaste velden als “Assen-Zuid” / “Eleveld” en “Vries-Zuid” (? **) 
−Ter bescherming van stedelijk gebied Assen en andere kernen (monumentale).
−Een opset als KNMI-netwerk in stramienen over het veld / de velden.
−Een combinatie van versnellingsmeters, tiltmeters en glasvezelmeters heeft de voorkeur  
−Een combinatie van (het bestand) GPS-systeem en (diepe) geofoons is wenselijk  
−De acceleratiemeters voor PGA/PGV en bij voorkeur in een raster als bij het KNMI-netwerk. 
−De tiltmeters voor de monitoring van verdraaiing, verplaatsing, zetting in/tpv gebouwen
−De glasvezelmeters voor monitoring van doorbuiging en kans op verplaatsing en zettingen. 
−Rondom Assen (mn Assen Zuid) is het zeker wenselijk om het een goed meetnet te hebben  
−Het project “Sensor City Assen” heeft blijkbaar al een bestaand netwerk (Quintus-gebouw)
−Een uitbreiding van dit netwerk met deze metersoorten zou een goede optie zijn. 
−Gebouwen/bouwwerken die voor de tilt-/glasvezelsensoren in aanmerking kunnen komen 
moeten bij voorkeur in/bij het gebied van de acceleratiemeters liggen.
−Bij de gebouwkeuze is vaak het gebruik met hoge gevoeligheid voor trillingen maatgevend.
−Een uitbreiding van de groep TNO-gebouwensensoren kan later ook worden overwogen.  
−Een goede monitoring en publicatie zullen leveranciers KNMI ed. moeten kunnen verzorgen.
−Het onderzoek en rapportage ook aan de decentrale overheden kunnen SodM verzorgen.
 – 2e fase; Uitbreiding naar meer velden .  
Aanvullende opmerkingen indien nodig, vanuit ervaringen 
met de zienswijzen op besluiten van het Groningenveld;
−Productieniveau  –    Veilig winnen met “hand op de kraan”
−Jaarlijks een rapportage van SodM, niveau, drukafbouw. ed. 
−Decentrale overheden een adviserende rol 
−Ondergrond – Geologisch  –    Grote onzekerheden in kans op zwaarte plaats vd beving
−Risk Assessment en Meet en regel protocol opstellen
−Deze stukken dienen openbaar te zijn. 
−Veiligheid en risico's  –    Zie vorig blad Meten monitoren en het doel  
−Maatschappelijk  –    Impact en leefomgeving richting de burger 
−Schade en schadegevallen  –    Registratie, beoordeling, herstel en afhandeling.
−Versterken waar nodig  –    Afhankelijk van prioriteit van bestaande bouwwerken
−Er is nog veel discussie over goede passende oplossingen
−Voorschriften.  –    Zie vorig blad onder “Instrumenten”.
Bijlagen; 
−Opmerkingen bij het ontwerp instemmingsbesluit gaswinning Westerveld
−Huidige en geplande sensoren tbv monitoring en netwerken in Groningen en ev Drenthe. 
−De 11 aardgasvoorkomens volgens EZ en volgens de gegevens van de GBB-site          
−De data vanuit RDSA en/of KNMI sites          
             – tbv het moeten beschikken over en kunnen omgaan met deze data
−Berekening van het effect van de zwaarste bevingen en/of de grootste schadekans
in het centrum van de dorpen Roden, Norg, Vries, Smilde, Hooghalen en stad-Assen. 
Berekend met GMPE-versie 2, vanuit alle huidige KNMI-data.
** Prioriteit voor velden “Eleveld” en “Vries-Zuid” ? Zie opmerkingen bij besluit (volgende bladen)</pre>

====================================================================== Einde pagina 211 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 212 ======================================================================

<pre> 
Bijlage: Opmerkingen bij het ontwerp instemmingsbesluit   –  Bij mn mbt de bladzijden 1 t/m 26
Blz. 1  
Resterende gaswinning 
Wat we moeten weten is de begindruk in het veld, de druk nu (2017) en de einddruk 20123/2018.
Verder monitoren van de drukafbouw en drukverschillen in de velden. 
Bodemdaling(voorspellingen) 
Zijn er gegevens, kaarten van de beginsituatie, de daling nu en de “eind”daling 2030 (2050 enz?)
Kans aardbevingen Drenthe.
Is er een Hazardkaart als in de NPR-9998 van de max te verwachten PGA's, 
Is er een kaart van de huidige PGA's en tot op dit moment. (Ev een contourenkaart vanuit een SRA) 
Een nieuwe ontwikkeling zijn de Shackmaps van de KNMI met berekende PGA-contouren per event.
Wel zijn er “heatmaps” die schijnbaar beving-energie weergeven (maar geven slechts aantal per km^2.)
Echte “Heatmaps” met bevingsenergie per lokatie heb ik nog niet gezien. (Lijkt me toch niet zo moeilijk).
Blz. 2   
Wijziging Toetsingskader Impl. Aanbev. OVV-rapport mbt rapport Groningen. Toename risico burgers?  
Inwoners van Noord Nederland zouden geen hoger risico lopen moeten lopen dan inwoners in de rest 
van Nederland (zie rapporten Commissie Meijdam / 10^-4 / 10^-5) 
Bodemdaling Reservoirparameters.
Kennen we de gasdruk, gasstromen tussen veldjes, alle breuklijnen, diepte, helling, isolerende werking? 
Drukverschil en hogere gasstromen kan van invloed zijn op de kans op zwaardere bevingen 
Trillingen > Risico Analyse / Risicomatrix
Toetsing categorie 1 en 2 mbt bevolkingsdichtheid en andere kernen, incl.monumentale objecten.
Worden alle aspecten meegewogen in de analyses in relatie tot bevolking wonen, werken, toerisme ed.? 
Blz. 13 
KNMI: Meten vanaf een Mg = 1,5??  In Groningen vanaf een Mg = 0,5 !!! (zie KNMI site)
SodM: Recente bevingen in het Eleveld > Zie bijlage (toets effect zwaarste bevingen per lokatie / JK) 
NAM: De kans op max Mg = 3,9 is mogelijk (1 x per 475 jaar / Als in de Groninger kleine velden /blz 24) 
Het streven zou moeten zijn, een kans op enkele bevingen per jaar Mg < 1,5 is toelaatbaar.
Blz 14  Schade aan bebouwing. “In het ergste geval , lichte niet constructieve schade”.  ???
Hoe is dit te verklaren in relatie tot een kans op een Mg = 3,9 ?? 
Boven een Mg = 2,5 is er zeker een grote kans op constructieve schade in zwakke gebouwen
Boerderijen maar ook doorzonwoningen, rijtjeswoningen, winkeltjes in oude kernen zijn kwetsbaar. 
Ook scholen en andere mn openbare gebouwen hebben een hogere prioriteit mbt de veiligheid.
Blz 25 Drukdalingsnelheid > Drukverschillen? Zie boven > Bodemdaling / reservoirparameters
NB >> Geen voorwaarden omtrent productiesnelheid? Graag wel productie-versnelling / -vertraging 
mbt de kans op bevingen bij plotseling openzetten of dichtdraaien van de kraan. 
Blz 25-26 “Enkele meters” >>> zie boven – Een voorstel van een grit van meters en meerdere soorten.
Blz.26  
– Schade (– beperken) Monitoren van PGA's, PGV's en lage frequenties (Hz)  en “Hand op de kraan”
   Frequente rapportage (jaarlijks) / ook naar decentrale overheden en indien nodig laten bijsturen  
– Procedure schade – Meldingen Onderzoek afhandeling als in Groningen 
– Voorschriften en afhandeling schade 
– Nulmeting 
– Voorschriften vergoeding bodemdaling.
Alle: Niet via de NAM  maar minimaal naar Centrum Veilig Wonen (CvW Groningen te Appingedam) 
Indien mogelijk een eigen Centrum Bevingschade in Drenthe? (Een wat meer onafhankelijk Centrum?)</pre>

====================================================================== Einde pagina 212 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 213 ======================================================================

<pre>Bijlage: Opmerkingen bij het ontwerp instemmingsbesluit   – Vervolg 
  Bij de besluiten art 1 t/m art 7.
Het besluit
Algemeen:
In hoofdlijnen lijkt het besluit alleen van toepassing op de velden “Eleveld” en “Vries-Zuid” 
Voor het “Eleveld” als Assen-Zuid lijkt me dit juist.
Voor “Vries-Zuid” vraag ik me af of dit het twee veld is in volgorde van belangrijkheid.
Zie voor de vergelijking mijn GMPE-berekening van de zwaarste bevingen in de 11 velden tot dusver. 
Als er mogelijk in de toekomst nieuwe en nog niet bekende ontwikkelingen zijn zou dit kunnen kloppen.
Mogelijk verschillend gebruik van de velden, de productie per veld, per tijdseenheid, is me niet bekend.  
Per artikel:
Art. 3 De “enkele versnellingsmeters voor de velden  is onvoldoende 
>> Zie voorgaand “Meten en monitoren”.
Art. 4 Risico beheerssysteem te ontwikkelen >> Door NAM? Beter SodM. 
Art. 5 Procedure schadeafhandeling bij de NAM?  Nee. Zie voorgaande.
Tevens zouden de schademeldingen bij de betreffende overheden moeten worden gedaan
indien de schade raakvlakken heeft met kwaliteitsvermindering van vergunningplichting delen.
Zo moet alle meer dan esthetische schade, complexe schade, schade in dragende delen,
ook bij de gemeente worden neergelegd daar deze bevoegd gezag is voor bewaking van de 
minimaal benodigde kwaliteit van bestaande bouw als volgens NEN-8700.
    
Art. 6 De Nul-metingen >> Door NAM? >> Nee. Zie voorgaande. Graag een onafhankelijk partij
Iedere eigenaar in seismische risicogebieden zou een jaarlijkse een soort nulmeting moeten doen 
met voldoende foto- en of filmmateriaal, als bewijs van goede kwaliteit en staat v.h. bouwwerk.   
-------------------------</pre>

====================================================================== Einde pagina 213 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 214 ======================================================================

<pre>Bijlage: B erekening van het effect van de zwaarste bevingen en/of de grootste schadekans
 in het centrum van de dorpen of stad-Assen en nabij de 11 aardgasvoorkomens,
berekend met GMPE-versie 2 en vanuit de huidige KNMI-data van alle bevingen. 
 Gesorteerd per lokatie op volgorde van schadekans.                      Opgemaakt 26 april 2017 / JK.
Plaats Lokatie Beving Plaats  Mg. Afst. PGA's PGV's /5Hz.  
Meetpunt Meetpunt datum Epicentrum SvR km. m/s^2(NPR) mm/s(SBR)
(> Belasting) (> Schade) 
Roden Oosteind 16-08-2012 Huizinge 3,6 26 0,023 0,724
08-08-2006 Westeremden 3.5 28 0,017 0,534
02-09-1996 Nw-Roden 2,1 2,3 0,017 0,426
Norg         Brink-Centrum 16-08-2012 Huizinge 3,6 34 0,015 0,489
26-12-1986 Assen 2,8 10 0,013 0,420
Vries         Brink-Centrum 16-08-2012 Huizinge 3,6 30 0,018 0,582
 26-12-1986 Assen 2,8 9,6 0,014 0,453
Assen-Noord Peelo-Marsdijk 26-12-1986 Assen 2,8 3,7 0,054 1,734
08-08-1991 Eleveld 2,7 6,2 0,021 0,653
21-06-2004 Geelbroek 2,8 8,6 0,017 0,540
Assen Epi Witterstraat Vaart 26-12-1986 Assen 2,8 0,0 0,196 6,239
08-08-1991 Eleveld 2,7 3,5 0,045 1,420
21-06-2004 Geelbroek 2,8 5,6 0,031 0,999
Assen-Zuid Schepersmaat 08-08-1991 Eleveld 2,7 0,9 0,134 4,257
22-07-1992 Eleveld 2,6 1,2 0,093 2,965
26-12-1986 Assen 2,8 2,6 0,082 2,605
10-01-2006 Eleveld 2,6 1,7 0,072 2,276
21-06-2004 Geelbroek 2,8 3,0 0,070 2,218
23-05-1992 Geelbroek 2,6 2,1 0,062 1,958
25-04-1991 Geelbroek 2,6 2,2 0,057 1.820
Smilde Suemondsweg Hw 12-10-2005 Smilde 2,5 1,2 0,070 2,237
26-12-1986 Assen 2,8 8,0 0,019 0,594
21-06-2004 Geelbroek 2,8 8,1 0,019 0,588
Hooghalen Centrum Prov.weg 14-12-1987 Hooghalen 2,5 1,1 0,072 2,303
21-06-2004 Geelbroek 2,8 3,2 0,064 2,031
23-05-1992 Geelbroek 2,6 4,2 0,026 0,840
Conclusies:  
De berekeningen geven een beeld van redelijk veel zwaardere bevingen uit de jaren '80 en '90.
In die jaren werd er in het algemeen, nog geen relatie gelegd met aardbeving als oorzaak van schade. 
Dat er wel schade moet zijn geweest blijkt uit de hoge PGV-waarde (bij een frequentie van 5 Hz.)
Een Mg = 2,5 of hoger en een PGV-waarde (5Hz) van rond de 2 mm/s of hoger, geeft vaak schade.
Rondom de dorpen Roden Norg Vries is de kans op schade blijkbaar veel kleiner dan in en rondom het 
gebied Assen, Smilde en Hooghalen. Dit gebied komt zeker in aanmerking voor een goede monitoring.
 
   </pre>

====================================================================== Einde pagina 214 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 215 ======================================================================

<pre>Boven: De 11 aardgasvoorkomens Westerveld      Onder: De boorputten, -richting, aardbevingen (GBB) 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 215 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 216 ======================================================================

<pre> Boven: Het KNMI-netwerk.                    Onder: De meters in Drenthe en deels Overijssel 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 216 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 217 ======================================================================

<pre>Date : 24-8-2017 14:53:41
F
T
C
S
ubject : Fw : Aardbevingsproblem atiek rondom  Assen, Aa en Hunze, Tynaarlo.
A
ttachm ent : Kw etsbare objecten GroningenSite GBB.jpg;
S
ubject: Aardbevingsproblematiek rondom Assen, Aa en Hunze, Tynaarlo.
Nav de mail van donderdag 27 juli 2017 13:29.
G
eachte  
E
nkele reacties en mogelijk antwoorden op de vragen;
E
ven was het mij onduidelijk of het hier gaat om Wapse of om Diever.
Waarschijnlijk wordt hetzelfde bedoeld en wordt het door elkaar gebruikt.
1
e     De "nulmeting aan de gebouwen", de "representatieve selectie"
v
oor de "bodembeweging gevoelige gebouwen" lijkt me een eerste vereiste.
M
aar dan zou je de beweging in de tijd van enkele van deze gebouw ook willen
m
eten lijkt mij. Dus het plaatsen van tiltmeters (ev als ex periment) lijkt
me zinvol.
2
e    De "V olledige Azimutale dekking"?
D
it is een term die in Nederland nog niet veel voorkomt volgens mij.
B
lijkbaar adviseert de Tcbb dit in het winningsplan van Diever / Wapse.
H
et zou goed zijn dat de Tcbb er ook een definitie of verklaring bij doet.
I
n ieder geval wat zij er mee bedoelen op deze locatie.
Ik ken het begrip alleen van de meting van bevingen in het buitenland.
I
n Californië wordt het begrip gebruikt. G elezen bij minder diepe bevingen.
H
et heet ook "Azimuthal Coverage", hier wordt bedoeld "In alle richtingen"
N
aast een gehele 2-D dekking dus met voldoende overlap, ook een 3-D dekking,
m
et voldoende metingen vanuit de ondergrond voor dieptebepaling ed.
Eigenlijk zie ik de bedoelde goede dekking net zo als in G roningen. Dus een
s
tramien van KNMI-acceleratiemeters voor de PG A meting en in bouwwerken,
b
ewoonde en bebouwde gebieden de tiltmonitoring van vervorming in de
t
ijd. Meer als in G roningen, waar de schotelvormige zetting redelijk 
d
uidelijk is,
z
ullen er in Drenthe veel meer gebieden komen met ongelijkmatige zettingen.
Het goed lokaal monitoren van vervorming en verdraaiing is m.i. een must.
I
n G roningen zakt alles met een constante snelheid tot ong. 8-10 mm per 
j
aar.
3
e    De benaming "KNMI-Trillingmeters" zijn de standaard acceleratiemeters.
E
Z, SodM, NAM ed. vinden blijkbaar deze meters "Trilling"meters voldoende.
Z
e meten de trilling op het moment, niet een beweging of verplaatsing in de
t
ijd. Het continue monitoren van beweging, verdraaiing regelmatige
v
erzakking als met tiltmeters zullen ze nog nooit voorschrijven.
(G rote kans of onkosten)
M
ijn voorkeur zou altijd uitgaan naar;
 
   - een dicht >= 2-D stramien/-grid. (ev "totale azimutale dekking")
 
   - een aantal tiltmeters in de geselecteerde gebouwen
 
         ("bodembeweging gevoelige")
B
ouwveiligheid: belangrijkste gevoelige gebouwen (de groep CC3-/BRZO-)
Zie Kaarten G asbevingen Portaal >>> 
http://opengis.eu/gasbevingen/
Tiltmeters zijn niet direct nodig om de bodemdaling of seismische activiteit
t
e
 monitoren. Ze zijn wel goed bruikbaar om de effecten van aardbevingen
o
p bepaalde gebouwen te meten. Dit is echter geen SodM-taak en SodM/EZ
z
al de andere soorten dan ook niet voorschrijven, verplichten of verbieden.
W
aarschijnlijk heeft SodM niets te maken met mogelijke effecten van de
m
ijnbouwactiviteiten aan de oppervlakte.
I
n G roningen moet de NAM gaswinnen zonder al te veel verstoringen als open
e
n dicht draaien van kranen. 's Zomers wordt ook gas gewonnen en opgeslagen.
H
ierdoor gaat het maaiveld bij de gasopslag omhoog om 's winters te dalen.
I
n Drenthe gebruikt men blijkbaar, bijv ook G eofoons, als bij Langelo waar 
z
e
g
asopslag monitoren. Zou het bij opslag ook niet beter zijn om bodem-
v
erplaatsingen bij gasopslag en met namen bij het wijzigen van meer en
m
inder druk in de tijd te monitoren?
E
r wordt gesproken wordt over de maatschappelijke onrust/zorgen in het
g
ebied. Het goed en beter, open en transparant, meten aan de oppervlakte
(
ook in de tijd), zou meer vertrouwen kunnen geven.
T
iltmeters zijn hier een goed instrument voor. Door koppeling van de data,
k
un je zien hoe het gebeid zich aan de oppervlakte gedraagt.
A
ssen zou kunnen insteken op de maatschappelijke onrust en kunnen eisen
d
at er een grid geplaatst gaat worden van meerdere soorten sensoren aan de
o
ppervlakte.
M
ogelijk dat de gemeenten over beter bruikbare instrumenten als bijv.
t
iltmeters kunnen beschikken waarmee ze verplaatsingen in de tijd
k
unnen aantonen.
H
iermee is aan te tonen of ergens in een gebied, bouwwerk of gebouw,
d
e bewoners, gebruikers ed., wel of geen, meer of minder risico's lopen.
D
oor het goed monitoren in de tijd hebben ze een antwoord om
m
aatschappelijke onrust ed. te kunnen verminderen of weg te nemen.
O
ok zou de gemeente eisen moeten stellen aan de gaswinning indien
g
renswaarden van zetting en vervorming worden overschreden en risico's
t
e groot worden.
H
ierna zal de gaswinning per gebied direct moeten stoppen of verminderen.
W
aarschijnlijk kunnen alleen de gemeenten dit bij EZ eisen en proberen te
r
ealiseren.
E
en V ermilion in Drenthe zie ik als de NAM in G roningen die alleen maar
m
oet winnen, schade vergoeden als het mis gaat en verder niets.
Z
elf heb ik erg positieve ervaringen met deze combinatie van meer soorten
16.259
</pre>

====================================================================== Einde pagina 217 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 218 ======================================================================

<pre>meters. Steeds weer kan worden aangetoond dat er door de combinatie
v
an vele grondsoorten rond een zandrug er sprake is van ex tra belasting
d
oor opslingering maar ook ex tra bewegingen in het maaiveld en in
d
e gebouwen. G elukkig dat G roningen vaak dunbevolkt gebied is.
T
ot zover mijn reactie
M
et vriendelijke groet,
 
P
S. Tot de 20e sept. heb ik een vakantie gepland.
D
us na deze datum pak ik de bevingen weer op.
=
==========================================
V
D
atum: donderdag 27 juli 2017 13:29
A
B
ijlage: opmerkingen nav vergunning winningsplan Diever.docx
O
nderwerp: RE: Aardbevingsproblematiek Assen, Aa en Hunze, Tynaarlo
,
O
nlangs heeft EZ instemming verleend aan V ermilion voor de gaswinning in
D
iever. ( 
h
ttp://nlog.nl/ter-inzage-legging-winningsplan-diever
)
D
e
ze winning lijkt op die van het gaswinningsplan Westerveld, is wel wat
k
leiner, maar heeft ook een aantal overeenkomsten zoals de
a
anwezigheid van een natura 2000 gebied.
I
k verwacht dat we eenzelfde reactie van EZ kunnen krijgen op het
w
inningsplan Westerveld.
T
er voorbereiding op de vergunningverlening van ons Winningsplan heb ik de
v
ergunningvoorschriften van Diever eens bestudeerd om te kijken hoe EZ met
e
en aantal zaken
o
mgaat zoals schadeafhandeling, meet/ monitoringsprotocol/ nulmeting etc.
D
ie heb ik in een bijgevoegd bestand opgeschreven. Dit ter voorbereiding op
h
et instemmingsbesluit van Winningsplan Westerveld.
Z
ou je eens willen reageren op de bepalingen in het besluit ten aanzien van
m
eten en monitoren?
H
oe zouden wij hierop als gemeenten moeten regageren als dat in het
i
nstemmingsbesluit van
h
et gasveld Westerveld zou zitten?
H
et heeft geen haast hoor want ik ben vanaf nu 4 weken met vakantie maar als
j
e er eesn de
t
ijd voor kunt nemen heel graag!
M
et vriendelijke groet,
 
B
eleidsspecialist gemeente Assen
 
-
 
-
W
ebsite: www@assen.nl
V
@
gmail.com
]
V
e
rzonden: maandag 26 juni 2017 12:26
A
C
@hetnet.nl>;  
<
@hotmail.com>
O
nderwerp: Re: Aardbevingsproblematiek Assen, Aa en Hunze, Tynaarlo
,
B
edankt voor dit positief bericht en de stukken. Ik zal het zsm. even
d
oornemen.
 
          
 
.
S
ucces met dit project.
-
--
D
eze e-mail is gecontroleerd op virussen door AV G .
h
ttp://www.avg.com
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 218 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 219 ======================================================================

<pre>    Gi'Gasbevingen Portaal (GBB)                                                                                                                             Informatie Kaart Grafiekea- Statistieken” Bevingenljst- Sensordata~ Metadata Mijn Beving Sevinggevoeld? Het Verdwenen Gronimgen  tt Maart “I  ketens Lagen + 1 98000 ¥ \ Fa | KOl t S zi —_ ¥ ss re yar Ss ka La w 25 Zoek Wid air ait woo tina's uf br ZEE ak | Legenda  (anrtingen - hi rn Ta TE Si ee on DP, 5 i en rr el ee in HE En : ecenste beving: tussen 2 en 3  | Winvergunningen - “|, Brcweri ‘ "Px srienk I, — ! me geeen 84 o rt, ts TNO, KML, Risicokaart Recenste beving: lussen L en 2  16a Bis, b | ‘ _- be Nansu ' _ Mytelsum ‘ @ Recenste beving: < 1  @ (JAanvragen out, ot 7 . i \ Aardgasvelden  a [| Oopstagvergurningen 1 zi : “rinalunge 7 En - Á  . + 1 Gasve Lden  | [| Schaliegas yj genet _ ke Kuh Gasopslag  J jp Botingengegevens { “ | wen ve —_ 7 Gepland  a] Piatterms (GAS: TEKENT © ve Een Kwetsbare_objecten  Onderdendam WO a:  @ |_| Georgsten nase Platicern  a marge 4 B Gebousen net cen Industriefunct ze  Diepte alle boorgaten nn B Gebouwen net een Kantoor functie  ta Tp Bonngengegevens Gaswinning B Gebruik op basis van Brandvsi ligt  @ [ |Ecorgaten Gaswnining @ Gebouwen pet esn lagiesfunctie  @ OC Geargaidenatie Gaswinning | & Gebouwen mst een onderwijsfunctie  @ (Bearriehiing Gasenning @ Gebouwsn net men winkel functie  . . . 0 Gebouwen nei ean Cel functie  ‚4 Bon vens overige wine  7 Serene hun ra - | Fletet— er @ Gebouwen rst sean bireenkonst funct  on pengegevens ig oon ' a . af ' ~ @ Gebouwen mst ean soorttunctis  y _JBEoringergegevens niel tn gebruik ~ Krogdaburen de Terrien ‘, - @ Gebouwen mat galijkvaardighsid  iF Sensareri _ - Hailin geweer | @ Overips gebruiksfunct re  iy Resotkaart 7 | @ Gebouwen Frat ean woonfunctie  GW [Risicokaart services Ahr : Risicoinrichting  @ LIKNMI PGA Contouren Atsico-inrichting    @ (] Gastedingen igasunie)  @ _]Spoccervakken (NWB)  @ CBuisledingen  Wi []Kwetstare objecten  a [Kunstwerken  @ Risicovolle inrichtingen  @ [| Aardbevingsgebied (rsicokaart!  WE [| Overstromngsdepen  @ LIMEGO overstromingsdata  aa (_|Status van Dijkringen  @ [ \roogiekaar 25n  [| |roogtekaart 5m teerst zoomen!  |_| [Hoogspanningdeidingen  @ ([Dijten eRws}  WW) Zoutwinning  Wy” 2) Geotherne  U Geologie  Wj Bewoners  WJ Manumenen         es    en | ee  , re  Groninger,    anal dhafernp da    a ha ed Eman  Bett Î    ‘eo    Ween ee cenenes    plisal    |    Horget  Wud    Igy    Aural  ae    few              «  | Bevingen in 2047  4) VEE ?, 5 a  En @  EN 5 % ‚  = |  + a f</pre>

====================================================================== Einde pagina 219 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 220 ======================================================================

<pre>Date : 24-8-2017 17:17:39
F
rom  :  
T
S
ubject : FW: Aardbevingsproblem atiek rondom  Assen, Aa en Hunze, Tynaarlo.
A
ttachm ent : Kw etsbare objecten GroningenSite GBB.jpg;
,
T
er info de reactie van   op mijn vragen nav instemmingsbesluit winning Diever/wapse 
M
et vriendelijke groet,
 
B
eleidsspecialist gemeente Assen
 
-
 
-
W
ebsite: www@assen.nl
-
----Oorspronkelijk bericht-----
V
@
gmail.com
] 
V
e
rzonden: donderdag 24 augustus 2017 14:54
A
C
O
nderwerp: Fw: Aardbevingsproblematiek rondom Assen, Aa en Hunze, Tynaarlo.
S
ubject: Aardbevingsproblematiek rondom Assen, Aa en Hunze, Tynaarlo.
N
av de mail van donderdag 27 juli 2017 13:29.
G
eachte  
E
nkele reacties en mogelijk antwoorden op de vragen; Even was het mij onduidelijk of het hier gaat om Wapse of om Diever.
W
aarschijnlijk wordt hetzelfde bedoeld en wordt het door elkaar gebruikt.
1
e     De "nulmeting aan de gebouwen", de "representatieve selectie"
v
oor de "bodembeweging gevoelige gebouwen" lijkt me een eerste vereiste.
M
aar dan zou je de beweging in de tijd van enkele van deze gebouw ook willen meten lijkt mij. Dus het plaatsen van tiltmeters (ev als ex periment) lijkt me zinvol.
2
e    De "V olledige Azimutale dekking"?
D
it is een term die in Nederland nog niet veel voorkomt volgens mij.
B
lijkbaar adviseert de Tcbb dit in het winningsplan van Diever / Wapse.
H
et zou goed zijn dat de Tcbb er ook een definitie of verklaring bij doet.
I
n ieder geval wat zij er mee bedoelen op deze locatie.
I
k ken het begrip alleen van de meting van bevingen in het buitenland.
I
n Californië wordt het begrip gebruikt. G elezen bij minder diepe bevingen.
H
et heet ook "Azimuthal Coverage", hier wordt bedoeld "In alle richtingen"
N
aast een gehele 2-D dekking dus met voldoende overlap, ook een 3-D dekking, met voldoende metingen vanuit de ondergrond voor dieptebepaling ed.
E
igenlijk zie ik de bedoelde goede dekking net zo als in G roningen. Dus een stramien van KNMI-acceleratiemeters voor de PG A meting en in bouwwerken, bewoonde en bebouwde gebieden de tiltmonitoring
v
an vervorming in de tijd. Meer als in G roningen, waar de schotelvormige zetting redelijk duidelijk is, zullen er in Drenthe veel meer gebieden komen met ongelijkmatige zettingen.
H
et goed lokaal monitoren van vervorming en verdraaiing is m.i. een must.
I
n G roningen zakt alles met een constante snelheid tot ong. 8-10 mm per jaar.
3
e    De benaming "KNMI-Trillingmeters" zijn de standaard acceleratiemeters.
E
Z, SodM, NAM ed. vinden blijkbaar deze meters "Trilling"meters voldoende.
Z
e meten de trilling op het moment, niet een beweging of verplaatsing in de tijd. Het continue monitoren van beweging, verdraaiing regelmatige verzakking als met tiltmeters zullen ze nog nooit voorschrijven.
(
G rote kans of onkosten)
M
ijn voorkeur zou altijd uitgaan naar;
 
   - een dicht >= 2-D stramien/-grid. (ev "totale azimutale dekking")
 
   - een aantal tiltmeters in de geselecteerde gebouwen
 
         ("bodembeweging gevoelige")
B
ouwveiligheid: belangrijkste gevoelige gebouwen (de groep CC3-/BRZO-) Zie Kaarten G asbevingen Portaal >>> 
h
ttp://opengis.eu/gasbevingen/
Tiltmeters zijn niet direct nodig om de bodemdaling of seismische activiteit te monitoren. Ze zijn wel goed bruikbaar om de effecten van aardbevingen op bepaalde gebouwen te meten. Dit is echter geen SodM-
t
aak en SodM/EZ zal de andere soorten dan ook niet voorschrijven, verplichten of verbieden.
Waarschijnlijk heeft SodM niets te maken met mogelijke effecten van de mijnbouwactiviteiten aan de oppervlakte.
I
n G roningen moet de NAM gaswinnen zonder al te veel verstoringen als open en dicht draaien van kranen. 's Zomers wordt ook gas gewonnen en opgeslagen.
H
ierdoor gaat het maaiveld bij de gasopslag omhoog om 's winters te dalen.
I
n Drenthe gebruikt men blijkbaar, bijv ook G eofoons, als bij Langelo waar ze gasopslag monitoren. Zou het bij opslag ook niet beter zijn om bodem- verplaatsingen bij gasopslag en met namen bij het wijzigen
van meer en minder druk in de tijd te monitoren?
E
r wordt gesproken wordt over de maatschappelijke onrust/zorgen in het gebied. Het goed en beter, open en transparant, meten aan de oppervlakte (ook in de tijd), zou meer vertrouwen kunnen geven.
T
iltmeters zijn hier een goed instrument voor. Door koppeling van de data, kun je zien hoe het gebeid zich aan de oppervlakte gedraagt.
A
ssen zou kunnen insteken op de maatschappelijke onrust en kunnen eisen dat er een grid geplaatst gaat worden van meerdere soorten sensoren aan de oppervlakte.
M
ogelijk dat de gemeenten over beter bruikbare instrumenten als bijv.
t
iltmeters kunnen beschikken waarmee ze verplaatsingen in de tijd kunnen aantonen.
Hiermee is aan te tonen of ergens in een gebied, bouwwerk of gebouw, de bewoners, gebruikers ed., wel of geen, meer of minder risico's lopen.
D
oor het goed monitoren in de tijd hebben ze een antwoord om maatschappelijke onrust ed. te kunnen verminderen of weg te nemen.
O
ok zou de gemeente eisen moeten stellen aan de gaswinning indien grenswaarden van zetting en vervorming worden overschreden en risico's te groot worden.
H
ierna zal de gaswinning per gebied direct moeten stoppen of verminderen.
W
aarschijnlijk kunnen alleen de gemeenten dit bij EZ eisen en proberen te realiseren.
Een V ermilion in Drenthe zie ik als de NAM in G roningen die alleen maar moet winnen, schade vergoeden als het mis gaat en verder niets.
Z
elf heb ik erg positieve ervaringen met deze combinatie van meer soorten meters. Steeds weer kan worden aangetoond dat er door de combinatie van vele grondsoorten rond een zandrug er sprake is van ex tra
b
elasting door opslingering maar ook ex tra bewegingen in het maaiveld en in de gebouwen. G elukkig dat G roningen vaak dunbevolkt gebied is.
Tot zover mijn reactie
M
et vriendelijke groet,
 
P
S. Tot de 20e sept. heb ik een vakantie gepland.
D
us na deze datum pak ik de bevingen weer op.
===========================================
V
16.260
</pre>

====================================================================== Einde pagina 220 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 221 ======================================================================

<pre>Datum: donderdag 27 juli 2017 13:29
A
B
ijlage: opmerkingen nav vergunning winningsplan Diever.docx
O
nderwerp: RE: Aardbevingsproblematiek Assen, Aa en Hunze, Tynaarlo
O
nlangs heeft EZ instemming verleend aan V ermilion voor de gaswinning in Diever. ( 
h
ttp://nlog.nl/ter-inzage-legging-winningsplan-diever
)
D
e
ze winning lijkt op die van het gaswinningsplan Westerveld, is wel wat kleiner, maar heeft ook een aantal overeenkomsten zoals de aanwezigheid van een natura 2000 gebied.
I
k verwacht dat we eenzelfde reactie van EZ kunnen krijgen op het winningsplan Westerveld.
T
er voorbereiding op de vergunningverlening van ons Winningsplan heb ik de vergunningvoorschriften van Diever eens bestudeerd om te kijken hoe EZ met een aantal zaken omgaat zoals
s
chadeafhandeling, meet/ monitoringsprotocol/ nulmeting etc.
D
ie heb ik in een bijgevoegd bestand opgeschreven. Dit ter voorbereiding op het instemmingsbesluit van Winningsplan Westerveld.
Z
ou je eens willen reageren op de bepalingen in het besluit ten aanzien van meten en monitoren?
H
oe zouden wij hierop als gemeenten moeten regageren als dat in het instemmingsbesluit van het gasveld Westerveld zou zitten?
H
et heeft geen haast hoor want ik ben vanaf nu 4 weken met vakantie maar als je er eesn de tijd voor kunt nemen heel graag!
M
et vriendelijke groet,
 
B
eleidsspecialist gemeente Assen
 
-
 
-
W
ebsite: www@assen.nl
V
@
gmail.com
]
V
e
rzonden: maandag 26 juni 2017 12:26
A
C
C:   . @hetnet.nl>;   @hotmail.com>
O
nderwerp: Re: Aardbevingsproblematiek Assen, Aa en Hunze, Tynaarlo
B
edankt voor dit positief bericht en de stukken. Ik zal het zsm. even doornemen.
 
             .
S
ucces met dit project.
-
--
D
eze e-mail is gecontroleerd op virussen door AV G .
h
ttp://www.avg.com
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 221 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 222 ======================================================================

<pre>    Gi'Gasbevingen Portaal (GBB)                                                                                                                             Informatie Kaart Grafiekea- Statistieken” Bevingenljst- Sensordata~ Metadata Mijn Beving Sevinggevoeld? Het Verdwenen Gronimgen  tt Maart “I  ketens Lagen + 1 98000 ¥ \ Fa | KOl t S zi —_ ¥ ss re yar Ss ka La w 25 Zoek Wid air ait woo tina's uf br ZEE ak | Legenda  (anrtingen - hi rn Ta TE Si ee on DP, 5 i en rr el ee in HE En : ecenste beving: tussen 2 en 3  | Winvergunningen - “|, Brcweri ‘ "Px srienk I, — ! me geeen 84 o rt, ts TNO, KML, Risicokaart Recenste beving: lussen L en 2  16a Bis, b | ‘ _- be Nansu ' _ Mytelsum ‘ @ Recenste beving: < 1  @ (JAanvragen out, ot 7 . i \ Aardgasvelden  a [| Oopstagvergurningen 1 zi : “rinalunge 7 En - Á  . + 1 Gasve Lden  | [| Schaliegas yj genet _ ke Kuh Gasopslag  J jp Botingengegevens { “ | wen ve —_ 7 Gepland  a] Piatterms (GAS: TEKENT © ve Een Kwetsbare_objecten  Onderdendam WO a:  @ |_| Georgsten nase Platicern  a marge 4 B Gebousen net cen Industriefunct ze  Diepte alle boorgaten nn B Gebouwen net een Kantoor functie  ta Tp Bonngengegevens Gaswinning B Gebruik op basis van Brandvsi ligt  @ [ |Ecorgaten Gaswnining @ Gebouwen pet esn lagiesfunctie  @ OC Geargaidenatie Gaswinning | & Gebouwen mst een onderwijsfunctie  @ (Bearriehiing Gasenning @ Gebouwsn net men winkel functie  . . . 0 Gebouwen nei ean Cel functie  ‚4 Bon vens overige wine  7 Serene hun ra - | Fletet— er @ Gebouwen rst sean bireenkonst funct  on pengegevens ig oon ' a . af ' ~ @ Gebouwen mst ean soorttunctis  y _JBEoringergegevens niel tn gebruik ~ Krogdaburen de Terrien ‘, - @ Gebouwen mat galijkvaardighsid  iF Sensareri _ - Hailin geweer | @ Overips gebruiksfunct re  iy Resotkaart 7 | @ Gebouwen Frat ean woonfunctie  GW [Risicokaart services Ahr : Risicoinrichting  @ LIKNMI PGA Contouren Atsico-inrichting    @ (] Gastedingen igasunie)  @ _]Spoccervakken (NWB)  @ CBuisledingen  Wi []Kwetstare objecten  a [Kunstwerken  @ Risicovolle inrichtingen  @ [| Aardbevingsgebied (rsicokaart!  WE [| Overstromngsdepen  @ LIMEGO overstromingsdata  aa (_|Status van Dijkringen  @ [ \roogiekaar 25n  [| |roogtekaart 5m teerst zoomen!  |_| [Hoogspanningdeidingen  @ ([Dijten eRws}  WW) Zoutwinning  Wy” 2) Geotherne  U Geologie  Wj Bewoners  WJ Manumenen         es    en | ee  , re  Groninger,    anal dhafernp da    a ha ed Eman  Bett Î    ‘eo    Ween ee cenenes    plisal    |    Horget  Wud    Igy    Aural  ae    few              «  | Bevingen in 2047  4) VEE ?, 5 a  En @  EN 5 % ‚  = |  + a f</pre>

====================================================================== Einde pagina 222 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 223 ======================================================================

<pre>Date : 17-7-2018 16:36:09
F
T
S
ubject : FW: Advies + ziensw ijzen Winningsplan Westerveld
A
ttachm ent : im age002.jpg;
 
 
V
an:
 
N
amens 
 
 
V
erzonden:
 
maandag 29 januari 2018 14:11
Aan:
  i  @assen.nl>; 'secretariaat@tcbb.nl' <secretariaat@tcbb.nl>
O
nderwerp:
 
RE: Advies + zienswijzen Winningsplan Westerveld
 
G
eachte heer 
 
V
eel dank voor de toezending van de stukken.
 
A
ls deze stukken bij ons nog vragen oproepen, weten wij u graag weer te vinden.
 
M
et vriendelijke groet,
namens de Technische commissie bodembeweging (Tcbb)
 
 
 i ,
voorzitter
 
 
T
e
chnische com m issie bodem beweging (Tcbb)
P
ostbus 20401
2
500 E K D en H aag
 
T
elefoon:
 
l
  -    i    
 
       
E
-mail
:
 
s
ecretariaat@tcbb.nl
 / 
@tregthuys.nl
 
V
a
n:
 
i
l . @assen.nl
] 
V
e
rzonden:
 
donderdag 25 januari 2018 15:01
A
an:
 
'secretariaat@tcbb.nl' <
s
ecretariaat@tcbb.nl
@
t
regthuys.nl
>
O
nderwerp:
 
Advies + zienswijzen Winningsplan Westerveld
 
G
eachte heer  i
 
M
et dank voor het prettige gesprek met u en uw collegae, zend ik u zoals beloofd de zienswijze en het advies van het college van B&W van Assen op het Winningsplan Westerveld.
H
et advies en de zienswijze zijn door gemeenten en waterschappen in het plangebied  samen geschreven. De Drentse gemeenten en waterschappen hebben alle hetzelfde advies
e
n zienswijze ingediend. De aanbiedingsbrieven, met een lokale inkleuring, verschillen.
 
M
ocht u nog vragen hebben of anderszins behoefte hebben aan aanvullende informatie, dan hoor ik dat graag.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
i
B
eleidsregisseur
 
 
 
 
 
.
i @assen.nl
 
 
Ge
meente Assen
Postbus 30018
9400 RA Assen
 
 
Disclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.261
</pre>

====================================================================== Einde pagina 223 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 224 ======================================================================

<pre>    Technische commissie \bodembeweging</pre>

====================================================================== Einde pagina 224 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 225 ======================================================================

<pre>Date : 21-12-2016 11:52:23
F
T
C
S
ubject : FW: Advies Winningsplan Westerveld
J
ammer, dat de tekst van de provincie nu (sinds vanmorgen) veel minder ver gaat dan die jij vanuit ons advies met  hebt gedeeld
 
 
 
M
et v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i :    
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
dinsdag 20 december 2016 15:51
A
an:
 
 
C
C:
 
 
O
nderwerp:
 
Re: Advies Winningsplan Westerveld
 
H
oi 
 
H
et is m e niet gelukt eerder te reageren..... Prim a zo!
 
 
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
V
erzonden vanaf mijn tablet.
-
------- Oorspronkelijk bericht --------
V
@
assen.nl
> 
D
a
tum : 17-12-16 10:54 (GMT+01:00) 
A
.
@drenthe.nl
> 
C
@
aaenhunze.nl
.
a
ssen.nl
> 
O
nderwerp: Advies Winningsplan Westerveld
D
ag 
 
Z
oals je weet komt er een gezamenlijk advies op het Winningsplan Westerveld. Het advies is met stoom en kokend water tot stand gekomen. Met betrekking tot het Drentsche Aa
g
ebied is de volgende tekst gemaakt. Heb je nog opmerkingen hierover, 
d
b
etrokken.
 
G
roet,
 
A
dvies
M
et betrekking tot het Nationale Park Drentsche Aa adviseren wij u:
-
 
      
H
et winningsplan te toetsen op nationale en internationale wetgeving op het gebied van natuur- en soortenbescherming gelet op het aanwezige Natura2000 gebied;
-
 
      
I
n uw goedkeuringsbesluit op te nemen dat bij verdere ontwikkelingen rondom de velden Vries-Zuid (met name het blok Vries-ZZ) en Eleveld het Drentsche Aa gebied wordt
o
ntzien.
 
T
oelichting
W
ij stellen vast dat de gevolgen van de gaswinning Westerveld voor de beschermde status van het Natura-2000-gebied Drentse Aa niet zijn onderzocht althans onvoldoende in beeld
z
ijn gebracht. Er blijkt ook uit niets dat met zekerheid 
z
ou kunnen worden gesteld dat de natuurlijke kenmerken van het Natura 2000-gebied Drentse Aa door de exploitatie van het
g
asveld Westerveld niet zullen worden aangetast.
 
H
et Drentse Aa gebied is een internationaal uniek gebied, met een zeer hoge beschermingsstatus. Het gebied is een beek- en esdorpenlandschap; het oppervlaktewater van de Drentse
A
a dient tevens als bron van drinkwater. Het is een waardevol 
g
ebied met een kwetsbaar geohydrologisch systeem waar invloeden vanwege de gaswinning (zoals bodemdaling,
z
uurstimulatie) niet mogen plaatsvinden.
 
V
oor een correcte beoordeling van de mogelijke gevolgen van de exploitatie van het gasveld Westerveld  voor het Drentse Aa-gebied zou het overigens niet juist zijn om de getroffen
e
n te treffen waterhuishoudkundige maatregelen in het 
n
atuurgebied bij het beschouwen van mogelijke effecten van mijnbouwactiviteiten op de instandhoudingsdoelstellingen van
h
et natuurgebied te betrekken. Compenserende maatregelen maken immers in juridische zin geen onderdeel uit van de beoordeling  in het kader 
v
an de significantie-toets. Bovendien
z
ijn de watergerelateerde maatregelen in zekere zin met de mijnbouwactiviteiten verbonden, omdat de waterhuishouding noodzakelijkerwijs wel moet worden aangepast als gevolg
v
an de opgetreden bodemdaling die het resultaat 
i
s van de gaswinning.
 
W
ij wijzen er op dat de vaststelling en goedkeuring van het winningsplan door de Minister met zich mee brengt dat er een toetsingsmoment ontstaat waarop moet worden
b
eoordeeld of mogelijk significante gevolgen ten gevolge van de mijnbouwactiviteiten 
i
n het Westerveld kunnen ontstaan. Dat geldt uiteraard niet alleen voor het Drentse Aa-gebied,
m
aar voor alle Natura 20000 gebieden die door het instemmingsbesluit worden beïnvloed. Deze beoordeling heeft niet of in onvoldoende mate plaatsgevonden ten gevolge 
w
aarvan
e
ffecten op Natura-2000-gebieden niet op voorhand kunnen worden uitgesloten.
 
B
ij de actuele stand van zaken voor wat betreft de onbekendheid van de impact van de gaswinning is er naar ons oordeel aanleiding om in het instemmingsbesluit aanvullende
r
estricties op te nemen die waarborgen dat het Nationaal Park 
D
rentse Aa ongemoeid wordt gelaten.
 
 
 
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
g
emeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.262
</pre>

====================================================================== Einde pagina 225 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 226 ======================================================================

<pre>DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.</pre>

====================================================================== Einde pagina 226 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 227 ======================================================================

<pre>Date : 9-1-2017 12:14:26
@assen.nl
Subject : FW: Afspraken / verslagje overleg gezam enlijk advies w inningsplan Westerveld: 15 decem ber 9.00 uur Gem eenhuis Tynaarlo te Vries, kam er 142
Attachm ent : contactpersonen.docx;im age001.jpg;
Hoi 
 
 belde net dat zij vanmiddag is verhinderd.
 
Vraag is het wel nodig dat we nu overleg over communicatie c.q. een op te stellen persbericht hebben?
Ook gelet op raadsvergaderingen 12/1 en besluitvorming Colleges en GS.
 
Zonder tegenbericht komen wij vanmiddag niet!
 
 
Met v riendelijke groet,
 i
Projectcoördinator - beleids medewerk er RO
Gemeente Aa en Hunze
Pos tbus  93 • 9460 AB Gieten 
Spiek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
www.aaenhunze.nl
 l   
 i :    
 
Van:
Verzonden:
 donderdag 15 december 2016 14:09
Aan:
Onderwerp:
 Afspraken / verslagje overleg gezamenlijk advies winningsplan Westerveld: 15 december 9.00 uur Gemeenhuis Tynaarlo te Vries, kamer 142
 
Aanwezig waren: I  l    i      i          l    
   i
 i        
Bijgevoegd is de lijst van contactpersonen van de adviserende overheden.
 
-
          
Aanwezigen worden welkom geheten, stellen zich aan elkaar voor, gaan akkoord met de voorgestelde agenda met  als voorzitter.
-
          
De afwezigen zijn minder direct betrokken maar deze worden geïnformeerd over voortgang en de inhoud van het advies.
-
          
Gemeente Tynaarlo wordt bedankt voor de gastvrijheid en de schrijvers van het casco-advies voor hun bijdragen.
-
          
Het concept casco advies is dinsdag aan ieder gezonden door     deelt ter plekke nog een tekst uit.
-
          
     vragen als redacteuren nog aan   om een tekst die hij nog zou leveren (KRW - natuur/milieu).
-
          
  geeft een toelichting op de stand van zaken en we maken een rondje over de stand van zaken politiek-bestuurlijk.
-
          
Per onderdeel geeft de opsteller een toelichting, waarna aanwezigen tekstwijzigingen voorstellen, waarop een besluit genomen wordt.
-
          
Zaken waarover geen overeenstemming is door alle aanwezigen komen niet in het casco maar kunnen in de eigen begeleidende brief.
-
          
Op basis van de discussie en met de besluiten en voorstellen over tekstverbeteringen maken    i   nieuwe tekst.
-
          
I  levert ter vergadering al een aangepaste tekst voor het onderdeel communicatie, omdat zij vertrekt bij gemeente Aa en Hunze.
-
          
Inleiding, samenvatting, hoofdadvies en bijlagen zijn nog niet besproken, dat komt later want het volgt uit inhoud en bestuurlijk overleg.
-
          
     sturen uiterlijk vrijdag 14.00 uur het concept ter beoordeling en ter bespreking bestuurder.
-
          
Een ieder kan opmerkingen uiterlijk maandag 12.00 uur doorgeven aan i     
-
          
Het definitief concept wordt uiterlijk maandag om 18.00 uur aan ieder gezonden doo    .
-
          
Op woensdag 21 december 9.00 uur is er bestuurlijk overleg op het provinciehuis,      l  geven dat intern door.
-
          
Deelnemers zijn nu Assen, Aa en Hunze, Tynaarlo, provincie, wellicht kunnen andere bestuurders aansluiten als ze dat willen.  
-
          
Punt van bestuurlijk overleg is óf en hóe een hoofdadvies in het casco-advies wordt opgenomen,    maken een tekstvoorstel.
-
          
Alle adviserende decentrale overheden staan vermeld op het gezamenlijk casco-advies; dus aan Eric doorgeven of dat zo blijft of niet.
-
          
Op maandag 9 januari van 14.00 tot 15.30 uur is er overleg over gezamenlijk persbericht in gemeentehuis Tynaarlo te Vries.
 
T
ot zover!
 
  
 
Van:
   
i . @assen.nl
] 
Verzonden:
 woensdag 14 december 2016 16:12
Aan:
    ' @aaenhunze.nl';  i  ' @tynaarlo.nl'; '   ' . i @provinciegroningen.nl'  @leek.nl'
CC:
 '   ' . GemeenteNoordenveld.nl';   @noorderzijlvest.nl'; ' @middendrenthe.nl'; @provinciegroningen.nl';
. @ooststellingwerf.nl'  l@wetterskipfryslan.nl'; ' . @hunzeenaas.nl'; ' l @aaenhunze.nl'; ' . l @groningen.nl'
Onderwerp:
 RE: overleg gezamenlijk advies winningsplan Westerveld: 15 december 9.00 uur Gemeenhuis Tynaarlo te Vries, kamer 142
 
Dag allemaal,
 
Hierbij de eerste versie van het casco-advies met daarin de bijdragen van:
         
l
         
 
         
 
         
 
         
 
 
Die vormt de basis voor het overleg van morgen.
 
Ik verwacht nog wat van    maar dat wordt dan een nazending.
 
Tot morgen.
 
Met vriendelijke groeten,
 
Beleidsspecialist
............................................................
Gemeente Assen
16.263
</pre>

====================================================================== Einde pagina 227 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 228 ======================================================================

<pre>Noordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
    
 
  
@assen.nl
website: 
www.assen.nl
 
Van:
 
   
: @drenthe.nl
] 
Verzonden:
 woensdag 7 december 2016 14:11
Aan:
. @assen.nl
>; ' @aaenhunze.nl' 
i @aaenhunze.nl
. @drenthe.nl
>; ' . @tynaarlo.nl'
@tynaarlo.nl
@wdodelta.nl
>; ' @provinciegroningen.nl' 
@provinciegroningen.nl
>; 
. @leek.nl'
<
@leek.nl
>
CC:
 
  
. @fryslan.frl
>; . @GemeenteNoordenveld.nl' <
. @GemeenteNoordenveld.nl
@noorderzijlvest.nl
>; 
'advies@noorderzijlvest.nl' <
advies@noorderzijlvest.nl
>; ' @middendrenthe.nl' <
. @middendrenthe.nl
>;
@provinciegroningen.nl' 
i
@provinciegroningen.nl
>; 
' @ooststellingwerf.nl' 
. @ooststellingwerf.nl
>; 'mbijl@wetterskipfryslan.nl'
@wetterskipfryslan.nl
>; ' . @hunzeenaas.nl' 
l @hunzeenaas.nl
>; 
' @aaenhunze.nl' 
I
l @aaenhunze.nl
. @groningen.nl
>
Onderwerp:
 overleg gezamenlijk advies winningsplan Westerveld: 15 december 9.00 uur Gemeenhuis Tynaarlo te Vries, kamer 142
 
Goedemiddag,
 
Op 3 oktober overlegden we over gezamenlijke advisering Winningsplan Westerveld en op 1 december was er een vervolgbespreking, zie verslag.
Schrijvers van onderdelen overleggen vrijdag 9 december om 10.30 uur in De Zevenhof, Zevenhoeksweg 6, Zwiggelte.
  maakte alvast bijgevoegd raamwerk en de schrijvers mailen concepttekst vóór 15 december aan iedereen.
We bespreken de inhoud op 15 december 2016 ’s morgens in het gemeentehuis van Tynaarlo te Vries in kamer 142.
De ontvangst is vanaf 9.00 uur en ik stel voor dat we vergaderen van 9.30 tot 12.00 uur.
 
Ik stuur deze mail ook aan wie aangaf aanwezig te willen zijn en CC aan de mij bekende overige contactpersonen en aan wie zich hebben afgemeld.
Uiteraard is een ieder van harte welkom. Op dit moment zijn de onderstaande deelnemers bij mij bekend:
 
   
   
   l
   
     
     
   
 
De rol van voorzitter wil ik wel weer op mij nemen.
Bijgevoegd is een voorstel voor de agenda.
 
Met vriendelijke groet,
 
  
Beleidsmedewerker
 
.  
Team Milieu, Bodem en Energie
Aanwezig:  maandag, dinsdag, woensdag en donderdag
 
       
. @drenthe.nl
 
  
Provincie Drenthe
 
  Westerbrink 1
   Postbus 122
   9400 AC Assen
   T (0592) 36 55 55
   www.drenthe.nl
 
 
 
 
Van:
    
Verzonden:
 dinsdag 29 november 2016 15:55
Aan:
 '   @aaenhunze.nl'; ' @GemeenteNoordenveld.nl';   ' @tynaarlo.nl'; . @hunzeenaas.nl';
CC:
l @dewoldenhoogeveen.nl'; i @gemeentewesterveld.nl'; ' @noorderzijlvest.nl'; l @coevorden.nl'; @noorderzijlvest.nl'; ' @middendrenthe.nl'
Onderwerp:
 casco advies winningsplan Westerveld: bespreking 1 december 9.00 uur Gemeenhuis Assen projectkamer 3.15
 
Dag collega’s,
 
We vergaderen donderdagmorgen in het gemeentehuis van Assen.
Dus niet in het provinciehuis want de vergaderkamers zijn bezet, maar gelukkig biedt gemeente Assen ons onderdak!
En we vergaderen tot uiterlijk 11 uur en niet tot 12 uur, want er is een vervolgbespreking op 15 december van 9 tot 12 uur.
In overleg met i   i  stel ik voor dat ik de rol van technisch voorzitter op mij neem.
Vandaar dat ik deze mail aan jullie stuur, met dank voor de voorbereiding door i , die datum, agenda, stukken en locatie regelde.
Ik stuur dit aan de mij bekende deelnemers op het lijstje dat ik heb bijgevoegd en CC aan de overige door  enodigden via de datumprikker.
Het lijkt mij handig dat duidelijk is wie er per organisatie contactpersoon voor mijnbouwactiviteiten is en daarom maak ik een overzicht daarvan.
Het voorbeeld van het advies winningsplan Groningen mail ik afzonderlijk aan de deelnemers i.v.m. de omvang.
Tot donderdag!
 
Groet,
  
Disclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 228 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 229 ======================================================================

<pre>DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.</pre>

====================================================================== Einde pagina 229 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 230 ======================================================================

<pre>Contactpersonen advisering winningsplan Westerveld  
Overleg 15 december 2016 om 9.00 uur gemeentehuis Tynaarlo te Vries  
 
organisatie    aanwezig  opmerking  
Waterschap Drents Overijsselse Delta     Nee Op de hoogte houden  
Waterschap Hunze en Aa’s    Nee Op de hoogte houden  
Waterschap Noorderzijlvest    Nee  
      
Wetterskip Fryslân     Nee Op de hoogte houden  
Gemeente Aa en Hunze    Ja  
     Communicatie  
Gemeente Assen     Ja  
Gemeente Midden -Drenthe    Ja  
Gemeente Noordenveld    Nee  
Gemeente Tynaarlo    Ja  
Gemeente Leek      Ja   
Gemeente Ooststellingwerf      Nee Op de hoogte houden  
     ook CC op de hoogte houden  
Gemeente Groningen     Nee  
Provincie Drenthe    Ja   
    Ja   
Provincie Groningen     Ja  
    Nee  
Provincie Fryslân     Nee Op de hoogte houden  
     
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 230 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 231 ======================================================================

<pre>    </pre>

====================================================================== Einde pagina 231 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 232 ======================================================================

<pre>Date : 17-5-2017 14:54:58
F
T
C
c :   @provinciegroningen.nl, @leek.nl" @leek.nl
S
ubject : FW: afsprakenlijst am btelijk overleg gasw inning Westerveld 
A
ttachm ent : afspraken am btelijke bijeenkom st ontw erp besluit Winningsplan Westerveld 9 m ei 2017.docx;ATT00001.htm ;im age001.jpg;
Beste 
 
W
egens de absentie van mijn collega  i , geef ik je hierbij bericht.
I
k zag in de stukken dat er aan ons reactie wordt gevraagd op het document van i   over de analyse van het Ontwerp Instemmingsbesluit Westerveld.
H
elaas zijn mijn inhoudelijke collega’s niet aanwezig.
W
e kunnen dan ook op dit moment geen reactie geven.
W
el zijn we bezig met een eerste aanzet tot het formuleren van onze standpunten in een mogelijke zienswijze.
Mocht dit duidelijker vormen aannemen, dan laten we dit weten.
 
S
orry voor het ongemak.
 
M
et vriendelijke groeten,
 
 
 
P
rovincie Groningen
A
fdeling Omgeving & Milieu
-
.
@provinciegroningen.nl
werkdagen: ma, wo en do
 
Sint Jansstraat 4, 9712 JN  Groningen
P
ostbus 610, 9700 AP  Groningen
 
V
an:
 
 . 
V
erzonden:
 
donderdag 11 mei 2017 11:25
A
an:
 
O
nderwerp:
 
Fwd: afsprakenlijst ambtelijk overleg gaswinning Westerveld
 
M
 
 
 
Verstuurd vanaf mijn iPhone
Begin doorgestuurd bericht:
Van:
   
. @assen.nl
>
D
a
tum:
 
11 mei 2017 10:34:26 CEST
A
an:
 
"
@
leek.nl
'" <
.
@
leek.nl
>, "'
@
middendrenthe.nl
'" 
@
middendrenthe.nl
>, 
"'
@G
emeenteNoordenveld.nl
'"
<
. @
GemeenteNoordenveld.nl
>, "'
. i
@drenthe.nl
'" <
. i
@drenthe.nl
>, "'
.
@drenthe.nl
'" 
.
@drenthe.nl
>,
"
@
tynaarlo.nl
'" 
<
@
t
ynaarlo.nl
>, 
@
gemeentewesterveld.nl
'" <
i.
@gemeentewesterveld.nl
>, "'
@wdodelta.nl
'"
<
@w
dodelta.nl
. @hunzeenaas.nl
>, "'
@
aaenhunze.nl
'" <
i
@
aaenhunze.nl
>,
"
.
@noorderzijlvest.nl
'" <
.
@noorderzijlvest.nl
>, "'
i
@aaenhunze.nl
'" <
@
aaenhunze.nl
>,
"
'
i
@
provinciegroningen.nl
'" <
i
@
provinciegroningen.nl
>, '
i
@provinciegroningen.nl
'" 
<
@
p
rovinciegroningen.nl
>
K
opie:
 
@
assen.nl
>
O
nderwerp:
 
a
fsprakenlijst ambtelijk overleg gaswinning Westerveld
D
ag allemaal,
 
A
fgelopen dinsdag bij elkaar gezeten om zienswijzetraject op te starten.
I
n bijgaand document het verslag en actiepuntenlijst.
W
e staan gezamenlijk voor de uitdaging om in korte tijd tot een gezamenlijke zienswijze te komen.
 
V
oor vragen weten jullie me te vinden!
 
S
ucces allemaal!
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
 
 
 
@
assen.nl
website: 
w
ww.assen.nl
 
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de
g
eadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige
v
erzending en ontvangst van informatie.
I
n ons  Handves t voor Diens tverlening k unt u lezen welk e diens tverlening u van ons  mag verwachten.
16.264
</pre>

====================================================================== Einde pagina 232 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 233 ======================================================================

<pre>http://www.provinciegroningen.nl/lok et/onze-diens tverlening/k waliteits handves t/</pre>

====================================================================== Einde pagina 233 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 234 ======================================================================

<pre>Ontwerp instemmingsbesluit Westerveld
 
Bijeenkomst 9 mei
 
Aanwezig: Aa en Hunze, Assen, Leek, Noordenveld, Midden Drenthe, Tynaarlo
 
 
1.
 
Alle aanwezigen vinden het ontwerp
-
besluit
 
aanleiding om een zienswijze in te dienen. In 
algemene zin is de reactie van EZ op 
een aantal punten van 
ons advies wat kort door de 
bocht, onvoldoende afgewogen en te algemeen uitgewerkt. Ook krijgen inwoners en 
overheden 
op een aantal punten 
geen zicht 
meer op de uitwerking.
 
2.
 
Inhoudelijk advies van de provincie hebben we ontvangen. Deze ook doorsturen naar de prov 
Groningen met vraag om commentaar 
(actie 
, inmiddels gedaan
)
  
 
3.
 
Het processchema dat eerder is gestuurd is een klein beetje gewijzigd. Het b
estuurlijk 
overleg met een aantal gemeenten en de provincie over het schadeafhandelingstraject  op 
11 mei betreft een vooroverleg  voor het overleg met de NAM dat op 22 mei is ingepland.
 
4.
 
23 mei moet zienswijze in colleges worden gebracht. Vergt discipline 
om alles tijdig uit te 
werken 
(actie allen).
 
 
5.
 
Advocaat 
 (huisadvocaat Tynaarlo met ervaring op het gasdossier)  kijkt 
mee en adviseert ons bij opstellen zienswijze. 
 het ontwerp besluit toe. 
 
Wij zullen t
evens een aantal specifiek vragen bij hem neerleggen
Frank)
 
6.
 
Voorstel is om kosten advocaat te delen. Aa en Hunze vraagt om bestuurlijk commitment 
hiervoor op 11 mei 
 
7.
 
Platform OMEM heeft aangeboden ons te helpen met beoord
eling meet
-
 
en 
monitoringsplan.  
coördineert
 
hun inzet 
 
8.
 
Advies doorgenomen en op basis van ontwerp
-
 
besluit beoordeelt waar een zienswijze nodig 
is. Vervolgens de taken verdeeld:
 
a.
 
Algemene reactie 
 
b.
 
Communicatie 
 
c.
 
R
eikwijdte/ Kaders 
 
d.
 
Productie 
 
e.
 
Onzekerheden (niemand gaan we niet meer op in)
 
f.
 
Bodembeweging 
 
g.
 
Schade  
 
h.
 
Risicobeheersysteem  
 
9.
 
Dinsdagmiddag 16 mei zitten we weer bij elkaar. Dan gaan we gezamenlijk de zienswijze 
doornemen en m
oeten we ambtelijk tot overeenstemming komen. 
Maandagmiddag 
15 mei 
heeft iedereen zijn bijdrage gemaild aan 
. 
Hij zet het in 1 document en 
mailt dit maandagavond zodat iedereen dinsdagochtend de gelegenheid heeft het door te 
nemen. 
(
.
 
10.
 
Mochten we dinsdagmiddag er niet helemaal uitkomen is donderdagochtend nog een 
bijeenkomst in jullie agenda’s
 
gepland.
 
De advocaat beoordeeld tussen dinsdag en 
donderdag  onze zienswijze en vult deze waar nodig aan.
 
(
.
 
11.
 
Donderdagmidd
ag 
18 mei 
maken 
 de teksten definitief
 
en stellen deze ter 
beschikking aan iedereen tbv bestuurlijke besluitvorming
 
. 
 
 
 
  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 234 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 235 ======================================================================

<pre>    DN provincie  e groningen    </pre>

====================================================================== Einde pagina 235 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 236 ======================================================================

<pre>Date : 29-11-2016 15:34:58
F
rom  :  
T
o : " @provinciegroningen.nl'  @provinciegroningen.nl, "    @drenthe.nl
S
ubject : FW: afw ezigheid donderdag
Dag  
 
I
k kreeg onderstaand bericht via .
 
D
it roept bij mij de vraag op of de provincie Groningen nog wel mee blijft doen in het gezamenlijk advies op het winningsplan Westerveld?
 
G
raag jullie reactie.
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
Gemeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
   
 
 
 
@
assen.nl
website: 
w
ww.assen.nl
 
V
an:
 
@
drenthe.nl] 
V
erzonden:
 
dinsdag 29 november 2016 13:03
A
an:
 
C
C:
 
Onderwerp:
 afwezigheid donderdag
 
D
ag 
H
G
roet, 
16.265
</pre>

====================================================================== Einde pagina 236 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 237 ======================================================================

<pre>Date : 3-3-2016 15:18:16
F
@
groningen.nl
T
o :   @provinciegroningen.nl)" @provinciegroningen.nl
C
S
ubject : FW: agenda Co adviesrol lokale overheden
A
ttachm ent : Agenda CO Groningen adviesrol lokale overheden.docx;Uitnodiging EZ  voor 14 m aart.docx;
i
Z
ie mail hieronder. Kun en wil jij maandag aanschuiven?
L
aat me even weten.
M
et vriendelijke groeten
 
V
an:
V
erzonden:
 
donderdag 3 maart 2016 13:23
A
an:
 
C
C:
 
O
nderwerp:
 
agenda Co adviesrol lokale overheden
 
D
ag 
 
G
raag gaan we 
7
 maart vanaf 15:00 uur
 
met je in gesprek. Locatie: gemeentehuis Tynaarlo te Vries.
 
I
k heb geen gegevens van de contactpersoon van de provincie Groningen. Zou jij die nog willen uitnodigen door deze mail door te sturen?  is deze week met vakantie dus
d
ie kan ik niet vragen.
 
I
k heb even een agenda opgesteld en heb de tekst van de uitnodiging van EZ voor 14 maart bijgevoegd.
 
T
ot maandag!
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
............................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
 
-
 
 
l
@assen.nl
website: 
w
ww.assen.nl
 
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
g
emeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.266
</pre>

====================================================================== Einde pagina 237 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 238 ======================================================================

<pre>Agenda CO -overleg adviesrol lokale overheden gaswinning  
7 maart 2016 van 15:00  -16:30 uur  Gemeentehuis Tynaarlo  Kamer 145.   
 
1. Opening en voorstelrondje  
2. Aanleiding overleg  
3.  Stand van zaken Groningen (Kopgroep, svz traject adviesrol  EZ)  
4. Inhoud uitnodiging EZ  op 14 maart  (Zie bijlage)    
5. Adviesrol: inhoudelijke discussie  
Uitgebreide voorbereidingsprocedure: Wat betekent dat voor de lokale overheden?  
Toetsing - en instemmingsgronden winningsplannen worden uitgebreid : 
Kunnen /willen  we hi er onze adviesrol op richten?  
Effectanalyse: Hoe stel je de schade vast? Hoe zit het met de omgekeerde bewijslast? 
Mogen/gaan we hierover adviseren? Aan welke waarden gaan lokale overheden  
toets en? Veiligheid, Gezondheid, Toegankelijkheid, Duurzaamheid/ Mi lieu; 
Aantrekkelijk, Uitbreiding stad (Woningbouw/bedrijven).  
Etc..  
8. Rondvraag/ Wvttk  
9.  Sluiting  </pre>

====================================================================== Einde pagina 238 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 239 ======================================================================

<pre>Uitnodiging EZ voor 14 maart  
Geachte heer, mevrouw,  
Op 26 november 2015 is het wetsvoorstel tot wijziging van de Mijnbouwwet ingediend bij de Tweede 
Kamer (TK, 2015 -2016, 34348, nr. 2 en nr. 3). Naar verwachting zal dit wetsvoorstel medio 2016 in 
werking treden. Het wetsvoorstel betreft, zoals u wellicht we et, onder andere de implementatie van 
de maatregelen aangekondigd naar aanleiding van het OVV -rapport over de aardbevingen in 
Groningen.  
In het wetsvoorstel tot wijziging van de Mijnbouwwet wordt, t.a.v. de winningsplannen onder andere 
geregeld dat:  
o bij een besluit van de Minister omtrent instemming met een winningsplan  of een belangrijke 
wijziging  van een reeds bestaand winningsplan, de betrokken provincies, de betrokken gemeenten 
en de betrokken waterschappen afzonderlijk kunnen adviseren;  
o Voor h et besluit omtrent instemming met een wijziging van een winningsplan voortaan, net 
als voor de instemming met een winningsplan, de uitgebreide voorbereidingsprocedure zal worden 
gehanteerd;  
o De toetsing - en instemmingsgronden worden uitgebreid.   
De Mini ster heeft toegezegd dat vooruitlopend op de inwerkingtreding van de gewijzigde 
Mijnbouwwet de winningsplannen al volgens de nieuwe procedure  beoordeeld zullen worden.  
Vooruitlopend op het formele adviesverzoek aan de betrokken provincies, betrokken geme enten en 
betrokken waterschappen, willen wij komende maanden  per provincie (voor de betreffende  
provincie inclusief de betrokken gemeenten en waterschappen) een informatiesessie organiseren. In 
deze informatiesessie zal een toelichting worden gegeven op de inhoud van winningsplannen, de 
betrokken adviseurs en de toetsingsgronden. Hiermee hopen wij eventuele onduidelijkheden vooraf 
weg te nemen.    
Graag willen wij u uitnodigen voor de informatiesessie “Drenthe” die plaats zal vinden op 14 maart 
2016 van 1 1.00 tot 13.00 uur op het Provinciehuis, Westerbrink 1 in  Assen.  
De sessie zal informerend van aard zijn en ziet er globaal als volgt uit:  
- Presentatie  over winningsplannen (door EZ);  
- Presentatie effect analyse gevolgen van aardbevingen (Seismische ri sico-analyse) (door 
Sodm/TNO.  
Naast deze presentaties zullen tijdens de sessie  o.a. ook de volgende vragen aan de orde komen:  
o Wat hebben gemeenten, provincies en waterschappen nodig om advies te kunnen geven?   
o Wat kan worden verwacht van de inhoud va n de adviezen?  </pre>

====================================================================== Einde pagina 239 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 240 ======================================================================

<pre>Naast deze informatiesessie zal vervolgens voor de winningsplannen Westerveld en Diever op een 
later moment een aparte bijeenkomst worden gepland. De invulling van deze nog te plannen 
bijeenkomst willen wij ook graag tijdens de informatiese ssie van 14 maart 2016 met u bespreken.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 240 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 241 ======================================================================

<pre>Date : 14-10-2016 14:39:55
F
rom  :  
T
o : @online.nl'  @online.nl
S
ubject : FW: annotatie tbv overleg m orgen m et gedeputeerde 
A
ttachm ent : Bestuurlijk overleg Portefeuillehouders gasw inning Noord Drenthe gedeputeerde .docx;
 
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
   
 -
 
 
@
assen.nl
website: 
w
ww.assen.nl
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
donderdag 13 oktober 2016 12:24
A
an:
 
O
nderwerp:
 
annotatie tbv overleg morgen met gedeputeerde l
 
D
ag Marco,
 
B
ij deze de annotatie gebaseerd op het vooroverleg van afgelopen maandag.
I
k heb deze ook naar de ambtenaren gestuurd met het verzoek deze te delen met hun bestuurders.
 
I
k ben morgen ook aanwezig.
 
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
 
-
 
 
@
assen.nl
website: 
w
ww.assen.nl
 
16.267
</pre>

====================================================================== Einde pagina 241 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 242 ======================================================================

<pre>Bestuurlijk overleg Portefeuillehouders gaswinning Noord Drenthe gedeputeerde  
Vrijdag 14 oktober 2016  
Adviesrol winningsplan Westerveld  
Wij, lokale overheden, hebben vrijdagmiddag 7 oktober een vooraankondiging ontvangen van het ministerie van Economische zaken  
omtrent een adviesverzoek voor het winningsplan Westerveld.  
In een winningsplan wordt beschreven hoe er gewonnen of opgeslagen ga at worden en wat de te verwachte seismische risico’s zijn. De 
scope van het plan betreft de veiligheid van omwonenden en het voorkomen van schade aan gebouwen en infrastructurele werken. Wij 
krijgen, gerekend vanaf  de datum van het formele verzoek, van he t ministerie 14 weken de tijd om advies uit te brengen. Het ministerie 
gaat op basis van een indicatieve planning  nu uit van week 2 in 2017. Na de adviesperiode neemt het ministerie een ontwerpbe sluit op het 
winningsplan die ter inzage wordt gelegd en waa r burgers en overheden een zienswijze op kunnen indienen. Gedurende de periode van 
terinzagelegging van het ontwerpbesluit organiseert het ministerie een informatieavond voor belangstellenden.  
Voor het opstellen van het advies trekken we als lokale overhed en samen op maken we gebruik van de ervaringen van het winningsplan 
Groningen .  
Op basis van het vooroverleg van 10 oktober komen de volgende punten naar voren die 
gedeputeerde met de minister kan bespreken.  
• Schadeafhandeling:  We willen dat schade aan eig endommen van burgers a.g.v. trillingen of 
verzakkingen fatsoenlijk afgehandeld wordt. De bestaande aanpak voldoet daar niet aan. De 
schadeafhandeling in Drenthe moet worden zoals de vernieuwde aanpak in Groningen 
(NCG/CVW).  
• Communicatie:  De communicatie van NAM en EZ naar burgers moet beter. NAM is 
initiatiefnemer, EZ is bevoegd gezag. Er ligt hier géén rol voor de gemeente of provincie.  
• Bodemdaling : provincies Groningen en Friesland hebben overeenkomst afgesloten met de 
NAM over het monitoren, prognotiser en en rapporteren over de bodemdaling 
(statusrapporten 2010 en 2015) . Waarom doet Drenthe daaraan niet mee? Kijk naar 
cumulatie van meerdere velden (ook zoutwinning).  
• Bundeling inzet en middelen:  Groninger gemeenten , waaronder de stad Groningen , krijgen 
geld van het Rijk.  We krijgen in Drenthe wel een adviesrol maar geen geld. Drenthe zoekt 
aansluiting bij Groningen. Waarom geen bundeling van middelen ?  
• Samenwerking:  Voor het advies Westerveld wordt het cascoadvies van het winningsplan 
Groningen benut.  De lokale overheden hebben ambtelijk afgesproken om voor het opstellen 
van het advies op het winningsplan Westerveld gezamenlijk op te trekken. De kennis en 
ervaring van de ambtelijke Kopgroep uit Groningen wordt hierbij geborgd.  
• STRONG:  Als in STRONG de kleine gasvelden van nationaal belang  worden beschouwd wat 
blijft er dan nog over van de adviesrol van lokale overheden?  
• Fracken : leidt tot ongecontroleerde processen met grotere risico’s op zettingen en trillingen. 
Onze burgers mogen niet onnodig worden blootgesteld aan risico’s .   
</pre>

====================================================================== Einde pagina 242 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 243 ======================================================================

<pre>Date : 4-7-2016 17:03:10
F
T
S
ubject : FW: annulering sessie w inningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016 
Dag heer 
 
I
k stuur u de mail door die wij van EZ vrijdagmiddag ontvingen.
Daarin staat aangegeven dat de procedure wordt uitgesteld. De bijeenkomst van vrijdagochtend as gaat ook niet door.
 
W
e hebben via Wetransfer wel het winningsplan ontvangen van EZ.
 
O
mdat we als lokale overheden nog geen overeenstemming hebben over de contra-expertise      . VRIJDAG GAAN WE HET AMBTELIJK BESPREKEN.
 
  l             l   ll   l  i i         -   
.
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
   
 
 
 
.
l @assen.nl
website: 
w
ww.assen.nl
 
V
an:
 
Verzonden:
 vrijdag 1 juli 2016 15:15
A
an:
 
'
i
 
l
l
.
.  .
.
 . .
i
.
 .
l
.  
 
'
l
l
' 
.  
l
l
 .
l
   
.
 
i
l
' 
l
.  
.  
'
l
O
nderwerp:
 annulering sessie winningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016 
U
rgentie:
 
Hoog
 
G
eachte heer, mevrouw,
 
O
p 22 juni jl. heeft u een email ontvangen  over het advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) over het winningsplan Westerveld van de Nederlandse Aardolie Maatschappij
(
NAM).  Dit advies zou samen met het winningsplan aan u worden toegestuurd met daarbij het verzoek om hierop advies uit te brengen. SodM heeft eind juni geadviseerd om het
w
inningsplan met informatie aan te vullen en tot die tijd aan te houden. Om deze reden wil ik daarom de specifieke informatiesessie die gepland stond op 8 juli afzeggen.
 
P
roces
Z
oals u weet ligt er een voorstel tot wijziging van de Mijnbouwwet voor aan de 2
e
 
Kamer naar aanleiding van het rapport onderzoeksraad voor de veiligheid (OVV) over Groningen.
D
it heeft tot gevolg dat de winningsplannen op een andere manier beoordeeld zullen worden. De afgelopen maanden is overleg met u geweest over de nieuwe aanpak van
w
inningsplannen en uw rol daarin.
 
I
n het wetvoorstel wordt een aantal inhoudelijke wijzigingen voorgesteld. Het winningsplan Westerveld is het eerste plan dat naar aanleiding van de aanbevelingen van het OVV
rapport en de daarop voorgestelde wijzigingen in de mijnbouwwet, is opgesteld. Ten tijde hiervan was de leidraad seismische risico analyse, die door SodM is opgesteld, nog niet
g
ereed. Eerder is aangegeven dat het winningsplan Westerveld een pilotproject is.
 
A
dvies Staatstoezicht op de Mijnen
Eind juni 2016 hebben wij het advies van SodM over het winningsplan Westerveld ontvangen. SodM adviseert om het winningsplan aan te houden totdat NAM het winningsplan
h
eeft aangevuld met de volgende gegevens:
1
. Overzicht van de gemeten grondsnelheden en grondversnellingen;
2
. Overzicht van de schademeldingen en de aard van de schade;
3. Analyse van de relatie tussen de grondsnelheden/-versnellingen en de aard en omvang van de gerapporteerde schade. Deze analyse zou geplaatst moeten worden in het kader
v
an vergelijkbare analyses voor andere velden en de kalibratiestudie schade door aardbevingen (TNO rapport, TNO-034-DTM-2009-04435, 11. november 2009) en de SBR Richtlijn-
A
;
4
. Analyse van de relatie tussen de bevingen en de productie(snelheid);
5. Rapportage van waargenomen relaties bij andere actieve velden;
6
. Overige onderbouwende rapporten en analyses.
 
W
ij hebben besloten, het advies van SodM over te nemen. Dat betekent dat het winningsplan formeel wordt aangehouden totdat NAM de gegevens heeft aangevuld.
 
V
eiligheid gewaarborgd
S
odM concludeert dat, op basis van de seismisch risico analyse in het ingediende winningsplan Westerveld, de veiligheid 
n
iet
 in het geding is en dat, in afwachting van de
a
anvullende gegevens, de gaswinning op basis van het huidige winningsplan kan doorgaan.   
 
Sessie 8 juli 2016
A
angezien het winningsplan formeel wordt aangehouden, gaat de specifieke informatiesessie van 8 juli aanstaande niet door. Zodra de gegevens zijn aangevuld door NAM en na
(
een aanvullend) advies van SodM, ontvangt u opnieuw een uitnodiging voor een specifieke informatiesessie.  
 
L
angere adviesperiode
Z
odra NAM het herziene winningsplan Westerveld indient, zullen wij parallel aan het verzoek tot advies aan SodM, u om advies vragen. U heeft hierdoor meer tijd om het
w
inningsplan te bestuderen en advies uit te brengen.  Zodra wij het advies van SodM hebben ontvangen, ontvangt u deze van ons. U heeft hierna nog 8 weken de tijd om advies
u
it te brengen. Parallel hieraan verzoeken wij de Technische commissie bodembescherming ook om advies. Wanneer dit advies binnen is zult u dit ook van ons ontvangen.
 
S
tukken ter informatie
U
 vindt het advies van SodM als bijlage bij deze mail. Het aangehouden winningsplan is te groot qua omvang, vandaar dat u deze via een link van WeTransfer kunt openen. U kunt
16.268
</pre>

====================================================================== Einde pagina 243 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 244 ======================================================================

<pre>het document dan downloaden.
 
I
k hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Heeft u toch nog vragen dan kunt u mij bereiken via onderstaand telefoonnummer.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
 
.    
M
inisterie van Economische Zaken
D
irectie Energie & Omgeving
C
luster Mijnbouw
B
ezoekadres
 
Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
P
ostadres
 
Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
T
elefoonnummer
 
-
 
D
it bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
n
iet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
w
ordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
v
erwijderen. 
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
o
ok, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
v
erzenden van berichten.
T
his m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
a
re not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
a
re requested to inform  the sender and delete the m essage.
T
he State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
r
isks inherent in the electronic transm ission of m essages.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 244 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 245 ======================================================================

<pre>Date : 1-7-2016 15:31:43
F
rom  :  
T
o : "Marco Out" @assen.nl
C
S
ubject : FW: annulering sessie w inningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016 
A
ttachm ent : 160630 advies SodM(&TNO) inzake w inningsplan Westerveld (NAM).pdf;
Ik ontving net deze mail van EZ. Het aangekondigde winningsplan Westerveld is aangehouden en wordt nog niet in procedure gebracht.  
M
en wacht totdat de NAM aanvullende informatie aanlevert.
D
it betekent dat de vakantieperiode eerst niet tot afstemmingproblemen leidt en  i    
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
   
 
 
 
l @assen.nl
website: 
w
ww.assen.nl
 
V
an:
 
Verzonden:
 vrijdag 1 juli 2016 15:15
A
an:
 
'
i
 
l
l
.
.  .
.
 . .
i
.
 .
l
.  
 
'
l
l
' 
.  
l
l
 
l
 .
l
   
.
 
i
l
' 
l
.  
.  
'
l
O
nderwerp:
 annulering sessie winningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016 
U
rgentie:
 
Hoog
 
G
eachte heer, mevrouw,
 
O
p 22 juni jl. heeft u een email ontvangen  over het advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) over het winningsplan Westerveld van de Nederlandse Aardolie Maatschappij
(NAM).  Dit advies zou samen met het winningsplan aan u worden toegestuurd met daarbij het verzoek om hierop advies uit te brengen. SodM heeft eind juni geadviseerd om het
w
inningsplan met informatie aan te vullen en tot die tijd aan te houden. Om deze reden wil ik daarom de specifieke informatiesessie die gepland stond op 8 juli afzeggen.
 
P
roces
Z
oals u weet ligt er een voorstel tot wijziging van de Mijnbouwwet voor aan de 2
e
 
Kamer naar aanleiding van het rapport onderzoeksraad voor de veiligheid (OVV) over Groningen.
Dit heeft tot gevolg dat de winningsplannen op een andere manier beoordeeld zullen worden. De afgelopen maanden is overleg met u geweest over de nieuwe aanpak van
w
inningsplannen en uw rol daarin.
 
I
n het wetvoorstel wordt een aantal inhoudelijke wijzigingen voorgesteld. Het winningsplan Westerveld is het eerste plan dat naar aanleiding van de aanbevelingen van het OVV
rapport en de daarop voorgestelde wijzigingen in de mijnbouwwet, is opgesteld. Ten tijde hiervan was de leidraad seismische risico analyse, die door SodM is opgesteld, nog niet
g
ereed. Eerder is aangegeven dat het winningsplan Westerveld een pilotproject is.
 
A
dvies Staatstoezicht op de Mijnen
Eind juni 2016 hebben wij het advies van SodM over het winningsplan Westerveld ontvangen. SodM adviseert om het winningsplan aan te houden totdat NAM het winningsplan
h
eeft aangevuld met de volgende gegevens:
1
. Overzicht van de gemeten grondsnelheden en grondversnellingen;
2
. Overzicht van de schademeldingen en de aard van de schade;
3. Analyse van de relatie tussen de grondsnelheden/-versnellingen en de aard en omvang van de gerapporteerde schade. Deze analyse zou geplaatst moeten worden in het kader
v
an vergelijkbare analyses voor andere velden en de kalibratiestudie schade door aardbevingen (TNO rapport, TNO-034-DTM-2009-04435, 11. november 2009) en de SBR Richtlijn-
A
;
4
. Analyse van de relatie tussen de bevingen en de productie(snelheid);
5
. Rapportage van waargenomen relaties bij andere actieve velden;
6
. Overige onderbouwende rapporten en analyses.
 
W
ij hebben besloten, het advies van SodM over te nemen. Dat betekent dat het winningsplan formeel wordt aangehouden totdat NAM de gegevens heeft aangevuld.
 
V
eiligheid gewaarborgd
S
odM concludeert dat, op basis van de seismisch risico analyse in het ingediende winningsplan Westerveld, de veiligheid 
n
iet
 in het geding is en dat, in afwachting van de
a
anvullende gegevens, de gaswinning op basis van het huidige winningsplan kan doorgaan.   
 
Sessie 8 juli 2016
A
angezien het winningsplan formeel wordt aangehouden, gaat de specifieke informatiesessie van 8 juli aanstaande niet door. Zodra de gegevens zijn aangevuld door NAM en na
(
een aanvullend) advies van SodM, ontvangt u opnieuw een uitnodiging voor een specifieke informatiesessie.  
 
L
angere adviesperiode
Z
odra NAM het herziene winningsplan Westerveld indient, zullen wij parallel aan het verzoek tot advies aan SodM, u om advies vragen. U heeft hierdoor meer tijd om het
w
inningsplan te bestuderen en advies uit te brengen.  Zodra wij het advies van SodM hebben ontvangen, ontvangt u deze van ons. U heeft hierna nog 8 weken de tijd om advies
u
it te brengen. Parallel hieraan verzoeken wij de Technische commissie bodembescherming ook om advies. Wanneer dit advies binnen is zult u dit ook van ons ontvangen.
 
S
tukken ter informatie
U
 vindt het advies van SodM als bijlage bij deze mail. Het aangehouden winningsplan is te groot qua omvang, vandaar dat u deze via een link van WeTransfer kunt openen. U kunt
h
et document dan downloaden.
 
Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Heeft u toch nog vragen dan kunt u mij bereiken via onderstaand telefoonnummer.
 
M
et vriendelijke groet,
 
16.269
</pre>

====================================================================== Einde pagina 245 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 246 ======================================================================

<pre> 
.    
M
inisterie van Economische Zaken
D
irectie Energie & Omgeving
C
luster Mijnbouw
B
ezoekadres
 
Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
P
ostadres
 
Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
T
elefoonnummer
 
-
 
D
it bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
n
iet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
w
ordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
v
erwijderen. 
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
o
ok, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
v
erzenden van berichten.
T
his m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
a
re not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
a
re requested to inform  the sender and delete the m essage.
T
he State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
r
isks inherent in the electronic transm ission of m essages.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 246 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 247 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen  Ministerie van Economische Zaken         > Retouradres Postbus 24037 2490 AA Den Haag  . . . Staatstoezicht op de Mijnen  Ministerie van Economische Zaken  : : : : Bezoekadres  Directie Energie en Omgeving Henn Faasdreef 312  |    2492 JP Den Haag  Postbus 20401 Postadres    2500 EK DEN HAAG Postbus 24037  2490 AA Den Haag              aigeneen)  algemeen.)    Behandeld door    Datum 30 juni 2016  Betreft advies wijziging winningsplan Westerveld         16099439  Geacht a Uw kenmerk  Naar aanleiding van uw verzoek van 30 mei 2016, betreffende het gewijzigde Bijlage(n)    winningsplan Westerveld, ingediend door Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. |  (NAM) op 23 februari 2016, berichten wij u het volgende.    Procesverloop   NAM heeft op 20 december 2013 een wijziging van het winningsplan Westerveld  ingediend. Dit winningsplan heeft NAM aangevuld op 27 mei 2014, waarna  Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) en TNO op 15 september 2014 advies hebben  uitgebracht aan het Ministerie van Economische Zaken.    Gelet op de toenemende vragen vanuit de samenleving en de voorziene wijziging  van de Mijnbouwwet is het instermmingsbesluit over het winningsplan Westerveld  door het Ministerie van Economische Zaken aangehouden. Recent is besloten om  winningsplannen breder te toetsen dan voorheen en ook risico's voor  omwonenden, gebouwen en infrastructuur mee te laten wegen in de beoordeling  van het winningsplan. Dit betekent dat de beoordeling van de gevolgen van  aardbevingen niet langer wordt beperkt tot de “seismische hazard” (seismische  dreiging), maar wordt uitgebreid naar het seismische risico. NAM heeft op 23  februari 2016 een bijgewerkt winningsplan Westerveld ingediend. Het  oorspronkelijke winningsplan uit december 2013 en het addendum, dat EZ in  oktober 2014 heeft ontvangen, zijn door NAM aangevuld met een nieuwe  beoordeling van het seismische risico. Bovendien is de tekst geactualiseerd.    Op 30 mei 2016 heeft het Ministerie van Economische Zaken SodM gevraagd om  deze nieuwe beoordeling van het seismische risico te toetsen en om na te gaan of  de geactualiseerde tekst van de overige paragrafen invloed heeft op het eerdere  advies van 15 september 2014.    SodM heeft besloten om een nieuwe integrale beoordeling van het winningsplan  uit te voeren en het Ministerie van Economische Zaken van een nieuw advies ten  aanzien van het winningsplan Westerveld te voorzien. Voor de beoordeling heeft  SodM advies gevraagd aan TNO ten aanzien van de verificatie van de  berekeningen op de onderdelen doelmatige winning, bodemdaling en seismische  risico analyse. Op 16 juni 2016 heeft SodM hierover bijgevoegd advies van TNO  ontvangen.</pre>

====================================================================== Einde pagina 247 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 248 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  16099439    Beschrijving Westerveld winningsplan   Het winningsplan Westerveld omvat de acht voorkomens Een, Eleveld, Witterdiep,  Assen, Vries-Zuid, Vries-Centraa!, Vries-Noord en Zevenhuizen. Verder omvat het  winningsplan ook drie aangeboorde, maar niet producerende velden, te weten  Zevenhuizen West, Assen-Zuid en Witten. Voor deze drie voorkomens geeft NAM  aan dat de evaluatie van de boringen geen winbare hoeveelheden gas heeft  opgeleverd. De velden Appelscha, Roden en Norg-Zuid, ook in dit winningsplan  opgenomen, zijn uit geproduceerd.    Reden voor wijziging winningsplan   NAM heeft een wijziging van het winningsplan ingediend om de voorspellingen van  productie en van bodemdaling te actualiseren en omdat de productie uit de veiden  Appelscha, Roden en Norg-Zuid is gestaakt. NAM heeft voor deze velden geen  ontwikkelingsplannen voor de toekomst. Tevens heeft NAM een nieuwe seismische  risico analyse gemaakt.    Planmatig beheer   Alle velden worden middels een 3 traps-compressiesysteem geproduceerd. NAM  verwacht de productie tot het eind van het jaar 2028 voort te kunnen zetten.  De verwachte volumetrische en dynamische GIIP en het streef  winningspercentage per veld is weergegeven in onderstaande tabel    Veld Statische Dynamische Streef  GIIP GIIP winnings-  (miljard (miljard percentage  Nm?) Nm’)   Assen 0,75 0,47 68%   Een 0,65 0,23 20%   Eleveld 0,95 0,87 97%   Vries-Noord 0,45 0,37 70%   Vries-   Centraal 0,31 0,32 83%   Vries-Zuid 0,55 0,44 40%   Witterdiep 0,7 0,5 61%   Zevenhuizen 0,14 0,13 81%    TNO merkt op dat de doelmatigheid van de voorgenomen winning in de velden  binnen het winningsplan Westerveld over het algemeen is toegenomen ten  opzichte van het vigerende winningsplan. Verder zegt TNO dat de  reservoirkwaliteit varieert van veld tot veld en dat dit wordt weerspiegeld in de  streefwinningspercentages. Van de velden binnen het Westerveld cluster komt de  resterende productie vooral uit de velden Eleveld en Vries Zuid. Vries Centraal  produceert naar verwachting de komende 5 jaar nog ca. 100 miljoen Nm.  Productie uit de overige velden zal naar verwachting minder dan 50 miljoen Nm?  bedragen. Het gehele cluster zal per 2028 uit geproduceerd zijn.    Pagina 2 van 7</pre>

====================================================================== Einde pagina 248 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 249 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  16099439    TNO is van mening dat het winningsplan getuigt van doelmatige winning. In  aansluiting hierop vindt SodM de genoemde winningspercentages in  overeenstemming met de principes van planmatig beheer.    Verwachte bodemdaling   NAM heeft in 2013 een bodemdalingsmeting uitgevoerd in het winningsgebied van  het Westerveld cluster (Meetregister meetplannen Noord Nederland 2014). Het  resultaat van de meting uit 2013 heeft zij weergegeven in figuur C2 van het  winningsplan. In deze figuur heeft NAM de gemeten waarden van de peilmerken  weergegeven tezamen met de contouren van de gemodelleerde bodemdaling als  gevolg van de gaswinning. Het bodemdalingsmodel heeft NAM geactualiseerd met  de meeste recente reservoir parameters, productie profielen en geijkt aan de  bodemdalingsmetingen tussen 1975 en 2013 [Bron: NAM-rapport “Bodemdaling  door Aardgaswinning -NAM-velden in Groningen, Friesland en het Noorden van  Drenthe- Status Rapport 2015 en Prognose tot het jaar 2080”  (EP201511213444))}. Met dit geactualiseerd en geverifieerd model heeft NAM een  prognose van de te verwachten bodemdaling tot het jaar 2025 (Figuur C3, einde  van de winning) en het jaar 2080 (Figuur C4, verwachte eindsituatie) gemaakt.  Voor deze voorspelling geeft NAM een onzekerheidsmarge van +25% op die  resulteert in een marge van £2 cm per voorspelde contour.    wiek    Oli    </pre>

====================================================================== Einde pagina 249 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 250 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  16099439    De verwachte eindsituatie van de bodemdaling in het jaar 2080 voor het  Westerveld winningsplan is gegeven in Figuur C4 (zie hieronder). De nog te  verwachten bodemdaling in de periode 2015 tot 2025, veroorzaakt door de  resterende productie uit de voorkomens van de Westerveld cluster, wordt geschat  op minder dan 2 cm.    De beschreven bodemdalingsprognose is door TNO geverifieerd en reëel  bevonden. Wel dient opgemerkt te worden dat de berekeningen zijn gebaseerd op  het meest waarschijnlijke productiescenario (mid case). Het is onduidelijk of  pessimistische en optimistische productiescenario’s en onzekerheden in  reservaireigenschappen in de bepaling van de onzekerheidsmarge zijn betrokken.  SodM adviseert daarom NAM inzichtelijk te taten maken hoe de  onzekerheidsmarge is bepaald.    Risico analyse zuur- en frackstimulatie   NAM vermeld in het winningsplan dat zij mogelijk zuur- en frackstimulatie gaat  toe passen. Het generieke veiligheidsrisico en schade risico als gevolg van  mogelijke zuur- en frackstimulatie van de reservoirs in de velden genoemd in dit  winningsplan worden als verwaarloosbaar ingeschat. De locatie specifieke risico  analyse, wil NAM opnemen in een werkveiligheidsplan als onderdeel van een  BARMM (Besluit Algemene Regels Milieu Mijnbouw) of een  omgevingsvergunningsaanvraag indienen voor elk boorplan of put stimulatieplan.    SodM kan de uitspraak van NAM ten aanzien van het veiligheidsrisico en het risico  op schade niet verifiëren omdat er in het winningsplan onvoldoende onderbouwing  is gegeven. In de nieuwe mijnbouwwet wordt een gedetailleerde risicoanalyse  voor reservoirstimulatie onderdeel van het werkprogramma voor stimulering van  putten. De minimale eisen voor het werkprogramma gaan worden beschreven in  de Mijnbouwregeling. Vooruitlopend op deze wijziging van de mijnbouwwet en  mijnbouwregeling adviseert SodM om een voorwaarde op te nemen in het  instemmingsbesluit van het winningsplan waarbij NAM uiterlijk vier weken vóór  aanvang van de zuur- en/of frackstimulatie, een locatie specifieke risico analyse  moet indienen ten genoegen van de Inspecteur-generaal der Mijnen, die  tenminste in gaat op de volgende onderwerpen:    1. Status en integriteit van de put   2. Integriteit van de afdekkende lagen   3. Frack- of zuurvolumes en vloeistof samenstelling van de te gebruiken   chemicaliën   Injectiedrukken en gevolg voor spanningscondities in het reservoir   Frack dimensies, afstand van gekarteerde breuken en het seismisch risico   Locatie van de put ten opzichte van drink- en grondwatergebieden   Geochemische interacties tussen de gebruikte vloeistof en   gesteente/afsluitende lagen (incl. oplossingsverschijnselen)   8. Het afvoerplan van de uitgewerkte chemicaliën (uitgewerkt zuur en/of frac  vloeistoffen)    Naur</pre>

====================================================================== Einde pagina 250 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 251 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  16099439    Risico analyse bodemtrilling   NAM heeft een analyse gemaakt van het seismisch risico als gevolg van de  gaswinning uit de onderhavige voorkomens. Hiervoor heeft zij gebruik gemaakt  van de “Methodiek voor risicoanalyse omtrent geinduceerde bevingen door  gaswinning; tijdelijke leidraad voor adressering Mbb 24.1 versie 1.2”. Voor alle  velden is een niveau 2 - risico matrix - analyse uitgevoerd om het risico ten  gevolge van geinduceerde aardbevingen kwalitatief in kaart te brengen.   De uitkomst van de seismische risico analyse voor de voorkomens Assen, Eleveld,  Een, Vries-Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid, Witterdiep en Zevenhuizen, is dat  alie velden in categorie I valien (Figuur C9). TNO heeft de analyse geverifieerd en  verschilt op enkele punten van inzicht bij de classificatie van invloedfactoren.  Echter, TNO kan zich vinden in de positie van de diverse velden in de risicomatrix,  zoals door NAM bepaald.    Aard en omvang van schade  NAM voert verschillende argumenten aan om de kwalitatieve bepaling van het  veiligheidsrisico te duiden en de aard en omvang van de schade te kwalificeren:    e _NAM stelt dat de bevingen waargenomen bij de velden Witterdiep, Vries  en Eleveld hebben geresulteerd in grondsnelheden en -versnellingen die  onder de drempelwaarden liggen van het veiligheidsrisico dat is bepaald  aan de hand van de richtlijnen voor de zwakste type bouwwerken  (Stichting Bouw Research), de tweede adviesbrief van de commissie  Meijdam voor hazard en risicoberekeningen voor het Groningen gasveld  (Tweede advies: Omgaan met hazard- en risicoberekeningen in het belang  van het handelingsperspectief voor Groningen, 29 oktober 2015).   e _NAM stelt dat de kans op een aardbeving met de maximaal berekende  magnitudes die kan leiden tot een veiligheidsrisico voor de zwakste type  huizen, verwaartoosbaar klein is. Voor de 175 kleine velden heeft NAM  waargenomen dat in geen enkel geval een beving is geregistreerd die  gelijk of groter is dan de maximaal berekende magnitude.   e _NAM heeft het risico geanalyseerd dat de bovengrondse invloedfactoren  “industrie”, “speciale objecten” en “dijken” een indirecte bedreiging  kunnen vormen voor de veiligheid van de bevolking. Zij concludeert dat er  tot nu toe geen enkel geval bekend is van een geïnduceerde beving met  een maximale magnitude van 3,6 die heeft geleid tot een bedreiging voor  de veiligheid. Daarnaast zegt NAM, op basis van TNO-onderzoek in  Groningen, dat naar alle waarschijnlijkheid dit soort “speciale objecten”  sterker zijn dan de bovengenoemde zwakste type huizen (TNO rapport  “Plaatsgebonden individueel risico van panden in het invloedgebied van  het Groningenveld”, 26 mei 2015). NAM visualiseert dit door de  risicomatrix te “corrigeren”.   e NAM stelt dat de geregistreerde bevingen boven de Westerveld  voorkomens (bijv. veld Eleveld, 2004, magnitude 2.8) hebben geleid tot  enkele schademeldingen. NAM geeft aan dat de toekomstige kans op  schade af zal nemen omdat het merendeel van de voorkomens bijna leeg  geproduceerd zijn wat inhoudt dat de productiesnetheden en</pre>

====================================================================== Einde pagina 251 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 252 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  16099439    hoeveelheden per jaar laag zijn en verder zullen afnemen. Bij  vergelijkbare seismisch actieve velden heeft NAM geobserveerd dat de  kans op aardbevingen en schade daarmee afneemt.   e NAM stelt dat voor de meeste gebieden boven deze velden de  samenstelling van de ondiepe ondergrond steviger is in vergelijking met  veel gebieden boven het Groningenveld. Het betreft meer zand en minder  veen en zachte klei, waardoor bij een gelijke magnitude beving in dit  gebied de opslingering door de ondiepe ondergrond geringer zal zijn dan  voor soortgelijke bevingen in Groningen. Hierdoor wordt het risico op  schade lager geacht.    Gebaseerd op deze in het winningsptan genoemde argumenten, concludeert NAM  dat het onwaarschijnlijk is dat geïnduceerde aardbevingen boven de velden in dit  winningsplan, een directe dan wel indirecte bedreiging vormen voor de veiligheid.  Echter NAM kan bevingen die mogelijke tot schade leiden, niet geheel uitsluiten.  Op basis van de huidige inzichten is daarbij de verwachting dat deze schade  beperkt zal blijven tot kleine scheuren in de muren (niet structurele schade). In  sommige gevallen kan dit leiden tot matige schade.    Voor de monitoring van de seismische activiteit rondom de Westerveld velden zal  NAM gebruik maken van het huidige meetnet van de KNMI. De detectiegrens voor  trillingen van dit netwerk ligt in het gebied van het onderhavige winningsplian op  minder dan 1,5 op de schaal van Richter. Er rust op NAM de verplichting om deze  schade overeenkomstig de regels van het burgerlijk wetboek te vergoeden.    SodM kan de uitspraak van NAM ten aanzien van de aard en omvang van schade  niet verifiëren, omdat in het winningsplan de volgende gegevens en analyses  ontbreken:   1. Overzicht van de gemeten grondsnelheden en grondversneltingen.   2. Overzicht van de schademeldingen en de aard van de schade.   3. Analyse van de relatie tussen de grondsnelheden/-versnellingen en de  aard en omvang van de gerapporteerde schade. Deze analyse zou  geplaatst moeten worden in het kader van vergelijkbare analyses voor  andere velden en de kalibratiestudie schade door aardbevingen (TNO-  rapport, TNO-034-DTM-2009-04435, 11 november 2009) en de SBR  Richtlijn-A.   4. Analyse van de relatie tussen de bevingen en de productie(sneiheid).   5. Rapportage van waargenomen relaties bij andere actieve velden.   6. Overige onderbouwende rapporten en analyses.    SodM is van mening dat NAM deze gegevens alsnog moet aanleveren zodat een  beoordeling van de aard en omvang van de schade gemaakt kan worden alvorens  advies over instemming met het winningsplan uit te brengen.    Op basis van de seismisch risico analyse in het ingediende winningsplan  Westerveld kan worden geconcludeerd dat voor de velden in het winningsplan de  veiligheid niet in het geding is (alte velden kwalificeren in categorie I).    Dit betekent dat, in afwachting van de aanvullende gegevens, de productie op  basis van het vigerende winningsplan doorgang kan vinden.</pre>

====================================================================== Einde pagina 252 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 253 ======================================================================

<pre>                             Arnen</pre>

====================================================================== Einde pagina 253 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 254 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 254 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 255 ======================================================================

<pre>    A for life —_—    Retouradres: Postbus 80015 3508 TA Utrecht    Staatstoezicht op de Mijnen  Ta in  Postbus 24037   2490 AA DEN HAAG    Onderwerp  adviesverzoek winningspltan Westerveld    Geachte mn    Naar aanleiding van uw verzoek van 19 mei 2016 om advies in het kader van de  beoordeling van het geactualiseerde winningsplan Westerveld, ingediend door de  Nederlandse Aardolie Maatschappij N.V. (verder NAM), berichten wij u het  volgende.    Doelmatigheid van de voorgenomen winning   Ten opzichte van het vigerende winningsptan is de doelmatigheid van de  voorgenomen winning in de velden binnen het winningsplan Westerveld over het  algemeen iets toegenomen. De reservoirkwaliteit varieert van veld tot veld. Dit  wordt weerspiegeld in de verwachte en streefwinningspercentages. Deze  percentages zijn een indicatie voor een doelmatige winning   Van de velden binnen het Westerveld cluster komt de resterende productie vooral  uit de velden Eleveld en Vries Zuid. Vries Centraal produceert naar verwachting  de komende 5 jaar nog ca. 100 miljoen Nm’. Productie uit de overige velden zal    naar verwachting minder dan 50 miljoen Nm’ bedragen. Het gehele cluster zal per    2023 uitgeproduceerd zijn.    Bodemdaling   TNO heeft de bodemdaling per veld geverifieerd op basis van de door NAM  aangeleverde parameters. De door NAM gebruikte parameters zijn gebaseerd op  een ondergrond model, dat is opgesteld aan de hand van daadwerkelijke  bodemdalingsmetingen tussen 1975 en 2013. Bron: NAM-rapport “Bodemdaling  door Aardgaswinning -NAM-velden in Groningen, Friesland en het Noorden van  Drenthe Status Rapport 2015 en Prognose tot het jaar 2080”  (EP201511213444).   De resterende bodemdaling blijft voor alle velden beneden de 2 cm. De  berekeningen zijn gebaseerd op het mid case (verwachte) scenario van de  bodemdalingsprognose. Voor een high case scenario kan de bodemdaling  navenant hoger uitvallen. TNO adviseert om de high case per voorkomen op te  vragen bij de operator.           Princetoniaan 6  3584 CB Utrecht  Postbus 80015  3508 TA Utrecht    www.tno nl    T +31 88 866 42 56    Datum  16 juni 2016    Onze referentie  AGE 16-10 064    Contactpersoon    Op opdrachten aan TNO zin de Algernare  Voorwaarden voor opdrachten aan TNO  zoals gedeponeerd bij de Gre van de  Rechtbank Den Haag en de Kamer van  Koophandel Den Haag van toepassing  Daze algemene voorwaarden kunt u levens  vanden op www {no nl   Op verzoek zenden wij u deze loe    Handetsragstemummer 27376655</pre>

====================================================================== Einde pagina 255 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 256 ======================================================================

<pre>    TNO innovation  OO eee for life nn    Datum   16 juni 2016  NAM geeft een onzekerheid van 25% voor de uitkomsten van de Onze referentie  bodemdalingsberekeningen zonder aan te geven waarop deze onzekerheid is AGE 16-10.064  gebaseerd. De grootste onzekerheid in de bodemdaling is momenteel gerelateerd  aan de onzekerheid in de toekomstige gasproductie (low-mid-high case). Immers,  aangezien de gasvelden in het Westerveld winningsplan al jaren produceren.  kunnen de voor bodemdaling relevante reservoireigenschappen met enige  zekerheid uit de monitoringsgegevens worden afgeleid.    Blad  2/4    Risicoschatting op basis van de leidraad seismisch risico   De NAM heeft voor alle velden in deze aanvraag een seismische risico analyse  uitgevoerd. Dit, omdat de DHAIS classificatie voor alle velden een niet te  verwaarlozen kans op beven geeft.    NAM heeft het risico van geïnduceerde aardbevingen gekwalificeerd met de  risicomatrixbenadering. TNO verschilt op enkele punten van inzicht bij de  classificatie van invloedsfactoren:   e _ Voor Vries Centraal scoort de ondergrondse invloedsfactor één punt  hoger dan bij NAM. Er is een beving van 1,5 waargenomen, die zowel  binnen een straal van 3 km rondom het veld Vries Centraal, als rond het  veld Vries Zuid is gelokaliseerd. NAM kent die beving alleen toe aan Vries  Zuid. Gezien de onzekerheid in de plaatsbepaling van de haard van de  beving rekent TNO deze beving aan beide velden toe bij het opstellen van  de SRA;   e _De bovengrondse invloeden worden bij Assen één punt lager berekend,  terwijl die bij Eleveld één punt hoger en bij Vries Noord en Vries Zuid twee  punten hoger uitkomen. Dit op grond van het al of niet voorkomen van  dijken of andere infrastructuur.   Deze verschillen in factoren geven voor de positie in de risicomatrix geen  significant verschil.</pre>

====================================================================== Einde pagina 256 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 257 ======================================================================

<pre>         for life mmm    Datum  16 juni 2016    Ne  til Nee                                              06    Vri EN    it  06  Vries cy C EN 05  vies Z .  \ o Elevelt  Witterdiep o 04  o “Kleveld &  Vri  Een © 02  0.2 Oo  Zevenhuizen  01  0.1    0 01 02 03 04 05 06 07 08 09 1  invloedsfactor ondergrond    Figuur. Risicomatrix. In zwart de positie van de velden volgens de berekeningen van NAM  en in blauw de aangepaste positie van op basis van de berekeningen van TNO. NB Vries  Zuid (NAM) en de door TNO aangepaste positie van Vries Noord en Vries Centraal zijn  dezelfde. Alle velden bevinden zich binnen de SRA risico categorie |.    o  b         invioedsfactor bovengrond  Oo  a         Bevindingen  TNO is van mening, dat het winningsplan getuigt van doelmatige winning.    De bodemdalingsprognose is adequaat berekend. De grootste onzekerheid in de  prognose is de hoeveelheid productie en de daarbij gepaard gaande depletie van  de gasvelden. TNO beveelt aan om de high case per voorkomen op te vragen bij  de operator en deze informatie aan het winningsplan toe te voegen.    TNO kan zich vinden in de positie van de diverse velden in de risicomatrix, zoals  gegeven door de NAM (zie figuur).</pre>

====================================================================== Einde pagina 257 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 258 ======================================================================

<pre>    TNO innovation  for life    Datum   16 juni 2016  In algemene zin ts het waardevol om operators te vragen om hun kwantificering Onze referentie  van de invloedsfactoren in de risicomatrix te ondersteunen met een afbeelding van AGE 16-10 064    de brongegevens.  Blad    44    Met vriendelijke groet          dviesgroep Economische Zaken</pre>

====================================================================== Einde pagina 258 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 259 ======================================================================

<pre>Date : 1-7-2016 15:20:21
F
T
S
ubject : FW: annulering sessie w inningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016 
,
 
 
    l    - il 
 
M
et v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
Spiek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
www.aaenhunze.nl
 l   
 
i
:    
 
V
an:
 
@minez.nl] 
V
erzonden:
 
vrijdag 1 juli 2016 15:15
A
an:
 
' . i @provinciegroningen.nl'; . @leek.nl'; ' . @leek.nl'; ' . @noorderzijlvest.nl'; ' . . @noorderzijlvest.nl'; . @noorderzijlvest.nl';
'
'
 
  @gemeentenoordenveld.nl'; @assen.nl'; @assen.nl'; ' l @assen.nl'; ' @tynaarlo.nl'; 
'
@middendrenthe.nl';
@
O
nderwerp:
 
annulering sessie winningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016 
U
rgentie:
 
Hoog
 
G
eachte heer, mevrouw,
 
O
p 22 juni jl. heeft u een email ontvangen  over het advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) over het winningsplan Westerveld van de Nederlandse Aardolie Maatschappij
(
NAM).  Dit advies zou samen met het winningsplan aan u worden toegestuurd met daarbij het verzoek om hierop advies uit te brengen. SodM heeft eind juni geadviseerd om het
w
inningsplan met informatie aan te vullen en tot die tijd aan te houden. Om deze reden 
w
il ik daarom de specifieke informatiesessie die gepland stond op 8 juli afzeggen.
 
P
roces
Z
oals u weet ligt er een voorstel tot wijziging van de Mijnbouwwet voor aan de 2
e
 
Kamer naar aanleiding van het rapport onderzoeksraad voor de veiligheid (OVV) 
o
ver Groningen.
D
it heeft tot gevolg dat de winningsplannen op een andere manier beoordeeld zullen worden. De afgelopen maanden is overleg met u geweest over de nieuwe aanpak van
w
inningsplannen en uw rol daarin.
 
I
n het wetvoorstel wordt een aantal inhoudelijke wijzigingen voorgesteld. Het winningsplan Westerveld is het eerste plan dat naar aanleiding van de aanbevelingen van het 
O
VV
r
apport en de daarop voorgestelde wijzigingen in de mijnbouwwet, is opgesteld. Ten tijde hiervan was de leidraad seismische risico analyse, die door SodM is opgesteld, nog niet
g
ereed. Eerder is aangegeven dat het winningsplan Westerveld een pilotproject 
i
s.
 
A
dvies Staatstoezicht op de Mijnen
E
ind juni 2016 hebben wij het advies van SodM over het winningsplan Westerveld ontvangen. SodM adviseert om het winningsplan aan te houden totdat NAM het winningsplan
h
eeft 
a
angevuld met de volgende gegevens:
1
. Overzicht van de gemeten grondsnelheden en grondversnellingen;
2
. Overzicht van de schademeldingen en de aard van de schade;
3
. Analyse van de relatie tussen de grondsnelheden/-versnellingen en de aard en omvang van de gerapporteerde schade. Deze analyse zou geplaatst moeten worden in het kader
v
an vergelijkbare analyses voor andere velden en de kalibratiestudie schade door aardbevingen (TNO rapport, TNO-034-DTM-2009-04435, 11. november 2009) en de SBR Richtlijn-
A
;
4
. Analyse van de relatie tussen de bevingen en de productie(snelheid);
5
. Rapportage van waargenomen relaties bij andere actieve velden;
6
. Overige onderbouwende rapporten en analyses.
 
W
ij hebben besloten, het advies van SodM over te nemen. Dat betekent dat het winningsplan formeel wordt aangehouden totdat NAM de gegevens heeft aangevuld.
 
V
eiligheid gewaarborgd
S
odM concludeert dat, op basis van de seismisch risico analyse in het ingediende winningsplan Westerveld, de veiligheid 
n
iet
 in het geding is en dat, in afwachting van de
a
anvullende gegevens, de gaswinning op basis van het huidige winningsplan kan doorgaan.   
 
S
essie 8 juli 2016
Aangezien het winningsplan formeel wordt aangehouden, gaat de specifieke informatiesessie van 8 juli aanstaande niet door. Zodra de gegevens zijn aangevuld door NAM en na
(
een aanvullend) advies van SodM, ontvangt u opnieuw een uitnodiging voor een specifieke informatiesessie.  
 
L
angere adviesperiode
Zodra NAM het herziene winningsplan Westerveld indient, zullen wij parallel aan het verzoek tot advies aan SodM, u om advies vragen. U heeft hierdoor meer tijd om het
w
inningsplan 
t
e bestuderen en advies uit te brengen.  Zodra wij het advies van SodM hebben ontvangen, ontvangt u deze van ons. U heeft hierna nog 8 weken de tijd om advies
u
it te brengen. Parallel hieraan verzoeken wij de Technische commissie bodembescherming ook om advies. 
W
anneer dit advies binnen is zult u dit ook van ons ontvangen.
 
S
tukken ter informatie
U
 vindt het advies van SodM als bijlage bij deze mail. Het aangehouden winningsplan is te groot qua omvang, vandaar dat u deze via een link van WeTransfer kunt openen. U 
k
unt
h
et document dan downloaden.
 
I
k hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Heeft u toch nog vragen dan kunt u mij bereiken via onderstaand telefoonnummer.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
-
-------------------
 
.    
Ministerie van Economische Zaken
D
irectie Energie & Omgeving
C
luster Mijnbouw
B
ezoekadres
 
Bezuidenhoutseweg 
7
3, 2594 AC Den Haag
Postadres
 Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
T
elefoonnumme
 
 
D
it bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
n
iet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
16.270
</pre>

====================================================================== Einde pagina 259 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 260 ======================================================================

<pre>wordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
verwijderen. 
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
ook, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
verzenden van berichten.
This m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
are requested to inform  the sender and delete the m essage.
The State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
risks inherent in the electronic transm ission of m essages.
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.</pre>

====================================================================== Einde pagina 260 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 261 ======================================================================

<pre>Date : 22-8-2016 12:40:43
F
T
o : "   @assen.nl, "    
@
"
@tynaarlo.nl  @tynaarlo.nl)" @tynaarlo.nl
S
ubject : FW: annulering sessie w inningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016 
A
ttachm ent : FW: annulering sessie w inningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016 
;
C
ollega's,
 
Z
ie bijgaande documenten.   i
 
 
v
olgende week vrijdag  2 september een
 
afspraak met wethouder van (en in) Leeuwarden
H
ij wil daarna (14.30 uur gemeentehuis Assen of Vries) graag met ons in gesprek over kleine gasvelden Strong vanuit gemeenten.
 
M
et vriendelijke groet,
 
P
rojectcoördinator - beleidsmedewerker RO
Gemeente Aa en Hunze
P
ostbus 93 • 9460 AB Gieten
S
piekersteeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 
 
    
 
 
-
----Oorspronkelijk bericht-----
V
Verzonden: donderdag 18 augustus 2016 8:47
A
O
nderwerp: RE: annulering sessie winningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016
 
B
este 
 
D
 
g
roeten,
 
 
_
_______________________________________
V
V
erzonden: woensdag 17 augustus 2016 9:22
A
O
nderwerp: RE: annulering sessie winningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016
 
B
este 
 
 
 
B
ijgaand stuur ik je een verslag van het overleg dat wij op 8 juli jl. hadden, vooruitlopend op het uitgestelde adviestraject.
K
ort daarop ontvingen wij ook bijgaande planning voor het adviestraject.
 
 
H
et lijkt mij goed dat we binnenkort contact hebben  met het oog op het vervolg  en de ontwikkelingen rond STRONG/opgaven bodem, waarbij o.a. het bestuurlijk overleg eind
s
eptember met EZ en I&M
 
 
M
et vriendelijke groet,
 
P
rojectcoördinator - beleidsmedewerker RO Gemeente Aa en Hunze Postbus 93 • 9460 AB Gieten Spiekersteeg 1 • 9461 BH Gieten www.aaenhunze.nl
 Telefoon algemeen: 14 0592
T
e
lefoon direct:    
 
D
ISCLAIMER:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
i
nformatie. 
A
ls u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
16.271
</pre>

====================================================================== Einde pagina 261 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 262 ======================================================================

<pre>Date
 
: 26-7-2016 11:04:52
F
rom
 
T
o
 
S
ubject
 
: FW: annulering sessie w inningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016 
A
ttachm ent
 
: 6.2 Opgaven bodem  en ondergrond voor com m issie MEM 7-7_EB.docx;6.1 Notitie structuurvisie ondergrond voor com m issie MEM 7-
7
_concept_EB.docx;
B
este 
O
p verzoek van Henk heb ik de V NG  gevraagd je toe te voegen aan het netwerk bodem op ROMNetwerk.
T
evens stuur ik je hierbij het document dat op 7 juli 2016 is besproken in de bestuurlijk V NG -commissie MEM.
Ik vermoed dat  het document 6.1 bedoeld.
D
ocument 6.2 gaat over de strategie van de V NG  om bodem en ondergrond in gemeentelijke omgevingsvisies te krijgen.
M
et vriendelijke groet,
 
-
----Original Message-----
F
:
. @V NG .NL
]
S
e
nt: donderdag 7 juli 2016 16:22
T
S
ubject: FW: annulering sessie winningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016
I
mportance: High
H
a     willen toevoegen aan het rom netwerk en de web? Hem ook even het stuk sturen wat vandaag in de commissie mem is bsproken?
_
_______________________________________
V
V
erzonden: vrijdag 1 juli 2016 15:18
A
O
nderwerp: FW: annulering sessie winningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016
D
ag 
E
n dan dit 
M
et vriendelijke groet,
 
P
rojectcoördinator - beleidsmedewerker RO G emeente Aa en Hunze Postbus 93 • 9460 AB G ieten Spiekersteeg 1 • 9461 BH G ieten 
w
ww.aaenhunze.nl<http://www.aaenhunze.nl/
>
 
 
    
V
m
inez.nl
]
V
e
rzonden: vrijdag 1 juli 2016 15:15
A
@
noorderzijlvest.nl'; ' @hunzeenaas.nl'  @fryslan.frl'; ' . @ooststellingwerf.nl'; ' @wetterskipfryslan.nl'; . @drenthe.nl';  ; ,
 
. @gemeentenoordenveld.nl'; . @assen.nl'; ' @assen.nl'; @assen.nl'; @tynaarlo.nl'; ' @middendrenthe.nl'; ' @wdodelta.nl';
.
O
nderwerp: annulering sessie winningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016
U
rgentie: Hoog
G
eachte heer, mevrouw,
O
p 22 juni jl. heeft u een email ontvangen  over het advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) over het winningsplan Westerveld van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM).  Dit advies zou
s
amen met het winningsplan aan u worden toegestuurd met daarbij het verzoek om hierop advies uit te brengen. SodM heeft eind juni geadviseerd om het winningsplan met informatie aan te vullen en tot die
t
ijd aan te houden. Om deze reden wil ik daarom de specifieke informatiesessie die gepland stond op 8 juli afzeggen.
P
roces
Z
oals u weet ligt er een voorstel tot wijziging van de Mijnbouwwet voor aan de 2e Kamer naar aanleiding van het rapport onderzoeksraad voor de veiligheid (OV V ) over G roningen. Dit heeft tot gevolg dat de
w
inningsplannen op een andere manier beoordeeld zullen worden. De afgelopen maanden is overleg met u geweest over de nieuwe aanpak van winningsplannen en uw rol daarin.
I
n het wetvoorstel wordt een aantal inhoudelijke wijzigingen voorgesteld. Het winningsplan Westerveld is het eerste plan dat naar aanleiding van de aanbevelingen van het OV V  rapport en de daarop
v
oorgestelde wijzigingen in de mijnbouwwet, is opgesteld. Ten tijde hiervan was de leidraad seismische risico analyse, die door SodM is opgesteld, nog niet gereed. Eerder is aangegeven dat het winningsplan
W
esterveld een pilotproject is.
A
dvies Staatstoezicht op de Mijnen
E
ind juni 2016 hebben wij het advies van SodM over het winningsplan Westerveld ontvangen. SodM adviseert om het winningsplan aan te houden totdat NAM het winningsplan heeft aangevuld met de
v
olgende gegevens:
1
. Overzicht van de gemeten grondsnelheden en grondversnellingen; 2. Overzicht van de schademeldingen en de aard van de schade; 3. Analyse van de relatie tussen de grondsnelheden/-versnellingen en de
a
ard en omvang van de gerapporteerde schade. Deze analyse zou geplaatst moeten worden in het kader van vergelijkbare analyses voor andere velden en de kalibratiestudie schade door aardbevingen (TNO
r
apport, TNO-034-DTM-2009-04435, 11. november 2009) en de SBR Richtlijn-A; 4. Analyse van de relatie tussen de bevingen en de productie(snelheid); 5. Rapportage van waargenomen relaties bij andere
a
ctieve velden; 6. Overige onderbouwende rapporten en analyses.
W
ij hebben besloten, het advies van SodM over te nemen. Dat betekent dat het winningsplan formeel wordt aangehouden totdat NAM de gegevens heeft aangevuld.
V
eiligheid gewaarborgd
S
odM concludeert dat, op basis van de seismisch risico analyse in het ingediende winningsplan Westerveld, de veiligheid niet in het geding is en dat, in afwachting van de aanvullende gegevens, de
g
aswinning op basis van het huidige winningsplan kan doorgaan.
S
essie 8 juli 2016
A
angezien het winningsplan formeel wordt aangehouden, gaat de specifieke informatiesessie van 8 juli aanstaande niet door. Zodra de gegevens zijn aangevuld door NAM en na (een aanvullend) advies van
S
odM, ontvangt u opnieuw een uitnodiging voor een specifieke informatiesessie.
L
angere adviesperiode
Z
odra NAM het herziene winningsplan Westerveld indient, zullen wij parallel aan het verzoek tot advies aan SodM, u om advies vragen. U heeft hierdoor meer tijd om het winningsplan te bestuderen en advies
u
it te brengen.  Zodra wij het advies van SodM hebben ontvangen, ontvangt u deze van ons. U heeft hierna nog 8 weken de tijd om advies uit te brengen. Parallel hieraan verzoeken wij de Technische
c
ommissie bodembescherming ook om advies. Wanneer dit advies binnen is zult u dit ook van ons ontvangen.
S
tukken ter informatie
U
 vindt het advies van SodM als bijlage bij deze mail. Het aangehouden winningsplan is te groot qua omvang, vandaar dat u deze via een link van WeTransfer kunt openen. U kunt het document dan
d
ownloaden.
I
k hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Heeft u toch nog vragen dan kunt u mij bereiken via onderstaand telefoonnummer.
M
et vriendelijke groet,
</pre>

====================================================================== Einde pagina 262 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 263 ======================================================================

<pre>   
--------------------
. .    
Ministerie van Economische Zaken
Directie Energie & Omgeving
Cluster Mijnbouw
Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag Postadres Postbus 20401, 2500 EK Den Haag Telefoonnummer 
Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden, wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te
verwijderen.
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are requested to inform the sender and delete the message.
The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the electronic transmission of messages.
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van
onjuistheden en/of gedateerde informatie.
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
This email and any attachments are intended solely for the use of the addressee(s); disclosure or copying by others than the intended person(s) is strictly prohibited. If you have received this email in error,
please treat this email as confidential, notify the sender and delete all copies of the email immediately
</pre>

====================================================================== Einde pagina 263 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 264 ======================================================================

<pre>VNG Postbus 30435, 2500 GK Den H aag Tel 070 -373 83 93 www.vng.nl   OPLEGNOTITIE   
  
VNG -Commissie Milieu, Energie en Mobiliteit    
  
Auteur(s)  : Werkgroep Bodem i.a.m. 070   
Datum  : 7 juli 2016   
Status  :  Ter besluitvorming   
 
 
 6.2 Opgaven bodem  en ondergrond  
 Bestuurlijke portefeuillehouder (s):  
 
 
 Vragen aan de commissie : 
 1. Stemt u in met de voorgestelde aanpak ten aanzien van de bodem in relatie t ot 
maatschappelijke opgaven en ontwikkeling van de O mgevingswet?  
 Samenvatting:  
  
De werkgroep Bodem (WEB , een netwerk van bijna 200 medewerkers van gemeenten en 
Omgevingsdiensten ) adviseert de VNG over bodem en ondergrond. De werkgroep constateert veel 
dynamiek: we staan aan de vooravond van de afronding van de bodemsa neringsoperatie en de 
ombouw naar structureel behee r en ordening van de ondergrond. D e Omgevingswet zorgt voor meer 
gemeentelijke verantwoordelijkheid voor dit onderwerp bij gemeenten, het klimaat verandert en het 
antwoord zit grotendeels in een bondgenoot schap met de bodem. D aarnaast constateert de werkgroep 
dat d e samenleving moeite heeft met initiatieven in de diepe ondergrond. En tenslotte: de 
omgevingsvisie is een kans om te komen tot integrale en duurzame keuzes voor het benutten van de 
boven - en ondergrondse ruimte en (tegelijkertijd) het in stand houden of verbeteren van het regionale  
bodem - en watersysteem. Zo kunnen we de kansen van ondergrondse ruimtegebruik optimaler 
benutten en kunnen we schade door onbewust bodemgebruik voorkomen.  
 
Het ambtelijk apparaat van de VNG steunt deze gedachte, indachtig de recente berichten over 
waterov erlast, de afname van de bodemvruchtbaarheid in landbouwgebieden, de voortgang van de 
energietransitie en nieuwe problemen met aardbevingen in het noorden van het land, de bodemdaling 
en verzilting van de lage delen van Nederland en de verdroging in de hog er gelegen gebieden. We 
constateren dat de samenleving betrokken wil zijn bij duurzame initiatieven en initiatieven in de diepe 
ondergrond. Inzicht in het regionale bodem - en watersysteem, het hebben van inzicht in situaties in de 
ondergrond (oude gasvelde n, zoutcavernes , infrastructuur, gebouwen ) en omstandigheden 
(grondwaterpeil in gebieden die gevoelig zijn voor bodemdaling of verdroging , verontreinigingen, 
archeologie ) zijn cruciale voorbereidingsstappen op weg naar een omgevingsvisie.  
 
Doel 
Alle gemeenten van Nederland hebben op 1 januari 2021  bepaald hoe hun bodem en ondergrond 
ingezet kan worden voor hun maatschappelijke opgaven en dit geëffectueerd in de Omgevingsvisie  en 
omgevingsplannen van de gemeente.  
 
Traject  
In bijlage 1 is de beoogde aa npak beschreven.  
 
Belangrijk daarbij aan te geven is, dat de benodigde informatie in de meeste gemeenten van Nederland 
beschikbaar is, dan wel is te verkrijgen bij het waterschap of de provincie. Deze gemeenten kunnen 
daardoor snel komen tot een analyse va n het bodem - en watersysteem. Er zullen ook gemeenten zijn 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 264 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 265 ======================================================================

<pre>VNG Postbus 30435, 2500 GK Den H aag Tel 070 -373 83 93 www.vng.nl   waar deze informatie lastig te verkrijgen is of dat er deskundigheid nodig is om de informatie goed te 
duiden en om te zetten. De WEB, in samenwerking met het Uitvoeringsprogramma Bodemconvenant, 
werkt aan een voorziening waarbij gemeenten elkaar helpen, dan wel  waarbij  er specifieke kennis en 
vaardigheden beschikbaar komen.  
 
Vraag aan de commissie:  
Stemt u in met de voorgestelde aanpak in de bijlage?  
 
 Bijlage : ONDER DEZE NOTITIE  
  
6.2.1 Toelichting en aanpak  
  
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 265 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 266 ======================================================================

<pre>VNG Postbus 30435, 2500 GK Den H aag Tel 070 -373 83 93 www.vng.nl   Bijlage 6.2.1 Toelichting  
 
 
Van saneren naar beheren,  
centraal thema in het, door de VNG ondertekende, Bodemconvenant  
 
De landelijke bodemsaneringsoperatie beoogt om gevaarlijke situaties rondom bodemverontreiniging te 
onderzoeken en vervolgens de risico’s te beheersen. De operatie is in 1981 gestart naar aanleiding van 
de vondst van gifvaten in een woonwijk van Lekkerkerk. De afgelopen decennia zijn verontreinigingen op 
vele locaties gesan eerd of beheerst. In het bodemconvenant zijn afspraken gemaakt over de afronding 
van de bodemsaneringsoperatie.  
 
In de bodemsaneringsoperatie zijn de ergste verontreinigingen gesaneerd en onder controle gebracht. 
Dat betekent niet dat we van bodemverontrei niging af zi jn. Integendeel, in Nederland is de bodem op heel 
veel plekken vervuild, hetzij door puntverontreinigingen (lekkende tank, bedrijfsactiviteit in het verleden), 
hetzij door eeuwenlang bodemgebruik. Het tijdperk van gerichte saneringsmaatregelen gaat over in een 
tijdperk van het leren omgaan met een vervuilde bodem. Dat impliceert een structureel beheer van de 
bodem, rekening houden d met de bodemkwaliteit bij een realisatie en bij de (her)inrichting van gebieden.  
 
Maatschappelijke opgaven centraal,  
bieden van een robuuste basis  
 
Tegelijkertijd  zien we het klimaat veranderen.  Het antwoord ligt onder meer in meer biomassa in het 
stedelijke gebied en (natuurlijke) afvoer en berging van regenwater. We zien lelijke functies onder het 
maaiveld te recht komen en de ondergrondse infrastructuur toenemen. We zien dat de transitie naar 
hernieuwbare energie zorgt voor nieuwe initiatieven in de (diepe) ondergrond. De beschikbare ruimte 
voor een nieuwe boom, een extra ondergrondse parkeergarage, een bodeme nergiesysteem, de aanleg 
van een glasvezelkabel wordt schaarser. En we zien initiatiefnemers die brood zien in winning naar gas 
of aardwarmte of de opslag van materiaal in oude gasvelden en zoutcavernes.  
 
Daarnaast heft i edere gemeente heeft haar specifieke opgaven  gerelateerd aan bodem en ondergrond . In 
de ene gemeente vreest men de opslag van CO2 in een oud gasveld in de bebouwde kom  (zoals in 
Barendrecht ). Een ander  heeft last van bodemdaling  (zoals in Gouda ). Een derde gemeente merkt  
maatschappelijke onrust ten aanzien van mogelijk optredende paalrot  (zoals in Woerden ). In weer een 
andere gemeente snapt men het belang van een robuuste bodem - en watersysteem en natuur, ter 
voorkoming van wateroverlast. Zo heeft iedere gemeenten, iedere  streek haar eigen opgave. En wat is de 
ervaring  van bestuurders (zie citaten hieronder) ? Het inzicht in het functioneren van het bodem -  en 
watersysteem helpt kansen te identificeren en onnodige schade te voorkomen.  
 
Informatie over een robuust  bodem - en watersysteem is niet zo maar voorradig en beschikbaar bij de 
gemeente. De informatie bestaat wel, bijvoorbeeld bij het waterschap, de provincie, een drinkwaterbedrijf 
of een ander bedrijf dat grondwater onttrekt. Informatie, deskundigheid en lokale kennis  zijn nodig om te 
komen tot een betrouwbare interpretatie van het ecologische systeem.  
 
“Zonder de natuur bovenaan de heuvel , loopt onze bebouwde kom in de vallei bij iedere regenbui onder 
water. Een robuuste natuur zorgt voor opvang en berging van regenwa ter in de bodem. Voor ons is het 
ecologische DNA van deze streek heel belangrijk bij het opstellen van een omgevingsvisie.”  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 266 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 267 ======================================================================

<pre>VNG Postbus 30435, 2500 GK Den H aag Tel 070 -373 83 93 www.vng.nl    
“Al jaren was er maatschappelijke onrust in de gemeente over paalrot, Maar zolang samenwerkende 
overheden het probleem niet grondi g onderzoeken, ettert het gerucht door. Onderzoekers hebben nu 
vastgesteld dat de omstandigheden voor paalrot totaal afwezig zijn.”  
 
“We hebben last van bodemdaling en lopen tegen de grenzen aan. Daar waar problemen zijn, moeten we 
die verhelpen, daar waar we problemen kunnen voorkomen moeten we dat doen. Het is cruciaal om te 
begrijpen hoe bodemdaling optreedt, welke natuurlijke omstandigheden daar debet aan zijn. ” 
 
“Opeens was daar een brief met een vergunningaanvraag. De betogers stonden al op de sto ep: ze wilden 
geen gasopslag in de oude gasvelden. We waren overvallen en moesten wel de kant van de actie -
voerders kiezen. Liever hadden we meer tijd en deskundigheid gehad om een eigen oordeel te vellen ” 
 
Omgevingswet:  
vervullen bodemopgaven  
 
De Omgeving swet zal ervoor zorgen dat taken van de provincie naar de gemeenten worden 
overgedragen. Dat gaat gepaard met de overdracht van informatie en dossiers. Vele duizenden dossiers 
van (mogelijk) ernstige verontreiniging gaan over naar de gemeenten. De VNG heef t gepleit voor een 
warme overdracht. In vele provincies zien we die warme overdracht op gang komen. Gemeenten zullen 
deze nieuwe taken en deze oude dossiers moeten inpassen in hun werkprocessen en moeten leggen 
tegen andere bodem -gerelateerde werkzaamheden . In het licht van de Omgevingswet is daarbij een 
samenhangende visie op de bodem en de ondergrond van een gemeente en de streek waar deze 
gemeente zich bevindt, onontbeerlijk. Een visie die is gestoeld op de gedachte dat de bodem een 
(gezamenlijke) basis biedt voor maatschappelijke opgaven zoals water, energie, voedsel en draagvlak.  
 
Gemeente n zien een grote opgave voor de omgang met bodem en ondergrond op zich afkomen. De 
invoering van de Omgevingswet zorgt daarbij voor een groeiend besef dat er ook urgentie is om zich op 
de opgave voor te bereiden. Om meer grip te krijgen op de opgaven en om te kunnen formuleren wat de 
ondersteuningsvraag van gemeentes bij dit proces zou kunnen zijn, hebben in maart 2016 twee 
werksessies met de Coördinatiegroep van de WEB plaatsgevonden.  
 
De gemeenten zoeken voor de uitwerking steun bij elkaar (in het WEB -netwerk) en bij het 
uitvoeringsprogramma Bodemconvenant. De behoefte aan gerichte, op de regio toegepaste, 
ondersteuning is groot. De komende periode zal in UP - en in WEB -verband (en later in de VNG 
bestuurlijke commissie) worden gesproken hoe in deze behoefte kan worden voorzien.  
 
Doel en resultaat inspanningen;  
een nieuwe aanpak  
 
Beoogd resultaat op 1 januari 2021  
Alle gemeenten van Nederland hebben op 1 januari 2021  bepaald hoe hun bodem en ondergrond ingezet 
kan worden voor hun maatschappelijke opg aven en dit geëffectueerd in de Omgevingsvisie  en 
omgevingsplannen van de gemeente.  
 
Aanpak  
In de regio gaan publieke (en soms private) partijen met elkaar aan de slag, waarbij ze een gezamenlijke 
analyse maken van maatschappelijke opgaven én de kracht en  kwetsbaarheid van het regionale bodem - </pre>

====================================================================== Einde pagina 267 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 268 ======================================================================

<pre>VNG Postbus 30435, 2500 GK Den H aag Tel 070 -373 83 93 www.vng.nl   en watersysteem. Deze analyse is de basis voor vervolgacties en een beschrijving van het gebruik van 
bodem -ondergrond om regionale maatschappelijke opgaves op te lossen.  
Het nationale Uitvoeringsprogramma bodem conve nant i .s.m. de WEB signaleert waar dit proces ongewild 
niet opgang komt en zorgt, waar nodig, dat dit alsnog gebeurt door het starten van een dialoog. Dat doet 
ze met regio -specifiek maatwerk en met de gedachte dat het regionale werk door de regionale mens en 
gedragen en uitgevoerd gaat worden.  
 
Strategie  
1. Reuring veroorzaken, zodat alle gemeenten van Nederland weten dat ze zich een mening 
moeten vormen over hun regionale bodem - en watersysteem (inclusief ondergrond) in relatie tot 
de lokale en maatschappelij ke opgaven in de regio.  
2. Afronden van de operationele klus waar in de jaren ’80 mee is begonnen: het saneren of 
beheersen van bodemvervuilde locaties. In de bodemsaneringsoperatie zijn de meest ernstig 
vervuilde locaties aangepakt. Het is belangrijk om deze  operatie op een goede wijze af te sluiten. 
Enerzijds gaat het daarbij om sanerings - of beheersprojecten, anderzijds over een warme 
overdracht van het dossier naar de gemeenten die nog niet bevoegd gezag zijn (circa 75% van 
alle gemeenten in Nederland), zo dat deze het kunnen inpassen in hun reguliere beheertaak ten 
aanzien van bodem en ondergrond.  
3. Bodem introduceren als een essentieel onderdeel bij de totstandkoming van Omgevingsvisies. 
Deze strategie speelt nationaal en zou onderdeel moeten zijn van de Imp lementatie van de 
Omgevingswet. Vervolgens is het een opdracht aan alle gemeenten van Nederland om verder 
invulling te geven aan duurzaam landgebruik, boven en onder het maaiveld.  
4. Een gezamenlijke data -duidings -activiteit in de regio, zodat regionale overh eden en bedrijven 
(zoals drinkwaterbedrijven of grote industriële grondwateronttrekkers of grondstoffen winners) met 
elkaar vaststellen hoe het regionale bodem - en watersysteem functioneert (en hoe dit door 
klimaatverandering of ander landgebruik in de tij d kan wijzigen). Daarbij hoort ook het vastleggen 
van de kracht en de kwetsbaarheid van het systeem. De duiding dient regionaal plaats te vinden, 
maar zal (op verzoek) vanuit een landelijke organisatie moeten worden gesteund en geholpen. 
Gemeenten zijn hie rin deels volgend aan provinciaal beleid en rekenen op provinciale steun bij 
het realiseren van deze opgave.  
5. Het detecteren van focusgebieden en/of urgentiegebieden. Dit zijn gebieden met een complexe 
en/of uitdagende combinatie van maatschappelijke opgave n, waarvan de relatie met het 
functioneren van het bodem - en watersysteem nog niet is gelegd. Het detecteren van deze 
gebieden wordt gedaan vanuit een landelijke organisatie.  
6. (Daar waar nodig:) gemeenten in positie brengen. Daarbij wordt gedacht aan activi teiten in de 
(diepe) ondergrond, waar gemeenten tot voor kort geen rol van betekenis in speelde. De 
gemeenten zijn echter een cruciale factor en zullen in hun Omgevingsvisie ook moeten aangeven 
hoe ze omgaan met lokaal aanwezige potenties van de diepe onde rgrond (aanwezige voorraden 
grondstof en grondwater, maar ook lege gasvelden en zoutcavernes).  
7. Een strategie ontwikkelen die daar waar nodig gericht is op het realiseren van een relatie tussen 
de burger en haar ondergrond.  
 
Betrokkenheid samenleving  
De di scussie over diepe ondergrond -initiatieven maakt duidelijk dat de samenleving van top down -
aanpakken verwerpt. Gezien de uiteindelijke besluiten in Barendrecht, het noorden van het land en de 
potentiële gebieden voor proefboringen schalieg as heeft de samen leving  ervaren dat met 
maatschappelijke weerstand wat te halen valt. Gemeenten zijn vaak reactief en worden door afwezigheid 
van informatie, kennis en ervaring door de lokale samenleving gedrukt in de rol van actiegroep, terwijl ze 
in staat moet worden ges teld om op te treden als overheid. Een rol waarin ze in dialoog gaan met de 
samenleving en met de initiatiefnemer. ‘In staat zijn’ (strategie 6) om die relatie naar de samenleving 
(strategie 7 ) snel te kunnen bieden moet breed worden gezien: gemeenten moe ten snel kunnen 
beschikken over (onafhankelijke) kennis, capaciteit, financiën, organisatorisch, bevoegdheden, 
betrokkenheid.  
 
Financiering  </pre>

====================================================================== Einde pagina 268 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 269 ======================================================================

<pre>VNG Postbus 30435, 2500 GK Den H aag Tel 070 -373 83 93 www.vng.nl   De overdracht van taken en dossiers h eeft financiële gevolgen voor de gemeenten. Ze zullen moeten 
werken aan een deskundig apparaat, dan wel aan een goede relatie en duidelijke afspraken met de 
Omgevingsdienst. Daarnaast zullen gelden beschikbaar moeten zijn voor onderzoek en maatregelen. De 
provincies hebben dit geld altijd hard nodig gehad om de bodemsaneringsoperatie in goede banen te 
leiden. Nu zal de gemeente daarop worden aangekeken, bijvoorbeeld bij toevalsvondsten of bij situaties 
die nieuw onderzoek vragen.  
 
Afzender  
De Werkgroep Bodem  (WEB) is een netwerk van circa 200 medewerkers van gemeenten en 
Omgevingsdiensten. Het netwerk houdt zich bezig met bodem - en ondergrondvraagstukken op regionale 
schaal.  
 
Aanpak  
In twee werksessies (maart 2016) heeft de Coördinatiegroep van de WEB gesprok en over de toekomst 
van bodem - en ondergrondbeleid. Daarbij heeft de WEB vastgesteld dat de implementatie van de 
Omgevingswet, specifiek omgevingsvisie en omgevingsplan de leidende trajecten zijn. Ook de ruimtelijke 
implicaties van de energietransitie vind en daar hun beslag. In deze visie maken inwoners, bedrijven, 
instellingen en overheden de relatie de relatie tussen de ruimte boven en onder het maaiveld. De WEB 
heeft als doel uitgesproken om van alle gemeenten te vragen om maatschappelijke opgaven te rel ateren 
aan de kracht en kwetsbaarheid van het regionaal aanwezige bodem - en watersysteem. Het resultaat 
wordt vastgelegd in de ophanden zijnde gemeentelijke Omgevingsvisies.  
Om dit doel te bereiken zijn een aantal strategieën uitgewerkt, is vastgesteld wat  we van het UP 
Bodemconvenant verwachten en is uitgewerkt wat dit betekent voor het functioneren van de WEB.  
 
Wat zijn de strategieën?  
Zodra overeenstemming is over de strategieën, zullen deze in 2016 worden vertaald in activiteiten voor 
zowel de national e als regionale schaal. De strategieën zijn een mix van activiteiten die gemeenten 
bewust maakt van hun relatie met bodem en ondergrond (1, 3), gemeenten helpt om het regionale 
bodem -  en watersysteem te snappen en te relateren aan de maatschappelijke opga ven (4, 5) en 
handelingsperspectief bieden (2, 6, 7).  
 
Wat wordt van een landelijke organisatie (UP Bodemconvenant) verwacht?  
Gezien bovenstaande is de WEB van mening dat de veranderingen in de regio moeten gebeuren, bij de 
totstandkoming van Omgevingsvisi es en –plannen in alle gemeenten van Nederland, binnen een periode 
van 5 jaar. Dat is het primaire proces: lokale en regionale afwegingen in relatie tot wat men wil of moet 
(maatschappelijke opgaven) en wat kan of mogelijk wordt (bodem - en watersysteem).  
 
Van het UP wordt verwacht dat ze de ontwikkeling van dit primaire proces in iedere regio volgt. Daarvoor 
zal een goede methode worden uitgewerkt, gebruik makend van een breed (breder dan nu) vertakt WEB -
netwerk. Waar wordt gesignaleerd dat het primaire pro ces niet op gang komen terwijl dat wel nodig is, 
daagt het UP dit uit op basis van een maatwerk -aanpak. De activiteiten moeten een goed te benoemen 
potentiele meerwaarde hebben voor het verloop van het primaire proces. Het convenant en meer nog de 
maatscha ppelijke opgaven die aan het convenant ten grondslag liggen legitimeert het UP daarin. Dat 
betekent: weten wat hoe het in de regio er voor staat en inzet van flexibele teams die voor een integrale 
opgave in een regio ingezet worden (als de regio daarom vra agt). En dus een verschuiving van 
‘themagericht’ naar ‘regionaal integraal’ met een focus op meerwaarde bij de realisatie van concrete 
maatschappelijke opgave.  
Het effect van de inspanningen van het UP willen herkenbaar terugzien in de omgevingsvisie.  
 
In deze visie produceert het UP (maar ook kennisagenda en -programma, bodeminformatietrajecten, etc.) 
veel minder aanbod in de vorm van centrale of generieke producten. Het zijn producten die met een </pre>

====================================================================== Einde pagina 269 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 270 ======================================================================

<pre>VNG Postbus 30435, 2500 GK Den H aag Tel 070 -373 83 93 www.vng.nl   terechte motivatie en argumentatie zijn gemaakt in het eer ste Uitvoeringsprogrammaperiode, maar die 
lokaal net niet passen of niet bekend zijn. De focus van het UP zou moeten zijn:  
• Voortdurend signalering van sluimerende of onbewust aanwezige regionale behoeften.  
• Voortdurende monitoring van mogelijkheden om data/ informatie/kennisaanbod en –vraag te 
combineren.  
• Daar waar weinig activiteit is enthousiasmeren en  stimuleren.  
• Faciliteren van de regio’s, met integrale op de regio toegespitste ondersteuning en ervan 
uitgaand dat de regionale werkwijze uiteindelijk door regionale mensen moet worden gedragen 
en uitgevoerd.  
 
In deze opzet gaat het UP op zoek gaat naar hetgeen in andere disciplines en werkvelden beschikbaar is. 
Wat kunnen we van hen leren en wat kunnen zij van ons leren?  
 
Wat verstaan we onder het toekomstige werkveld?  
Het werkterrein tendeert naar structureel beheer van bodem en ondergrond, in de wetenschap dat het 
beheer altijd afhankelijk is van de huidige inrichting van het gebied, de maatschappelijke opgaven die op 
het gebied afkomen inclusief alle autonome en antropogene veranderingen in het gebied. In het nieuwe 
werkterrein komen allerlei vormen van beheer bijeen, zoals:  
• Het beheer van het grondwater onder de stad (kwalitatief en kwantitatief).  
• Het beheer en de verbetering van grondkwaliteit ( fysisch, chemisch en ecologisch).  
• Het beheer van bodemvruchtbaarheid en biodiversiteit.  
• De omgang met monumenten onder de grond (archeologie).  
• De verbindingen onder de grond (kabels, leidingen, rioleringen, transport).  
• De ondergrondse ‘gebouwen’ (kelders, parkeergarages, tramtunnels, waterbergingen).  
• De omgang en ordening van bodemenergiesystemen.  
• Het dilemma over het openbreken van bodem (operatie steenbreek en het verbeterd insijpelen 
van regenwater in de bodem) of juist het verharden van bodems (loodprob lematiek).  
• De maatregelen tegen bodemdaling.  
• En vele andere vormen van bodembeheer in de bebouwde omgeving.  
 
Invulling van dit nieuwe brede werkterrein vraagt om maatwerk. Van Amsterdam tot Loppersum, ieder 
gebied heeft haar eigen opgaven en omstandigheden . Het vraagt om modern vak man- en meesterschap 
om daar de bodem op een optimale wijze te gebruiken en te beheren.  
 
Hoe kunnen we structureel bodembeheer nader concretiseren?  
In de eerste sessie is als doel geformuleerd: alle gemeenten van Nederland hebben op 1 januari 2021  
bepaald hoe hun bodem en ondergrond ingezet kan worden voor hun maatschappelijke opgaven en dit 
geëffectueerd in de Omgevingsvisie  van de gemeente. Om dat te bereiken is ‘gespeeld’ met de weten -
willen -werke n-opzet die in de klimaatadaptatie wordt gebruikt. Dat levert dit beeld op:  
• Weten.  In deze stap is het van belang om kennis te vergaren ten aanzien van1: 
o Kennis van de plaatselijke en nationale maatschappelijke opgaven  in de regio. Welke 
opgaven zijn er vo or de groene/schone/duurzame/vitale/energieke/snelle steden? Dat is 
inclusief een verwachting van de veranderingen op korte en lange termijn. Het gaat daarbij 
om maatschappelijke opgaven die een directe relatie hebben met het bodem - en 
watersysteem en vrag en om enige vorm van landgebruik: voedsel, drink - of productiewater, 
bodemenergie, natuur, grondstoffenwinning, klimaatadaptatie en dergelijke. 
Maatschappelijke opgaven die elkaar in de bodem ontmoeten.  
o Het economische en sociale DNA  van de regio en de ont wikkelingen die daarin zichtbaar 
zijn. Dit DNA en het ecologische DNA van de regio hebben, voor een stabiele ontwikkeling 
van het gebied, verband met elkaar.  
o Het ecologische DNA  van de regio:  
▪ Kennis van de kracht van het plaatselijke bodem - en watersysteem  en de kansen 
die het daardoor voortbrengt. Welke economische en sociale kansen kunnen 
voortkomen vanuit de ecologische krachten (ecosysteemdiensten) in een gebied?  
                                                 
1 De meeste effecten beperken zich niet tot het eigen grondgebied. Daarom is het aan te raden om de 
analyses niet alleen, maar gezamenlijk uit te voeren. Betrek bewoners,  bedrijven,  buurgemeenten, 
waterschappen, provincie en vertegenwoordigers van de veiligheidsregio.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 270 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 271 ======================================================================

<pre>VNG Postbus 30435, 2500 GK Den H aag Tel 070 -373 83 93 www.vng.nl   ▪ Kennis van de kwetsbaarheden van het plaatselijke bodem - en watersysteem . 
(Iede re verandering in) maatschappelijke opgaven kan haar eigen kwetsbaarheid van 
het bodem - en watersysteem voortbrengen. Een gebied met een stevige kwel vanuit 
diepe bodemlagen is kwetsbaar voor booractiviteiten voor bodemenergiesystemen. De 
klimaatveranderin g kan de kwetsbaarheid van een gebied blootleggen voor 
overstromingen, extreme neerslag, droogte en hitte.  
• Willen.  Deze stap gaat over het bepalen van het ambitieniveau en het vastleggen ervan in 
doelen en strategieën om die doelen te bereiken. Dit gebeur t meestal in een iteratief proces, 
waarbij regelmatig wordt doorgeschakeld naar mogelijke maatregelen en teruggekoppeld naar 
wat je weet van de regio. Daarbij vinden afwegingen plaats over het budget, de politieke 
prioriteiten en over samenwerkingsmogelijk heden.  
• Werken.  Onder het ‘Werken’ wordt verstaan hoe de doelen en strategieën worden geborgd 
(verankering in beleid en/of regelgeving) en uiteindelijk gerealiseerd (daadwerkelijke uitvoering in 
de praktijk). Ook dit is een gezamenlijk proces met collega’s (interdisciplinair) en maatschappij.  
 
Wat betekent dit voor de wijze waarop gemeenten zich organiseren in de WEB?  
De WEB zal zich verbreden en vertakken naar alle regio’s:  
• Verbreden qua onderwerp. Bovenstaande zegt voldoende: het bodemwerkveld is in 2020 n iet 
langer een bodemsaneringsoperatie die tot doel heeft om meer potentie te halen uit het 
bodemgebruik, het is een vorm van duurzaam landgebruik waarbij het focust op inrichting en 
beheer van de ondergrondse ruimte.  
• Verbreden qua doelgroep. De doelgroep v an de WEB betreft alle gemeenten van Nederland, 
inclusief de ondersteunende Omgevingsdiensten. Het WEB -netwerk kent vertakkingen naar alle 
regio’s in Nederland, zonder overigens dat dit betekent dat alle gemeenten bij de WEB -
bijeenkomsten aanwezig moeten z ijn. Een werkwijze zoals dat nu bijvoorbeeld in Zeeland 
functioneert (waarin één Zeeuwse gemeente de andere gemeenten vertegenwoordigt), kan een 
voorbeeld voor andere regio’s of provincies zijn.  
• Verbreden naar resultaatbereik. Het resultaat is gerelateerd aan het verminderen van schade 
door onhandig of onbewust landgebruik. Het resultaat is ook gerelateerd aan het benutten en 
behouden van bodemecosysteemdiensten.  
 
Wat betekent dit voor ieder lid van het WEB -netwerk?  
• Trigger: Wat is het verhaal van de onderg rond in jouw stad en haar omgeving. En ben je in staat 
om dat verhaal voor het voetlicht te brengen. Weten alleen is dus niet voldoende, het vraagt ook 
bepaalde vaardigheden om van het verhaal een gesprek te maken, om bestuurders en collega’s 
te verleiden en hun taal te begrijpen.  
• Aanpak: Het primaire proces vindt plaats in de regio en door mensen die daar actief zijn. Zij 
moeten achter het verhaal kunnen staan en in staat zijn het gesprek te openen met collega’s van 
de eigen organisatie en van andere relev ante organisaties in de regio. Zonder een gezamenlijk 
besef van de opgave, kom je niet ver. Dit alles in het besef dat andere werkvelden even goed 
worstelen met de veranderende wetgeving en aanstaande decentralisatie van taken in het kader 
van de fysieke l eefomgeving en op zoek zijn naar decentrale verankering.  
• Basis op orde! De keten data, informatie, kennis is belangrijk. De basis moet op orde zijn en 
gedragen informatie komt voort uit een gezamenlijke duiding van data.  
 
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 271 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 272 ======================================================================

<pre>OPLEGNOTITIE   
  
VNG -Commissie Milieu, Energie en Mobiliteit   
  
Auteur(s)  : Werkgroep Bodem i.a.m. (070   
Datum  : 7 juli 2016   
Status  :  Ter bespreking   
 
 
 6.1 Structuurvisie Ondergrond  
  
Bestuurlijke portefeuillehouder(s) :  
mw.  
 
 
 Vragen aan de commissie:  
 1.  Kunt u instemmen met inzet om via de structuurvisie Ondergrond geen nationale 
grondwaterreserves te begrenzen (inclusief ruimtelijk regime)  
2. Kunt u instemmen met de inzet om de kleine gasvelden in de structuurvisie ondergrond niet te 
laten benoemen als nationaal belang en daarbij de exploitatie van die velden als uitgangspunt 
opnemen  
3. Wilt u wel of nie t gaan verkennen of bestuurlijke afspraken rond de structuurvisie ondergrond 
meerwaarde hebben?  
4. Zo ja, op welke variant van bestuurlijke afspraken moeten we daarbij inzetten?  
 Samenvatting:  
  
Het project structuurvisie is nu zover gevorderd dat de contouren van een het product “structuurvisie” 
zichtbaar beginnen te worden. Voor nu zijn er twee  punten waarover wij u vragen te besluiten:  
 
A Borgingswijze van nationale thema’s  
 
Zowel het ministerie van EZ als de VEWIN willen dat I&M een aantal zaken in de structuurvisie vastlegt 
die de handelingsruimte van provincies en gemeentes beperken.  
 
1) De VEWIN wil dat I&M nationale grondwatervoorraden aanwijst waarbij mijnbouwactiviteiten en 
specifiek boringen uitgesloten zijn. Expliciet zou in die gebieden geothermie uitgesloten 
moeten worden.  
2) EZ wil in de structuurvisie de kleine gasvelden benoemen a ls nationaal belang en daarbij de 
exploitatie van die velden als uitgangspunt opnemen. Reden is dat met mindere winning uit het 
Groningerveld er alternatieven gevonden moeten worden. Gas wordt gezien als 
transitiebrandstof en winning uit kleine gasvelden h eeft daarbij de voorkeur.  
 
Het ministerie van I&M neigt ernaar beide wensen te honoreren.  
 
Wij hebben de voorkeur voor borging via de provincies, omdat op dit manier meer maatwerk kan 
worden geboden in waar wel en geen geothermie mogelijk is.  Wij denken dat op die manier uiteindelijk 
meer geothermie (en dus meer duurzame energie) mogelijk is dan als het Rijk de grondwaterreserves 
begrenst en van regime voorziet.  
 
Let wel, wij zijn hier niet de belangrijkste speler in. Is vooral een discussie tussen provin cies, rijk en 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 272 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 273 ======================================================================

<pre>drinkwaterbedrijven. De Vewin voert een harde lobby om de drinkwaterreserves door het rijk vast te 
laten leggen, omdat ze verwachten dat de voorraden op die manier beter veilig gesteld kunnen worden. 
Echter individuele drinkwaterbedrijven zit ten er pragmatischer in, zie voorbeelden hieronder.  
De Vewin heeft met haar harde starre opstelling te weinig oog heeft voor de veranderende 
maatschappelijke context en kan een averechts effect bereiken. Evt. kan de Vewin worden uitgedaagd 
om meer werk te maken van draagvlak voor grondwaterbescherming. Daarbij ook aandacht hebben 
voor verontreinigingen die een veel groter gevaar vormen dan die paar boringen.  
 
Op basis van de ons beschikbare informatie is wat ons betreft niet voldoende mate aangetoond dan 
wel aannemelijk gemaakt  dat er in de komende decennia een dermate ernstig drinkwatertekort 
ontstaat waardoor Rijkssturing noodzakelijk is. Hetzelfde geldt voor de noodzaak tot opsporing en 
exploitatie van de kleine gasvelden. Om die reden zien wij ook geen reden om in STRONG op deze 
twee punten tot rijkssturing te komen. Het belemmert het decentrale werken, hindert de energietransitie 
en beperkt onnodig de mogelijkheden op regionaal niveau om met lokale inwoners en bedrijven het 
gesprek te voeren over het ge bruik van de ondergrond voor gaswinning. Ook vinden wij beiden niet 
passen in de filosofie van de omgevingswet. Bedoeling van de omgevingswet is nu juist het maken van 
een integrale ruimtelijke afweging in dialoog met de lokale samenleving.  
 
Het is juist v oor het draagvlak van zowel drinkwaterwinning als energievoorziening van belang deze 
integrale ruimtelijke afweging een kans te geven . 
 
B Bestuurlijke afspraken  
Het Rijk voorziet dat de voor de uitvoering van deze doelen en voor eventuele andere doelen in de 
ondergrond , afspraken met decentrale overheden nodig zijn. De gespreken hierover starten naar 
verwachting in het najaar.  
 
De vraag is of en zo ja op welke wijze en welk nivea u, bestuurlijke afspraken voor gemeenten 
meerwaarde kunnen bieden. Wij zien een bestuurlijke betrokkenheid vanaf gemeentekant. Maar de 
vraag is wat voor type afspraken voor gemeenten de meeste meerwaarde hebben.  
 
In bijlage 2 worden verschillende mogelijk heden geschetst.  
 
Vervolgp roces:  
 
4-7 is een bestuurlijk beraad strong, waar mw. Diks en dhr. V.d. Wiel namens de VNG bij aanwezig 
zijn. 
 
Aan de ministers van EZ en IenM is voorgesteld om eind september een bestuurlijk overleg te 
organiseren, waarbij beide ministers aanwezig zijn. Dit bestuurlijk overleg is alleen voor de 
overheidspartijen. Gevraagd wordt per geleding 3 bestuurders af te vaardigen. Na dit eerste overleg zal 
nog meer best uurlijk overleg volgen.  
 
 
 Bijlagen : ZIE HIERONDER  
 6.1.1 Denklijnennotitie Van IenM: In deze notitie worden de hoofdkeuzes van de structuurvisie 
zichtbaar.  Deze notitie i s besproken in het Directeuren o verleg ruimte tussen de koepels en I&M  
6.1.2 Notitie over mogelijkheden bestuurlijke afspraken.  
 
  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 273 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 274 ======================================================================

<pre>Bijlage 6.1.1: Notitie Denkrichting voor de uitwerking van de Structuurvisie Ondergrond  
 
Ministerie IenM, 26 mei 2016.  
notitie ten behoeve van discussie in het DO Ruimte van 2 juni 2016.  
 
Toelichting op deze notitie  
Het is de bedoeling om in de Structuurvisie Ondergrond specifieke beleidsuitspraken en/of ruimtelijke 
keuzes op te nemen, bijvoorbeeld in de vorm van uitsluitingen, reserveringen en/of het stellen van 
voorwaarden aan mijnbouwact iviteiten in specifieke gebieden, waarmee sturing wordt gegeven aan 
zaken die van nationaal belang zijn en daar waar dat nu nodig is. In deze discussienotitie wordt een 
denkrichting geschetst voor de uitwerking van de Structuurvisie Ondergrond in de vorm v an 
beleidsuitspraken die bestuurders zouden kunnen doen en die in de ontwerp Structuurvisie 
Ondergrond opgenomen zouden kunnen worden. De bedoeling van deze notitie is om met betrokken 
partijen hierover het gesprek aan te gaan en om gezamenlijk tot een uit werking te komen die op breed 
draagvlak kan rekenen.  
De in deze notitie geschetste denkrichting is gebaseerd op analyses die op nationale schaal zijn 
uitgevoerd en heeft daarmee hoofdzakelijk betrekking op het nationale schaalniveau. Dat betekent dat 
deze denkrichting en de daarin opgenomen prioriteitsvolgorde in eerste instantie bedoeld is voor het 
doen van uitspraken op nationale schaal. Hoewel het daarmee geen blauwdruk is voor het doen van 
uitspraken op regionaal niveau is het daarvoor wel richtinggeve nd.  
 
Doel van de Structuurvisie Ondergrond  
Het hoofddoel van de Structuurvisie Ondergrond is drieledig:   
- Het verankeren van het nationaal belang van de drinkwatervoorziening en er voor zorgen dat er 
nu en in de toekomst voldoende mogelijkheden blijven voor huidige en toekomstige winningen 
van grondwater voor de drinkwatervoorziening.   
- Het bieden van ruimte a an mijnbouwactiviteiten voor de energievoorziening, gericht op de 
transitie naar een duurzame energievoorziening;  
- Het versterken van het proces om in goede samenwerken en in vertrouwen met elkaar te komen 
tot zorgvuldige afwegingen en besluitvorming over mijnbouwactiviteiten.  
Bij het uitwerking geven aan dit doel  wordt een relatie gelegd tussen het gebruik van de onder - en 
bovengrond. De Structuurvisie Ondergrond richt zich op het nationale en regionale schaalniveau niet 
op de lokale inpasbaarheid van ac tiviteiten.   
Bij het uitwerking geven aan dit doel is het van belang de uitgangspunten van de omgevingswet in 
gedachten te houden (decentraal doen wat decentraal kan) en de schaalniveaus (nationaal, regionaal) 
waarop nationale belangen kunnen worden uitge werkt en geconcretiseerd.  
Bij de besluitvorming over nieuwe mijnbouwactiviteiten is het van belang om in samenspraak met alle 
partijen te beoordelen of een voorgenomen besluit het kunnen borgen van de nationale belangen van 
de drinkwatervoorziening en ene rgievoorziening niet in de weg staat. Omdat het hier gaat om een 
inzet die op nationale schaal van belang is moet besluitvorming plaatsvinden in samenspraak met de 
desbetreffende regio waarbij het maken van aanvullende afspraken aan de orde kan zijn (bijvo orbeeld 
over informatievoorziening, schaderegeling en -loket, nulmeting en monitoring, comfort bieden aan de 
omgeving in geval van overlast).  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 274 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 275 ======================================================================

<pre>Ten aanzien van de andere wijze van werken (3e gedachtestreepje hierboven) kan worden 
geconstateerd dat deze reed s in gang is gezet met bemoedigende voorbeelden (o.a. manifest 
gaswinning, green deal geothermie).  
 
Urgentie voor besluitvorming  
Uit het PlanMER blijkt dat het op dit moment nog niet zodanig druk is in de ondergrond dat er sprake 
is van een urgentie om ru imtelijke keuzes tussen functies in de ondergrond te moeten maken. Daarbij 
past evenwel de opmerking dat een activiteit in ondergrond ook bovengronds ingepast moet kunnen 
worden en dat eventuele problemen die zich voordoen bij de ruimtelijke inpassing aan de bovengrond 
hierbij niet zijn meegenomen. Ook daar kan een urgentie uit voorkomen om ruimtelijke keuzes tussen 
functies in de ondergrond te moeten maken. Daarnaast kunnen er ook andere politieke en bestuurlijke 
argumenten spelen op grond waarvan het make n van ruimtelijke keuzes nu al wenselijk wordt 
gevonden.  
In de toekomst kan de urgentie voor het moeten maken van keuzes toenemen wanneer de ambities 
op het gebied van de energietransitie (zowel voor wat betreft winning als opslag) verwezenlijkt gaan 
worden. Het belang van de Structuurvisie Ondergrond is er in gelegen om mede op basis van een 
toegenomen bewustwording ontwikkelingen nauwgezet te volgen, toekomstige knelpunten die zouden 
kunnen gaan ontstaan tijdig te zien aankomen en voorbereid te zijn op d e wijze waarop afwegingen en 
besluiten tot stand komen die op een breed draagvlak kunnen rekenen.  
Bij de vraag of het maken van een ruimtelijke keuze aan de orde is, is onderscheid naar de 
verschillende schaalniveaus van belang. Op nationaal niveau gaat h et om het borgen van nationale 
belangen waarbij de optelsom van alle afzonderlijke activiteiten bepaalt of doelen op nationale schaal 
in voldoende mate worden gerealiseerd. Zoals de energievoorziening en doelen die samenhangen 
met de transitie naar duurzam e energie en klimaat. Op provinciaal niveau gaat het om het expliciet 
maken van doelen en ambities in samenhang met nut en noodzaak van activiteiten op regionale 
schaal waarbij uitwerking wordt gegeven aan beleid dat door het Rijk bij provincies is belegd.  Dit 
betreft ondermeer het waarborgen van een toekomstige, robuuste drinkwatervoorziening. Op lokaal 
niveau gaat het met name om het vormgeven van de lokale inpasbaarheid van activiteiten, waarvoor 
ruimte wordt geboden of gevraagd binnen de provinciale vis ies en verordeningen, op een zodanige 
wijze dat veiligheid en kwaliteit van de leefomgeving zo goed mogelijk worden gewaarborgd.  
Potenties voor activiteiten zijn niet evenredig verdeeld over Nederland. Dat zal betekenen dat nu en in 
de toekomst een relatief groot beroep kan worden gedaan op bepaalde regio’s voor de 
energievoorziening en dat in sommige provincies grondwater voor mens elijke consumptie schaarser is 
dan in andere regio’s. Het is verstandig om daar nu reeds rekening mee te houden.  
Om die reden zal de Structuurvisie relevante informatie en overwegingen opnemen voor toekomstige 
besluitvorming over nationale en regionale ve rdelingsvraagstukken. Met als belangrijkste doel om 
tijdig in te kunnen spelen op toekomstige ontwikkelingen en knelpunten die zich zouden kunnen gaan 
voordoen.  
Met de omgevingswet in gedachten is de algemene lijn erop gericht om zoveel mogelijk ruimte te  laten 
voor regionaal en lokaal maatwerk en om flexibiliteit voor toekomstige besluitvorming te behouden. 
Gezien de snelheid waarmee ontwikkelingen met name rond het vraagstuk van de energievoorziening 
zich voordoen is over 5 jaar  een actualisatie van de Structuurvisie voorzien om te bezien of er 
noodzaak is tot het maken van nadere keuzes.  
 
Denkrichting voor beleidsuitspraken  </pre>

====================================================================== Einde pagina 275 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 276 ======================================================================

<pre>Tegen de achtergrond van het bovenstaande ligt de vraag op tafel voor welke onderwerpen van 
nationaal belang (specifieke mijnbouwac tiviteiten en grondwatervoorraden) het wenselijk is dat er nu 
al richtinggevende beleidsuitspraken en/of (ruimtelijke) keuzes voor (specifieke) gebieden worden 
gemaakt  die in de ontwerp Structuurvisie Ondergrond moeten worden opgenomen? De in deze notitie  
beschreven denkrichting is gebaseerd op de conceptresultaten van het PlanMER, inzichten over 
zaken als nut en noodzaak, schaarste en daarmee urgentie en op informatie die is opgehaald uit de 
landsbrede en regionale bijeenkomsten die de afgelopen 2 maanden  zijn gehouden. De denkrichting 
is afkomstig van het Rijk en is bedoeld als eerste aanzet om met de decentrale overheden en 
maatschappelijke organisaties in een open gesprek over van gedachten te wisselen. Het is dus 
nadrukkelijk een denkrichting die niet in beton is gegoten.  
1. Naar aanleiding van het klimaat akkoord in Parijs en de nationale doelstelling om in 2050 CO2 
neutraal te zijn, is het belangrijk om een transitie in te zetten naar een duurzame 
energievoorziening. Het zal echter nog tientallen jaren duren voordat onze energieb ehoefte 
volledig CO2 neutraal zal zijn. Gas heeft een relatief lage CO2 uitstoot en is daarmee een goede 
transitiebrandstof. De komende jaren is er daarom nog gas nodig, hierbij willen we niet 
afhankelijk worden van het buitenland. Het is daarom wenselijk om gas waar mogelijk de 
komende jaren uit de Nederlandse bodem te winnen. Het gas uit kleine velden is op nationaal 
schaalniveau schaars en locatiegebonden.  
2. Met oog op het borgen van het nationaal belang van de drinkwatervoorziening en daarmee 
voorbereid t e zijn op mogelijke toekomstige ontwikkelingen en onverwachte gebeurtenissen zijn 
in de Beleidsnota Drinkwater de doelen beschreven die samenhangen met de aanwijzing van 
nationale grondwaterreserves en aanvullende strategische voorraden. Aangezien de in he t 
PlanMER beschreven begrenzing van de aanwezige potenties voor nationale 
grondwaterreserves een globale indicatie van deze voorraden betreft, provincies soms over meer 
gedetailleerde informatie over de regionale situatie beschikken en zij in belangrijke m ate 
verantwoordelijk zijn voor de drinkwatervoorziening vraagt het Rijk de provincies om (in 
samenspraak met de drinkwaterbedrijven) het voortouw te nemen om de zoete nationale 
grondwaterreserves (die deels ook voor operationele winningen gebruikt kunnen w orden) nader 
te begrenzen en dit in samenhang te doen met de aanwijzing en begrenzing van de in hun ogen 
noodzakelijke (aanvullende) strategische voorraden.  Daarbij vragen we provincies om bij de 
begrenzing rekening te houden met de meest kansrijke gebied en voor geothermie.   
Omdat het hierbij om een regionaal verdelingsvraagstuk gaat, worden provincies verzocht aan te 
geven welke  mate van bescherming van deze grondwatervoorraden voor menselijke consumptie 
in hun ogen gewenst is en dit samen met de begren zing van deze voorraden in provinciale 
verordeningen te verankeren. Bij besluitvorming over opsporings -, winnings - en 
opslagvergunningen wordt dit provinciaal beleid en regiospecifieke informatie betrokken.  
3. Inzet van geothermie wordt door het Rijk van gro ot belang gezien voor het Nationaal belang van 
de energievoorziening en de transitie naar duurzame energie1. Geothermie wordt ontwikkeld op 
plekken waar grote vraag naar warmte is, zoals in glastuinbouwgebieden, bestaand 
(hoog)stedelijk gebied en gekoppeld  aan industrie en bedrijventerreinen. Op basis van de 
                                                 
1 Ook de verantwoorde inzet van bodemenergie is hiervoor van groot belang. Bij open 
systemen is sprake van regie door provincies. Bij gesloten syst emen zetten Rijk, 
bedrijfsleven en gemeenten gezamenlijk in op het realiseren van een kwaliteitsslag.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 276 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 277 ======================================================================

<pre>ruimtelijke analyse en regiobijeenkomsten is gebleken dat er in de meeste regio’s voldoende 
ruimte is voor de ontwikkeling van geothermie buiten de beschermingsgebieden voor 
drinkwaterwinningen (grondwa terbeschermingsgebieden, waterwingebieden en boringsvrije 
zones rond drinkwaterwinningen). Bij het opstellen van regionale ontwikkelstrategieën voor 
geothermie worden provincies gevraagd om grondwatervoorraden die van belang zijn voor de 
drinkwatervoorzien ing zoveel mogelijk te ontzien. Wanneer dit niet mogelijk is, wordt bij voorkeur 
en in samenspraak met alle betrokken partijen ingezet op het kunnen combineren van 
geothermie en het kunnen benutten van grondwater voor drinkwaterwinning. Daarbij kan het 
nodig zijn om aanvullende voorwaarden te stellen aan geothermie. Gedacht zou kunnen worden 
aan:  
a. aanvullende technische voorschriften ten behoeve van de integriteit van de boorwand 
(bijvoorbeeld in de vorm van een dubbelwandige of driewandige casing) die zich  uitstrekt 
over tenminste de gehele diepte van het grondwaterpakket;  
b. een vorm van monitoring van het grondwater in de nabijheid van de boring;  
c. het maken van aanvullende afspraken die betrekking hebben op beheer en toezicht op de 
fase van exploitatie en de  fase van afronding van de activiteit (opruimen, schoon achter 
laten);  
d. een verplichte deelname aan een schade - of calamiteitenfonds.  
Of dergelijke aanvullende voorwaarden mogelijk of nodig zijn en de exacte invulling daarvan kan 
het beste op gebiedsnivea u worden bepaald, mede afhankelijk van de specifieke 
geohydrologische situatie, en in gezamenlijk overleg met alle betrokken partijen. Komen partijen 
niet tot een gezamenlijke oplossing dan krijgt de bescherming van grondwater voor de 
drinkwatervoorziening  voorrang boven de uitvoering van geothermie.  
Ultradiepe geothermie is een veelbelovende techniek voor de verduurzaming van de industrie of 
voor het opwekken van elektriciteit. De komende jaren wordt onderzoek gedaan en worden 
plannen vanuit de industrie g emaakt hoe de bestaande industrie in Nederland CO2 -neutraal kan 
worden en ze daarbij de opties van (ultradiepe) geothermie betrekken. Voor ultradiepe 
geothermie geldt hetzelfde als hierboven voor geothermie is opgemerkt.  
4. Het maken van reserveringen voor d e mogelijke toekomstige opslag van CO2 (CCS) in 
uitgeproduceerde (kleine) gasvelden lijkt onontkoombaar als we de klimaatdoelen willen halen. 
CCS is een mogelijke optie als andere opties niet of nauwelijks voorhanden zijn. CCS leent zich 
om toegepast te wo rden bij vaste emissiebronnen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan proceswarmte 
in de industrie, omdat daar nog maar weinig CO2 -arme alternatieven zijn. Bij CCS speelt dat de 
afgevangen CO2 ondergronds moet worden opgeslagen. Hiervoor komen lege gasvelden in 
aanmerking die ook voor andere doeleinden kunnen worden ingezet, bijvoorbeeld als buffer van 
energie voor pieken in energievraag. In het politiek -bestuurlijke debat over toekomstige CCS is 
uitgesproken dat de voorkeur voorlopig uitgaat naar opslag op zee.  
5. Commerciële winning van schaliegas is de komende 5 jaar niet aan de orde. Bij het maken van 
afwegingen behoeft met een eventuele toekomstige winning geen rekening gehouden te worden. 
Mocht ooit een besluit genomen worden dat schaliegaswinning in Nederland t oegestaan wordt 
dan zal deze functie alsdan ingepast moeten worden. Zoals te doen gebruikelijk geldt ook dan dat 
reeds bestaande functies voorrang hebben op nieuw in te plannen functies.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 277 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 278 ======================================================================

<pre> 
Denkrichting geen blauwdruk voor regionale uitwerking  
De hierboven gepresenteerde denkrichting is gebaseerd op een analyse op nationale schaal en is 
geen blauwdruk voor de uitwerking in iedere regio. In de Structuurvisie Ondergrond is de mogelijkheid 
aanwezig om uitspraken te verbijzonderen naar specifieke re gio’s, zoals bijvoorbeeld de 
Waddeneilanden.  
 
Aanvullende  opmerkingen  
De kwaliteit  van de leefomgeving  moet naar mening  van veel partijen  zorgvuldig  worden  afgewogen.  
Dat gebeurt  nu al in het kader  van de Omgevingsvergunning  op een goede  manier.  Partijen  hebben  
echter  geen  goed  overzicht  op welke  moment  en in welk kader  welke  aspecten  worden  getoetst.  
Daarom  zal de Structuurvisie  een overzicht  bieden  van het bouwwerk  van vergunningverlening  rond 
mijnbouwactiviteiten,  de verantwoordelijke  en betrokken  partijen en de relevante  toetsingsgronden.  
Onderdeel  van de uitvoeringsparagraaf  in de ontwerp  Structuurvisie  Ondergrond  is het ontwikkelen  
van een geoloket  waar alle relevante  geodata  beschikbaar  is. 
Het bouwwerk  van vergunningverlening  rond mijnbouwactiviteit en is complex  en voor buitenstaanders  
niet goed  te volgen.  Uitgangspunt  van de Omgevingswet  is Eenvoudig  Beter.  Daarom  zullen  de 
verantwoordelijke  overheden  bij de start van de vergunningverlening  de besluitvorming  en 
communicatie  op elkaar  afstemmen,  daar afspraken  over maken  en uitvoeren.  Dit vergroot  de 
transparantie  van de besluitvorming  en maakt  het voor provincie,  gemeenten  en waterschappen  
eenvoudiger  hun verantwoordelijkheid  bij de besluitvorming  vorm te geven.   
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 278 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 279 ======================================================================

<pre>Bijlage 6.1.2 Bestuurlijke afspraken  
Het Rijk beperkt zich in haar structuurvisie tot de nationale doelen:  
 
- Het verankeren van het nationaal belang van de drinkwatervoorziening en er voor zorgen dat er 
nu en in de toekomst voldoende mogelijkheden blijven voor huidige en  toekomstige winningen 
van grondwater voor de drinkwatervoorziening.   
- Het bieden van ruimte aan mijnbouwactiviteiten voor de energievoorziening, gericht op de 
transitie naar een duurzame energievoorziening;  
- Het versterken van het proces om in goede samen werken en in vertrouwen met elkaar te komen 
tot zorgvuldige afwegingen en besluitvorming over mijnbouwactiviteiten.  
Daarbij voorziet het Rijk dat de voor de uitvoering van deze doelen en voor eventuele andere doelen 
in de ondergrond , afspraken met decentrale overheden nodig zijn. De gespreken hierover starten 
naar verwachting in het najaar.  
 
De vraag is of en zo ja op  welke wijze en welk niveau, bestuurlijke afspraken voor gemeenten 
meerwaarde kunnen bieden. Wij zien een bestuurlijke betrokkenheid vanaf gemeentekant. Maar de 
vraag is wat voor type afspraken voor gemeenten de meeste meerwaarde hebben.  
 
De VNG kan aan d e ene kant afspraken maken waarbij gemeenten via de VNG medeverantwoordelijk 
worden voor het bereiken van de nationale doelen. Voorbeeld:  
In alle gemeenten maximaal 100 kg restafval per inwoner per jaar, uiterlijk in 2020 2 
Aan de andere kant kan de VNG zic h in haar afspraken beperken tot procesafspraken, over hoe het 
rijk en de regio samen een regionale aanpak voor de ondergrond maken (en daar zo nodig op 
regionaal niveau bestuurlijke afspraken aan koppelen). Voorbeeld:  
 
Uiterlijk in 2017 gaan Rijk, provinc ies en gemeenten in regionaal verband aan de slag met het maken 
van een regionale ondergrond -aanpak, waarbij de thema’s duurzame energie, mijnbouwwetactiviteiten 
en bescherming drinkwater in ieder geval aan bod komen. Deze regionale aanpak kan evt. leiden tot 
bestuurlijke afspraken tussen Rijk en regio.  
 
 
En uiteraard zijn ook verschillende tussenvarianten mogelijk.  
Vragen aan de commissie:  
• Wilt u wel of niet gaan verkennen of bestuurlijke afspraken rond de structuurvisie ondergrond 
meerwaarde hebben?  
• Zo ja, op welke variant van bestuurlijke afspraken moeten we daarbij inzetten?  
 
 
.  
 
                                                 
2 Bron:  uitvoeringsprogramma  VANG -HHA  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 279 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 280 ======================================================================

<pre>Date : 12-12-2016 09:48:39
From  :  
Subject : FW: Beantw oording vragen SP
Attachm ent : im age001.png;im age002.jpg;
 
Hier het antwoord van de NAM op de technische vragen van de SP die we aan de NAM hebben voorgelegd.
Bij mij roept de beantwoording geen nadere vragen op. Mijn advies is op deze zo door te sturen naar de griffie.
 
Akkoord?
 
Met vriendelijke groeten,
 
Beleidsspecialist
............................................................
Gemeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
T 0592 - 366 
M 06
E  
@assen.nl
website: 
www.assen.nl
 
Van:
 
l
 
Verzonden:
 vrijdag 9 december 2016 20:22
Aan:
Onderwerp:
 Beantwoording vragen SP
 
Dag 
Helaas pas in het weekend. Ik moest langs verschillende afdelingen die ik ook niet dagelijks spreek of nodig heb.
 
Naar aanleiding van je vragen, het volgende:
1.
       
Het aardgascondensaat moet worden afgevoerd naar Delfzijl. Hoe wordt het vervoerd?
Gas dat wordt gewonnen in de gemeente Assen, wordt behandeld op onze locatie Vries-4 in de gemeente Tynaarlo. Van daaruit wordt het uitgefilterde watercondensaat
met tankwagens vervoerd naar het Tankenpark Delfzijl. Daar wordt het water en het aardgascondensaat van elkaar gescheiden.
2.
       
Indien met tankwagens, welke route(s) gaan deze tankwagens rijden?
De routes worden door Logistiek opgesteld, rekening houdend met de lokale situatie en wet- en regelgeving. Dit betekent niet dat de transporten per definitie buiten de
bebouwde kom plaatsvinden; als voorgeschreven wordt dat de kortste route gereden moet worden, dan kan een tankwagen alsnog bibeko rijden.
3.
       
Is er voor die route een up-to date calamiteitenplan in de gemeentes in de maak?
Het watercondensaat valt onder de ADR-regelgeving. Daarvoor is geen calamiteitenplan nodig. Het is dus een van de vele stoffen die dagelijks door Assen (en in dit geval
dus de gemeente Tynaarlo) e.o. rijden, en waarvan vele transporten waarschijnlijk schadelijker en/of gevaarlijker zijn. Watercondensaat is trouwens ook niet explosief,
mocht dat de achterliggende reden van de vraag zijn. Hulpdiensten hebben equipment om bijbehorende ongevalscenario’s te bestrijden, en beschikken over ‘factsheets’
over stoffen als waco. Wij hebben zelf ook een incidenten-calamiteiten-organisatie operationeel 24/7.
4.
       
Met hoeveel tankwagens wordt er in de highcase winning per week gereden per route?
We hebben een vergunning voor maximaal 10 trucks per dag voor die locatie in Tynaarlo en wij blijven (uiteraard) binnen die vergunning. Het zijn dus maximaal 70 trucks
per week.
 
Mochten ze nog meer vragen hebben, dan hoor ik het graag.
Mocht er iets voor jou niet duidelijk zijn, dan weet je me te vinden!
 
Met vriendelijke groet,
 
 
 
 
Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V.
Statutaire vestiging Den Haag - Handelsregister no. 04008869
Correspondentieadres: Postbus 28000, 9400 HH Assen
Bezoekadres: Schepersmaat 2, 9405 TA Assen
 
T +31 592   
M +316   
E 
. l @shell.com
I 
www.nam.nl
http://www.twitter.com/nambv
 
https://www.linkedin.com/company/nam
 
 
 
 
From:
   
l . @assen.nl
] 
Sent:
 vrijdag 2 december 2016 18:53
To:
Subject:
 RE: Achtergrondinformatie gaswinning NAM Assen-Noord
 
Dag ,
 
N.a.v. het raadsvoorstel over het advies winningsplan heb ik een aantal  technische vragen gekregen van de raadsfractie van SP. De meeste kan ik wel beantwoorden maar met
onderstaande 4 weet ik geen raad omdat ze niet direct betrekking hebben op het winningsplan.
 
Kun jij of een collega deze vragen voor mij van een antwoord voorzien?
 
1.
       
Het aardgascondensaat moet worden afgevoerd naar Delfzijl. Hoe wordt het vervoerd?
2.
       
Indien met tankwagens, welke route(s) gaan deze tankwagens rijden?
3.
       
Is er voor die route een up-to date calamiteitenplan in de gemeentes in de maak?
16.272
</pre>

====================================================================== Einde pagina 280 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 281 ======================================================================

<pre>4.
       
Met hoeveel tankwagens wordt er in de highcase winning per week gereden per route?
 
Alvast bedankt!
 
Met vriendelijke groeten,
 
Beleidsspecialist
............................................................
Gemeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
T 0592 - 36  
M 06-
  
n.nl
website: 
www.assen.nl
 
Van:
 
l
 
:
. ll @shell.com
] 
Verzonden:
 
vrijdag 2 december 2016 16:17
Aan:
 Marco Out <
@assen.nl
>; 
bestuur@tynaarlo.nl
; 
@aaenhunze.nl
CC:
 
i @aaenhunze.nl
; 
. @tynaarlo.nl
. @assen.nl
. i @assen.nl
. . i assen.nl
>
Onderwerp:
 
Achtergrondinformatie gaswinning NAM Assen-Noord
 
Geachte heren,
Zoals in de voorgaande mail is beloofd, hierbij extra achtergrondinformatie over de gaswinning in Assen-Noord, over winningsplannen en over de communicatie hierover aan uw
bewoners.
 
Het proces rondom het nieuwe winningsplan
Elk bedrijf in Nederland dat gas uit de grond wil halen moet een winningsplan maken. Hierin staat onder meer hoe het bedrijf gas wil winnen. En wat de invloed daarvan op de
omgeving is.  In het winningsplan zit ook technische en financiële informatie over de winning, zoals:
·
         
informatie over de duur van de winning;
·
         
de te winnen volumes;
·
         
de verwachte bodembeweging ten gevolge van de winning.
 
Na enkele jaren gebruik te hebben gemaakt van de rechten en plichten in een winningsplan, levert NAM doorgaans een wijziging op dat bestaande winningsplan in. Dit wordt
soms een ‘nieuw’ winningsplan genoemd, en soms een ‘update’. NAM heeft in 2016 een wijziging van het winningsplan ingediend. Bij het indienen van het gewijzigde
winningsplan heeft NAM op verzoek van de Minister rekening gehouden met de lopende wijziging van de Mijnbouwwet en de daarin opgenomen aangescherpte eisen voor
winningsplannen. In dit winningsplan is ook een seismische risicoanalyse opgenomen. Deze seismische risicoanalyse geeft volgens de Minister geen aanleiding om de
voorgenomen productie uit Vries-10 niet op te starten.
Het nieuwe proces rondom alle winningsplannen behelst ondermeer dat omwonenden en gemeenten, provincies en waterschappen de gelegenheid krijgen om op het
winningsplan te reageren. Dat proces repecteren wij uiteraard en wij werken daar ten volle aan mee door onder andere aan de voorkant daarvan al in gesprek te gaan,
omwonenden en opwonenden te informeren door middel van inloopbijeenkomsten en diverse andere communicatiekanalen. U bent onderdeel van dat proces, en dat is ook
precies waar wij afgelopen woensdag over gesproken hebben. Uiteindelijk beoordeelt de Minister van EZ de winningsplannen, en dus ook het winningsplan in deze (met de naam
‘Westerveld’).
 
Juridische achtergronden en feiten van het huidige winningsplan
Door uitspraken in een debat in de Kamer en een bijbehorende brief met antwoorden op Kamervragen, bestond de gedachte dat winning uit deze put nieuw was. NAM heeft
toentertijd al aangegeven dat dit slechts een nieuwe put was, richting een blok dat al eerder productie heeft opgeleverd. Dat blok is onderdeel van het gasveld met de naam Vries.
Het gasveld wordt beschreven in het winningsplan Westerveld. NAM heeft daarop aangegeven dat de put niet in gebruik zou worden genomen zonder toestemming van het
Ministerie van EZ.
De verwachting was dat een update van het winningsplan binnen afzienbare tijd afgerond zou kunnen worden. Nu dit echter niet het geval bleek te zijn, heeft NAM aan de
toezichthouder, Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), gevraagd om aan te geven of productie uit put Vries-10 is toegestaan onder het huidige winningsplan. Het betreft immers
geen nieuwe winning, maar een bestaand gasveld. SodM heeft geconstateerd dat de grenzen van het vigerende winningsplan met het in gebruik nemen van put Vries-10 de
komende twee jaar naar verwachting niet zullen worden overschreden en dat er op basis van het bestaande winningsplan gestart kan worden met de productie uit deze put. NAM
voldoet hiermee dus aan de vereisten en mag op basis daarvan een aanvang maken met de productie.
 
NAM’s achtergrond ten aanzien van de gaswinning in uw gemeente
Het gasveld Vries is een van de 220 kleine gasvelden in Nederland.  Het gasveld Vries is al sinds 1968 in gebruik. De nieuwe put is aangesloten op een onderdeel van dat gasveld,
wat wij geologisch een blok noemen. Dit blok hebben wij de naam Vries-Zuid-Zuid gegeven, maar heeft dus geen enkele geografische relatie met het dorp Vries. Sterker nog: het
ligt onder Assen-Noord, voornamelijk onder het dorp Loon.
In dit winningsplan is ook een seismische risicoanalyse opgenomen. Deze seismische risicoanalyse geeft geen aanleiding om de voorgenomen productie uit Vries-10 niet op te
starten. Met andere woorden: het is onwaarschijnlijk dat er seismische activiteit ontstaat door de winning uit het Vries-gasveld. Ook de verwachte bodemdaling (< 2 cm) blijft met
de productie uit de put Vries-10 binnen het nu geldende winningsplan. Mochten inwoners van uw gemeente denken dat zij schade lijden door NAM, dan kunnen zij een melding
van die schade doen. Deze melding wordt daarop door een deskundige onderzocht. Indien uit dat onderzoek blijkt dat de schade door NAM’s activiteiten komt, dan vergoedt NAM
die schade zondermeer. We maken daarvoor gebruik van een schadeprotocol.
 
Communicatie
De andere kant is dat de gaswinning in uw gemeenten niet nieuw is. Ook dit blok, waarin naar verwachting 400 miljoen m3 gas zit, is niet nieuw. In de gemeente Assen wordt -ter
vergelijking- in een jaar tijd door de huishoudens ongeveer 50 miljoen m3 gas per jaar gebruikt.
De afgelopen jaren is er intensief gecommuniceerd over gaswinning in Noord-Drenthe. Er zijn vele inloopavonden, open dagen, locatiebezoeken en boortorenrondleidingen
georganiseerd. Het social media-gebruik door NAM is toegenomen met als doel geïnteresseerden en omwonenden te informeren over actuele activiteiten. Er zijn flyers, brieven
en uitnodigingen op adres gestuurd. Er zijn vele overleggen geweest met lokale vertegenwoordigers van dorpen en wijken, zoals dorpsbelangen en wijkraden. Ook via media
wordt gecommuniceerd. Wij merken zelf dat het aantal vragen minder wordt. Wij nemen regelmatig poolshoogte door middel van diverse soorten gesprekken. Vragen en
onduidelijkheden blijven er altijd, maar de frequentie neemt duidelijk af. Wij begrijpen heel goed dat ons werk niet in één zin of brief uit te leggen is. We gaan daarom door. De
eerstvolgende acties zijn het sturen van flyers (Loon, Tarlo en Balloo) en het organiseren van informatiemiddagen en -avonden in Loon (Balloo en Taarlo), Marsdijk en Vries. De
sessie in Loon vindt plaats op 24 januari 2017.
Alle informatie is terug te vinden op 
www.nam.nl
 of op Facebook: NAM in Assen.
 
I
k hoop u hiermee voldoende informatie te hebben gegeven voor het moment. Mocht u nog extra vragen hebben, dan hoor ik dat graag.
 
 
Met vriendelijke groet,
 
 
 
Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V.
Statutaire vestiging Den Haag - Handelsregister no. 04008869
</pre>

====================================================================== Einde pagina 281 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 282 ======================================================================

<pre>Correspondentieadres: Postbus 28000, 9400 HH Assen
Bezoekadres: Schepersmaat 2, 9405 TA Assen
 
T +31 592   
M +316   
E . l @shell.comI www.nam.nl
http://www.twitter.com/nambv
 
https://www.linkedin.com/company/nam
 
 
 
 
Disclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 282 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 283 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 283 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 284 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 284 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 285 ======================================================================

<pre>Date : 4-3-2019 08:05:55
F
T
S
ubject : FW: Berichtgeving gasw inning NAM Noord-Drenthe
 
 
V
an:
V
erzonden:
 
zondag 3 maart 2019 16:59
A
an:
 
C
C:
 
O
nderwerp:
 
FW: Berichtgeving gaswinning NAM Noord-Drenthe
 
B
este 
 
D
e berichtgeving van RTV en DVHN heeft al   i  i  l    l  . Het is dus goed dat de NAM een mail gestuurd heeft met enige
c
ontext en toelichting. Het college zal er ongetwijfeld dinsdag verder over doorpraten. Mocht er van jouw kant nog informatie zijn die hiervoor nuttig is, dan hoor ik dat graag.
 
G
roet,
 
T
heo
 
V
an:
 Marco Out 
V
erzonden:
 
zaterdag 2 maart 2019 17:08
A
an:
 
@
assen.nl
@
assen.nl
i
@assen.nl
i
@assen.nl
@
assen.nl
>
C
C:
 
.
@assen.nl
.
@assen.nl
>
On
derwerp:
 Fwd: Berichtgeving gaswinning NAM Noord-Drenthe
 
Besten,
Vooruitlopend op onze bespreking dinsdag leek het m e goed om  deze m ail die ik net ontvangen heb alvast m et jullie te delen.
 
Goed weekend verder,
 
Groet,
Marco
 
Verstuurd vanaf m ijn iPad
Begin doorgestuurd bericht:
Van:
 
- @shell.com
>
Datum :
 2 m aart 2019 om  16:55:28 CET
Aan:
 
@assen.nl
>
Kopie:
 
@assen.nl
>, <
@a
ssen.nl
>
O
n
derw erp:
 
B
erichtgeving gasw inning NAM Noord-Drenthe
G
eachte heer Out,
 
G
isteravond en vandaag verschenen er diverse berichten in de regionale en landelijke m edia over NAM’s gaswinning in Drenthe.
E
r zouden bijvoorbeeld “17 extra gasvelden in gebruik worden genom en” en NAM zou “m eer gas willen winnen in Noord-Drenthe”.
 
O
m dat ik begrijp dat dit veel vragen, veel onrust en veel wantrouwen oproept, voel ik toch sterk de behoefte om  hier vandaag m eteen bij u op te reageren om  een en
a
nder recht te zetten.
 
B
oven alles geldt het volgende:
1
. Nee, NAM neem t geen 17 extra gasvelden in gebruik.
2
. Nee, NAM wil niet m èèr gas winnen in Noord-Drenthe.
 
I
k neem  aan dat dit enige toelichting behoeft.
 
1
. De berichtgeving kom t voort uit een m ediagesprek rondom  onze Sam en-In-Energie-bijeenkom st in Em m en, gisterm iddag. Tijdens dat inform ele gesprek kwam en
t
erloops veel getallen en cijfers voorbij die voor m ensen die bij NAM of veel m et NAM werken, gesneden koek zijn; bijvoorbeeld 7000 gas-en oliegerelateerde banen,
1
500 NAM’ers, 500 Em m enaren en Assenaren, 30 Drentse gasvelden, dertien nu nog door NAM geproduceerde gasvelden, et cetera.
D
e indruk kon daardoor ontstaan dat NAM dan nog zeventien gasvelden extra zou kunnen exploiteren. Dat kan echter niet. Dat zijn nam elijk velden die of al leeg zijn, of
a
l afgestoten zijn, of al verkocht zijn aan een andere operator. Die worden niet m eer in gebruik genom en door NAM. De berichtgeving over deze velden is gisteravond al
g
ecorrigeerd, m aar blijft uiteraard nog circuleren, m et nam e via social m edia. 
H
et berust dus echter op een m isverstand. 
 
2
. In datzelfde gesprek is gesproken over de afnam e van de hoeveelheid gas (in die dertien velden). Daar werd van gezegd dat het gas bijna op is, m aar dat er nog enkele
b
lokken zijn, in (NB.) 
O
verijssel èn Drenthe
,
 die nog over zijn. Blokken zijn onderdelen van bestaande gasvelden die som s al wel een put hebben (Hardenberg), en som s
n
iet (De Wijk, Den Velde). Dat betreft geen nieuwe gaswinning. Dat betreft ook niet m èèr gaswinning; de hoeveelheid van die dertien velden is im m ers al via
w
inningsplannen bij u en bij ons bekend. 
O
nze directeur benadrukte die afnam e in het kader van het feit dat we de kom ende jaren nog gewoon gas nodig zullen blijven hebben, naast alle inspanningen in de
e
nergietransitie -òòk die van NAM- in bijvoorbeeld Em m en en Hoogeveen.
I
k ben zelf van m ening dat de woorden 
m
èèr
 
g
aswinning
 
hier helaas niet op zijn plaats en ongelukkig gekozen zijn. Het gaat nam elijk om  continuering van de bestaande
g
aswinning. In som m ige gevallen doen we daar langer over dan gedacht (Westervelde, Coevorden), m aar het wordt nooit m eer gas om  de m eest eenvoudige reden die er
i
s; m eer gas zit er niet in. En hier geldt absoluut op=op.
16.273
</pre>

====================================================================== Einde pagina 285 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 286 ======================================================================

<pre>Ook hier is helaas toch wat m ist blijven hangen. De term en blokken, gasvelden, nieuw, oud, m eer, bestaand, produceren, boren en winnen, geven vaker verwarring voor
m ensen die niet dagelijks m et olie-en gaswinning te m aken hebben; dat hebben we nu opnieuw m et eigen ogen kunnen waarnem en.
 
Beide onderdelen zijn later hersteld in de titel en de tekst van het bericht.
http://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/144598/NAM-wil-ook-laatste-beetje-gas-winnen-in-bestaande-velden
 
Verder wijs ik u ook nog graag op het artikel in het Dagblad van het Noorden, waarin helem aal niet over deze twee onderwerpen gesproken wordt. Zij waren ook bij dit
m ediagesprek aanwezig.
https://www.dvhn.nl/drenthe/NAM-Aardbeving-van-3.0-of-hoger-Dan-klein-gasveld-direct-sluiten-24224294.htm l1
 
Ik betreur absoluut dat er opnieuw onrust is ontstaan. Dat is uiteraard nooit onze bedoeling geweest. Ik hoop dat we inm iddels voldoende vertrouwen bij u hebben
o
pgebouwd dat we dit soort ‘nieuws’ ook nooit zonder overleg m et u naar buiten zouden brengen.
 
Ik hoop dat ik deze correctie voldoende voor u heb toegelicht. Anders hoor ik graag hoe en waar wij u kunnen helpen.
 
Met vriendelijke groet,
 
 
 
 
Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V.
Statutaire vestiging Den Haag - Handelsregister no. 04008869
Correspondentieadres: Postbus 28000, 9400 HH Assen
Bezoekadres: Schepersm aat 2, 9405 TA Assen
 
 
@shell.com
I 
www.nam .nl
http://www.twitter.com /nam bv
 
https://www.linkedin.com /com pany/nam
 
 
V
erstuurd vanaf m ijn iPad
 
Graag inform eren wij u dat alle persoonsgegevens die verstrekt en gebruikt worden als onderdeel van de zakelijke relatie van de Shell business m et haar klanten, leveranciers en partners, verwerkt worden in
overeenstem m ing m et het Shell Global P rivacy beleid – Zakelijke Klanten, Leverancies en Business P artners beschikbaar via de relevante webpagina onder de link 
www.shell.com
, zoals aangevuld m et enige
verdere specifieke en/of lokale privacy statem ents. Voor vragen of zorgen om trent de verwerking van de persoonsgegevens, verwijzen wij u graag naar het Shell Global P rivacy beleid – Zakelijke Klanten,
Leverancies en Business P artners of kunt u contact opnem en m et de voor uw relevante Klantenservicecentrum .
Disclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 286 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 287 ======================================================================

<pre>Date : 20-6-2018 13:52:15
F
T
C
S
ubject : FW: beroepschrift tegen besluit EZ K w inningsplan Westerveld
B
este  Marco en 
 
G
raag deel ik onderstaande ambtelijke mail van Tynaarlo met jullie.
l
 i   i                    
i
 
 
l       i                       i   
i
  l
 
 l        l   li       l     
 
  
 
 
  i       i            
 
  I  
 
     
 
     l l     i   i  
 
         
l
i
 
G
roet,
 
V
an:
 
Verzonden:
 dinsdag 19 juni 2018 12:17
A
an:
 
O
nderwerp:
 
beroepschrift tegen besluit EZK winningsplan Westerveld
 
D
ag heren,
 
I
k heb zojuist telefonisch contact gehad met    l  van Plas&Bossinade. Ik heb aangegeven dat er een besluit aan zit 
t
e komen m.b.t. winningsplan Westerveld en
d
eze rond 24 juni wordt verwacht. Ik heb hem gevraagd of hij bereid en in de gelegenheid is om voor ons een beroepschrift op te stellen. Hierbij er van uitgaande dat niet al onze
b
ezwaren door de minister afdoende 
z
ullen worden beantwoord of ingewilligd.
 
 
heeft aangegeven tijd en ruimte te hebben om dit voor ons op te pakken. Hij zal zelf     i  hebben en daarna  i   .
I
k heb met hem afgesproken dat wij als het besluit beschikbaar komt, wij (Aa & Hunze, Assen en Tynaarlo) z.s.m. met hem een overleg 
i
nplannen om proces en inhoud van het
b
eroepschrift te bespreken. 
 
O
ver de kosten moeten wij het onderling nog maar even hebben, maar vanuit Tynaarlo komt dit in ieder geval wel goed.
 
A
ls  voor ons een beroepschrift opstelt (zo veel mogelijk in lijn met de zienswijze en wellicht extra’s vanuit het besluit tot 
b
eëindiging Groningen en wat betekent dit voor
d
e kleine velden…) dan weten we in ieder geval zeker dat er een beroepschrift komt.
M
oeten wij alleen intern bij ons zorgen voor de nodige mandaten, vervanging en tijdige verzending etc.
 
 
 
 
 
 
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.274
</pre>

====================================================================== Einde pagina 287 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 288 ======================================================================

<pre>Date : 7-12-2018 10:56:01
F
rom  :  
T
S
ubject : FW: Beroepschrift
A
ttachm ent : Beroepschrift.doc;
D
ag 
 
H
ier nog een tekstuele aanvulling van  die volgens mij     i .
 
M
et vriendelijk groet,
 
 
B
eleidsadviseur gemeente Assen
T
eam Strategie en Advies
 
-
 
-
W
ebsite: 
w
ww@assen.nl
 
V
a
n:
 
V
erzonden:
 
vrijdag 7 december 2018 10:40
A
an:
 
O
nderwerp:
 
Beroepschrift
 
Z
ie aanpassingen. Wat denk je?
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
g
emeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.275
</pre>

====================================================================== Einde pagina 288 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 289 ======================================================================

<pre>    AANTEKENEN   Afdeling bestuursrechtspraak van de  Raad van State   Postbus 20019   2500 EA DEN HAAG    Groningen, CONCEPT Deet en Zonder bijlagen per fax  vooruit: 070 - 365 1380    Inzake _ : Gemeenten/advies wrningsplan Westerveld |  Qnze ref. : 20170405. 14/wrv/ah/18-01169975 Advocaat  Uwref. : Tel. direct : (050) NE  Faxcirect :(050)525 5435  E-mail EG > asbossinade.nl  BEROEPSCHRIFT    Hoogedeigestrenge Raad,    In bovengenoemde zaak treedt op als advocaat gemachtigde van:</pre>

====================================================================== Einde pagina 289 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 290 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 290 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 291 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 291 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 292 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 292 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 293 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 293 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 294 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 294 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 295 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 295 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 296 ======================================================================

<pre>Date : 19-11-2018 11:50:00
F
T
S
ubject : FW: besluit gasw inningsplan Westerveld 
A
ttachm ent : im age001.jpg;im age002.jpg;
H
allo 
 
N
og ev en een nabrander.
 
U
iteraard word ik graag op de hoogte gehouden v an de uitkomsten v an de bijeenkomst v an morgenmiddag.
 
M
et v riendelijke groet,
 
 
s
enior jurist
G
emeente Noordenveld
S
trategie en Ontwikkeling
P
ostbus 109
t
el. 14 050
9
300 AC RODEN
H
.Vriezema@ gemeentenoordenveld.nl
w w w .gemeentenoordenveld.nl
 
V
a
n:
 
V
erzonden:
 
maandag 19 november 2018 11:04
A
an:
 
C
C:
 
  . i @GemeenteNoordenveld.nl>
O
nderwerp:
 
RE: besluit gaswinningsplan Westerveld
 
H
allo 
 
I
n de gemeente Noordenv eld heeft onze burgemeester Klaas Smid deze zaak in portefeuille.
 
I
k ben dinsdagmiddag 20 nov ember v erhinderd en kan daarom niet aanwezig zijn bij het ambtelijk ov erleg in Assen.
 
M
et v riendelijke groet,
 
Henk Vriezema
s
e
nior jurist
G
emeente Noordenveld
S
trategie en Ontwikkeling
P
ostbus 109
t
el. 14 050
9
300 AC RODEN
H
.Vriezema@ gemeentenoordenveld.nl
w w w .gemeentenoordenveld.nl
 
V
an:
 
@
assen.nl
> 
V
e
rzonden:
 
donderdag 15 november 2018 13:38
A
an:
 
@
leek.nl
>; ' @middendrenthe.nl' <
@
m
iddendrenthe.nl
>; ' . i @drenthe.nl' <
@
d
renthe.nl
>;
@
drenthe.nl' <
@
drenthe.nl
>; @tynaarlo.nl' <
@
tynaarlo.nl
>; i @gemeentewesterveld.nl' 
@
gemeentewesterveld.nl
>;
'
@wdodelta.nl' <
@
wdodelta.nl
.
@
hunzeenaas.nl
>; ' @aaenhunze.nl'
<
@
aaenhunze.nl
>; 
'
.
@provinciegroningen.nl' 
@
provinciegroningen.nl
>; ' . i @provinciegroningen.nl' <
@
provinciegroningen.nl
>;
 
i
 
@
gemeentenoordenveld.nl
@
leek.nl
>; ' @noorderzijlvest.nl' <
@
noorderzijlvest.nl
>;
.
.
ll @noorderzijlvest.nl' 
.
. ll @noorderzijlvest.nl
>; . @drenthe.nl' <
.
@drenthe.nl
>
C
C:
 
.
@assen.nl
>
Onderwerp:
 besluit gaswinningsplan Westerveld
 
D
ag allemaal,
 
H
et besluit van het winningsplan Westerveld is nu eindelijk dan toch gepubliceerd.
De beroepstermijn van 6 weken is ingegaan.
 
D
e gemeente Assen neemt, zoals ook in de periode van het advies en de zienswijze, het initiatief om samen met de gemeenten Tynaarlo, Aa en Hunze, Noordenveld en de
provincie Drenthe het besluit samen te analyseren op technische/maatschappelijke aspecten. Voor de juridische aspecten wordt een advocaat ingeschakeld. Ook de overige
overheden binnen het gebied van het winningsplan Westerveld worden van harte uitgenodigd hierbij aan te schuiven.
 
D
e resultaten van de analyse worden  vervolgens besproken in een bestuurlijk overleg waarvoor alle betrokken lokale overheden worden uitgenodigd. In het bestuurlijk overleg
wordt besproken hoe we gaan reageren op het besluit van de minister en of we dat ook weer gezamenlijk doen. Gelet op de relatief korte termijn is hieronder een
planningsschema opgesteld zoals wij dat in Assen willen voorleggen aan ons college (het kan zijn dat deze planning nog wijzigt).   
 
W
ij nodigen jullie uit om op 
dinsdag 20 november van 14:00 -17:00uur
 in het gemeentehuis van Assen het besluit ambtelijk te bespreken en te analyseren.
Hierop vooruitlopend horen we graag wie van jullie bestuurders we moeten uitnodigen voor het bestuurlijk overleg.
 
 
W
eeknr Week Activiteit
1 15/11 publicatie van instemmingsbesluit
15-23/11  juridische analyse door advocatenkantoor van Tynaarlo PlasBossinade
(gespecialiseerd in aardgaswinning tevens kantoor van de Groningse
overheden) in opdracht van Tynaarlo, Aa en Hunze en Assen.
15-20/11 technische en maatschappelijke analyse door ambtenaren van o.a. Assen,
Tynaarlo, Aa en Hunze, Noordenveld en provincie
20/11 Ambtelijke bespreking analyse (juridisch en maatschappelijk/technische
analyse
2 27/11 Resultaten analyse in college
2 28-29-
30/11
Overleg bestuurders decentrale overheden binnen gebied Winningsplan
Westerveld
3
 
3-7/12 Overleg met Stop Gaswinning Marsdijk Nu en Dorpsbelangen Loon
3-7/12 Eventueel opstellen beroepsschrift door Advocatenkantoor
3-7/12 Opstellen college- en raadsvoorstel
16.276
</pre>

====================================================================== Einde pagina 296 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 297 ======================================================================

<pre>    College- en raadsvoorstel! naar B&W    Bespreking college-raadsvoorstel in college  Verzending raadsvoorstel    RO 17-24/12 Bespreking in raad 20 december    21-12 _| Uiterlijke verzending van een eventueel beroepsschrift         Met vriendelijk groet,    Beleidsadviseur gemeente Assen  Team Strategie en Advies  i   a   Website: www@assen.nl              Tot epi won Storten by Brteeter ger</pre>

====================================================================== Einde pagina 297 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 298 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 298 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 299 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 299 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 300 ======================================================================

<pre>Noortje van den Nieuwenhuizen
Adviseur
G
emeente Zuidhorn
H
ooiweg 
9
Pos tbus  3
9800 AA Zuidhorn
n
vandennieuwenhuizen@ zuidhorn.nl
   
 
  
w
ww.zuidhorn.nl
Date : 16-11-2018 13:56:32
F
rom  : "Noortje van den Nieuw enhuizen" nvandennieuw enhuizen@zuidhorn.nl
T
S
ubject : FW: besluit gasw inningsplan Westerveld 
Dag 
 
H
artelijk dank voor onderstaande mail. Ik zal namens Gemeente Leek aanwezig zijn bij het ambtelijk overleg aanstaande dinsdag.
Vooruitlopend op de gemeentelijke herindeling ben ik reeds verantwoordelijk voor het dossier aardgaswinning in het Westerkwartier, vandaar dat ik en niet   naar
het overleg kom.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
 
 
 
 
 
 
V
an:
 
@
assen.nl
> 
V
erzonden:
 
donderdag 15 november 2018 13:38
A
an:
 
  
i
l @leek.nl
>; @middendrenthe.nl' <
@m
iddendrenthe.nl
>; ' . @drenthe.nl' <
@drenthe.nl
>;
' @drenthe.nl' <
@drenthe.nl
>; ' @tynaarlo.nl' 
@t
ynaarlo.nl
>; i @gemeentewesterveld.nl' <
@
g
emeentewesterveld.nl
>;
'
@wdodelta.nl' <
@
wdodelta.nl
.
@hunzeenaas.nl
>; ' @aaenhunze.nl'
<
@aaenhunze.nl
>; 
'
.
@provinciegroningen.nl' <
@
provinciegroningen.nl
>; ' . i @provinciegroningen.nl' <
@
p
rovinciegroningen.nl
>;
@gemeentenoordenveld.nl' 
. i @gemeentenoordenveld.nl
.
@leek.nl
>; ' . @noorderzijlvest.nl'
<
@
noorderzijlvest.nl
>; 
l
l
@noorderzijlvest.nl' <
l
l @noorderzijlvest.nl
>; ' . @drenthe.nl' <
@
drenthe.nl
>
C
C:
 
.
@assen.nl
>
On
derwerp:
 besluit gaswinningsplan Westerveld
 
Dag allemaal,
 
Het besluit van het winningsplan Westerveld is nu eindelijk dan toch gepubliceerd.
De beroepstermijn van 6 weken is ingegaan.
 
De gemeente Assen neemt, zoals ook in de periode van het advies en de zienswijze, het initiatief om samen met de gemeenten Tynaarlo, Aa en Hunze, Noordenveld en de
provincie Drenthe het besluit samen te analyseren op technische/maatschappelijke aspecten. Voor de juridische aspecten wordt een advocaat ingeschakeld. Ook de overige
overheden binnen het gebied van het winningsplan Westerveld worden van harte uitgenodigd hierbij aan te schuiven.
 
De resultaten van de analyse worden  vervolgens besproken in een bestuurlijk overleg waarvoor alle betrokken lokale overheden worden uitgenodigd. In het bestuurlijk overleg
wordt besproken hoe we gaan reageren op het besluit van de minister en of we dat ook weer gezamenlijk doen. Gelet op de relatief korte termijn is hieronder een
planningsschema opgesteld zoals wij dat in Assen willen voorleggen aan ons college (het kan zijn dat deze planning nog wijzigt).   
 
Wij nodigen jullie uit om op 
dinsdag 20 november van 14:00 -17:00uur
 in het gemeentehuis van Assen het besluit ambtelijk te bespreken en te analyseren.
Hierop vooruitlopend horen we graag wie van jullie bestuurders we moeten uitnodigen voor het bestuurlijk overleg.
 
 
Weeknr Week Activiteit
1 15/11 publicatie van instemmingsbesluit
15-23/11  juridische analyse door advocatenkantoor van Tynaarlo PlasBossinade
(gespecialiseerd in aardgaswinning tevens kantoor van de Groningse
overheden) in opdracht van Tynaarlo, Aa en Hunze en Assen.
15-20/11 technische en maatschappelijke analyse door ambtenaren van o.a. Assen,
Tynaarlo, Aa en Hunze, Noordenveld en provincie
20/11 Ambtelijke bespreking analyse (juridisch en maatschappelijk/technische
analyse
2 27/11 Resultaten analyse in college
2 28-29-
30/11
Overleg bestuurders decentrale overheden binnen gebied Winningsplan
Westerveld
3
 
3-7/12 Overleg met Stop Gaswinning Marsdijk Nu en Dorpsbelangen Loon
3-7/12 Eventueel opstellen beroepsschrift door Advocatenkantoor
3-7/12 Opstellen college- en raadsvoorstel
6-7/12 College- en raadsvoorstel naar B&W
4 11/12 Bespreking college-raadsvoorstel in college
>11/12 Verzending raadsvoorstel
5 17-21/12 Bespreking in raad 20 december
21-12 Uiterlijke verzending van een eventueel beroepsschrift
 
 
Met vriendelijk groet,
 
 
Beleidsadviseur gemeente Assen
Team Strategie en Advies
 
Website: 
www@assen.nl
 
 
D
i
sclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
g
emeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.277
</pre>

====================================================================== Einde pagina 300 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 301 ======================================================================

<pre>Date : 19-11-2018 16:29:28
F
rom  :  
T
S
ubject : FW: besluit gasw inningsplan Westerveld 
Ag ,
B
egreep van mijn collega dat je gebeld had met de vraag waar en hoe laat het overleg is.
W
elnu we starten om 14:00 het overleg in het stadhuis (projectkamer 3.15)
 
T
ot morgen
M
et vriendelijk groet,
 
 
B
eleidsadviseur gemeente Assen
T
eam Strategie en Advies
 -
 
-
W
ebsite: 
w
ww@assen.nl
 
V
a
n:
 
V
erzonden:
 
donderdag 15 november 2018 13:38
A
an:
 
@
drenthe.nl' < @drenthe.nl>; @tynaarlo.nl' @tynaarlo.nl>; 'i @gemeentewesterveld.nl' < @gemeentewesterveld.nl>;
'
@wdodelta.nl' <
<
@aaenhunze.nl>; ' . @provinciegroningen.nl' < @provinciegroningen.nl>; ' . i @provinciegroningen.nl' < @provinciegroningen.nl>;
@
<
C
C:
 
O
nderwerp:
 
besluit gaswinningsplan Westerveld
 
D
ag allemaal,
 
H
et besluit van het winningsplan Westerveld is nu eindelijk dan toch gepubliceerd.
D
e beroepstermijn van 6 weken is ingegaan.
 
D
e gemeente Assen neemt, zoals ook in de periode van het advies en de zienswijze, het initiatief om samen met de gemeenten Tynaarlo, Aa en Hunze, Noordenveld en de
p
rovincie Drenthe het besluit samen te analyseren op technische/maatschappelijke aspecten. Voor de juridische aspecten wordt een advocaat ingeschakeld. Ook de overige
o
verheden binnen het gebied van het winningsplan Westerveld worden van harte uitgenodigd hierbij aan te schuiven.
 
D
e resultaten van de analyse worden  vervolgens besproken in een bestuurlijk overleg waarvoor alle betrokken lokale overheden worden uitgenodigd. In het bestuurlijk overleg
w
ordt besproken hoe we gaan reageren op het besluit van de minister en of we dat ook weer gezamenlijk doen. Gelet op de relatief korte termijn is hieronder een
p
lanningsschema opgesteld zoals wij dat in Assen willen voorleggen aan ons college (het kan zijn dat deze planning nog wijzigt).   
 
W
ij nodigen jullie uit om op 
d
insdag 20 november van 14:00 -17:00uur
 
in het gemeentehuis van Assen het besluit ambtelijk te bespreken en te analyseren.
H
ierop vooruitlopend horen we graag wie van jullie bestuurders we moeten uitnodigen voor het bestuurlijk overleg.
 
 
W
eeknr
W
eek
A
ctiviteit
1 1
5/11
p
ublicatie van instemmingsbesluit
1
5-23/11  
j
uridische analyse door advocatenkantoor van Tynaarlo PlasBossinade
(
gespecialiseerd in aardgaswinning tevens kantoor van de Groningse
o
verheden) in opdracht van Tynaarlo, Aa en Hunze en Assen.
1
5-20/11 
t
echnische en maatschappelijke analyse door ambtenaren van o.a. Assen,
T
ynaarlo, Aa en Hunze, Noordenveld en provincie
2
0/11
A
mbtelijke bespreking analyse (juridisch en maatschappelijk/technische
a
nalyse
2 2
7/11
R
esultaten analyse in college
2 2
8-29-
3
0/11
O
verleg bestuurders decentrale overheden binnen gebied Winningsplan
W
esterveld
3
 
3
-7/12
O
verleg met Stop Gaswinning Marsdijk Nu en Dorpsbelangen Loon
3
-7/12
E
ventueel opstellen beroepsschrift door Advocatenkantoor
3
-7/12
O
pstellen college- en raadsvoorstel
6
-7/12
C
ollege- en raadsvoorstel naar B&W
4 1
1/12
B
espreking college-raadsvoorstel in college
>
11/12
V
erzending raadsvoorstel
5 1
7-21/12
B
espreking in raad 20 december
2
1-12
U
iterlijke verzending van een eventueel beroepsschrift
 
 
M
et vriendelijk groet,
 
 
B
eleidsadviseur gemeente Assen
T
eam Strategie en Advies
 
-
 
-
W
ebsite: 
w
ww@assen.nl
 
 
16.278
</pre>

====================================================================== Einde pagina 301 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 302 ======================================================================

<pre>Date : 14-11-2018 17:26:27
F
T
S
ubject : FW: besluit Westerveld
A
ttachm ent : 170926 Nadere inform atie natuur- en m ilieuaspecten WP Westerveld.pdf;171025 Nadere onderbouw ing SRA WP Westerveld.pdf;
H
a 
 
I
k ben er morgen niet (en vrijdag ook niet).
 
K
un jij zorgen dat deze stukken in de inzage map gaan? Die ligt bij de balie. Ik kan daar nu niet meer terecht.
 
G
roet,
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
woensdag 14 november 2018 17:21
A
an:
 
O
nderwerp:
 
RE: besluit Westerveld
 
 
B
ijgaand stuur ik je de gevraagde documenten. Ik zal deze separaat ook naar alle andere adviseurs sturen zodat iedereen beschikking heeft over de stukken en deze bij de ter
i
nzage legging gevoegd kunnen worden.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
P
rojectsecretaris Winningsplannen
 
 
 
V
an:
 
@
assen.nl
> 
V
e
rzonden:
 
woensdag 14 november 2018 17:14
A
an:
 
i
@minez.nl
>
O
nderwerp:
 
besluit Westerveld
 
B
este i ,
 
H
artelijk bedankt. De stukken liggen klaar bij de inzage balie.
 
Z
ou je mij nog de informatie kunnen mailen die genoemd wordt op pagina 4 van het besluit?:
-
 
         
N
adere informatie van de NAM over natuur- en milieuaspecten van 26 september 2017.
-
 
         
N
adere onderbouwing van de SRA van de NAM van 25 oktober 2017.
 
A
lvast bedankt.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
i
B
eleidsregisseur
 
G
emeente Assen, Team Beleid
P
ostbus 30018,  9400 RA  Assen
    
 
:
 
.
@assen.nl
   site: 
w
w
w.assen.nl
 
 
 
D
i
sclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
g
emeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
D
it bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
n
iet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
w
ordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te
v
erwijderen.
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
o
ok, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch
v
erzenden van berichten.
T
his m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
a
re not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
a
re requested to inform  the sender and delete the m essage.
T
he State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
r
isks inherent in the electronic transm ission of m essages.
16.279
</pre>

====================================================================== Einde pagina 302 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 303 ======================================================================

<pre>    Omgevings- en milieuaspecten Westerveld Winningsplan 2017    1.1 Algemeen    De opsporing, winning en opslag van aardgas kan mogelijke gevolgen met zich brengen voor de  omgeving (anders dan bodemdaling en trillingen). Deze mogelijke gevolgen worden beoordeeld door het  bevoegd gezag in het kader van andere vergunningen dan het winningsplan.    Een overzicht van de algemene mogelijke gevolgen en in welke vergunningprocedure(s) deze worden  behandeld, staat in de volgende tabel:    Bodem- omgevingsvergunning milieu  /grondwaterverontreiniging  Luchtverontreiniging (emissies) omgevingsvergunning milieu              Opperviaktewaterverontreiniging omgevingsvergunning milieu  evt. watervergunning         Externe veiligheid omgevingsvergunning milieu    Wet natuutbescherming    De Minister van Economische Zaken bevordert op grond van artikel 34 tid 7 Mijnbouwwet een doelmatige  en samenhangende besluitvorming ten aanzien van het besluit omtrent instemming met het winningsplan  en een aantal overige besluiten, waaronder de besluiten zoals genoemd in bovenstaande tabel  (coördinatieregeling).         Vergunningen    De volgende vergunningen zijn verleend ten behoeve van de uitvoering van het vigerende en het nieuwe  winningsplan Westerveld. (reeds gesuspendeerde locaties zijn niet genoemd)    Vergunning Wabo ‘milieu | Wabo Wm- Wabo ‘milieu Wabo  deel’ ‘milieu vergunning deel’ ‘milieu  deel’ deel'    d.d. 2 juli d.d.10 d.d. 8 maart d.d.14 januari | d.d. 6 mei  2012 (revisie) | november 2011 (revisie) | 2015 (revisie) | 2014 (revisie)  en 14 maart 2014 en 10  2016 (actualisering) [| december  (wijziging) 2013   (aanvraag   milieuneutrate   wijziging, van   rechtswege    [Natuur |    </pre>

====================================================================== Einde pagina 303 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 304 ======================================================================

<pre>    Vergunning Wabo Wabo Wabo Wabo ‘milieu  ‘milieu ‘milieu ‘milieu deel’  deel’ deel’ deel’    Verleend d.d. 2 maart | d.d. 9 juni d.d. 2 juli d.d. 14 april 2008 (oprichtings-    2007 2008 (revisie), | 1999, nadien | vergunning)  (oprichtings- | kaatstelijk enkele art.  vergunning) | gewijzigdd.d. | 8.19Wm   28 juli 2014 meldingen   (milieuneutrale | (milieuneutrale    Bodem/grondwater    Opperviaktewater  Externe Veiligheid         In het geval van Westerveld zijn de benodigde vergunningen al verleend, zodat coördinatie niet meer aan  de orde is. De bovengenoemde mogelijke gevolgen zijn derhalve al betrokken in de respectievelijke  vergunningsprocedures.    Met betrekking tot bovenstaande tabel zal hieronder worden aangeven wat door NAM wordt gedaan om  genoemde gevolgen te voorkomen, dan wel de effecten hiervan te beperken.    Natuur    Voor natuur geldt een rechtstreekse zorgplicht vanuit de Wet natuurbescherming. Aangewezen flora en  fauna mag niet worden vernietigd, verstoord en verontrust worden. Indien mijnbouwactiviteiten negatieve  effecten zouden kunnen hebben op de aanwezige flora en fauna, dient er een ecologisch onderzoek  uitgevoerd te worden. Indien negatieve effecten niet uitgesloten kunnen worden, wordt een ontheffing in  het kader van de flora en fauna aangevraagd bij de Minister van Economische Zaken.    Indien mijnbouwactiviteiten of de gevolgen hiervan invloed kunnen hebben op de  instandhoudingdoelstellingen van aangewezen Natura 2000-gebieden, dienen de effecten en gevolgen  onderzocht worden en eventueel een passende beoordeling opgesteld te worden. Indien hieruit blijkt dat  er negatieve effecten kunnen optreden, wordt een vergunning ingevolge de Wet natuurbescherming  aangevraagd bij de Minister van Economische Zaken.</pre>

====================================================================== Einde pagina 304 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 305 ======================================================================

<pre> 
 1.2 Natuur & Milieu  
 
In dit deel wordt beschreven welke mogelijke gevolgen de uitvoering van het Westerveld -winningsplan 
kan brengen voor bovengenoemde aspecten. In het Westerveld winningsplan gaat het voornamelijk om 
het continueren van een bestaande productie via  bestaande faciliteiten allen met hun reeds ver leende  
specifieke vergunningen . 
 
Bodemdaling  i.r.t. Natuur en Milieueffecten  
Het doel van deze paragraaf is om inzichtelijk te maken wat de mogelijke effecten zijn van bodemdaling 
door de gaswinning Westerveld op beschermde natuurwaarden in het gebied. De winning kan indirect 
invloed hebben op milieu en natuur doordat eventuele bod emdaling de waterhuishouding kan 
beïnvloeden. Het waterpeil kan door de bodemdaling (relatief, ten opzichte van het maaiveld) hoger 
worden door daling van het maaiveldniveau.  Dit kan leiden tot vernatting en daarmee tot nadelige 
gevolgen voor natuur en mil ieu.  
 
Figuur 1: Gasvelden, bodemdalingcontouren en natuurgebieden in het gebied rond Assen, Roden en Midlaren in 2013.  
Figuur 1 toont dat de door gaswinning opgetreden bodemdaling in het Westerveldregio voornamelijk 
cumuleert met die door de gaswinning A nnerveen, Roden en Groningen. De Bijdrage door de Westerveld 
gasvelden bedraagt tot 2013 niet meer dan enkele centimeters. Ook in de toekomst zal de relatieve 
bijdrage aan de bodemdaling in de regio ongeveer gelijk blijven (figuur 3).  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 305 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 306 ======================================================================

<pre> 
   </pre>

====================================================================== Einde pagina 306 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 307 ======================================================================

<pre> 
 In de Westerveldreg io liggen meerdere natuurgebieden. Naast EHS -gebieden betreft dit het Natura 2000 -
gebied de Drentsche Aa. Figuur 1 toont ook het Leekstermeergebied, Bakkeveense Duinen, 
Zuidlaardermeer, Witterveld, Drents -Friese Wold & Leggelderveld en het Fochteloërveen. Deze gebieden 
vallen echter buiten de invloed van de bodemdaling als gevolg van de Westerveldwinningen en worden in 
dit Winningsplan dan ook buiten beschouwing gelaten.  
Het Drentsche Aa -gebied is aangewezen als Habitatrichtlijngebied. Het gebied is geen 
Staatsnatuurmonument of Vogelrichtlijngebied. Het stroomgebied van de Drentsche Aa strekt zich uit van 
Amen en Papenvoort in het zuiden tot Glimmen in het noorden. Het Drentsche Aa -gebied bestaat uit een 
stelsel van beken en beekjes, waaronder de Drentsche A a zelf, Oude Aa, Schipborgsche Diep, 
Zeegserloopje, Anloër Diepje, Gasterensche Diep, Rolderdiep, Taarlosche Diep, Looner Diep, 
Deurzerdiep, Amerdiep, Anderensche Diep, Anreeperdiep, Smalbroekerloopje en Scheebroeker Loop. 
Een deel van de beken is vergrave n of gekanaliseerd, vooral in de bovenlopen en in de benedenloop. Het 
Natura 2000 -gebied bestaat, naast de madelanden van de Drentsche Aa, uit de onderdelen Balloërveld, 
Oudemolen, Gasterse Duinen, Gasterse Holt, Kampsheide, Eexterveld, De Strubben, De Vij ftig Bunder 
en de omgeving van Zeegse. Ten zuiden van dit gebied liggen nog de afzonderlijke bijbehorende 
terreinen Geelbroek, omgeving van Amen en Andersche Diep. Het Natura 2000 -gebied beslaat een 
oppervlakte van ongeveer 3.900 hectare.  
Het Drentsche Aa -gebied omvat een redelijk compleet laaglandbekensysteem met oorspronggebieden, 
bovenlopen, middenlopen en benedenlopen. Door wisselende reliëfs en bodemtypen zijn vele voor 
beekdalen karakteristieke natuurlijke gradiënten tussen landschaps - en vegetatiety pen aanwezig. Het 
bestaat uit oud Drents cultuurlandschap met madelanden (graslanden), bosjes, houtwallen, essen 
(akkers), heide, jeneverbesstruwelen, esdorpen, hunebedden en landgoederen.  
De beekdalen zijn rijk aan gradiënten in waterstanden, bodems, zuu rgraad en beschikbaarheid van 
voedingsstoffen. De gradiënten worden vooral in stand gehouden door verschillende waterstromen. De 
beekdalen worden gevoed door regenwater en grondwater, waarbij het grondwater een heel 
verschillende herkomst kan hebben. Zo tr eedt lokale kwel op van matig zuur tot zuur grondwater, dat 
toestroomt vanuit hoogstens enkele meters dikke zandpakketten boven de slecht doorlatende keileem - of 
potkleilagen (freatisch grondwater). Dit water is rijk aan meststoffen wanneer het afkomstig i s uit 
gebieden die in landbouwkundig gebruik zijn. Daarnaast kan sprake zijn van middeldiepe kwel van 
(matig) basenrijk en ijzerrijk grondwater uit grondwatersystemen uit het pakket onder het keileem. Vooral 
in de middenloop treedt sterke kwel op van basen - en ijzerrijk grondwater uit het tweede watervoerende 
pakket onder de potklei of slibhoudende zanden (diepe kwel), zoals rond Oudemolen, Gasteren, Loon en 
Anderen en langs het Zeegserloopje. Deze grondwaterstroom is zo sterk, dat hier veenvorming via 
grondwater optreedt, in ons land een zeldzaam verschijnsel.  
Behalve rijk aan basen en ijzer is dit water ook relatief schoon, omdat het in aanzienlijke mate afkomstig 
is van regenwater dat is ingezakt in niet -bemeste boswachterijen en heidevelden.  
Behalve kwe l is overstroming met beekwater een belangrijke factor, vooral in de overgang van de 
midden - naar de benedenloop en in de benedenloop. Dit water is vaak rijk aan slib, maar betrekkelijk arm 
aan basen en ijzer. In de midden - en bovenlopen kan lokaal overstr oming optreden door stagnatie van 
mengsels van grond - en regenwater. Dit water is rijker aan basen en ijzer.  
Vanaf de jaren ’60 van de 20e eeuw is het hele plangebied (beekdal en dalflanken) sterk verdroogd door 
intensivering van ontwatering en verlaging van het beekpeil. Dit leidde tot een achteruitgang van natte 
hooilanden en moerasvegetaties. In het afgelopen decennium is juist weer vernatting opgetreden door </pre>

====================================================================== Einde pagina 307 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 308 ======================================================================

<pre> 
 uitvoering van interne vernattingsmaatregelen in het beekdal en vermindering van waterwinningen . 
Lokaal heeft het aantakken van het bovenstroomse deel van het Loonerdiep ook geleid tot vernatting.  
Het Drentsche Aa -gebied bestaat uit verschillende beektypen: een benedenloop, middenlopen en 
bovenlopen. De stroming en het lokale peil rond de beken word t in de bovenlopen en middenlopen 
gestuurd door het verhang: het hoogteverschil is bepalend voor het afstromen van het water (de 
rechterzijde van de schematische dwarsdoorsnede in figuur 2).  
 
Figuur 2: Schematische weergave bodemdaling en peilaanpassing in het Drentsche Aa gebied.  
Bodemdaling als gevolg van de gasproductie uit Groningen resulteert in een relatief kleine toename op 
van het verhang in de Drentsche Aa en zijn toevoeren. De reeds opgetreden bodemdaling als gevolg van 
de gaswinning Westerveld compenseert bovendien een deel van deze toename . Deze effecten zijn 
relatief klein, omdat het verhang van de beken enkele meters omvat (het hoogteverschil tussen de 
bovenlopen en de benedenloop) en de bodemdaling slechts enkele centimeters bedraagt. Vanwege dit 
zeer beperkte effect zijn gevolgen op beschermde natuurwaarden uit te sluiten.  
 
Figuur 3: Gasvelden, bodemdalingcontouren en natuurgebieden in het gebied rond Assen, Roden en Midlaren in 2080.  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 308 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 309 ======================================================================

<pre> 
  
 
Figuur 3 toont de verwachtte bodemdaling nadat d e productie en bodemdaling zijn gestopt. De in het 
onderhavige Winningsplan voorgestelde wijziging in gasproductie leidt niet tot een significante toename in 
de bodemdaling of bodemdalingsnelheid. De toename van de bodemdaling veroor zaakt door de 
productie  uit de velden binnen het winningsplan Westerveld is minder dan 2 centimeter. Voorgaande 
figuren laten zien dat deze bodemdaling verwaarloosbaar is voor dit gebied. Effecten op natuur als gevolg 
van de voorgenomen gasproductie wordt dan ook niet verwacht.  
Bodemtrilling i.r.t. Natuur en Milieueffecten  
Uit de Seismische Risico Analyse die is uitgevoerd voor de velden in het Winningsplan Westerveld,  volgt 
dat de velden  in Categorie I vallen (laagste risicocategorie). Op basis van dezelfde analyse wordt de kans 
op schade door bevingen aan bouwwerken als verwaarloosbaar ingeschat. Hierom wordt de kans op 
schade door bevingen op milieu - en natuurwaarden eveneens als verwaa rloosbaar ingeschat.  
Effecten van bodemtrilling op natuur worden derhalve niet nader  beschouwd. Nadelige meetbare effecten 
van bodemtrilling op de betrokken EHS - en N2000 -gebieden worden, gezien de aard van de trillingen, 
uitgesloten.  
Bodem - / grondwaterv erontreiniging  
NAM bouwt, onderhoudt en beheert installaties zo dat het risico op bodem -/grondwaterverontreiniging 
verwaarloosbaar klein is. Het Activiteitenbesluit en de omgevingsvergunning bevatten regels hieromtrent 
die door NAM worden nageleefd, en Sta atstoezicht op de Mijnen (SodM) ziet bovendien toe op deze 
naleving. Indien toch door een incident bodem -/grondwaterverontreiniging ontstaat, zal NAM deze 
verontreiniging saneren in het kader van de Wet bodembescherming. Gedeputeerde staten van de 
desbetre ffende provincie zijn hiervoor bevoegd gezag.  NAM en de toezichthouders hanteren een strikt 
controlebeleid waardoor de kans op  bodemverontreiniging zeer gering is. Gevaar voor de 
volksgezondheid door het optreden van incidenten is niet te verwachten.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 309 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 310 ======================================================================

<pre>Winningsplan Westerveld  
Geldigheid Seismische Risico Analyse  (SRA)  
In Winningsplan Westerveld is een Seismische Risico Analyse gerapporteerd  die geldig is voor zowel het 
Mid-Case produc tiescenario als het High -Case productiescenario. Deze notitie verduidelijkt dit.  
Tabel 3.1 in Bijlage 3 van het Winningsplan geeft de verwachte drukdaling  per voorkomen . Tabel 1.3 in 
Bijlage 1 geeft de drukdalingen voor de verschillende productiescenario’s.  
Voor Assen -Zuid, Witten en Zevenhuizen -West is de SRA uitgev oerd voor het High -Case 
productiescenario , aangezien geen productie werd verwacht in het Mid -Case productiescenario.  
Voor de overige velden is de additionele drukdaling bij het High -Case productiescenario klein ten 
opzichte van de totale drukdaling sinds het begin van de productie. Drukdaling keert in de SRA alleen 
terug in de vorm van de realistisch sterkste beving volgens de energiebalans, “Mmax (energiebalans)”. 
Hieronder volgen de waarden voor Mmax. De verschuiving is minimaal, en onvoldoende om de scor e in 
de risicomatrix “ invloedfactoren ondergrond ” te veranderen . 
Conclusie: de SRA gerapporteerd in het winningsplan Westerveld blijft geldig voor High -Case 
productiescenario  
Voorkomen  Initiële 
druk  
 
(bar)  Verwachte 
totale 
drukdaling  
MID -CASE  
(bar)  Verwac hte 
totale 
drukdaling  
HIGH -CASE  
(bar)  Mmax 
energiebalans  
MID -CASE  Mmax 
energiebalans  
HIGH -CASE  Mmax 
breukslip  
MID -CASE  
en 
HIGH -CASE  Score 
invloedfactoren 
ondergrond  
(Magnitude)  
voor MID -CASE é n 
HIGH -CASE  
Assen  335 189 218 2,7 2,8 3,1 1 
Een 306 117 200 2,7 2,9 3,1 1 
Eleveld  382 349 362 3,5 3,5 3,6 2 
Vries -Centraal  356 262 293 3,2 3,2 3,4 2 
Vries -Noord  342 277 289 3,3 3,3 3,7 2 
Vries -Zuid  356 119 132 3,2 3,2 3,5 2 
Witterdiep  343 262 269 2,7 2,7 3,5 1 
Zevenhuizen  306 271 286 2,9 3,0 3,2 1 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 310 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 311 ======================================================================

<pre>Date : 20-2-2017 11:07:54
From  :  
Subject : FW: Bestuurlijk overleg ziensw ijze ontw erp-instem m ingsbesluit w inningsplan Westerveld
Attachm ent : im age001.png;
 
Ter info. Even overleg wie van ons hierheen gaat en hoe voorbereiden.
 
Met vriendelijke groeten,
 
Beleidsspecialist
............................................................
Gemeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
    
 
  
@assen.nl
website: 
www.assen.nl
 
Van:
 
Verzonden:
 maandag 20 februari 2017 10:18
Aan:
 'bestuurssecretariaat@gemeentenoordenveld.nl' (bestuurssecretariaat@gemeentenoordenveld.nl) <bestuurssecretariaat@gemeentenoordenveld.nl>; i   
@assen.nl>; 'Bestuurssecretariaat' (bestuurssecretariaat@aaenhunze.nl) <bestuurssecretariaat@aaenhunze.nl>; bestuurssecretariaat@middendrenthe.nl;
bestuur@tynaarlo.nl
CC:
Onderwerp:
 Bestuurlijk overleg zienswijze ontwerp-instemmingsbesluit winningsplan Westerveld
 
Dag collega,
 
Mij is  gevraagd een bestuurlijk overleg in te plannen over een zienswijze op het ontwerp-instemmingsbesluit winningsplan Westerveld.
 
Deelnemers aan dit overleg zijn:
-
          
Burgemeester Thijssen, gemeente Tynaarlo
-
          
Burgemeester Out, gemeente Assen
-
          
Wethouder Lambert, gemeente Aa en Hunze
-
          
Burgemeester Smid, gemeente Noordenveld (eventueel   )
-
          
Burgemeester Baas, gemeente Midden-Drenthe (   is verhinderd)
 
Via een datumprikker heb ik een aantal opties uitgezet. Dank voor jullie reacties.
 
Zoals het zich nu laat aanzien, kunnen alle deelnemers op 
20 maart 16.30 – 17.30 uur.  Locatie: provinciehuis te Assen, GS-kamer
.
 
Vriendelijk verzoek  aan jullie om deze datum vast te leggen in de agenda’s van de bestuurders.
 
Met vriendelijke groet,
 
 
 
 
Secretaresse de heer  , gedeputeerde
 
portefeuille: Milieu, Lucht en Bodem, Klimaat en Energie, Ruimtelijke Ordening
 
Westerbrink 1
Postbus 122
9
400 AC Assen
 
telefoonnum m er: 0592-
em ail: 
drenthe.nl
  
@ drenthe.nl
 
16.280
</pre>

====================================================================== Einde pagina 311 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 312 ======================================================================

<pre>    provincie Drenthe</pre>

====================================================================== Einde pagina 312 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 313 ======================================================================

<pre>Date : 15-12-2016 14:41:56
F
T
@
S
ubject : FW: bestuurlijke afstem m ing advies w inningsplan
H
oi    
 
I
s dit een bestuurlijk overleg met of zonder ambtenaren, dus zijn jullie hier bij of niet?
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
maandag 5 december 2016 15:13
A
an:
 
CC:
O
nderwerp:
 
RE: bestuurlijke afstemming advies winningsplan
 
H
allo    i ,
 
H
et is gelukt! De afspraak kan plaatsvinden op 
w
oensdag 21 december van 9.00 – 10.00 uur, Provinciehuis Assen, kamer van de gedeputeerde
 (Neem ik aan i .  
)
Z
e
tten jullie de afspraak in de agenda’s?
D
ank weer voor jullie medewerking.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
 l ,
S
ecretaresse bestuurssecretariaat
G
emeente Assen
 
-
 
.
@assen.nl
 
 
 
 
 
V
an:
 
Verzonden:
 donderdag 1 december 2016 16:14
A
an:
 
-
l @tynaarlo.nl
>; 'Aa en Hunze' <
b
estuurssecretariaat@aaenhunze.nl
>
O
nderwerp:
 
FW: bestuurlijke afstemming advies winningsplan
 
G
oedemiddag   
 
O
nderstaand verzoek heb ik gekregen:
 
D
ag 
Z
ou je een afspraak willen plannen tussen de gemeentebestuurders van Aa en Hunze, Assen en Tynaarlo en gedeputeerde  van de provincie Drenthe in de week vanaf 21
d
ecember? 
D
oel van het overleg is het bestuurlijk afstemmen van het ambtelijk advies van het winningsplan Westerveld. Dit advies wordt op ambtelijk niveau door partijen gezamenlijk
o
pgesteld. Deze is rond 18 december 
i
n concept klaar. Na bestuurlijke afstemming kan deze per organisatie het besluitvormingstraject in.    
 
I
k heb inmiddels opties opgevraagd bij   .  en heb de volgende mogelijkheden gekregen:
 
-
 
       
W
oensdag 21 december van 9.00 – 10.30 uur
-
 
       
D
onderdag 22 december van 9.30 – 11.15 uur
E
n mocht het voor de kerstvakantie niet meer lukken:
-
 
       
V
rijdag 13 januari van 14.30 – 16.00 uur
 
I
k hoor graag wat er mogelijk is in de agenda’s van de heren   .
 
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
 l
S
ecretaresse bestuurssecretariaat
G
emeente Assen
 
-
 
.
@assen.nl
 
 
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
g
emeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.281
</pre>

====================================================================== Einde pagina 313 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 314 ======================================================================

<pre>Date : 2-11-2016 17:30:24
F
T
 
@assen.nl, "   @assen.nl, "    @assen.nl
C
S
ubject : FW: bevestiging van afspraken rond openbaarheid van stukken (w inningsplan Westerveld en advies SodM) 
H
eren,
 
W
ij hebben een verschil van inzicht met het ministerie van EZ over geheimhouding van een advies van het Staatstoezicht op de mijnen over de gaswinningsplannen van de NAM.
E
en advies dat voor college en raad essentiële informatie bevat.  
 
Z
ie onderstaande mail van ons aan EZ (na overleg met Johan en Henk-Jan Tuin). Het kan zijn dat EZ nu bovenlangs gaat bellen.
 
G
roet,
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
woensdag 2 november 2016 17:17
A
an:
 
@
minez.nl>
C
C:
 
Onderwerp:
 RE: bevestiging van afspraken rond openbaarheid van stukken (winningsplan Westerveld en advies SodM) 
U
rgentie:
 
Hoog
 
B
este    ,
 
W
e hebben kennis genomen van de mail.
W
ij zien geen stuk bijgesloten waaruit blijkt dat er geheimhouding op het stuk van Sodm is opgelegd. We gaan uit van de in de wet geregelde stelregel dat alles openbaar is tenzij
u
itdrukkelijk door daartoe bevoegd orgaan geheimhouding is opgelegd.
 
W
ij beschouwen daarom het stuk van Sodm als openbaar tenzij u ons het besluit tot geheimhouding toestuurt.
 
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
   
 -
 
 
.
@assen.nl
website: 
w
ww.assen.nl
 
V
an:
 
:
@minez.nl
] 
V
e
rzonden:
 
woensdag 2 november 2016 16:49
A
an:
 
@
assen.nl
>
C
C
:
 
.
@assen.nl
@
m
inez.nl
>
O
nderwerp:
 
bevestiging van afspraken rond openbaarheid van stukken (winningsplan Westerveld en advies SodM) 
U
rgentie:
 
Hoog
 
B
 
I
k heb vanochtend met u en uw collega   gesproken over de openbaarheid van stukken, die u zijn toegezonden in het kader van de advisering rond het
w
inningsplan Westerveld.  U gaf aan de stukken (het winningsplan Westerveld en het advies van Sodm) morgen aan de raad te willen voorleggen.  Ik heb tijdens dit besprek
a
angegeven dat ik deze vraag reeds had uitgezet en hier vandaag uitsluitsel op hoopte te krijgen. Ik heb u ook aangegeven dat het deel uit het winningsplan met
b
edrijfsgegevens sowieso (zoals in de vooraankondiging die op 7 oktober per mail is verstuurd is aangegeven en in de brief met het verzoek tot advisering van 14 oktober jl.
m
et kenmerk  DGETM-EO / 16095939) vertrouwelijk zijn (het betreft deel E uit het winningsplan waar vertrouwelijk boven staat).
 
V
anmiddag heb ik u gesproken over de vertrouwelijkheid van het advies van SodM (welke u per mail heeft ontvangen op 19 oktober jl.) Ik heb aangegeven dat ik kort op de
m
ail zet wat het standpunt van het ministerie van Economische Zaken is:
-
 
      
H
et advies wordt met de decentrale overheden gedeeld om u te helpen in uw rol als adviseur;
-
 
      
H
et advies van SodM is gericht aan de minister van Economische Zaken;
-
 
      
H
et is aan de minister om het advies openbaar te maken;
-
 
      
D
it doet de minister op het moment dat de ontwerpbeschikking ter inzage wordt gelegd;
-
 
      
V
oor die tijd, is het advies van Sodm dus 
n
iet
 
openbaar en mag alleen onder embargo gedeeld worden met de raad.
 
M
ocht u hier verdere vragen over hebben, dan verzoek ik u contact op te nemen met m
e
vr. .    (MT-lid directie Energie en Omgeving) op
t
elefoonnummer: 
.
 
I
k hoop u hiermee voldoende te hebben ingelicht,
 
M
et vriendelijke groeten,
 
  
-
-------------------
.
 . . .   
M
inisterie van Economische Zaken
D
irectie Energie & Omgeving
C
luster Mijnbouw
B
ezoekadres Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
P
ostadres Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
T
elefoonnummer -
D
it bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
n
iet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
w
ordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
v
erwijderen. 
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
o
ok, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
v
erzenden van berichten.
T
his m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
16.282
</pre>

====================================================================== Einde pagina 314 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 315 ======================================================================

<pre>are not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
are requested to inform  the sender and delete the m essage.
The State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
risks inherent in the electronic transm ission of m essages.
Disclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 315 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 316 ======================================================================

<pre>Date : 2-11-2016 17:18:18
F
rom  :  
T
o :   @assen.nl, "    @assen.nl
S
ubject : FW: bevestiging van afspraken rond openbaarheid van stukken (w inningsplan Westerveld en advies SodM) 
Ter kennisname nav gesprek met  
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
 
 -  
 
 
 
@assen.nl
website: 
w
w
w.assen.nl
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
woensdag 2 november 2016 17:17
Aan:
@
minez.nl>
C
C:
 
O
nderwerp:
 
RE: bevestiging van afspraken rond openbaarheid van stukken (winningsplan Westerveld en advies SodM) 
U
rgentie:
 
Hoog
 
 
   
 
W
e hebben kennis genomen van de mail.
W
ij zien geen stuk bijgesloten waaruit blijkt dat er geheimhouding op het stuk van Sodm is opgelegd. We gaan uit van de in de wet geregelde stelregel dat alles openbaar is tenzij
u
itdrukkelijk door daartoe bevoegd orgaan geheimhouding is opgelegd.
 
W
ij beschouwen daarom het stuk van Sodm als openbaar tenzij u ons het besluit tot geheimhouding toestuurt.
 
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
   
 -
 
 
@
assen.nl
website: 
w
ww.assen.nl
 
V
an:
 
:
@minez.nl
] 
Verzonden:
 woensdag 2 november 2016 16:49
Aan:
@assen.nl
>
C
C:
 
.
@assen.nl
@m
inez.nl
>
Onderwerp:
 bevestiging van afspraken rond openbaarheid van stukken (winningsplan Westerveld en advies SodM) 
Urgentie:
 Hoog
 
Beste heer 
 
Ik heb vanochtend met u en uw collega   gesproken over de openbaarheid van stukken, die u zijn toegezonden in het kader van de advisering rond het
winningsplan Westerveld.  U gaf aan de stukken (het winningsplan Westerveld en het advies van Sodm) morgen aan de raad te willen voorleggen.  Ik heb tijdens dit besprek
aangegeven dat ik deze vraag reeds had uitgezet en hier vandaag uitsluitsel op hoopte te krijgen. Ik heb u ook aangegeven dat het deel uit het winningsplan met
bedrijfsgegevens sowieso (zoals in de vooraankondiging die op 7 oktober per mail is verstuurd is aangegeven en in de brief met het verzoek tot advisering van 14 oktober jl.
met kenmerk  DGETM-EO / 16095939) vertrouwelijk zijn (het betreft deel E uit het winningsplan waar vertrouwelijk boven staat).
 
Vanmiddag heb ik u gesproken over de vertrouwelijkheid van het advies van SodM (welke u per mail heeft ontvangen op 19 oktober jl.) Ik heb aangegeven dat ik kort op de
mail zet wat het standpunt van het ministerie van Economische Zaken is:
-
       
Het advies wordt met de decentrale overheden gedeeld om u te helpen in uw rol als adviseur;
-
       
Het advies van SodM is gericht aan de minister van Economische Zaken;
-
       
Het is aan de minister om het advies openbaar te maken;
-
       
Dit doet de minister op het moment dat de ontwerpbeschikking ter inzage wordt gelegd;
-
       
Voor die tijd, is het advies van Sodm dus 
niet
 openbaar en mag alleen onder embargo gedeeld worden met de raad.
 
Mocht u hier verdere vragen over hebben, dan verzoek ik u contact op te nemen met 
 .    (MT-lid directie Energie en Omgeving) op
telefoonnummer: 
.
 
Ik hoop u hiermee voldoende te hebben ingelicht,
 
Met vriendelijke groeten,
   
--------------------
    
Ministerie van Economische Zaken
Directie Energie & Omgeving
Cluster Mijnbouw
Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
Postadres Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
Telefoonnummer 
Dit bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
verwijderen. 
16.283
</pre>

====================================================================== Einde pagina 316 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 317 ======================================================================

<pre>De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
ook, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
verzenden van berichten.
This m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
are requested to inform  the sender and delete the m essage.
The State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
risks inherent in the electronic transm ission of m essages.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 317 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 318 ======================================================================

<pre>Date : 2-11-2016 16:57:20
F
rom  :  
T
o : "   @assen.nl, "    @assen.nl
S
ubject : FW: bevestiging van afspraken rond openbaarheid van stukken (w inningsplan Westerveld en advies SodM) 
Graag morgenochtend even overleg nav onderstaande reactie van EZ.
l
  i            i
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
   
 -
 
 
@
assen.nl
website: 
w
ww.assen.nl
 
V
an:
 
Verzonden:
 woensdag 2 november 2016 16:49
A
an:
 
C
C:
 
O
nderwerp:
 
bevestiging van afspraken rond openbaarheid van stukken (winningsplan Westerveld en advies SodM) 
Urgentie:
 Hoog
 
B
este heer 
 
I
k heb vanochtend met u en uw collega   gesproken over de openbaarheid van stukken, die u zijn toegezonden in het kader van de advisering rond het
winningsplan Westerveld.  U gaf aan de stukken (het winningsplan Westerveld en het advies van Sodm) morgen aan de raad te willen voorleggen.  Ik heb tijdens dit besprek
a
angegeven dat ik deze vraag reeds had uitgezet en hier vandaag uitsluitsel op hoopte te krijgen. Ik heb u ook aangegeven dat het deel uit het winningsplan met
b
edrijfsgegevens sowieso (zoals in de vooraankondiging die op 7 oktober per mail is verstuurd is aangegeven en in de brief met het verzoek tot advisering van 14 oktober jl.
met kenmerk  DGETM-EO / 16095939) vertrouwelijk zijn (het betreft deel E uit het winningsplan waar vertrouwelijk boven staat).
 
V
anmiddag heb ik u gesproken over de vertrouwelijkheid van het advies van SodM (welke u per mail heeft ontvangen op 19 oktober jl.) Ik heb aangegeven dat ik kort op de
mail zet wat het standpunt van het ministerie van Economische Zaken is:
-
 
      
H
et advies wordt met de decentrale overheden gedeeld om u te helpen in uw rol als adviseur;
-
 
      
H
et advies van SodM is gericht aan de minister van Economische Zaken;
-
 
      
H
et is aan de minister om het advies openbaar te maken;
-
       
Dit doet de minister op het moment dat de ontwerpbeschikking ter inzage wordt gelegd;
-
 
      
V
oor die tijd, is het advies van Sodm dus 
n
iet
 
openbaar en mag alleen onder embargo gedeeld worden met de raad.
 
M
ocht u hier verdere vragen over hebben, dan verzoek ik u contact op te nemen met m
e
vr. mr. drs.   (MT-lid directie Energie en Omgeving) op
t
elefoonnummer: 
.
 
I
k hoop u hiermee voldoende te hebben ingelicht,
 
M
et vriendelijke groeten,
 
  
-
-------------------
    
M
inisterie van Economische Zaken
D
irectie Energie & Omgeving
C
luster Mijnbouw
B
ezoekadres Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
P
ostadres Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
T
elefoonnummer 
D
it bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
n
iet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
w
ordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
v
erwijderen. 
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
o
ok, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
v
erzenden van berichten.
This m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
a
re not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
a
re requested to inform  the sender and delete the m essage.
T
he State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
r
isks inherent in the electronic transm ission of m essages.
16.284
</pre>

====================================================================== Einde pagina 318 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 319 ======================================================================

<pre>Date : 3-11-2016 08:04:19
F
T
S
ubject : FW: bevestiging van afspraken rond openbaarheid van stukken (w inningsplan Westerveld en advies SodM) 
.
    
-
----Oorspronkelijk bericht-----
V
:
@minez.nl
] 
V
erzonden: woensdag 2 november 2016 18:26
A
C
O
nderwerp: Re: bevestiging van afspraken rond openbaarheid van stukken (winningsplan Westerveld en advies SodM) 
G
eachte heer 
I
s er een mogelijkheid om contact te hebben met u leidinggevende hierover?
I
k hoor graag van
:
. .  
V
erstuurd vanaf mijn iPhone
O
@assen.nl>> het volgende geschreven:
B
W
e hebben kennis genomen van de mail.
W
ij zien geen stuk bijgesloten waaruit blijkt dat er geheimhouding op het stuk van Sodm is opgelegd. We gaan uit van de in de wet geregelde stelregel dat alles openbaar is tenzij uitdrukkelijk door daartoe
b
evoegd orgaan geheimhouding is opgelegd.
W
ij beschouwen daarom het stuk van Sodm als openbaar tenzij u ons het besluit tot geheimhouding toestuurt.
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
   
 
 
 @assen.nl<
@assen.nl>
w
ebsite: 
w
ww.assen.nl<http://www.assen.nl
>
minez.nl
]
V
erzonden: woensdag 2 november 2016 16:49
A
an:   @assen.nl< : @assen.nl>>
C
O
nderwerp: bevestiging van afspraken rond openbaarheid van stukken (winningsplan Westerveld en advies SodM)
U
rgentie: Hoog
B
este heer 
I
k heb vanochtend met u en uw collega   gesproken over de openbaarheid van stukken, die u zijn toegezonden in het kader van de advisering rond het winningsplan Westerveld.  U gaf aan de
s
tukken (het winningsplan Westerveld en het advies van Sodm) morgen aan de raad te willen voorleggen.  Ik heb tijdens dit besprek aangegeven dat ik deze vraag reeds had uitgezet en hier vandaag uitsluitsel
o
p hoopte te krijgen. Ik heb u ook aangegeven dat het deel uit het winningsplan met bedrijfsgegevens sowieso (zoals in de vooraankondiging die op 7 oktober per mail is verstuurd is aangegeven en in de brief
m
et het verzoek tot advisering van 14 oktober jl. met kenmerk  DG ETM-EO / 16095939) vertrouwelijk zijn (het betreft deel E uit het winningsplan waar vertrouwelijk boven staat).
V
anmiddag heb ik u gesproken over de vertrouwelijkheid van het advies van SodM (welke u per mail heeft ontvangen op 19 oktober jl.) Ik heb aangegeven dat ik kort op de mail zet wat het standpunt van het
m
inisterie van Economische Zaken is:
-
       Het advies wordt met de decentrale overheden gedeeld om u te helpen in uw rol als adviseur;
-
       Het advies van SodM is gericht aan de minister van Economische Zaken;
-
       Het is aan de minister om het advies openbaar te maken;
-
       Dit doet de minister op het moment dat de ontwerpbeschikking ter inzage wordt gelegd;
-
       V oor die tijd, is het advies van Sodm dus niet openbaar en mag alleen onder embargo gedeeld worden met de raad.
M
ocht u hier verdere vragen over hebben, dan verzoek ik u contact op te nemen met mevr. .    (MT-lid directie Energie en Omgeving) op telefoonnummer: 
I
k hoop u hiermee voldoende te hebben ingelicht,
M
et vriendelijke groeten,
 
  
.
 . . .   
M
inisterie van Economische Zaken
D
irectie Energie & Omgeving
C
luster Mijnbouw
B
ezoekadres Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag Postadres Postbus 20401, 2500 EK Den Haag Telefoonnummer 
D
it bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden, wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te
v
erwijderen.
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.
T
his message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are requested to inform the sender and delete the message.
T
he State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the electronic transmission of messages.
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen
a
anvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
D
it bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden, wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te
v
erwijderen. 
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.
16.285
</pre>

====================================================================== Einde pagina 319 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 320 ======================================================================

<pre>This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are requested to inform the sender and delete the message.
The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the electronic transmission of messages.</pre>

====================================================================== Einde pagina 320 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 321 ======================================================================

<pre>Date : 11-11-2016 09:40:46
F
rom  :  
T
S
ubject : FW: bijeenkom st cascoadvies w inningsplan Westerveld
A
ttachm ent : bijeenkom st cascoadvies w inningsplan Westerveld;
,
 
W
eet of je erbij wilt zijn maar dan gaan we aan de slag met het casco-advies
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
 
   
 
 
 
@assen.nl
website: 
w
w
w.assen.nl
 
16.286
</pre>

====================================================================== Einde pagina 321 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 322 ======================================================================

<pre>Date
 
: 11-11-2016 08:37:58
F
rom
 
T
o
 
S
ubject
 
: bijeenkom st cascoadvies w inningsplan Westerveld
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 322 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 323 ======================================================================

<pre>Date : 20-7-2017 14:09:36
F
T
S
ubject : FW: brief aan EZ  over onafhankelijke schade-afhandeling m ijnbouw activiteiten
A
ttachm ent : im age001.png;
T
er verduidelijking: het word-bestand over jullie instemming is uiteraard niet meegezonden met de brief!
 
V
an:
 
   
V
erzonden:
 
donderdag 20 juli 2017 13:37
A
an:
 
  
O
nderwerp:
 
brief aan EZ over onafhankelijke schade-afhandeling mijnbouwactiviteiten
 
C
ollega,
 
I
n Noord-Drents bestuurlijk overleg eind mei over winningsplan Westerveld en overleg met de NAM, is besloten dat Assen en provincie nadenken over een schadeprotocol.
O
verleg met   resulteerde in een memo van 5 juli 2017 met een voorstel van Gemeente Assen en Provincie Drenthe over schadeprotocol mijnbouwactiviteiten.
I
n de vergadering van 6 mei van het kennisnetwerk besloten we onze portefeuillehouder te vragen er mee in te stemmen een gezamenlijke brief aan EZ te sturen.
W
e spraken toen ook af dat ik tegelijkertijd het concept van die brief zou maken en aan jullie mailen met  het oog op het procesvoorstel in de betreffende memo.
O
p 10 juli werd mij duidelijk dat er 12 juli een motie in PS zou komen om een brief aan EZ en de Tweede Kamer te schrijven over dit onderwerp en die moest 18 juli in GS.
H
et proces kwam daardoor in een versnelling zodat direct de brief opgesteld moest worden en tien dagen en een kleine honderd mails verder is die gezamenlijke brief er.
 
O
p zo korte termijn en door afwezigheid van collega’s is het niet mogelijk gebleken van iedere portefeuillehouder of dagelijks bestuur akkoord te krijgen maar we kwamen een
e
ind.
H
et is niet gemakkelijk een oplossing te vinden hoe de brief ondertekent moet worden als er niet van iedere overheid bestuurlijk akkoord is en we toch een krachtig gezamenlijk
signaal willen geven.
M
et dank aan  is ’breed gedragen’ aan het eind vermeld, maar iedere overheid noemen kon door die onvolledigheid niet en dus ondertekenen gedeputeerde staten namens
a
llen.
H
et is gelukt met bijna iedereen contact te krijgen,       i   i , en ook genabuurde provincies hebben nog naar de tekst gekeken.
H
et resultaat van alle verbeteringen die jullie aandroegen mag er naar mijn idee zijn en het college besloot dinsdag positief met wat kleine redactionele verduidelijkingen.
B
ijgaand treffen jullie de brief aan die verzonden wordt met het overzicht van de ondersteuning door de Drentse overheden.
 
H
oe het nu verder gaat weet ik niet, maar wel dat de NCG nog bezig is met het protocol voor het Groningenveld en dat EZ in overleg is met de Tcbb over schade-afhandeling.
V
eel zal afhangen wat er uit deze processen komt en wat een nieuw kabinet wil, zodat we over eventuele verdere actie na de vakantie kunnen nadenken op basis daarvan.
 
H
artelijk dank voor de snelle samenwerking!
 
G
roet, 
 
 
V
an:
 
   
V
erzonden:
 
donderdag 13 juli 2017 16:21
A
an:
 
  
O
nderwerp:
 
brief aan EZ
 
D
ag collega’s,
 
D
e motie is gisteren unaniem aanvaard in de staten en gedeputeerde l  sprak nog met EZ.
Op bestuurlijk verzoek heb ik de brief wat aangepast voor een gezamenlijk krachtig signaal.
D
e inhoudelijke boodschap is gelijk gebleven, de inhoudelijke volgorde gewijzigd.
V
ooraan staat de landelijke rechtsgelijkheid zodat noemen schaalniveaus niet nodig is.
Deze versie lever ik aan voor vaststelling in het college  van dinsdag.
D
aarom stel ik jullie bij deze nog op de hoogte van de laatste redactionele aanpassingen.
A
llemaal hartelijk dank voor het samenwerken!
 
H
artelijke groet,
 
 
V
an:
 
   
V
erzonden:
 
dinsdag 11 juli 2017 16:53
Onderwerp:
 tweede concept brief aan EZ
 
C
ollega,
 
H
artelijk dank voor alle reacties! Het gaat vooral om nuances, accenten en tekstuele verbeteringen.
Z
e zijn heel waardevol en ik heb ze verwerkt in een nieuw concept dat ik bij deze toezendt.
V
oor de duidelijkheid heb ik alle wijzigingen bijgehouden zodat je kunt vergelijken met de oude versie.
Conform bestuurlijke afspraak stelt Assen voor dat de brief van Assen en Drenthe samen is namens allen.
R
eacties kan ik morgen nog verwerken.
H
artelijk dank nogmaals.
 
G
roet, 
 
 
V
an:
 
   
V
erzonden:
 
maandag 10 juli 2017 16:20
A
an:
 
@
noorderzijlvest.nl
; 
@
a
aenhunze.nl
; 
.
l @coevorden.nl
; 
@
dewoldenhoogeveen.nl
; 
i
@dewoldenhoogeveen.nl
;
.
@hunzeenaas.nl
; 
@
hunzeenaas.nl
; 
. .
@vechtstromen.nl
; 
@wdodelta.nl
; 
@wdodelta.nl
(
@w
dodelta.nl
@
e
mmen.nl
@
meppel.nl
; . @middendrenthe.nl';  i
.
@gemeentenoordenveld.nl
); 
. @tynaarlo.nl
; 
.
@
assen.nl
; 
.
@
gemeentewesterveld.nl
On
derwerp:
 concept brief aan EZ
Urgentie:
 Hoog
 
Outlook lag er uit dus het duurde wat langer. Graag jullie reactie vandaag of morgen.
NB: dit is concept zet ik intern en extern tegelijk uitzet omdat ik anders te weinig tijd heb.
 
Bij voorbaat dank!
 
 
16.287
</pre>

====================================================================== Einde pagina 323 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 324 ======================================================================

<pre>Van:
    
Verzonden:
 maandag 10 juli 2017 14:06
Aan:
@noorderzijlvest.nl
 
@aaenhunze.nl
; 
. l @coevorden.nl
; 
@dewoldenhoogeveen.nl
; 
i @dewoldenhoogeveen.nl
;
. @hunzeenaas.nl
; 
@hunzeenaas.nl
; 
. . @vechtstromen.nl
; 
@wdodelta.nl
 
@wdodelta.nl
@wdodelta.nl
@emmen.nl
); ' i @borger-odoorn.nl'; 
@meppel.nl
; ' . @middendrenthe.nl';  i
. @gemeentenoordenveld.nl
); 
. @tynaarlo.nl
; 
. @assen.nl
; 
. @gemeentewesterveld.nl
@ruddrenthe.nl'; 
@ruddrenthe.nl
Onderwerp:
 RE: Afspraken-/actiepuntenlijstje overleg extern kennisnetwerk mijnbouwwet
 
Collega’s,
 
Zopas kreeg ik te horen dat er woensdag naar verwachting een motie wordt ingediend over schade afhandeling en gelijke rechten daarbij zoals we bespraken.
De conceptbrief moet ik daarom donderdag aanleveren zodat hij volgende week dinsdag in het college kan.
Het zou mooi zijn als ik dan weet of ik mag schrijven dat het mede namens jullie is.
Ik probeer jullie straks het concept te sturen.
 
Groet, 
 
Van:
Verzonden:
 vrijdag 7 juli 2017 13:19
Aan:
 
l l
 
 
. l
. l
 
l
. l
 
i
l
 
. i
.
l
 
l
 
l . l
 
l l
   
i
 
. l
 
i
 
l
.
 
i
l . l
 
i
Onderwerp:
 Afspraken-/actiepuntenlijstje overleg extern kennisnetwerk mijnbouwwet
 
Dag allemaal,
Bijgaand het afspraken-/actiepuntenlijstje van gisteren. 
Voor degenen die er niet bij waren: afgesproken is dat iedereen de naam van zijn/haar vervanger doorgeeft met mailadres
en het telefoonnummer van hem/haarzelf en vervanger. Dit wordt in een contactpersonenlijst gezet door mij. Verder is afgesproken dat het concept schadeprotocol wat
bijgevoegd was bij de agenda door iedereen besproken wordt met zijn/haar bestuurder en binnen 14 dagen de uitkomst terugkoppel
t. Er volgt een datumprikker voor het volgend
overleg.
 
Met vriendelijke groet,
 
 
Team Milieu, Bodem en Energie
 -
www. rovincie.drenthe.nl
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 324 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 325 ======================================================================

<pre>    provincie Drenthe</pre>

====================================================================== Einde pagina 325 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 326 ======================================================================

<pre>Date : 13-2-2017 15:52:01
F
rom  : "SMO-Beleid" sm o-beleid@assen.nl
T
o : "SMO-Secretariaat" sm o-secretariaat@assen.nl
C
S
ubject : FW: Brief Dorpsbelangen Loon 
A
ttachm ent : Brief aan Dorpsbelangen Loon.docx;
 is akkoord.
 
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
vrijdag 10 februari 2017 10:56
Aan:
 SMO-Secretariaat <smo-secretariaat@assen.nl>
C
C:
 
O
nderwerp:
 
Brief Dorpsbelangen Loon
 
H
allo,
 
H
ier een brief naar Vereniging Dorpsbelangen Loon.
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
Gemeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
 -  
 
-
 
 
@
assen.nl
website: 
w
w
w.assen.nl
 
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.288
</pre>

====================================================================== Einde pagina 326 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 327 ======================================================================

<pre> 
 
Vereniging Dorpsbelangen Loo n 
t.a.v het bestuur  
Lonerbroekweg 17  
9409 TR  LOON  
 Contactpersoon    
Telefoon   14 0592 
Bezoekadres   Noordersingel 33  
   
Uw brief van    
Uw kenmerk    
Ons kenmerk    
 
Bijlagen    
   
Datum   10 februari 2017  
Verzenddatum    
 
Onderwerp  Advies Winningsplan Westerveld   
 
 
 
Geacht bestuur , 
 
 Wij danken u voor uw reactie op ons concept advies van het winningsplan Westerveld . Zoals u 
gezien heeft ligt ons advies in de lijn van uw suggesties.  
Wij zijn nu in afwachting van de reactie van de minister. Deze wordt half maart verwacht inclusief 
een ontwerp besluit. Daarna gaan we g raag weer met u in gesprek  in de periode waarin een 
zienswijze kan worden ingediend op het ontwerp besluit . 
 
Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.  
 
Met vriendelijke groet,  
burgemeeste r en wethouders,  
 
 
 
                                        burgemeester                                         secretaris 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 327 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 328 ======================================================================

<pre> Gemeente Assen  
Ons kenmerk:   
Pagina 2 van 2 
  
  
BEGELEIDINGSFORMULIER CONCEPT BRIEF  
 
LET OP: Lever alle bijbehorende stukken incl. ingekomen brief aan bij het secretariaat  
 
NAAM VAN HET DOCUMENT : Brief  Dorpsbelangen Loon  
   
 
Concept via   
:  
 
Paraaf voor gezien  :  
Briefpapier  :  
   
 
Concept d.d.   
:  
10 februari 2017  
Eenheid/Programma  : Beleid 
Steller  :  
Toestel  : 
Paraaf eenheids -
/programmamanager  :  
   
 
Origineel  : 1  Brief nr.(docbase)  :  
Archiefexemplaren  : 1  Procesnummer 
(Docbase)  :  
Afschriften  : 2  Zaaknummer 
(Docbase)  :  
       
Totaal  : 4     
       
       
       
 
Afschriften:    
 
  
   
3.  
  
   
Meezenden:    
 
  
   
  
   
Opmerkingen:    
 
 
Wijze afhandeling na verzending van de brief:  
- Proces afhandelen en archiveren door secretariaat (let op: alle relevante stukken toevoegen)  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 328 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 329 ======================================================================

<pre>Date : 28-2-2017 14:19:13
From  :  
To : "SMO-Beleid" sm o-beleid@assen.nl
Subject : FW: brief gem eenteraad vervolgprocedure
Attachm ent : brief gem eenteraad vervolgprocedure.docx;
 
 
Met vriendelijke groeten,
 
Beleidsspecialist
............................................................
Gemeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
    
 -
  
@assen.nl
website: 
www.assen.nl
 
Van:
 
Verzonden:
 donderdag 23 februari 2017 10:31
Aan:
Onderwerp:
 FW: brief gemeenteraad vervolgprocedure
 
 
Met vriendelijke groeten,
 
Beleidsspecialist
............................................................
Gemeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
    
 
  
@assen.nl
website: 
www.assen.nl
 
Van:
 
   
Verzonden:
 dinsdag 21 februari 2017 15:54
Aan:
. @assen.nl
>
Onderwerp:
 
brief gemeenteraad vervolgprocedure
 
Hoi 
 
Prima zo, de brief heeft ook de instemming van Marco
 
 
Met vriendelijke groet
i   
Bestuurscommunicatie, woordvoerder
tel 
. @assen.nl
Bezoekadres: Noordersingel 33, 9401 JW Assen
 
 
V
an:
Verzonden:
 dinsdag 21 februari 2017 14:16
Aan:
 Marco Out 
@assen.nl
@assen.nl
>
Onderwerp:
 
informerende brief aan de raad gaswinning vervolgtraject
 
Dag Marco  
 
Onlangs is een memo in het college geweest over het vervolg rondom het adviestraject gaswinning.
Daarin heeft het college ingestemd dat de raad middels een brief wordt geïnformeerd over het vervolgtraject en de geplande communicatieacties.
 
Bijgevoegd de opzet van de informerende brief aan de raad.
 
Graag jullie reactie.
 
 
Met vriendelijke groeten,
 
Beleidsspecialist
............................................................
Gemeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
    
  
. @assen.nl
website: 
www.assen.nl
 
16.289
</pre>

====================================================================== Einde pagina 329 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 330 ======================================================================

<pre>         Contactpersoon mn    Telefoon 14 0542    Bezoetagres Noordersingel 33    Leden van de raad    Uw brief van  Uw kenmerk  Ons kenmerk    Datum 21 fehnran 2017    Verzenddatum    Onderwerp Vervolg procedure gaswnningsplan Westerveld    Geachte dames en heren.         Met opmaak: Lettertype: Vet</pre>

====================================================================== Einde pagina 330 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 331 ======================================================================

<pre>         Met vnendelyke sroet,  burgemeester en wethouders,    burgenwester secretaris</pre>

====================================================================== Einde pagina 331 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 332 ======================================================================

<pre>    BEGELEIDINGSFORMULIER CONCEPT BRIEF    LET OP: Lever alle bijbehorende stukken incl. ingekomen brief aan bij het secretariaat  NAAM VAN HET DOCUMENT: vervolgprocedure gaswinningsplan Assen-Noord  Concept via .    Paraaf voor gezien :  Briefpapier :    Concept d.d. « 20 februari 2017  Eenheid/Programma : Bekid    Steller :  Toestel : 6769  Paraaf eenheids- :  /programmamanager  Origineel : 1 Brief nr.(docbase) :  Archiefexemplaren : 1 Procesnummer :  (Docbase)  Afschriften : 2 Zaaknummer :  (Docbase)  Totaal 4    Afschriften:  1. Martin de Bruin  2. Pieter Gautier  Meezenden:  NVT.    Opmerkingen:  Na ondertekening zs.m naar de Griffie zodat het op het RIS (openbaar) kan worden geplaatst.    Wijze afhandeling na verzending van de brief:  - Proces afhandelen en archiveren door secretanaat (let op: alle relevante stukken toevoegen)</pre>

====================================================================== Einde pagina 332 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 333 ======================================================================

<pre>Date : 6-2-2017 09:01:51
F
T
o :   @assen.nl, "   @assen.nl
S
ubject : FW: Brieven ter afdoening van college
A
ttachm ent : Brief Dorpsbelangen Loon - 
R
eactie op het advies van het college m .b.t. de gasw inning - BIJLAGE brief.pdf;Brief Dorpsbelangen Loon - 
R
eactie op het
a
dvies van het college m .b.t. de gasw inning.pdf;
Hoi   i
D
e raad heeft bijgaande brief ter afdoening aan het college geven.Ter informatie.
M
vg
 
V
an:
 
Griffier 
Verzonden:
 vrijdag 3 februari 2017 8:27
A
an:
 
O
nderwerp:
 
Brieven ter afdoening van college
 
H
oi 
 
B
ijgevoegd de brieven ter afdoening van het college. Naar aanleiding van de raad van gister.
 
H
artelijke groet,
 
i
(
Aanwezig op ma, di, do, vrij tot 13.00 uur
)
 
G
riffie Gemeenteraad Assen
Bezoekadres: Noordersingel 33 | 9401 JW Assen 
P
ostadres: Postbus 30018 | 9400 RA Assen
T
g
riffier@assen.nl
 | W: 
h
ttp://gemeenteraad.assen.nl/
 
 
 
D
isclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.290
</pre>

====================================================================== Einde pagina 333 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 334 ======================================================================

<pre>Geacht College, en Gemeenteraad van Assen,  
 
Dorpsbelangen Loon heeft, middels een mail van op zondag 08 januari 2016, 
kennisgenomen van het concept advies met betrekking tot het Winningsplan Westerveld. 
Dorpsbelangen Loon neemt de vrijheid om hierop te reageren en haar standpunt (dat van de 
bewoners van Loon) aan u kenbaar te maken. 
Wij stellen het erg op prijs dat het college, Dorpsbelangen Loon nauw betrekt in haar 
meningsvorming en advies. 
Risico’s  
Wij delen de zorg, zoals die is verwoord in uw advies, met betrekking tot de risico’s op schade als 
gevolg van de gaswinning van het gasveld gedeeltelijk onder de wijk Marsdijk en volledig onder het 
dorp Loon.  De adviezen en berekeningen in het winningsplan en de bijgevoegde risi co-
inventarisaties laten nog veel onduidelijkheden zien rond de gevolgen van de gaswinning op de 
bebouwing en de ondergrond. 
Communicatie:  
Wij delen de mening, verwoord in uw advies, dat de communicatie van zowel de NAM als vanuit het 
ministerie van economische zaken zeer te wensen over laat. Dorpsbelangen Loon heeft enkele malen 
met een delegatie van de NAM gesproken maar dit was telkenmale wel vanuit Dorpsbelangen 
geïnitieerd. 
Nulmeting:  
Zoals eerder aangegeven in een gesprek met de burgemeester op 5 december jl. hechten de 
inwoners van Loon zeer aan een zogenaamde nulmeting. 
Hierbij wordt de huidige status van de gebouwen en eigendommen vastgelegd op beeldmateriaal. 
Bij eventueel bevingen in ons gebied, en de daarbij optredende schades, is er geen discussie tussen 
de eigenaren en de NAM met betrekking tot de ze schades. 
De NAM heeft dit voorstel telkenmale afgewezen op, ons inziens, zeer zwakke grond( het zou te duur 
zijn!)  
Uit gesprekken met gedupeerden in Noord Groningen en uit de media hebben wij opgemaakt dat 
hierove r (de discussies tussen NAM en eigenaren) vwb de bewijslast zeer veel ergernis en onbegrip is 
ontstaan. 
Fracking: 
Dorpsbelangen maakt zich ernstig zorgen over het voorgenomen zgn. Fraccen of Fracking. 
Hoewel er nog relatief weinig bekend is over de gevolgen van deze methode op lange termijn lijkt het 
ons geen zaak om die hier toe te passen. 
U geeft in uw advies diverse redenen aan waarom u vindt dat er van af gezien moet worden en dat 
ondersteunen wij van harte. 
 
Namens Dorpsbelangen Loon, 
, 
Voorzitter  
 
Secretaris 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 334 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 335 ======================================================================

<pre> </pre>

====================================================================== Einde pagina 335 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 336 ======================================================================

<pre>1
Jacqueline Gringhuis
Van:
@home.nl>
Verzonden:
zondag 8 januari 2017 20:36
Aan:
CC:
@rocketmail.com; 
Onderwerp:
Reactie van Dorpsbelangen Loon op het advies van College mbt Gaswinning
Bijlagen:
Reactie van Dorpsbelangen op het advies van College mbt Gaswinning..docx
Categorieën:
Categorie Blauw
              Geachte Dame en Heren, 
 
Bijgaand treft u een reactie van Dorpsbelangen Loon op het advies(concept) van het College op de 
gaswinningsplannen nabij Assen. 
Wij vonden het zinvol om middels deze brief aan U en de Raad te laten weten hoe Loon tegen de plannen mbt 
Gaswinning “aankijkt”. 
 
Mvg, 
 
 
Vz. Dorpsbelangen Loon. 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 336 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 337 ======================================================================

<pre>Date : 6-2-2017 09:01:51
To :   @assen.nl,   @assen.nl
Subject : FW: Brieven ter afdoening van college
Attachm ent : Brief Dorpsbelangen Loon - Reactie op het advies van het college m .b.t. de gasw inning - BIJLAGE brief.pdf;Brief Dorpsbelangen Loon - Reactie op het
advies van het college m .b.t. de gasw inning.pdf;
Hoi   i
De raad heeft bijgaande brief ter afdoening aan het college geven.Ter informatie.
Mvg
 
Van:
 Griffier 
Verzonden:
 vrijdag 3 februari 2017 8:27
Aan:
Onderwerp:
 Brieven ter afdoening van college
 
Hoi 
 
Bijgevoegd de brieven ter afdoening van het college. Naar aanleiding van de raad van gister.
 
Hartelijke groet,
(
Aanwezig op ma, di, do, vrij tot 13.00 uur
)
 
Griffie Gemeenteraad Assen
Bezoekadres: Noordersingel 33 | 9401 JW Assen 
Postadres: Postbus 30018 | 9400 RA Assen
griffier@assen.nl
 | W: 
http://gemeenteraad.assen.nl/
 
 
 
D
isclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.290
</pre>

====================================================================== Einde pagina 337 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 338 ======================================================================

<pre>Geacht College, en Gemeenteraad van Assen,  
 
Dorpsbelangen Loon heeft, middels een mail van  op zondag 08 januari 2016, 
kennisgenomen van het concept advies met betrekking tot het Winningsplan Westerveld. 
Dorpsbelangen Loon neemt de vrijheid om hierop te reageren en haar standpunt (dat van de 
bewoners van Loon) aan u kenbaar te maken. 
Wij stellen het erg op prijs dat het college, Dorpsbelangen Loon nauw betrekt in haar 
meningsvorming en advies. 
Risico’s  
Wij delen de zorg, zoals die is verwoord in uw advies, met betrekking tot de risico’s op schade als 
gevolg van de gaswinning van het gasveld gedeeltelijk onder de wijk Marsdijk en volledig onder het 
dorp Loon.  De adviezen en berekeningen in het winningsplan en de bijgevoegde risi co-
inventarisaties laten nog veel onduidelijkheden zien rond de gevolgen van de gaswinning op de 
bebouwing en de ondergrond. 
Communicatie:  
Wij delen de mening, verwoord in uw advies, dat de communicatie van zowel de NAM als vanuit het 
ministerie van economische zaken zeer te wensen over laat. Dorpsbelangen Loon heeft enkele malen 
met een delegatie van de NAM gesproken maar dit was telkenmale wel vanuit Dorpsbelangen 
geïnitieerd. 
Nulmeting:  
Zoals eerder aangegeven in een gesprek met de burgemeester op 5 december jl. hechten de 
inwoners van Loon zeer aan een zogenaamde nulmeting. 
Hierbij wordt de huidige status van de gebouwen en eigendommen vastgelegd op beeldmateriaal. 
Bij eventueel bevingen in ons gebied, en de daarbij optredende schades, is er geen discussie tussen 
de eigenaren en de NAM met betrekking tot de ze schades. 
De NAM heeft dit voorstel telkenmale afgewezen op, ons inziens, zeer zwakke grond( het zou te duur 
zijn!)  
Uit gesprekken met gedupeerden in Noord Groningen en uit de media hebben wij opgemaakt dat 
hierove r (de discussies tussen NAM en eigenaren) vwb de bewijslast zeer veel ergernis en onbegrip is 
ontstaan. 
Fracking: 
Dorpsbelangen maakt zich ernstig zorgen over het voorgenomen zgn. Fraccen of Fracking. 
Hoewel er nog relatief weinig bekend is over de gevolgen van deze methode op lange termijn lijkt het 
ons geen zaak om die hier toe te passen. 
U geeft in uw advies diverse redenen aan waarom u vindt dat er van af gezien moet worden en dat 
ondersteunen wij van harte. 
 
Namens Dorpsbelangen Loon, 
 
Voorzitter  
 
Secretaris 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 338 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 339 ======================================================================

<pre> </pre>

====================================================================== Einde pagina 339 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 340 ======================================================================

<pre>1Jacqueline Gringhuis
Van: @home.nl>
Verzonden: zondag 8 januari 2017 20:36
Aan: Griffier; m.oud@assen.nl; 
CC: @rocketmail.com; 
Onderwerp: Reactie van Dorpsbelangen Loon op het advies van College mbt Gaswinning
Bijlagen: Reactie van Dorpsbelangen op het advies van College mbt Gaswinning..docx
Categorieën: Categorie Blauw
              Geachte Dame en Heren, 
 
Bijgaand treft u een reactie van Dorpsbelangen Loon op het advies(concept) van het College op de 
gaswinningsplannen nabij Assen. 
Wij vonden het zinvol om middels deze brief aan U en de Raad te laten weten hoe Loon tegen de plannen mbt 
Gaswinning “aankijkt”. 
 
Mvg, 
 
 
Vz. Dorpsbelangen Loon. 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 340 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 341 ======================================================================

<pre>Date : 6-2-2017 13:31:20
F
T
S
ubject : FW: Brieven ter afdoening van college
A
ttachm ent : Brief Dorpsbelangen Loon - 
R
eactie op het advies van het college m .b.t. de gasw inning - BIJLAGE brief.pdf;Brief Dorpsbelangen Loon - 
R
eactie op het
a
dvies van het college m .b.t. de gasw inning.pdf;
Hoi 
 
Z
ie jij kans om een heel kort briefje terug te sturen.
 
S
trekking:
H
artelijk bedankt. Zoals u gezien heeft ligt ons uw advies in de lijn van uw suggesties. Wij gaan graag weer met u in gesprek gekoppeld aan de zienswijze periode.
 
G
roet,
 
V
an:
 
  
V
erzonden:
 
maandag 6 februari 2017 9:02
A
an:
 
O
nderwerp:
 
FW: Brieven ter afdoening van college
 
H
oi   i
De raad heeft bijgaande brief ter afdoening aan het college geven.Ter informatie.
M
vg
 
V
an:
 
Griffier 
Verzonden:
 vrijdag 3 februari 2017 8:27
A
an:
 
  
@
assen.nl
>
O
n
derwerp:
 
Brieven ter afdoening van college
 
H
oi 
 
B
ijgevoegd de brieven ter afdoening van het college. Naar aanleiding van de raad van gister.
 
H
artelijke groet,
 
i
(
A
anwezig op ma, di, do, vrij tot 13.00 uur
)
 
G
riffie Gemeenteraad Assen
B
ezoekadres: Noordersingel 33 | 9401 JW Assen 
P
ostadres: Postbus 30018 | 9400 RA Assen
T
g
riffier@assen.nl
 | W: 
h
ttp://gemeenteraad.assen.nl/
 
 
 
D
i
sclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
g
emeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.292
</pre>

====================================================================== Einde pagina 341 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 342 ======================================================================

<pre>Geacht College, en Gemeenteraad van Assen,  
 
Dorpsbelangen Loon heeft, middels een mail van  op zondag 08 januari 2016, 
kennisgenomen van het concept advies met betrekking tot het Winningsplan Westerveld. 
Dorpsbelangen Loon neemt de vrijheid om hierop te reageren en haar standpunt (dat van de 
bewoners van Loon) aan u kenbaar te maken. 
Wij stellen het erg op prijs dat het college, Dorpsbelangen Loon nauw betrekt in haar 
meningsvorming en advies. 
Risico’s  
Wij delen de zorg, zoals die is verwoord in uw advies, met betrekking tot de risico’s op schade als 
gevolg van de gaswinning van het gasveld gedeeltelijk onder de wijk Marsdijk en volledig onder het 
dorp Loon.  De adviezen en berekeningen in het winningsplan en de bijgevoegde risi co-
inventarisaties laten nog veel onduidelijkheden zien rond de gevolgen van de gaswinning op de 
bebouwing en de ondergrond. 
Communicatie:  
Wij delen de mening, verwoord in uw advies, dat de communicatie van zowel de NAM als vanuit het 
ministerie van economische zaken zeer te wensen over laat. Dorpsbelangen Loon heeft enkele malen 
met een delegatie van de NAM gesproken maar dit was telkenmale wel vanuit Dorpsbelangen 
geïnitieerd. 
Nulmeting:  
Zoals eerder aangegeven in een gesprek met de burgemeester op 5 december jl. hechten de 
inwoners van Loon zeer aan een zogenaamde nulmeting. 
Hierbij wordt de huidige status van de gebouwen en eigendommen vastgelegd op beeldmateriaal. 
Bij eventueel bevingen in ons gebied, en de daarbij optredende schades, is er geen discussie tussen 
de eigenaren en de NAM met betrekking tot de ze schades. 
De NAM heeft dit voorstel telkenmale afgewezen op, ons inziens, zeer zwakke grond( het zou te duur 
zijn!)  
Uit gesprekken met gedupeerden in Noord Groningen en uit de media hebben wij opgemaakt dat 
hierove r (de discussies tussen NAM en eigenaren) vwb de bewijslast zeer veel ergernis en onbegrip is 
ontstaan. 
Fracking: 
Dorpsbelangen maakt zich ernstig zorgen over het voorgenomen zgn. Fraccen of Fracking. 
Hoewel er nog relatief weinig bekend is over de gevolgen van deze methode op lange termijn lijkt het 
ons geen zaak om die hier toe te passen. 
U geeft in uw advies diverse redenen aan waarom u vindt dat er van af gezien moet worden en dat 
ondersteunen wij van harte. 
 
Namens Dorpsbelangen Loon, 
, 
Voorzitter  
 
Secretaris 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 342 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 343 ======================================================================

<pre> </pre>

====================================================================== Einde pagina 343 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 344 ======================================================================

<pre>1Jacqueline Gringhuis
Van: @home.nl>
Verzonden: zondag 8 januari 2017 20:36
Aan: Griffier; m.oud@assen.nl; 
CC: @rocketmail.com; '
Onderwerp: Reactie van Dorpsbelangen Loon op het advies van College mbt Gaswinning
Bijlagen: Reactie van Dorpsbelangen op het advies van College mbt Gaswinning..docx
Categorieën: Categorie Blauw
              Geachte Dame en Heren, 
 
Bijgaand treft u een reactie van Dorpsbelangen Loon op het advies(concept) van het College op de 
gaswinningsplannen nabij Assen. 
Wij vonden het zinvol om middels deze brief aan U en de Raad te laten weten hoe Loon tegen de plannen mbt 
Gaswinning “aankijkt”. 
 
Mvg, 
 
 
Vz. Dorpsbelangen Loon. 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 344 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 345 ======================================================================

<pre>Date : 8-11-2017 17:04:43
F
rom  :  
T
S
ubject : FW: concept
A
ttachm ent : 17-11-08 concept statem ent schadeafhandeling Z uidlaren opm erkingen Assen.docx;
H
eren ter info ons advies aan Marco.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
B
eleidsspecialist gemeente Assen
 
 
-
 
W
ebsite: www@assen.nl
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
woensdag 8 november 2017 16:55
A
an:
 
 i  @assen.nl>; Marco Out t@assen.nl>;    @assen.nl>
Onderwerp:
 FW: concept
 
D
ag  ,
 
D
e provincie vraagt onze medewerking aan een gezamenlijke reactie op het initiatief van de NAM voor een onafhankelijk commissie  voor de beoordeling van de schade van de
b
eving van dec 2016 in Zuidlaren.
 
 
      
 
  i            
 
   l              i .  
 
i  i      
 
l
 
  
 
 .  ll  i        ll           i .
  l        i    l   .            l
 
  ll    .     
 
    i    i     
 
i  i   
 
 
  l                      il      
l
l  i       l
 
                  i  
 
 
i  i                        l   i      
   
 
l    ll    
 
 
 
  i  
V
an:
 
  
l
@drenthe.nl
] 
V
erzonden:
 
woensdag 8 november 2017 16:10
A
an:
 
  
i
@aaenhunze.nl
>
C
C
:
 
 . 
@
tynaarlo.nl
@
drenthe.nl
.
i
@gemeentenoordenveld.nl
)
<
@
g
emeentenoordenveld.nl
@assen.nl
@assen.nl
. i
@drenthe.nl
<
@aae
nhunze.nl
>
O
nderwerp:
 
Re: concept
 
B
este mensen,
A
lvast dank voor jullie reacties. Ik zal morgenochtend alles verzamelen en een nieuw voorstel doen. 
 
   
i
 
 
 
 
  
 
 
M
et vriendelijke groet,
 
V
erstuurd vanaf mijn iPad
O
p 8 nov. 2017 om 15:35 heeft   
i
@aaenhunze.nl
> het volgende geschreven:
Hallo  
 
Ik kom zojuist uit het bestuurlijk overleg    en Co Lambert met NAM over dit onderwerp
        
 
 i     .
 
             i
          l
.
i  i       l  li  i   i     
-
          
  .   
          
i  .   
 
   
  
 
          
       
 
 
   
        
     
 
    
  
l
          
 
         
 
            
             
      
 
  
 
         
 
       
 
 
T
ot slot:  NAM / W+B   heeft morgenavond een mediamoment, voor zoals bekend op 10 nov. de betrokkenen worden ingelicht door W+B
16.293
</pre>

====================================================================== Einde pagina 345 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 346 ======================================================================

<pre>             i   l  i   i    
 
 
M
et v riendelijke groet,
 
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 :  
 
:
    
l
  l : 
 
 
V
an:
 
  
i
. @tynaarlo.nl
] 
V
erzonden:
 
woensdag 8 november 2017 14:37
A
an:
 
  
C
C:
 
    
.
@gemeentenoordenveld.nl
.
@
assen.nl
Onderwerp:
 
Re: concept
 
Hallo 
 
 
 
Morgenochtend overleg ik met mijn collega van communicatie hierover. Daarna komen we met een reactie.
 
Groe  
Verstuurd vanaf mijn iPad
Op 8 nov. 2017 om 14:06 heeft    
. @drenthe.nl
> het volgende geschreven:
H
al
lo  en anderen,
 
V
orige week vond er bestuurlijk overleg plaats over de afhandeling van de schademeldingen in Zuidlaren.
 
N
aar verwachting wordt morgen naar buiten getreden door de NAM en is dus dan ook onze reactie gewenst.
I
I
k ben daarom maar zo vrij dit tegelijkertijd aan Assen, Noordenveld en Aa en Hunze te zenden.
V
ragen:
 
      
 
        
 
     
 
     
J
ullie antwoord ontvang ik graag vandaag of morgenochtend.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
 
B
eleidsmedewerker
 
.
.  
T
eam Milieu, Bodem en Energie
 
 
@
drenthe.nl
 
<
image001.jpg>
  
Provincie Drenthe
   Westerbrink 1
   Postbus 122
   9400 AC Assen
       
   www.drenthe.nl
 
<
1
7-11-08 concept statem ent schadeafhandeling Zuidlaren.docx>
D
ISCLAIMER:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of
g
edateerde informatie. 
A
ls u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 346 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 347 ======================================================================

<pre>Gezamenlijke reactie op voorstel van de NAM voor instelling commissie van wijzen schade 
Zuidlaren  
 
 
 
  
 
 
 
   
  
 
 
   
 
 
  
 
 . 
 
    
   
 
  
 
 
  
 
 
  
  
 
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 347 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 348 ======================================================================

<pre>Date : 8-11-2017 16:55:12
F
rom  :  
T
S
ubject : FW: concept
A
ttachm ent : 17-11-08 concept statem ent schadeafhandeling Z uidlaren opm erkingen Assen.docx;
D
ag Marco, 
 
D
e provincie vraagt onze medewerking aan een gezamenlijke reactie op het initiatief van de NAM voor een onafhankelijk commissie  voor de beoordeling van de schade van de
b
eving van dec 2016 in Zuidlaren.
 
 
      
 
  i            .
 
   l              i .  
 
i  i      
 
l
 
  
 
   ll  i        ll           i
 
 l        i    l   .            l
 
  ll    .     
 
    i    i     
 
i  i   
 
 
  l                      il      
l
l  i       l
 
                  i  
 
 
i  i                        l   i      .
 
  
 
l    ll    
 
 
 
  i  
V
an:
 
V
erzonden:
 
woensdag 8 november 2017 16:10
A
an:
 
  i @aaenhunze.nl>
CC:
  . @tynaarlo.nl>;    @drenthe.nl>;   . i @gemeentenoordenveld.nl)
@
@
aaenhunze.nl>
Onderwerp:
 Re: concept
 
B
este mensen,
A
lvast dank voor jullie reacties. Ik zal morgenochtend alles verzamelen en een nieuw voorstel doen. 
 
   
i
 
 
 
  
 
.
 
M
et vriendelijke groet,
 
V
erstuurd vanaf mijn iPad
O
p 8 nov. 2017 om 15:35 heeft   
i
@aaenhunze.nl
> het volgende geschreven:
H
allo  
 
I
k kom zojuist uit het bestuurlijk overleg    en Co Lambert met NAM over dit onderwerp
 
       
 
 i     
 
 
            i
 
         l
i
 i       l  li  i   i     
-
          
  .   
-
 
         
i
   
 
 
  
  
 
          
 
      
 
 
   
        
     
 
    
 
 
l
          
 
 
        
 
            
 
            
 
     
 
  
 
         
l
 
 
       .
 
 
 
:          
          i l   
 
            i   l  i   i    
 
 
M
et v riendelijke groet,
 
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
Gemeente Aa en Hunze
Pos tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 :  
 
:
    
l
  l : 
 
 
V
an:
 
  
i
. @tynaarlo.nl
] 
V
erzonden:
 
woensdag 8 november 2017 14:37
A
an:
 
  
C
C:
 
    
.
@gemeentenoordenveld.nl
.
@
assen.nl
16.294
</pre>

====================================================================== Einde pagina 348 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 349 ======================================================================

<pre>    Onderwerp: Re: concept    Hallo EEN    Morgenochtend overleg ik met mijn collega van communicatie hierover. Daarna komen we met een reactie.  Groet, ED    Verstuurd vanaf mijn iPad    Op 8 nov. 2017 om 14:06 heeft iS @ drenthe nl> het volgende geschreven:    Hallo MM en anderen,    Vorige week vond er bestuurlijk overleg plaats over de afhandeling van de schademeldingen in Zuidlaren.    Naar verwachting wordt morgen naar buiten getreden door de NAM en is dus dan ook onze reactie gewenst.    Ik ben daarom maar zo vrij dit tegelijkertijd aan Assen, Noordenveld en Aa en Hunze te zenden.  Vragen:    Jullie antwoord ontvang ik graag vandaag of morgenochtend.    Met vriendelijke groet,    Beleidsmedewerker    Le  Team Milieu, Bodem en Energie         ermapeDOl pre  Provincie Drenthe  Westerbrink 1  Postbus 122  8400 AC Assen  nl    www.drenthe.nl    17-11-08 concept statement schadeathandeling Zuidlaren. doex =    DISCLAIMER.   deat cde iether mneatio ot deca comer orn iecde ohoternredren Ht elerteabretaaered Brarrsteor weer twclttens werden catileend ent de gamete let ern Hiatce Gamal weeer acnyrukeliiMicid voor schade ub gerd tae oajuivtheden on of  weektteerde intfermieatio   „Il at order char beden onrtv canter bent tlt se cheane clit bericht eon vercher cicarreedree Het databentancd verwicheren on de cifccnider hiervan vid ettail op ler Herortter vellen.</pre>

====================================================================== Einde pagina 349 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 350 ======================================================================

<pre>Gezamenlijke reactie op voorstel van de NAM voor instelling commissie van wijzen schade 
Zuidlaren  
 
 
 
  
 
 
 
   
  
 
 
   
 
 
  
 
  
 
    
   
 
  
 
 
  
 
 
  
  
 
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 350 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 351 ======================================================================

<pre>Date : 15-12-2016 12:43:54
F
T
C
S
ubject : FW: concept advies w inningsplan w esterveld
A
ttachm ent : 01378391-20161215111939_2.doc.docx;
Het lijkt erop dat Friesland van de voorkant van het casco kan.
M
vg, 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
donderdag 15 december 2016 11:29
A
an:
 
O
nderwerp:
 
concept advies winningsplan westerveld
 
H
oi 
 
H
ierbij in concept mijn advies. Niet heel spannend, maar ik wil het toch even met je delen om te kijken of het jullie advies niet bijt.
 
Z
at nog te denken of Fryslân niet sterker moet aansluiten bij jullie advies. Door bijv. op te nemen dat wij jullie advies onderschrijven of steunen.
 
W
ordt het provinciale advies afwijkend van de Drentse gemeenten?
 
G
roeten,
 
 
 
<
< Dis claimer >>
Aan dit bericht k unnen geen rechten worden ontleend.
Provincie Frys lân
O
an dit berjocht k inne gjin rjochten ûntliend wurde.
P
rovins je Frys lân
16.295
</pre>

====================================================================== Einde pagina 351 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 352 ======================================================================

<pre> 
 - 1 / 2 - Ons kenmerk:     01378391  
 Ministerie van Economische Zaken  
Directoraat -generaal Energie, Telecom & 
Mededinging  
Postbus 20401  
2500 EK  'S -GRAVENHAGE  
 
 
 
 
Leeuwarden, 14 december 2016  
Verzonden,  
 
Ons kenmerk  : 01378391  
Afdeling  : Stêd en Plattelân  
Behandeld door  : @fryslan.frl  
Uw kenmerk  : DGETM -EC / 16095939  
Bijlage(n)  : -- 
 
Onderwerp  : Advies aanvraag winningsplan Westerveld  
 
Geachte mevrouw   
 
Op 13 oktober 2016 heeft u ons gevraagd advies uit te brengen over het door Nederlandse 
Aardolie Maatschappij B.V. (NAM) ingediend winningsplan Westerveld. Met deze brief bren-
gen wij ons advies uit .  
 
Het adviesverzoek heeft betrekking op het aangepaste winningsplan Westerveld, gedateerd 
9 september 2016. Dit ter vervanging v an het winnings plan van 23  februari 2016 , waar op 
aanpassingen zijn gedaan naar aanleiding van het eerder uitgebrachte advies van Staats-
toezicht op de Mijnen  (SodM) . Wij hebben de adviezen ten aanzien van het winningsplan van 
SodM en de Technische commissie  bodembeweging (Tc bb) van uw ministerie ontvangen  
per e -mail. In deze adviezen valt te lezen dat deze instanties geen bezwaren zien om onder 
voorwaarden in te stemmen met het winningsplan . 
 
Het winningsplan Westerveld omvat een cluster van 11 productieve gasvelden. Deze velden 
bevinden zich merendeels in de provincie Drenthe, maar gedeeltelijk ook in Groningen. 
Voorheen behoorden nog drie gasvelden tot het winningsplan Westerveld, maar de productie 
vanuit deze velden is beëindigd. Derhalve maken deze velden geen onderdeel meer uit van 
het ingediende winningsplan . Hiertoe behoort ook het gedeeltelijk in Fryslân gelegen gasveld 
Appelscha.  
 
NAM heeft geen concrete ontwikkelingsplannen voor gasveld Appelscha . In het winningsplan 
staat dat d e productie is beëindigd en de putten zijn veiliggesteld (“gesuspendeerd”).  Over 
gasveld Appelscha vermeldt de NAM -website een soortgelijke statusmelding, maar wel met 
de toevoeging dat men i n afwachting is van toekomstige ontwikkelingen.  Wij vinden het van 
groot belang dat de omgeving op tijd wordt geïnformeerd over en wordt betrokken bij ontwik-  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 352 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 353 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 - 2 / 2 - Ons kenmerk:     01378391  
  
kelingsplannen . Ook al is gaswinningslocatie buitengebruik gesteld, daarme e is het niet min-
der belangrijk om informatie over bijvoorbeeld onderhoudsactiviteiten of bodemdalingsmetin-
gen met de omgeving te blijven delen en daarover in gesprek te gaan. Ook voor de eindfase 
(opruimen) geldt dat omgevingsmanagement van cruciaal belan g is, net als in de fase van 
opsporing en winning . Wij verzoeken u om er voor te zorgen dat ook in deze fase de omge-
ving blijvend wordt geïnforme erd. Mochten er plannen ontstaan om het gasveld opnieuw in 
de productie te nemen  of voor andere ondergrondse ac tiviteiten te willen inzetten , dan vra-
gen wij u om ons en andere betrokken overheden hierover vroegtijdig te informeren en te 
zorgen voor lokale betrokkenheid.  
 
De opgetreden bodemdaling als gevolg van de productie in gasveld Appelscha bedraagt 
maximaal 2 cm. Daarnaast geven de lange termijn prognoses aan dat de bodemdaling uit-
eindelijk niet meer dan 2 cm zal bedragen . De productie in de overige gasvelden zal volgens 
het winningsplan een geprognotiseerde bodemdaling van minder 2 cm tot gevolg hebben op 
Fries grondgebied.  Door zowel SodM als de Tcbb worden de bodemdalingsanalyses in het 
winningsplan onderschreven.  De Tcbb geeft in haar advies aan dat de te verwachten bo-
demdaling geleidelijk en gelijkmatig optreedt en daardoor geen dir ecte schade aan infra-
structuur, bebouwing of en milieu wordt verwacht.   
 
Wetterskip Fryslân beoordeelt de effecten op het waterhuishoudkundige systeem en zal 
daarover advies aan u uitbrengen. Bovendien zullen Drenthe en Groningen over de binnen 
hun provinc iegrenzen gelegen gasvelden advies aan u uitbrengen.   
 
Naast ons advies over het blijvende informeren en betrekken van de omgeving van gaswin-
ningslocatie Appelscha, verzoeken wij u om de door de wettelijke adviseurs (SodM en Tcbb) 
voorstelde voorwaarden aa n het instemmingsbesluit te verbinden.  
 
 
Gedeputeerde Staten van Fryslân,  
 
 
 
 
 
 
 
 
 voorzitter  
 
 
 
 
 
 secretaris  
 
 
 
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 353 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 354 ======================================================================

<pre> 
- Clusterleider  : Gedeputeerde(n)  
- Afdelingshoofd  :  : 
- Bedrijfskundig Adviseur  :  : 
- Divisie/Algemeen Directeur  :  : 
 
 
 
  M i n u t e  
Registratienummer  : 01378391  
Primair nummer  : 01362797  
Soort stuk  : DG 
Opgesteld door  :  
Afdeling  : Stêd en Plattelân  
Telefoon  :  
Korte samenvatting van het besluit:  
advies winningsplan Westerveld  
Aantekeningen:  
 
Persbericht  : Nee 
Aantal pagina's  : 3 
Aantal bijlagen  : -- 
Meesturen  : n.v.t.  
Afschrift aan  :  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 354 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 355 ======================================================================

<pre>Date : 11-5-2017 11:35:58
F
T
o :   @assen.nl,   @assen.nl, "
G
em eenteNoordenveld.nl'"
G
m
iddendrenthe.nl
S
ubject : FW: Concept agenda bestuurlijk overleg Gasw inningsdossier 11 m ei 2017. 16.00 uur 
A
ttachm ent : Ontw erpbesluit gasw inning kernboodschap.docx;Processchem a Z iensw ijze gasw inningsplan Westerveld - definitief.docx;
D
ag mensen,
 
H
ierbij even een concept agenda voor het bestuurlijk overleg van vanmiddag inzake het Gaswinningsdossier (zie onderstaande mail).
 
Z
oals afgelopen dinsdag besproken kan ik hierbij helaas niet aanwezig zijn. Naar ik heb begrepen zullen er vanuit Assen, Aa en Hunze 
e
n de provincie Drenthe ambtenaren
a
anwezig zijn. Wellicht dat 1 van hen even een korte terugkoppeling kan geven van het beeld zoals dat afgelopen dinsdag in ons ambtelijk overleg ontstond over het
o
ntwerpbesluit en het al dan niet indienen van een zienswijze 
h
iertegen.
 
M
et vriendelijke groet,
 
   
B
eleidsadviseur Wonen en Ruimte
G
emeente Tynaarlo
P
ostbus 5, 9480 AA Vries | Bzk: Kornoeljeplein 1 Vries
T
 
(0592) 266 662  
F
 
010 8080 102
E
 
.
@tynaarlo.nl
  
I
 
w
ww.tynaarlo.nl
  
@
 
k
ornoeljeplein1
 
F
B
 
G
e
meente Tynaarlo
 
P
 
P
 
T
ynaarlo gaat voor groen! Denk na voordat u print...
D
it bericht en de eventuele bijlage kan vertrouwelijke of persoonlijke informatie bevatten en is daarom uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. 
W
anneer u deze boodschap per abuis van ons heeft ontvangen, laat dit
d
an aan de afzender weten door een korte reactie te sturen. Wij verzoeken u in een dergelijk geval dit bericht en de eventuele bijlagen te vernietigen en geen kopieën op te slaan of door 
t
e sturen.
A
l onze e-mailberichten worden voor verzending automatisch op virussen gecontroleerd. Er geldt echter geen garantie dat gebruik van e-mail veilig is of dat het gebruik van e-mail geschiedt zonder enige fout. De
g
emeente Tynaarlo is op geen enkele wijze aansprakelijk 
v
oor enige fout of gebrek in de inhoud van dit e-mailbericht.
 
 
V
an:
 
 . 
V
erzonden:
 
donderdag 11 mei 2017 11:30
A
an:
 
 
O
nderwerp:
 
Concept agenda bestuurlijk overleg Gaswinningsdossier 11 mei 2017. 16.00 uur
 
H
allo Marcel,
 
I
n ov erleg met ambtenaar Assen heb ik ev en een korte agenda opgesteld v oor het bestuurlijk ov erleg v an v anmiddag:
 
-
 
      
g
aswinningsdossier - uitstappen NAM uit schadeafhandeling in Drenthe, afstemming positie en standpunt lokale ov erheden (zien lokale ov erheden hierbij een rol v oor 
z
ichzelf?)
 
-
 
      
o
ntwerpbesluit minister EZ op Winningsplan Westerv eld (korte terugkoppeling uit ambtelijk ov erleg 9/5/2017 door één v an aanwezige ambtenaren)
 
-
 
      
c
ommunicatielijn en proces zienswijzeprocedure v oor het ontwerp instemmingsbesluit Winningsplan Westerv eld
 
-
 
      
d
elen kosten adv ocaat 
 
H
elaas kan ikzelf niet aanwezig zijn.
Z
oals tijdens pho besproken
.
 O
m
dat dit geen bestuurlijk ov erleg is met NAM, maar onderlinge afstemming tussen lokale ov erheden zal er geen 
v
erv angende ambtelijke ondersteuning v anuit
T
ynaarlo aanwezig zijn. Wel zullen er v anuit Assen, Aa en Hunze en de prov incie Drenthe ambtenaren aanwezig zijn.
 
M
et v riendelijke groet,
 
   
B
eleidsadv iseur Wonen en Ruimte
G
emeente Tynaarlo
P
ostbus 5, 9480 AA Vries | Bzk: Kornoeljeplein 1 Vries
T
 
(
0592) 266 662  
F
 
0
10 8080 102
E
 
@
tynaarlo.nl
  
I
 
w
w
w.tynaarlo.nl
  
@
 
k
ornoeljeplein1
 
FB
 
Ge
meente Tynaarlo
 
P  
P
 
Tynaarlo gaat voor groen! Denk na voordat u print...
Dit bericht en de eventuele bijlage kan vertrouwelijke of persoonlijke informatie bevatten en is daarom uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. Wanneer u deze boodschap per abuis van ons heeft ontvangen, laat dit
dan aan de afzender weten door een korte reactie te sturen. Wij verzoeken u in een dergelijk geval dit bericht en de eventuele bijlagen te vernietigen en geen kopieën op te slaan of door te sturen.
Al onze e-mailberichten worden voor verzending automatisch op virussen gecontroleerd. Er geldt echter geen garantie dat gebruik van e-mail veilig is of dat het gebruik van e-mail geschiedt zonder enige fout. De
gemeente Tynaarlo is op geen enkele wijze aansprakelijk voor enige fout of gebrek in de inhoud van dit e-mailbericht.
 
16.296
</pre>

====================================================================== Einde pagina 355 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 356 ======================================================================

<pre>Ontwerp -instemmings besluit gaswinning : elementen kernboodschap  
Het ministerie van Economische Zaken heeft een ontwerp -instemmings besluit gepubliceerd over het 
gaswinningsplan Westerveld.  Van 8 mei tot en met 19 juni ligt d it ontwerp -instemmingsbesluit ter 
inzage. Iedereen kan reageren met een zienswijze.  
In januari van dit jaar hebben de gemeenten in Noord -Drenthe (Aa en Hunze, Assen, Noordenveld , 
Midden -Drenthe  en Tynaarlo) samen al een  advies uitgebracht over het gaswinningsplan Westerveld.  
Insteek van dit advies is:  
- Het belang van onze inwoners stellen we voorop.  
- Daarom: nee tegen gasboringen, tenzij er aan maatregelen wordt voldaan, waaronder een 
nulmeting en een monitoringsprotocol,  schadebeperking en onafhankelijke 
schadeafhandeling.  
Inwoners, organisaties en overheden kunnen binnen zes weken een zienswijze indienen. Uiterlijk op 
19 juni moet de zienswijze ingediend zijn. Het ontwerpbesluit is in te zien op www.nlog.nl/nieuws .  
Het ministerie van EZ organiseert op 22, 23 en 24 mei in Assen inloopbijeenkomsten. De gemeenten 
willen iedereen hier graag op attenderen.   
In de komende periode zullen de genoemde gemeenten het ontwerp -instemmings besluit goed 
bestuderen en kijken of er naar het advies is geluisterd (en verwerkt is in het ontwerpbesluit). Op 
basis daarvan beoordelen de gemeenten of ze een zienswijze zullen indienen, en of ze dat 
gezamenlijk doen, of afzonderlijk. De gemeenten verwacht en begin juni hierover een standpunt te 
hebben ingenomen.  
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 356 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 357 ======================================================================

<pre> 
Processchema Zienswijze gaswinningsplan Westerveld  (definitief)  
Naar aanleiding van de nu ontvangen (definitieve planning van EZ )  is in een ambtelijk 
afstemmingsoverleg op 20 april jl. onderstaand processchema opgesteld. Dit conform de bestuurlijk e 
wens en afspraak om ook zoveel mogelijk samen op te trekken in het vervolgproces c.q. de 
zienswijzefase.   Binnen de zienswijze termijn van zes weken is in de planning rekening gehouden met de 
keuze van het gemeentebestuur van Assen om de raad in het besluitvormingsproces te betrekken.  
Bij de andere aanwezige overheden, nl. de provincie Drenthe en de gemeenten, Noordenveld, Tynaarlo 
en Aa en Hunze, is ervoor gekozen d e besluit vorming bij de college te laten .  
 
Planning  EZ (Economische Zaken)  
8 mei   ter inzage legging ontwerp beschikking (publicatie)  
22/23/24 mei   inloop avonden EZ te Assen  
19 juni   einde termijn zienswijze  
Stappenplan  
Onderstaand de stappen die  gezet moeten worden voor de start van de periode zienswijze.     
8 mei  Publicatie ontwerp -besluit  door EZ  
9 mei  Ambtelijke bijeenkomst 1e beoordeling   ontwerp besluit en reactie van EZ op 
ons advies.  Daarbij focussen op de voor ons belangrijke thema’s . Bespreken 
taakverdeling en vorm van de zienswijze. Inhoudelijke beoordelin g provincie 
beschikbaar.  
11 mei  Bestuurlijk overleg  met NAM over uittreding NAM in schadeafhandeling in 
Drenthe (Aa en Hunze, Assen, Tynaarlo, Noordenveld, Midden -Drenthe, 
provincie Drenthe).   
Tevens inhoud externe communicatie zienswijzeprocedure bespreken.  
  
9-16 mei   Uitwerken concept -zienswijze.  
15-18 mei Gesprekken burgemeester Assen met bewoners/ wijkverenigingen Loon 
/actie groep  Marsdijk  
16 mei  Ambtelijke bijeenkomst : bespreking 1e concept zienswijze.  
16-18 mei  Juridische toets concept door advocaat. Verwerken opmerkingen tot definitief 
concept zie nswijze  .  
22-24 mei  Inloop avonden georganiseerd door EZ in Assen.  
23 mei  Behandeling zienswijze in colleges. Na inloopavonden EZ zienswijze openbaar?   
1 juni  Behandeling zienswijze in gemeente raad  van Assen . Daarna beschikbaar stellen 
zienswijze aan inwoners van Assen.   
15 juni   Evt. 2e raadsvergadering Assen .  
19 juni    Einde termijn zienswijze.                                                                 </pre>

====================================================================== Einde pagina 357 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 358 ======================================================================

<pre>Date : 11-5-2017 11:44:02
F
rom  :  
T
C
S
ubject : FW: Concept agenda bestuurlijk overleg Gasw inningsdossier 11 m ei 2017. 16.00 uur 
A
ttachm ent : Ontw erpbesluit gasw inning kernboodschap.docx;Processchem a Z iensw ijze gasw inningsplan Westerveld - definitief.docx;
 
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
Gemeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
 
 -  
 
 
 
@
assen.nl
website: 
w
w
w.assen.nl
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
donderdag 11 mei 2017 11:36
Aan:
 
. @drenthe.nl>;   @aaenhunze.nl>; ' . @middendrenthe.nl' . @middendrenthe.nl>
O
nderwerp:
 
FW: Concept agenda bestuurlijk overleg Gaswinningsdossier 11 mei 2017. 16.00 uur
 
D
ag mensen,
 
H
ierbij even een concept agenda voor het bestuurlijk overleg van vanmiddag inzake het Gaswinningsdossier (zie onderstaande mail).
 
Z
oals afgelopen dinsdag besproken kan ik hierbij helaas niet aanwezig zijn. Naar ik heb begrepen zullen er vanuit Assen, Aa en Hunze en de provincie Drenthe ambtenaren
aanwezig zijn. Wellicht dat 1 van hen even een korte terugkoppeling kan geven van het beeld zoals dat afgelopen dinsdag in ons ambtelijk overleg ontstond over het
o
ntwerpbesluit en het al dan niet indienen van een zienswijze hiertegen.
 
M
et vriendelijke groet,
 
   
Beleidsadviseur Wonen en Ruimte
G
emeente Tynaarlo
P
ostbus 5, 9480 AA Vries | Bzk: Kornoeljeplein 1 Vries
T
 
(
0592) 266 662  
F
 
0
10 8080 102
 
@
tynaarlo.nl
  
I
 
w
w
w.tynaarlo.nl
  
@
 
k
o
rnoeljeplein1
 
F
B
 
G
e
meente Tynaarlo
 
P
 
P
 
T
ynaarlo gaat voor groen! Denk na voordat u print...
D
it bericht en de eventuele bijlage kan vertrouwelijke of persoonlijke informatie bevatten en is daarom uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. Wanneer u deze boodschap per abuis van ons heeft ontvangen, laat dit
d
an aan de afzender weten door een korte reactie te sturen. Wij verzoeken u in een dergelijk geval dit bericht en de eventuele bijlagen te vernietigen en geen kopieën op te slaan of door te sturen.
A
l onze e-mailberichten worden voor verzending automatisch op virussen gecontroleerd. Er geldt echter geen garantie dat gebruik van e-mail veilig is of dat het gebruik van e-mail geschiedt zonder enige fout. De
g
emeente Tynaarlo is op geen enkele wijze aansprakelijk voor enige fout of gebrek in de inhoud van dit e-mailbericht.
 
 
 
Van:
 
 . 
V
erzonden:
 
donderdag 11 mei 2017 11:30
A
an:
 
 
O
nderwerp:
 
Concept agenda bestuurlijk overleg Gaswinningsdossier 11 mei 2017. 16.00 uur
 
H
allo 
 
I
n ov erleg met ambtenaar Assen heb ik ev en een korte agenda opgesteld v oor het bestuurlijk ov erleg v an v anmiddag:
 
-
 
      
g
aswinningsdossier - uitstappen NAM uit schadeafhandeling in Drenthe, afstemming positie en standpunt lokale ov erheden (zien lokale ov erheden hierbij een rol v oor zichzelf?)
 
-
 
      
o
ntwerpbesluit minister EZ op Winningsplan Westerv eld (korte terugkoppeling uit ambtelijk ov erleg 9/5/2017 door één v an aanwezige ambtenaren)
 
-
 
      
c
ommunicatielijn en proces zienswijzeprocedure v oor het ontwerp instemmingsbesluit Winningsplan Westerv eld
 
-
 
      
d
elen kosten adv ocaat 
 
 
H
elaas kan ikzelf niet aanwezig zijn.
Z
oals tijdens pho besproken
.
 O
m
dat dit geen bestuurlijk ov erleg is met NAM, maar onderlinge afstemming tussen lokale ov erheden zal er geen v erv angende ambtelijke ondersteuning v anuit
T
ynaarlo aanwezig zijn. Wel zullen er v anuit Assen, Aa en Hunze en de prov incie Drenthe ambtenaren aanwezig zijn.
 
M
et v riendelijke groet,
 
   
B
eleidsadv iseur Wonen en Ruimte
G
emeente Tynaarlo
P
ostbus 5, 9480 AA Vries | Bzk: Kornoeljeplein 1 Vries
T
 
(
0592) 266 662  
F
 
0
10 8080 102
 
.
@tynaarlo.nl
  
I
 
ww
w.tynaarlo.nl
  
@
 
kornoeljeplein1
 
FB
 
Ge
meente Tynaarlo
 
P  
P
 
Tynaarlo gaat voor groen! Denk na voordat u print...
Dit bericht en de eventuele bijlage kan vertrouwelijke of persoonlijke informatie bevatten en is daarom uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. Wanneer u deze boodschap per abuis van ons heeft ontvangen, laat dit
dan aan de afzender weten door een korte reactie te sturen. Wij verzoeken u in een dergelijk geval dit bericht en de eventuele bijlagen te vernietigen en geen kopieën op te slaan of door te sturen.
Al onze e-mailberichten worden voor verzending automatisch op virussen gecontroleerd. Er geldt echter geen garantie dat gebruik van e-mail veilig is of dat het gebruik van e-mail geschiedt zonder enige fout. De
gemeente Tynaarlo is op geen enkele wijze aansprakelijk voor enige fout of gebrek in de inhoud van dit e-mailbericht.
 
16.297
</pre>

====================================================================== Einde pagina 358 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 359 ======================================================================

<pre>Ontwerp -instemmings besluit gaswinning : elementen kernboodschap  
Het ministerie van Economische Zaken heeft een ontwerp -instemmings besluit gepubliceerd over het 
gaswinningsplan Westerveld.  Van 8 mei tot en met 19 juni ligt d it ontwerp -instemmingsbesluit ter 
inzage. Iedereen kan reageren met een zienswijze.  
In januari van dit jaar hebben de gemeenten in Noord -Drenthe (Aa en Hunze, Assen, Noordenveld , 
Midden -Drenthe  en Tynaarlo) samen al een  advies uitgebracht over het gaswinningsplan Westerveld.  
Insteek van dit advies is:  
- Het belang van onze inwoners stellen we voorop.  
- Daarom: nee tegen gasboringen, tenzij er aan maatregelen wordt voldaan, waaronder een 
nulmeting en een monitoringsprotocol,  schadebeperking en onafhankelijke 
schadeafhandeling.  
Inwoners, organisaties en overheden kunnen binnen zes weken een zienswijze indienen. Uiterlijk op 
19 juni moet de zienswijze ingediend zijn. Het ontwerpbesluit is in te zien op www.nlog.nl/nieuws .  
Het ministerie van EZ organiseert op 22, 23 en 24 mei in Assen inloopbijeenkomsten. De gemeenten 
willen iedereen hier graag op attenderen.   
In de komende periode zullen de genoemde gemeenten het ontwerp -instemmings besluit goed 
bestuderen en kijken of er naar het advies is geluisterd (en verwerkt is in het ontwerpbesluit). Op 
basis daarvan beoordelen de gemeenten of ze een zienswijze zullen indienen, en of ze dat 
gezamenlijk doen, of afzonderlijk. De gemeenten verwacht en begin juni hierover een standpunt te 
hebben ingenomen.  
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 359 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 360 ======================================================================

<pre> 
Processchema Zienswijze gaswinningsplan Westerveld  (definitief)  
Naar aanleiding van de nu ontvangen (definitieve planning van EZ )  is in een ambtelijk 
afstemmingsoverleg op 20 april jl. onderstaand processchema opgesteld. Dit conform de bestuurlijk e 
wens en afspraak om ook zoveel mogelijk samen op te trekken in het vervolgproces c.q. de 
zienswijzefase.   Binnen de zienswijze termijn van zes weken is in de planning rekening gehouden met de 
keuze van het gemeentebestuur van Assen om de raad in het besluitvormingsproces te betrekken.  
Bij de andere aanwezige overheden, nl. de provincie Drenthe en de gemeenten, Noordenveld, Tynaarlo 
en Aa en Hunze, is ervoor gekozen d e besluit vorming bij de college te laten .  
 
Planning  EZ (Economische Zaken)  
8 mei   ter inzage legging ontwerp beschikking (publicatie)  
22/23/24 mei   inloop avonden EZ te Assen  
19 juni   einde termijn zienswijze  
Stappenplan  
Onderstaand de stappen die  gezet moeten worden voor de start van de periode zienswijze.     
8 mei  Publicatie ontwerp -besluit  door EZ  
9 mei  Ambtelijke bijeenkomst 1e beoordeling   ontwerp besluit en reactie van EZ op 
ons advies.  Daarbij focussen op de voor ons belangrijke thema’s . Bespreken 
taakverdeling en vorm van de zienswijze. Inhoudelijke beoordelin g provincie 
beschikbaar.  
11 mei  Bestuurlijk overleg  met NAM over uittreding NAM in schadeafhandeling in 
Drenthe (Aa en Hunze, Assen, Tynaarlo, Noordenveld, Midden -Drenthe, 
provincie Drenthe).   
Tevens inhoud externe communicatie zienswijzeprocedure bespreken.  
  
9-16 mei   Uitwerken concept -zienswijze.  
15-18 mei Gesprekken burgemeester Assen met bewoners/ wijkverenigingen Loon 
/actie groep  Marsdijk  
16 mei  Ambtelijke bijeenkomst : bespreking 1e concept zienswijze.  
16-18 mei  Juridische toets concept door advocaat. Verwerken opmerkingen tot definitief 
concept zie nswijze  .  
22-24 mei  Inloop avonden georganiseerd door EZ in Assen.  
23 mei  Behandeling zienswijze in colleges. Na inloopavonden EZ zienswijze openbaar?   
1 juni  Behandeling zienswijze in gemeente raad  van Assen . Daarna beschikbaar stellen 
zienswijze aan inwoners van Assen.   
15 juni   Evt. 2e raadsvergadering Assen .  
19 juni    Einde termijn zienswijze.                                                                 </pre>

====================================================================== Einde pagina 360 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 361 ======================================================================

<pre>Date : 20-12-2016 09:24:55
F
T
o :   @assen.nl,   @tynaarlo.nl,    @drenthe.nl)" @drenthe.nl, 
 
assen.nl
S
ubject : FW: concept casco-advies w inningsplan Westerveld, d.d. 16-12-2016
H
eren,
 
W
at mij betreft een punt voor het bestuurlijk overleg morgen.
 
M
et v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i :    
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
dinsdag 20 december 2016 9:08
A
an:
 
C
C:
 
  
@
'
@middendrenthe.nl'; 
  ' @ooststellingwerf.nl';
l
@wetterskipfryslan.nl'; ' . @hunzeenaas.nl';   . l @groningen.nl'
O
nderwerp:
 
RE: concept casco-advies winningsplan Westerveld, d.d. 16-12-2016
 
B
este  i
 
I
nteressante opmerkingen. Het maakt mij wel nieuwsgierig naar het beleidsstandpunt van de provincie Groningen
o
ver hernieuwde winning middels fracking/zuurstimulatie uit bestaande kleine velden
 
e
n wordt het standpunt “tegen de ontwikkeling van nieuwe kleine gasvelden binnen de provincie Groningen” ook overeenkomstig
g
edeeld door - c.q. afgestemd met provincies Drenthe en Friesland.
M
et v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i :    
 
V
an:
 
 . 
l
@provinciegroningen.nl
] 
V
erzonden:
 
dinsdag 20 december 2016 8:42
A
an:
 
 
i
  . @ooststellingwerf.nl'; l@wetterskipfryslan.nl';
@
hunzeenaas.nl'; l   '
@groningen.nl'
C
C:
 
  
 .
O
nderwerp:
 
RE: concept casco-advies winningsplan Westerveld, d.d. 16-12-2016
 
H
allo 
 
E
en aantal beleidsuitgangspunten van de provincie Groningen komen niet overeen met de uitgangspunten van het casco, de naam van de provincie Groningen kan dus niet
v
ermeld worden.
P
rovincie Groningen is bijvoorbeeld niet tegen de bestaande gaswinning uit kleine velden. Wel is de provincie tegen de ontwikkeling van nieuwe kleine gasvelden binnen de
p
rovincie 
G
roningen.
 
V
eel succes verder!
 
M
et vr.gr.
 
 
P
rovincie Groningen
 
 
V
an:
 
 . 
l
@tynaarlo.nl
] 
V
e
rzonden:
 
vrijdag 16 december 2016 2:22
A
an:
 
@
 
 ' @ooststellingwerf.nl';
l
O
nderwerp:
 
concept casco-advies winningsplan Westerveld, d.d. 16-12-2016
 
B
este allemaal,
 
 
en ik hebben n.a.v. jullie opmerkingen  in het overleg van gisteren het casco-advies aangepast.
 
W
e verzoeken jullie het stuk goed door te nemen en jullie opmerkingen voor maandag 12:00 uur bij ons aan te leveren. In de middag zullen alle opmerkingen vervolgens door ons
w
orden verwerkt, waarna jullie aan 
h
et eind van de middag het definitieve concept casco-advies van ons aangeleverd krijgen.
 
T
evens vragen wij jullie of de naam van jullie organisatie op de voorkant mag blijven staan.
W
oensdagochtend 9:00 uur vindt er bestuurlijk overleg plaats over het casco-advies in het provinciehuis. Daarna wordt het advies definitief gemaakt.
I
ndien jullie bestuurder bij dit overleg aanwezig wil zijn, kunnen jullie dit per ommegaande aangeven.
 
M
et vriendelijke groet,
 
   
B
eleidsadviseur Wonen en Ruimte
G
emeente Tynaarlo
P
ostbus 5, 9480 AA Vries | Bzk: Kornoeljeplein 1 Vries
T
 
(
0592) 266 662  
F
 
0
10 8080 102
 
@
tynaarlo.nl
  
I
 
w
w
w.tynaarlo.nl
  
@
 
k
ornoeljeplein1
 
FB
 
Ge
meente Tynaarlo
 
P  
P
 
Tynaarlo gaat voor groen! Denk na voordat u print...
16.298
</pre>

====================================================================== Einde pagina 361 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 362 ======================================================================

<pre>Dit bericht en de eventuele bijlage kan vertrouwelijke of persoonlijke informatie bevatten en is daarom uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. Wanneer u deze boodschap per abuis van ons heeft ontvangen, laat dit
dan aan de afzender weten door een korte reactie te sturen. Wij verzoeken u in een dergelijk geval dit bericht en de eventuele bijlagen te vernietigen en geen kopieën op te slaan of door te sturen.
Al onze e-mailberichten worden voor verzending automatisch op virussen gecontroleerd. Er geldt echter geen garantie dat gebruik van e-mail veilig is of dat het gebruik van e-mail geschiedt zonder enige fout. De
gemeente Tynaarlo is op geen enkele wijze aansprakelijk voor enige fout of gebrek in de inhoud van dit e-mailbericht.
 
 
 
In ons  Handves t voor Diens tverlening k unt u lezen welk e diens tverlening u van ons  mag verwachten.
http://www.provinciegroningen.nl/lok et/onze-diens tverlening/k waliteits handves t/
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.</pre>

====================================================================== Einde pagina 362 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 363 ======================================================================

<pre>Date : 20-12-2016 08:48:14
F
rom  :  
T
o :   @assen.nl,    @assen.nl
S
ubject : FW: concept casco-advies w inningsplan Westerveld, d.d. 16-12-2016
Heren,
Z
ie onderstaande reactie van de provincie Groningen.
Z
ij haken evenals de provincie Drenthe af.
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
  -  
 
-
 
 
@
assen.nl
website: 
w
ww.assen.nl
 
V
an:
 
i   l i @provinciegroningen.nl] 
Verzonden:
 dinsdag 20 december 2016 8:42
A
an:
 
 
@
fryslan.frl>; ' . @GemeenteNoordenveld.nl' @GemeenteNoordenveld.nl>; '  ' @noorderzijlvest.nl>;
@
noorderzijlvest.nl' < i @noorderzijlvest.nl>; @middendrenthe.nl' @middendrenthe.nl>; i -  .
.
@provinciegroningen.nl>; . @ooststellingwerf.nl' . @ooststellingwerf.nl>; ' l@wetterskipfryslan.nl' i l@wetterskipfryslan.nl>;
'
@
CC:
O
nderwerp:
 
RE: concept casco-advies winningsplan Westerveld, d.d. 16-12-2016
 
H
allo 
 
E
en aantal beleidsuitgangspunten van de provincie Groningen komen niet overeen met de uitgangspunten van het casco, de naam van de provincie Groningen kan dus niet
v
ermeld worden.
P
rovincie Groningen is bijvoorbeeld niet tegen de bestaande gaswinning uit kleine velden. Wel is de provincie tegen de ontwikkeling van nieuwe kleine gasvelden binnen de
p
rovincie Groningen.
 
V
eel succes verder!
 
M
et vr.gr.
 
 
P
rovincie Groningen
 
 
V
an:
 
 . 
l
@tynaarlo.nl
] 
V
e
rzonden:
 
vrijdag 16 december 2016 2:22
A
an:
 
@
l
O
nderwerp:
 
concept casco-advies winningsplan Westerveld, d.d. 16-12-2016
 
B
este allemaal,
 
 
en ik hebben n.a.v. jullie opmerkingen  in het overleg van gisteren het casco-advies aangepast.
 
W
e verzoeken jullie het stuk goed door te nemen en jullie opmerkingen voor maandag 12:00 uur bij ons aan te leveren. In de middag zullen alle opmerkingen vervolgens door ons
w
orden verwerkt, waarna jullie aan het eind van de middag het definitieve concept casco-advies van ons aangeleverd krijgen.
 
T
evens vragen wij jullie of de naam van jullie organisatie op de voorkant mag blijven staan.
W
oensdagochtend 9:00 uur vindt er bestuurlijk overleg plaats over het casco-advies in het provinciehuis. Daarna wordt het advies definitief gemaakt.
I
ndien jullie bestuurder bij dit overleg aanwezig wil zijn, kunnen jullie dit per ommegaande aangeven.
 
M
et vriendelijke groet,
 
   
B
eleidsadviseur Wonen en Ruimte
G
emeente Tynaarlo
P
ostbus 5, 9480 AA Vries | Bzk: Kornoeljeplein 1 Vries
T
 
(
0592) 266 662  
F
 
0
10 8080 102
 
.
@tynaarlo.nl
  
I
 
w
w
w.tynaarlo.nl
  
@
 
k
o
rnoeljeplein1
 
F
B
 
G
emeente Tynaarlo
 
P  
P
 
Tynaarlo gaat voor groen! Denk na voordat u print...
Dit bericht en de eventuele bijlage kan vertrouwelijke of persoonlijke informatie bevatten en is daarom uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. Wanneer u deze boodschap per abuis van ons heeft ontvangen, laat dit
dan aan de afzender weten door een korte reactie te sturen. Wij verzoeken u in een dergelijk geval dit bericht en de eventuele bijlagen te vernietigen en geen kopieën op te slaan of door te sturen.
Al onze e-mailberichten worden voor verzending automatisch op virussen gecontroleerd. Er geldt echter geen garantie dat gebruik van e-mail veilig is of dat het gebruik van e-mail geschiedt zonder enige fout. De
gemeente Tynaarlo is op geen enkele wijze aansprakelijk voor enige fout of gebrek in de inhoud van dit e-mailbericht.
 
 
 
In ons  Handves t voor Diens tverlening k unt u lezen welk e diens tverlening u van ons  mag verwachten.
http://www.provinciegroningen.nl/lok et/onze-diens tverlening/k waliteits handves t/
16.299
</pre>

====================================================================== Einde pagina 363 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 364 ======================================================================

<pre>Date : 19-12-2016 12:04:17
Subject : FW: concept casco-advies w inningsplan Westerveld, d.d. 16-12-2016
Attachm ent : RE: concept casco-advies w inningsplan Westerveld, d.d. 16-12-2016;
 
 
Van:
Verzonden:
 maandag 19 december 2016 11:22
Aan:
Onderwerp:
 RE: concept casco-advies winningsplan Westerveld, d.d. 16-12-2016
Urgentie:
 Hoog
 
 
Nogmaals dank !
 
Heb je de “aanbiedingsbrief aan de raad/raadsvoorstel” ook voor mij? 
J
 
Zie bijgaand mijn opmerkingen aan   .
 
Met v riendelijke groet,
 i
Projectcoördinator - beleids medewerk er RO
Gemeente Aa en Hunze
Pos tbus  93 • 9460 AB Gieten 
Spiek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
www.aaenhunze.nl
 l   
 i :    
 
Van:
Verzonden:
 zaterdag 17 december 2016 22:07
Aan:
  
Onderwerp:
 Re: concept casco-advies winningsplan Westerveld, d.d. 16-12-2016
 
Hoi 
Dank. Ik ga er prudent mee om. 
 
Ik had je al gezegd dat duurzaamheid en energietransitie niet meer in het casco advies staan. Ergens  ondergesneeuwd staat nog het woordje verduurzaming. Maar als argument
tegen winning of (subsidiair) voor minimale en tragere productie zou het goed kunnen worden gebruikt. 
 
Nu eerst weekend
 
Groeten 
 
 
Verstuurd vanaf mijn iPad
Op 17 dec. 2016 om 10:27 heeft i   
. r@assen.nl
> het volgende geschreven:
Hoi 
 
H
et memo is bijgevoegd. Let op: het is een intern stuk dat nog in het college moet. Je kunt er dus tekst uithalen en aan je wethouder laten zien, maar is niet voor
verdere verspreiding bestemd.
 
Groet,
 
Van:
   
: @aaenhunze.nl
] 
Verzonden:
 
vrijdag 16 december 2016 16:41
Aan:
   
. @assen.nl
>
Onderwerp:
 
RE: concept casco-advies winningsplan Westerveld, d.d. 16-12-2016
 
Hoi i
 
Zou je mij jouw memo voor Marco/college willen sturen.
Dan kan ik dat gebruiken voor college van dinsdag om het “Njet” er hier door te krijgen. 
J
 
Goed weekend!
Met v riendelijke groet,
 
Projectcoördinator - beleids medewerk er RO
Gemeente Aa en Hunze
Pos tbus  93 • 9460 AB Gieten 
Spiek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
www.aaenhunze.nl
 :  
 :    
 
V
an:
Verzonden:
 vrijdag 16 december 2016 15:08
Aan:
CC:
  
Onderwerp:
 RE: concept casco-advies winningsplan Westerveld, d.d. 16-12-2016
 
Hoi  
 
Het hoofdadvies is volgens mij niet conform het standpunt van alle betrokken overheden zoals gisterochtend aan tafel in Vries.
16.300
</pre>

====================================================================== Einde pagina 364 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 365 ======================================================================

<pre> 
Hoe gaan jullie/wij daar nu mee om richting college van a.s. dinsdag ?
Wij   n ik) zijn woensdagacohtend aanwezig
Met v riendelijke groet,
 
Projectcoördinator - beleids medewerk er RO
Gemeente Aa en Hunze
Pos tbus  93 • 9460 AB Gieten 
Spiek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
www.aaenhunze.nl
 :  
 :    
 
Van:
   
i . @tynaarlo.nl
] 
Verzonden:
 
vrijdag 16 december 2016 14:22
Aan:
@provinciegroningen.nl
'; '
. l @leek.nl
@GemeenteNoordenveld.nl
i @noorderzijlvest.nl
'; '
. @middendrenthe.nl
'; 
@provinciegroningen.nl
';
. @ooststellingwerf.nl
'; 
i @wetterskipfryslan.nl
'; 
@hunzeenaas.nl
i @groningen.nl
'
Onderwerp:
 concept casco-advies winningsplan Westerveld, d.d. 16-12-2016
 
Beste allemaal,
 
 en ik hebben n.a.v. jullie opmerkingen  in het overleg van gisteren het casco-advies aangepast.
 
We verzoeken jullie het stuk goed door te nemen en jullie opmerkingen voor maandag 12:00 uur bij ons aan te leveren. In de middag zullen alle opmerkingen
vervolgens door ons worden verwerkt, waarna jullie aan het eind van de middag het definitieve concept casco-advies van ons aangeleverd krijgen.
 
Tevens vragen wij jullie of de naam van jullie organisatie op de voorkant mag blijven staan.
Woensdagochtend 9:00 uur vindt er bestuurlijk overleg plaats over het casco-advies in het provinciehuis. Daarna wordt het advies definitief gemaakt.
Indien jullie bestuurder bij dit overleg aanwezig wil zijn, kunnen jullie dit per ommegaande aangeven.
 
Met vriendelijke groet,
    
Beleidsadviseur Wonen en Ruimte
Gemeente Tynaarlo
Postbus 5, 9480 AA Vries | Bzk: Kornoeljeplein 1 Vries
T
 
(0592)    
F
 
010 8080 102
E
 
. @tynaarlo.nl
  
I
 
www.tynaarlo.nl
  
@
 
kornoeljeplein1
 
FB
 
G
emeente Tynaarlo
 
P  
P  
Tynaarlo gaat voor groen! Denk na voordat u print...
Dit bericht en de eventuele bijlage kan vertrouwelijke of persoonlijke informatie bevatten en is daarom uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. Wanneer u deze boodschap per abuis van ons heeft
ontvangen, laat dit dan aan de afzender weten door een korte reactie te sturen. Wij verzoeken u in een dergelijk geval dit bericht en de eventuele bijlagen te vernietigen en geen kopieën op te slaan of
door te sturen.
Al onze e-mailberichten worden voor verzending automatisch op virussen gecontroleerd. Er geldt echter geen garantie dat gebruik van e-mail veilig is of dat het gebruik van e-mail geschiedt zonder enige
fout. De gemeente Tynaarlo is op geen enkele wijze aansprakelijk voor enige fout of gebrek in de inhoud van dit e-mailbericht.
 
 
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of
gedateerde informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
 
Disclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de
geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige
verzending en ontvangst van informatie.
<m em o college bij collegevoorstel advies winningsplan.docx>
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 365 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 366 ======================================================================

<pre>Date
 
: 19-12-2016 10:12:02
F
rom
 
T
o
 
 
  
C
c
 
 
  
 
 
 
 
@provinciegroningen.nl'" 
,
,
   
@GemeenteNoordenveld.nl'" , "'  '   @noorderzijlvest.nl'" , ' @middendrenthe.nl'" , @provinciegroningen.nl'" ,
@
ooststellingwerf.nl'" 
,
 @wetterskipfryslan.nl'" 
,
 " @hunzeenaas.nl'" 
,
   
 
l @groningen.nl'" 
S
ubject
 
: RE: concept casco-advies winningsplan Westerveld, d.d. 16-12-2016
B
H
et is een hele prestatie geweest om er op zo
�
n
 korte termijn een duidelijk verhaal van te maken. Daarvoor alle waardering.
Z
oals jullie bekend is, 
v
ind ik het jammer dat de onderwerpen 
E
nergietransitie
 
en 
D
uurzaamheid
 
niet zijn opgenomen is in het casco-advies.
(
alleen onder paragraaf 10.3 (Lusten en Lasten) kom ik in een algemene zin nog het woordje 
�
v
erduurzamen
�
 
tegen).
I
k zal dit ook meegeven voor de collegebehandeling bij ons morgen.
D
e raad heeft in een extra bijeenkomst 13 december jl. aangegeven dat hij de volgende punten wil terugzien in het advies:
v
 
C
ommunicatie 
(
zie casco)
v
 
N
ulmeting 
(
zie casco)
v
 
G
een CO2 opslag (in combinatie met 
�
 
of na winning) 
(
niet in het casco)
v
 
T
rillingsmeters (compleet netwerk) 
(
zie casco 11. Risicobeheerssysteem 
�
 
Wij zouden graag willen zien dat het meetnetwerk ook instemming moet hebben van Tcbb in
v
erband met diens positie naar schadeafwikkeling/burgers.
G
elet op de politiek bestuurlijke discussie in Aa en Hunze kan het zijn dat de portefeuillehouder dit inbrengt bij het bestuurlijk overleg a.s. woensdag. Daarnaast hebben wij op 12
j
anuari a.s. een extra raadsvergadering.
Uiteraard is het ook een optie dat het in de oplegbrief van ons college als aanvullend wordt opgenomen.
V
erder slechts een paar opmerkingen/suggesties ter verbetering van de tekst.:
Blz. 3. (voorlaatste alinea)
Wij vertrouwen erop dat u het advies behandelt conform de relevante bepalingen van de Algemene wet bestuursrecht en de overwegingen uit ons advies transparant meeweegt
i
n
 uw besluit.
V
ervangen door:
W
ij vertrouwen erop dat u het advies behandelt conform de relevante bepalingen van de Algemene wet bestuursrecht en de overwegingen uit ons advies op een zorgvuldige
w
ijze betrekt bij uw besluitvorming
(
eventueel) en ons transparant informeert over uw overwegingen terzake.
B
lz. 
9. (voorlaatste alinea)
Toevoegen
-
 
B
o
demdaling (als 4
e
 
aandachtstreepje)
B
lz. 24 (eerste alinea, eerste adviespunt)
T
oevoegen
�
e
n nabij
�
 
(na het woordje 
�
b
oven
�
)
M
et v riendelijke groet,
 
i
P
rojectco
�
r
dinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 
�
 
9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 
�
 
9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i
:    
V
an:
 
V
erzonden:
 
vrijdag 16 december 2016 14:22
A
an:
 
@
GemeenteNoordenveld.nl'; '  '  ' i @noorderzijlvest.nl'; ' @middendrenthe.nl'  @provinciegroningen.nl'  @ooststellingwerf.nl';
l
@wetterskipfryslan.nl'; ' . @hunzeenaas.nl';   . l @groningen.nl'
O
nderwerp:
 
concept casco-advies winningsplan Westerveld, d.d. 16-12-2016
B
este allemaal,
 
en ik hebben n.a.v. jullie opmerkingen 
i
n het overleg van gisteren het casco-advies aangepast.
W
e verzoeken jullie het stuk goed door te nemen en jullie opmerkingen voor maandag 12:00 uur bij ons aan te leveren. In de middag zullen alle opmerkingen vervolgens door ons
w
orden verwerkt, waarna jullie aan het eind van de middag het definitieve concept casco-advies van ons aangeleverd krijgen.
T
evens vragen wij jullie of de naam van jullie organisatie op de voorkant mag blijven staan.
W
oensdagochtend 9:00 uur vindt er bestuurlijk overleg plaats over het casco-advies in het provinciehuis. Daarna wordt het advies definitief gemaakt.
I
ndien jullie bestuurder bij dit overleg aanwezig wil zijn, kunnen jullie dit per ommegaande aangeven.
M
et vriendelijke groet,
 
   
B
eleidsadviseur Wonen en Ruimte
G
emeente Tynaarlo
P
ostbus 5, 9480 AA Vries | Bzk: Kornoeljeplein 1 Vries
T
 
(
0592) 266 662 
F
 
0
10 8080 102
 
.
@tynaarlo.nl
 
I
 
w
ww.tynaarlo.nl
 
@
 
k
ornoeljeplein1
 
F
B
 
G
e
meente Tynaarlo
 
P
 
P
 
T
ynaarlo gaat voor groen! Denk na voordat u print...
D
it bericht en de eventuele bijlage kan vertrouwelijke of persoonlijke informatie bevatten en is daarom uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. Wanneer u deze boodschap per abuis van ons heeft ontvangen, laat dit
d
an aan de afzender weten door een korte reactie te sturen. Wij verzoeken u in een dergelijk geval dit bericht en de eventuele bijlagen te vernietigen en geen kopie�n op te slaan of door te sturen.
A
l onze e-mailberichten worden voor verzending automatisch op virussen gecontroleerd. Er geldt echter geen garantie dat gebruik van e-mail veilig is of dat het gebruik van e-mail geschiedt zonder enige fout. De
g
emeente Tynaarlo is op geen enkele wijze aansprakelijk voor enige fout of gebrek in de inhoud van dit e-mailbericht.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 366 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 367 ======================================================================

<pre>Date : 20-12-2016 11:36:51
F
T
S
ubject : FW: concept casco-advies w inningsplan Westerveld, d.d. 16-12-2016
A
ttachm ent : m em o voor college 20-12-2016 
-
 advies gasw inningsplan Westerveld.docx;
 
 
M
et v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
Gemeente Aa en Hunze
Pos tbus  93 • 9460 AB Gieten 
Spiek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i
:    
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
maandag 19 december 2016 17:35
A
an:
 
O
nderwerp:
 
RE: concept casco-advies winningsplan Westerveld, d.d. 16-12-2016
U
rgentie:
 
Hoog
 
H
oi 
 
Z
ie bijgaande memo voor college van morgen. S.v.p. vertrouwelijk behandelen
 
H
et lijkt mij goed dat Marco Out nog even (voor 9 uur morgen) belt met Co Lambert
 
M
et v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i :    
 
V
an:
 
Verzonden:
 maandag 19 december 2016 11:22
A
an:
 
 
O
nderwerp:
 
RE: concept casco-advies winningsplan Westerveld, d.d. 16-12-2016
U
rgentie:
 
Hoog
 
H
 
N
ogmaals dank !
 
H
eb je de “aanbiedingsbrief aan de raad/raadsvoorstel” ook voor mij? 
J
 
E
Z
ie bijgaand mijn opmerkingen aan   .
 
M
et v riendelijke groet,
 
i
Projectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i
:    
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
zaterdag 17 december 2016 22:07
A
an:
 
 
O
nderwerp:
 
Re: concept casco-advies winningsplan Westerveld, d.d. 16-12-2016
 
H
D
ank. Ik ga er prudent mee om. 
 
I
k had je al gezegd dat duurzaamheid en energietransitie niet meer in het casco advies staan. Ergens  ondergesneeuwd staat nog het woordje verduurzaming. Maar als argument
t
egen winning of (subsidiair) voor minimale en tragere productie 
z
ou het goed kunnen worden gebruikt. 
 
N
u eerst weekend
 
G
roeten 
 
 
V
erstuurd vanaf mijn iPad
O
p 17 dec. 2016 om 10:27 heeft i   
@
assen.nl
> het volgende geschreven:
H
o
i 
 
H
et memo is bijgevoegd.            ll        i       i     
 
i  .
 
G
roet,
 
16.301
</pre>

====================================================================== Einde pagina 367 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 368 ======================================================================

<pre>Van:
 
  
:
@aaenhunze.nl
] 
V
erzonden:
 
vrijdag 16 december 2016 16:41
A
an:
 
  
.
@assen.nl
>
O
nderwerp:
 
RE: concept casco-advies winningsplan Westerveld, d.d. 16-12-2016
 
H
oi i
 
Z
ou je mij jouw memo voor Marco/college willen sturen.
D
an kan ik dat gebruiken voor college van dinsdag om het “Njet” er hier door te krijgen. 
J
 
G
oed weekend!
M
et v riendelijke groet,
 
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 :  
 
:    
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
vrijdag 16 december 2016 15:08
A
an:
 
C
C:
 
O
nderwerp:
 
RE: concept casco-advies winningsplan Westerveld, d.d. 16-12-2016
 
H
oi  ,
 
H
et hoofdadvies is volgens mij niet conform het standpunt van alle betrokken overheden zoals gisterochtend aan tafel in Vries.
 
H
oe gaan jullie/wij daar nu mee om richting college van a.s. dinsdag ?
W
ij Col Lambert (en ik) zijn woensdagacohtend aanwezig
M
et v riendelijke groet,
 
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 :  
 
:
    
 
V
an:
 
  
i
. @tynaarlo.nl
] 
V
erzonden:
 
vrijdag 16 december 2016 14:22
A
an:
 
@
provinciegroningen.nl
'; '
.
l @leek.nl
@
G
emeenteNoordenveld.nl
i
@noorderzijlvest.nl
'; 
.
@middendrenthe.nl
'; 
@
p
rovinciegroningen.nl
';
.
@
ooststellingwerf.nl
'; 
i
@wetterskipfryslan.nl
'; 
@
h
unzeenaas.nl
'; 
l
 
i
@groningen.nl
'
O
nderwerp:
 
concept casco-advies winningsplan Westerveld, d.d. 16-12-2016
 
B
este allemaal,
 
 
en ik hebben n.a.v. jullie opmerkingen  in het overleg van gisteren het casco-advies aangepast.
 
W
e verzoeken jullie het stuk goed door te nemen en jullie opmerkingen voor maandag 12:00 uur bij ons aan te leveren. In de middag zullen alle opmerkingen
v
ervolgens door ons worden verwerkt, waarna jullie aan 
h
et eind van de middag het definitieve concept casco-advies van ons aangeleverd krijgen.
 
T
evens vragen wij jullie of de naam van jullie organisatie op de voorkant mag blijven staan.
W
oensdagochtend 9:00 uur vindt er bestuurlijk overleg plaats over het casco-advies in het provinciehuis. Daarna wordt het advies definitief gemaakt.
I
ndien jullie bestuurder bij dit overleg aanwezig wil zijn, kunnen jullie dit per ommegaande aangeven.
 
M
et vriendelijke groet,
 
   
B
eleidsadviseur Wonen en Ruimte
G
emeente Tynaarlo
P
ostbus 5, 9480 AA Vries | Bzk: Kornoeljeplein 1 Vries
T
 
(
0592) 266 662  
F
 
0
10 8080 102
E
 
.
@tynaarlo.nl
  
I
 
w
w
w.tynaarlo.nl
  
@
 
k
ornoeljeplein1
 
F
B
 
G
emeente Tynaarlo
 
P
 
P  
T
ynaarlo gaat voor groen! Denk na voordat u print...
D
it bericht en de eventuele bijlage kan vertrouwelijke of persoonlijke informatie bevatten en is daarom uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. 
W
anneer u deze boodschap per abuis van ons heeft
o
ntvangen, laat dit dan aan de afzender weten door een korte reactie te sturen. Wij verzoeken u in een dergelijk geval dit bericht en de eventuele bijlagen te vernietigen en geen kopieën op te slaan of
d
oor 
t
e sturen.
A
l onze e-mailberichten worden voor verzending automatisch op virussen gecontroleerd. Er geldt echter geen garantie dat gebruik van e-mail veilig is of dat het gebruik van e-mail geschiedt zonder enige
f
out. De gemeente Tynaarlo is op geen enkele wijze aansprakelijk 
v
oor enige fout of gebrek in de inhoud van dit e-mailbericht.
 
 
D
ISCLAIMER:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of
g
edateerde informatie. 
A
ls u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
 
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de
g
eadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige
v
erzending en ontvangst van informatie.
<
m em o college bij collegevoorstel advies winningsplan.docx>
D
ISCLAIMER:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
i
nformatie. 
A
ls u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 368 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 369 ======================================================================

<pre>    Postadres  @ Postbus 93    Ve gemeente 5 9460 AB Gieten  Aaen Hunze mierme memo    www. aaenhunze.nl  gemeente@aaenhunze.nl    Volg ons op  W twitter. com/aaenhunze  3 facebook com/aaenhunze    Datum : 19 december 2016  Aan : College van B&W (aanvullende agenda 20 december 2016)    Afdeling (indien van toepassing)    OOGO Ó    Van > aa   Afdeling (indienvantoepassing) : Ruimte   Doorkiesnummer : (0592) 26 78 20   Betreft : Advies gaswinningsplan Westerveld  Opmerkingen:    Voor u ligt het in gezamenlijkheid opgestelde (ambtelijk concept) casco-advies op het Winningsplan  Westerveld. Voor 20 januari a.s. dient het advies van uw college bij het Ministerie van Economische  Zaken (EZ) te worden ingediend.    Hoofdadvies    De gemeenten Assen, Aa en Hunze en Tynaarlo zitten (ambtelijk) op deze lijn. De prouncie heeft  ambtelijk aangegeven geen ‘nee’ te willen zeggen. Dit zai onderwerp van gesprek zijn bij een bestuurlijk  overleg op woensdag tussen gemeenten en provincie.</pre>

====================================================================== Einde pagina 369 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 370 ======================================================================

<pre>-     - 
 
 
 2 
 
Eerder heeft u de raad geïnformeerd (brief van 23 november jl.) over de wijze waarop aan het 
adviesrecht invulling wordt gegeve n en over de wijze waarop de raad daarbij kan worden betrokken  bij 
het adviesrecht van uw college . In het gezamenlijk portefeuillehoudersoverleg: gemeenten Tynaarlo, 
Assen, Aa en Hunze en de provincie Drenthe werd eerder aangegeven dat in elk geval in het advies de 
volgende onderwerpen aan de orde moeten komen:   
veiligheid, schade, fracken, communicatie, meet/regelprotocol . 
   
In een extra commissievergadering op 13 december jl. is een aantal onderwerpen aangegeven d at de 
commissie in het gezamenlijk (casco) advies wil zien opgenomen. Daarnaast is een extra 
raadsvergadering ingepland op 12 januari over het dossier. In het bestuurlijke overleg op 
woensdag morgen  21 december a.s.  kan uw portefeuillehouder eventueel tracht en nog 
onderwerpen/aan vulling in het (casco) advies  toegevoegd te krijgen. Voor zover onderwerpen niet in het 
gezamenlijke advies zijn opgenomen, kunnen die eventueel in uw definitieve brief aan EZ als aanvullende 
adviespunten worden opgenomen. De door de commissie aangegeven p unten zijn:  
communicatie , nulmeting , geen CO 2 opslag  en trillingsmeters  
In het casco -advies zijn de onderwerpen opgenomen met uitzondering van CO 2 opslag. Een meerderheid 
van de betrokken overheden (ambtelijk) vond dit niet nodig c.q. niet/ te weinig  relevant.  
 
Naast de onderwerpen die door portefeuillehouder en onze commissie expliciet zijn genoemd, zowel in 
de raadsvergadering in Assen (8 december jl.) als ook in onze commissievergadering (13 december jl.) 
gesproken over de relatie met  de onlangs door EZ uitge brachte Energieagenda, de rol van aardgas , 
(kleine velden)  in de energietransitie . Ook is daarbij gesproken over extra inzet op verduurzaming  
In het bestuurlijk overleg van woensdag 21 december a.s. kan hier nog aandacht aan worden besteed.  
In de gemeen teraad i n Assen is gevraagd om in  het advies de omgekeerde bewijslast  bij 
schadeafwikkeling . Er zijn nieuwe inzichten waaruit blijkt dat dit niet gunstig is voor de inwoners. De 
Technische commissie bodembeweging (Tcbb) raad het af  en heeft dat neergelegd bij de Raad van State 
die nog adviseert voorafgaand aan behandeling van de Mijnbouwwet in de Eerste Kamer (begin 2017) . 
 
Agenda : 
21-12  Bestuurlijk overleg (provincie, gemeenten Assen, Tynaarlo, Aa en Hunze, ……?...)  
22-12  Extra collegevergadering Assen *) 
Het college Assen stuurt in afstemming met presidium (22 -12) het casco -advies met 
collegestandpunt/besluit door naar Raad  
22-12 College Aa en Hunze stuurt casco -advies met kort raads voorstel *) schriftelijke agendacommissie 
(22-12) door naar de raad  (embar go Assen en Aa en Hunze  tot 23 -12)   
23-12 Afgesproken is dat Assen regie voert over communicatie (bestuurlijk overleg/standpunt college)  
10-01 1e optie besluitvorming colleges samenwerkende overheden  
12-01 raadsvergaderingen in Assen en Aa en Hunze  
17-01 2e optie besluitvorming colleges samenwerkende overheden  
19-01 laatste dag waarop zienswijzen kunnen worden ingediend  
 
*)Op dit moment is alleen bekend dat de advisering in de raden van Assen en Aa en Hunze aan de orde 
komt en wel in beide gemeenteraden o p 12 januari 2017) . In Assen zal het voorstel aan de raad zijn  
besluitpunt: ‘kennis te nemen van’. Donderdag a.s. zal deze vorm in Assen met het Presidium worden 
besproken. Daarbij aan de orde de vraag: Hoeveel ruimte krijgt de raad nog? Het adviesrecht li gt namelijk 
wel bij het college . Van de Griffier heb ik begrepen dat er a.s. donderdag alleen een schriftelijke 
agendacommissie is. Voorstel is om conform gemeente Assen in het raadsvoorstel op te nemen het 
besluitpunt: ‘kennis te nemen van’.  
 
Samenvattend voorstel:  
Op basis van deze memo uw portefeuillehouder te machtigen inhoudelijk en procesmatig namens uw 
college :  
- Op 21 december a.s. d eel te nemen aan het bestuurlijk overleg ; 
- Op 22 december a.s. het advies met kort  raads voorstel via Griffie  aan raad verzenden, en  
- Op 23 december a.s. beschikbaar te zijn voor eventuele persvragen .    
 
Bijlage:  
Casco Advies Winningsplan Westerveld  </pre>

====================================================================== Einde pagina 370 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 371 ======================================================================

<pre>Date : 9-11-2017 09:21:19
F
T
o :   @assen.nl,   @assen.nl
C
c :   @tynaarlo.nl)  @tynaarlo.nl,    @aaenhunze.nl
S
ubject : FW: concept
A
ttachm ent : 17-11-08 concept statem ent schadeafhandeling Z uidlaren opm erkingen Assen.docx;
Hoi  ,
 
I
k had gisteren nog even gebeld met  en hij neemt vandaag het initiatief voor  tekstaanpassingen.
I
mmers het gaat om de beving in Zuidlaren waar ook veruit de meeste schades zijn gemeld.
 
N
u jullie al in het concept van  hebben gesleuteld zijn gegaan en dat
a
l hebben voorgelegd aan Marco Out, moet ik toch ook een paar correcties aanbrengen.
 
H
et lijkt me overigens prima dat de bestuurders even rechtstreeks contact hebben.
 
 
M
et v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
Spiek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
www.aaenhunze.nl
 l   
 
i
:    
 
 i i  
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
woensdag 8 november 2017 17:05
A
an:
 
O
nderwerp:
 
FW: concept
 
H
eren ter info ons advies aan Marco.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
B
eleidsspecialist gemeente Assen
 
 
 
-
W
ebsite: 
w
ww@assen.nl
 
V
an:
 
Verzonden:
 woensdag 8 november 2017 16:55
A
an:
 
@
assen.nl
>; Marco Out 
@
assen.nl
@
as
sen.nl
>
O
n
derwerp:
 
FW: concept
 
D
ag Marco, 
 
D
e provincie vraagt onze medewerking aan een gezamenlijke reactie op het initiatief van de NAM voor een onafhankelijk commissie  voor de beoordeling van de schade van de
b
eving van dec 2016 in Zuidlaren.
 
D
e NAM gaat de informatie over de schadeafhandeling en de bevindingen van Witteveen en Bos morgenavond in een persmoment naar voren brengen.
W
+B komt tot de conclusie dat slechts 1/3 van de gemelde schades te relateren zijn aan de beving. De onafhankelijke commissie krijgt de taak te bepalen 
w
elk deel
 van die schade
v
ergoed gaat worden. Voor alle duidelijkheid; mensen krijgen niet alles vergoed maar alleen dat deel dat toe te rekenen is aan de beving.
D
at wijkt behoorlijk af van het concept protocol van Groningen waar schades veel ruimhartiger wordt vergoed. In de concept tekst van de provincie krijgen we bovendien een rol
t
oebedeeld bij de samenstelling van 
d
eze commissie. Het afbreukrisico is dus groot!!
I
n onze eerdere adviezen en zienswijze hebben we juist gepleit voor een onafhankelijke commissie ingesteld door EZ.
 
A
a en Hunze wil om die reden niet meedoen in een reactie. Van Tynaarlo weten we het standpunt nog niet. Tynaarlo lijkt wel mee te willen doen, zij hebben de meeste
s
chadegevallen in de gemeente van de beving 
Z
uidlaren.
D
e NAM heeft Aa en Hunze aangegeven het ze niet aan te rekenen als ze niet meedoen in de pilot Zuidlaren.
 
 
i  i                        l   i      
M
isschien goed dat gemeentebestuurders elkaar hierover nog bellen wat te doen.
 
 
 
  i  
V
an:
 
  
l
. @drenthe.nl
] 
Ve
rzonden:
 woensdag 8 november 2017 16:10
Aan:
   
i @aaenhunze.nl
>
CC
:
  . 
@tynaarlo.nl
@d
renthe.nl
. i
@gemeentenoordenveld.nl
)
<
@
gemeentenoordenveld.nl
@
assen.nl
r
@assen.nl
.
i
@drenthe.nl
@
aaenhunze.nl
>
On
derwerp:
 Re: concept
 
Beste mensen,
Alvast dank voor jullie reacties. Ik zal morgenochtend alles verzamelen en een nieuw voorstel doen. 
Het blijft inderdaad een verantwoordelijkheid van EZ. Ik benoem onze rol ook bewust en nadrukkelijk als adviseur. 
Bestuurlijk is de vraag of hoe afzijdig we ons willen houden hiervan of dat we juist de beweging van de NAM gaan aangrijpen om te laten zien dat ze eindelijk onze inwoners eens
een beetje tegemoet willen komen en serieus gaan nemen. Tot nu toe staan ze nog steeds met lege handen. Het kan voor onze bestuurders wel een moment zijn om te laten zien
dat hun inspanningen en gesprekken eindelijk eens iets gaan opleveren wat misschien bruikbaar kan zijn voor de toekomst, zonder verantwoordelijkheid te nemen of
toestemming te geven voor deze nieuwe wijze van schadeafhandeling.
 
Met vriendelijke groet,
 
Verstuurd vanaf mijn iPad
16.302
</pre>

====================================================================== Einde pagina 371 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 372 ======================================================================

<pre>Op 8 nov. 2017 om 15:35 heeft   
i @aaenhunze.nl
> het volgende geschreven:
Hallo  
 
Ik kom zojuist uit het bestuurlijk overleg    en Co Lambert met NAM over dit onderwerp
Ik ben het met  eens over jouw notitie/persbericht?  i     .
 
             i
Wij zien eerder dat EZ de regie neemt voor deze pilot
.
Daarbij verwijs ik ook graag naar onze gezamenlijke gemeentelijke advies en zienswijze op het winningsplan Westerveld
-
          
advies  10.2 pagina 20)
-
          
zienswijze 9.2 pagina 22/23
 
Wij vinden dat u:
1. Als verantwoordelijk minister erop toe moet zien dat – evenals in het aardbevingsgebied Groningen – een volledig onafhankelijk orgaan wordt ingesteld voor de
afwikkeling van schade als gevolg van alle mijnbouwactiviteiten (en beheersmaatregelen voor het grondwaterpeil). Voor ons is van groot belang dat de
onafhankelijkheid en objectiviteit van de schadeafwikkeling in voldoende mate gegarandeerd zijn.
2. Uw instemmingsbesluit pas van kracht kan laten worden, nadat er een onafhankelijke schadeafhandeling operationeel is.
3. Zorg moet dragen dat indien NAM vanwege onvoorziene omstandigheden in de toekomst niet meer of onvoldoende aan zijn financiële verplichtingen kan voldoen,
de vergoeding van schades en compensatie te allen tijde is gegarandeerd door de Staat.
4. In de huidige Mijnbouwwet de schadevergoeding vanuit het Waarborgfonds mijnbouwschade niet moet beperken voor natuurlijke personen maar verbreden naar
alle rechtspersonen. (lees: ondernemers met bijvoorbeeld een BV of NV).
 
 
Tot slot:  NAM / W+B (  ) heeft morgenavond een mediamoment, voor zoals bekend op 10 nov. de betrokkenen worden ingelicht door W+B
NAM heeft desgevraagd wel toegezegd dat ze ons niet kwalijk zullen nemen als wij geen rol nemen in de uitwerking van de “pilot”
 
 
Met v riendelijke groet,
 
Projectcoördinator - beleids medewerk er RO
Gemeente Aa en Hunze
Pos tbus  93 • 9460 AB Gieten 
Spiek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
www.aaenhunze.nl
 :  
 :    
l
  l : 
 
Van:
   
i . @tynaarlo.nl
] 
Verzonden:
 woensdag 8 november 2017 14:37
Aan:
   
CC:
     
. @gemeentenoordenveld.nl
. @assen.nl
Onderwerp:
 Re: concept
 
 
Zoals het concept er nu ligt hebben wij hier nog wel enkele opmerkingen bij  
 
         . Vindt dat we wel wat meer de kans dat de schade (mede) wordt veroorzaakt door de beving mogen
benadrukken. Ook mis ik de rol van EZ. Waarvan ook in bestuurlijk overleg is gezegd dat die hierbij betrokken dient te worden.
 
Morgenochtend overleg ik met mijn collega van communicatie hierover. Daarna komen we met een reactie.
 
Groet, 
Verstuurd vanaf mijn iPad
Op 8 nov. 2017 om 14:06 heeft    
. @drenthe.nl
> het volgende geschreven:
Hallo  en anderen,
 
V
orige week vond er bestuurlijk overleg plaats over de afhandeling van de schademeldingen in Zuidlaren.
Toen is afgesproken als overheden een gezamenlijke reactie te geven, waarvan ik een concept heb bijgevoegd.
Naar verwachting wordt morgen naar buiten getreden door de NAM en is dus dan ook onze reactie gewenst.
In verband met vakantie was ik niet bij het overleg maar ik neem aan dat we als Noord-Drenthe samen optrekken.
Ik ben daarom maar zo vrij dit tegelijkertijd aan Assen, Noordenveld en Aa en Hunze te zenden.
Vragen:
a.
       
Kunnen jullie instemmen met de inhoud of heb je verbetervoorstellen?
b.
      
Wordt het een reactie van gemeenten Noord-Drenthe en provincie?
Jullie antwoord ontvang ik graag vandaag of morgenochtend.
 
Met vriendelijke groet,
 
  
Beleidsmedewerker
 
.   
Team Milieu, Bodem en Energie
t
@
 
. @drenthe.nl
 
<image001.jpg>
  
Provincie Drenthe
   Westerbrink 1
   Postbus 122
   9400 AC Assen
   T (0592) 36 55 55
   www.drenthe.nl
 
<17-11-08 concept statem ent schadeafhandeling Zuidlaren.docx>
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of
</pre>

====================================================================== Einde pagina 372 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 373 ======================================================================

<pre>gedateerde informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
 
Disclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.</pre>

====================================================================== Einde pagina 373 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 374 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 374 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 375 ======================================================================

<pre>Date : 4-7-2016 11:15:18
F
T
S
ubject : FW: contactpersoon en aanw ezigheid sessie w inningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016 
A
ttachm ent : 160121-bijl-m em o uitw erking am btelijke advisering w inningsplan Oppenhuizen.docx;im age001.jpg;
H
oi 
 
Z
ie onderstaande e-mail + bijlage. Had jij misschien al ?!
 
M
et v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i :    
 
V
an:
 
  l l : l@wetterskipfryslan.nl] 
V
erzonden:
 
maandag 4 juli 2016 9:46
A
an:
 
' i @drenthe.nl';  
O
nderwerp:
 
contactpersoon en aanwezigheid sessie winningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016
 
G
oedemorgen collega’s,
 
K
omende vrijdag kan ik er zijn, en zal er ook zijn als het door gaat.
L
iever wacht ik tot de formele volgende bijeenkomst, maar wanneer we er voor kiezen om bij elkaar te komen heb ik een suggestie om eens kennis te nemen van het 
g
ezamenlijke
d
ocument dat we in Fryslân opstelden voor winningsplan Oppenhuizen.
 
D
at document heb ik bijgevoegd. Let op, het is geen bestuurlijk vastgesteld document, het dateert van januari 2016 en het is in korte tijd in elkaar gedraaid. 
M
aar wellicht kunnen we
e
nkele bouwstenen gebruiken voor een gezamenlijk advies in Westerveld.
 
N
og even over de contactpersonen: mijn collega   die voorheen de bodemdaling in Fryslân coördineerde heeft een nieuwe functie binnen het Wetterskip 
F
ryslân
a
anvaard. Om die reden zal ik Westerveld (wellicht voorlopig) voor mijn rekening nemen.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
 
 
S
enior Planvormer Bodemdaling, cluster Plannen
W
erkdagen: ma | di | wo | do | vr
0
6 - 232 28409
 
T
IJDELIJK ADRES: Crystalic Business Centre, François HaverSchmidtwei 2, 8914 BC  Leeuwarden. 
W
etterskip Fryslân
 
T
 058 – 292 2222 F 058 – 292 2223 | Postbus 36, 8900 AA Leeuwarden
 
i
@wetterskipfryslan.nl
 | 
w
ww.wetterskipfryslan.nl
 
 
D
e
nk aan het milieu voordat u dit bericht print
 
D
e informatie opgenomen in dit bericht kan vertrouwelijk zijn en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde(n). Wetterskip Fryslân staat niet in voor een correcte, tijdige overbrenging 
v
an dit bericht. E-mail wordt door
W
etterskip Fryslân niet gebruikt voor het aangaan van verplichtingen, tenzij dit expliciet schriftelijk is overeengekomen. Aan persoonlijke opvattingen van medewerkers kunnen geen rechten worden ontleend.
 
V
an:
 
  
l
@drenthe.nl
] 
V
e
rzonden:
 
maandag 4 juli 2016 9:02
A
an:
 
l @noorderzijlvest.nl'; @noorderzijlvest.nl'; ' @hunzeenaas.nl'; @fryslan.frl'; @ooststellingwerf.nl';
@
wetterskipfryslan.nl'; ' @gemeentenoordenveld.nl'; @assen.nl'; 
'
@assen.nl'; ' l @assen.nl'; @tynaarlo.nl';
.
@
aaenhunze.nl
>; 
'
. @gemeentenoordenveld.nl';
@
@
provinciegroningen.nl
) 
<
i @
provinciegroningen.nl
>
CC
:
   
@aaenhunze.nl
) <
i @
aaenhunze.nl
>; . @middendrenthe.nl' 
. @middendrenthe.nl
) 
.
@middendrenthe.nl
>; 
 
 
@
drenthe.nl
>
O
nderwerp:
 
RE: annulering sessie winningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016
 
G
oedemorgen allemaal,
O
nderstaand is een prima idee, kunnen we elkaar ‘even zien’ en afstemmen hoe we hiermee verder kunnen/willen gaan als het winningsplan wel onze kant uitkomt.
D
us, wat Drenthe, AaenHunze en Midden-Drenthe betreft gaat het vrijdag door zonder EZ. Willen jullie laten weten of jullie ook willen komen?
 
M
vg,  
 
V
an:
 
i
@aaenhunze.nl
] 
V
e
rzonden:
 
vrijdag 1 juli 2016 16:04
A
an:
 
C
C:
 
. i @noorderzijlvest.nl'; ' . @noorderzijlvest.nl'; @hunzeenaas.nl'; @fryslan.frl'; ' @ooststellingwerf.nl'; @wetterskipfryslan.nl';
.
@gemeentenoordenveld.nl'; ' . @assen.nl'; 
'
. i @assen.nl'; ' . @assen.nl'; . @tynaarlo.nl'; . @middendrenthe.nl'; ' @wdodelta.nl';
@
'
@noorderzijlvest.nl';
@
noorderzijlvest.nl';   
i
@provinciegroningen.nl
)
O
nderwerp:
 
RE: annulering sessie winningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016
 
D
ag , allen,
 
N
aar aanleiding van onderstaand bericht, mijn suggestie om de sessie vrijdag 8 juli a.s. voor ons wel door te laten gaan.
D
it om te kijken hoe we onze adviesrol in gezamenlijkheid kunnen afstemmen.
 
V
oorstel:  Coördinerende rol bij provincie Drenthe in overleg met provincies Groningen en Friesland.
 
G
raag z.s.m. jouw reactie.
 
 
M
et v riendelijke groet,
 
i
16.303
</pre>

====================================================================== Einde pagina 375 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 376 ======================================================================

<pre>Projectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i :    
 
V
an:
 
@
minez.nl
] 
V
erzonden:
 
vrijdag 1 juli 2016 15:15
A
an:
 
' i @provinciegroningen.nl'; . @leek.nl'; @leek.nl'; . @noorderzijlvest.nl'; @noorderzijlvest.nl'; @noorderzijlvest.nl';
i
'
 
  @gemeentenoordenveld.nl'; @assen.nl'; @assen.nl'; l @assen.nl'; ' @tynaarlo.nl'; 
@
middendrenthe.nl';
@
O
nderwerp:
 
annulering sessie winningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016 
U
rgentie:
 
Hoog
 
G
eachte heer, mevrouw,
 
O
p 22 juni jl. heeft u een email ontvangen  over het advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) over het winningsplan Westerveld van de Nederlandse Aardolie Maatschappij
(
NAM).  Dit advies zou samen met het winningsplan aan u worden toegestuurd met daarbij het verzoek om hierop advies uit te brengen. SodM heeft eind juni geadviseerd om het
w
inningsplan met informatie aan te vullen en tot die tijd aan te houden. Om deze reden 
w
il ik daarom de specifieke informatiesessie die gepland stond op 8 juli afzeggen.
 
P
roces
Z
oals u weet ligt er een voorstel tot wijziging van de Mijnbouwwet voor aan de 2
e
 
Kamer naar aanleiding van het rapport onderzoeksraad voor de veiligheid (OVV) 
o
ver Groningen.
D
it heeft tot gevolg dat de winningsplannen op een andere manier beoordeeld zullen worden. De afgelopen maanden is overleg met u geweest over de nieuwe aanpak van
w
inningsplannen en uw rol daarin.
 
I
n het wetvoorstel wordt een aantal inhoudelijke wijzigingen voorgesteld. Het winningsplan Westerveld is het eerste plan dat naar aanleiding van de aanbevelingen van het 
O
VV
r
apport en de daarop voorgestelde wijzigingen in de mijnbouwwet, is opgesteld. Ten tijde hiervan was de leidraad seismische risico analyse, die door SodM is opgesteld, nog niet
g
ereed. Eerder is aangegeven dat het winningsplan Westerveld een pilotproject 
i
s.
 
A
dvies Staatstoezicht op de Mijnen
E
ind juni 2016 hebben wij het advies van SodM over het winningsplan Westerveld ontvangen. SodM adviseert om het winningsplan aan te houden totdat NAM het winningsplan
h
eeft 
a
angevuld met de volgende gegevens:
1
. Overzicht van de gemeten grondsnelheden en grondversnellingen;
2
. Overzicht van de schademeldingen en de aard van de schade;
3
. Analyse van de relatie tussen de grondsnelheden/-versnellingen en de aard en omvang van de gerapporteerde schade. Deze analyse zou geplaatst moeten worden in het kader
v
an vergelijkbare analyses voor andere velden en de kalibratiestudie schade door aardbevingen (TNO rapport, TNO-034-DTM-2009-04435, 11. november 2009) en de SBR Richtlijn-
A
;
4
. Analyse van de relatie tussen de bevingen en de productie(snelheid);
5
. Rapportage van waargenomen relaties bij andere actieve velden;
6
. Overige onderbouwende rapporten en analyses.
 
W
ij hebben besloten, het advies van SodM over te nemen. Dat betekent dat het winningsplan formeel wordt aangehouden totdat NAM de gegevens heeft aangevuld.
 
V
eiligheid gewaarborgd
S
odM concludeert dat, op basis van de seismisch risico analyse in het ingediende winningsplan Westerveld, de veiligheid 
n
iet
 in het geding is en dat, in afwachting van de
a
an
vullende gegevens, de gaswinning op basis van het huidige winningsplan kan doorgaan.   
 
S
essie 8 juli 2016
A
angezien het winningsplan formeel wordt aangehouden, gaat de specifieke informatiesessie van 8 juli aanstaande niet door. Zodra de gegevens zijn aangevuld door NAM en na
(
een aanvullend) advies van SodM, ontvangt u opnieuw een uitnodiging voor een specifieke informatiesessie.  
 
L
angere adviesperiode
Z
odra NAM het herziene winningsplan Westerveld indient, zullen wij parallel aan het verzoek tot advies aan SodM, u om advies vragen. U heeft hierdoor meer tijd om het
w
inningsplan 
t
e bestuderen en advies uit te brengen.  Zodra wij het advies van SodM hebben ontvangen, ontvangt u deze van ons. U heeft hierna nog 8 weken de tijd om advies
u
it te brengen. Parallel hieraan verzoeken wij de Technische commissie bodembescherming ook om advies. 
W
anneer dit advies binnen is zult u dit ook van ons ontvangen.
 
S
tukken ter informatie
U
 vindt het advies van SodM als bijlage bij deze mail. Het aangehouden winningsplan is te groot qua omvang, vandaar dat u deze via een link van WeTransfer kunt openen. U 
k
unt
h
et document dan downloaden.
 
I
k hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Heeft u toch nog vragen dan kunt u mij bereiken via onderstaand telefoonnummer.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
 
.    
M
inisterie van Economische Zaken
D
irectie Energie & Omgeving
C
luster Mijnbouw
B
ezoekadres
 
Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
P
ostadres
 
Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
T
elefoonnummer
 
-
 
D
it bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
n
iet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
w
ordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
v
erwijderen. 
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
o
ok, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
v
erzenden van berichten.
T
his m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
a
re not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
a
re requested to inform  the sender and delete the m essage.
T
he State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
</pre>

====================================================================== Einde pagina 376 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 377 ======================================================================

<pre>risks inherent in the electronic transm ission of m essages.
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
 
 
Pe r 1 juni  zi jn we  we e r te rug i n ons  duurza a m ve rni e uwde  hoofdka ntoor. We l  he bbe n we  e e n ni e uw a dre s : Frys l â npl e i n 3, 8914 BZ, Le e uwa rde n (voorhe e n Ha rl i nge rs tra a twe g 113). 
Le t op: da t a dre s  ge l dt ook voor ons  La bora tori um.
 
De  i nforma ti e  opge nome n i n di t be ri cht ka n ve rtrouwe l i jk zi jn e n i s  ui ts l ui te nd be s te md voor de  ge a dre s s e e rde (n). We tte rs ki p Frys l â n s ta a t ni e t i n voor e e n corre cte , ti jdi ge  ove rbre ngi ng va n di t be ri cht.
E-ma i l  wordt door We tte rs ki p Frys l â n ni e t ge brui kt voor he t a a nga a n va n ve rpl i chti nge n, te nzi j di t e xpl i ci e t s chri fte l i jk i s  ove re e nge kome n. Aa n pe rs oonl i jke  opva tti nge n va n me de we rke rs  kunne n ge e n
re chte n worde n ontl e e nd.
 
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.</pre>

====================================================================== Einde pagina 377 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 378 ======================================================================

<pre> 
CONCEPT   *CONCEPT * 
 
Pagina 1 van 2 
 
 
INTERN MEMO  
 
Aan:   
Van:   
Datum:  21 januari  2016  
Onderwerp:  aanzet ambtelijk standpunt (Provincie, S údwestFryslân, Wetterskip) 
winningsplan Oppenhuizen  
 
 
Doel van deze memo  
Op 28 januari is er een bestuurlijk overleg …… …. over Winningsplan Oppenhuizen.  
Dit winningsplan wordt als  proeftraject ingezet voor het vormgeven  van de adviesrol van Provincie, 
gemeenten en waterschappen , zoals de minister die in de wetgeving wil opnemen .  
Op 21 januari heeft ambtelijk overleg plaatsgevonden om de punten van gezamenlijk belang in 
beeld te brengen en te verwoorden . 
Deze memo vormt een a anzet voor de gezamenlijke inbreng van deze overheden in dit overleg.  
 
Bespreekpunten  
 
Procedure aspecten .  
Voor de procedure hebben 3 adviespunten:  
- Behandelperiode:  van de regionale en lokale overheden wordt gevraagd om binnen 6 weken 
een visie kenbaar te maken . De onverwachtheid van dit  verzoek en de gewenste snelheid 
van re spons  heeft ons verrast . Wij adviseren om  dergelijke aanvragen te programmeren (zodat 
de behandeling kan worden gepland)  en de reactietijd te verlengen tot 8 weken  
- Volgorde v an advisering:  van de overheden wordt een visie gevraagd, voordat de toetsing 
van het plan  door het SODM is uitgevoerd . De t wijfel aan de betrouwbaarheid van het 
winningsplan  maakt het formuleren van een scherpe visie lastig.  Wij geven u in overweging 
om d e toets van de  bodemdaling uit te voeren vo orafgaand aan de visie-ontwikkeling van 
regionale en lokale overhede n 
- Openbaarheid en vertrouwelijkheid : van de overheden wordt een visie gevraagd op basis 
van een publieksversie van een winningsplan. Deze publieksversie is zo summier  dat dit het 
onze visie ontwikkel ing bemoeilijkt é n het gevoel geeft dat ons informatie wordt onthouden. 
De spreuk “inspraak z onder inzicht leidt tot uitspraken zonder uitzicht”  kan niet de wijze zijn 
waar mee  wij deze participatie vormgeven . Wij adviseren u om voor taan een volledig(er) 
winningsplan beschikbaar te stellen  
 
Inhoudelijke aspecten.  
Voor de inhoud hebben wij  4 adviesp unten:  
- Gebiedsgerichte beoordeling:  de locatie van delfstoffenwinning wordt in de eerste plaats 
bepaald door het al dan niet aanwezig  zijn van delfstoffen in de ondergrond. Voor de 
delfstoffenwinners wordt volgorde van w inning bepaald door kosten efficiëntie. Als 
regionale en lokale overheden baseren wij onze visie op regionale en lokale risico’s, zoals de 
toename van zoute kwel nabij de kust, schade aan w aterhuishoudkundige systemen in 
polder gebieden , schade aan infrastr uctuur en woning in dichtbebouwd gebied. Wij zullen in 
onze visievorming deze locale aspecten meewegen , waarbij ook afwijzing van de 
winning slocatie  tot de mogelijkheden  behoord.  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 378 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 379 ======================================================================

<pre> 
CONCEPT  
 
Pagina 2 van 2 
Wij informeren u over deze overwegingen en adviseren u om bij de vormgeving v an de 
wetgeving hiermee rekening te houden.   
- Kwaliteit van informatieverstrekking : hoewel veel bodemdalingsinformatie openbaar  
gemaakt wordt , schort het aan de wijze waarop deze informatie openbaar wordt gemaakt. 
Dat veroorzaakt gebrek aan vertrouwen en dr aagvlak. Wij adviseren u om de 
delfstoffenwinners te verplichten om jaarlijks  laagdrempelig  (bijvoorbeeld in de lokale bladen ) 
de burgers te informeren over de verwachte bodemdaling, de werkelijk ontstane bodemdaling 
en over de maatregelen die de winner ne emt om schade te voorkomen.  Ook over het al dan niet 
voorkomen van bodemtrilling dient informatie te worden verstrekt.  
- Second opinion:  wij hebben de indruk dat in de winningsplan nen  geschetste  bodemdaling 
regelmatig wordt overschreden. Dat leid t tot een gebrek aan vertrouwen in de regio  en aan 
een krimpend draagvlak voor delfstoffenwinning: ook in onze overheidsorganisaties . Op dit 
punt achten wij een koerswijziging noodzakelijk. In zijn notitie “gesjoemel met 
bodembewegingen” doet Ir. A.P.E.M. H outenbos een aantal aanbevelingen aan overheden, 
toezichthouders en vakdeskundigen. Zijn aanbeveling aan organisaties “afhankelijk van 
betrouwbare bodembewegingsvoorspellingen” nemen wij over : de eis om een second 
opinion van een onafhankelijke instantie.  Wij adviseren u om voortaan in de procedure een 
second opinion op te nemen. Indien dit niet gebeurt overwegen wij om de second opinion zelf uit 
te laten voeren.  
- Best technical and practical means:  als lokale  en regionale overh eden hebben wij geen 
deskundig heid op het gebied van bodembewegingen. Dat betekent dat wij geen technische 
voorwaarden kunnen en willen stellen aan het winningsplan. Wel ver langen wij  dat voor de 
winning de best beschikbare technieken w orden ingezet om bodemdaling te beperken en 
trilli ngen te voorkomen . Bijvoorbeeld door drukver laging  in de reservoirs te beperken . Wij 
adviseren u om in de voorschriften voor de winning passages op te nemen over deze plicht tot 
onderzoek en inzet van best technical means, ook wanneer die worden ontwikkeld  na 
goedkeuring van het winningsplan.   
 
 
 
 
 
 
 
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 379 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 380 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 380 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 381 ======================================================================

<pre>Date : 10-1-2017 18:51:38
F
rom  :  
T
S
ubject : FW: definitief casco-advies gasw inning Westerveld
T
er info het besluit van Noorderzijlvest.
Verzonden met mijn Windows Phone
V
an: 
 
Verzonden: 
​
10-​1-​2017 16:16
A
an: 
i
 
O
nderwerp: 
d
efinitief casco-advies gaswinning Westerveld
B
este 
 
H
et bestuur van het waterschap Noorderzijlvest is voornemens de Minister van Economische Zaken over de gaswinning Westerveld te adviseren overeenkomstig het definitief
casco-advies dat jij op 21 december jl. onder de leden van de ambtelijke werkgroep hebt verspreid.
 
 
 
 
        
 
 
 
   
 
 
.         
 
 
i
 .
 
l
 
W
il jij mij voor de zekerheid nog de laatste versie van het definitieve casco-advies voor de gaswinning Westerveld toesturen, want ik durf niet met zekerheid te zeggen dat de
v
ersie 21-12-2016 de meest recente is.
 
G
roeten,
 
 
 
B
eleidsadviseur Bestuurlijk-Juridische Zaken
W
aterschap Noorderzijlvest
 
 
 
@
noorderzijlvest.nl
 
16.304
</pre>

====================================================================== Einde pagina 381 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 382 ======================================================================

<pre>Date : 21-5-2017 21:36:27
From  :  
Subject : FW: draaiboek en posters inform atieavonden w inningsplan Westerveld ter kennisgeving
Dag 
 
Heb de posters van We transfer  gedownload en op de i schijf gezet en even snel bekeken.
 
Wat een non-informatie zeg.     l   
! 
 
 
Met vriendelijke groeten,
 
Beleidsspecialist
............................................................
Gemeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
    
 
  
@assen.nl
website: 
www.assen.nl
 
Van:
 
Verzonden:
 vrijdag 19 mei 2017 16:42
Aan
 . @provinciegroningen.nl'; ' . @leek.nl'; ' . @leek.nl'; ' . @noorderzijlvest.nl'; ' . . i @noorderzijlvest.nl';
@noorderzijlvest.nl'; @noorderzijlvest.nl'; . @hunzeenaas.nl'; @fryslan.frl'; . @ooststellingwerf.nl';
@wetterskipfryslan.nl'; @drenthe.nl'; ' i @aaenhunze.nl'; @aaenhunze.nl'; ' @gemeentenoordenveld.nl';
@gemeentenoordenveld.nl'
CC:
Onderwerp:
 draaiboek en posters informatieavonden winningsplan Westerveld ter kennisgeving
Urgentie:
 Hoog
 
Beste mensen,
 
Volgende week staan de informatiebijeenkomsten voor het winningsplan Westerveld gepland.  We willen jullie graag op de hoogte brengen van de wijze waarop de avonden
verlopen en welke informatie we gaan laten zien. Als bijlage bij deze mail vinden jullie:
1.
    
De laatste versie van het draaiboek.
2.
    
De aanwezigen en de indeling per poster
3.
    
De kennisgeving
4.
    
De wegwijzer voor bezoekers
 
Daarnaast stuur ik zo dadelijk per WeTransfer een zip bestand met de posters die we gebruiken op de bezoekers te informeren. Een aantal posters is nog niet definitief
.
 
I
k verzoek jullie verder vertrouwelijk met de gegevens om te gaan en  hoop een aantal van jullie volgende week te begroeten!
 
Met vriendelijke groeten,
   
 
LET OP: per 28 mei ben ik niet
 meer werkzaam voor het ministerie van EZ. Vanaf maandag 22 mei raad ik u aan contact op te nemen met Justine Oomes 
l @minez.nl
 of telefoonnummer  
--------------------
 
   
Ministerie van Economische Zaken
Directie Energie & Omgeving
Cluster Mijnbouw
Bezoekadres
 Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag
Postadres
 Postbus 20401, 2500 EK Den Haag
Telefoonnummer
 
 
 
 
Dit bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
verwijderen. 
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
ook, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
verzenden van berichten.
This m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
are requested to inform  the sender and delete the m essage.
The State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
risks inherent in the electronic transm ission of m essages.
16.305
</pre>

====================================================================== Einde pagina 382 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 383 ======================================================================

<pre>Date : 15-12-2016 17:21:36
From  :  
To :   @assen.nl,    @assen.nl
Subject : FW: dum m y rapportage versie 15dec
Attachm ent : dum m y rapportage versie 15dec.docx;
Heren bij deze de laatste versie. Eigenlijk alleen nog de inleiding en de samenvatting en het hoofdadvies. Morgen mee verder!
Verzonden met mijn Windows Phone
Van:  .
Verzonden: ​15-​12-​2016 16:45
Aan: i 
Onderwerp: dummy rapportage versie 15dec
 16.306
</pre>

====================================================================== Einde pagina 383 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 384 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 384 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 385 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 385 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 386 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 386 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 387 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 387 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 388 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 388 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 389 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 389 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 390 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 390 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 391 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 391 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 392 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 392 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 393 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 393 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 394 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 394 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 395 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 395 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 396 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 396 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 397 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 397 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 398 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 398 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 399 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 399 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 400 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 400 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 401 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 401 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 402 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 402 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 403 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 403 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 404 ======================================================================

<pre>Date : 27-9-2016 11:11:47
F
rom  :  
T
(
S
ubject : FW: eerste analyse w inningsplan Westerveld
D
ag   
 
D
e bijeenkomst van 10 oktober heeft  niet georganiseerd maar haar collega    (die ik zelf niet ken).
D
ie bijeenkomst gaat niet inhoudelijk over het winningsplan Westerveld maar vooral hoe werken we samen.
W
illen jullie je daarvoor afmelden?
 
O
p 3 oktober kan ik ook niet. Ik probeer i  te laten aanschuiven.  
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
............................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
   
 
-
 
 
.
@assen.nl
website: 
w
ww.assen.nl
 
V
an:
 
@
drenthe.nl] 
Verzonden:
 dinsdag 27 september 2016 10:04
A
an:
 
O
nderwerp:
 
Re: eerste analyse winningsplan Westerveld
 
D
ag 
D
at overleg m et bestuurders over gaswinning op 10 oktober ken ik niet.
K
un je m ij vertellen wie en wat  of de m ail daarover sturen?
E
n verzoek aan jou en de anderen om  de afspraak van de 10e af te zeggen bij de uitnodiger,  want ik heb die niet georganiseerd. 
 
V
oor de 3e zal ik je afwezigheid noteren.
 
A
lvast bedankt 
M
 
V
erzonden vanaf mijn Samsung-apparaat
-
------- Oorspronkelijk bericht --------
V
@
assen.nl
> 
D
a
tum : 27-09-2016 09:28 (GMT+01:00) 
A
@
drenthe.nl
> 
O
nderwerp: RE: eerste analyse winningsplan Westerveld
D
ag 
 
W
e kregen gister van je collega 2 definitieve datumprikkers voor 2 bijeenkomsten. Omdat er enige tijd over heen is gegaan tussen de indiening en vaststelling van de datums kan
i
k nu op beide data niet meer;  De agenda’s lopen snel vol! Je kunt niet tot een week van tevoren de datum pas gaan prikken dat is erg laat.
 
V
oor de gemeenschappelijke sessie van 10 okt kunnen ook     niet want dat is een bestuurlijk overleg gepland over de gaswinning met de Noord Drentse
b
estuurders waar wij ook bij aanschuiven.   
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
   
 
 
 
@
assen.nl
website: 
w
w
w.assen.nl
 
V
an:
 
  
l
@drenthe.nl
] 
Ve
rzonden:
 maandag 26 september 2016 10:10
Aan:
    
. @drenthe.nl
@aaenhunze.nl
. @tauw.nl
. i
@drenthe.nl
>; . 
@
gemeentenoordenveld.nl
@
noorderzijlvest.nl
.
@assen.nl
.
@
tynaarlo.nl
 
@
noorderzijlvest.nl
@leek.nl
@assen.nl
@noorderzijlvest.nl
 
.
@hunzeenaas.nl
@
provinciegroningen.nl
) 
.
i
@provinciegroningen.nl
@
gemeentenoordenveld.nl
@
wdodelta.nl
@
noorderzijlvest.nl
@
wetterskipfryslan.nl
>; 
 
i
@
wdodelta.nl
@o
oststellingwerf.nl
. i @assen.nl
@
aae
nhunze.nl
>;
 
 
i
@leek.nl
.
@fryslan.frl
@
middendrenthe.nl
>
CC:
    
@drenthe.nl
>
Onderwerp:
 eerste analyse winningsplan Westerveld
 
 
16.307
</pre>

====================================================================== Einde pagina 404 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 405 ======================================================================

<pre>Beste collega’s
Zoals afgesproken op onze bijeenkomst in Assen op 8 juli j.l. hierbij de analyse van het winningsplan Westerveld die   en ik gemaakt hebben.
Het is een eerste versie, want zoals EZ al eerder aangaf, moeten er nog de nodige gegevens door NAM aangeleverd worden. Dit leidt mogelijk  zelfs tot een heel nieuwe versie van
het winningsplan.
Ook zijn de (aanvullende) adviezen van SodM en de Tcbb nog niet gegeven.
 
Kijk of jullie hier iets mee kunnen in het kader van jullie eigen te geven adviezen, dan kunnen we dat op de volgende sessie (de datum wordt binnenkort vastgesteld) bespreken.
Ook kunnen we dan bedenken wat we aan de partijen willen vragen op de specifieke sessie van EZ die nog moet komen.
 
Disclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 405 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 406 ======================================================================

<pre>Date : 12-10-2016 11:47:04
To :   @assen.nl,   @assen.nl
Subject : FW: eerste analyse w inningsplan Westerveld
Hoi 
 
Ik denk dat jet het verslagje van i  ook goeddeels kunt (misschien al hebt) verwerken in je memo voor Marco Out voor overleg a.s. vrijdag.
 
Een paar korte toevoegingen van mijn kant in 
rood.
 
Met v riendelijke groet,
 i
Projectcoördinator - beleids medewerk er RO
Gemeente Aa en Hunze
Pos tbus  93 • 9460 AB Gieten 
Spiek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
www.aaenhunze.nl
 l   
 i :    
 
Van:
@drenthe.nl] 
Verzonden:
 woensdag 12 oktober 2016 8:49
Aan:
  
Onderwerp:
 RE: eerste analyse winningsplan Westerveld
 
Dag ,
Dank jewel.
Hierbij het verslag van i  ik heb zelf verder niets toegevoegd.
Groet, 
 
Van:
i @aaenhunze.nl
] 
Verzonden:
 
dinsdag 11 oktober 2016 10:45
Aan:
CC:
Onderwerp:
 RE: eerste analyse winningsplan Westerveld
 
Dag 
 
Bijgaand stuur ik de opmerkingen van i   en mij bij de eerste analyse.
Ik deel deze direct met de aanwezigen van het overleg van vorige week en  .
 
Graag ontvang ik nog het verslagje dat i  en jij in coproductie hebben gemaakt.
 
Met v riendelijke groet,
 i
Projectcoördinator - beleids medewerk er RO
Gemeente Aa en Hunze
Pos tbus  93 • 9460 AB Gieten 
Spiek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
www.aaenhunze.nl
 l   
 i :    
 
V
an:
l
@drenthe.nl
] 
Verzonden:
 
maandag 26 september 2016 10:10
Aan:
   
. i @provinciegroningen.nl
); 
 
    
CC:
   
Onderwerp:
 eerste analyse winningsplan Westerveld
 
 
Beste collega’s
Zoals afgesproken op onze bijeenkomst in Assen op 8 juli j.l. hierbij de analyse van het winningsplan Westerveld die   en ik gemaakt hebben.
Het is een eerste versie, want zoals EZ al eerder aangaf, moeten er nog de nodige gegevens door NAM aangeleverd worden. Dit leidt mogelijk  zelfs tot een heel nieuwe versie van
het winningsplan.
Ook zijn de (aanvullende) adviezen van SodM en de Tcbb nog niet gegeven.
 
Kijk of jullie hier iets mee kunnen in het kader van jullie eigen te geven adviezen, dan kunnen we dat op de volgende sessie (de datum wordt binnenkort vastgesteld) bespreken.
Ook kunnen we dan bedenken wat we aan de partijen willen vragen op de specifieke sessie van EZ die nog moet komen.
 
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
 
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
16.308
</pre>

====================================================================== Einde pagina 406 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 407 ======================================================================

<pre>Dag 
 
 
Je vroeg om mijn aantekeningen. Hieronder staat wat ik  heb gemaild.
 
 
-
communicatie door EZ is matig. Aandachtspunt voor het gesprek met Kamp.
 
-
Adviesrol gaat over hele plan. Dus ook de bestaande winningen, maar concentreer je op 
nieuwe 
winningen.
 
-
Duidelijk moet zijn welk scenario wordt vergund? High case, mid case en low case?
 
-
Hoogste seismische risico is bij Vries
-
zuid en Eleveld.
 
-
Gemeen
ten geven aan dat mensen in het gebied gewoon een makkelijke regeling willen. Gemeenten 
kijken vooral naar de beleving van de inwoners. 
 
-
Er komt mogelijk een centraal orgaan voor schade afhandeling.
 
 
 
 
-
Argument richting EZ. Kamp heeft gezegd dat hij een goede regeling wil voor het hele land. We gaan 
hem hier aan houden
. We hoeven niet te verwijzen naar Groningen. 
 
 
 
-
Bodemdaling: Kijk naar cumulatie van meerdere velden (ook zoutwinning
).
 
Monitoring en prognoses 
sluit aan bij de afspraken  overheden in Groningen en Friesland met NAM (statusrapporten 2010 en 
2015) 
 
 
-
Er moet een overeenkomst komen met NAM over schadevergoeding als gevolg van bodemdaling. 
Net als bij zoutwinning.
 
-
Bij het 
winningsplan moet een Voortoets komen i.v.m. Natura 2000 gebied. Als er twijfel is over 
schade, dan moet er een MER komen
.
(dit o
.a. 
 
i.v.m. bodemdaling en fracken met zuurstimulatie)
 
-
Vraag voor Marco: Willen we toch trillingsmeters? Eerder hebben we aange
geven dat we die niet 
willen om te voorkomen dat we worden aangemerkt als bevingsgebied.
 
Aa en Hunze  wil ook geen 
aardbevingsgemeente worden, maar wil wel meetnetwerk. Dit in verband met seismiciteit kleine 
velden (verleden en TNO=rapport). 
Groningen
: her
stel van vertrouwen. 
Drenthe
: Behoud van 
vertrouwen! (Momenteel worden meters geplaatst is laatste info )
 
-
In winningsplan is ook de mogelijkheid van fracking. Fracking mag alleen na toets door Sodm. Wij 
gaan er wel wat over zeggen in het advies
. 
 
-
 
 
 
-
Moeten we wel iets zeggen over geothermie? Hoo
rt dit
 
 
hier? Dan hebben wij op eens belang bij 
gaswinning.
als we er hier iets over zeggen dan ook over (geen) CO2 opslag
 
-
Straks in advies benoemen wat rol is van gemeenten, provincie en waterschappen. EZ gaat over de 
vergunning/ NAM vraagt aan.
 
Wat zijn 
consequenties van STRONG (kleine velden nationaal belang) in 
relatie tot adviesrol en 
–
gewicht binnen de Mijnbouwwet. 
 
-
We moeten samen blijven optrekken. Zo veel mogelijk een gezamenlijk advies.
 
-
We moeten tijdig een tekstschrijver bij halen. Het is niet 
alleen een advies, maar ook een 
communicatie middel. De vraag die we moeten stellen: Hoe komt het advies over bij de inwoners?
 
 
Groet,
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 407 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 408 ======================================================================

<pre>Date : 24-5-2017 15:06:06
From  :  
 
@assen.nl
Attachm ent : ziensw ijze w inningsplan Westerveld 24-5-17 definitief.docx;
Dag 
 
Zie onderstaande mail.
Ons bestuur wil een publieksversie beschikbaar stellen van onze zienswijze op het gaswinningsplan Westerveld.
Doel is om onze inwoners gebruik te laten maken van ons werk zodat zij die kunnen benutten om een zienswijze op het gaswinningsplan van het ministerie van Economische
Zaken in te dienen.
Ze moeten alleen zelf nog een handtekening zetten en dan hebben ze een zienswijze die ze zelf kunnen opsturen!
 
Ons stuk is echter geschreven vanuit het perspectief van de gemeente. Dat moet omgebouwd worden naar een vorm van een burger.
De bedoeling is om het stuk van de gemeente daarop tekstueel aan te passen.
 
De vraag aan jullie is om die aanpassing te doen en beschikbaar te stellen aan onze burgers via onze website.
Het is de bedoeling dit stuk voor de inwoners vanaf 2 juni beschikbaar te hebben op de website.
Kun je ervoor zorgen dat dit in gang wordt gezet?
 
Alvast bedankt!
 
Met vriendelijke groeten,
 
Beleidsspecialist
............................................................
Gemeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
    
 
  
@assen.nl
website: 
www.assen.nl
 
Van:
 
Verzonden:
 woensdag 24 mei 2017 14:44
Aan:
Onderwerp:
  benaderen
 
Ik heb even gepraat met teamleider communicatie (ben haar naam even kwijt

). Wil je even bij  langs (of mailen) en haar uitleggen wat er moet gebeuren aan de
zienswijzen omwerken naar inwoner variant. Dan kan ze het meenemen in de weekstart communicatie en kijken wie er tijd heeft. Degene die het gaat doen praten we dan bij.
Stuur haar het stuk maar.
Ik zit alleen maar in overleg.
Groet,
 
Verzonden met mijn Windows Phone
Disclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.309
</pre>

====================================================================== Einde pagina 408 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 409 ======================================================================

<pre>   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
    
 23 Mei 2017  
    
        
  Zienswijze Winningsplan 
Westerveld    
   </pre>

====================================================================== Einde pagina 409 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 410 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld  
 
 
 
 
2 
 
 
 
 
 INHOUD  BLAD  
 
 
1 INLEIDING  3 
2 SAMENVATTING EN CONC LUSIE  4 
2.1 Samenvatting  4 
2.2 Conclusie  6 
3 MAATSCHAPPELIJKE IMP ACT 7 
4 COMMUNICATIE  9 
5 REIKWIJDTE E N KADERS WINNINGSPLA N 11 
5.1 Doelmatigheid  11 
5.2 Kaders schade  11 
5.3 Natuur  en milieu – Nationaal Park Drentsche Aa  12 
5.4 Reikwijdte winningsplan m.b.t. aantal verschillende velden  13 
6 PRODUCTIE  14 
6.1 Productie  put Vries -10 14 
6.2 Productiesnelheid  15 
6.3 Totale productie en fluctuaties en duur van het besluit  15 
7 ONZEKERHEDEN/ ONTBRE KENDE ZAKEN  17 
7.1 Onzekerheden  17 
7.2 Ontbrekende/onjuiste gegevens  18 
8 BODEMBEWEGING  19 
8.1 Bodemdaling  19 
8.2 Bodemtrilling  19 
8.3 Reservoirstimulatie/ Fracken  19 
9 SCHADE  21 
9.1 Voorkomen van schade (wettelijke verplichting)  21 
9.2 Afhandeling van schade  22 
9.3 Lusten en lasten  23 
10 RISICOBEHEERSYSTEEM  24 
11 ARTIKELEN ONTWERPBES LUIT  26 
 
 
     BIJLAGE 1:  ADVIES W INNINGSPLAN WESTERVE LD  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 410 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 411 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld  
 
 
 
 
3 
 
 
 
 
 1 INLEIDING  
Op 8 mei 2017 heeft u het ontwerp -instemmingsbesluit  op het winningsplan Westerveld  
gepubliceerd. In uw ontwerp -instemmingsbesluit geeft u tevens uw reactie op het advies dat  
wij in januari 2017 op het winningsplan hebben uitgebracht.  
 
Wij hebben u  in januari geadviseerd om niet in te stemmen met het winningsplan . Subs idiair 
hebben we onder andere aangegeven dat onafhankelijke validatie, schadebeperking , 
schadeafwikkeling en een risicobeheersysteem op voorhand goed moeten zijn ge regel d. Wij 
hebben d it advies uitgebreid gemotiveerd.  
 
We zien dat u in het ontwerp -instemmingsbesluit op een aantal punten tegemoet komt aan ons 
advies . In ons advies hebben we niet alleen naar de technisch juridische aspecten gekeken , maar 
het winningsplan ook beoordeeld op de maatschappelijke consequenties. De aanleiding voor de 
gewijzigde Mijnbouwwet (Mbw) was immers vooral om het burgerperspectief goed mee te 
nemen in de beoordeling van de winningsplannen.   
 
In de afgelopen periode  is er meer aandacht gekomen voor de veiligheid en het welzijn van  
inwoners  die op en nabij  gasvelden wonen . Onder andere v anwege de zorgen die wij hebben 
over de directe en indirecte gevolgen van de gaswinning op het leven van de inwoners van het 
gebied,  dienen wij deze zienswijze in op uw ontwerp -instemmingsbesluit. Bij het opstellen van 
deze zienswijze zijn de decentral e overheden, net als in het adviestraject, weer samen 
opgetrokken.  
 
Leeswijzer  
In deze zienswijze is dezelfde volgorde gehanteerd als in het advies dat wij in januari aan de 
minister hebben  geleverd. Dit advies maakt onderdeel uit van de zienswijze  (Bijlage I) .  
   </pre>

====================================================================== Einde pagina 411 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 412 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld  
 
 
 
 
4 
 
 
 
 
 2 SAMENVATTING  EN CONCLUSIE  
2.1  Samenvatting  
Vanuit betrokkenheid , zorg en oprechte belangstelling hebben wij het winningsplan en uw 
ontwerp -instemmingsbesluit bestudeerd.  Vanwege de zorgen die wij hebben over de directe en 
indirecte gevolgen van de gaswinning op het leven van de inwoners van het gebied  en de invloed 
op natuur en milieu , dienen wij deze zienswijze in op uw ontwerp -instemmingsbesluit. Bij het 
opstellen van deze zienswijze zijn de lokale overheden, net als in het adviestraject, weer samen 
opgetrokken.  
 
Wij hebben u eerder geadviseerd om niet in te stemmen m et het winningsplan Westerveld . 
Subsidiair hebben wij onder andere aangegeven dat onafhankelijke validatie, schadebeperking, 
schadeafwikkeling en een risicobeheersysteem op voorhand goed moeten zijn  geregeld . Wij 
hebben dit advies uitgebreid gemotiveerd.  Na bestudering van het winningsplan en het 
ontwerp -instemmingsbesluit komen we tot de volgende opmerkingen .  
 
Veiligheid  
Uit het winningsplan en de bijbehorende adviezen van TNO en S taatstoezicht op de Mijnen 
(SodM) maken wij op dat er weliswaar  geen veiligheidsrisico’s bestaan voor de gebieden in en 
rond de gasvelden en haar inwoners , maar dat er wel  schade – waaronder constructieve – kan 
ontstaan aan gebouwen . In ons advies hebben we aandacht gevraagd voor onzekerheden 
omtrent allerlei berekeni ngen. Omdat volgens ons rond de effecten en gevolgen van gaswinning 
op de ondergrond en bovengrondse bouwwerken nog altijd veel onduidelijk is, adviseerden wij 
u met uiterste terughoudendheid conclusies te verbinden aan de berekeningsresultaten van de 
maxi maal te verwachten seismische activiteit. U ben daar in het ontwerpbesluit niet op 
ingegaan.  
 
Productieniveau, - snelheid en duur van het instemmingsbesluit  
In het ontwerpbesluit is niet onderbouwd of en waarom de winning uit deze velden gedurende 
10 jaren  noodzakelijk is. Het lijkt er op dat winning uit deze velden als een gegeven wordt 
beschouwd. Dat zal echter nader onderzocht en gemotiveerd moeten worden. Wij vinden het 
onwenselijk dat het instemmingsbesluit een looptijd heeft van 10 jaren. Voorts dient  het 
instemmingsbesluit beperkingen ten  aanzien van productietempo (voorkomen van fluctuaties) 
te bevatten.  
 
Communicatie  
Inwoners in het gebied dat het winningsplan Westerveld bestrijkt, hebben zorgen over hun 
veiligheid en over eventuele schade aan hun eigendommen.  In uw brief van 14 april 2017 
(kenmerk DGETM -EO/17049086) gericht aan de colleges van B&W concludeert u dat de oude 
winningsplannen werden geschreven door experts voor experts en dat deze dus onges chikt zijn 
voor advisering en inspraak door  burgers en loka le overheden . Het winningsplan Westerveld dat 
nu ter besluitvorming voorligt is nog geschreven in deze oude stijl.   </pre>

====================================================================== Einde pagina 412 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 413 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld  
 
 
 
 
5 
 
 
 
 
 Voorkomen en beperken van schade  
Wij zijn van mening dat in de Mijnbouwwet primair de nadruk ligt op het voorkomen van schade 
door mijnbouwa ctiviteiten (preventief handelen,  zie bijvoorbeeld artikel 33 Mbw , en niet op het 
geoorloofd zijn van mijnbouwactiviteiten, mits de nadelige gevolgen daarvan door de exploitant 
/ operator worden weggenomen of verzacht (curatief handelen).  
 
Wij vinden dat u  het begrip schade ten onrechte beperkt tot e nkel schade in de zin van het 
Burgerlijk wetboek (BW) . Het schadebegrip in de Mijnbouwwet is veel breder. Dat heeft dus 
gevolgen voor uw toetsingskader.  
 
Bodemdaling  
In ons advies hebben we aandacht gevraagd voo r de prognose van de bodemdaling. Wij 
constateren dat u onze adviezen heeft overgenomen en vastgelegd in artikel 2 van uw besluit.  
 
Schadeafhandeling  
In uw ontwerpbesluit geeft u aan met ons van mening te zijn dat er behoefte is aan een adequate 
regeling voor de afdoening en vergoeding van schades en compensatie.  Wij zijn tevreden  dat u 
ons standpunt aangaande afhandeling v an schade onderschrijft en dat u in uw ontwerp -
instemmingsbesluit regels stelt om één en ander te bewerkstelligen. Wij zijn ec hter van mening 
dat u de verantwoordelijkheid hiervoor ten onrechte primair neerlegt bij de NAM en de 
decentrale overheden.  
 
Meet - en regelprotocol  
In hoofdstuk 7 zijn we ingegaan op de onzekerheden van berekeningen en voorspellingen van 
bodemdaling en bod emtrilling bij gaswinning. Tcbb  noemt een mogelijke bevingszwaarte van 
3,9 op de schaal van Richter  en daarmee een grote kans op constructieve schade .  Onze inwoners 
moeten beschermd word en tegen dit risico. Wij vinden het daarom, als u toch gaat winnen, van 
groot belang dat er een serieus risicobeheersysteem moet worden opgesteld. Wij constateren 
dat u de NAM verplicht een risicobeheersysteem voor de bevende voorkomens  (dit zijn velden 
die eerder hebben gebeefd)  op te laten stellen en dit ter goedkeuring voor te leggen aan Sod M. 
Echter om invulling te geven aan de rechtszekerheid van onze inwoners zou dit transparant 
moeten gebeuren en dus al bij het winningsplan ter instemming gevoegd moe ten zijn.  Tevens 
vinden wij dat het risicobeheerssysteem voor alle velden moet worden aangelegd.  
 
Fracken en zuurstimulatie  
In ons advies hebben we aandacht gevraagd voor de risico’s van deze technieken. Wij 
constateren dat u on s advies heeft overgenomen e n vastgelegd in artikel 1 van uw besluit. 
Onduidelijk is echter aan welke paragraf en en passages  van het winningsplan nu exact 
instemming is onthouden.  U geeft echter ook aan dat bij de toepassing van zuur - en hydraulische 
stimulatie door de NAM een nieuw e wijziging van het winningsplan ingediend dient te worden 
en afhankelijk van de aard van de wijziging, besloten wordt welke procedure voor de 
besluitvorming hierover gevolgd zal worden. Bij een minimale wijziging kunt u dan de  
bagatelclausule in werking laten treden en wordt niet de uitgebreide procedure gevolgd. 
Daarmee wordt naar onze mening het burgerperspectief in die situatie dan niet voldoende 
ingevuld.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 413 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 414 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld  
 
 
 
 
6 
 
 
 
 
 2.2  Conclusie  
Wij vinden dat u in het ontwerp -instemmingsbesluit dat nu voorligt , u deels tegemoet komt aan 
het door u omarmde advies van de Onderzoekraad voor de Veiligheid (OvV) . Dat geeft  aan dat 
het burgerperspectief structureel en herkenbaar moet worden meegewogen in de 
besluitvorming.  In uw afweging zijn echter de effecten van d e gaswinning in het gebied -en met 
name ook het voorkomen van die effecten - naar onze mening onvoldoende meegenomen.  
Onder deze effecten verstaan wij de directe en indirecte gevolgen zoals het ontstaan van schade  
en nadelige effecten op natuur en milieu , het gevoel van veiligheid , leefbaarheid en economie.   
 
In uw besluit baseert u zich nu voornamelijk op het advies van SodM omtrent het planmatig 
beheer van de winning aangevuld met de resultaten van de Seismische Risico  Analyse (SRA). Dit 
advies is conform  de wettelijk voorschriften opgesteld en gaat daarmee inhoudelijk nog voorbij 
aan de maatschappelijke effecten, die volgens de nieuwe mijnbouwwet ook nadrukkelijk 
meegewogen dienen te worden.  
 
In het winningsplan en de technische adviezen wordt de kans op  een zware beving als klein 
beoordeeld. Tegelijkertijd is er nog altijd weinig bekend over het gedrag van (kleine) 
aardgasvelden en is het deels gissen wat er precies gebeurt in de diepe ondergrond. In zijn advies 
van 13 april jl. schrijft de Inspecteur -generaal van de Sod M over de Groningersituatie dat de 
modellen te  kort schieten. Wat we wel weten, is dat de velden in het plangebied hebben 
gebeefd en in het geval van Eleveld zelfs met een magnitude van groter dan 2,0 op de schaal van 
Richter. U kunt geen garantie geven da t zich een dergelijke of veel zwaardere beving niet voor 
zal doen.  
 
Tal van zaken zijn in het winningsplan nog niet uitgewerkt en gespecificeerd zoals de 
natuurtoets/ Milieu Effect Rapportage voor de Drents che Aa en een gespecificeerd   meet - en 
monitoring plan. Ook de uitgevoerde SRA is gebaseerd op onjuiste  gegevens waarbij onder 
andere het vastgestelde bestemmingsplan Werklandschap Assen Zuid niet is meegenomen. Ook 
ontbre ekt i n het winnin gsplan informatie  over de exacte lo caties van winningsputten  in de 
gasvelden , geplande locaties van winputten  en de winningshoeveelheden per put zoals het 
Mijnbouwbesluit vereist. Tenslotte gaat het winningsplan niet in op de vraag op welke wijze 
schade wordt voorkomen. Dit zijn belangrijke zaken die in het winningsplan on tbreken  en die 
niet  reparabel zijn in de lopende  procedure . Wanneer zonder deze informatie  besluitvorming  
plaatsvindt wordt de rechtszekerheid  van onze inwoners naar onze mening ernstig geschaad . 
 
Dit alles overziend, zijn wij van mening dat u niet kunt instemmen met het Winningsplan  
Westerveld .   </pre>

====================================================================== Einde pagina 414 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 415 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld  
 
 
 
 
7 
 
 
 
 
 3 MAATSCHAPPELIJKE IMP ACT 
Uit onderzoek blijkt een duidelijk verband tussen het optreden van schade, veiligheidsbeleving 
en gezondheidsklachten. Schade aan de eigen woning, maar ook schade in de omgeving  gaan  
gepaard met een sterk verlaagd gevoel van veiligheid.  Wij willen niet in een situatie belanden 
waar zich dit voordoet.  
 
In een gebied met schade door gaswinning zijn meer gezondheidsklachten en zien we een zelfde 
patroon als bij het ervaren van on veiligheid. Meer mensen zijn daar psychisch ongezond en een 
hoger percentage gaat regelmatig naar de huisarts.  
 
Op 1 maart jongstleden heeft de rechtbank Noord Nederland  geoordeeld dat de Nederlandse 
Aardolie Maatschappij (NAM) aan een deel van de inwone rs van het Groningenveld de 
immateriële schade moet vergoeden. De NAM is aansprakelijk voor de door inwoners van het 
Groningenveld geleden en/of nog te lijden immateriële schade, als gevolg van aardbevingen.  
Belangrijke reden voor de uitspraak is dat de NA M volgens de rechtbank ernstige inbreuk maakt 
op een fundamenteel persoonlijkheidsrecht, namelijk het recht op een ongestoord woongenot.  
 
Door de jarenlange ontkenning van de aardbevingsproblematiek is het vertrouwen  bij de 
bevolking weggevloeid  in alle i nstituties die te maken hebben met de gaswinning en de gevolgen 
daarvan. Het is belangrijk dat dit vertrouwen weer wordt hersteld. Bij de beoordeling van het 
winningsplan moet daarom, conform het advies van OvV , niet alleen naar een acceptabel 
veiligheidsn iveau worden gekeken , maar ook naar de effecten op schade en maatschappelijke 
acceptatie .  
  
In uw ontwerp -instemmingsbesluit heeft u naar onze mening onvoldoende  aandacht voor de 
maatschappelijke  gevolgen.  
 
Wij vinden dat u:  
1. In navolging van het door u omarmde advies van de OvV de maatschappelijke 
gevolgen explic iet en transparant  dient te benoemen en te betrekken in uw 
afweging .   
 
Energiebeleid  
In het  ontwerp -instemmingsbesluit gaat u in op het beleid omtrent energie. U geeft terecht aan 
dat Nederland aardgas nodig heeft. De reden hiervan is onder andere een tot nu toe 
achterblijvend rijksbeleid op het vlak van  verduurzaming van de energievoorz iening.  
 
U geeft aan dat wanneer aardgas veilig kan worden gewonnen, het wenselijk is dit uit 
Nederlandse bodem te winnen. En Nederland minder afhankelijk is van gasimport. In dit verband 
wijzen wij u er op dat een deel van het Nederlandse aardgas nog alt ijd bestemd is voor export. 
Wat betreft de gasimport, geeft Noorwegen aan dat ze graag aardgas aan Nederland levert. Wij 
kunnen geen andere reden dan economische bedenken, om niet in te gaan op dit aanbod.  
 
Bovenstaande overziend doet ons concluderen dat u een belangenafweging heeft gemaakt 
tussen economie c.q. inkomsten voor de staat en het veilig en zorgeloos kunnen wonen en leven </pre>

====================================================================== Einde pagina 415 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 416 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld  
 
 
 
 
8 
 
 
 
 
 door de inwoners van onze regio.  U bent bevoegd om deze afweging te maken. Wij vragen u 
echter om dit in de definitieve besc hikking transparant te formuleren.  
 
Het valt ons op dat u in de instemmingsbesluiten inzake gaswinning uit het Groningenveld 
uitgebreid tracht te motiveren waarom de door u vergunde winningsniveaus nodig zijn in 
verband met de leveringszekerheid. In het on derhavige ontwerpbesluit lijkt u voetstoots aan te 
nemen dat de in het winningsplan Westerveld aangevraagde niveaus noodzakelijk zijn.  
 
Wij lezen nergens in de tekst uw motivatie over de noodzaak om de  in het  Winningsplan 
genoemde hoeveelheden ook in rel atie tot het tijdsverloop te winnen. Anders gezegd: Zijn de 
genoemde hoeveelheden wel nodig ook in relatie tot de versnelling van de verduurzaming? En 
zo ja, kunnen deze hoeveelheden niet op een andere plek veiliger gewonnen worden? 
Bijvoorbeeld onder ande re op plekken zonder stedelijke bebouwing c.q. 
bebouwingsconcentraties?  
 
Wij vinden dat u:  
1. Een duidelijker motivering moet geven over de afweging die u maakt.   
2. Moet aantonen dat de genoemde hoeveelheden nodig zijn voor de 
leveringszekerheid.  
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 416 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 417 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld  
 
 
 
 
9 
 
 
 
 
 4 COMMUNICATIE  
Inwoners in het gebied dat het winningsplan Westerveld bestrijkt, hebben zorgen over hun 
veiligheid en over eventuele schade aan hun eigendommen. Inwoners v an de Asser woonwijk 
Marsdijk hebben aangeven  tegen gaswinning te zijn en hebben daarom meer dan 2.000 
handtekeningen verzameld en aan u overhandigd. Duidelijk is daarmee dat het maatschappelijk 
draagvlak voor gaswinning in Drenthe, zwaar onder druk staat.   
 
In 2015 heeft de O vV een 5 -tal aanbevelingen gedaan over aardbevingsrisico´s in Groningen. De 
OvV wilde meer aandacht voor veiligheid in de besluitvorming en wilde dat er door NAM en EZ 
meer gecommuniceerd wordt over de onzekerheden in de voorspellingen en hoe zij hiermee om 
wil gaan. Dit heeft geresulteerd in vijf aanbevelingen.  
 
Eén van de vijf aanbevelingen was het burgerperspectief meenemen in de besluitvorming van 
winningen.  Dit heeft u gedaan door in de nieuwe Mijnbouwwet lokale overheden en inwoners 
een rol te geven in  de besluitvorming door middel van inspraak.  
 
In uw brief van 14 april 2017 (kenmerk DGETM -EO/17049086) gericht aan de colleges van B&W 
concludeert u dat de oude winningsplannen werden geschreven door experts voor experts en 
dat deze dus ongeschikt zijn om ter advisering en ter inspraak aan burgers en lokale overheden 
voor te  leggen. Het winningsplan Westerveld dat nu ter besluitvorming voorligt is nog 
geschreven in deze oude stijl.  
In het ontwerpbesluit geeft u aan dat u zorgvuldige en publieksvriendelijke communicatie wilt 
borgen. U geeft aan dat uw ministerie werkt aan een maatschappelijke licentie en een 
publieksvriendelijke oplegger. Tegelijkertijd constateren we deze vooralsnog niet concreet 
toegepast zijn en dat u verwijst naar een drietal (traditionele) inloopbijeenkomsten voor 
inwoners.    
 
Daarmee komen we tot de conc lusie dat uw voornemen om te komen tot transparante en 
consistente communicatie nog onvoldoende tot zijn recht komt in dit ontwerpbesluit. Omdat 
wij als lokale overheden de belangen dienen van onze inwoners, moeten wij u er alsnog op 
wijzen dat NAM en het ministerie van EZ zorgvuldiger en publieksvriendelijker moeten 
communiceren met de burgers dan tot nu toe gebeurt. Het verhelderen van rollen, taken en 
verantwoordelijkheden op dit gebied en hier op een transparante wijze uitvoering aan geven, is 
wat voora lsnog ontbreekt.  
 
Wij stellen vast dat u met ons constateert dat het winningsplan lastig is te lezen voor niet -
ingewijden. De door u voorgestelde reparatie door tijdens de inloopavonden het winningsplan 
nader toe te lichten is naar onze mening niet voldoen de. Hierdoor krijgen niet alle inwoners de 
gelegenheid het winningsplan te doorgronden.   
 
Door het niet begrijpelijk zijn van zowel  het winningsplan als het ontwerp -instemmingsbesluit 
wordt geen goede invulling gegeven aan het inwonerperspectief en is het  hierdoor voor de 
inwoners niet mogelijk om op een goede manier zienswijzen kenbaar te maken.   
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 417 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 418 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld  
 
 
 
 
10 
 
 
 
 
 Wij vinden dat:  
1. Het winningsplan en ontwerp besluit op het aspect van leesbaarheid en daarmee 
het burgerperspectief niet voldoen aan ministeri ële toezeggingen  en er daarom 
een nieuw winningsplan en ontwerpbesluit moeten komen.  
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 418 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 419 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld  
 
 
 
 
11 
 
 
 
 
 5  REIKWIJDTE EN KADE RS WINNINGSPLAN  
5.1 Doelmatigheid  
In ons advies hebben we gevraagd om  inzicht te geven in de kaders waaraan het winningsplan 
is getoetst op het aspect doelm atigheid van de gaswinning. Deze toetsing draait volgens u vooral 
om planmatig beheer. Hierbij gaat het om de vraag of de door de mijnbouwonderneming in het 
winningsplan aangegeven winbaarheidsfactor reëel is, gezien de technische parameters en 
geologische  omstandigheden van het reservoir.  
U concludeert dat het winningsplan Westerveld op basis van deze toetsing voldoet aan 
wettelijke eisen die gesteld worden aan planmatig beheer en daarom geen reden ziet 
instemming met het winningsplan te weigeren of voorsc hriften eraan te verbinden.  
 
Wij kunnen uw redenering hierin volgen. Wel zijn wij van mening dat een bredere beoordeling 
op het aspect doelmatigheid wenselijk is. Voorts zijn wij van mening dat als de doelmatigheid 
van onderhavig winningsplan wordt beoord eeld in relatie tot de maatschappelijke gevolgen dit 
tot een ander besluit behoort te leiden.  Wij zullen dit standpunt in de paragrafen 5.3 (Natuur 
en milieu) en 9.1 (Voorkomen van schade) nader toelichten.  
 
5.2  Kaders schade  
In ons advies hebben wij u gevraagd zo spoedig mogelijk een kader te stellen waarin duidelijk 
beschreven sta at wat onder schade wordt verstaan.  
 
Voor het begrip ‘schade’ verwijst u naar artikel 36, eerste lid, onderdeel a, van de Mijnbouwwet 
(Mbw) en de mogelijke aansprakelijkheid v an de NAM voor schade die ontstaat door de 
gaswinning op grond van het Burgerlijk Wetboek Boek 6 artikel 177 - deze te vergoeden. Daarbij 
zal volgens u het schadebegrip zoals dat gehanteerd wordt in het kader van het Burgerlijk 
Wetboek leidend zijn. Daarbi j verwijst u nog naar het landelijk loket mijnbouwschade, waar 
personen met schade als gevolg van gaswinning zich per 1 januari 2017 kunnen melden.  
 
Uw opvatting over het begrip schade is naar onze mening te beperkt. Het begrip schade is in art. 
1 sub b Mb b ruim gedefinieerd: iedere aantasting van één van de in art. 49 lid 2 en 3 Mbw 
genoemde belangen, waaronder veiligheid van omwonenden en de bescherming van het milieu. 
Het winningsplan moet daarover informatie bevatten (zie art. 35 lid 1 sub f Mbw en  art . 24 lid 
1 sub  q en s en art. 24 lid 2 Mbb) en u dient het winningsplan daarop te beoordelen. Dat is een 
aanmerkelijk ruimere toets dan alleen de aanwezigheid of het voorkomen van schade in de zin 
van het Burgerlijk Wetboek.  
 
Wij zijn ons bewust dat het b egrip ‘schade’ zich niet eenvoudig generiek laat definiëren. Ook 
recente rechterlijke uitspraken getuigen ervan dat de het begrip ‘schade’ en het 
aansprakelijkheidsvraagstuk in het mijnbouwdossier nog volop in ontwikkeling zijn.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 419 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 420 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld  
 
 
 
 
12 
 
 
 
 
 5.3 Natuur en milieu – Natio naal Park Drents che Aa  
Wij hebben u in ons advies gevraagd het winningsplan te toetsen op nationale en internationale 
wetgeving op het gebied van natuur - en soortenbescherming gelet op het aanwezige 
Natura2000 gebied. Ook hebben we voor het Drents che Aa -gebied u in algemene zin reeds 
gewezen op het feit dat er aan de uitvoering van het Winningsplan mogelijk nadelige gevolgen 
kunnen zijn verbonden voor wat betreft de effectiviteit van de investeringen in de maatregelen 
ter bescherming en instandhouding van h et gebied.  U geeft in uw ontwerp besluit aan de NAM 
te zullen vragen om de voor deze beoordeling benodigde informatie op korte termijn aan te 
leveren, zodat deze voorafgaand aan het definitieve besluit meegewogen kan worden.   
 
Wij stellen daarmee vast dat  de gevolgen van de gasvelden in dit winningsplan Westerveld voor 
de beschermde status van het Natura -2000 -gebied Drents che Aa in strijd met art. 24 lid 1 sub q, 
r en s Mbb, nog niet zijn onderzocht.  Een beoordeling van effecten op het Natura 2000 -gebied 
is derhalve onvoldoende in uw ontwerp instemmingsbesluit meegewogen.  Onlangs is er een 
beheerplan voor het Natura -2000 Drentsche  Aa door uw ministerie opgesteld. Ook daaraan zal 
u het winningsplan moet en toet sen. 
 
Het Drents che Aa -gebied is niet alleen een Natura -2000 gebied. Voor het stroomdal van de 
Drents che Aa is als uitvloeisel van de Europese Kaderrichtlijn Water ook een maatregelenpakket 
van kracht om de waterkwaliteit in het gebied te verbeteren  ter ondersteuning van het behoud 
en de ontwikkeling van kenmerkende natuurwaarden. Dit maatregelenpakket is vastgesteld 
door de provincie s Groningen, Drenthe  en het waterschap Hunze en Aa’s en wordt uitgevoerd 
onder verantwoordelijkheid van laatstgenoemd waterschap.  
 
De Natuurtoets zoals bedoeld op pag. 22 van het winningsplan dient zich daarom niet te 
beperken tot een beoordeling van de impact van de gaswinning op soortenbescherming of de 
unieke natuurlijke kenmerken en habitattypes van het Drents che Aa -gebied als Natura 2000 
gebied / Nationaal Park. De natuurtoets zal ook uitsluitsel moeten geven over de vraag in 
hoeverre het bereiken van de KRW -waterkwaliteitsdoelstellingen als gevolg van de uitvoering 
van het winningsplan wordt belemmerd en de vraag of de mogelijkheden tot behoud en 
bescherming van de aanwezige kwaliteit van oppervlaktewater - en grondwaterstromen al dan 
niet negatieve gevolgen ondervindt door toedoen van deze mijnbouwactiviteiten.  
 
Voorts menen wij dat voor dit winningsplan Westerveld een MER -rapportage verplicht is. Dit 
vanwege de samenhang tussen de bepalingen van art. 7.2a van de Wet milieubeheer en art. 2.8 
van de Wet natuurbescherming, zoals die op 1 januari 2017 in werking is getreden.  
Te meer omdat de uitvoering van dit winningspla n zeer waarschijnlijk negatieve gevolgen kan 
hebben voor het Natura -2000 -gebied Drents che Aa.  
 
Al met al zal uit hoofde van art. 24 Mbb en het Besluit MER nog veel onderzoek gedaan moeten 
worden naar de gevolgen van het winningsplan voor natuur en milieu. Wij begrijpen niet hoe u 
– bij gebreke van die informatie – reeds nu een oordeel kunt hebben over de gevolgen van het 
winningsplan voor natuur en milieu (art.  36 lid 1 sub c en d Mbw). Wij maken er bezwaar tegen 
dat die informatie niet reeds op dit moment  bekend is en dus geen onderwerp kan zijn van 
zienswijzen/inspraak. U zult het ontwerpbesluit – aangepast aan en mét de nieuwe </pre>

====================================================================== Einde pagina 420 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 421 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld  
 
 
 
 
13 
 
 
 
 
 milieuinformatie – daarom  nogmaals in ontwerp ter inzage moeten leggen, zodat wij, burgers 
en belangenorganisaties in de gelegenh eid zijn daarop overeenkomstig art. 34 lid 4 Mbw een 
zienswijze in te dienen.  
 
Wij vinden dat:  
1. Uit het oogpunt van een integrale belangenafweging, het ontbreken van een 
volledige natuurtoets een belangrijke omissie is in uw ontwerp besluit, conform 
artikel 36 van de Mijnbouwwet. Wij zijn van mening dat dit gebrek feitelijk zou 
moeten leiden tot het o nthouden van instemming aan  het winningsplan 
Westerveld.  
2. Het toevoegen van natuuronderzoek en uw beoordeling daarvan aan uw 
definitieve besluit is te laat en in strijd met een zorgvuldige voorbereiding als 
bedoeld in de Algemene wet bestuursrecht. Tevens komt met het later toevoegen 
van de natuurtoets aan de aanvraag cq. vergunning de rechtszekerheid in het 
gedrang.   
3. Voor het onderhavige winningsplan een MER -rapportage  verplicht is, conform art 
7.2a van de Wet Milieubeheer in samenhang met art. 2 .8 van de  Wet 
natuurbescherming en u derhalve het ontwerpbesluit incl. de MER -rapportage 
opnieuw ter inzage moet leggen.  
 
  
5.4 Reikwijdte winningsplan m.b.t. aantal  verschillende velden  
U motiveert het handhaven van het winningsplan Westerveld en (elf) gasvoorkomens vanuit de 
technische productiebenadering, die daaraan in het verleden ten grondslag heeft gelegen. 
Daaraan voegt u toe de overlap van bodemdalingskommen, zoals die historisch werden 
betrokken. Gegeven eindfase van productie uit het Westerveld  systeem ziet u geen aanleiding 
om deze aanpak te wijzigen.  
 
Wij vinden dat  u: 
1. Uw besluit hiermee voldoende heeft gemotiveerd.  
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 421 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 422 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld  
 
 
 
 
14 
 
 
 
 
 6 PRODUCTIE  
6.1 Productie  put Vries -10 
In ons advies hebben we u gevraagd de voorlopige vergunning voor productie uit put Vries -10 
in te trekken en de procedure van onderhavig winningsplan af te wachten.  Het is naar de 
inwoners  toe vanuit het gewenste burgerperspectief niet juist om tijdens een 
vergunningprocedure voor een nieuw winningsplan uit een nieuw geboorde put in het veld Vri es 
Zuid gas te gaan winnen.  
 
In uw antwoord schrijft u “zolang er binnen het vigerende winningsplan (winnings)ruimte is, 
zoals in het geval van put Vries -10, is er na een nieuw boring geen wijziging van het winningsplan 
nodig”.  
 
Artikel 24, lid 1 van het M ijnbouwbesluit bepaal t dat een winningsplan onder  meer een opgaaf 
moet bevatten van het aantal boorgaten dat bij de winning wordt gebruikt; een opgaaf van de 
volgorde en het tijdsbestek van de boorgaten; een opgaaf van de ligging, lengte en diameter van 
de verbuizing van de boorgaten.  
Voor zover wij hebben kunnen nagaan is in het vigerende winningsplan geen boorput benoemd  
die zich verhoudt tot de specifieke kenmerken van put Vries -10. Put Vries -10 zit dus niet in het 
vigerende winningsplan. Wij zijn daarom van mening dat uw antwoord in strijd is met de 
strekking van artikel 24 van het Mijnbouwbesluit.  
 
Pas in het onderhavige winningsplan wordt aangegeven dat in Vries Zuid een nieuw e put is 
geboord ( Vries-10) ter vervanging van put 3c die in 1994 al is geabandonneerd. Wij concluderen 
op grond van bovenstaande dus dat er al 23 jaar geen gas meer uit dit veld is gewonnen. Is het 
dan uit oogpunt van zorgvuldigheid naar de inwoners toe corre ct om de NAM toe te staan op 
basis van het vigerende winningsplan voor het gasveld Vries -Zuid gas uit een nieuw geboorde 
put te winnen?  
 
Overigens willen wij erop wijzen dat ook in het onderhavige winningsplan de beschrijving van 
de boorgaten en verbuizin gen niet voldoe n aan de wettelijke vereisten (art. 24, lid 1 van het 
Mbb).  Zie bijvoorbeeld paragraaf B4.1 (plaats en wijze waarop koolwaterstoffen in verbuizing 
treden). Die zeer globale omschrijving voldoet geenszins aan de vereisten van art. 24 lid 1 su b e, 
f, g en h Mbb). Ook is , in strijd met art. 24 lid 1 sub e Mbb , niet vermeld hoeveel boorgaten bij 
de winning worden gebruikt. Integendeel, in B4 wordt dat juist uitdrukkelijk in het midden 
gelaten. Wij verzoeken u in het instemmingsbesluit heel concre et aan te geven welke boorgaten 
nu wel en welke niet in dit winningsplan zijn opgenomen.  
 
Wij vinden dat:  
1. Door het in gebruik nemen van put Vries -10 gehandeld wordt in strijd met het 
vigerende winningsplan en artikel 24 van het Mijnbouwbesluit.  
2. Zowel NAM, als uw ministe rie van EZ in deze zaak niet zorgvuldig met inwoners en 
andere overheden hebben gecommuniceerd en geacteerd.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 422 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 423 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld  
 
 
 
 
15 
 
 
 
 
 3. Vanuit het oogp unt van burgerperspectief het niet begrijpelijk is, dat na ruim 20 jaar 
geen gas te hebben  gewonnen uit het veld Vries Zuid, deze winning uit een nieuwe 
put als een bestaande winning onder het vigerende winningsplan wordt 
beschouwd.  Wij vinden dat u gelet op bovenstaande deze winning moet laten 
beëindigen.  
4. De beschrijving van de boorgaten en v erbuizingen in het onderhavige winningsplan 
niet voldoet aan de wettelijke vereist en (art. 24, lid 1 van het Mbb) en hiermee het 
plan niet ontvankelijk is , althans daaraan instemming moet worden onthouden.  
 
 
6.2  Productiesnelheid  
In ons advies hebben we aand acht gevraagd voor de productiesnelheid. De snelheid waarmee 
gas uit de bodem wordt onttrokken is van invloed op de bodemtrilling. Staatstoezicht op de 
Mijnen  (SodM ) stelde onlangs dat in het Groningengasveld een versnelling van de drukafname 
overwegend samenvalt met een toename van de aardbevingsdichtheid. Daarom is daar het 
advies van  het SodM om tot optimalisatie van clusteroperaties te komen teneinde (regionale) 
fluctuaties te vermijden of zo laag mogelijk te houden.  
Dit fenomeen kan mogelijkerwijs ook voor de gasvelden in het Winningsplan Westerveld van 
toepassing zijn. Ook voor die velden geldt  dan logischerwijs dat fluctuaties zoveel mogelijk 
voorkomen moeten worden.  
 
In het instemmingsbesluit geeft u aan dat ondanks de ervaringen in Groninger gasveld dat dit 
onderdeel niet is meegenomen in het winningsplan Westerveld. U stelt dat: “Gegeven de 
eindfase van de gasproductie uit het Westerveldsysteem zal sprake zi jn van een relatief lage 
drukdalingssnelheid.” Deze stelling wordt door u niet met feiten onderbouwd.  
 
Wij vinden dat u:  
1. Wél aandacht moet schenken aan de effecten van de productiesnelheid en Sod M en 
NAM op moet  dragen eerst onderzoek te doen naar de ris ico’s van de 
productiesnelheid en fluctuaties en op basis hiervan een productiesnelheid in de 
vergunning op te leggen die niet tot extra risico’s leidt op bodemtrilling.  
 
6.3  Totale productie en fluctuaties  en duur van het besluit  
In uw ontwerp -instemmingsbesluit stemt u in met de door NAM aangegeven verwachte totale 
winning per gasveld. Waarbij is aangegeven dat de winning uit het Westerveld systeem naar 
verwachting tot 2023 zal plaatsvinden, met uitloop tot uiterlijk 2028.  
 
Wij constate ren dat behalve een beknopte toelichting op het gaswinningsbeleid in Nederland 
de noodzaak van onderhavige gaswinningen door u niet word t onderbouwd.  Gezien de 
negatieve effecten van gaswinning is zo’n motivering en onderbouwing van de noodzaak van 
gaswinn ing uit deze velden wel noodzakelijk. Gaswinning uit deze kleine velden is géén gegeven. 
U moet aantonen dat voortzetting van de winning uit deze velden onvermijdelijk is met het oog 
op de leveringszekerheid. Ook het winningsplan zelf zou daarover – vervol gens door u te toetsen 
– informatie moeten bevatten (art. 24 lid 1 sub a en lid 2 Mbb).  </pre>

====================================================================== Einde pagina 423 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 424 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld  
 
 
 
 
16 
 
 
 
 
  
Bij de huidige onzekerheden over seismische risico’s en energietransitie, is het ‘vergunnen’ van 
een winning gedurende tien jaren te lang. Wij menen dat het winningspl an zou moeten gelden 
voor een periode van maximaal vijf jaren, waarna opnieuw nut en noodzaak van gaswinning uit 
deze velden moet worden bezien. Immers, het enkele feit dat gaswinning uit deze velden 
volgens de NAM tot 2028 technisch en economisch mogelijk  is, wil niet zeggen dat dat 
maatschappelijk en tegen het licht van de doelstellingen van de Mbw (voorkomen van schade) 
en uw regering (zo spoedig mogelijk stoppen met fossiele brandstoffen) ook wenselijk is. Wij 
bepleiten daarom een ijkmoment over vijf ja ren, in de vorm van een nieuw winningsplan per 
2023, waarin de op dat moment meest recente inzichten over seismische risico’s, schade, 
leveringszekerheid en energietransitie zijn meegenomen . 
 
Tevens geeft u  in uw besluit niet aan in welk tempo dit gas mag worden gewonnen en in 
hoeverre fluctuaties in winningsniveau’s vermeden moeten worden.  Enkel het feit dat het hier 
gaat om gasvelden waarvan de productie zich in de “eindfase” bevindt is naar onze mening 
onvoldoende reden  om niet op deze aspecten in te hoeven gaan.   
 
Wij vinden dat u:  
1. De noodzaak van de gaswinningen uit het Westerveld systeem moet onderbouwen en 
tevens aandacht moet schenken aan (het voorkomen van) fluctuaties in het 
winningsniveau.  
2. De geldigheidsduur v an een winningsvergunning terug moet brengen tot vijf jaren.   
 
 
6.4 Productieniveau  high case  
 
Wij hebben in ons advies gevraagd in uw besluit op te nemen dat als de NAM het high case 
scenario overschrijdt de NAM een nieuw winningsplan in procedure moet brengen.  Wij 
constateren dat u ons advies op dit punt heeft overgenomen.  
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 424 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 425 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld  
 
 
 
 
17 
 
 
 
 
 7  ONZEKERHEDEN/ ONTBRE KENDE ZAKEN  
7.1  Onzekerheden  
De aanbevelingen van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OvV) uit 2015 die u heeft omarm d 
gaan specifiek over het communiceren over deze onzekerheden. De OvV adviseerde u om in de 
communicatie met inwoners transparant te zijn over onzekerheden en uit te leggen welke plaats 
deze onzekerheid krijgt in de besluitvorming.   
 
In ons advies hebben we ook aandacht gevraagd voor onzekerheden omtrent allerlei 
berekeningen. Omdat volgens ons rond de effecten en gevolgen van gaswinning op de 
ondergrond en bovengrondse bouwwerken nog altijd veel onduidelijk is, adviseerden wij u met 
uiterste terughoudendheid conclusies te verbinden aan de berekeningsresultaten van de 
maximaal te verwachten seismische activiteit.  U ben daar in het ontwerpbesluit niet op 
ingegaan.  
 
Ook heeft de OvV in 2015 u aanbevolen nader onderzoek te doen naar kenni sontwikkeling van 
de diepe ondergrond.  Uit voortschrijdende inzichten van de afgelopen drie jaar blijkt dat de 
stappen die gemaakt moeten worden nog erg groot zijn en laten zien dat het onderzoek nog in 
de kinderschoenen staat. De berekening van de dreigin g bevat nog erg grote onzekerheden en 
het kan ook, volgens de Scientific Advisory Commitee (SAC) niet uitgesloten worden dat er nog 
andere fouten in de NAM -modellen aanwezig zijn. Deze berekeningen en de inherente grote 
onzekerheden werken vervolgens door in de risicoberekeningen. Deze risicoberekeningen zijn 
vervolgens ook weer omgeven door grote onzekerheden.  Dit beeld is onlangs (advies aan u van 
13 april jl.) bevestigd door de inspecteur generaal van SodM. Hij gaf daarbij aan dat er 
momenteel geen rekenmodel beschikbaar is d at de seismiciteit betrouwbaar kan voorspellen.  
 
Op 31 januari 2017 heeft de NAM een rapport uitgebracht (nr. EP201701217189) voor het 
gasveld Ameland  waarvoor u in 2012 opdracht hebt gegeven.  Doel was te onderzoeken waarom 
de bo demdalingssnelheid langzamer afneemt dan de theorie voorspelt en na het einde van de 
gaswinning niet stopt.  In het onderzoek is de aandacht vooral uitgegaan naar hypotheses en 
methodieken, die wetenschappelijk interessant waren, maar de na -ijlende 
bodemda lingssnelheid met geen mogelijkheid konden verklaren.  De bij het onderzoek 
betrokken wetenschappers behoren tot de besten op hun vakgebied. Na 30 jaar ervaring en 4 
jaar gericht onderzoek is de na -ijling van bodemdaling door gaswinning nog altijd niet onde r 
fysisch voorspelbare controle gekomen. De onzekerheden blijken veel groter dan tot dusverre 
erkent.   
 
Wij vinden dat u: 
1. In de besluitvorming niet transparant bent hoe de genoemde onzekerheden zijn 
afgewogen in de besluitvorming.  
2. Gelet op de onzekerheden nu niet tot een afgewogen besluit kunt komen.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 425 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 426 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld  
 
 
 
 
18 
 
 
 
 
 7.2  Ontbrekende /onjuiste gegevens  
Wij wijzen u op ons advies om een nieuwe S eismische Risico Analyse (SRA)  uit te voeren omdat 
er geen rekening is gehouden met de ontwikkeling van het Werklandschap Assen -Zuid en andere 
voorkomende bebouwing en functies. In relatie tot het Werklandschap Assen -Zuid wijzen wij u 
op de aard en omvang van de bebouwing. Het kan naar  onze mening niet zo zijn, dat er in een 
beoordeling van risico’s geen rekening wordt gehouden met een grote ruimtelijke ontwikkeling, 
die reeds in een bestemmingsplan is vastgelegd  (Bestemmingsplan Werklandschap Assen -Zuid 
vastgesteld op 27-10-2011 ) en g edeeltelijk voor wat betreft infrastructuur ook is gerealiseerd. 
Nu u een instemming geeft voor een groot aantal jaren, die deels samenvallen met de 
planperiode van voormeld bestemmingsplan, moeten nieuwe ontwikkelingen worden 
meegenomen in uw afweging.  
 
Wij kunnen niet beoordelen of in de SRA  wel rekening is gehouden met andere recente 
bestemmingsplannen die nog geheel of gedeeltelijk moeten worden gerealiseerd.  
Ook de gehanteerde bevolkingsdichtheden in de risicomatrix voor Eleveld zijn niet correct. Het  
gasveld Eleveld ligt voor een groot deel in Assen met een bevolkingsdich theid van 500 -1000 
inw/km2 in plaats van de 250 -500 inw/km2 die nu in tabel 3.3 in de bijlage van het winningsplan 
is opgenomen.  
 
Wij vinden dat u:  
1. Een nieuwe SRA moet laten uitvoeren waarin de toekomstige ontwikkeling van het 
Werklandschap Assen -Zuid (en andere recente bestemmingsplannen) en andere 
voorkomende bebouwing en functies worden meegenomen en  dat u  deze SRA 
opnieuw voor advies moet voorleggen aan alle wettelijke a dviseurs.  Ook moet de 
SRA berekening opnieuw gedaan worden met de juiste bevolkingsdichtheid voor 
het gasveld Eleveld.  
 
In het algemeen vinden wij het winningsplan multi -interpretabel. In het winningsplan en het 
ontwerpbesluit is sprake van steeds verschil lende benamingen van velden en putten. O .a. over 
de begrenzingen van de gasvelden Vries Centraal en Vries Zuid en Zevenhuizen/ Zevenhuizen 
West is verwarring ontstaan omdat gebruik wordt gemaakt van  verschillende benamingen. Het 
is niet duidelijk over welke velden het gaat. Ook ontbreekt in het wi nningsplan informatie over 
de exacte locaties van winningsputten in de gasvelden, geplande locaties van winputten en de 
winningshoeveelheden per put . Wij wijzen u hierbij op hetgeen er onder 6.1 staat over de 
beschrijving van de boorgaten en verbuizingen. Hierdoor is het voor ons en inwoners niet 
mogelijk op een goede wijze zienswijzen in te dienen.  
 
Wij vinden dat u:  
1. Het ontwerpbesluit  en het winningsplan op dit punt moet corrigeren en opnieuw 
ter inzage moet leggen.  
2. Niet kunt instemmen met een winningsp lan waarin niet nauwkeurig is omschreven 
waarvoor instemming wordt gevraagd  en dat niet voldoet aan de bepalingen uit de 
Mijnbouwwet.  
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 426 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 427 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld  
 
 
 
 
19 
 
 
 
 
 8 BODEMBEWEGING  
8.1 Bodemdaling  
In ons advies hebben we aandacht gevraagd voor de prognose van de bodemdaling. Wij 
constateren dat u onze adviezen heeft overgenomen en vastgelegd in artikel 2 van uw besluit.  
 
Wij vinden dat u:  
1. Uw besluit hiermee voldoende heeft gemotiveerd .  
 
8.2  Bodemtri lling  
In ons advies hebben we gevraagd , in verband met de kans op een door een beving 
geïnduceerde schade , gehoor te geven aan het plaatsen van seismische meetapparatuur en het 
risicobeheersysteem te ontwikkelen en operationeel te hebben.  Wij vinden dat de uitwerking 
ervan onvoldoende en volgordelijk niet correct  is. Door de uitwerking pas na het besluit aan de 
NAM te vragen hebben lokale overheden en inwoners geen zicht op de concrete uitwerking 
ervan.  Bovendien heeft u een aantal maatregelen ten onrechte slechts voorgeschreven voor de 
velden Eleveld en Vries -Zuid. In hoofdstuk 10 komen we hierop terug.   
   
Ten aanzien van va llende objecten  vinden we het  jammer dat u niet bent ingegaan op onze vraag 
om te verduidelijken in hoeverre zaken als vallende objecten zijn meegenomen in de 
overwegingen die aan het winningsplan ten grondslag liggen.  
 
Wij vinden dat  u: 
1. alsnog inzicht moet geven  op welke manier zaken als vallende objecten in uw 
afweging zij n meegenomen.  
 
8.3  Reservoirstimulatie/ Fracken  
In ons advies hebben we aandacht gevraagd voor de risico’s van deze technieken. Wij 
constateren dat u on s advies heeft overgenomen en vastgelegd in artikel 1 van uw besluit. 
Onduidelijk is echter welke paragraaf van het winningsplan nu precies niet van toepassing is 
verklaard.  
 
U geeft echter ook aan dat bij de toepassing van zuur - en hydraulische stimulatie door NAM een 
nieuwe wijziging van het winningsplan ingediend dient te worden en afhankelijk van de aard van 
de wijziging, besloten wordt welke procedure voor de besluitvorming hierover gevolgd zal 
worden. Bij een minimale wijziging kunt u dan de  bagatelcl ausule in werking treden en wordt 
niet de uitgebreide procedure gevolgd. Daarmee wordt naar onze mening het burgerperspectief 
dan niet voldoende ingevuld.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 427 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 428 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld  
 
 
 
 
20 
 
 
 
 
 Wij vinden dat  u: 
1. De bagatelprocedure om alsnog zuur - of hydraulische stimulatie mogelijk te maken,  
niet toe moet passen.  
2. Precies moet aangeven welk paragraaf uit het winningsplan niet van toepassing is 
verklaard.  
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 428 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 429 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld  
 
 
 
 
21 
 
 
 
 
 9  SCHADE  
9.1 Voorkomen van schade (wettelijke verplichting)     
In ons advies hebben we u geadviseerd om vanwege het ontbreken van een beschrijving van 
preventieve maatregelen in het winningsplan  de NAM te verplichten om preventieve 
maatregelen voor schade op te nemen in het winningsplan (ex art. 35 lid 1 sub f en art. 24 lid 1 
sub r, s en q Mbb) alvorens hierover een besluit te nemen. De ze beschrijving  moet er als nog 
komen en worden gezien als een aanvulling op het voorliggende winningsplan . Deze dient voor  
advies voorgelegd te worden aan Sodm, Tcbb, decentrale  overheden en de Mijnraad.  
 
In uw ontwerpbesluit geeft u aan dat onze conclusie onjuist is en dat u van mening bent dat de 
op grond van de M ijnbouwwet  vereiste preventieve maatregelen in voldoende mate zijn 
beschreven. U geeft hierbij aan dat sommige velden uit het Westerveld systeem al uit 
geproduceerd zijn en andere velden  alleen in een optimistisch scenario nog zullen produceren. 
Het niveau van de nog resterende productie is beperkt. Tenslotte merkt u op dat voor de 
bevende velden Vries -Zuid en Eleveld in het winningsplan melding wordt gemaakt van de 
plaatsing van versnell ingsmeters. U verwijst naar de onderdelen C3, C4, D3 en D4 uit het 
winningsplan.  
 
In de betreffende paragrafen van  het winningsplan is aangegeven dat het huidige 
monitoringsnetwerk van het KNMI voor voorkomens in risicoklasse I toereikend is en geen 
addit ionele monitoringsmaatregelen hoeven worden getroffen. De NAM geeft voorts aan 
verdere monitoring in overweging te nemen. Waarbij zij denken aan het plaatsen van 
versnellingsmeters.  
 
Wij zijn van mening dat  in de Mijnbouwwet primair de nadruk ligt op het voorkomen van schade 
door mijnbouwactiviteiten (preventief handelen), en niet op het geoorloofd zijn van 
mijnbouwactiviteiten, mits de nadelige gevolgen daarvan door de exploitant / operator worden 
weggenomen of verzacht (curatief handelen). Ten onrechte s uggereert u dat bij een reeds 
werkend gasproductiesysteem de vereisten uit de M ijnbouwwet  minder van belang zijn. 
Overigens benoem t u in dit verband terecht de velden Vries -Zuid en Eleveld ook nog als bevende 
velden. De M ijnbouwwet  maakt bij haar afwegingskader voor het al dan  niet instemmen met 
een winningsplan  geen onderscheid naar productiefasen of omvang van de productie cq. grootte 
van de gasvelden. De M ijnbouwwet  stelt dat het winningsplan een beschrijving dient te bevatten 
van de maatregelen ter voorkoming van schade door bodembeweging (artikel 35, eerste lid, 
onderdeel f).  
 
Wij vinden dat:  
1. Omdat er nog diverse velden uit het Westerveld systeem in productie zijn, de 
vereisten uit de M ijnbouwwet  onverminderd van toepassing zijn . Het 
winningsplan dus een beschrijving dient te bevatten van de maatregelen ter 
voorkoming van schade door gaswinning. U het winningsplan niet ontvankelijk 
moet verklaren , althans daaraan uw instemming moet onthouden.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 429 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 430 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld  
 
 
 
 
22 
 
 
 
 
 2. De toezegging van  de NAM in  het winni ngsplan ten aanzien van de plaatsing van 
enkele versnellingsmeters te verblijvend is en weinig concreet is geformuleerd. U 
stelt dan ook ten onrechte dat door de NAM in voldoende mate aan de wettelijke 
vereisten wordt voldaan.   
 
 
9.2 Afhandeli ng van schade   
In ons advies hebben wij u gevraagd zorg te dragen voor een adequate regeling voor afdoening 
en vergoeding van schades. Dit moet naar onze mening een harde voorwaarde zijn, alvorens 
door uw minister een positief besluit op dit winningsplan kan en mag worden genomen. Tevens 
hebben wij u geadviseerd , evenals in het aardbevingsgebied Groningen , een volledig 
onafhankelijk orgaan in te stellen voor de afwikkeling van schade als gevolg van alle 
mijnbouwactiviteiten. Tenslotte hebben wij u gevraagd in uw besluit op te nemen dat in geval 
van een schademelding ter verbetering van de huidige wijze van onderzoek opdracht gegeven 
wordt tot het doen van onderzoek naar de oorzaak van de schade.  
 
In uw ontwerpbesluit geeft u aan met ons van mening te zijn dat er b ehoefte is aan een adequate 
regeling voor de afdoening en vergoeding van schades en compensatie. Voorts geeft u aan dat 
afspraken hierover primair gemaakt dienen te worden tussen decentrale overheden en  de NAM . 
De NAM heeft aangegeven hieraan te willen mee werken. Om één en ander te bewerkstelligen 
draagt u in artikel 5 van uw ontwerpbesluit  de NAM op te zorgen voor een transparant proces 
van schademelding, adequaat onderzoek naar en afhandeling van schadeverzoeken binnen een 
redelijke termijn.  Deze informat ie – overigens is onduidelijk welke informatie u bedoelt – moet 
de NAM binnen drie maanden na het onherroepelijk worden van dit besluit openbaar te maken.  
 
Wij zijn verheugd dat u ons standpunt aangaande afhan deling van schade onderschrijft en  dat u 
in uw ontwerp -instemmings besluit regels stelt om één en ander te bewerkstelligen.  Wij zijn 
echter van mening dat u de verantwoordelijkheid hiervoor ten onrechte primair neerlegt bij de 
NAM en de decentrale overheden. De NAM als gasproducent en vergunninghouder én u als  
vergunningverlenende en toezichthoudende instantie en de Staat als o ntvanger  van de  
aardgasbaten dragen hierin namelijk de primaire verantwoordelijkheid. Als decentrale  
overheden hebben wij in dit verband vooral de verantwoordelijkheid om op te komen voor het 
lokale belang en het belang van onze inwoners. Vanuit die veran twoordelijkheid zijn wij 
overigens graag bereid hierin mee te denken.  
 
Wij vinden dat  u: 
1. Als verantwoordelijk minister erop toe moet zien dat – evenals in het 
aardbevingsgebied Groningen – een volledig onafhankelijk orgaan wordt ingesteld 
voor de afwikkeli ng van schade als gevolg van alle mijnbouwactiviteiten (en 
beheersmaatregelen voor het grondwaterpeil). Voor ons is van groot belang dat de 
onafhankelijkheid en objectiviteit van de schadeafwikkeling in voldoende mate 
gegarandeerd zijn.  
2. Uw instemmingsbesluit pas van kracht kan laten worden, nadat er een onafhankelijke 
schadeafhandeling operationeel is.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 430 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 431 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld  
 
 
 
 
23 
 
 
 
 
 3. Zorg moet  dragen dat indien NAM vanwege onvoorziene omstandigheden in de 
toekomst niet meer of onvoldoende aan zijn financiële verplichtingen  kan voldoen, de 
vergoeding van schades en compensatie te allen tijde is gegarandeerd door de Staat.  
4. In d e huidige Mijnbouwwet de schadevergoeding vanuit het Waarborgfonds 
mijnbouwschade niet moet beperk en voor  natuurlijke personen  maar verbreden naar 
alle rechtspersonen . (lees: ondernemers met bijvoorbeeld een BV of NV).  
 
9.3 Lusten en lasten  
U geeft aan dat u de  toezegging heeft gedaan om samen met de energiesector, overheden en 
maatschappelijke organisaties de lusten -lastenverdeling voor o.a. mijnbouw te v erkennen. 
Daarnaast werkt de koepelorganisatie NOGEPA aan een gedragscode, waarin ook aandacht 
wordt besteed aan maatregelen (lusten) in de omgeving van een mijnbouwlocatie.  
 
Wij constateren dat het u in uw besluit op het winningsplan gaat om een afweging tussen 
economische  belangen en het veilig en zorgeloos kunnen wonen en leven door de inwoners van 
onze regio. U kiest in het ontwerp -instemmingsbesluit voor het eerste. De inwoners moeten het 
doen met “verkenningen” en “werken aan” met betrekking tot de lusten c.q. compensatie.  
 
Wij vinden dat u:  
1. In uw besluit zekerheid en duidelijkheid moet geven over de vorm en omvang van 
de lusten c.q. compensatie voor de inwoners van de regio  en dat dit integraal 
onderdeel moet zijn van uw afweging . 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 431 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 432 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld  
 
 
 
 
24 
 
 
 
 
 10  RISICOBEHEERSYSTEEM  
In hoofdstuk 7  (Onzekerheden/ Ontbrekende zaken)  zijn we ingegaan op de onzekerheden van 
berekeningen en voorspellingen van bodemdaling en bodemtrilling bij gaswinning. Huidige 
modellen zijn niet goed in staat de seismiciteit betrouwbaa r te voorspellen volgens het Sod M. 
SodM noemt een mogelijke bevingszwaarte van 3,9 en daarmee een grote kans op constructieve 
schade . Onze inwoners moeten beschermd worden tegen dit risico. Wij vinden het daarom , als 
u toch gaat winnen , van groot belang dat er een serieus risicobeheersysteem moet worden 
opgesteld. Een risicobeheersysteem moet ingezet worden voor:  
• Bijsturen winning  in geval van bevingen ; 
• Inzicht in aard en omvang bevingen ; 
• Vaststellen en begeleiden mogelijke schadegevallen . 
 
Wij zien in het ontwerpbesluit dat u onze advies deels heeft overgenomen en de NAM de 
verplichting oplegt een representatieve nulmeting aan gebouwen en werken uit te voeren boven 
en nabij de gasvoorkomens Eleveld en Vries Zuid. U geeft in het voorschrift echter niet aan wat 
u onder representatief verstaat. U motiveert de nulmeting om bij vermoeden van 
mijnbouwschade aan het gebouw het oorzakelijke verband tussen gaswinning en 
gebouwschade te kunnen vaststellen.  Vanwege de grote onzekerheden is een goede nulmeting 
van groot belang bij  schadeafwikkeling.   
 
Wij constateren  dat u ons advies om de aanbevelingen van Sodm, de Tcbb en de Mijnraad over 
te nemen heeft ingewilligd en de NAM verplicht aanvullend enkele versnellingsopnemers te 
plaatsen bij de b evende gasvelden. Doel hiervan is bij een optredende beving een causaal 
verband te kunnen leggen tuss en grondbeweging en schade aan gebouw en werken .  
Wij vinden het bijplaatsen van enkele meters echter niet voldoende om een goede  relatie te 
kunnen leggen tussen trilling en schade.  De versnellingsmeters moeten ook nauwkeuriger 
meten dat in het huidige winningsplan is aangeven (0,5 Mg ipv 1,5 Mg) vergelijkbaar met die 
worden toegepast in het Groningenveld.       
 
Dit moet onderdeel zijn van een totaal meetpl an waarmee een nauwkeuriger inzicht wordt 
verkregen in aard, sterkte en voorkomen van een beving en het epicentrum van een beving. Het 
huidig aantal meetpunten is hiervoor volstrekt onvoldoende (2 in Assen en 3 in omgeving 
Zevenhuizen). Hiervoor is een mee tnetwerk nodig in de vorm van een stramien over de 
gasvelden die doorlopen tot ruim buiten het gasveld  aangezien bevingen zich over grote 
afstanden kunnen verplaatsen .  De gasvelden Vries en Eleveld hebben in het verleden al gebeefd 
waarbij de magnitudes v an Eleveld zeker een vergelijkbaar niveau  hebben met die van het 
Groningerveld. Naast versnellingsmeters zijn tiltmeters en glasvezelmeters noodzakelijk om 
verdraaiing, doorbuiging,  verplaatsing  en zetting van gebouwen te kunnen registeren ; niet 
alleen in en boven de gasvelden maar ook daarbuiten.  
Dit meetsysteem moet geheel worden ingericht en beheert door een onafhankelijke organisatie   
op kosten van de NAM.     
 
Wij constateren dat u de NAM verplicht een risicobeheersysteem voor de bevende voorkomens 
op te laten stellen en dit ter goedkeuring voor te leggen aan Sod M. Echter om invulling te geven </pre>

====================================================================== Einde pagina 432 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 433 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld  
 
 
 
 
25 
 
 
 
 
 aan de rechtszekerheid van onze inwoners  zou dit transparant moeten g ebeuren en dus in de 
fase van vergunningverlening geregeld moeten zijn. De inwoner moet kunnen zien of de NAM 
aan zijn verplichtingen voldoet ingeval van schade. Door het plan pas na de 
vergunningverleningsfase  ter goedkeuring bij het Sod M te leggen is da t niet het geval.  
 
Tot slot zijn wij van mening dat door  u voorgeschreven maatregelen (waaronder 
versnellingsmeters en een nul -meting) niet beperkt moeten blijven tot de velden Vries -Zuid en 
Eleveld, maar moeten gelden voor alle velden uit het winningspla n waaruit geproduceerd wordt.  
 
Wij vinden dat:  
1. u in het kader van rechtszekerheid vooraf nauwkeurig aan moet geven hoe de 
representatieve nulmeting aan gebouwen en werken moet worden uitgevoerd 
en in welk gebied de nulmetingen moeten worden uitgevoerd. Bij dit laatste 
vinden wij dat er nulmetingen moeten worden uitgevoerd in het gehele gebied 
waar zich bevingen en effecten kunnen voordoen.  
2. vanwege de risico categorie van de velden Vries en Eleveld er een totaal meetplan 
met versnellingsmeters , tilt en glasvezelmeters moet komen, zodanig dat bij 
registratie van een beving een causaal verband tussen beving en gemelde schade 
kan worden gelegd. Dit meetplan moet betrekking hebben op het gehele gebied 
waar zich bevingen en effecten kunnen voordoen.  
3. in het kader van de rechtszekerheid in de vergunning een door Sod M goedgekeurd 
risicobeheersysteem incl usief  een meet - en monitoringsprotocol moet zijn 
opgenomen  waarmee de inwoners  en andere belanghebbenden  inzicht krijgen in 
de verplichtingen van de NAM.   
4. Uw instemmingsbesluit pas van kracht te laten worden, nadat het meetsysteem 
operationeel is en de nulmetingen zijn uitgevoerd.  
5. De voorgeschreven maatregelen niet beperkt moet blijven tot de velden Elevel d 
en Vries Zuid maar moet gelden voor alle producerende velden uit het 
winningsplan.  
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 433 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 434 ======================================================================

<pre>  Zienswijze winningsplan Westerveld  
 
 
 
 
26 
 
 
 
 
 11  ARTIKELEN ONTWERPB ESLUIT  
Artikel 1:  
Gelet op de onvolkomenheden  en  omissies  van het winningsplan en de naar onze mening 
onvoldoende transparante gemaakte afweging in het ontwerp -instemmings besluit over  winning 
en maa tschappelijke risico ´s, zoals in voorgaande hoofdstukken van deze zienswijze is toegelicht  
zijn wij van mening dat er geen instemmingsbesluit kan worden verleen d aan het winningsplan 
Westerveld.  Wij vinden dat u duidelijk en concreet moet aangeven met welke delen (p aragrafen) 
van het winningsplan u niet instemt . 
 
Artikel 2:  
Wij kunnen instemmen met dit artikel . 
 
Artikel 3:  
Wij zijn van mening dat in dit ontwerp -instemmings besluit de plaatsing en aantallen 
versnellingsmeters onvoldoende is gespecificeerd. Dit geeft onvoldoende rechtszekerheid voor 
de inwoners. Het meetplan van versnellingsmeters moet onderdeel zijn van  een transparant 
risicobeheersysteem voor alle producerende gasvelden in de besluitvormingsfase van 
onderhavig winningsplan.    
 
Artikel 4:  
Wij zijn van mening dat een risicobeheersysteem onderdeel moet zijn van de 
besluitvorming sfase van het winningsplan  om invulling te geven aan de rechtszekerheid v an 
onze inwoners.  Het risicobeheerssysteem moet gelden voor alle velden uit het winningsplan 
waaruit geproduceerd wordt.  
 
Artikel 5:  
Wij constateren dat u ons standpunt aangaande afhandeling van schade onderschrijft.  Wij zijn 
echter  van mening dat u de verantwoordelijkheid hiervoor ten onrechte primair neerlegt bij de 
NAM in overleg met de decentrale overheden. Wij zijn van mening dat u ervoor moet zorge n 
dat – evenals in het aardbevingsgebied Groningen – een volledig onafhankelijk o rgaan wordt 
ingesteld voor de afwikkeling van schade als gevolg van alle mijnbouwactiviteiten .  
 
Artikel 6:  
Een representatieve nulmeting is in het besluit niet concreet uitgewerkt en gespecificeerd.  Dit 
moet onderdeel zijn in de fase van besluitvorming v an het winningsplan om invulling te geven 
aan de rechtszekerheid van onze inwoners.  en gaan gelden voor alle velden waaruit 
geproduceerd wordt.  
 
Artikel 7:  
Bij de huidige onzekerheden over seismische risico’s en energietransitie, is het ‘vergunnen’ van 
een winning gedurende tien jaren te lang. Wij menen dat het winningsplan zou moeten gelden 
voor een periode van maximaal vijf jaren, waarna opnieuw nut en noodzaak van gaswinning uit 
deze velden moet worden bezien.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 434 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 435 ======================================================================

<pre>Date : 18-7-2017 13:38:02
F
rom  :  
T
S
ubject : FW: evaluatie adviesprocedure w inningsplan Westerveld
 
T
er info.
Zal ik reageren dat we er gaarne toe bereid zijn?  
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
B
eleidsspecialist gemeente Assen
 
 
-
 
-
W
ebsite: www@assen.nl
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
dinsdag 18 juli 2017 11:54
A
an:
 
@drenthe.nl' < @drenthe.nl>; ' i @aaenhunze.nl' < @aaenhunze.nl>; @middendrenthe.nl' @middendrenthe.nl>;
@
.
@noorderzijlvest.nl' . @noorderzijlvest.nl>;    . l@hunzeenaas.nl>
C
C:
 
   
@
O
nderwerp:
 
evaluatie adviesprocedure winningsplan Westerveld
 
M
ijne 
d
ames en 
h
eren,
 
O
p 1 januari 2017 is de Mijnbouwwet gewijzigd; de provincies, gemeenten en waterschappen hebben nu adviesrecht over een voorgenomen besluit van de minister tot
i
nstemming met een winningsplan. Het winningsplan 
W
esterveld
 w
as
 
een van de eerste winningsplannen die volgens de nieuwe wetgeving in procedure zijn
 
g
ebracht. Ook
u
w organisatie is uitgenodigd om advies uit te brengen.
 
V
oor zowel het ministerie als voor de betrokken overheden is het nog zoeken naar een zodanige invulling van de adviesrol, dat deze optimaal bijdraagt aan een goed
o
nderbouwde besluitvorming door de minister. 
 R
ijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) gaat daarom, op verzoek van   van het ministerie van
E
conomische Zaken met een aantal gemeenten, waterschappen en provincies in gesprek om de ervaringen/mening te horen over de invulling van de adviesrol.
 
H
et doel van dit gesprek is om feedback te krijgen op de procedure en de contacten met het ministerie over de adviesvraage en om inzicht te krijgen in de wijze waarop het
a
dviesrol door u / uw organisatie wordt ingevuld . Dit willen we gebruiken om vervolgens het ministerie van Economische Zaken te adviseren over het optimaliseren van de
i
nformatievoorziening en communicatie rond het adviesrecht. Daarnaast kunnen uw ervaringen van nut zijn voor collega-overheden, die over volgende winningsplannen om
a
dvies wordt gevraagd.
 
I
k hoor graag per omgaande of u hiertoe bereid bent. Ik zal dan vervolgens een afspraak plannen met 
d
e 
o
verheden die betrokken zijn geweest bij het winningsplan
W
esterveld
 
. Het gesprek
 
of wellicht de gesprekken
 
k
unn
en
 
wat mij betreft plaatsvinden bij een van deze partijen.
 
A
lvast bedankt voor uw reactie.
 
M
et vriendelijke groeten,
 
 
 
p
rojectleider
……………………………………………………………………………………..
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland RVO
Mi ni s te ri e  va n Economi s che  Za ke n
Croe s e l a a n  15  | 3521 BJ  |  Utre cht
Pos tbus  8242  |  3503 RE  |  Utre cht
…
…………………………………………………………………………………..
 
   
 
l
@rvo.nl
www.RVO.nl
……………………………………………………………………………………..
aanwezig: ma (om de week) di do vr
 
D
e Rijksdienst voor Ondernem end Nederland (RVO.nl) stim uleert Duurzaam , Agrarisch, Innovatief en Internationaal ondernem en. 
D
it bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
w
ordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
v
erwijderen. 
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
ook, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
v
erzenden van berichten.
T
his m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
a
re not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
a
re requested to inform  the sender and delete the m essage.
T
he State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
risks inherent in the electronic transm ission of m essages.
16.310
</pre>

====================================================================== Einde pagina 435 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 436 ======================================================================

<pre>Date : 11-8-2017 14:40:52
F
T
S
ubject : FW: evaluatie adviesprocedure w inningsplan Westerveld
Hoi, 
H
eb jij deze ook gekregen? Wil je in mijn agenda kijken en de datumprikker voor mij invullen? Wat mij betreft gaan we samen.
G
roet,
 
V
erzonden met mijn Windows Phone
V
an: 
 
 . 
V
erzonden: 
​
11-​8-​2017 13:18
A
an: 
 
i
Onderwerp: 
F
W: evaluatie adviesprocedure winningsplan Westerveld
B
este mensen,
 
D
ank voor jullie reacties op onderstaande mail. Een aantal van jullie heeft aangegeven bereid te zijn om mee te werken aan de evaluatie. Jullie hebben me op andere
b
etrokkenen gewezen en enkele van jullie hebben 
m
e doorverwezen naar    van de provincie Drenthe, die de advisering over de winningsplannen in
coördineert. Met hem heb ik de verdere aanpak van de evaluatie doorgesproken. Gelet op het grote aantal betrokkenen bij de advisering rond de winningsplannen stel ik
v
oor om met een kleine groep betrokkenen wat dieper op het adviestraject in te gaan en vervolgens n een breed overleg de resultaten daarvan te bespreken en verder aan
t
e vullen.
 
I
k heb  een aantal van jullie via een datumprikker  voorstellen voor een datum toegezonden. Mocht ik niet de juiste personen hebben uitgenodigd, of wilt u graag toch bij de
eerste bespreking aanwezig zijn dan kunt u of uw collega daarvoor bijgevoegde l  i : 
:
.
 
I
k
 zal de anderen op de hoogte houden van de voortgang van de evaluatie. In ieder geval al hartelijk dank voor uw medewerking.
 
 
M
et vriendelijke groeten
 
 
 
p
rojectleider
…
…………………………………………………………………………………..
R
ijksdienst voor Ondernemend Nederland RVO
M
i ni s te ri e  va n Economi s che  Za ke n
S
t. Ja cobs tra a t 200  |  3511 BT |  Utre cht
P
os tbus  8242  |  3503 RE  |  Utre cht
…
…………………………………………………………………………………..
 
   
 
l
@rvo.nl
www.RVO.nl
……………………………………………………………………………………..
a
a
nwezig: ma di do vr
 
M
et vriendelijke groeten
 
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
dinsdag 18 juli 2017 11:54
A
an:
 
' @drenthe.nl'; @aaenhunze.nl'; @middendrenthe.nl'; @gemeentenoordenveld.nl'; @assen.nl'; '  '
.
@noorderzijlvest.nl';   l
C
C:
 
 .     
O
nderwerp:
 
evaluatie adviesprocedure winningsplan Westerveld
 
M
ijne 
d
ames en 
h
eren,
 
O
p 1 januari 2017 is de Mijnbouwwet gewijzigd; de provincies, gemeenten en waterschappen hebben nu adviesrecht over een voorgenomen besluit van de minister tot
i
nstemming met een winningsplan. Het winningsplan 
W
esterveld
 w
as
 
een van de eerste winningsplannen die volgens de nieuwe wetgeving in procedure zijn
 
g
ebracht. Ook
u
w organisatie is uitgenodigd om advies uit te brengen.
 
V
oor zowel het ministerie als voor de betrokken overheden is het nog zoeken naar een zodanige invulling van de adviesrol, dat deze optimaal bijdraagt aan een goed
o
nderbouwde besluitvorming door de minister. 
 R
ijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) gaat daarom, op verzoek van   van het ministerie van
E
conomische Zaken met een aantal gemeenten, waterschappen en provincies in gesprek om de ervaringen/mening te 
h
oren over de invulling van de adviesrol.
 
H
et doel van dit gesprek is om feedback te krijgen op de procedure en de contacten met het ministerie over de adviesvraage en om inzicht te krijgen in de wijze waarop het
a
dviesrol door u / uw organisatie wordt ingevuld . Dit willen we 
g
ebruiken om vervolgens het ministerie van Economische Zaken te adviseren over het optimaliseren van de
i
nformatievoorziening en communicatie rond het adviesrecht. Daarnaast kunnen uw ervaringen van nut zijn voor collega-overheden, die over volgende winningsplannen 
o
m
a
dvies wordt gevraagd.
 
I
k hoor graag per omgaande of u hiertoe bereid bent. Ik zal dan vervolgens een afspraak plannen met 
d
e 
o
verheden die betrokken zijn geweest bij het winningsplan
W
esterveld
 
. Het gesprek
 
of wellicht de gesprekken
 
k
unn
en
 
wat mij betreft plaatsvinden bij een van deze partijen.
 
A
lvast bedankt voor uw reactie.
 
M
et vriendelijke groeten,
 
 
 
p
rojectleider
…
…………………………………………………………………………………..
R
ijksdienst voor Ondernemend Nederland RVO
M
i ni s te ri e  va n Economi s che  Za ke n
C
roe s e l a a n  15  | 3521 BJ  |  Utre cht
P
os tbus  8242  |  3503 RE  |  Utre cht
…
…………………………………………………………………………………..
 
   
 
l
@rvo.nl
www.RVO.nl
……………………………………………………………………………………..
aanwezig: ma (om de week) di do vr
 
De Rijksdienst voor Ondernem end Nederland (RVO.nl) stim uleert Duurzaam , Agrarisch, Innovatief en Internationaal ondernem en. 
Dit bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
verwijderen. 
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
16.311
</pre>

====================================================================== Einde pagina 436 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 437 ======================================================================

<pre>ook, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
verzenden van berichten.
This m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
are requested to inform  the sender and delete the m essage.
The State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
risks inherent in the electronic transm ission of m essages.
Disclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.</pre>

====================================================================== Einde pagina 437 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 438 ======================================================================

<pre>Date : 22-9-2017 13:59:22
To :   @assen.nl,   @assen.nl
Subject : FW: evaluatie advisering w inningsplannen - Annerveen
 
Ter info hieronder:  Het WIPLA overzicht (7 juli 2017) is feitelijk dus van vorig jaar
(ik heb de reactie van Justine al gedeeld met mijn ‘Annerveen-collega’s) in Tynaarlo, Veendam en Hoogezand)
 
Gr. 
 
 
-----Oorspronkelijk bericht-----
]
Verzonden: vrijdag 22 september 2017 10:54
Onderwerp: Re: evaluatie advisering winningsplannen
 
Hoi 
 
Het overzicht hebben jullie dit jaar ontvangen en bevat de winningsplannen die vorig jaar bij het ministerie zijn blijven liggen in afwachting van de gewijzigde Mijnbouwwet
.
 
I
k heb nog geen conclusie getrokken over het winningsplan Annerveen. Het is zoals jij terecht zegt niet alleen aan de operator om daarin te kiezen. Het is echter ook te voorbarig
om te concluderen dat het dus 3. Is.
Met SodM is gekeken welke winningsplannen we in ieder geval direct in behandeling wilde nemen. Annerveen behoorde daar niet toe. Het winningsplan Annerveen behoort tot
de batch die we in oktober gaan beoordelen.
 
 
 .   
Ministerie van Economische Zaken
DG-ETM, directie Energie en Omgeving
 
>
 
V
erstuurd vanaf mijn iPad: bij voorbaat excuses voor typefouten en ongewenste automatisch correctie's.
 
>> het volgende geschreven:
 
Beste 
 
Dank voor je snelle reactie.
Het overzicht is toch van dit jaar?
 
Voor het gasveld Annerveen is optie 3.  Aan de orde (gelet op het antwoord van SodM).
Ik begrijp dat er dus een gewijzigd winningsplan (inclusief nieuw SRA) komt. Dat vervolgens door EZ wordt bepaald of een reguliere of uitgebreide voorbereidingsprocedure nodig
is.
En ik begrijp dat in beide gevallen de lokale overheden adviesrecht hebben. (Mijnbouwwet)
 
Waarom nog tot eind van het jaar wachten met jullie conclusie als SodM al veel eerder (begin dit jaar?) heeft geconcludeerd dat er een actualisatie nodig is? Ik lees in jouw e-mail
dat het
 
Wordt gekoppeld aan het al/dan niet indienen van een aanvraag en dus aan de operator wordt overgelaten. Dat is onwenselijk.
 
Volgens mij is voor Annerveen maar 1 conclusie mogelijk: Zo snel mogelijk door de NAM een nieuw winningsplan laten opstellen en in alle transparantie met de omgeving een
uitgebreide procedure starten.
 
(daarbij relevant: volgens info van Witteveen+Bos krijgen de 358 schademelders van de aardbeving 23-12-2016 in oktober bericht over de beoordeling)
 
 
Aan een evaluatie alleen op basis van onze ervaringen in adviesprocedure Westerveld zonder aanwezigheid van EZ doe ik op dit moment niet aan mee. Daarbij sluit ik mij op
voorhand aan bij de inbreng
 
 
Met vriendelijke groet,
 
Projectcoördinator - beleidsmedewerker RO Gemeente Aa en Hunze Postbus 93 • 9460 AB Gieten Spiekersteeg 1 • 9461 BH Gieten www.aaenhunze.nl<http://www.aaenhunze.nl/
>
Telefoon algemeen: 14 0592
 
    
 
 
]
Verzonden: vrijdag 22 september 2017 8:41
Onderwerp: RE: evaluatie advisering winningsplannen
 
Beste 
 
Van alle winningsplannen die op het overzicht van vorig jaar staan, moet voor het einde van het jaar duidelijk zijn of ze
 
1.    inderdaad in behandeling genomen worden (omdat de winning is gewijzigd, of de datum van het instemmingsbesluit is verlopen). Het reeds in ons bezit zijnde winningsplan
wordt in dat geval in behandeling genomen,
 
2.    dat de aangevraagde actualisering achterhaald is. de aanvraag wordt dan ingetrokken,
 
3.    dat er een andere dan ingediende actualisering nodig is. In dat geval moet een ‘nieuw ‘gewijzigd winningsplan worden ingediend of moet het reeds ingediende winningsplan
worden aangevuld.
 
NB het antwoord van SodM is correct maar niet volledig. Op het moment dat de wijzigingen zijn ingediend wordt door het ministerie van EZ beoordeeld aan de hand van de wet of
16.312
</pre>

====================================================================== Einde pagina 438 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 439 ======================================================================

<pre>er sprake is van een uitgebreide voorbereidingsprocedure of 
e
en  ‘gewone voorbereiding’. In beide gevallen hebben de decentrale overheden adviesrecht. Het grootste verschil
z
it in de duur van de adviesperiode en in het feit of er eerst een ontwerp-besluit te visie moet worden gelegd.
 
Z
onder de aanvraag is dus niet te beoordelen of een actualisering de uniforme openbare voorbereidingsprocedure moet doorlopen of de minder uitgebreide voorbereiding
p
rocedure.
D
e evaluatie die RVO voor mij doet, is de onder andere om te input te krijgen of de adviestermijn een  ‘redelijke termijn ís. Met name het project die de kortere adviestijd kreeg
h
eeft de evaluatie waardevolle informatie opgeleverd. 
I
k zou je dus willen uitnodigen om eventuele leerpunten voor EZ toch mee te geven aan RVO per email.
 
D
.
            
l
d
e brief over twee weken bij de gemeente binnen moet zijn.
 
 
H
artelijke groet,
 
 
.   
M
inisterie van Economische Zaken
D
GETM-Directie Energie en Omgeving
B
ezuidenhoutseweg 73
2
594 AC Den Haag
 
.
>
 
-
 
 
V
an
:
@aaenhunze.nl
]
V
e
rzonden: donderdag 21 september 2017 16:08
A
O
nderwerp: FW: evaluatie advisering winningsplannen
 
B
este 
 
Z
ie onderstaande e-mail en bijlagen.
 
K
un jij mij een update geven op het Wipla overzicht t.a.v  Winningsplan Annerveen?
 
V
an SODM kreeg ik recent de volgende vervolgstappen geschetst:
 
D
e daarop volgende stap is dat voor de velden/winningsplannen waarvoor de SRA in risicocategorie II uitkomt, de winningsplannen geactualiseerd moeten worden en deze
a
ctualisatie zal vervolgens een uitgebreide procedure doorlopen. De 
o
perators zullen door ons hierover worden bericht, waarna zij een wijziging winningsplan zullen opstellen.
 
M
et vriendelijke groet,
 
P
rojectcoördinator - beleidsmedewerker RO Gemeente Aa en Hunze Postbus 93 • 9460 AB Gieten Spiekersteeg 1 • 9461 BH Gieten 
w
ww.aaenhunze.nl<http://www.aaenhunze.nl/
>
T
e
lefoon algemeen: 14 0592
 
    
 
V
V
erzonden: donderdag 21 september 2017 15:57
A
@
rvo.nl
>'
C
C
@
@
>)
O
nderwerp: FW: evaluatie advisering winningsplannen
 
B
 
W
ellicht ten overvloede: Ik heb voor het overleg van a.s. maandag geen uitnodiging van u ontvangen.
D
it waarschijnlijk omdat ik de eerder ontvangen ’datumprikker’ niet heb ingevuld.
 
N
aast het feit dat ik maandag verhinderd ben, vind ik het  moment van evaluatie van advisering over Drentse Winningsplanen ongelukkig qua timing.
D
it om de volgende redenen.
 
 
-
          Dit voorjaar hebben een aantal lokale overheden gezamenlijk advies uitgebracht op het  winningsplan Westerveld.
D
ie procedure nog niet is afgerond.
 
-
          Daarnaast staat er nog een informatievraag open aan EZ:
 
W
ij hebben  in april dit jaar een brief van EZ ontvangen (bijgaande) waarin ons nader info/overleg werd toegezegd
 
o
ver de  nog te verachten winningsplannen. Daarna bleef het langs stil.  Via de provincie kregen wij in juli bijgaand overzichtje.
 
E
en overleg met EZ daarover heeft wat mij betreft meer prioriteit
 
H
et voorgaande neemt niet weg dat ik het goed vind dat de adviesprocedures in Drenthe worden geëvalueerd en we als lokale overheden op die manier samen tot verbeteringen
i
n het Mijnbouw/gaswinningsproces kunnen komen. Daarom zou ik het 
o
ok logisch hebben gevonden dat de betrokken collega’s van EZ bij dit overleg aanwezig zouden zijn.
 
M
et vriendelijke groet,
 
P
rojectcoördinator - beleidsmedewerker RO Gemeente Aa en Hunze Postbus 93 • 9460 AB Gieten Spiekersteeg 1 • 9461 BH Gieten 
w
ww.aaenhunze.nl<http://www.aaenhunze.nl/
>
T
e
lefoon algemeen: 14 0592
 
    
 
 
 
V
i
]
V
erzonden: woensdag 20 september 2017 15:31
A
an: ' @drenthe.nl
l
@drenthe.nl
:
@drenthe.nl
>'; 
@
as
sen.nl<
i
>'; 
.
.
 . @dewoldenhoogeveen.nl<
.
i @dewoldenhoogeveen.nl
>'; 
'
. @gemeentewesterveld.nl
i
l i. @gemeentewesterveld.nl
>';
'
i
@wdodelta.nl<
i
l
i @wdodelta.nl
>'; 
.
@
assen.nl
i
C
</pre>

====================================================================== Einde pagina 439 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 440 ======================================================================

<pre>Onderwerp: RE: evaluatie advisering winningsplannen
 
B
este mensen,
 
K
omende maandag 25 september om 10:00 uur komen we in het provinciehuis Drenthe (Westerbrink 1, 9405 BJ) te Assen bijeen om met elkaar de advisering van de
w
inningsplannen in Drenthe te evalueren.
 
U
itgenodigd voor dit gesprek zijn:
-
          van provincie Drenthe
-         van provincie Drenthe
-         van gemeente Assen
-         van gemeente Assen
-
         van gemeente Tynaarlo
-       I   van gemeente Westerveld
-         van samenwerkingsorganisatie Wolden-Hoogeveen
-
         van waterschap Drents Overijsselse Delta
>
 
Zoals beloofd stuur ik u hierbij een voorstel voor de agenda toe:
 
1.      Kennismaking, doel van de bespreking
 
2.      Bespreking Evaluatievragen
Ik stel voor het proces van de advisering stap voor stap door te lopen. Daarbij bij elke stap de feitelijke gang van zaken bij elke organisatie kort door te lopen en vervolgens te
beoordelen wat er goed ging en wat beter had gekund.
 
Het voorstel is om het winningsplan Westerveld daarbij centraal te stellen. Er is daarnaast ruimte om ervaringen en adviezen over de procedure van andere winningsplannen aan
de orde te stellen.
 
a)      Voorbereiding
•       Welke informatie al bekend over gaswinning Westerveld, gevoeligheden rond de gaswinning
•       Welke informatie al bekend over de (nieuwe) adviesprocedure, hoe verkregen
 
b)      Adviesaanvraag
•       Informatie ontvangen vanuit het ministerie:
o       Vooraankondiging
o       Adviesaanvraag
o       Meegezonden informatie
•       Strekking van de advisering duidelijk, informatie voldoende duidelijk?
 
c)      Adviesprocedure
•       Welke stappen zijn gezet om tot een advies te komen
•       Wie zijn bij de advisering betrokken:
o       Bestuur
o       Andere afdelingen van de organisaties
o       Andere partijen
•       Samenwerking rond het opstellen van het advies
•       Welke aspecten en welke kennis bij het advies betrokken (hiaten?)
•       Beantwoording van vragen gedurende  adviesprocedure
o       Informatiebijeenkomst met ministerie en NAM
o       Overige contacten met het ministerie
o       Overige contacten met NAM
o       Contacten met andere partijen
 
d)      Vaststellen van het advies
•       Via welke procedure vastgesteld:
o       interne en externe afstemming
o       bestuurlijke besluitvorming
 
e)      Procedure en planning
o       Hoe is de planning van de advisering verlopen
 
3.      Conclusies, leer- en verbeterpunten
•       Samenvattend oordeel over de verschillende onderdelen van het adviesproces
•       Verzamelen van de leer- en verbeterpunten.
 
4.      Afronding: afspraken over rapportage en terugkoppeling.
 
Ik hoop op een leerzame bespreking,
 
Met vriendelijke groet,
 
 
projectleider Gebied en Ruimtelijke Ontwikkeling ........................................................................
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland RVO.nl<http://RVO.nl
> Ministerie van Economische Zaken Croeselaan 15 | 3521 BJ  | Utrecht Postbus 8242 | 3503 RE
 | Utrecht
........................................................................
 
@rvo.nl<mailto:
@rvo.nl
>
ww
w.RVO.nl<http://www.RVO.nl
>
 
 
 
--
---Oorspronkelijke afspraak-----
Verzonden: dinsdag 5 september 2017 13:53
Aan:   .  ' . @drenthe.nl< : @drenthe.nl
@
drenthe.nl
>';
>'; '   . @dewoldenhoogeveen.nl : .
i @dewoldenhoogeveen.nl
>';
>'; 
@wdodelta.nl il
@
wdodelta.nl
>';
@as
</pre>

====================================================================== Einde pagina 440 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 441 ======================================================================

<pre>Onderwerp: evaluatie advisering winningsplannen
T
ijd: maandag 25 september 2017 10:00-12:00 (UTC+01:00) Amsterdam, Berlijn, Bern, Rome, Stockholm, Wenen.
L
ocatie: Provinciehuis Drenthe, Westerbrink 1, 9405 BJ Assen
 
 
B
este mensen,
H
ierbij nodig ik u uit voor een gesprek over de advisering over winningsplannen in Drenthe. Doel van het gesprek is om aanbevelingen te doen aan EZ, de indieners van de
p
lannen en aan (andere) gemeenten en provincies over het vragen 
e
n uitbrengen van de adviezen over volgende winningsplannen. Deze datum is uit de bus gekomen als de
m
eest geschikte. Nog niet iedereen had gereageerd, maar ik stel voor deze datum vast te leggen. Ik hoop dat jullie allemaal aanwezig kunnen zijn.
W
e sturen jullie ongeveer een week van tevoren een voorstel voor een agenda toe.
I
k dank jullie alvast voor jullie medewerking,
 
M
et vriendelijke groeten
 
 
 
p
rojectleider
…
…………………………………………………………………………………..
R
ijksdienst voor Ondernemend Nederland RVO Ministerie van Economische Zaken Croeselaan  15  | 3521 BJ  |  Utrecht Postbus 8242  |  3503 RE  |  Utrecht
…
…………………………………………………………………………………..
M
 06 524 015 85
E
: 
l
>
w
ww.RVO.nl<http://www.rvo.nl/
>
…
…………………………………………………………………………………..
a
anwezig: ma (om de week) di do vr
 
 
 
 
D
e Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl<
h
ttp://RVO.nl
>) stimuleert Duurzaam, Agrarisch, Innovatief en Internationaal ondernemen.
 
D
it bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden, wordt u verzocht dat aan de
a
fzender te melden en het bericht te verwijderen.
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.
 
T
his message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are requested to inform the
s
ender and delete the message.
T
he State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the electronic transmission of messages.
 
D
ISCLAIMER:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor
s
chade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde informatie.
A
ls u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
 
D
it bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden, wordt u verzocht dat aan de
a
fzender te melden en het bericht te verwijderen.
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.
 
T
his message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are requested to inform the
s
ender and delete the message.
T
he State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the electronic transmission of messages.
 
D
ISCLAIMER:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor
s
chade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde informatie.
A
ls u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
 
<
Wipla overzicht prov Drenthe.pdf>
D
it bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden, wordt u verzocht dat aan de
a
fzender te melden en het bericht te verwijderen.
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.
 
T
his message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are requested to inform the
s
ender and delete the message.
T
he State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the electronic transmission of messages.
 
D
ISCLAIMER:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
i
nformatie. 
A
ls u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 441 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 442 ======================================================================

<pre>Date : 21-9-2017 15:57:30
F
T
o : 
r
vo.nl'" 
@rvo.nl
C
c :   @assen.nl,   @assen.nl,   @tynaarlo.nl)  @tynaarlo.nl
S
ubject : FW: evaluatie advisering w inningsplannen
A
ttachm ent : In_behandeling_zijnde_Winningsplannen-2.pdf;Wipla overzicht prov Drenthe.pdf;
Beste  
 
W
ellicht ten overvloede: Ik heb voor het overleg van a.s. maandag geen uitnodiging van u ontvangen.
D
it waarschijnlijk omdat ik de eerder ontvangen ’datumprikker’ niet heb ingevuld.
 
N
aast het feit dat ik maandag verhinderd ben, vind ik het  moment van evaluatie van advisering over Drentse Winningsplanen ongelukkig qua timing.
D
it om de volgende redenen.
 
-
 
         
D
it voorjaar hebben een aantal lokale overheden gezamenlijk advies uitgebracht op het  winningsplan Westerveld.
D
ie procedure nog niet is afgerond.
-
          
Daarnaast staat er nog een informatievraag open aan EZ:
W
ij hebben  in april dit jaar een brief van EZ ontvangen (bijgaande) waarin ons nader info/overleg werd toegezegd
o
ver de  nog te verachten winningsplannen. Daarna bleef het langs stil.  Via de provincie kregen wij in juli bijgaand overzichtje.  
E
en overleg met EZ daarover heeft wat mij betreft meer prioriteit
 
H
et voorgaande neemt niet weg dat ik het goed vind dat de adviesprocedures in Drenthe worden geëvalueerd en we als lokale overheden op die manier
s
amen tot verbeteringen in het Mijnbouw/gaswinningsproces kunnen komen. Daarom zou ik het ook logisch hebben gevonden dat de betrokken collega’s van
EZ bij dit overleg aanwezig zouden zijn.
 
M
et v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i
:    
 
 
 
V
an:
 
   
l
: . @rvo.nl
] 
V
erzonden:
 
woensdag 20 september 2017 15:31
Aan:
'
@wdodelta.nl'  @assen.nl';    
C
C:
 
Onderwerp:
 RE: evaluatie advisering winningsplannen
 
B
este mensen,
 
K
omende maandag 25 september om 10:00 uur komen we in het provinciehuis Drenthe (Westerbrink 1, 9405 BJ) te Assen bijeen om met elkaar de advisering van de
w
inningsplannen 
i
n Drenthe te evalueren.
 
U
itgenodigd voor dit gesprek zijn:
-
          van provincie Drenthe
-
         van provincie Drenthe
-
         van gemeente Assen
-       i   van gemeente Assen
-
         van gemeente Tynaarlo
-
         van gemeente Westerveld
-
        i  van samenwerkingsorganisatie Wolden-Hoogeveen
-
         van waterschap Drents Overijsselse Delta
-
       i     
 
van RVO.nl
D
e eerdere uitnodiging voor dit overleg is verstuurd door collega Rob Heldens, hij zal vanwege vakantie niet bij het gesprek aanwezig zijn:
 
Z
oals beloofd stuur ik u hierbij een voorstel voor de agenda toe:
 
1
.      Kennismaking, doel van de bespreking
 
2
.      Bespreking Evaluatievragen
I
k stel voor het proces van de advisering stap voor stap door te lopen. Daarbij bij elke stap de feitelijke gang van zaken bij elke organisatie kort door te 
l
open en vervolgens
te beoordelen wat er goed ging en wat beter had gekund.
 
H
et voorstel is om het winningsplan Westerveld daarbij centraal te stellen. Er is daarnaast ruimte om ervaringen en adviezen over de procedure van andere winningsplannen
a
an de orde te stellen.
 
a
)      Voorbereiding
•
       Welke informatie al bekend over gaswinning Westerveld, gevoeligheden rond de gaswinning
•
       Welke informatie al bekend over de (nieuwe) adviesprocedure, hoe verkregen
 
b
)      Adviesaanvraag
•
       Informatie ontvangen vanuit het ministerie:
o
       Vooraankondiging
o
       Adviesaanvraag
o
       Meegezonden informatie
•       Strekking van de advisering duidelijk, informatie voldoende duidelijk?
 
c
)      Adviesprocedure
•
       Welke stappen zijn gezet om tot een advies te komen
•
       Wie zijn bij de advisering betrokken:
o
       Bestuur
o
       Andere afdelingen van de organisaties
o
       Andere partijen
•
       Samenwerking rond het opstellen van het advies
•       Welke aspecten en welke kennis bij het advies betrokken (hiaten?)
•
       Beantwoording van vragen gedurende  adviesprocedure
o
       Informatiebijeenkomst met ministerie en NAM
o
       Overige contacten met het ministerie
o
       Overige contacten met NAM
o       Contacten met andere partijen
 
d
)      Vaststellen van het advies
•
       Via welke procedure vastgesteld:
o
       interne en externe afstemming
o
       bestuurlijke besluitvorming
 
e
)      
P
rocedure en planning
o
       Hoe is de planning van de advisering verlopen
16.313
</pre>

====================================================================== Einde pagina 442 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 443 ======================================================================

<pre> 
3
.      Conclusies, leer- en verbeterpunten
•
       Samenvattend oordeel over de verschillende onderdelen van het adviesproces
•
       Verzamelen van de leer- en verbeterpunten.
 
4
.      Afronding: afspraken over rapportage en terugkoppeling.
 
I
k hoop op een leerzame bespreking,
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
p
rojectleider Gebied en Ruimtelijke Ontwikkeling
.
.......................................................................
R
ijksdienst voor Ondernemend Nederland RVO.nl
M
inisterie van Economische Zaken
C
roeselaan 15 | 3521 BJ  | Utrecht
P
ostbus 8242 | 3503 RE | Utrecht
.
.......................................................................
 
  
 
@
rvo.nl
www.RVO.nl
 
 
 
-
----Oorspronkelijke afspraak-----
V
an:
 
V
erzonden:
 
dinsdag 5 september 2017 13:53
A
an:
 
i
@gemeentewesterveld.nl'; '
.
    
O
nderwerp:
 
evaluatie advisering winningsplannen
T
ijd:
 
maandag 25 september 2017 10:00-12:00 (UTC+01:00) Amsterdam, Berlijn, Bern, Rome, Stockholm, Wenen.
L
ocatie:
 
Provinciehuis Drenthe, Westerbrink 1, 9405 BJ Assen
 
 
B
este mensen,
H
ierbij nodig ik u uit voor een gesprek over de advisering over winningsplannen in Drenthe. Doel van het gesprek is om aanbevelingen te doen aan EZ, de indieners van de
p
lannen 
e
n aan (andere) gemeenten en provincies over het vragen en uitbrengen van de adviezen over volgende winningsplannen. Deze datum is uit de bus gekomen als de
m
eest geschikte. Nog niet iedereen had gereageerd, maar ik stel voor deze datum vast te leggen. Ik 
h
oop dat jullie allemaal aanwezig kunnen zijn.
W
e sturen jullie ongeveer een week van tevoren een voorstel voor een agenda toe.
I
k dank jullie alvast voor jullie medewerking,
 
M
et vriendelijke groeten
 
 
 
p
rojectleider
…
…………………………………………………………………………………..
R
ijksdienst voor Ondernemend Nederland RVO
M
i ni s te ri e  va n Economi s che  Za ke n
C
roe s e l a a n  15  | 3521 BJ  |  Utre cht
P
os tbus  8242  |  3503 RE  |  Utre cht
…
…………………………………………………………………………………..
 
   
 
l
@rvo.nl
www.RVO.nl
……………………………………………………………………………………..
a
a
nwezig: ma (om de week) di do vr
 
 
 
 
D
e Rijksdienst voor Ondernem end Nederland (RVO.nl) stim uleert Duurzaam , Agrarisch, Innovatief en Internationaal ondernem en. 
D
it bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
n
iet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
w
ordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
v
erwijderen. 
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
o
ok, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
v
erzenden van berichten.
T
his m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
a
re not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
a
re requested to inform  the sender and delete the m essage.
T
he State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
r
isks inherent in the electronic transm ission of m essages.
D
ISCLAIMER:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
i
nformatie. 
A
ls u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 443 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 444 ======================================================================

<pre>         > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag    College van Burgemeester en Wethouders van d  Postbus 93  9460 AB GIETEN          Ingek: 24 APR 2017    Afdeling:    Behandelaar:    Datum  Betreft    14 april 2017  In behandeling zijnde winningsplannen    Geacht College, geacht Bestuur,    In de afgelopen weken zijn diverse berichten in de media gepubliceerd over  gaswinning uit kleine velden op land waarvan een (wijziging van het)  winningsplan bij mij in behandeling is, zoals de gaswinning bij Heerenveen. Uit  deze berichtgeving en de reacties daarop maak ik op dat er geen duidelijk beeld  is van de gevolgde procedures. Mijn ambtenaren zullen u in de aankomende  periode specifiek ten aanzien van de in uw gebied voorliggende winningsplan(nen)  toetichting geven op de te volgen procedure en uw rol als adviseur ten gevolge  van de nieuwe Mijnbouwwet, die per 1 januari jl. in werking is getreden.  Vooruitlopend op deze gesprekken informeer ik u over de beoordeling van voor de  inwerkingtreding van de nieuwe Mijnbouwwet ingediende (wijzigingen van)  winningsplannen en mijn handelswijze tot nu toe. Daarmee hoop ik eraan bij te  dragen dat eventuele onduidelijkheden of zorgen bij omwonenden vanuit de  verschillende betrokken overheidslagen op een gelijkluidende manier worden  beantwoord,    Het hoe en waarom van een winningsplan   Voor het winnen van gas zijn verschillende vergunningen nodig. Zo is er een  winningsvergunning nodig waarbij een mijnbouwmaatschappij het alleenrecht  krijgt om binnen een bepaald gebied mijnbouwactiviteiten te ontplooien. Voordat  daadwerkelijk gewonnen mag worden, zijn daarnaast omgevingsvergunningen  nodig voor de locatie en de installaties. Bij de besluitvorming op deze  vergunningen zijn wettelijke adviseurs zoals Staatstoezicht op de Mijnen (SodM),  de Technische commissie bodembeweging (Tcbb) en u als decentrale overheden  betrokken. Voor de wijze waarop het gas gewonnen wordt, stelt het  mijnbouwbedrijf vervolgens een winningsplan op. Gaswinning mag plaatsvinden  conform het winningsplan waaraan ik mijn instemming heb gegeven. Het  winningsplan gaat onder andere in op de wijze en de duur van de winning, de  verwachte of gewonnen hoeveelheden en de verwachtingen ten aanzien van  bodembeweging.    Onder de voorschriften in de Mijnbouwwet zoals die tot 1 januari 2017 golden,  werd aan de hand van het winningsplan beoordeeld of de winning doelmatig,  efficiënt en binnen veilige kaders ten aanzien van de bodembeweging geschiedt.  In 2015 heeft de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) in het rapport         Ministerie van Economische Zaken    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    Bezoekadres  Bezuidenhoutseweg 73  2594 AC Den Haag  Postadres   Postbus 20401   2500 EK Den Haag    Factuuradres  Postbus 16180  2500 BD Den Haag    Overheidsidentificatienr  000000010032 14369000    T 070 379 8911 (algemeen)  www.rijksoverheid.nl/ez    Behandeld door  nn  Rn  MR nez!    Ons kenmerk  DGETM-EO / 170490B6    Pagina 1 van 5</pre>

====================================================================== Einde pagina 444 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 445 ======================================================================

<pre> 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 445 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 446 ======================================================================

<pre>              Directoraat-generaal ©  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving.    Ons kenmerk  DGETM-EO / 17049086    Voor 29 juni 2016 ingediende winningsplannen   Op 29 juni 2016 waren er 28 (wijzigingen van) winningsplannen ingediend,  waarover ik nog geen instemmingsbesluit had genomen. Daarbij waren vijf nieuwe  winningsplannen waar geen vigerend winningsplan aan ten grondslag lag. Nieuwe  winningsplannen beschrijven voorgenomen winningen. Bij het aanboren van een  nieuw gasveld wordt vaak een zogeheten well-test uitgevoerd, wat feitelijk  geregistreerd wordt als productie. Er wordt dan dus geproduceerd uit het veld om  te onderzoeken hoe het veld zich vermoedelijk zat gaan gedragen en de productie .  zich zal ontwikkelen. Die productie heeft een tijdelijk karakter. De informatie uit   de test kan. gebruikt worden om het winningsplan te onderbouwen en om de  gevolgen van de winning zo goed mogelijk in te kunnen schatten. Omdat de  activiteit feitelijk als productie geregistreerd wordt, moet dit wel in nauw overleg  met SodM. Op. het moment van het versturen van de brief aan de  mijnbouwbedrijven werden bij twee velden dergelijke welf-tests uitgevoerd.    Bij bestaande winningen (met een instemmingsbesluit op een vigerend   _ winningsplan) krijgt een mijnbouwmaatschappij tijdens de productie van gas meer  gegevens en kennis over het veld. Deze kennis kan leiden tot een wijziging van  het winningsplan. Mijnbouwmaatschappijen dienen tijdig wijzigingen in te dienen  op een winningsplan, zodat men conform het dan nog geldende winningsplan kan  blijven winnen terwijl de wijziging in behandeling wordt genomen. Conform deze  praktijk zijn mijnbouwmaatschappijen gewijzigde winningsplannen blijven  indienen. Zoals aangegeven had ik toegezegd om alle winningsplannen in de geest  van de wijziging van de Mijnbouwwet, waar op dat moment aan werd gewerkt, te  behandelen. Dit betekende niet dat in afwachting van de inwerkingtreding van de  gewijzigde Mijnbouwwet alle winningen op land stilgelegd zouden moeten worden.  De betrokken mijnbouwbedrijven hadden immers tijdig (een wijziging van) hun  winningsplan ingediend en dienden derhalve helderheid te krijgen over de  productie van het gas of de voortzetting ervan. Bij winningen waar zou worden  aangetoond dat de veiligheid niet in het geding is, zou de productie niet worden  stilgelegd. Voor het geven van deze helderheid was dus van belang om te weten  of het voortzetten van de productie tot een andere beoordeling zou leiden van de  effecten van de bodembeweging of van de risico's voor omwonenden. In overleg  met SodM heb ik TNO gevraagd samen met mijn ambtenaren in kaart te brengen  of er aan de ingediende (wijzigingen van de) winningsplannen risico’s ten aanzien  van de veiligheid zaten. Ook is op basis van door TNO uitgevoerde seismische  risicoanalyses (het zogenoemde kleineveldenonderzoek, Kamerstuk 33259, nr.  275) bekeken of de veiligheid in het geding was. Op grond van deze analyses  kwam ik tot de conclusie dat er bij gasproductie volgens de ingediende  winningsplannen geen directe aanleiding tot zorg was.    Op basis van deze gegevens heb ik de desbetreffende mijnbouwmaatschappijen  per brief van 29 juni 2016 laten weten dat zij, in afwachting van de formele  behandeling van het gewijzigde winningsplan op basis van de gewijzigde wet, de  productie mochten voortzetten. Hiermee kregen de mijnbouwmaatschappijen    Pagina 3 van 5         </pre>

====================================================================== Einde pagina 446 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 447 ======================================================================

<pre>         Directoraat-generaal  Energie, Telecom & ©  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    . , Ons kenmerk  En , _ OGETM-EO / 17049086  - nadat uit analyses van TNO was gebleken dat de veiligheid niet in het geding    was - dus de mogelijkheid om de productie voort te zetten. Met de voortzetting  van de productie zouden zij voor wat betreft productievolume en productieduur  buiten het instemmingsbesluit op het vigerende winningsplan terecht kunnen  komen. Het eerdere instemmingsbesluit bood de basis voor het voortzetten van  de productie. De overige voorwaarden van het instemmingsbesluit op het _  vigerende winningsplan bleven van kracht. Bij de voortgezette productie mocht  niet getreden worden buiten het ingediende (gewijzigde) winningsplan.    Met deze formulering ben ik niet expliciet ingegaan op winningsplannen waarvoor  geen eerder instemmingsbesluit aanwezig was. Deze nieuwe winningsplannen  waren wel opgenomen in de bijlagen van de brief. Op-basis daarvan konden de  mijnbouwbedrijven die op dat moment in het kader van een well-test gas  produceerden, de productie ìn dat kader voortzetten. Voor zover de productie  buiten de hiervoor gegeven kaders plaatsvindt, kan SodM overgaan tot het nemen  van handhavingsmaatregelen.   De verdere besluitvorming op de ingediende (wijzigingen van) winningsplannen  heb ik uitgesteld tot inwerkingtreding van de nieuwe Mijnbouwwet, zodat deze  getoetst en behandeld konden worden conform de nieuwe eisên die volgden uit de  kabinetsreactie op het OVV-rapport. De gewijzigde Mijnbouwwet biedt meer  ruimte om voorwaarden aan het instemmingsbesluit te verbinden, waar het bedrijf  aan moet voldoen bij de gaswinning. De brief van 29 juni 2016,-de reeds  ingediende gewijzigde winningsplannen en de instemmingsbesluiten op de  vigerende winningsplannen vormen het kader waarbinnen de bedrijven thans  voorlopig gas winnen tot de definitieve besluitvorming op het winningsplan heeft  plaatsgevonden.    Winningsplannen ingediend met ingang van 29 juni 2016   Ook op en na 29 juni 2016 zijn er nag nieuwe en gewijzigde winningsplannen  ingediend. De brief van 29 juni 2016 geldt niet voor de winningsplannen die op en  na die datum zijn ingediend. Voor de beoordeling van de aspecten ten aanzien van  bodembeweging en veiligheid moeten alle winningspiannen die sinds die tijd zijn  ingediend een seismische risicoanalyse bevatten. Die winningsplannen die reeds  compleet waren met de seismische risicoanalyse heb ik in, behandeling genomen.    Bij nieuwe winningsplannen wordt de uniforme openbare. voorbereidingsprocedure  gevolgd. Voor gewijzigde winningsplannen wordt in principe dezelfde  voorbereidingsprocedure gevolgd, tenzij het een wijziging van het  instemmingsbesluit van ondergeschikte aard is en niet leidt tot een andere  beoordeling van de effecten van de bodembeweging of de risico’s vaor onder  andere de omwonenden.    Betrokkenheid en communicatie   Vorig jaar heb ik een start gemaakt met het alsnog in behandeling nemen van de  eerder ingediende winningsplannen conform de gewijzigde Mijnbouwwet. In dat  kader heb ik diverse decentrale overheden de afgelopen maanden om advies    Pagina 4 van 5         </pre>

====================================================================== Einde pagina 447 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 448 ======================================================================

<pre>                          Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    Ons kenmerk  <¢: . . . . DGETM-EO / 17049086  gevraagd aangaande een specifiek winningsplan in de desbetreffende regio. Ik    realiseer mij echter dat er voor diegenen onder u die nu nog om advies gevraagd  (gaan) worden, er ruim een half jaar is verstreken tussen het versturen van de  brief aan de mijnbouwbedrijven op 29 juni 2016 en het uitzetten van de  adviesverzoeken aan de provincies, gemeenten en waterschappen. Achteraf  constateer ik dan ook dat het de duidelijkheid ten goede was gekomen als ik  destijds direct de brief van 29 juni 2016 ook met u had gedeeld.    Voor de nieuw te volgen procedure is er een aanzienlijk grotere inzet van  menskracht nodig, zowel binnen uw organisatie als mijn ministerie. Om de  procedure voor elk winningsplan zorgvuldig te kunnen doorlopen, neem ik de  winningsplannen niet allemaal tegelijkertijd in behandeling. Ik streef ernaar  gedurende dit jaar alle 28 (wijzigingen van) winningsplannen die voor 29 juni  2016 zijn ingediend in behandeling te nemen. Vanwege de onbekendheid met het  adviseren op het gebied van winningsplannen geef ik adviseurs thans een ruime  adviestijd. De adviesronde en het volgen van de voorgeschreven uniforme  openbare voorbereidingsprocedure samen duurt momenteel circa 9 maanden.  Daardoor kan ik dit jaar niet alle procedures afronden.    Ik hecht eraan gedurende dit proces op een open en transparante wijze met u te  communiceren. Bij de start van de behandeling van een winningsplan wordt u  opnieuw geïnformeerd, maar dan specifiek over het desbetreffende winningsplan,  de procedure en uw adviesrecht.    In de procedure van behandeling zijn eveneens mogelijkheden ingebouwd om uw  burgers te betrekken en te informeren. Zo organiseert mijn ministerie in overleg  met u informatiesessies voor bewoners, waarbij ter plekke de mogelijkheid  bestaat tot het indienen van zienswijzen. Daarnaast communiceert mijn ministerie  via de geëigende middelen, zoals kennisgeving van het ontwerpbesluit via de  Staatscourant en lokale bladen van gemeenten waar het gasvoorkomen zich onder  bevindt. Verder zal ik gedurende bij de terinzagelegging alle stukken, benodigd  voor het tot stand komen van het besluit, online en bij decentrale overheden  ontsluiten.    Het komende jaar zal ik een beroep doen op uw organisatie om mij van adviezen  te voorzien die ik kan betrekken bij het besluit omtrent instemming met de  winnfngsplannen. Mijn ambtenaren zullen u daarbij zo goed mogelijk van  informatie vogfzien.    Hoo ach nd    H.G.J. Kamp  Minister van Economische Zaken    | Pagina 5 van 5    </pre>

====================================================================== Einde pagina 448 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 449 ======================================================================

<pre>Winningsplannen provincie Drenthe 
Status 6 juli 2017  
  
1) In behandeling 
Winningsplan Diever 
Diever is een nieuw gasveld dat in 2014 is aangeboord vanaf de Wapse locatie met de 
“Diever-02” put. 
Het winningsplan Diever betreft een winningsplan voor nieuwe winning. Voor de 
behandeling van het winningsplan Diever wordt de uniforme openbare 
voorbereidingsprocedure gevolgd. Het winningsplan Diever is in behandeling genomen, alle 
adviezen zijn ingewonnen, het ontwerp-instemmingsbesluit heeft ter inzage gelegen en 
zienswijzen zijn ingediend. Momenteel wordt de definitieve beschikking opgesteld. 
 
Winningsplan Westerveld 
Gaswinning uit het Westerveld systeem vindt al ruim dertig jaar plaats en bevindt zich in 
de eindfase.  
Het winningsplan Westerveld betreft een actualisering van het vigerende winningsplan 
voor de bestaande gaswinning. De redenen voor de actualisatie zijn: een (vernieuwde) 
seismische risicoanalyse, de stopzetting van de gasproductie uit de gasvelden Appelscha, 
Roden en Norg-Zuid, een actualisatie van productie- en bodemdalingsvoorspellingen en 
voorziene activiteiten om de productie in stand te houden tot 2023 met een uitloop tot 
2028. 
Op het winningsplan is de brief van 29 juni 2016 van toepassing. In die brief heeft de 
minister van EZ aan de mijnbouwonderneming laten weten dat zij, in afwachting van de 
formele behandeling van het gewijzigde winningsplan op basis van de gewijzigde wet, de 
productie mochten voortzetten. Dit is nadat uit analyses van TNO was gebleken dat de 
veiligheid niet in het geding was.  
Voor de behandeling van het winningsplan Westerveld wordt de uniforme openbare 
voorbereidingsprocedure gevolgd. Het winningsplan Westerveld is in behandeling 
genomen, alle adviezen zijn ingewonnen en het ontwerp-instemmingsbesluit heeft ter 
inzage gelegen. Momenteel worden de zienswijzen in behandeling genomen en wordt de 
definitieve beschikking opgesteld. 
 
Winningsplan Vinkega 
Uit het Vinkega gasveld wordt sinds 2011 gas gewonnen vanaf de locatie Vinkega 1 in de 
gemeente Weststellingwerf. De verwachte productieduur is tot en met 2032.  
Het winningsplan Vinkega betreft een actualisering van het vigerende winningsplan voor de 
bestaande gaswinning. De redenen voor de actualisatie zijn: de winningsperiode verlengen 
van 2028 naar 2032, een (vernieuwde) seismische risicoanalyse, een actualisatie van 
productie- en bodemdalingsvoorspellingen. 
Op het winningsplan is de brief van 29 juni 2016 van toepassing. In die brief heeft de 
minister van EZ aan de mijnbouwonderneming laten weten dat zij, in afwachting van de 
formele behandeling van het gewijzigde winningsplan op basis van de gewijzigde wet, de 
productie mochten voortzetten. Dit is nadat uit analyses van TNO was gebleken dat de 
veiligheid niet in het geding was. 
Voor de behandeling van het winningsplan Vinkega wordt de uniforme openbare 
voorbereidingsprocedure gevolgd. Het winningsplan Vinkega is in behandeling genomen en 
de adviseurs zijn in de gelegenheid gesteld om advies uit te brengen. 
 
Winningsplan Wanneperveen  
Het voorkomen Wanneperveen is in 1951 in productie genomen. Gaswinning vindt plaats 
vanaf drie locaties in de gemeente Meppel en 1 locatie in de gemeente De Wolde.  
Het winningsplan Wanneperveen betreft een actualisering van het vigerende winningsplan. 
De redenen voor de wijziging zijn: de winningsperiode verlengen van 2014 naar 2022, een 
(vernieuwde) seismische risicoanalyse en een actualisatie van productie- en 
bodemdalingsvoorspellingen.  
 
Op het winningsplan Wanneperveen is de brief van 29 juni 2016 van toepassing. In die 
brief heeft de minister van EZ aan de mijnbouwonderneming laten weten dat zij, in 
afwachting van de formele behandeling van het gewijzigde winningsplan op basis van de 
gewijzigde wet, de productie mochten voortzetten. Dit is nadat uit analyses van TNO was 
gebleken dat de veiligheid niet in het geding was.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 449 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 450 ======================================================================

<pre>Voor de behandeling zal een korte procedure gevolgd worden, waarin u 4 weken de tijd 
krijgt om tot een advies te komen. Het winningsplan is in behandeling genomen en ligt 
momenteel ter advisering voor. 
 
Winningsplan Eesveen 
Het gasveld Eesveen is in 2015 in productie genomen. Gaswinning vindt plaats vanaf de 
locatie Eesveen 1 in de gemeente Steenwijk in de provincie Overijssel.  
Het winningsplan Eesveen betreft een actualisering van het vigerende winningsplan voor 
de bestaande gaswinning. De actualisatie bestaat uit: de winningsperiode verlengen van 
2019 naar 2027, een actualisatie van de seismische risico analyse en actualisatie van 
productie- en bodemdalings-voorspellingen wegens het plan een tweede put te boren. 
Het winningsplan Eesveen is in behandeling genomen en voor de behandeling wordt de 
uniforme openbare voorbereidingsprocedure gevolgd. De adviseurs zijn in de gelegenheid 
gesteld om advies uit te brengen. 
 
Winningsplan De Wijk Fase II 
Het gasveld De Wijk is in 1953 in productie genomen. Voor De Wijk Fase II zal vanaf 5 
locaties gaswinning plaatsvinden en vanaf 1 locatie zal stikstof worden geïnjecteerd. Alle 
mijnbouwwerken bevinden zich in de gemeente De Wolden in de provincie Drenthe. Voor 
De Wijk Fase II zullen de ondiepere lagen, rond 500 m onder het maaiveld, in productie 
worden genomen. Het winningsplan De Wijk Fase I behandelde de diepere gaswinning uit 
reservoirs op 1100-1400 m onder het maaiveld. 
Het winningsplan De Wijk Fase II betreft een wijziging van het vigerende winningsplan 
voor de bestaande gaswinning. De redenen voor de actualisatie zijn: de winningsperiode 
verlengen tot 2030, een (vernieuwde) seismische risicoanalyse en een actualisatie van 
productie- en bodemdalingsvoorspellingen.  
Voor de behandeling van het winningsplan De Wijk Fase II wordt de uniforme openbare 
voorbereidingsprocedure gevolgd. Het winningsplan De Wijk Fase II is in behandeling 
genomen en de adviseurs hebben hun advies uitgebracht. Momenteel wordt geschreven 
aan het ontwerp-instemmingsbesluit. 
 
Opslagplan Norg 
Het gasvoorkomen Norg wordt sinds 1997 gebruikt als gasopslag en is van 1983 tot en 
met 1995 gebruikt voor gaswinning. Productie en injectie van gas vindt plaats vanaf de 
gasbehandelingsinstallatie UGS Norg in de gemeente Noordenveld in de provincie Drenthe. 
Het opslagplan Norg betreft een actualisering van het vigerende opslagplan. De redenen 
voor de wijziging zijn: een (vernieuwde) seismische risicoanalyse, een actualisatie van 
productie- en bodemdalingsvoorspellingen en het aanpassen van het drukbereik om 
daarmee het volledige werkvolume van 7 miljard Nm3 te kunnen leveren zonder de 
drukgrenzen te overschrijden.  
Voor de behandeling van het opslagplan Norg wordt de uniforme openbare 
voorbereidingsprocedure gevolgd. Het opslagplan is in behandeling genomen en SodM is 
om advies gevraagd, waarna de adviseurs van decentrale in de gelegenheid worden 
gesteld om advies uit te brengen. 
 
2) Nog niet in behandeling 
Er zijn geen uitstaande winningsplannen. 
 
 
3) Ingetrokken 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 450 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 451 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 451 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 452 ======================================================================

<pre>Date : 20-9-2017 16:19:21
F
T
S
ubject : FW: evaluatie advisering w inningsplannen
Ha 
 
S
amen even doorlopen?
 
G
roet,
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
woensdag 20 september 2017 15:31
Aan:
 @drenthe.nl' < @drenthe.nl>; . i @drenthe.nl' @drenthe.nl>;   @assen.nl>; '  
.
@
gemeentewesterveld.nl>; 
@
wdodelta.nl' 
@rvo.nl>
C
C:
 
O
nderwerp:
 
RE: evaluatie advisering winningsplannen
 
B
este mensen,
 
K
omende maandag 25 september om 10:00 uur komen we in het provinciehuis Drenthe (Westerbrink 1, 9405 BJ) te Assen bijeen om met elkaar de advisering van de
w
inningsplannen 
i
n Drenthe te evalueren.
 
U
itgenodigd voor dit gesprek zijn:
-
          van provincie Drenthe
-
         van provincie Drenthe
-
          gemeente Assen
-
       i   van gemeente Assen
-
         van gemeente Tynaarlo
-
         van gemeente Westerveld
-
        i  van samenwerkingsorganisatie Wolden-Hoogeveen
-
         van waterschap Drents Overijsselse Delta
-
       i     
 
van RVO.nl
D
e eerdere uitnodiging voor dit overleg is verstuurd door collega Rob Heldens, hij zal vanwege vakantie niet bij het gesprek aanwezig zijn:
 
Z
oals beloofd stuur ik u hierbij een voorstel voor de agenda toe:
 
1
.      Kennismaking, doel van de bespreking
 
2
.      Bespreking Evaluatievragen
I
k stel voor het proces van de advisering stap voor stap door te lopen. Daarbij bij elke stap de feitelijke gang van zaken bij elke organisatie kort door te lopen 
e
n vervolgens
t
e beoordelen wat er goed ging en wat beter had gekund.
 
H
et voorstel is om het winningsplan Westerveld daarbij centraal te stellen. Er is daarnaast ruimte om ervaringen en adviezen over de procedure van andere winningsplannen
a
an de orde te stellen.
 
a
)      Voorbereiding
•       Welke informatie al bekend over gaswinning Westerveld, gevoeligheden rond de gaswinning
•       Welke informatie al bekend over de (nieuwe) adviesprocedure, hoe verkregen
 
b
)      Adviesaanvraag
•       Informatie ontvangen vanuit het ministerie:
o       Vooraankondiging
o       Adviesaanvraag
o       Meegezonden informatie
•       Strekking van de advisering duidelijk, informatie voldoende duidelijk?
 
c
)      Adviesprocedure
•       Welke stappen zijn gezet om tot een advies te komen
•       Wie zijn bij de advisering betrokken:
o       Bestuur
o       Andere afdelingen van de organisaties
o
       Andere partijen
•
       Samenwerking rond het opstellen van het advies
•
       Welke aspecten en welke kennis bij het advies betrokken (hiaten?)
•
       Beantwoording van vragen gedurende  adviesprocedure
o
       Informatiebijeenkomst met ministerie en NAM
o
       Overige contacten met het ministerie
o
       Overige contacten met NAM
o
       Contacten met andere partijen
 
d
)      Vaststellen van het advies
•
       Via welke procedure vastgesteld:
o
       interne en externe afstemming
o
       bestuurlijke besluitvorming
 
e
)      
P
rocedure en planning
o
       Hoe is de planning van de advisering verlopen
 
3
.      Conclusies, leer- en verbeterpunten
•
       Samenvattend oordeel over de verschillende onderdelen van het adviesproces
•
       Verzamelen van de leer- en verbeterpunten.
 
4
.      Afronding: afspraken over rapportage en terugkoppeling.
 
I
k hoop op een leerzame bespreking,
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
p
rojectleider Gebied en Ruimtelijke Ontwikkeling
.
.......................................................................
R
ijksdienst voor Ondernemend Nederland RVO.nl
M
inisterie van Economische Zaken
C
roeselaan 15 | 3521 BJ  | Utrecht
P
ostbus 8242 | 3503 RE | Utrecht
.
... ..... .... ..... .... ..
 
  
 
@
rvo.nl
www.RVO.nl
 
 
 
-
----Oorspronkelijke afspraak-----
V
an:
 
V
erzonden:
 
dinsdag 5 september 2017 13:53
16.314
</pre>

====================================================================== Einde pagina 452 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 453 ======================================================================

<pre>Aan:
 
i
@gemeentewesterveld.nl'; '
.
    
O
nderwerp:
 
evaluatie advisering winningsplannen
T
ijd:
 
maandag 25 september 2017 10:00-12:00 (UTC+01:00) Amsterdam, Berlijn, Bern, Rome, Stockholm, Wenen.
L
ocatie:
 
Provinciehuis Drenthe, Westerbrink 1, 9405 BJ Assen
 
 
B
este mensen,
H
ierbij nodig ik u uit voor een gesprek over de advisering over winningsplannen in Drenthe. Doel van het gesprek is om aanbevelingen te doen aan EZ, de indieners van de
p
lannen 
e
n aan (andere) gemeenten en provincies over het vragen en uitbrengen van de adviezen over volgende winningsplannen. Deze datum is uit de bus gekomen als de
m
eest geschikte. Nog niet iedereen had gereageerd, maar ik stel voor deze datum vast te leggen. Ik 
h
oop dat jullie allemaal aanwezig kunnen zijn.
W
e sturen jullie ongeveer een week van tevoren een voorstel voor een agenda toe.
I
k dank jullie alvast voor jullie medewerking,
 
M
et vriendelijke groeten
 
 
 
p
rojectleider
…
…………………………………………………………………………………..
R
ijksdienst voor Ondernemend Nederland RVO
M
i ni s te ri e  va n Economi s che  Za ke n
C
roe s e l a a n  15  | 3521 BJ  |  Utre cht
P
os tbus  8242  |  3503 RE  |  Utre cht
…
…………………………………………………………………………………..
 
   
 
l
@rvo.nl
www.RVO.nl
……………………………………………………………………………………..
a
a
nwezig: ma (om de week) di do vr
 
 
 
 
D
e Rijksdienst voor Ondernem end Nederland (RVO.nl) stim uleert Duurzaam , Agrarisch, Innovatief en Internationaal ondernem en. 
D
it bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
n
iet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
w
ordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
v
erwijderen. 
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
o
ok, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
v
erzenden van berichten.
T
his m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
a
re not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
a
re requested to inform  the sender and delete the m essage.
T
he State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
r
isks inherent in the electronic transm ission of m essages.
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 453 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 454 ======================================================================

<pre>Date : 20-9-2017 16:18:49
F
T
C
c : "   @tynaarlo.nl,   @assen.nl
S
ubject : FW: evaluatie advisering w inningsplannen
D
ag 
 
I
k zie jouw niet staan. Ben je niet uitgenodigd?
 
A
ls je niet komt, wil je ons dan nog input meegeven?
 
G
roet,
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
woensdag 20 september 2017 15:31
A
an:
 
@
tynaarlo.nl>; 
@
dewoldenhoogeveen.nl' <
<
@gemeentewesterveld.nl>; 
@
wdodelta.nl' 
@rvo.nl>
C
C:
 
O
nderwerp:
 
RE: evaluatie advisering winningsplannen
 
B
este mensen,
 
K
omende maandag 25 september om 10:00 uur komen we in het provinciehuis Drenthe (Westerbrink 1, 9405 BJ) te Assen bijeen om met elkaar de advisering van de
w
inningsplannen 
i
n Drenthe te evalueren.
 
U
itgenodigd voor dit gesprek zijn:
-
          van provincie Drenthe
-
         van provincie Drenthe
-
         van gemeente Assen
-
       i   van gemeente Assen
-
         van gemeente Tynaarlo
-
         van gemeente Westerveld
-
        i  van samenwerkingsorganisatie Wolden-Hoogeveen
-
         van waterschap Drents Overijsselse Delta
-
       i     
 
van RVO.nl
D
e eerdere uitnodiging voor dit overleg is verstuurd door collega  l , hij zal vanwege vakantie niet bij het gesprek aanwezig zijn:
 
Z
oals beloofd stuur ik u hierbij een voorstel voor de agenda toe:
 
1
.      Kennismaking, doel van de bespreking
 
2
.      Bespreking Evaluatievragen
I
k stel voor het proces van de advisering stap voor stap door te lopen. Daarbij bij elke stap de feitelijke gang van zaken bij elke organisatie kort door te lopen 
e
n vervolgens
t
e beoordelen wat er goed ging en wat beter had gekund.
 
H
et voorstel is om het winningsplan Westerveld daarbij centraal te stellen. Er is daarnaast ruimte om ervaringen en adviezen over de procedure van andere winningsplannen
aan de orde te stellen.
 
a
)      Voorbereiding
•       Welke informatie al bekend over gaswinning Westerveld, gevoeligheden rond de gaswinning
•       Welke informatie al bekend over de (nieuwe) adviesprocedure, hoe verkregen
 
b
)      Adviesaanvraag
•       Informatie ontvangen vanuit het ministerie:
o       Vooraankondiging
o       Adviesaanvraag
o       Meegezonden informatie
•       Strekking van de advisering duidelijk, informatie voldoende duidelijk?
 
c
)      Adviesprocedure
•
       Welke stappen zijn gezet om tot een advies te komen
•
       Wie zijn bij de advisering betrokken:
o
       Bestuur
o
       Andere afdelingen van de organisaties
o
       Andere partijen
•
       Samenwerking rond het opstellen van het advies
•
       Welke aspecten en welke kennis bij het advies betrokken (hiaten?)
•
       Beantwoording van vragen gedurende  adviesprocedure
o
       Informatiebijeenkomst met ministerie en NAM
o
       Overige contacten met het ministerie
o
       Overige contacten met NAM
o
       Contacten met andere partijen
 
d
)      Vaststellen van het advies
•
       Via welke procedure vastgesteld:
o
       interne en externe afstemming
o
       bestuurlijke besluitvorming
 
e
)      
P
rocedure en planning
o
       Hoe is de planning van de advisering verlopen
 
3
.      Conclusies, leer- en verbeterpunten
•
       Samenvattend oordeel over de verschillende onderdelen van het adviesproces
•
       Verzamelen van de leer- en verbeterpunten.
 
4
.      Afronding: afspraken over rapportage en terugkoppeling.
 
I
k hoop op een leerzame bespreking,
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
p
rojectleider Gebied en Ruimtelijke Ontwikkeling
.
.......................................................................
R
ijksdienst voor Ondernemend Nederland RVO.nl
M
inisterie van Economische Zaken
C
roeselaan 15 | 3521 BJ  | Utrecht
P
ostbus 8242 | 3503 RE | Utrecht
.
.......................................................................
 
  
 
@
rvo.nl
www.RVO.nl
 
 
16.315
</pre>

====================================================================== Einde pagina 454 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 455 ======================================================================

<pre> 
-
----Oorspronkelijke afspraak-----
V
an:
 
V
erzonden:
 
dinsdag 5 september 2017 13:53
A
an:
 
i
@gemeentewesterveld.nl'; '
@
.
    
O
nderwerp:
 
evaluatie advisering winningsplannen
T
ijd:
 
maandag 25 september 2017 10:00-12:00 (UTC+01:00) Amsterdam, Berlijn, Bern, Rome, Stockholm, Wenen.
L
ocatie:
 
Provinciehuis Drenthe, Westerbrink 1, 9405 BJ Assen
 
 
B
este mensen,
H
ierbij nodig ik u uit voor een gesprek over de advisering over winningsplannen in Drenthe. Doel van het gesprek is om aanbevelingen te doen aan EZ, de indieners van de
p
lannen 
e
n aan (andere) gemeenten en provincies over het vragen en uitbrengen van de adviezen over volgende winningsplannen. Deze datum is uit de bus gekomen als de
m
eest geschikte. Nog niet iedereen had gereageerd, maar ik stel voor deze datum vast te leggen. Ik 
h
oop dat jullie allemaal aanwezig kunnen zijn.
W
e sturen jullie ongeveer een week van tevoren een voorstel voor een agenda toe.
I
k dank jullie alvast voor jullie medewerking,
 
M
et vriendelijke groeten
 
 
 
p
rojectleider
…
…………………………………………………………………………………..
R
ijksdienst voor Ondernemend Nederland RVO
M
i ni s te ri e  va n Economi s che  Za ke n
C
roe s e l a a n  15  | 3521 BJ  |  Utre cht
P
os tbus  8242  |  3503 RE  |  Utre cht
…
…………………………………………………………………………………..
 
   
 
l
@rvo.nl
www.RVO.nl
……………………………………………………………………………………..
a
a
nwezig: ma (om de week) di do vr
 
 
 
 
D
e Rijksdienst voor Ondernem end Nederland (RVO.nl) stim uleert Duurzaam , Agrarisch, Innovatief en Internationaal ondernem en. 
D
it bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
n
iet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
w
ordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
v
erwijderen. 
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
o
ok, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
v
erzenden van berichten.
T
his m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
a
re not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
a
re requested to inform  the sender and delete the m essage.
T
he State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
r
isks inherent in the electronic transm ission of m essages.
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 455 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 456 ======================================================================

<pre>Date : 22-9-2017 10:28:22
F
T
o :   @assen.nl,   @tynaarlo.nl)  @tynaarlo.nl,   assen.nl
S
ubject : FW: evaluatie advisering w inningsplannen
A
ttachm ent : Wipla overzicht prov Drenthe.pdf;
H
eren,
 
T
er info. En ik heb i    ven genoemd, omdat  en ik niet aanwezig zijn maandag.
 
M
et v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i :    
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
vrijdag 22 september 2017 9:43
A
an:
 
O
nderwerp:
 
FW: evaluatie advisering winningsplannen
 
B
este ,
 
D
ank voor je snelle reactie.
H
et 
overzicht
 
i
s toch van dit jaar?
 
V
oor het gasveld Annerveen is optie 3.  Aan de orde (gelet op het antwoord van SodM).
I
k begrijp dat er dus een gewijzigd winningsplan (inclusief nieuw SRA) komt. Dat vervolgens door EZ wordt bepaald of een reguliere of uitgebreide voorbereidingsprocedure 
n
odig
i
s.
E
n ik begrijp dat in beide gevallen de lokale overheden adviesrecht hebben. (Mijnbouwwet)
W
aarom nog tot eind v an het jaar wachten met jullie conclusie als SodM al v eel eerder (begin dit jaar?) heeft geconcludeerd dat er een actualisatie nodig is? Ik lees in jouw e-mail 
d
at het
W
ordt gekoppeld aan het al/dan niet indienen v an een aanv raag en dus aan de operator wordt ov ergelaten. Dat is onwenselijk.
V
olgens mij is v oor Annerv een maar 1 conclusie mogelijk: Zo snel mogelijk door de NAM een nieuw winningsplan laten opstellen en in alle transparantie met de omgev ing een uitgebreide
p
rocedure starten.
(
daarbij relev ant: v olgens info v an Wittev een+Bos krijgen de 358 schademelders v an de aardbev ing 23-12-2016 in oktober bericht ov er de beoordeling)
 
A
an een ev aluatie alleen op basis v an onze erv aringen in adv iesprocedure Westerv eld zonder aanwezigheid v an EZ doe ik op dit moment niet aan mee. Daarbij sluit ik mij op v oorhand 
a
an bij
d
e inbreng
V
an mijn collega’s v an de gemeente Assen    i   die a.s. maandag wel aanwezig zijn.
 
M
et v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i :    
 
V
an:
l : @minez.nl
] 
V
e
rzonden:
 
vrijdag 22 september 2017 8:41
A
an:
 
 
O
nderwerp:
 
RE: evaluatie advisering winningsplannen
 
B
este 
 
V
an alle winningsplannen die op het 
overzicht van vorig jaar 
staan, moet voor het einde van het jaar duidelijk zijn of ze
1
.
 
   
i
nderdaad in behandeling genomen worden (omdat de winning is gewijzigd, of de datum van het instemmingsbesluit is verlopen). Het reeds in ons bezit 
z
ijnde
w
inningsplan wordt in dat geval in behandeling genomen,
2
.
 
   
d
at de aangevraagde actualisering achterhaald is. de aanvraag wordt dan ingetrokken,
3
.
 
   
d
at er een andere dan ingediende actualisering nodig is. In dat geval moet een ‘nieuw ‘gewijzigd winningsplan worden ingediend of moet het reeds ingediende
w
inningsplan worden aangevuld.
 
N
B het antwoord van SodM is correct maar niet volledig. Op het moment dat de wijzigingen zijn ingediend wordt door het ministerie van EZ beoordeeld aan de hand 
v
an de
w
et of er sprake is van een uitgebreide voorbereidingsprocedure of een  ‘gewone voorbereiding’. In beide gevallen hebben de decentrale overheden adviesrecht. Het
g
rootste verschil zit in de duur van de adviesperiode en in het feit of er eerst een ontwerp-besluit 
t
e visie moet worden gelegd.
 
Z
onder de aanvraag is dus niet te beoordelen of een actualisering de uniforme openbare voorbereidingsprocedure moet doorlopen of de minder uitgebreide voorbereiding
p
rocedure.
D
e evaluatie die RVO voor mij doet, is de onder andere om te input te krijgen of de adviestermijn een  ‘redelijke termijn ís. Met name het project die de kortere 
a
dviestijd
k
reeg heeft de evaluatie waardevolle informatie opgeleverd. Ik zou je dus willen uitnodigen om eventuele leerpunten voor EZ toch mee te geven aan RVO per email.
 
D
e brief aan de decentrale overheden ligt klaar, aangezien de vorige brief is geschreven nadat er veel commotie was, kan ik de brief niet versturen nu mijn MT-lid 
n
og op
v
akantie is. ik hoop dat je hier begrip voor hebt en vraag nog heel even geduld. Ik heb er vertrouwen in dat mijn brief goed genoegd is voor een snelle verzending. Dat zou
b
etekenen dat de brief over twee weken bij de gemeente binnen moet zijn.
 
 
Hartelijke groet,
 
 
 .  
M
inisterie van Economische Zaken
D
GETM-Directie Energie en Omgeving
B
ezuidenhoutseweg 73
2
594 AC Den Haag
 
l
@minez.nl
 
 
16.316
</pre>

====================================================================== Einde pagina 456 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 457 ======================================================================

<pre> 
V
an:
 
i
@aaenhunze.nl
] 
V
erzonden:
 
donderdag 21 september 2017 16:08
A
an:
 
 . . . . 
O
nderwerp:
 
FW: evaluatie advisering winningsplannen
 
B
este 
 
Z
ie onderstaande e-mail en bijlagen.
 
K
un jij mij een update geven op het Wipla overzicht t.a.v  Winningsplan Annerveen?
 
V
an SODM kreeg ik recent de volgende vervolgstappen geschetst:
 
D
e daarop volgende stap is dat voor de velden/winningsplannen waarvoor de SRA in risicocategorie II uitkomt, de winningsplannen geactualiseerd moeten worden 
e
n deze
a
ctualisatie zal vervolgens een uitgebreide procedure doorlopen. De operators zullen door ons hierover worden bericht, waarna zij een wijziging winningsplan zullen opstellen.
 
M
et v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i :    
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
donderdag 21 september 2017 15:57
A
an:
 
'
@rvo.nl'
C
C:
 
l
@assen.nl
@
t
ynaarlo.nl
)
O
n
derwerp:
 
FW: evaluatie advisering winningsplannen
 
B
este  
 
W
ellicht ten overvloede: Ik heb voor het overleg van a.s. maandag geen uitnodiging van u ontvangen.
D
it waarschijnlijk omdat ik de eerder ontvangen ’datumprikker’ niet heb ingevuld.
 
N
aast het feit dat ik maandag verhinderd ben, vind ik het  moment van evaluatie van advisering over Drentse Winningsplanen ongelukkig qua timing.
D
it om de volgende redenen.
 
-
 
         
D
it voorjaar hebben een aantal lokale overheden gezamenlijk advies uitgebracht op het  winningsplan Westerveld.
D
ie procedure nog niet is afgerond.
-
 
         
D
aarnaast staat er nog een informatievraag open aan EZ:
W
ij hebben  in april dit jaar een brief van EZ ontvangen (bijgaande) waarin ons nader info/overleg werd toegezegd
o
ver de  nog te verachten winningsplannen. Daarna bleef het langs stil.  Via de provincie kregen wij in juli bijgaand overzichtje.  
E
en overleg met EZ daarover heeft wat mij betreft meer prioriteit
 
H
et voorgaande neemt niet weg dat ik het goed vind dat de adviesprocedures in Drenthe worden geëvalueerd en we als lokale overheden op die manier
s
amen tot verbeteringen in het Mijnbouw/gaswinningsproces kunnen komen. Daarom zou ik het ook logisch hebben gevonden dat de betrokken collega’s van
E
Z bij dit overleg aanwezig zouden zijn.
 
M
et v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i :    
 
 
 
V
an:
 
 .  
l
: . @rvo.nl
] 
V
erzonden:
 
woensdag 20 september 2017 15:31
A
an:
 
@
wdodelta.nl'; @assen.nl     
C
C:
 
O
nderwerp:
 
RE: evaluatie advisering winningsplannen
 
B
este mensen,
 
K
omende maandag 25 september om 10:00 uur komen we in het provinciehuis Drenthe (Westerbrink 1, 9405 BJ) te Assen bijeen om met elkaar de advisering van de
w
inningsplannen 
i
n Drenthe te evalueren.
 
U
itgenodigd voor dit gesprek zijn:
-
          van provincie Drenthe
-
         van provincie Drenthe
-
          gemeente Assen
-
       i    gemeente Assen
-
          gemeente Tynaarlo
-
          gemeente Westerveld
-
        i   samenwerkingsorganisatie Wolden-Hoogeveen
-
          waterschap Drents Overijsselse Delta
-
       i     
 
van RVO.nl
D
e eerdere uitnodiging voor dit overleg is verstuurd door collega  l , hij zal vanwege vakantie niet bij het gesprek aanwezig zijn:
 
Z
oals beloofd stuur ik u hierbij een voorstel voor de agenda toe:
 
1
.      Kennismaking, doel van de bespreking
 
2
.      Bespreking Evaluatievragen
I
k stel voor het proces van de advisering stap voor stap door te lopen. Daarbij bij elke stap de feitelijke gang van zaken bij elke organisatie kort door te 
l
open en vervolgens
t
e beoordelen wat er goed ging en wat beter had gekund.
 
H
et voorstel is om het winningsplan Westerveld daarbij centraal te stellen. Er is daarnaast ruimte om ervaringen en adviezen over de procedure van andere winningsplannen
a
an de orde te stellen.
 
a
)      Voorbereiding
</pre>

====================================================================== Einde pagina 457 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 458 ======================================================================

<pre>•       Welke informatie al bekend over gaswinning Westerveld, gevoeligheden rond de gaswinning
•       Welke informatie al bekend over de (nieuwe) adviesprocedure, hoe verkregen
 
b
)      Adviesaanvraag
•       Informatie ontvangen vanuit het ministerie:
o       Vooraankondiging
o       Adviesaanvraag
o       Meegezonden informatie
•       Strekking van de advisering duidelijk, informatie voldoende duidelijk?
 
c
)      Adviesprocedure
•       Welke stappen zijn gezet om tot een advies te komen
•       Wie zijn bij de advisering betrokken:
o       Bestuur
o       Andere afdelingen van de organisaties
o       Andere partijen
•       Samenwerking rond het opstellen van het advies
•       Welke aspecten en welke kennis bij het advies betrokken (hiaten?)
•       Beantwoording van vragen gedurende  adviesprocedure
o       Informatiebijeenkomst met ministerie en NAM
o       Overige contacten met het ministerie
o       Overige contacten met NAM
o       Contacten met andere partijen
 
d
)      Vaststellen van het advies
•       Via welke procedure vastgesteld:
o       interne en externe afstemming
o       bestuurlijke besluitvorming
 
e
)      
Procedure en planning
o       Hoe is de planning van de advisering verlopen
 
3
.      Conclusies, leer- en verbeterpunten
•       Samenvattend oordeel over de verschillende onderdelen van het adviesproces
•       Verzamelen van de leer- en verbeterpunten.
 
4
.      Afronding: afspraken over rapportage en terugkoppeling.
 
I
k hoop op een leerzame bespreking,
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
p
rojectleider Gebied en Ruimtelijke Ontwikkeling
........................................................................
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland RVO.nl
Ministerie van Economische Zaken
C
roeselaan 15 | 3521 BJ  | Utrecht
P
ostbus 8242 | 3503 RE | Utrecht
........................................................................
  - 
 
.
@rvo.nl
www.RVO.nl
 
 
 
-----Oorspronkelijke afspraak-----
Van:
Verzonden:
 dinsdag 5 september 2017 13:53
Aan:
i @gemeentewesterveld.nl'; '
Onderwerp:
 evaluatie advisering winningsplannen
Tijd:
 maandag 25 september 2017 10:00-12:00 (UTC+01:00) Amsterdam, Berlijn, Bern, Rome, Stockholm, Wenen.
Locatie:
 Provinciehuis Drenthe, Westerbrink 1, 9405 BJ Assen
 
 
Beste mensen,
Hierbij nodig ik u uit voor een gesprek over de advisering over winningsplannen in Drenthe. Doel van het gesprek is om aanbevelingen te doen aan EZ, de indieners van de
plannen en aan (andere) gemeenten en provincies over het vragen en uitbrengen van de adviezen over volgende winningsplannen. Deze datum is uit de bus gekomen als de
meest geschikte. Nog niet iedereen had gereageerd, maar ik stel voor deze datum vast te leggen. Ik hoop dat jullie allemaal aanwezig kunnen zijn.
We sturen jullie ongeveer een week van tevoren een voorstel voor een agenda toe.
Ik dank jullie alvast voor jullie medewerking,
 
Met vriendelijke groeten
 
 
 
projectleider
……………………………………………………………………………………..
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland RVO
Mi ni s te ri e  va n Economi s che  Za ke n
Croe s e l a a n  15  | 3521 BJ  |  Utre cht
Pos tbus  8242  |  3503 RE  |  Utre cht
……………………………………………………………………………………..
    
 
l @rvo.nl
www.RVO.nl
……………………………………………………………………………………..
aa
nwezig: ma (om de week) di do vr
 
 
 
 
De Rijksdienst voor Ondernem end Nederland (RVO.nl) stim uleert Duurzaam , Agrarisch, Innovatief en Internationaal ondernem en. 
Dit bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
verwijderen. 
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
ook, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
verzenden van berichten.
This m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
</pre>

====================================================================== Einde pagina 458 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 459 ======================================================================

<pre>are requested to inform  the sender and delete the m essage.
The State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
risks inherent in the electronic transm ission of m essages.
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
 
Dit bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
verwijderen. 
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
ook, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
verzenden van berichten.
This m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
are requested to inform  the sender and delete the m essage.
The State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
risks inherent in the electronic transm ission of m essages.
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.</pre>

====================================================================== Einde pagina 459 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 460 ======================================================================

<pre>Winningsplannen provincie Drenthe 
Status 6 juli 2017  
  
1) In behandeling 
Winningsplan Diever 
Diever is een nieuw gasveld dat in 2014 is aangeboord vanaf de Wapse locatie met de 
“Diever-02” put. 
Het winningsplan Diever betreft een winningsplan voor nieuwe winning. Voor de 
behandeling van het winningsplan Diever wordt de uniforme openbare 
voorbereidingsprocedure gevolgd. Het winningsplan Diever is in behandeling genomen, alle 
adviezen zijn ingewonnen, het ontwerp-instemmingsbesluit heeft ter inzage gelegen en 
zienswijzen zijn ingediend. Momenteel wordt de definitieve beschikking opgesteld. 
 
Winningsplan Westerveld 
Gaswinning uit het Westerveld systeem vindt al ruim dertig jaar plaats en bevindt zich in 
de eindfase.  
Het winningsplan Westerveld betreft een actualisering van het vigerende winningsplan 
voor de bestaande gaswinning. De redenen voor de actualisatie zijn: een (vernieuwde) 
seismische risicoanalyse, de stopzetting van de gasproductie uit de gasvelden Appelscha, 
Roden en Norg-Zuid, een actualisatie van productie- en bodemdalingsvoorspellingen en 
voorziene activiteiten om de productie in stand te houden tot 2023 met een uitloop tot 
2028. 
Op het winningsplan is de brief van 29 juni 2016 van toepassing. In die brief heeft de 
minister van EZ aan de mijnbouwonderneming laten weten dat zij, in afwachting van de 
formele behandeling van het gewijzigde winningsplan op basis van de gewijzigde wet, de 
productie mochten voortzetten. Dit is nadat uit analyses van TNO was gebleken dat de 
veiligheid niet in het geding was.  
Voor de behandeling van het winningsplan Westerveld wordt de uniforme openbare 
voorbereidingsprocedure gevolgd. Het winningsplan Westerveld is in behandeling 
genomen, alle adviezen zijn ingewonnen en het ontwerp-instemmingsbesluit heeft ter 
inzage gelegen. Momenteel worden de zienswijzen in behandeling genomen en wordt de 
definitieve beschikking opgesteld. 
 
Winningsplan Vinkega 
Uit het Vinkega gasveld wordt sinds 2011 gas gewonnen vanaf de locatie Vinkega 1 in de 
gemeente Weststellingwerf. De verwachte productieduur is tot en met 2032.  
Het winningsplan Vinkega betreft een actualisering van het vigerende winningsplan voor de 
bestaande gaswinning. De redenen voor de actualisatie zijn: de winningsperiode verlengen 
van 2028 naar 2032, een (vernieuwde) seismische risicoanalyse, een actualisatie van 
productie- en bodemdalingsvoorspellingen. 
Op het winningsplan is de brief van 29 juni 2016 van toepassing. In die brief heeft de 
minister van EZ aan de mijnbouwonderneming laten weten dat zij, in afwachting van de 
formele behandeling van het gewijzigde winningsplan op basis van de gewijzigde wet, de 
productie mochten voortzetten. Dit is nadat uit analyses van TNO was gebleken dat de 
veiligheid niet in het geding was. 
Voor de behandeling van het winningsplan Vinkega wordt de uniforme openbare 
voorbereidingsprocedure gevolgd. Het winningsplan Vinkega is in behandeling genomen en 
de adviseurs zijn in de gelegenheid gesteld om advies uit te brengen. 
 
Winningsplan Wanneperveen  
Het voorkomen Wanneperveen is in 1951 in productie genomen. Gaswinning vindt plaats 
vanaf drie locaties in de gemeente Meppel en 1 locatie in de gemeente De Wolde.  
Het winningsplan Wanneperveen betreft een actualisering van het vigerende winningsplan. 
De redenen voor de wijziging zijn: de winningsperiode verlengen van 2014 naar 2022, een 
(vernieuwde) seismische risicoanalyse en een actualisatie van productie- en 
bodemdalingsvoorspellingen.  
 
Op het winningsplan Wanneperveen is de brief van 29 juni 2016 van toepassing. In die 
brief heeft de minister van EZ aan de mijnbouwonderneming laten weten dat zij, in 
afwachting van de formele behandeling van het gewijzigde winningsplan op basis van de 
gewijzigde wet, de productie mochten voortzetten. Dit is nadat uit analyses van TNO was 
gebleken dat de veiligheid niet in het geding was.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 460 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 461 ======================================================================

<pre>Voor de behandeling zal een korte procedure gevolgd worden, waarin u 4 weken de tijd 
krijgt om tot een advies te komen. Het winningsplan is in behandeling genomen en ligt 
momenteel ter advisering voor. 
 
Winningsplan Eesveen 
Het gasveld Eesveen is in 2015 in productie genomen. Gaswinning vindt plaats vanaf de 
locatie Eesveen 1 in de gemeente Steenwijk in de provincie Overijssel.  
Het winningsplan Eesveen betreft een actualisering van het vigerende winningsplan voor 
de bestaande gaswinning. De actualisatie bestaat uit: de winningsperiode verlengen van 
2019 naar 2027, een actualisatie van de seismische risico analyse en actualisatie van 
productie- en bodemdalings-voorspellingen wegens het plan een tweede put te boren. 
Het winningsplan Eesveen is in behandeling genomen en voor de behandeling wordt de 
uniforme openbare voorbereidingsprocedure gevolgd. De adviseurs zijn in de gelegenheid 
gesteld om advies uit te brengen. 
 
Winningsplan De Wijk Fase II 
Het gasveld De Wijk is in 1953 in productie genomen. Voor De Wijk Fase II zal vanaf 5 
locaties gaswinning plaatsvinden en vanaf 1 locatie zal stikstof worden geïnjecteerd. Alle 
mijnbouwwerken bevinden zich in de gemeente De Wolden in de provincie Drenthe. Voor 
De Wijk Fase II zullen de ondiepere lagen, rond 500 m onder het maaiveld, in productie 
worden genomen. Het winningsplan De Wijk Fase I behandelde de diepere gaswinning uit 
reservoirs op 1100-1400 m onder het maaiveld. 
Het winningsplan De Wijk Fase II betreft een wijziging van het vigerende winningsplan 
voor de bestaande gaswinning. De redenen voor de actualisatie zijn: de winningsperiode 
verlengen tot 2030, een (vernieuwde) seismische risicoanalyse en een actualisatie van 
productie- en bodemdalingsvoorspellingen.  
Voor de behandeling van het winningsplan De Wijk Fase II wordt de uniforme openbare 
voorbereidingsprocedure gevolgd. Het winningsplan De Wijk Fase II is in behandeling 
genomen en de adviseurs hebben hun advies uitgebracht. Momenteel wordt geschreven 
aan het ontwerp-instemmingsbesluit. 
 
Opslagplan Norg 
Het gasvoorkomen Norg wordt sinds 1997 gebruikt als gasopslag en is van 1983 tot en 
met 1995 gebruikt voor gaswinning. Productie en injectie van gas vindt plaats vanaf de 
gasbehandelingsinstallatie UGS Norg in de gemeente Noordenveld in de provincie Drenthe. 
Het opslagplan Norg betreft een actualisering van het vigerende opslagplan. De redenen 
voor de wijziging zijn: een (vernieuwde) seismische risicoanalyse, een actualisatie van 
productie- en bodemdalingsvoorspellingen en het aanpassen van het drukbereik om 
daarmee het volledige werkvolume van 7 miljard Nm3 te kunnen leveren zonder de 
drukgrenzen te overschrijden.  
Voor de behandeling van het opslagplan Norg wordt de uniforme openbare 
voorbereidingsprocedure gevolgd. Het opslagplan is in behandeling genomen en SodM is 
om advies gevraagd, waarna de adviseurs van decentrale in de gelegenheid worden 
gesteld om advies uit te brengen. 
 
2) Nog niet in behandeling 
Er zijn geen uitstaande winningsplannen. 
 
 
3) Ingetrokken 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 461 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 462 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 462 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 463 ======================================================================

<pre>Date : 7-12-2016 16:41:08
F
T
S
ubject : FW: extra com m issievergaderingn op 13 decem ber is inform erend en opinierend
A
ttachm ent : brief college adviesrol gasw inning w inningsplan Westerveld.pdf;
H
oi   
 
T
er info.
 
 
M
et v riendelijke groet,
 i
Projectcoördinator - beleids medewerk er RO
Gemeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i
:    
 
V
an:
 
   
V
erzonden:
 
woensdag 7 december 2016 16:33
A
an:
 
C
C:
 
 
         
 
 
O
nderwerp:
 
extra commissievergaderingn op 13 december is informerend en opinierend
 
G
eachte fractievoorzitters en leden van de raad,
 
G
isteren is in het Presidium de agenda van de extra commissie van 13 december vastgesteld. Deze commissie gaat over gaswinning (n.a.v. het gewijzigde
g
aswinningsplan Westerveld). Het college 
h
eeft de raad over dit onderwerp een brief met bijlagen gestuurd.  Deze stukken zijn toegevoegd aan de agenda voor 13
d
ecember in Ibabs. In de brief aan de raad (zie bijlage) geeft het college aan dat er een (gezamenlijk) advies wordt voorbereid voor het Ministerie 
v
an EZ.  En dat in het
a
dvies in ieder geval zal worden ingegaan op een aantal onderwerpen en vraagpunten.
 
H
et college wil a.s. dinsdag graag van de commissie horen of deze onderwerpen en vraagpunten de juiste zijn en of er welllicht nog punten aan toegevoegd zouden
m
oeten worden. Het karakter van 
d
e commissie is dus niet alleen informerend maar ook opiniërend.
 
M
vg,
.
 
D
ISCLAIMER:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
i
nformatie. 
A
ls u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
16.317
</pre>

====================================================================== Einde pagina 463 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 464 ======================================================================

<pre>    Postadres  Postbus 93    ee 8 eme ente 9460 AB Gieten    Aaen Hunze rn    Spiekersteeg 1, Gieten  Tel: 14 0592  www.aaenhunze.nl  gemeente@aaenhunze.nl    Volg ons op   W twitter.com/aaenhunze   @ facebook com/aaenhunze  De leden van de raad    VERZONDEN 2 3 NOV 206  Onderwerp : Adviesrol gaswinning winningsplan Westerveld. Gieten, 23 november 2016  No. : 163447 Behandeld door : Uwbrief van : —  Bijlagen 24 Doorkiesnummer : (0592) 26 78 20 Uw kenmerk : —    Geachte heer/mevrouw,    In deze brief informeren wij u over de advisering over het gewijzigde gaswinningsplan Westerveld en  de wijze waarop wij uw raad daarin betrokken zou kunnen worden.    Het winningsplan gasveld Westerveld   Ons college heeft onlangs van het Ministerie van Economische Zaken het verzoek ontvangen tot het  uitbrengen van advies over het gewijzigde winningsplan Westerveld. Het gasveld Westerveld strekt  zich uit over een groot gebied (zie bijgaand kaartje). Enkele van de zogenaamde 'blokken' van het  gasveld liggen gedeeltelijk binnen het grondgebied van onze gemeente. Aanleiding voor het plan is  het in 2015 bij een proefboring aangeboorde ‘blok’ “Vries Zuid”.    Met het adviesverzoek anticipeert de Minister op de nieuwe adviesrol voor lokale overheden zoals  voorzien in de gewijzigde Mijnbouwwetgeving die naar verwachting in de eerste helft van 2017 in  werking treedt. Dit in navolging op de procedure rond de gaswinning Groningen, waarin ons college  eerder dit jaar werd betrokken.    Het winningsplan is onder andere beoordeeld door Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) en TNO.  Het adviesrapport van Sodm beschrijft de beoordeling van het winningsplan op seismische risico's  (schade/onveiligheid door bodemdaling en bodemtrilling als gevolg van de gaswinning) en  doelmatigheid van de gaswinning. Het Sodm advies en het winningsplan zijn bij deze brief gevoegd.    Gezamenlijke reactie   Met de besturen van andere gemeenten waarover het Winningsgebied Westerveld zich uitstrekt,  betrokken provincies en waterschappen wordt in gezamenlijk overleg en afstemming een advies  voorbereid dat uiterlijk op 19 januari 2017 bij het Ministerie van EZ moet zijn ingediend. Voor het op  te stellen advies wordt gebruik gemaakt van de inhoudelijke expertise aanwezig bij de provincies  Drenthe en Groningen.    In het bestuurlijk overleg met portefeuillehouders van gemeente Assen, Tynaarlo, Noordenveld en de  provincie Drenthe is afgesproken dat er vaor het advies géén contra-expertise zal worden verricht  door de lokale overheden ter controle van de berekeningen. Dit is een taak van de bestaande  organisaties (SodM, Tcbb, Mijnraad).    IBAN rekeningnummer: NL71 BNGH 028.50.79.069</pre>

====================================================================== Einde pagina 464 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 465 ======================================================================

<pre>    In het bestuurlijk overteg is afgesproken dat, het advies zoveel mogelijk in gezamenlijkheid wordt  voorbereid en in het advies in ieder geval zal worden ingegaan op de volgende onderwerpen en  vraagpunten.    e Veiligheid: Wat zijn de veiligheidsrisico's, welke toetsingskaders worden gehanteerd, om hoeveel  gebouwen gaat het, welke infrastructuur, wat zijn de onzekerheden?  e Schade:  o Voorkomen schade: Wat wordt gedaan om schade te voorkomen? Hoe groot is de kans  op schade? Soort schade”?  > Bij schade: Schade aan eigendommen van burgers a.g.v. trillingen of verzakkingen  wordt fatsoenlijk afgehandeld. De bestaande aanpak voldoet daar niet aan.  De schadeafhandeling in Drenthe moet worden zoals de vernieuwde aanpak in  Groningen.  e _Fracken: Wordt het voorgesteld, wat zijn de risico's, wat zijn de onzekerheden”?  Communicatie: De communicatie van NAM en EZ naar burgers moet beter. NAM is  initiatiefnemer, EZ is bevoegd gezag. Er ligt hier géén rol voor de gemeente of provincie.  e _Meet/regelprotocol: vaststelling schade, O-meting, monitoren/bijstelling productieniveau.    Volgens planning zal het een gezamenlijke opgestelde advies eind december gereedkomen. Daarop  kan de besluitvorming plaatsvinden in de eerste coliegevergadering van 2017. Zo kan het definitieve  advies binnen de gegeven termijn worden ingediend.    Het betrekken van uw raad   Hoewel het college in deze het bevoegde orgaan is willen wij graag met u in overleg over de wijze  waarop u betrokken wilt worden. Wij zullen de door ons college vastgestelde reactie voor 19 januari  a.s. uiteraard ter kennisname naar uw raad sturen. Er kan ook tijdens een commissievergadering stil  gestaan worden bij het winningsplan. Mocht uw raad daar behoefte aan hebben dan dient deze  commissie wel plaats te vinden, enige tijd, voor 19 januari a.s. Tevens is ons advies om (externe)  inhoudelijk deskundigen dan uit te nodigen voor de bespreking in de commissie omdat het college  niet deskundig is op alle onderdelen van dit plan. Graag vernemen wij van u hoe u in deze betrokken  wilt worden.    Met vriendelijke groet,    Het college van de gemeente Aa en H    </pre>

====================================================================== Einde pagina 465 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 466 ======================================================================

<pre>    Bijlage bij briefnummer: 163447    6°240°E 6°360'E    ‘    ~-'ymes Noga \_ %  Nt    N  Nrg    tanger - Tynaarlo  benner    Hfr:    </pre>

====================================================================== Einde pagina 466 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 467 ======================================================================

<pre>    Date : 6-7-2016 09:04:15 16.318  From:   To : ss enn!   Subject : FW: FW: annulering sessie winningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016    Ziehier de reactie var    Met vriendelijke groeten,    Beletdsspecialist   Gemeente Assen   Noordersingel 33 | Assen  Postbus 30018 | 9400 RA | Assen         PC  as  GB @ assen.ni    website: www.assen.nl    Van: ee    Verzonden: dinsdag 5 juli 2016 17:59    Aan: MN @ 2e nn >  Onderwerp: Re: FW: annulering sessie winningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016    Geachte heer EE    De verlate beschikbaarheid van een SodM oordeel staat het maken van een gedegen 2nd opfmion niet in de weg, Dat de in mijn emails van 27 mei, 15 en 27 juni gevraagde gegevens  nog niet beschikbaar zijn, doet dat wel    Na | september ait mijn agenda vol Alken als Assen ach volledig commitcert om de nodige gegevens by via NAM boven water te krijgen, & er ecn kans dat ar op tijd binen zijn om  de 2nd opinion voor 1 september bij U op tafel te hebben.         Vriendelijke groeten.   |   Op 4 juli 2016 17:03 schroef B ssc:  Daghee a’.    Ik stuur u de mail door die wij van EZ vrijdagmiddag ontvingen  Daarin staat aangegeven dat de procedure wordt uitgesteld. De bijeenkomst van vrijdagochtend as gaat ook niet door.    We hebben via Wetransfer wel het winningsplan ontvangen van EZ    Omdat we als lokale overheden nog geen overeenstemming hebben over de contra-expertise kan sk nog geen opdracht verlenen. VRIJDAG GAAN WE HET AMBTELIJK  BESPREKEN. Mocht dat niet lukken gaan we (gemeente Assen ) dat via de bestuurlijke weg doen. Als dan alle neuzen dezelfde richting staan gaan we u alsnog vragen de contra-  expertise op te starten.    Met vriendelijke groeten,    Beleidsspeciatist   Gemeente Assen   Noordersingel 33 | Assen  Postbus 30018 | 9400 RA | Assen    assen.nl    website: www.assen.nl    Van: minez.nl    Verzonden: vrijdag 1 juli 2016 15:15    Aan: EBA @ provinciegroningen.nl' rovinciegroningen.nl>; Si $B@leek.nl' @\eek.ni>; ME @leek.ni' leek. nl>;  BN @noorderzivestn! MM @noorderzij vest.n >: GRE voorde zij vest.nl! noorderzijlvest.nl>; WWE nreorderzijlvest.nl'  ON @noorderzijlvest.nl>;: MNM enoorderzijlvest.nl GE neorderzij vest.n >: MR @ hunze enaas.nl hunzeenaas.nl>;  SREB @frysian.fri' ME frysian.fri>; BO ooststellingwerf.nl' ooststellingwerf.nl>; (MM @wetterskipfrysian.nl'  (EB we tterskipfrysian.nt>; MM @drenthe.nl' drenthe.n|>; Qi @aaenhunze.nl' i @aaenhunze.ni>; GB @aaenhunze.nl'  aaenhunze.nl>; BENN @ ze meentenoordenveld.nl ME ge meentenoordenveld.nl>; GG ©assen.n|>;  SHB assen.n\>; NC asen >: KE tn aaron OE ty naar on >: GE middendrenthe.nl middendrenthe.nl>;  GR dode tn BO wdodelta.nl>; MM @drenthe nl' drenthe.n|>; SN @ pe meentenoordenveld.nt'    OE @ ge meentenoordenveld.ni>    Onderwerp: annulering sessie winningsplan Westerveld (NAM) 8 juli 2016  Urgentie: Hoog    Geachte heer, mevrouw,  Op 22 juni jl. heeft u een email ontvangen over het advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) over het winningsplan Westerveld van de Nederlandse Aardolie    Maatschappij (NAM). Dit advies zou samen met het winningsplan aan u worden toegestuurd met daarbij het verzoek om hierop advies uit te brengen. SodM heeft eind juni  geadviseerd om het winningsplan met informatie aan te vullen en tot die tijd aan te houden. Om deze reden wil ik daarom de specifieke informatiesessie die gepland stond op</pre>

====================================================================== Einde pagina 467 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 468 ======================================================================

<pre>    8 juli afzeggen.    Proces   Zoals u weet ligt er een voorstel tot wijziging van de Mijnbouwwet voor aan de 2° Kamer naar aanleiding van het rapport onderzoeksraad voor de veiligheid (OVV) over  Groningen. Dit heeft tot gevolg dat de winningsplannen op een andere manier beoordeeld zullen worden. De afgelopen maanden is overleg met u geweest over de nieuwe  aanpak van winningsplannen en uw rol daarin.    In het wetvoorstel wordt een aantal inhoudelijke wijzigingen voorgesteld. Het winningsplan Westerveld is het eerste plan dat naar aanleiding van de aanbevelingen van het  OVV rapport en de daarop voorgestelde wijzigingen in de mijnbouwwet, is opgesteld. Ten tijde hiervan was de leidraad seismische risico analyse, die door SodM is opgesteld,  nog niet gereed. Eerder is aangegeven dat het winningsplan Westerveld een pilotproject is.    Advies Staatstoezicht op de Mijnen   Eind juni 2016 hebben wij het advies van SodM over het winningsplan Westerveld ontvangen. SodM adviseert om het winningsplan aan te houden totdat NAM het winningsplan  heeft aangevuld met de volgende gegevens:   1. Overzicht van de gemeten grondsnelheden en grondversnellingen;   2. Overzicht van de schademeldingen en de aard van de schade;   3. Analyse van de relatie tussen de grondsnelheden/-versnellingen en de aard en omvang van de gerapporteerde schade. Deze analyse zou geplaatst moeten worden in het  kader van vergelijkbare analyses voor andere velden en de kalibratiestudie schade door aardbevingen (TNO rapport, TNO-034-DTM-2009-04435, 11. november 2009) en de SBR  Richtlijn-A;   4. Analyse van de relatie tussen de bevingen en de productie(snelheid);   5. Rapportage van waargenomen relaties bij andere actieve velden;   6. Overige onderbouwende rapporten en analyses.    Wij hebben besloten, het advies van SodM over te nemen. Dat betekent dat het winningsplan formeel wordt aangehouden totdat NAM de gegevens heeft aangevuld.    Veiligheid gewaarborgd  SodM concludeert dat, op basis van de seismisch risico analyse in het ingediende winningsplan Westerveld, de veiligheid niet in het geding is en dat, in afwachting van de  aanvullende gegevens, de gaswinning op basis van het huidige winningsplan kan doorgaan.    Sessie 8 juli 2016  Aangezien het winningsplan formeel wordt aangehouden, gaat de specifieke informatiesessie van 8 juli aanstaande niet door. Zodra de gegevens zijn aangevuld door NAM en  na (een aanvullend) advies van SodM, ontvangt u opnieuw een uitnodiging voor een specifieke informatiesessie.    Langere adviesperiode   Zodra NAM het herziene winningsplan Westerveld indient, zullen wij parallel aan het verzoek tot advies aan SodM, u om advies vragen. U heeft hierdoor meer tijd om het  winningsplan te bestuderen en advies uitte brengen. Zodra wij het advies van SodM hebben ontvangen, ontvangt u deze van ons. U heeft hierna nog 8 weken de tijd om advies  uit te brengen. Parallel hieraan verzoeken wij de Technische commissie bodembescherming ook om advies. Wanneer dit advies binnen is zult u dit ook van ons ontvangen.  Stukken ter informatie   U vindt het advies van SodM als bijlage bij deze mail. Het aangehouden winningsplan is te groot qua omvang, vandaar dat u deze via een link van WeTransfer kunt openen. U  kunt het document dan downloaden.    Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Heeft u toch nog vragen dan kunt u mij bereiken via onderstaand telefoonnummer.    Met vriendelijke groet,    Ministerie van Economische Zaken   Directie Energie & Omgeving   Cluster Mijnbouw   Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73, 2594 AC Den Haag  Postadres Postbus 20401, 2500 EK Den Haag  Telefoonnummer GD    Ds bericht kan informatie bevatten die nict voor u is bestemd. Indien u  niet de geadresseerde bert of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,  wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te   id  De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard  ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch  verzenden van berichten.    This message may contain information that is not mtended for you. If you  are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you  are requested to inform the sender and dekte the message.   The State accepts no kability for damage of any kind resulting from the  nisks inherent in the electronic transmission of messages.         </pre>

====================================================================== Einde pagina 468 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 469 ======================================================================

<pre>Date : 26-4-2018 15:36:04
F
T
S
ubject : FW: Fw d: Definitieve beslissing van SodM op m ijn verzoek om  te handhaven betreffende gasw inning Vries 10
A
ttachm ent : Vries_10_2018-04-09_15-36_28351.pdf;
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
donderdag 26 april 2018 12:19
Aan:
O
nderwerp:
 
Re: Fwd: Definitieve beslissing van SodM op mijn verzoek om te handhaven betreffende gaswinning Vries 10
 
D
ag 
H
ierbij het stuk nog een keer. 
I
k had begrepen tijdens de zitting en tijdens het laatste telefoongesprek dat de SodM het stuk ook naar de gem eente Assen zou sturen (en op hun website zou zetten) m aar dat blijkt
niet het geval te zijn. 
N
u neem  ik aan dat jij/jullie het wel bij Marco Out onder de aandacht brengen of zo. Maar als het noodzakelijk is, wil ik het stuk ook wel aan de griffier sturen ter inform atie van het
c
ollege en de raad.
M
et vriendelijke groeten,
 
O
p 26-04-18 om  11:59 schreef  
B
este 
K
un je m ij het stuk nog m ailen?
Z
ie onderstaande.
A
lvast bedankt.
M
et vriendelijke groet,
 
O
utlook voor iOS
 downloaden
_
_
___________________________
F
.
@assen.nl>
Sent: vrijdag, april 13, 2018 11:50 AM
S
ubject: RE: Definitieve beslissing van SodM op m ijn verzoek om  te handhaven betreffende gaswinning Vries 10
T
o: 
@
gm ail.com
' 
@
g
m ail.com >
D
e
ze was zonder bijlage. Kun je die nog sturen?
A
lvast bedankt.
G
roet,
-
----Oorspronkelijk bericht-----
V
@
gm ail.com
] 
V
e
rzonden: woensdag 11 april 2018 10:09
A
@
assen.nl>
@
assen.nl>
Onderwerp: Definitieve beslissing van SodM op m ijn verzoek om  te handhaven betreffende gaswinning Vries 10
Be
Hierbij stuur ik jullie de definitieve beslissing van de SodM naar aanleiding van de hoorzitting. Het is geen verrassing dat er niet gehandhaafd wordt m aar de redenen doen
m ij wel glim lachen. Ik had ook niet echt de illusie dat ik de gaswinning kon stoppen. Wat ik wel bereikt heb m et m ijn verzoek en alle antwoorden van de SodM, is dat ik
antwoord heb gekregen op vragen die ik had na het schrijven van m ijn zienswijze. Er is m ij veel duidelijk geworden.
Ik hoop dat jullie er ook wat aan hebben als het gaat om  de zienswijze van de gem eente Assen en het instem m ingsbesluit wat nog gaat volgen. 
Bijzonder is wel dat het onderzoek van de Tcbb en de m ening van de SodM op dit m om ent voor gaswinning Westerveld toch wat verschillen laat zien.
Ik heb de m ogelijkheid om  in beroep te gaan via een procedure, m aar daar zie ik vanaf.
Vriendelijke groeten,
 
Disclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de
geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige
verzending en ontvangst van informatie.
 
16.319
</pre>

====================================================================== Einde pagina 469 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 470 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen  Ministerie van Economische Zaken  en Klimaat         > Retouradres Postbus 24037 2490 AA Den Haag    Staatstoazicht op de Mijnen  Mevrouw  Bezoekadres    Henri Faasdreef 312  9403 SX ASSEN 2492 JP Den Haag    Postadres  Postbus 24037  2490 AA Den Haag    T 070 379 8400 (algemeen)  F 070 379 8455 (algemeen)    sodm@minez.nt  www.sodm.nl    Behandeld door    Datum 9 aprll 2018  Betreft beslissing op bezwaar Vries-10 Ons kenmerk  18064172    Uw kenmerk    Geachte mevrouw NN  Bijlage(n)    Bij brief van 29 november 2017 heeft u bezwaar gemaakt tegen mijn beslissing 1  van 20 oktober 2017. Met die beslissing heb ik uw verzoek om handhavend op te  treden tegen de Nederlandse Aardolie Maatschappij (hierna: NAM), vanwege de  gaswinning uit productieput Vries-10, afgewezen.    Ik verklaar uw bezwaren ongegrond. De bezwaargronden teiden niet tot het  oordeel dat de NAM in overtreding is.    Hierna licht ik deze beslissing toe.    Verloop van de procedure  Bij besluit van 20 oktober 2017 heb ik uw handhavingsverzoek afgewezen. U hebt  daartegen bij brief van 29 november 2017 bezwaar gemaakt.    Op 13 februari 2018 vond de hoorzitting plaats op het kantoor van Staatstoezicht  op de Mijnen (hierna: SodM). Van de hoorzitting is een verslag gemaakt en dat ís  als bijlage bij dit besluit gevoegd.    Welk juridisch kader is van toepassing op de winning uit Vries-Zuid?  Voordat ik toekom aan een inhoudelijke beoordeling van uw bezwaren, is het  belangrijk om eerst vast te stellen aan welk juridisch kader ik de gaswinning bij  Assen moet toetsen.    De NAM heeft toestemming om gas te winnen uit voorkomen Vries-Zuid op grond  van het winningsplan uit 2011 (hierna: winningsplan 2011). Bij besluit van   4 oktober 2011 (kenmerk 11125149) heeft de minister met dat winningsplan  ingestemd. Aan het winningsplan heeft de minister enkele voorwaarden gesteld.  Eén daarvan is dat de NAM maximaal 241 miljoen m3 gas mag winnen uit het  voorkomen Vries-Zuid. Het winningsplan 2011 is op dit moment nog geldig.    In uw verzoek om handhaving en uw bezwaarschrift merkt u op dat de NAM een  nieuw winningsplan heeft ingediend, Dat klopt, de meest recente versie van het  nieuwe winningsplan is Ingediend op 11 september 2016 (hierna: winningsptan   2016) en de minister is bezig met de voorbereiding van zijn bestuit. Volgens het  ontwerpbesluit is de minister voornemens in te stemmen met het winningsptan,    Pagina 1 van 9</pre>

====================================================================== Einde pagina 470 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 471 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  18064172    maar helemaal zeker is dat pas als alie zienswijzen van belanghebbenden zijn  verwerkt. Totdat de minister definitief heeft ingestemd met het nieuwe  winningsplan, is de NAM nog niet aan het nieuwe winningsplan gebonden.    Voor de behandeling van uw verzoek om handhaving Is dat laatste van groot  belang, Ik ben bevoegd om te controleren en zo nodig handhavend op te treden  als de NAM het geldende winningsplan heeft overtreden. Ik ben echter niet  bevoegd om handhavend op te treden bij overtreding van een winningsplan dat  nog in de ontwerpfase verkeert. Pas als de minister een instemmingsbesluit  genomen heeft, kan ik toezien op de naleving van het nieuwe winningsplan.    Beoordeling van het bezwaar  In uw bezwaarschrift heeft u - kort samengevat — het volgende aangevoerd:  e hetis volgens u onduidelijk hoeveel gas de NAM mag winnen uit het  voorkomen Vries-Zuid;  * er zou ten onrechte geen mid-, low- of high-case zijn aangegeven in het  winningsplan 2016;  e _SodM heeft adviezen gegeven aan de minister over het winningsplan 2016  en heeft die adviezen zelf vervolgens niet opgevolgd;  e de winning vanuit de put Vries-10 zou na 2018 moeten stoppen.    Deze gronden van bezwaar zal ik beoordelen aan de hand van het geldende  juridische kader, te weten het instemmingsbesluit en winningsplan 2011.    Verschil tussen een voorkomen en een put   In het geldende winningsplan uit 2011 is vastgelegd hoeveel gas de NAM  maximaal mag produceren uit de verschillende voorkomens rondom Assen. Uw  verzoek om handhaving en bezwaarschrift richten zich specifiek tegen de winning  door ‘put 10’ uit het voorkomen Vries-Zuid.    Zoals met u tijdens de hoorzitting is besproken, zien de maximum volumes uit het  winningspian 2011 op de productie uit de verschillende voorkomens. Het is van  belang onderscheid te maken tussen de voorkomens in de ondergrond die het gas  bevatten en de putten waarmee dat gas door de NAM wordt gewonnen.    Het gas uit het voorkomen Vries-Zuid wordt door middel van verschillende putten  gewonnen. In dit specifieke geval zijn er gedurende de winning problemen  ontstaan met put 3C. Met die put kon niet langer gas gewonnen worden en  daarom heeft de NAM die put vervangen door put Vries-10. Bij de start van de  winning vanuit die laatste put is nagenoeg dezelfde druk gemeten als bij put 3C  het geval was. Daarmee werd bevestigd dat beide putten op dat moment uit  hetzelfde voorkomen gas wonnen. Met het in gebruik nemen van Vries-10 is dus  niet een nieuw voorkomen aangeboord.    In het winningsplan 2011 wordt de maximale gaswinning per voorkomen    beschreven. Voor de beoordeling van de gevolgen van gaswinning is de gasdruk in  het voorkomen van belang. Het winningsptan beschrijft daarom ook niet de    Pagina 2 van 9</pre>

====================================================================== Einde pagina 471 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 472 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  18064172    maximale winning per producerende put: het risico op aardbevingen en  bodemdaling verandert namelijk niet door de (locatie van de) producerende put,  maar door de veranderende gasdruk in het gehele voorkomen. De maximale  hoeveelheid gas die de NAM mag winnen, kan daarom met verschillende putten  gerealiseerd worden.    Heeft de NAM het winningsplan overtreden?   Van handhavend optreden kan pas sprake zijn als de NAM In overtreding is. Ik heb  daarom gekeken naar de toegestane en de daadwerkelijk gerealiseerde productie  uit het voorkomen Vries-Zuid.    Op grond van het geldende winningsplan mag de NAM uit het voorkomen  Vries-Zuid maximaal 241 miljoen Nm3 gas winnen. SodM controleert periodiek de  daadwerkelijk gewonnen hoeveelheden gas uit de verschillende voorkomens in het  land en monitort doorlopend of de maximale productie niet is overschreden.    Voor het voorkomen Vries-Zuid is dat niet het geval. Volgens de meest recente  informatie Is daar op de peildatum van janueri 2018 169,2 miljoen Nm3 gas  gewonnen. Daarmee blijft de NAM dus binnen de grenzen van het winningsplan.  Pas als de maximaal toegestane hoeveelheid gas is gewonnen, moet de  gaswinning uit het voorkomen Vries-Zuid — en dus ook met put Vries-10 -  stoppen. De datum waarop dat gebeurt, is daarbij niet doorslaggevend.    Enkele opmerkingen over het winningsplan 2016   In uw bezwaarschrift geeft u aan dat er gebreken zouden kleven aan het  winningsplan 2016, Omdat de NAM pas gebonden is aan dat winningsplan als de  minister daarmee heeft ingestemd, kan ik de NAM nu niet houden aan de  verplichtingen uit dat winningsplan.    Verder zijn de maatregelen die ik in mijn advies op het winningsplan 2016  voorstel, gericht aan de minister. De minister moet beslissen of hij de NAM  opdraagt de door mij geadviseerde versnellingsmeters te plaatsen. In dit geval en  op dit moment kan ik de NAM die verplichting niet rechtstreeks opleggen.    Besluit  Gelet op het voorgaande verklaar ik uw bezwaren ongegrond en handhaaf ik het  bestreden besluit,    Hoogachtend           Inspecteur-generaal der Mijnen    Pagina 3 van 9</pre>

====================================================================== Einde pagina 472 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 473 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  18064172    BEROEPSCLAUSULE   U kunt tegen dit besluit beroep instellen bij de sector bestuursrecht van de  rechtbank Noord-Nederland, postbus 150, 9700 AD in Groningen. Het beroepschrift  moet binnen zes weken na de dag waarop de beschikking u is toegezonden door de    rechtbank zijn ontvangen. U kunt ook digitaal beroep Instellen vla  http://loket.rechtspraak.nl/bestuursrecht. Daarvoor moet u wel beschikken over  een elektronische handtekening (DigiD). Kijk op de genoemde site voor de precieze  voorwaarden.         Pagina 4 van 9</pre>

====================================================================== Einde pagina 473 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 474 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  18064172    Bijlage bij besluit met kenmerk 18064172   Verslag van de hoorzitting van 13 februari 2018 naar aanleiding van het  bezwaarschrift van To <<” het besluit van de  Inspecteur-generaal der Mijnen van oktober 2017.   Locatie: Kantoor Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), Rijswijkzaal  Aanvang: 10.30uur    Aanwezig namens bezwaarmaker:  Hommes   Hoorcommissie:   Verslagleaging:   Aanwezig als toehoorder:    De voorzitter opent de vergadering met het weergeven van de inhoud van de  zaak. Het besluit van de Inspecteur-generaal der Mijnen van 20 oktober 2017  vormt de aanleiding voor het bezwaarschrift. In dat besluit is het verzoek om    handhaving van mW. en 2"gewezen.    De voorzitter stelt vervolgens de aanwezigen voor en deelt mee dat voor de   zitting tot 12.00 uur is gepland. Het gaat om een openbare hoorzitting, de heer  | het verslag van de zitting opmaken. Het verslag zal aan  worden toegezonden.    Er volgt een korte inleiding van de voorzitter, waarin de gang van zaken tijdens de  hoorzitting wordt geschetst. De stukken die op de zaak betrekking hebben zijn ter    inzage gelegd en door yD estudeerd.   De voorzitter vat de bezwaren van see" in drie punten:  - het is onduidelijk hoeveel gas de mag winnen uit het voorkomen Vries-  Zuid;   = er is geen mid-, low- of high-case aangegeven in het winningsplan 2016;   - SodM heeft adviezen gegeven in het advies aan de minister over het    winningsplan die niet zijn opgevolgd.  voegt daar aan toe dat de winning vanuit de put Vries  10 (hierna VRS-10) na 2018 moet stoppen. Behalve bezwaren heeft NN    ook nog een aantal aanvullende vragen.         De voorzitter wijst op het volgende. De voor de winning uit Vries-zuid geldende  regelgeving is op dit moment de Mijnbouwwet, het winningsplan 2011 en de  instemming met dat winningsplan. De NAM heeft in 2016 een nieuw, gewijzigd  winningsplan ingediend. Op 4 mei 2017 is een ontwerp-instemmingsbesluit met  dit gewijzigde winningsplan gepubliceerd. De voorzitter verzoekt om tijdens de  zitting tekens duidelijk aan te geven waaraan gerefereerd wordt: het geldende    Pagina 5 van 9</pre>

====================================================================== Einde pagina 474 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 475 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  18064172    winningsplan uit 2011 of het toekomstige winningsplan waarmee de minister nog  niet heeft ingestemd.    B licht haer bezwaarschrift toe. Vooral van belang is de  vraag wat nu de situatie is: welk winningsplan geldt? Zij heeft dit gevraagd aan de  NAM en aan de gemeente Assen maar geen duidelijkheid gekregen. In het huidige  winningsplan wordt de put VRS-10 niet genoemd. Er wordt echter inmiddels wel  gas gewonnen uit put VRS-10, sinds 2016. Maar de hoeveelheden zijn onbekend.    orc: haar betoog door aan te geven dat er op dit    moment nog geen schade door bodembeweging is vastgesteld, maar er moet  volgens haar wel duidelijkheid zijn met het oog op de toekomst. Er zijn meerdere  putten in Vries-Zuid, maar de put VRS-10 is niet aangegeven in het huidige en  ook niet in het nieuwe winningsplan. Er is ook niet duidelijk hoeveel er gewonnen  wordt, daarop kun je dus niet controleren en handhaven.   Het besluit van SodM van 20 oktober 2017 geeft hierover ook geen duidelijkheid.  De gemeente Assen heeft aan aangegeven dat er geen  nieuwe instemming is voor VRS-10.    meldt vervolgens dat de minister in het ontwerp-  instemmingsbesluit zegt dat er gas kan worden gewonnen uit put VRS-10 tot het  plafond van het winningsbesluit. Nergens is duidelijkheid wat er na 2018 kan  worden gewonnen. NAM heeft dit ook niet aangevraagd, dus het is niet duidelijk.  Zij vraagt zich af wat de situatie is tussen 2016 en 2018 en wat de situatie na  2018 zal zijn.    Volgens Po is er voorlopig nog geen zicht op inwerkingtreding    van het nieuwe gewijzigde winningsplan, zo heeft zij van de gemeente Assen  vernomen.   De voorzitter geeft aan dat het huidig winningsplan het kader is waarop SodM kan  toetsen en handhaven.    vraagt naar de door geschetste scenario’s:    die hebben allemaal betrekking op het nieuwe gewijzigde winningsplan, hoe zou  SodM daar nu al mee aan de slag moeten?   geeft aan dat de NAM weliswaar op basis van het huidige  winningsplan recht blijft houden om uit Vries-zuid nog 113,3 miljoen m? gas te  winnen, maar dat de nieuwe put in dat winningsplan niet is aangegeven en dat het  ook niet duidelijk is hoeveel gas daaruit mag worden gewonnen. De put trekt gas  uit het deel van het voorkomen dat ligt onder een woonwijk. Het is niet duidelijk  wat de drukverschillen in dat deel zijn en worden. Omdat je dat niet weet moet je  dus handhaven.    laat een kaartje zien waarop te zien is wat de geologische  situatie is. VRS-10 is volgens haar in feite een losstaand stuk, buiten het veld  Vries-Zuid, en is daar slechts door leidingen mee verbonden. Je weet niet wat    Pagina 6 van 9</pre>

====================================================================== Einde pagina 475 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 476 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  18064172    daar gewonnen wordt en dus ook niet of dit een overschrijding inhoudt van de  maximale hoeveelheid.   Omdat je niet weet wat de put produceert, weet je ook niet wat de  bodembeweging in dit deel van het veld inhoudt.    De voorzitter legt uit dat de winning per voorkomen moet worden beschreven,  zoals de Mijnbouwwet voorschrijft. Volgens de wet hoeft winning en beschrijving    niet per put te worden beschreven. beo rijpt dit. De extra  put hoeft niet te worden beschreven, maar de totale (extra) productie wel.    licht toe dat op dit moment alleen VRS-10 nog produceert uit het veld  Vries-Zuid. De productiegegevens van deze put (en alle andere putten) staan op  de website www.nlog.nl. Stet det de aanvraag nieuw  winningsplan niet rept over put VRS-10. Het is dus niet duidelijk waar de  productie plaatsvindt en controle hierop is niet mogelijk. Er produceert een put die  niet is aangegeven. Er moet dus volgens haar een nieuwe aanvraag gewijzigd  winningsplan worden gedaan. In de aanvraag gewijzigd winningsplan, zoals die in  2016 is ingediend, wordt wel aangegeven dat put VRS-3 wordt vervangen door  put VRS-10, maar niet wanneer en onder welke voorwaarden dit gebeurt.   stelt dat het winningsplan erg groot is, meerdere voorkomens omvat  en uitvoerige omschrijvingen per put niet wettelijk zijn voorgeschreven. Een  winningsplan is een technisch document, niet altijd even toegankelijk en makkelijk  om te lezen.    MN ==: of de brief van 30 november 2016 van SodM onjuistheden  bevat. BE antwoordt hierop dat in 2016 nog maar 98 miljoen  m3 te winnen gas over is van de hoeveelheid die in 2011 werd aangevraagd en  vergund. Bij de start van put VRS-10 in 2016 was dit de hoeveelheid die nog over  was.   GE stelt dat op de website www.niog.nl de productiecijfers staan. Hoeveel  er daadwekelijk gewonnen wordt is anders dan de prognose. Volgens de gegevens  op nlog is uit de put VRS-10 in 2016 2,1 miljoen m? gas gewonnen en in 2017  54,1 miljoen m3.    stelt dat voor burgers dus uit het winningsplan niet  duidelijk wordt hoeveel gas er precies wordt gewonnen. Het zou goed kunnen dat  de gaswinning hoger wordt door de nieuwe put VRS-10, maar dat kan dus niet  worden gecontroleerd aan de hand van het winningsplan. Het is niet bekend en  dus ook niet of het maximum wordt overschreden.    stelt dat er een maximum is aan hetgeen mag worden gewonnen uit  het voorkomen Vries-zuid, dat is 241 miljoen m3. Zo staat het in het thans  geldende winningsplan uit 2011.  stelt dat de NAM hier waarschijnlijk overheen gaat, gezien  de hoeveelheden die nu worden gewonnen, opgeteld bij hetgeen reeds gewonnen  is.    Pagina 7 van 9</pre>

====================================================================== Einde pagina 476 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 477 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  18064172    De voorzitter stelt dat het nieuwe winningsplan nieuwe prognoses weergeeft.  maar ook zonder dat dit winningsplan van kracht is, zijn de grenzen uit het  winningsplan van 2011 nog niet bereikt. Vlak voor de hoorzitting is dit nog door  SodM nagegaan. Maar die grenzen kunnen in de toekomst dus uitbreiden.    De voorzitter vraagt wat volgens PO precies de overtreding    is waarop eventueel zou kunnen worden gehandhaafd.   stelt dat de gaswinning uit het veld Vries-Zuid niet lekker  loopt volgens de NAM en dat VRS-10 kennelijk de enige put is die goed  produceert. Wellicht vindt uit VRS-10 de enige productie uit Vries-Zuid plaats.  Naar bewoners toe is dit niet te verkopen, die zijn in onzekerheid.    De voorzitter legt met een simpel voorbeeld uit dat het produceren uit een  voorkomen via meerdere putten vergeleken kan worden met meerdere rietjes in  een glas limonade. Uiteindelijk gaat het glas ook leeg als slechts uit de andere  rietjes gedronken wordt. De voorzitter vraagt daarom wat voor   B het verschil zou zijn als VRS-10 er niet zou zijn en de productie gewoon  uit de oude putten zou plaatsvinden. BE tet cat het in feite  niets zou uitmaken, het gaat haar om de onduidelijkheid voor haar en andere  bewoners, waardoor ze niet weet wat de effecten zijn op haar leefomgeving.    De voorzitter stelt dat de wijze waarop zaken in een winningsplan en  instemmingsbesluit zijn neergelegd niet door SodM zijn bepaald, maar SodM moet  hierop wel handhaven. Hij vraagt om nogmaals aan te geven wat nu precies het  probleem is.    ON tet dat er vanuit put VRS-10 helemaal nieuwe    gaswinning plaatsvindt, los van veld Vries-Zuid, waarvan niemand weet wat de  effecten zijn. i) dat de gaswinning stopt totdat voldoende  duidelijk is hoeveel er wordt gewonnen en wat daarvan de effecten zijn.   De voorzitter vraagt waarom spreekt van ‘nieuwe  gaswinning’. Het is toch de gaswinning die al is beschreven in het winningsplan  2011?  geeft aan dat dat haar nu wel duidelijk is geworden.  De uitleg die wordt gegeven van de zijde van SodM zou ze graag helder in een  besluit op haar bezwaar willen zien.    De voorzitter vraagt of er nog andere bezwaren zijn die met een uitleg kunnen  worden weggenomen. Zoals het punt over de voorschriften die SodM aan de  Minister geadviseerd heeft en inmiddels zijn opgenomen in het concept-  instemmingsbesluit, met name de seismisch risico analyse (SRA) en de  verplichting tot het plaatsen van versnellingsmeters. In het bezwaarschrift wordt  aangegeven dat SodM dat nu al van de NAM zou moeten eisen.   De voorzitter vraagt op basis waarvan SodM nu al van de NAM zou kunnen eisen  dat ze deze voorschriften al naleeft, voordat formeel met het winningsplan is  ingestemd.    Pagina 8 van 9</pre>

====================================================================== Einde pagina 477 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 478 ======================================================================

<pre>    MN: dat de minister heeft aangegeven dat de nieuwe  wetgeving zal gaan gelden voor de ontwerp-instemmingsbesluiten. De NAM is  ruim een jaar al aan het winnen maar er wordt niet gemonitord op de risico’s.    SodM stelt dat ook hiervoor geldt dat op dit moment het winningsplan uit 2011  het kader vormt en de adviezen dus (nog) niet rechtens afdwingbaar zijn.    De voorzitter vraagt hoe i aankijkt tegen haar bezwaar, na    de hoorzitting en de van SodM gegeven uitleg. ED eceft aan  dat het haar duidelijk is hoe de wetgeving en de kaders voor handhaving in elkaar  steken en dat wat haar betreft veel vragen zijn beantwoord.    Tenslotte geeft MMM aan dat het belangrijk is dat gemeenten en  bewoners goed worden geinformeerd over hoe de wetgeving in elkaar steekt en    wat de kaders zijn waarbinnen controle en handhaving plaatsvinden. Ze vraagt  om een brief aan de gemeenteraad waarin dit nog eens duidelijk wordt  beschreven. De voorzitter geeft aan dat SodM veel doet aan  informatievoorziening, maar niet de personeelscapaciteit heeft om dat overal in  het land te doen waar gas wordt gewonnen. Hij geeft aan dat SodM wel de  beslissing op bezwaar kan publiceren en dat I daar  vervolgens naar kan verwijzen. i gaat hiermee akkoord. De  voorzitter spreekt bovendien de hoop uit dat de brief met de beslissing op  bezwaar medio maart gereed is. oort cat cat in ieder  geval vóór de verkiezingen op 21 maart gebeurt, maar toont begrip voor  vertraging als gevolg van incidenten zoals de aardbeving in Groningen van  januari.    De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun komst en beëindigt de hoorzitting  om 12.00 uur.    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  18064172    Pagina 9 van 9</pre>

====================================================================== Einde pagina 478 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 479 ======================================================================

<pre>Noortje van den Nieuwenhuizen
A
dviseur
G
emeente Zuidhorn
H
ooiweg 
9
Pos tbus  3
9800 AA Zuidhorn
i
@
zuidhorn.nl
   
 
 
 
w
ww.zuidhorn.nl
Date : 30-11-2018 10:06:42
F
r
T
C
S
ubject : FW: Gasveld Z evenhuizen West
D
ag 
 
K
un jij in het beroepschrift tegen het winningsplan Westerveld een passage opnemen die tegemoet komt aan de wens van de wethouder van gemeente Leek, m.b.t. veld
Z
evenhuizen-West?
Z
ie onderstaande mail.
 
V
erder voor jouw informatie.
G
emeenten Tynaarlo, Aa & Hunze, Assen, Leek en Midden-Drenthe gaan allen mee in het beroep, evenals het waterschap Noorderzijlvest.
D
e provincie Drenthe is niet voornemens beroep in te gaan stellen tegen het winningsplan Westerveld. Waterschap Aa & Hunze is (nog) onbekend.
 
G
roet  
 
V
an:
 
i @zuidhorn.nl] 
V
erzonden:
 
donderdag 29 november 2018 16:10
A
an:
 
C
C:
 
O
nderwerp:
 
Gasveld Zevenhuizen West
 
D
 
G
emeente Leek heeft in haar zienswijze de minister v erzocht om geen toestemming te gev en v oor het in productie nemen v an gasv eld Zev enhuizen West. De minister gaat in zijn besluit 
n
iet in
o
p het wél of niet in productie nemen v an ‘nieuwe’ (reeds aangeboorde) v elden, maar geeft uitdrukkelijk geen toestemming v oor zowel v oor zuur als hydraulische stimulatie (fracken), zie pagina
3
7 artikel 1 v an het instemmingsbesluit.
U
it gasv eld Zev enhuizen-West kan door NAM zonder fracking 0% gewonnen worden (p.15 v an winningsplan). Daarmee is het in productie brengen v an Zev enhuizen-West uitgesloten 
b
innen
 dit
w
inningsplan.
I
ndien de NAM in één v an de v elden fracking wil toepassen, dan kan dat niet op basis v an dit winningsplan, maar zal een gewijzigd winningsplan ingediend moeten worden met op dat moment
n
ieuwe adv ies-, zienswijze 
e
n beroepsmogelijkheden.
 
M
ijn ambtelijk adv ies luidde: Nu fracking in dit winningsplan is uitgesloten, is het niet nodig om beroep in te stellen tegen het ontwikkelen v an het nieuwe winningsv eld Zev enhuizen-West.
W
ethouder  wil toch graag een passage in het beroep op laten nemen ov er het v erzoeken v an v erbod op in productie brengen v an v elden die momenteel niet in productie zijn.
I
k v raag me af of dit mogelijk is omdat de inspraakprocedure gaat ov er het v oorliggende winningsplan en de rechter het zal afdoen met iets in de trant v an: “Het in productie nemen v an een
n
ieuw v eld is niet 
a
an de orde binnen dit instemmingsbesluit”.
 
A
an jullie de v raag of je met    l  wil bespreken in hoev erre hij bov enstaand punt in het beroep kan v erwerken.
 
A
lv ast bedankt,
 
 
 
 
 
 
V
an:
 
.
@assen.nl
> 
Ve
rzonden:
 woensdag 28 november 2018 14:29
Aan:
. @tynaarlo.nl
i @
aaenhunze.nl
@z
uidhorn.nl
@middendrenthe.nl
@
drenthe.nl
 
.
i @drenthe.nl
>; 
'
@gemeentenoordenveld.nl'
@
gemeentenoordenveld.nl
l
@
noorderzijlvest.nl
>
C
C:
 
.
@assen.nl
>
Onderwerp:
 agenda + stukken bestuurlijk overleg besluit EZK gaswinning Westerveld
 
Dag allemaal,
 
Hierbij de agenda en stukken voor het bestuurlijk overleg morgenochtend in Assen. Jullie zijn daarbij ook welkom.
De bestuurders krijgen deze stukken toegezonden via het bestuurssecretariaat.
 
Met vriendelijk groet,
 
 
Beleidsadviseur gemeente Assen
Team Strategie en Advies
Website: 
www@assen.nl
 
Disclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.320
</pre>

====================================================================== Einde pagina 479 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 480 ======================================================================

<pre>Date : 17-3-2016 15:25:14
F
T
S
ubject : FW: gasw inning Assen Noord
 
Z
ie onderstaande reactie van Marco.
Marco is akkoord met de geadviseerde lijn. Ik ga aan de slag met het nota voorstel en de brief aan de raad.
 
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
 -  
 
 
 
l @assen.nl
website: 
w
ww.assen.nl
 
V
an:
 
Marco Out 
Verzonden:
 donderdag 17 maart 2016 15:19
A
an:
 
O
nderwerp:
 
RE: gaswinning Assen Noord
 
B
este 
 
A
kkoord met de aangegeven lijn.
 
V
riendelijke groet,
 
M
arco L.J. Out
B
urgemeester van Assen
 
P
ostbus 30018
9400 RA Assen
t
elefoon: 14 0592
b
estuurssecretariaat: 0592 366572
 
B
ezoekadres:
N
oordersingel 33
9
401 JW Assen
 
 
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
donderdag 17 maart 2016 13:43
A
an:
 
  
@
assen.nl
>
C
C
:
 
  
@
assen.nl
>
O
n
derwerp:
 
RE: gaswinning Assen Noord
 
D
ag Marco,
 
A
fgelopen maandag zijn we door EZ geïnformeerd over de voorgestelde aanpassingen van de mijnbouwwet en de systematiek van de risico-analyse. 
V
olgens EZ zijn er in dit stadium van de wijziging van de Mbw nog aanpassingen mogelijk.
 
D
e nieuwe procedure voor de winningsplannen is door EZ toegelicht en wat er in een winningsplan staat.
S
taatstoezicht op de mijnen (SodM) heeft een toelichting gegeven op de seismische risico-analyse behorend bij een winningsplan.
 
M
ijn conclusie n.a.v. die bijeenkomst:
 
W
inningsplan:
•
             EZ ziet adviesrol gemeente vooral t.a.v. inzicht in effecten op lokaal niveau (RO, infrastructuur).
•
             EZ wil in een vervolgoverleg met lokale overheden over het winningsplan Westerveld (relevant voor Assen) de adviesrol nader uitwerken. EZ staat er open voor dat lokale
o
verheden over meer aspecten willen adviseren.
•
             EZ plant een afspraak als de NAM haar complete winningsplan bij EZ heeft aangeleverd. Dat kan nog een paar weken duren.
•
             De adviestermijn wordt 8 weken.
•
             EZ is bereidt om het initiatief te nemen voor een informatieavond waar het winningsplan wordt toegelicht. EZ vraagt gemeenten of zij mee willen doen.
•
             EZ gaat ons inzicht geven in haar planning over de verschillende winningsplannen.
•
             EZ neemt vraag mee of de adviesrol van de lokale overheid eerder in stadium mogelijk is (bij de aanvraag voor een proefboring); De VNG heeft hier eerder ook voor
g
epleit. De minister heeft dit aan de RvS voorgelegd maar die heeft dit ontraden.
 
R
isico-analyse:
•
             Sodm heeft aan TNO opdracht gegeven voor een risico-analyse van de kleine gasvelden.
•
             De resultaten van dit onderzoek wordt eind maart beschikbaar gesteld door EZ aan de lokale overheden.
•
             Er worden 3 categorieën onderscheiden (Cat 1 klein risico en Cat 3 is groot risico).
•
             Risicoanalyse is gericht op onveiligheid maar niet op schade voor inwoners. Het is de verantwoordelijkheid van de Tcbb dat er voldoende aandacht is voor schade in het
w
inningsplan. 
•
             Sodm toetst en beoordeelt de winningsplannen en de risicoanalyses en de voorgeschreven metingen. De metingen worden uitgevoerd door TNO in opdracht van de NAM.
 
I
n Groningen wordt een soortgelijke bijeenkomst door EZ georganiseerd voor de kleine gasvelden in Groningen. In Groningen is een kopgroep van lokale overheden ontstaan uit
16.321
</pre>

====================================================================== Einde pagina 480 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 481 ======================================================================

<pre>de veiligheidsregio die zich met de gaswinning bezig houdt. Deze wordt getrokken door de gemeente Groningen waar we vorige week mee gesproken hebben. De gemeente
G
roningen is bereidt om over de adviesrol samen met de Drentse gemeenten op te trekken.
H
et ministerie van I&M heeft in het kader van het convenant bodem en ondergrond de opdracht gekregen om de kloof tussen lokale overheden en EZ te dichten als het gaat om
o
ndergrondprojecten. I&M zoekt contact nu met ons om de behoefte te inventariseren bij de lokale overheden t.a.v. het adviesrecht.
 
V
oorstel:
M
ijn voorstel is om voor de adviesrol de samenwerking met de Drentse lokale overheden te zoeken en een verbinding te leggen met de kopgroep in Groningen. Zij hebben meer
k
ennis van de problematiek en zijn al langer in gesprek met EZ.
 
T
evens willen we ingaan op de uitnodiging van EZ om nader te spreken over de adviesrol op basis van het winningsplan Westerveld. Insteek is dat we naast de onderwerpen RO en
i
nfrastructuur ook de onderwerpen communicatie naar inwoners, collectieve schaderegeling, omkering bewijslast, metingen etc. mee kunnen nemen. Dit zijn ook lokale
e
ffecten.     
 
B
en je akkoord met  bovengenoemde lijn? Mijn voorstel is om deze lijn vervolgens in het college te brengen en de raad hierover middels een brief te informeren.
 
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33 | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
   
 
 
l
@assen.nl
website: 
w
ww.assen.nl
 
V
a
n:
 
Marco Out 
V
erzonden:
 
dinsdag 8 maart 2016 13:51
A
an:
 
O
nderwerp:
 
RE: gaswinning Assen Noord
 
B
este 
 
D
ank voor het bericht. Heb op dit moment geen vragen en hoor graag.
 
V
riendelijke groet,
 
M
arco L.J. Out
B
urgemeester van Assen
 
P
ostbus 30018
9
400 RA Assen
t
elefoon: 14 0592
b
estuurssecretariaat: 0592 366572
 
B
ezoekadres:
N
oordersingel 33
9
401 JW Assen
 
 
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
dinsdag 8 maart 2016 13:40
A
an:
 
  
@
assen.nl
>
C
C
:
 
  
@
assen.nl
@
as
sen.nl
i
@assen.nl
>
O
nderwerp:
 
gaswinning Assen Noord
 
D
ag Marco,
 
W
e hebben onlangs een uitnodiging ontvangen van het ministerie van EZ voor een informatiebijeenkomst 
o
p 14 maart as
 
in het provinciehuis. In deze bijeenkomst wil EZ ons
i
nformeren over de wijzigingen van de Mijnbouwwet, onder andere de implementatie van maatregelen naar aanleiding van het rapport van de Onderzoeksraad Voor Veiligheid
(
OVV).
D
e aanpassingen van de Mijnbouwwet zijn nog niet formeel in werking maar de minister heeft toegezegd dat, vooruitlopend op deze wetswijziging, de winningsplannen al
v
olgens de nieuwe procedure worden beoordeeld.
 
I
n de informatiesessie van volgende week zal EZ een toelichting gaan geven op de inhoud van de winningsplannen (onduidelijk welke dat zijn maar mogelijk die van Assen Noord),
d
e toetsingsgronden en wie de adviseurs zijn.
D
aarnaast kunnen we vragen stellen over de invulling van de beoogde adviesrol voor lokale overheden. Er wordt dus nog geen standpunt gevraagd van de gemeente. Op een later
m
oment wordt een bijeenkomst door EZ gepland die specifiek gaat over het winningsplan voor Assen Noord.
 
G
isteren heb ik samen met onze buurgemeenten Tynaarlo en Aa en Hunze een ambtelijk overleg gehad met de projectdirectie Aardbevingen van de gemeente Groningen. Doel
w
as om afstemming met Groningen te zoeken en ervaringen te delen. Voor het gasveld Groningen is een kopgroep Groningen ontstaan o.l.v. van de gemeente Groningen. Daarin
d
e provincie Groningen, een aantal Groninger gemeenten en 2 waterschappen. Zij zijn gezamenlijk opgetrokken tegen EZ in een bezwaar over het winningsplan Groningen dat tot
a
an de RvS is gegaan en wat door EZ nu gerepareerd moet worden. Dat is dus een andere procedure waar in Assen mee gestart gaat worden.
B
oodschap van de gemeente Groningen is: trek gezamenlijk op, organiseer een stevige samenwerking waar EZ niet omheen kan en ga in dialoog met EZ.
 
W
e hebben gisteren met elkaar vragen bedacht voor EZ die we volgende week gaan stellen.
 
T
ot zover de stand van zaken met betrekking tot de gaswinning Assen Noord. Na de bijeenkomst van volgende week breng ik je op de hoogte van de vervolgafspraken.
M
ocht je hierover nog vragen hebben dan hoor ik het graag!
 
M
et vriendelijke groeten,
</pre>

====================================================================== Einde pagina 481 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 482 ======================================================================

<pre> 
B
eleidsspecialist
............................................................
Gemeente Assen
N
oordersingel 33 | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
 
l
@assen.nl
website: 
www.assen.nl
 
Di
sclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 482 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 483 ======================================================================

<pre>Date : 30-11-2018 10:16:40
F
T
S
ubject : FW: Gasw inning bij Assen - Winningsplan Westerveld 
-
 Vraag over 
R
elatie drukdalingssnelheid - bodem trilling 
A
ttachm ent : 171025 Nadere onderbouw ing SRA WP Westerveld.pdf;
 
 
M
et v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
Gemeente Aa en Hunze
Pos tbus  93 • 9460 AB Gieten 
Spiek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i
:    
 
 i i  
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
donderdag 29 november 2018 9:24
A
an:
 
' l i @ees.kuleuven.be'
O
nderwerp:
 
Gaswinning bij Assen - Winningsplan Westerveld - Vraag over Relatie drukdalingssnelheid - bodemtrilling
 
G
 
 
O
nderstaande alinea is afkomstig uit het onlangs door de Minister van EZK gepubliceerde instemmingsbesluit Westerveld (Assen e.o.) De decentrale overheden beraden
w
ij ons momenteel 
o
ver het instellen van beroep.
 
C
oncreet lig er een eerdere vraag/opmerking onzerzijds en een reactie van de Minister die wij graag aan u als deskundige willen voorleggen.
K
unt u aangeven in dit specifieke dossier en meer algemeen of er eventuele nut/noodzaak kan zijn voor het stellen van voorwaarden aan de
productiesnelheid?
 
 
D
a
arbij stuur ik u bijgaande recente aanvulling op het winningsplan. Deze, het instemmingsbesluit en alle overige stukken staan gepubliceerd op NLOG:
h
ttps://www.nlog.nl/ter-inzage-legging-winningsplan-westerveld
 
G
r
aag ontvangen wij uw reactie zo spoedig mogelijk, bij voorkeur voor 5 december a.s.
A
lvast mijn dank voor uw reactie!
 
=
=======
 
(
pagina 18 uit het instem m ingsbesluit)
 
R
elatie drukdalingssnelheid - bodemtrilling 
 
D
e decentrale overheden geven aan dat het lijkt alsof door de NAM bij de bepaling van de productiescenario's geen rekening is gehouden met de relatie tussen de
d
rukdalingssnelheid versus de bodemtrilling. De relatie tussen de snelheid 
v
an drukdaling in de gasvelden en de bodemtrilling is in het winningsplan inderdaad niet
m
eegenomen. Voor het uitvoeren van de SRA en het, voor elk van de gasvelden afzonderlijk, bepalen van de waarde voor de realistisch sterkste beving (Mmax) is deze
d
rukdalingssnelheid 
o
ok niet nodig. In de SRA wordt voor de drukdaling uitsluitend gerekend met de verhouding tussen het drukverschil en de initiële druk in het gasveld.
G
egeven de eindfase van de gasproductie uit het Westerveld-systeem zal sprake zijn van een relatief lage drukdalingssnelheid. 
E
r is dan ook geen aanleiding om in het
i
nstemmingsbesluit een voorschrift te verbinden over de productiesnelheid uit de verschillende gasvelden. 
=
=========
 
 
M
et v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i :    
 
 i i  
 
 
D
ISCLAIMER:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
i
nformatie. 
A
ls u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
16.322
</pre>

====================================================================== Einde pagina 483 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 484 ======================================================================

<pre>Winningsplan Westerveld  
Geldigheid Seismische Risico Analyse  (SRA)  
In Winningsplan Westerveld is een Seismische Risico Analyse gerapporteerd  die geldig is voor zowel het 
Mid-Case produc tiescenario als het High -Case productiescenario. Deze notitie verduidelijkt dit.  
Tabel 3.1 in Bijlage 3 van het Winningsplan geeft de verwachte drukdaling  per voorkomen . Tabel 1.3 in 
Bijlage 1 geeft de drukdalingen voor de verschillende productiescenario’s.  
Voor Assen -Zuid, Witten en Zevenhuizen -West is de SRA uitgev oerd voor het High -Case 
productiescenario , aangezien geen productie werd verwacht in het Mid -Case productiescenario.  
Voor de overige velden is de additionele drukdaling bij het High -Case productiescenario klein ten 
opzichte van de totale drukdaling sinds het begin van de productie. Drukdaling keert in de SRA alleen 
terug in de vorm van de realistisch sterkste beving volgens de energiebalans, “Mmax (energiebalans)”. 
Hieronder volgen de waarden voor Mmax. De verschuiving is minimaal, en onvoldoende om de scor e in 
de risicomatrix “ invloedfactoren ondergrond ” te veranderen . 
Conclusie: de SRA gerapporteerd in het winningsplan Westerveld blijft geldig voor High -Case 
productiescenario  
Voorkomen  Initiële 
druk  
 
(bar)  Verwachte 
totale 
drukdaling  
MID -CASE  
(bar)  Verwac hte 
totale 
drukdaling  
HIGH -CASE  
(bar)  Mmax 
energiebalans  
MID -CASE  Mmax 
energiebalans  
HIGH -CASE  Mmax 
breukslip  
MID -CASE  
en 
HIGH -CASE  Score 
invloedfactoren 
ondergrond  
(Magnitude)  
voor MID -CASE é n 
HIGH -CASE  
Assen  335 189 218 2,7 2,8 3,1 1 
Een 306 117 200 2,7 2,9 3,1 1 
Eleveld  382 349 362 3,5 3,5 3,6 2 
Vries -Centraal  356 262 293 3,2 3,2 3,4 2 
Vries -Noord  342 277 289 3,3 3,3 3,7 2 
Vries -Zuid  356 119 132 3,2 3,2 3,5 2 
Witterdiep  343 262 269 2,7 2,7 3,5 1 
Zevenhuizen  306 271 286 2,9 3,0 3,2 1 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 484 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 485 ======================================================================

<pre>Date : 5-1-2017 18:33:28
F
T
o :    @drenthe.nl, @aaenhunze.nl'  @aaenhunze.nl,   @drenthe.nl,
"
 @tynaarlo.nl,  
 
@
w dodelta.nl, @leek.nl'  @leek.nl, "'Deem s,
 
@fryslan.frl, 
@
Gem eenteNoordenveld.nl'  
m
iddendrenthe.nl, @ooststellingw erf.nl'  @ooststellingw erf.nl, @w etterskipfryslan.nl'  @w etterskipfryslan.nl,
@
hunzeenaas.nl'  @hunzeenaas.nl, " @aaenhunze.nl'" aaenhunze.nl,   @assen.nl
Subject : FW: gasw inning Groningen w ordt voorlopig niet verder beperkt
B
este m ensen,
 
V
anwege jullie betrokkenheid bij de advisering rond het Winningsplan voor het gasveld Westerveld kwam  het m ij wenselijk voor onderstaand bericht ter kennisnem ing aan jullie 
d
oor te
s
turen.
 
G
roeten,
 
 
 
B
eleidsadviseur Bestuurlijk-Juridische Zaken
W
aterschap Noorderzijlvest
 
 
E
-m ail: 
@
noorderzijlvest.nl
 
 
 
 
V
a
n:
 
  
V
erzonden:
 
donderdag 5 januari 2017 18:15
A
an:
 
  @vrgroningen.nl>;   @provinciegroningen.nl>;   @xs4all.nl>;  
@
@
slochteren.nl>; '  
@
@groningen.nl>;  
.
.
@
O
nderw erp:
 
gaswinning Groningen wordt voorlopig niet verder beperkt
 
B
este allem aal,
 
N
og de beste wensen voor 2017!
 
V
andaag 5 januari 2017 heeft de Voorzitter van de Afdeling Bestuursrechtspraak vonnis gewezen naar aanleiding van de 8 schorsingsverzoeken die door particulieren waren ingediend
t
egen het instem m ingsbesluit van de Minister van Econom ische Zaken over het Winningsplan van de NAM voor het gasveld Groningen.
 
D
e behandeling van de verzoeken vond plaats op 21 decem ber 2016 en volgens m ij is   daarbij aanwezig geweest.
 
D
e schorsingsverzoeken zijn afgewezen.
D
e gaswinning gaat gewoon door en wordt voorlopig niet beperkt tot een lager niveau dan 24 m iljard kuub per gasjaar.
D
e m ijnbouwactiviteiten worden ook zeker niet volledig stopgezet.
 
A
ls reden voor dit oordeel wordt aangevoerd dat er ten opzichte van de uitspraak van de Raad van State van 18 novem ber 2015 geen nieuwe feiten of om standigheden zijn die 
m
aken
d
at de voorzieningenrechter van deze eerdere uitspraak m oet afwijken en de gaswinning verder m oet terugbrengen.
D
e grote gevolgen van de gaswinning voor de inwoners van de provincie Groningen zijn in de uitspraak van novem ber 2015 uitdrukkelijk m eegenom en.
D
ie hebben ertoe geleid dat de Afdeling bestuursrechtspraak de gaswinning toen heeft teruggebracht naar 27 m iljard kubieke m eter per jaar. In 2013 was dit nog 53,9 m iljard 
k
ubieke
m
eter per jaar.
V
erder zijn er na 18 novem ber 2015 niet m eer of sterkere aardbevingen geweest dan in de jaren daarvoor.
B
ovendien zou het (gedeeltelijk) staken van de gaswinning verstrekkende gevolgen hebben voor huishoudens, instellingen en bedrijven in Nederland en om liggende landen, aldus 
d
e
v
oorzieningenrechter.
 
Z
ie dit persbericht van de Raad van State m et een link naar de volledige tekst van de uitspraak:
 
h
ttps://www.raadvanstate.nl/pers/persberichten/tekst-persbericht.htm l?id=1012&sum m ary_only=&category_id=8
 
I
n m ei of juni 2017 worden de 25 beroepschriften (waaronder ook die van de gezam enlijke overheden) in Den Haag behandeld.
Lijkt m e dat deze ontwikkeling stof tot nadenken geeft voor onze preparatie op die zitting!
 
G
roeten,
 
 
 
B
eleidsadviseur Bestuurlijk-Juridische Zaken
W
aterschap Noorderzijlvest
.
     
E
-m ail: 
@
noorderzijlvest.nl
   
 
 
16.323
</pre>

====================================================================== Einde pagina 485 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 486 ======================================================================

<pre>Date : 5-9-2016 16:04:17
From  :  
Subject : FW: Gasw inning noord
Attachm ent : Brief B&W - Adviesrol lokale overheden gasw inning.pdf;ATT00001.htm ;
 
Hier mijn concept.
 
De laatste vraag vind ik geen technische vraag. Die heb ik dus ook niet beantwoord.
 
Antwoord:
De NAM heeft begin dit jaar een winningsplan ter instemming ingediend bij het ministerie van EZ voor het gebied Westerveld met daarin een aantal kleine gasvelden
waaronder die van Assen Noord. De lokale overheden hebben vanuit de aangepaste Mijnbouwwet een adviesrol over een winningsplan gekregen.
We hebben nog geen 
advies uit kunnen brengen omdat we nog geen compleet winningsplan hebben ontvangen. Het ministerie van EZ heeft ons bericht dat het 
winningsplan van de NAM begin juli is aangehouden. De NAM moet ten behoeve van de beoordeling van dit winningsplan Westerveld aanvullende informatie aanleveren
a
an het ministerie en het Staatstoezicht op De Mijnen (SoDM).
Als dit naar behoren is gebeurd mogen de lokale overheden hun advies gaan uitbrengen op dit winningsplan. Het ministerie heeft ons aangegeven dat dit komend najaar
zal gebeuren.
De lokale overheden hebben ambtelijk afgesproken om voor het opstellen van het advies op het winningsplan Westerveld gezamenlijk op te trekken. De kennis en
ervaring van de ambtelijke Kopgroep uit Groningen wordt hierbij geborgd.Als we een advies hebben opgesteld zullen we de raad hierover informeren.
 
Wij informeren u zodra er nieuwe ontwikkelingen zijn.    
 
 
Met vriendelijke groeten,
 
Beleidsspecialist
............................................................
Gemeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
    
 
  
l @assen.nl
website: 
www.assen.nl
 
Van:
 
  
Verzonden:
 woensdag 31 augustus 2016 9:08
Aan:
Onderwerp:
 FW: Gaswinning noord
 
Hoi 
Nog een paar vragen over de gaswinning. Antwoord kan rechtstreeks naar de griffie gemaild worden. Even Marco in de cc.
Groet
 
Van:
 Griffier 
Verzonden:
 dinsdag 30 augustus 2016 16:53
Aan:
   
@assen.nl
>
Onderwerp:
 
Gaswinning noord
 
Hoi 
 
Nog een vraag van  
 
 
Hartelijke groet,
 i
 
Griffie Gemeenteraad Assen
Bezoekadres: Noordersingel 33 | 9401 JW Assen 
Postadres: Postbus 30018 | 9400 RA Assen
T:  06-  | E:  @assen.nl
 | W: 
http://gemeenteraad.assen.nl/
 
 
 
 
 
 
Van:
 
@eshuisnet.nl
 [
@eshuisnet.nl
] 
Verzonden:
 dinsdag 30 augustus 2016 16:41
Aan:
 Griffier <
@assen.nl
>
Onderwerp:
 Gaswinning noord
 
Hallo 
 
Ik heb de volgende vraag
 
Zie onderstaand doc. Het college zou nog een reactie gaan geven
Vraag: is dit gebeurd, kan ik deze in afschrift ontvangen? Zo niet, waarom  niet? Welke acties kom en er in noordelijk verband?
Wat onderneem t het college om  inwoners te "bescherm en" voor toekom stige claim s? 
16.324
</pre>

====================================================================== Einde pagina 486 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 487 ======================================================================

<pre> 
In afwachting....
Disclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.</pre>

====================================================================== Einde pagina 487 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 488 ======================================================================

<pre>    SALES    LPL pL    Gemeente Assen    IIIS SLLLSSLLL YUMA LLL LL hh PIDILS SIL ALLS  Wil, fi} 1/7 LLL) 1) WLI IDD VIIA, IMAL LL    Contactpersoon Dhr. mn  Telefoon  Bezoekadres Noordersingel 33  Uw brief van  Uw kenmerk  Ons kenmerk 2016-01412  Datum 28 april 2016    Verzenddatum la lu    De leden van de raad    Onderwerp _Adviesrol lokale overheden gaswinning    Geachte dames en heren,    Wij informeren u door middel van deze brief over de adviesrol van lokale overheden bij de aanvraag  van een winningsplan voor kleine aardgasvelden.    Op 14 maart jongstleden zijn de lokale overheden in Drenthe door het ministerie van Economische  Zaken (EZ) geïnformeerd over de voorgestelde aanpassingen van de Mijnbouwwet (Mbw) en de  systematiek van de risico-analyse. In de nieuwe procedure voor de winningsplannen is een adviesrol  voor de lokale overheden opgenomen.    Adviesrol is nog niet dichtgetimmerd   EZ ziet de adviesrol van de gemeente vooral t.a.v. inzicht in effecten op lokaal niveau (Ruimtelijke  ordening, infrastructuur). Zij staat echter open voor de wens van de lokale overheden om over meer  aspecten willen adviseren. Onze insteek is dat lokale overheden naast de onderwerpen RO en  infrastructuur ook de onderwerpen zoals communicatie naar inwoners, collectieve schaderegeling,  omkering bewijslast, metingen etc. mee kunnen nemen in haar advtesrol. EZ, wil in een  vervolgoverleg met lokale overheden aan de hand van het concrete winningsplan Westerveld (de  gaswinning in Assen Noord valt binnen dit veld) de adviesrol nader uitwerken.   Dit winningsplan is door de NAM nog niet compleet aangeleverd bij EZ. Zodra dit het geval is  worden de lokale overheden in Drenthe door EZ hiervoor benaderd. Volgens EZ zijn er in dit  stadium van de wijziging van de Mbw nog aanpassingen mogelijk.    Samen optrekken met lokale overheden   In Groningen is een kopgroep van lokale overheden ontstaan uit de veiligheidsregio die zich met  gaswinning bezighoud. Deze wordt getrokken door de gemeente Groningen (projectbureau  aardbevingen). De gemeente Groningen is bereid om over de adviesrol voor winningsplannen van  kleine velden samen met de Drentse gemeenten op te trekken. Zij hebben meer kennis van de  problematiek en zijn al langer in gesprek met EZ. Ook in Groningen wordt door EZ een bijeenkomst  over de adviesrol voor lokale overheden voor de kleine gasvelden in Groningen georganiseerd.    Een kopgroep in Drenthe zou zeker ook meerwaarde bieden. Hiermee wordt een belangrijke  samenwerkingspartner gevormd en wordt kennis en capaciteit gebundeld. Uit de Drentse  bijeenkomst bleek naast Aa en Hunze, Assen, Tynaarlo ook Emmen en Westerveld al ervaringen te  hebben met de problematiek van de gaswinning.    Postadres telefoon E-mail Bank Wilt u bij een reactie op  Postbus 30018, 9400 RA Assen 14 0592 info@assen.nl NL28BNGHo285000497 deze brief het kenmerk en de  Stadhuis Fax Internet tn.v. Gemeente Assen datum vermelden?    Noordersingel 33, 3401 JW Assen (0592) 366 595 www.assen.nl</pre>

====================================================================== Einde pagina 488 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 489 ======================================================================

<pre>    Het ministerie van I&M heeft in het kader van het convenant Bodem en Ondergrond een rol gekregen  om de kloof tussen lokale overheden en EZ te dichten als het gaat om ondergrondprojecten. I&M  zoekt nu contact om de behoefte te inventariseren bij de lokale overheden t.a.v. het adviesrecht. Een  kopgroep in Drenthe zou cen handig aanspreekpunt zijn voor I&M.    Wij gaan voor de adviesrol de samenwerking met de Drentse lokale overheden zoeken en een  verbinding leggen met de bestaande kopgroep in Groningen. Tevens gaan we op de uitnodiging van  EZ in om nader te spreken over de adviesrol op basis van het winningsplan Westerveld.    Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Zodra wij meer informatie hebben  zullen wij u nader berichten.    Met vriendelijke groet.  burgemeester en wethou                          Durgemeester    S T. Dijkstra  [ M.L.J. Out</pre>

====================================================================== Einde pagina 489 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 490 ======================================================================

<pre>Date : 26-11-2018 11:34:27
F
T
o :   @assen.nl,   @assen.nl
C
c :   @assen.nl,   @assen.nl
S
ubject : FW: gasw inning onder Marsdijk/instem m ingsbesluit Minister EZ K
A
ttachm ent : Brief voor BW_.docx;PERSBERICHT STOP DE GASWINNING MARSDIJK NU (003).docx;
Goedemorgen,
 
W
eer een mail van  l .
 
G
roet,
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
maandag 26 november 2018 11:19
Aan:
O
nderwerp:
 
FW: gaswinning onder Marsdijk/instemmingsbesluit Minister EZK
 
 
B
este ,
 
B
ijgaand een brief en persbericht over de gaswinning.
Gelijkluidende brieven zijn verstuurd naar de raad, GS en .
 
W
ordt vervolgd.
 
g
roet
 
V
an:
 
  
:
. . l @hetnet.nl
] 
V
e
rzonden:
 
maandag 26 november 2018 11:02
A
an:
 
'info@assen.nl' <
i
nfo@assen.nl
>
O
nderwerp:
 
gaswinning onder Marsdijk/instemmingsbesluit Minister EZK
 
G
eacht college,
 
G
aarne vragen wij uw nadrukkelijke aandacht voor bijgaande brief en persbericht.
 
M
et vriendelijke groet,
 
.
v
oorzitter werkgroep SGMN
(
StopGaswinningMarsdijkNu)
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.325
</pre>

====================================================================== Einde pagina 490 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 491 ======================================================================

<pre>Aan h et College van B en W van de ge meente Assen  
 
 
 
Geachte College , 
 
Op 12 november ontvingen wij de “Aankondiging  instemmingsbesluit winningsplan 
Westerveld”  
 
Onze werkgroep heeft begin 2017 handtekeningen verzameld tegen het voornemen tot 
gaswinning onder de wijk Marsdijk. Uit het instemmingsbesluit maken wij op, dat onze 
verzoeken: Stopzetting gaswinning, nulmeting, en  omgekeerde bewijslast bij schade, 
niet z ijn gehonoreerd.  
 
Voor de werkgroep is dat reden om in beroep te gaan. Dat maken wij kenbaar met het 
persbericht dat wij voor uw informatie bijvoegen.  
 
Wij verzoeken u  eveneens in beroep te gaan en daarbij ook die inwoners te 
ondersteunen die dezelfde st ap willen zetten. Dat kan via een voorbeel dberoepschrift. 
Daarmee wordt  dezelfde aanpak gevolgd als bij de acties van vorig jaar.   Wij geven de 
inwoners de gelegenheid adhesie te betuigen aan onze actie door het plaatsen van hun 
handtekening.  
 
Om in bero ep te kunnen  gaan dienen griffierechten te worden betaald. Dat kan voor 
inwoners een te hoge drempel  zijn op deze stap te zetten. Dat zou dan een vertekend 
beeld geven van de mate van onrust.  
 
Wij verzoeken u na te gaan of enige vorm van ondersteuning mo gelijk is. In feite geld t 
hetzelfde voor onze werkgroep. Haar onafhankelijkheid brengt met zich, dat ook geen 
financieringsmiddelen aanwezig zijn.  
 
 
 
Met vriendelijke groet,  
 
 
Namens de werkgroep SGMN  
 
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 491 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 492 ======================================================================

<pre>PERSBERICHT STOP DE GASWINNING MARSDIJK NU  
 
Het ministerie van Economisch e Zaken en Klimaat voornemens  in te stemmen 
met het winningsplan Westerveld.  Ter compensatie van het terugdraaien van de 
gaskraan in Groningen, moeten de kleine gasvelden meer gas leveren. 
Westerveld (Vries -Zuid)  wordt helemaal leeggepompt.   
Vries -Zuid is de gaslocatie  die pal onder de wijk Marsdijk en de dorpen  Loon en 
Taarloo li gt.  
 
De werkgroep SDGMN is het met dit voornemen oneens, omdat met de zorgen 
die leven onder de inwoners niets is gedaan. Zorgen die de inwoners hebben 
verwoord in bijna 1000 zienswijzen (bezwaarschriften). Zorgen over 
gezondheid, kwaliteit van leven , eve ntuele schade -afhandeling  en waarde van 
onroerend goed.   
Wij betreuren het dat het ministerie niets heeft geleerd van de vele fouten die bij 
de afhandeling van schade in Groningen zijn gemaakt.  
Onze wens met betrekking tot de nulmeting  en het plaatsen van tiltmeters is niet 
gehonoreerd.  
 
Het ministerie wil de ‘omgekeerde bewijslast’ die in het Groninger 
winningsgebied wèl geldt, niet voor ons gebied van toepassing verklaren. Wij 
moeten ons bij schade nog steeds tot de NAM wenden.  We hebben in Groningen 
gezien waartoe dit leidt.  
 
De werk groep Stop De Gaswinning Marsdijk NU  gaat  tegen dit besluit van het 
ministerie van EZK in beroep  bij de Raad van State. Iedere wijkbewoner die een 
brief heeft ontvangen kan in principe ook in beroep gaan. Dit moet wel gebeure n 
vóór 27 december 2018 en er moet per bezwaar €  griffiegeld worden 
betaald.  
De werkgroep gaat onderzoeken welke juridische mogelijk heden  er voor de 
groep zijn om in bezwaar te gaan.  
Wij kunnen ons voorstellen dat het betalen van €  voor vele bewoners een 
bezwaar is.  
Daarom zal er in wijkcentrum ‘De Dissel’ een lijst komen te liggen . Daarop kunt u 
uw handtekening  zetten om op deze manier  adhesie te betuigen aan ons beroep . 
Dit kunt u ook doen via onze website www.stopgaswinningmarsdijk.nu.  
 
Samen met de gemeente Assen, andere betrokken gemeenten in Dre nthe en de 
provincie gaat Stop D e Gaswinning Nu onderzoeken hoe er gezamenlijk bezwaar 
gemaakt kan worden.  
 
De werkgroep  Stop De Gaswinning Marsdijk Nu  
November 2 018  
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 492 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 493 ======================================================================

<pre>Date : 16-1-2018 10:15:50
F
T
S
ubject : FW: Gasw inning onder Marsdijk
Heren,
 
Z
ie onderstaande.
 
G
roet,
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
maandag 15 januari 2018 12:26
Aan:
O
nderwerp:
 
Gaswinning onder Marsdijk
 
D
 
Z
oals “beloofd” heb ik vandaag, als bewoner van Marsdijk en als indiener van een zienswijze, wat bel- en m ailwerk gedaan.
 
*
 Bij EZ was      wiens doorkiesnum m er wordt gegeven in de ontvangstbevestiging van onze zienswijze, op dit m om ent niet bereikbaar.
 
*
 Bij het Bureau Energieprojecten, waarnaar wordt verwezen in de officiële publicatie van het winningsplan Westerveld, bleken m ijn vragen niet op diens terrein te vallen, dus kreeg ik
h
et telefoonnum m er van .  van EZ.
 
*
 Van   kreeg ik (heel vriendelijk) te horen dat ze het daar erg druk hebben m et veel winningsplannen en dergelijke en daarom  gaan de zaken niet zo snel. Zij kon ook niet
i
nschatten wanneer er een besluit zou kom en. De Nota van 
A
ntwoord op de zienswijze is wel in concept klaar en m oet in in ieder geval nog naar de juristen. Voor het vervolgbesluit zijn
v
erschillende m ogelijkheden, dus dat is ook nog niet duidelijk. (Mijn interpretatie: EZ is er nog lang niet uit.)
 
O
p m ijn vraag aan   hoelang de NAM dan nog gas m ag blijven winnen onder Marsdijk op basis van de oude
 vergunning verwees zij m ij naar 
n
l
og.nl
 / Sodm . 
D
e website (interactieve kaart et cetera) op 
n
log.nl
 werd m ij te ingewikkeld en tijdrovend, dus heb ik m aar even een m ailtje gestuurd naar 
i
n
fo@inlog.nl
, zie hieronder.
 
I
k
 zou natuurlijk nog naar de contactpersoon van de NAM kunnen bellen, m aar ik wacht eerst even of ik een antwoord krijg van 
n
log.nl
. 
W
o
rdt vervolgd.
 
M
et vriendelijke groet,
V
erstuurd vanaf m ijn iPad
B
egin doorgestuurd bericht:
V
an:
 
   
@
telfort.nl
>
D
atum :
 
15 januari 2018 om  12:06:27 CET
A
an:
 
i
nfo@nlog.nl
Onderw erp:
 
Ga
sw inning w oonw ijk Marsdijk, onderdeel plan “Westerveld”
Geachte heer/m evrouw,
 
Begin vorig jaar is de NAM de procedure gestart voor een nieuw winningsplan Westerveld, waarbij nog m eer gas zal worden gewonnen (o.a.) onder de wijk Marsdijk,
waar ik woon, van de gem eente Assen.
In juni 2017 zijn daar zienswijzen op ingediend, m aar tot op heden heeft de Minister hier nog niet op gereageerd en dus ook nog geen besluit genom en over het
winningsplan. Aanvankelijk zou dat er volgens EZ eind van de zom er zijn, later in oktober. Telefonische navraag vandaag bij EZ wees uit dat m en niet m eer kan aangeven
wanneer dat besluit te verwachten is.
 
Natuurlijk ben ik dan benieuwd hoelang de NAM intussen m ag blijven doorgaan m et gaswinning onder de woonwijk Marsdijk op basis van de oude
 vergunning. EZ
ve
rwees m ij hiervoor naar Sodm , om dat dit al die gegevens bijhoudt.
 
Vandaar twee vragen van m ij aan u:
* hoeveel gas m ag de NAM op basis van de oude vergunning nu nog naar boven halen?
* wanneer denkt de NAM dit te hebben gedaan?
Oftewel: wanneer m oet de NAM stoppen m et gaswinning bij put Vries-10, zolang zij de nieuwe vergunning (nog) niet heeft?
 
Bij voorbaat dank voor uw aandacht
en m et vriendelijke groet,
 
 
 
  
 
@telfort.nl
 
 
 
Ve
rstuurd vanaf m ijn iPad
Disclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.326
</pre>

====================================================================== Einde pagina 493 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 494 ======================================================================

<pre>    Date : 30-5-2018 14:17:39   From:   To : MN aac nbunze nl, rard.  Cc : MN ssen.n!   Subject : FW: Gaswinning uit de kleine velden in de energietransitie    Dag collega's,    In de bijlage een kopie van de brief van de minister aan de kamer met zijn visie op de kleine gasvelden.  Als je die brief leest kun je concluderen dat EZK gewoon vergunning zal aan verlenen voor het winningsplan Westerveld.    Met vriendelijk groet,    Beleidsadviseur gemeente Assen    |  as  Website: www@assen.nl    Van: TT  Verzonden: woensdag 30 mei 2018 11:43  Aan: EE > se |; > 25e >; ON @ 2 ssen nl>    Onderwerp: FW: Gaswinning uit de kleine velden in de energietransitie  Zie bijlage    Van: GKSV Stakeholder Intelligence Monitor [mailto:stakeholderintelligence @gksv.nl]  Verzonden: woensdag 30 mei 2018 11:39  Aan: MN © assen.ni>    Onderwerp: EZK: Gaswinning uit de kleine velden in de energietransitie         16.327    EZK: Gaswinning uit de kleine velden    in de energietransitie    Samenvatting    Minister Wiebes (EZK) heeft de Tweede Kamer een brief gestuurd over de gaswinning uit de    kleine velden in de energietransitie.    De minister schrijft dat zolang huishoudens en bedrijven nog afhankelijk zijn van    aardgas, winning of import van gas nog noodzakelijk blijft. Maar met afbouw van de gasvraag  door de energietransitie, is ook de gaswinning uit kleine velden in de afbouwfase beland.  Vergunningen voor het zoeken naar nieuwe gasvelden op land worden niet meer afgegeven.  In deze afbouwfase geeft het kabinet, op voorwaarde dat dit veilig en verantwoord kan, de  voorkeur aan gaswinning in eigen land boven gasimport, omdat dit beter is voor het klimaat.  De beëindiging van de gaswinning in Groningen leidt niet tot een hogere productie uit de  kleine velden. De gaswinning uit de kleine velden is nog noodzakelijk, maar wordt de  komende jaren gestaag afgebouwd. De minister schrijft dat hij kiest voor de kleine velden  voor een gestage afbouw, waarbij gas wordt gewonnen zolang en in zoverre gas nog nodig  is, en alleen waar dit veilig kan. Waar dit niet kan, wil hij stoppen. Hij verkent de  mogelijkheden om toegekende claims voor de gaswinning uit de kleine velden sneller te laten  uitkeren. Indien nodig kan een landelijk schadefonds kleine velden worden ingesteld. De  vormgeving van een eventueel schadefonds zou moeten voldoen aan de harde    randvoorwaarden die ook gelden voor het schadefonds voor de gaswinning in Groningen. De</pre>

====================================================================== Einde pagina 494 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 495 ======================================================================

<pre>    uitkomst hiervan zal na de zomer worden gestuurd.   Er is verzocht bij de Technische commissie bodembeweging (Tcbb) de mogelijkheden te  verkennen voor een betere en zo mogelijk uniforme afhandeling van mijnbouwschades in  Nederland. De minister heeft gevraagd de inhoud van het nieuwe schadeprotocol voor  Groningen daarbij te betrekken. Hij stuurt dit advies en zijn appreciatie daarvan bij separate  brief toe aan de Kamer.   Hij schrijft te rekenen op een constructieve wijze van handelen van alle betrokken actoren,    inclusief de industrie.    Bijlage    e Brief    e Persbericht    Stand van zaken         GKSV Email instellingen  MediArena 9 E-mailvoorkeuren beheren  1114 BC Amsterdam   +31 20 240 55 30 Copyright © 2017 GKSV    stakeholderintelli ksv.nl All Rights Reserved</pre>

====================================================================== Einde pagina 495 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 496 ======================================================================

<pre>Date : 4-12-2018 13:54:23
F
T
S
ubject : FW: gasw inning
A
ttachm ent : Stop Gasw inning Marsdijk Nu beroep.doc;
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
dinsdag 4 december 2018 12:30
Aan:
O
nderwerp:
 
gaswinning
 
B
este 
 
V
anmorgen hebben wij als werkgroep bijeen gezeten.
D
aar is bijgaand concept beroepschrift besproken.
D
at concept wordt nu bijgesteld, eind van de week is de definitieve versie beschikbaar.
 
M
 
T
ot morgen!
 
G
roet
 
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.328
</pre>

====================================================================== Einde pagina 496 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 497 ======================================================================

<pre> 1 Stop Gaswinning Marsdijk Nu  
 
Raad van State  
Afdeling Bestuursrechtspraak  
Postbus 20019  
2500 EA  Den Haag  
 
Assen, ( datum invullen ) 
 
betreft: beroep tegen Instemmingsbesluit winningsplan Westerveld dd 14 -11-2018 
van de Minister van Economische Zaken en Klima at, kenmerk DGETM -EO/18284795  
 
 
Geachte Afdeling,  
 
1. Inleiding  
Onze werkgroep Stop Gaswinning Marsdijk Nu uit Assen stelt hierbij beroep in tegen 
het hierboven aangeduide besluit.  
Een kopie van de pagina's 1, 37 en 38 van dat besluit is  bijlage 1.  
In de p eriode van 27 januari 2017 tot en met 4 februari 2017 verzamelden wij ruim 2000 
handtekeningen tegen de gaswinning onder de woonwijk Marsdijk. O nze zienswijze van 12 juni 2017 
op het ontwerp -instemmingsbesluit gaswinning Westerveld gelieve u als hier  ingevoegd en derhalve 
als onderdeel van de motivering van ons beroep  te beschouwen . Dat is bijlage 2.  
Bijlage 3 geeft inzicht in de steun die de werkgroep krijgt bij het instellen van ons beroep tegen het 
winningsbesluit. Ook zijn bewoners op eigen titel met ge bruikmaking van o nze argumentatie zelf in 
beroep g egaan. (dit nader invullen/wijzigen)  
 
2. Verzoek  
Wij vragen u om:  
te bepalen dat het Instemmingsbesluit winningsplan Westerveld niet geld t 
voor gaswinning die van invloed kan zijn op  de woonwijk Marsdijk  (Stop 
Gasw inning Marsdijk Nu)  
 
3. Toelichting  
Gaswinning die van invloed kan zijn op de woonwijk Marsdijk vinden wij 
onaanbaardbaar , omdat:  
3.1. het risico op beving en schade in de woonwijk Marsdijk door gaswinning echt 
bestaat (het KNMI stelde al 20 beving en bij Assen vast) ;  
3.2. het besluit  conflicteer t met het recht op veilig wonen terwijl  de zorg hiervoor een 
kerntaak is die de overheid aldus  verwaarloost  waardoor het besluit op  dit punt 
onrechtmatig  is; 
3.3.1. het voor schade afhandeling doorverwijzen naar de NAM  echt niet kan  gezien 
de wijze waarop dat heeft gefunctioneerd ;  
3.3.2. e r bovendien ongelijke behandeling ontstaat met andere inwoners van 
Nederland die bij kleine gasvelden wonen ; 
3.3.3.  bewoners van Marsdijk dit  als hooghartig, neerbuigend, g rievend, oneerlijk en 
onrechtvaardig  ervaren ;  
3.3.4. d e minister een u niform schadeprotocol heeft aangekondigd  en dat dit 
protocol Landelijke Aanpak Afhandeling Mijnbouwschade klaar ligt.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 497 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 498 ======================================================================

<pre> 2 3.3.5. d e minister  toch niet serieus kan denken dat hij  ons kan af schepen  met een 
door de NAM door de NAM zelf toe te passen protocol, dat de Nam eerst drie 
maanden na het definitief worden van het besluit nog vast gaat stellen ? 
  
4. Onderbouwing  
4.1. Gaswinning Marsdijk is onrechtmatig want in strijd met de zorgplicht 
van Europees Verdrag voor Rechten van de Mens  
De tekst van artikel 8 EVRM bestaat uit twee leden: 
1. Een ieder heeft het recht op respect voor zijn privé leven, zijn familie - en gezinsleven, zijn woning en 
zijn correspondentie.  
2. Geen inmenging van enig openbaar  gezag is toegestaan in de uitoefening van dit recht , dan voor zover 
bij wet is voorzien en in een democratische samenleving noodzakelijk is in het belang van de nationale 
veiligheid , de openbare veiligheid  of het economisch welzijn  van het land, het voork omen van 
wanordelijkheden en strafbare feiten, de bescherming van de gezondheid of de goede zeden of voor de 
bescherming van de rechten en vrijheden van anderen.  
 
In de uitspraak van 9 oktober 2018 heeft het Gerechtshof Den Haag in de zogeheten 
Urgendazaak  (nummer 200.178.245/01) geoordeeld  dat art. 8 EVRM ook van 
toepassing kan zijn op omgevingsgerelateerde situaties. Van dit laatste is sprake 
wanneer (1) een handelen/nalaten een nadelige invloed heeft op de woning en/of 
privé leven van de burger en (2) di e nadelige invloed een zeker minimum bereikt 
('minimum level of severity'). De overheid heeft ook verplichtingen handelingen na te 
laten om toekomstige aantasting van deze belangen  te voorkomen . Dit is kort 
gezegd een zorgplicht. Uit overweging 41: "Van ee n toekomstige aantasting van een 
of meer van die belangen is sprake, indien het desbetreffende belang nog niet 
daadwerkelijk wordt aangetast maar wel aangetast dreigt te worden  als gevolg van 
een handeling/activiteit of natuurlijke gebeurtenis. Bij dreigen de aantasting van een 
onder artikel 8 EVRM beschermd belang is vereist dat bij concrete intreding ervan het 
'minimum level of severity'  zal worden overschreden." Uit overweging 43: "...terwijl 
artikel 8 EVRM de verplichting schept om het recht op woning e n privéleven te 
beschermen. Deze verplichting geldt voor alle activiteiten, publieke en niet -publieke, 
die de aldus beschermde rechten in gevaar kunnen brengen en geldt zeker als 
sprake is van industriële activiteiten die naar hun aard gevaarlijk zijn.  
 
Deze situatie achten wij , inclusief de drempel van mini mum level of severity,  van 
toepassing op de ruim 12.000 inwoners van woonwijk Marsdijk in Assen .  
Een aantal bewoners is naar Marsdijk uitgeweken nadat zij in het Groninger 
aardbevingsgebied schade aan hun woning h adden opgelopen. Zij stellen dit nooit 
meer te willen meemaken en ervaren nu weer spanning , druk en herbeleving van 
gebeurtenissen die zij achter zich wilden laten. Dit kan gepaard gaan met nieuwe 
psychische spanning , aantasting van hun welbevi nden en gezondheid.  Het besluit 
van de minister ondermijnt het gevoel dat hun woning veilig is.  
 
Andere bewoners hebben verwanten in het aardbevingsgebied en kennen de 
gevolgen, ook van de zogenaamde afhandeling , op de gezondheid van hun 
verwanten.  Zij vre zen niet zonder reden met vergelijkbare problemen te maken te 
krijgen.  
Veel andere bewoners vinden , terecht naar onze mening, dat zij gevrijwaard moeten 
blijven  van zorgen over hun veiligheid, gezondheid, have en goed. De zo nabije 
gaswinning bij de woonwi jk roept veel onrust op en brengt de situatie mee zij </pre>

====================================================================== Einde pagina 498 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 499 ======================================================================

<pre> 3 onzeker zijn over wat er in de toekomst kan gebeuren.  Dit geldt ook het gedoe rond 
afhandeling van schade, waardevermindering en dreigende onverkoopbaarheid van 
hun woning indien beschadiging aan de ord e is, of het aangetaste beeld dat de 
gaswinnings wijk oproept . 
 
4.2 Uitgangspunt van voorspelbare toekomst en we weten alles is onjuist  
4.2.1 De o ndergrond  is nog steeds het onbekendste deel van de planeet . De 
minister stelt het voor dat gevolgen van gaswin ning van tevoren exact kunnen 
worden berekend en dat de ondergrond kan worden uitgezogen, uitgehold en weer 
opgevuld met spullen die we niet meer willen zien. Dit laatste is struisvogelpolitiek. 
Tegenover de benadering van de minister staan wetenschappelij ke andere 
opvattingen.  Bijvoorbeeld van Salomon Kroonenberg, emeritus hoogleraar geologie 
aan de Technische Universiteit Delft. Uit zijn boek Waarom de hel stinkt naar zwavel 
citeren wij (p. 15)  
"Misschien moeten we de ondergrond niet langer zien als een b lack box om tunnels in te graven, als een 
supermarkt voor grondstoffen, als een tapijt om afval onder te vegen, of als laatste rustplaats voor de doden, 
maar veeleer als een onvervangbaar archief, als een levend ecosysteem waarvan we nog maar nauwelijks de  
rijkdom hebben kunnen peilen."  
 
4.2.2 Een rekenmodel is slechts een theoretische denkoefening, de 
werkelijkheid kan anders uitvallen dan berekend  
Een goede berekeningsmethode is altijd mooi, maar niet iedere mooie 
berekeningsmethode is ook de goede. Ter i llustratie:  
• Metingen op het gebied van geodesie, gps en radar, gekoppeld aan 
zwaartekrachtmetingen wijzen uit dat bodemdaling veel sterker dan tevoren was 
berekend optreedt in gaswinningsgebieden , ook in kleine velden. Dit fenomeen 
van opvallend sterke dal ing doet zich ook voor bij ander gerommel in de grond 
zoals zoutwinning. Deze geeft een daling van 1 centimeter per jaar  aan in 
gaswinningsgebieden. Dat komt neer op een bodemdaling van  6 tot 10 
centime ter in plaats van de  in totaal maximaal 2 centimeter die de minister noemt 
voor de hele winningsperiode die loopt tot 2023 of met uitloop tot 2028.  Onze 
bron is  de bodemdalingskaart. Dit zo mogelijk aanvullen met gegevens concrete 
gegevens uit Westerveld/Marsdijk  als die er zijn en verder gaan dan de 6 tot 10  
cm. 
• De kleine gasvelden het Roswinkelerveld en het Bergermeer zijn gesloten na niet  
tevoren mogel ijk geachte bevingen boven 3.0.  Probleem is dat tevoren net als bij 
Westerveld de risico's zijn vastgesteld op basis van een statistisch, theoretisch 
model, t erwijl er een gebrek is aan kennis over de ondergrond en terwijl niet 
duidelijk is wat de gevolgen zijn van toekomstige gaswinning.  Ook de daling bij 
de gasopslag in Drenthe pakt anders, namelijk forser uit, dan was voorzien.  
• Groningen telt 11.000 risicovo lle huizen met verhoogd instortingsgevaar bij 
bevingen . Die huizen liggen voor een deel ook in dorpen die niet in het op grond 
van berekeningen van tevoren aangegeven kerngebied liggen.  
• In de buurt van Assen heeft het KNMI een 20 -tal bevingen al s gevolg va n 
gaswinning gemeten. De ergste bevingen in Assen hadden een kracht van 2,6 en 
2,8. Het KNMI bevestigt dat dit schadeveroorzakend is.  Laatstgenoemde waarde 
ligt dichtbij die van velden die met het oog op het risico al voor winning zijn 
gesloten.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 499 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 500 ======================================================================

<pre> 4 4.2.3 Aanvraag instemming winningsplan door NAM  
De aanvraag vermeldt op pagina 16 over Assen:  
Het voorkomen in Assen laat een snelle afname van productie zien, 
hoogstwaarschijnlijk veroorzaakt door waterproductie en zoutafzetting in de put. 
Mogelijkheden tot produc toptimalisatie worden bekeken om het niveau van de 
productie uit dit voorkomen te herstellen.  
 
Op pagina 18 staat:  
Het gedrag van de huidige en toekomstige putten is moeilijk te voorspellen 
aangezien het veld bijna leeg is.  
Wij trekken de conclusie dat de verdere opbrengst uit Marsdijk weinig kan 
bijdragen aan het beoogd operationeel vermogen  van Nederland . Het is 
meer trekken aan een dood paard. Wij zijn van mening dat pogingen om 
de productie te verhogen, bijvoorbeeld door het slaan van nieuwe putten, 
compressie of anderszins achterwege moet en blijven , omdat het mogelijk 
extra risico's oproept en de opbrengst onzeker  is. 
 
5. Commentaar bij Nota van Antwoord van de minister, kenmerk 
18252736  
5.1 Onvoldoende inlevingsvermogen  
Onder 3n antwoordt de minister d at hij het vervelend vindt te horen dat u reeds 
scheuren in uw huizen heeft. "Gaswinning is helaas niet de enige oorzaak die 
scheuren in huizen kan veroorzaken, ook bijvoorbeeld grondwaterstands - 
veranderingen en zetting na het bouwen kunnen hieraan bijdra gen".  
Commentaar  
Wij vinden dat het antwoord getuigt van een onvoldoende vermogen van de minister 
om zich te verplaatsen in de onrust die de gaswinning oproept. Een taxatie kan zijn 
dat adviseurs van de minister de opdracht hebben om de mogelijke effecten  van 
gaswinning te bagatelliseren. Vertoont het rijk niets wat op lerend vermogen lijkt?  
 
5.2 Omgekeerde bewijslast  
Bij 4f  noemt de genoemde bevingsmagnitude van 3,9 een theoretische die berust op 
een verouderde beoordeling voor het Groninger veld. De minister wijst vervolgens de 
door ons voorgest ane omkering van de bewijslast af . Argument van de minoster is: 
voor het Westerveld liggen deze waarden allemaal onder de verouderde waarde 
zoals door het Tcbb genoemd.  
Commentaar  
Het wegpoetsen van de beving van 3 ,9 aks zijnde  een verouderd gegeven uit het 
Groninger veld overtuigt ons niet. 
 
5.3 Schade afhandeling door NAM  
Bij 4n geeft de minister als zijn mening dat de kans op schade door bodemtrillingen 
of bodemdaling door gaswinning beperkt is. Bewoners die denk en schade te hebben 
kunnen een claim bij de NAM indienen.  
Commentaar  
Wij zijn van mening dat de minister de kans op schade bijna bij voorbaat uitsluit. Het  
beeld dat bewoners  hebben over de adequaatheid van schade afhandeling is alleen 
maar negatief. Door  zijn opstelling verdiept de minister de al aanwezige </pre>

====================================================================== Einde pagina 500 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 501 ======================================================================

<pre> 5 vertrouwenskloof. Ook zal de NAM persisteren dat schade overal aan kan liggen, 
behalve aan schade als gevolg van gaswinning door de NAM in Marsdijk.  
De minister veroorzaakt ongelijke behandeling door in  Westerveld de NAM als schade 
afhandelaar aan te wijzen, terwijl andere bewoners van dit land, ook bij kleine 
gasvelden een andere regeling hebben. Het is onbestaanbaar dat een landelijk 
uniform systeem niet ook op Westerveld van toepassing wordt verklaard .  
 
5.4 Een eigen specifieke afweging van belangen maakt de minister niet  
Commentaar  
Wat ons opvalt is dat de minister bronnen die aantonen dat het risico bij exploitatie 
van kleine gasvelden klein is  steeds noemt , maar dat hij alle andere gegevens niet in  
zijn beschouwingen meeneemt.  
Dit maakt het besluit van de minister onevenwichtig en onzorgvuldig.  
 
De minister laat ook na om, terwijl de minister op de hoogte is gebracht van de 
verontrusting onder de bewoners van de woonwijk Marsdijk, in een specifiek e 
beoordeling te betrekken dat het hier gaat om  een bijna niets meer opleverend , al 
vrijwel helemaal uitgeput gasvoorkomen . Ook dit  maakt het besluit van de minister 
onzorgvuldig.  
 
Samenvatting  
Wij vinden dat  
1. de gaswinning  in Marsdijk  nu moet stoppen ; 
2. voortzetting van de gaswinning onrechtmatig  is, namelijk in strijd is met de 
zorgplicht van artikel 8 EVRM ; 
3. de minister zijn instemmingsbesluit baseert op ( in met het oog op winning 
gunstig gewijzigde) theoretische risicobeoordelingen. Het probleem is echter 
dat deze statistische methodes niet berusten op kennis over hoe de 
ondergrond zich gedraagt . Die kennis is ook niet voorhanden. 
Beargumenteerd is dat er bewezen uitzonderingen zijn  op theoretisch 
berekende risico's . Dat betekent  dat het besluit van de minist er onjuist  is, 
althans dat het berust op onzekere veronderstellingen/verwachtingen ; 
4. de minister alles over een kam scheert en geen specifieke afweging maakt of 
de hortende exploitatie van een gasvoorkomen in een woonwijk strikt 
noodzakelijk is. Dat beteken t dat het besluit van de minister naar ons als 
bewoners toe onzorgvuldig  is; 
5. de minister door de schade afwikkeling bij de NAM te leggen in een door de 
NAM binnen drie maanden na het definitief worden van het 
instemmingsbesluit  ongelijkheid  schept en ongel oofwaardigheid  versterkt 
door niet het aangekondigde uniforme protocol van toepassing te verklaren;  
6. waar een bestuurder belangen evenwichtig hoort te wegen, de minister 
voorbijgaat aan de belangen van de bewoners van Marsdijk en de 
belangenafweging uitslui tend in het voordeel van gaswinning/de NAM uitpakt , 
zodat dit onbehoorlijk  is; 
7. het Instemmingsbesluit winningspl an Westerveld niet mag werken voor de 
Asser woonwijk Marsdijk : Stop Gaswinning Marsdijk nu.   
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 501 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 502 ======================================================================

<pre> 6  
 
Met vriendelijke groet,       
 
 
 
 
De Werkgroep S top Gaswinning Marsdijk Nu  
namens de werkgroep  
 
 
 
Per adres:  
Langbree 17  
9403 GB  Assen  
 
Handtekening                   (niet ondertekenen leidt tot niet -ontvankelijkheid)  
 
 
 
 
 
Bijlagen:  
1. Kopie Instemmingsbesluit winningsbesluit Westerveld ( p.1 en 37 en 38)  
2. Kopie zienswijze van werkgroep Stop Gaswinning Marsdijk Nu van 12 juni 
2017 
3. kopie van eventuele handtekeninglijst van inwoners die het beroep van SGMN 
steunen  of ander beeld van steunbetuigingen die het beroep ondersteunen  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 502 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 503 ======================================================================

<pre>Date : 21-11-2018 09:47:21
F
T
@
aaenhunze.nl'  @aaenhunze.nl, " @gem eentenoordenveld.nl  @gem eentenoordenveld.nl,   
 
zuidhorn.nl,    @m iddendrenthe.nl,   @assen.nl,  
@
gem eentenoordenveld.nl
S
ubject : FW: Gem eente Tynaarlo/advies w inningsplan Westerveld 
Attachm ent : Adviesbrief.pdf;im age001.png;
D
ag allen,
 
H
ierbij de analyse van     van het instemmingsbesluit winningsplan Westerveld. Hierin zijn mogelijke beroepsgronden en een inschatting van slagingskans
b
enoemd.
 
Z
oals gisteren afgesproken heb ik  aangegeven dat hij er rekening mee kan houden dat hij een opdracht voor het opstellen van een beroepschrift gaat krijgen en dat wij een
c
oncept graag uiterlijk 7 december 
v
oor de middag ontvangen.
 
M
et vriendelijk groet,
 
 
B
eleidsadviseur Wonen en ruimte
G
emeente Tynaarlo
 
 
V
an:
 
@
plasbossinade.nl] 
Verzonden:
 dinsdag 20 november 2018 16:03
A
an:
 
O
nderwerp:
 
Gemeente Tynaarlo/advies winningsplan Westerveld
 
G
eachte heer 
 
B
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
 
 
 
 
 
S
ecretaresse
 
PlasBossinade Advocaten N.V.
P
o
stbus 1100 
9
701 BC Groningen
P
aterswoldseweg 804
:
    
 
   
w
ww.plasbossinade.nl
 
 
Dit is een e-mailbericht afkomstig van PlasBossinade Advocaten N.V., ingeschreven in het Handelsregister onder nummer 01144514.
Dit e-mailbericht, waaronder begrepen eventuele ingesloten
b
estanden, is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde en de inhoud ervan is strikt vertrouwelijk. PlasBossinade noch de afzender aanvaardt enige aansprakelijkheid voor de gevolgen van een
v
erminkte weergave c.q. vertraagde of 
g
ebrekkige overbrenging c.q. ongeautoriseerd gebruik van het e-mailbericht. PlasBossinade neemt redelijke maatregelen om te voorkomen dat door dit e-
m
ailbericht virussen worden overgebracht, maar is niet aansprakelijk in het geval dit toch voorvalt. Alle werkzaamheden 
w
orden verricht uit hoofde van een overeenkomst van opdracht met
P
lasBossinade Advocaten N.V., waarop van toepassing zijn onze algemene voorwaarden, gedeponeerd bij de Rechtbank Noord-Nederland, locatie Groningen, waarin onder meer een
a
ansprakelijkheidsbeperking 
i
s opgenomen.
T
his e-mail message is sent by PlasBossinade Advocaten N.V., registered in the Trade Registry under number 01144514.
T
his 
e
-mail message is intended for the addressee only and its contents
a
re confidential. PlasBossinade nor the sender shall be liable for the consequenses of mutilations and/or delayed or faulty transmision and/or unauthorised use of this e-mail message.
P
lasBossinade 
t
akes reasonable precautions to prevent that together with this e-mail message any viruses are transmitted, but shall not be liable in case this might happen anyway. All activities
shall be carried out under an assignment agreement with PlasBossinade Advocaten N.V., to which our general terms and conditions - including a liability limitation - as filed at the District Court
North-Netherlands, location Groningen, shall apply.
16.329
</pre>

====================================================================== Einde pagina 503 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 504 ======================================================================

<pre>         Plas{Bossinade         advocaten notarissen    Plastossinade Advocaten MWY.  Postbus nO   GUI BE Gronmpen  Puierswoldsi weg BOd    Het College van Burgemeester en Wethouders Tel, 31(O)80 $2143.33   van de gemeente Tynaarlo bar -31(O}50 525 88 50  es   Postbus 5   9480 AA VRIES strcbting Behees Oeretenpelden  PlasBassuade Advocater  ee  PE   Groningen, 20 november 2018 per e-mail vooruit:   SEES @tynaarlo.nl   Inzake : Gemeente Tynaarlo/advies winningsplan Westerveld ee   Onze ref. : 20170405-14/wrv/trn/18-01166771 Advocaat   Uw ref.    SSC  ee  EEE © piasbossinade.ni  Geacht College, geachte heer EN    U verzocht mij mede namens andere Drentse gemeenten om een procesadvies te geven over  het Instemmingsbesluit winningsplan Westerveld d.d. 14 november 2018.    Algemeen                ver ent net er,         Herens aich 0 ns erat dat the Hat bte bir ati tage ED teun Ar ette Hie Eetdsgen ee an    </pre>

====================================================================== Einde pagina 504 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 505 ======================================================================

<pre>    a  }  (nr    as Bossinade'    advocaten notarissen    </pre>

====================================================================== Einde pagina 505 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 506 ======================================================================

<pre>    EEE    advocaten notarissen    </pre>

====================================================================== Einde pagina 506 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 507 ======================================================================

<pre>    Plas Bossinade    advocaten notarissen    </pre>

====================================================================== Einde pagina 507 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 508 ======================================================================

<pre>    Plas Bossinade    advocaten notarissen    </pre>

====================================================================== Einde pagina 508 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 509 ======================================================================

<pre>    Plas Bossinade    advocaten notarissen    </pre>

====================================================================== Einde pagina 509 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 510 ======================================================================

<pre>    Plas Bossinade    advocaten notarissen    Ik vertrouw erop u hierdoor voorlopig voldoende te hebben geïnformeerd. Als u naar  aanleiding van deze brief vragen heeft of behoefte aan een nadere toelichting, dan kunt u  natuurlijk altijd met mij contact opnemen.    Hoogachtend en met vriendelijke groet,    </pre>

====================================================================== Einde pagina 510 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 511 ======================================================================

<pre>         Plas Bossinade    advocaten notarissen</pre>

====================================================================== Einde pagina 511 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 512 ======================================================================

<pre>         Date : 27-12-2018 14:52:16   From : Marlon   To : ME aac nhunze. nz aae nhunze ‚nl, WK se nu.nl. ssc on  ‚emeente noorde nve kd.nl, MKG pe meente noordenveld.nl"* MK ge meente noordenveld.nl,    ve sterkvardier.nl”” Eo wes terkwartier.nl, iS = midde ndrenthe.ni  Subject : FW: Gemeente Tynaarlo/advies winningsplan Westerveld    Hierbij een kopie van ons beroepschrift tegen het winningsplan Westerveld    Mv REED Tynaario    Van: BE @ pi asbossinade.nlj    Verzonden: donderdag 27 december 2018 14:29  Aan: ME tynaario.ni>    Onderwerp: Gemeente Tynaarlo/advies winningsplan Westerveld    Plas Bossinade    advocaten notarissen    beet Pe btn a nee Dateten abrufen  ee ARENA              Ay               Dtas cen e-omailbencnt sthainsty van PlasBorsimade Advucaten NY. ngeschrever ot Net Handetsreqater ander numnme: GLi44514 Dit e-manbencht, waaronder begrepen eventuele ingesloten  bestanden, is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde en de inhoud ervan is strikt vertrouwelijk. PlasBossinade noch de afzender aanvaardt enige aanspraketijkheid voor de gevolgen van een  verminkte weergave c.q. vertraagde of gebrekkige overbrenging c.q. ongeautoriseerd gebruik van het e-mailbencht. PlasBossinade neemt redelijke maatregelen om te voorkomen dat door dit e-  mailbericht virussen worden overgebracht, maar is niet aansprakelijk in het geval dit toch voorvalt, Alle werkzaamheden worden verncht uit hoofde van een overeenkomst van opdracht met  PlasBossinade Advocaten N.V., waarop van toepassing zijn onze algemene voorwaarden, gedeponeerd bij de Rechtbank Noord-Nederland, tocatse Groningen, waann onder meer een  aansprakelijkheidsbeperking is opgenomen.    Tos € Mal message ie sunt Ey PlasBusssrade Advocaten N.V, registered tha Trade Registry andes number GL1S4514. This e-mail message 1s intended for the addressee only and its contents  are confidential. PlasBossinade nor the sender shal{ be liable for the consequenses of mutilations and/or delayed or faulty transmision and/or unauthonsed use of this e-mail message.  PlasBossinade takes reasonable precautions to prevent that together with this e-mail message any viruses are transmitted, but shall not be liable tn case this might happen anyway. All activities  shall be carried out under an assignment agreement wth PlasBossinade Advacaten N.V., to which our general terms and conditions - induding a liability limitation - as filed at the Distnct Court  North-Netherlands, location Groningen, shall apply.    </pre>

====================================================================== Einde pagina 512 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 513 ======================================================================

<pre>    16.331  Date : 26-9-2016 13:25:08    From : B c'aaenhunze nl  To : EN ss". ON rie Graard  Subject : FW: Geprikt: Uitnodiging gemeenschappelijke sessie winningsplan Westerveld    Heren, dan hebben wij het bestuurlijk overleg Noord Drenthe staan    Met wiendelijke groet.  P|   Proyectcodrdinator - beleidsmedewerter RO  Gemeente Aa en Hunze   Postbus 93 « 9460 AB Gieten   Spieterdeeg 1 * 3461 BH Gieten   www. aaenhunze. ni    Van: service@datumprikker.nl [mailto:service@datumprikker.nt]   Verzonden: maandag 26 september 2016 12:58   Aan:   Onderwerp: Geprikt: Uitnodiging gemeenschappelijke sessie winningsplan Westerveld    7    datunprikker.nl    Datum en locatie geprikt    Beste    WN heeft een datum en locatie geprikt voor de afspraak Uitnodiging gemeenschappelijke sessie wnningsplan Westerveld.    Datum    maandag 3 okt 2016 13:00 - 15:00    Locatie    Provincie Drenthe. Westerbrink 1 Assen         afspraak bekijken    Plan jij de volgende afspraak?    Plan snel. eenvoudig en gratis de volgende afspraak met datumprikker.    atspragk zaniraken    Wertd de hok net? Kopieer dan het onderstaande adres naar je brow ser.  Jh ii ZW i    DISCLAIMER:   Aan de informatie in deze email en jeder aungehecht databestand kunnen geen rechten wonden ontlvend en de yerneente Aa ent Hurey aanvaardt xeen uansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden enof gedateerde  informatie.   Als uw niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aungehecht databestand verviideren en ce afbender hier via e-mail op de heere stellen.</pre>

====================================================================== Einde pagina 513 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 514 ======================================================================

<pre>         Date : 27-9-2016 11:24:34    From:  To : B ss en.   Subject : FW: Geprikt: Uitnodiging gemeenschappelijke sessie winningsplan Westerveld  Dag    GE is niet van plan de datum te wijzigen dus ik hoop dat jij kunt aanschuiven. Ik zal je deze week even voeden.  Met vriendelijke groeten,    |  Beleidsspecialtst    Gemeente Assen  Noordersingel 33 | Assen  Postbus 30018 | 9400 RA | Assen    GE @ assen.ni    website: www.assen.nl    Van: service @datumprikker.nl [mailto:service@datumprikker.nl}  Verzonden: maandag 26 september 2016 12:58    Aan: MN @ ssc >    Onderwerp: Geprikt: Uitnodiging gemeenschappelijke sessie winningsplan Westerveld    J    datumprikker.nt    Datum en locatie geprikt    Beste B    WN heeft cen datum en locatie geprikt voor de afspraak Uitnodiging gemeenschappelijke sessie wnningsplan Westerveld.    Datum    maandag 3 okt 2016 13:00 - 15:00    Locatie    Provincie Drenthe, Westerbrink 1 Assen  Ce  afspraak bekijken  LO    Plan jij de volgende afspraak?    Pian snet, eenvoudig en gratis de volgende afspraak met datumprikker    nIspra3k aanraken         Werkd de link riet? Kopieer dan het onderstaande adres naar je brow ser.  hitps //daturprikker niin 29h d7isu2aivw im</pre>

====================================================================== Einde pagina 514 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 515 ======================================================================

<pre>Date : 14-2-2018 14:54:00
F
rom  :  
T
C
c :    @assen.nl,   @assen.nl
S
ubject : FW: Gesprek aardgasw inning kleine velden, Z w olle
A
ttachm ent : Evaluatie van adviesrecht Winningsplannen kleine velden (zonder bijlagen) (2).pdf;
Dag 
 
H
ierbij stuur ik ter informatie het evaluatierapport opgesteld door Rvo in opdracht van EZ. Dit rapport hebben we pas op 31 januari ontvangen en is op 1 februari met de Drentse
g
emeenten en provincie besproken. Wij zijn hiervoor geïnterviewd maar hebben verder geen aandeel gehad in de inhoud, conclusies en aanbevelingen.  Onze opmerkingen op
d
eze versie zijn dus (nog) niet meegenomen.
C
onclusie van het Rvo-rapport over de rol van de lokale overheden is dat het heel goed is geweest dat de lokale overheden voor het winningsplan Westerveld onderling hebben
a
fgestemd en samen zijn opgetrokken en dat andere regio’s hier een voorbeeld aan kunnen nemen!  
 
I
n aanvulling op de opmerkingen van 
·
 
        
E
ZK vind het lastig hoe ze met de adviezen van lokale overheden op de winningsplannen om moet gaan.  
·
         
EZK snapt dat gemeenten voor de belangen van haar inwoners moet opkomen. EZK vind tegelijkertijd ook dat gemeente haar verantwoordelijkheid zou moeten nemen in
r
egio-overschrijdende vraagstukken.
·
 
        
E
ZK  wil daarom het gesprek met ons aangaan. Eerste pilot wordt dan begrijp ik uit de stukken dus “casus Zuidhorn”. Daar benoemen ze het vraagstuk concreet “Hoe
kunnen gemeenten enerzijds het belang van haar inwoners en bedrijven constructief behartigen en hoe kan anderzijds ook verantwoordelijkheid worden genomen voor
b
elangen die het lokale niveau overstijgen?”
 
E
chter even terug in de tijd
De onderzoeksraad voor de veiligheid (OVV) heeft de 2
e
 
k
amer in 2015 geadviseerd het 
b
urgerperspectief 
beter mee te nemen in de besluitvorming over gaswinning. Onderdeel
v
an dit burgerperspectief is de adviesrol van lokale overheden. De 2
e
 
kamer heeft opdracht gegeven om de Mijnbouwwet, conform de aanbevelingen van de onderzoeksraad, aan
t
e passen. Dat is per 1-1-2017 ook gebeurd. Vervolgens hebben wij netjes invulling gegeven aan de adviesrol en nu worden we door EZK onder druk gezet om ook een rol te nemen
i
n de landelijke politieke afwegingen t.a.v. gaswinning. De opgave voor de gemeenten op dit dossier wordt door EZK dus nu verbreed. De vraag is of we hiervoor wel voldoende
kennis, middelen, bevoegdheden etc tot onze beschikking hebben om hiermee mee te doen.
M
ijn advies is om, gelet op het standpunt van ons college en gemeenteraad, daarin aan te geven dat we dat willen maar wel onder onze voorwaarden zoals benoemd in ons advies
(
geen gaswinning,  tenzij etc).
 
  
O
pvallend is dat in de bijgevoegde notitie staat dat de kleine velden niet essentieel zijn voor de leveringszekerheid. Dat is nieuw!
I
n de notitie wordt gesteld dat stoppen van exploitatie van kleine gasvelden in Nederland leidt tot meer CO2 emissies, minder inkomsten voor de staat, verlies van
w
erkgelegenheid, verlies van kennis en aanbod geologie. Dat zijn heel andere argumenten die voor Assen natuurlijk ook een rol spelen.
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
B
eleidsspecialist gemeente Assen
 
 
-
 -
W
ebsite: 
w
ww@assen.nl
 
V
a
n:
 
Marco Out 
V
erzonden:
 
woensdag 14 februari 2018 7:56
A
an:
 
@
assen.nl
>
C
C
:
 
  
.
@assen.nl
.
@
assen.nl
>
O
nderwerp:
 
Re: Gesprek aardgaswinning kleine velden, Zwolle
 
B
este 
 
D
ank. Het lukt m e vanm iddag pas om  de stukken te lezen. Mocht ik nog vragen hebben, dan kom  ik dan op de lijn.
 
G
r,M. 
V
erstuurd vanaf m ijn iPad
O
p 13 feb. 2018 om  23:25 heeft   
@
assen.nl
> het volgende geschreven:
 
Be
ste Marco,
 
Ik heb de stukken bekeken en heb een eerste analyse gemaakt. Ik stuur de stukken ook naar    zodat ze ook kunnen aanvullen.
In de stukken hebben ik opmerkingen gemaakt (bijgevoegd) in aanvulling daarop het volgende:
-
       
Het gaat om een belangrijke discussie. Het is de aanzet voor een fundamentele discussie over de toekomst van de winning uit kleine velden in Nederland. Het
is echter verbazend dat de stukken in grote haast lijken te zijn geschreven (vol spelfouten) en zeer laat zijn verstuurd. Dit laatste maakt het voor jou
nauwelijks mogelijk om afstemming te zoeken (bijv. in het college).
-
       
Het is jammer dat er een aantal stukken niet zijn bijgevoegd. Het ministerie heeft inmiddels een evaluatie over het nieuwe adviesrecht in de Mijnbouwwet.
Hierin staan goede aanbevelingen.  Wil je het stuk opzoeken en naar Marco mailen). Ik neem ook aan dat het advies van de Tcbb over de
schadeafhandeling inmiddels klaar is. Dit biedt vast ook aanknopingspunten voor het gesprek.
-
       
Morgen heb ik ’s avonds een strategisch gesprek in de Project Directie van de RGA. Ik kan echter prioriteit geven aan jou vergezellen naar Zwolle.
J
-
       
Wat betreft de procesgang en communicatie: Zorg voor communicatie zo vroeg mogelijk in het proces; bezie het niet alleen technisch, maar redeneer vanuit de
inwoners; maak begrijpelijke stukken; zorg dat de vergunningverlening los wordt gekoppeld van EZ (het vertrouwen is weg); zorg voor een onafhankelijk goed
meet en monitoringssysteem; veel en onafhankelijke nulmetingen; een onafhankelijke snelle schade-afhandeling zoals in Groningen (rechtsgelijkheid);
waarborg dat er ook in de verre toekomst geld is voor betaling schades. (en dit niet alleen voor aardgas, maar alle mijnbouwactiviteiten.
-
       
Wat betreft onderwerp twee:
o
  
De agenda lijkt op een “fuik aanpak”. Er wordt begonnen met het belang van aardgas als transitie brandstof. Er komt waarschijnlijk een technisch verhaal
waar geen speld tussen te krijgen is. Je kunt waarschijnlijk bijna niet anders dan concluderen dat winning uit kleine velden nodig blijft. Als je echter
het bijgevoegde stuk leest, is de vraag of de kleine velden wel nodig zijn voor de leveringszekerheid. In het algemeen is er de constatering dat
Nederland pas laat is begonnen met de energietransitie (bijv. in vergelijking met Duitsland). We hebben het behoorlijk voor ons uitgeschoven en
hebben zelfs de gasproductie in Nederland flink opgeschroefd. Nu er problemen ontstaan, wordt aan de gemeente bestuurders ondersteuning en
solidariteit gevraagd. Er wordt je gevraagd om een visie op de rol van aardgas in de energie transitie. Vraag is of hier een mening nodig is.
o
  
Waar het gaat om de bezwaren en hoe deze kunnen worden weggenomen: Zie hierboven + de zienswijzen op het ontwerp-instemmingsplan
16.333
</pre>

====================================================================== Einde pagina 515 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 516 ======================================================================

<pre>Westerveld. Ik kan mij voorstellen dat het ministerie haast maakt. Zonder een goede schaderegeling is er mogelijk de noodzaak voor het college van
B
&W van Assen om in beroep te gaan tegen een definitief besluit op het Winningsplan Westerveld.
o
 
 
D
e elementen in een brief over herijking kunnen betrekking hebben op de schadeafhandeling. Verder kan de minister misschien kijken uit welke
v
elden hij wel en niet wil winnen. Kijk waar de grootste (beleefde) risico’s zijn en stop hier de winning. Laat hierbij geld niet leidend zijn. Bijv. in het
g
eval van de winning uit put Vries 10 heeft de NAM een strop omdat ze de investeringen er niet uithalen. Dit is onderwerp van gesprek tussen EZ en
d
e mijnbouwmaatschappijen.
-
 
      
V
oor Assen speelt natuurlijk ook het werkgelegenheidsaspect. In het stuk van EZ wordt gesproken over kennis bij de mijnbouwmaatschappijen die nodig is
v
oor de energietransitie. Dit is een belangrijke waarover we inmiddels het gesprek voeren met de NAM. Het is wenselijk dat we hier samen met NAM en EZ in
o
ptrekken. Misschien nog een punt om te bespreken in de zijlijn van de vergadering.
 
I
k hoop je hiermee voor dit moment voldoende te hebben geïnformeerd. Als er meer nodig is, hoor ik dat graag. Morgen ben ik extern, maar houd mijn telefoon
i
n de gaten.
 
G
roet,
i
 
V
an:
 
:
@assen.nl
]
V
erzonden:
 
dinsdag 13 februari 2018 20:22
A
an:
 
@
ziggo.nl
Onderwerp:
 
F
wd: 2018-02-14, 19.00 uur: agenda en stukken platform gemeenten met kleine gasvelden
 
 
 
O
utlook voor iOS
 downloaden
F
r
om:
 
S
ent:
 
Tuesday, February 13, 2018 8:21:24 PM
T
o:
 
S
ubject:
 
Fwd: 2018-02-14, 19.00 uur: agenda en stukken platform gemeenten met kleine gasvelden
 
 
 
O
utlook voor iOS
 downloaden
F
r
om:
 
S
ent:
 
Tuesday, February 13, 2018 4:34:05 PM
T
o:
 
S
ubject:
 
FW: 2018-02-14, 19.00 uur: agenda en stukken platform gemeenten met kleine gasvelden
 
H
allo Marco en i
 
B
ijgaande stukken/mail ontvangen voor het overleg van morgenavond.
V
oor Marco in Ibabs gezet.
 
G
roet, 
 
V
an:
 
@
heerenveen.nl
]
V
erzonden:
 
dinsdag 13 februari 2018 16:28
A
an:
 
@
hotmail.nl
.
@minez.nl
@
v
ng.nl
@
woerden.nl
@
heerenveen.nl
b
e
stuurssecretariaat@zuidhorn.nl
.
.
@minienm.nl
@
minez.nl
.
l
@minez.nl
l
@
assen.nl
>;
 
  
'
 
i
@zuidhorn.nl
@
minez.nl
@
ommen-hardenberg.nl
>
C
C:
 
@
noaberkracht.nl
' 
l
@
noaberkracht.nl
>; '
s
ecr.gs.schrier@fryslan.nl
' <
s
ecr.gs.schrier@fryslan.nl
>
O
n
derwerp:
 
2018-02-14, 19.00 uur: agenda en stukken platform gemeenten met kleine gasvelden
 
 
 
B
este mensen,
 
v
oor de bijeenkomst woensdag 14 februari om 19.00 uur van het bestuurlijk platform mijnbouwgemeenten en EZK zijn twee hoofdonderwerpen
g
eagendeerd.
 
H
et eerste onderwerp betreft de procesgang en communicatie tussen EZK, gemeenten, operator en inwoners. Er zijn geregeld misverstanden. Vraag is
h
oe een en ander helder te krijgen. Om het gesprek hierover goed te kunnen voeren is op basis van de casus gemeente Zuidhorn een gespreksnotitie
g
eschreven. Een notitie waarbij het perspectief van de gemeente en het perspectief van het ministerie als twee perspectieven is neergezet. 
 
T
wee onderwerp betreft het kleine gasvelden beleid. Specifiek gaan we in op het afkalvend draagvlak voor gaswinning en de effecten van stoppen met
g
aswinning op land. Daarbij zouden we ondermeer de volgende vragen kunnen beantwoorden:
 
I
s het mogelijk dat het maatschappelijk draagvlak voor gaswinning op land terugkomt?
1
. 
H
oe zien de deelnemers aan de discussie de rol van gas in de energietransitie (gebruik daarbij de infographic van EBN) ?
2
.  Wat zijn de belangrijkste bezwaren van lokale gemeenschappen tegen de huidige gaswinning uit kleine velden ?
3
.  Hoe zouden die bezwaren weggenomen kunnen worden ?
4
.  Wat zouden elementen moeten zijn, die in een brief over de herijking van het kleine veldenbeleid opgenomen moeten worden ?
 
D
e vergadering begint om 19.00 uur bij Bilderberg Grand Hotel Wientjes, Stationsweg 7, Zwolle (incl. eten)
 
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
  
 
 
=
============================================================
P
roclaim er e-m ail:
U
 vindt onze proclaim er op onze website: 
h
ttp://www.heerenveen.nl/Proclaim er
=============================================================
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de
g
eadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige
v
erzending en ontvangst van informatie.
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 516 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 517 ======================================================================

<Gespreksnotitie procesafstem m ing gem eenten EZK op basis van Casus Zuidhorn opm . docx>
<m aatschappelijk draagvlak en effecten winning op land opm . ocx>


====================================================================== Einde pagina 517 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 518 ======================================================================

<pre>         Evaluatie Adviesrecht Winningsplannen  kleine gasvelden    Versie 1.0    Datum 7 november 2017  Status Definitief</pre>

====================================================================== Einde pagina 518 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 519 ======================================================================

<pre> 
Concept | Evaluatie Adviesrecht Winning splannen  
kleine gasvelden | 30 oktober 2017  
 
 Pagina 2 van 20 
 Colofon 
Projectnummer  111863/02  
Versienummer  1.0 
Contactpersoon   
 
 
@rvo.nl  
Directie Nationale Programma's | Team Gebied en 
Ruimtelijke  Ontwikkeling  
Croeselaan 15 | 3521 BJ  Utrecht  
Postbus 8242 | 3503 RE Utrecht  
Auteurs   
 
  
  
  
  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 519 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 520 ======================================================================

<pre> 
Concept | Evaluatie Adviesrecht Winning splannen  
kleine gasvelden | 30 oktober 2017  
 
 Pagina 3 van 20 
 Inhoud 
Colofon —2 
1 Inleiding —4 
2 Aanpak —5 
3 Verwachtingenmanagement —6 
4 Omgevingsmanagement —7 
4.1 Samenbinden van belanghebbenden —7 
4.2 Betrek de omgeving zo vroeg mogelijk —7 
4.3 Transparantie en vertrouwen —8 
4.4 Omgevingsmanagement is een gezamenlijke verantwoordelijkheid —10 
4.5 Maatwerk—10 
5 Kennis en ervaring —11  
5.1 Informatie van het ministerie en de initiatiefnemer —11 
5.2 SodM- en Tcbb advies —12 
5.3 Ervaringen van andere organisaties —12  
5.4 Samenwerking met de regionale partners —12  
5.5 Het inzetten van omgevingsdiensten —13 
5.6 Het inhuren van (contra)expertise —13 
6 Planning en proces —14  
7 Praktische zaken —15  
7.1 Vertrouwelijkheid en openbaarheid —15  
7.2 Kosten —15 
7.3 Overige mijnbouwactiviteiten —15 
8 Overzicht van de aanbevelingen —17 
8.1 Voor de initiatiefnemer —17  
8.2 Voor het ministerie —17 
8.3 Voor de decentrale overheden —19  
9 Ten slotte —20 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 520 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 521 ======================================================================

<pre> 
Concept | Evaluatie Adviesrecht Winning splannen  
kleine gasvelden | 30 oktober 2017  
 
 Pagina 4 van 20 
 1 Inleiding 
Per 1 januari 2017 is de Mijnbouwwet veranderd en worden gemeenten, provincies 
en waterschappen o.a. in de gelegenheid gesteld om advies uit te brengen over de 
instemming van de minister met winningsplannen. Voor zowel het ministerie als de 
betrokken overheden is het nog zoeken naar een zodanige invulling van de 
adviesrol, dat deze optimaal bijdraagt aan een goed onderbouwde besluitvorming 
door de minister. De eerste winningsplannen hebben nu de adviesprocedure 
doorlopen. De ervaringen vanuit deze procedures kunnen leerzaam zijn voor zowel 
het ministerie als gemeenten, provincies en waterschappen.  
 
Het ministerie van  Economische Zaken en Klimaat (EZK) heeft om die reden aan 
RVO.nl gevraagd om met een aantal partijen te gaan praten om hun ervaringen tot 
nu toe te inventariseren. Dit met als doel om EZK te informeren over de bevindingen 
en waar nodig aanbevelingen te doen aan zowel EZK als de overige betrokken 
partijen over het proces. 
 
In deze rapportage doen we verslag van onze bevindingen en delen we onze 
conclusies. In hoofdstuk twee beschrijven we de aanpak, waarbij we verwijzen naar 
de verslagen van de gevoerde gesprekken, die als bijlagen zijn bijgevoegd. 
 
De gesprekken geven ons aanleiding tot een aantal constateringen, die we in de 
hoofdstukken 3 tot en met 7 hebben weergegeven. Aan onze constateringen hebben 
we zo veel mogelijk aanbevelingen verbonden voor de bij het adviesproces 
betrokken partijen.  
 
De aanbevelingen hebben we in hoofdstuk 8 gegroepeerd naar acties voor de 
initiatiefnemers, het ministerie en vervolgens de decentrale overheden.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 521 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 522 ======================================================================

<pre> 
Concept | Evaluatie Adviesrecht Winning splannen  
kleine gasvelden | 30 oktober 2017  
 
 Pagina 5 van 20 
 2 Aanpak 
In overleg met EZK is een selectie gemaakt van winningsplannen waar de 
procedurestap van adviesaanvraag heeft plaatsgevonden. 
Dit heeft geleid tot een selectie van de volgende 3 projecten 
- Winningsplan Oudendijk 
- Winningsplan Slootdorp 
- Winningsplan Westerveld 
Daarnaast is gesproken met provincie Noord-Brabant omdat ze bezig zijn om een 
werkwijze te ontwikkelen voor de provincies bij het doorlopen van de procedure bij 
mijnbouwactiviteiten. 
 
De betrokken provincies, waterschappen en gemeenten zijn benaderd voor een 
gesprek. De bereidheid om deel te nemen aan het gesprek was groot. Dit heeft per 
winningsplan geleid tot een evaluatiegesprek met de betrokken partijen en 2 
bilaterale gesprekken met betrokkenen die niet aanwezig konden zijn bij het 
gesprek. 
 
Ter voorbereiding van het gesprek heeft RVO beknopt het dossier bekeken en een 
gesprek gehad met Justine Oomes, de projectleider winningsplannen bij het 
ministerie van Economische Zaken.  
De uitnodiging aan de deelnemers van het gesprek bevatte onder meer een agenda. 
Van het gesprek is een verslag gemaakt en deze is definitief gemaakt na accordering 
door de deelnemers. 
 
Voor provincies, gemeenten en waterschappen is het de eerste keer dat ze een 
adviesaanvraag voor een winningsplan in behandeling hebben genomen. Door de 
partijen wordt daarmee verschillend omgegaan: 
1) Er zijn partijen die geen advies hebben uitgebracht, omdat ze inhoudelijk 
geen op- en aanmerkingen hebben op het plan, door het vertrouwen dat 
EZK / SodM het winningsplan goed kan beoordelen en/of omdat ze 
onvoldoende inhoudelijke expertise hebben om een advies op te stellen. 
2) Er zijn partijen die reageren, niet omdat ze inhoudelijk aanvullingen hebben, 
maar om een politiek statement te maken 
3) Er zijn partijen die gereageerd hebben omdat ze met inhoudelijke vragen / 
zorgen zitten, dit in een aantal gevallen gevoed door onduidelijkheden / 
slordigheden in winningsplan. 
4) Combinatie van punt 2 en 3. 
 
Een overleg tussen EZK en provincies, gemeenten en waterschappen over deze 
evaluatie en inhoudelijk de adviezen wordt op prijs gesteld. Dit met name om in een 
vervolgprocedure een betere inschatting te kunnen maken welke 
opmerkingen/adviezen effectief zijn en de wijze van afstemming tussen EZ en de 
decentrale overheden te verbeteren. 
 
In de volgende hoofdstukken wordt, op basis van de gesprekken, een analyse 
gegeven van de uitkomsten en aanbevelingen gedaan voor het vervolg. </pre>

====================================================================== Einde pagina 522 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 523 ======================================================================

<pre>    Concept | Evaluatie Adviesrecht Winningsptannen  kleine gasvelden | 30 oktober 2017    Verwachtingenmanagement    De goedkeuring van een (wijziging van een) winningsplan is één van de laatste  stappen in de besluitvorming rond het winnen van delfstoffen in een gebied. Het  besluit, dat er winning kan plaatsvinden is dan eigenlijk al genomen, het gaat dan  met name om de wijze waarop. Dat beperkt de speelruimte in de advisering  aanzienlijk. Dat knelt, met name als de gemeente en provincie bij de besluitvorming  over de winningsvergunning niet of al lang geleden betrokken zijn.    In de mijnbouwwet is geen nadere invulling gegeven waar het advies van de  decentrale overheden betrekking op kan hebben. Wel zijn er voor de minister  kaders, waarbinnen het winningsplan moet worden beoordeeld verbinden: de  afwegingsruimte in de Mijnbouwwet bevat redenen van het belang van veiligheid  voor omwonenden en schade aan gebouwen, het planmatig beheer van delfstoffen  en nadelige gevolgen voor het milieu en voor de natuur. In de EZ-brief met de  adviesaanvraag is dit inmiddels scherper geformuleerd. De provincies kijken  inhoudelijk met name naar effecten op drinkwater en natuur. De waterschappen  kijken naar de effecten op waterveiligheid (waterkeringen), waterkwantiteit en  waterkwaliteit. Voor de gemeente is het toetsingskader het meest lastige en wordt  grotendeels bepaald door het effect/risico van de gaswinning voor de bewoners.    De minister vraagt advies aan de colleges van B en W‚ Gedeputeerde Staten en de  dagelijkse besturen van de waterschappen. Daarmee is de advisering een  bestuurlijk/politieke aangelegenheid geworden: de lokale en regionale besturen  moeten zich politiek verantwoorden over het uitgebrachte advies, de minister over  de wijze waarop hij met dit advies omgaat. Daarmee heeft de advisering een ander  karakter dan de technische adviezen van de SodM en de Tccb. De advisering van de  provincies en de gemeenten heeft naast een inhoudelijke component ook veelal een  politiek/bestuurlijke component. Dit komt vooral aan de orde in de adviezen in  gebieden, waar de maatschappelijke weerstand tegen winning en de ongerustheid  over de gevolgen groot is.    Met name gemeenten nemen het maatschappelijk gevoel van onveiligheid mee in  haar advies, ook al sluit dit niet direct aan op de gronden die weigeren van of het  verbinden van voorwaarden aan de instemming met het winningsplan mogelijk  maken. De decentrale overheden vinden dat de minister in zijn besluit aan moet  geven hoe en in welke mate hij ook de subjectieve gevoelens van onveiligheid mee  laat wegen in de goedkeuring van het winningsplan en de daaraan te verbinden  voorwaarden.   Aanbevelingen   Voor de decentrale overheden:   e Maak in het (gemeentelijk en provinciaal) advies duidelijk onderscheid tussen  enerzijds de technisch/inhoudelijke aspecten (aanvulling op de gegevens, de  gehanteerde uitgangspunten, de interpretatie van de conclusies, effectiviteit  van de voorgestelde beheersmaatregelen) en de bestuurlijke beoordeling van  veiligheid en risico’s, mede in relatie tot de gevoelens die door het    winningsplan worden opgeroepen.  Laat zowel de inhoudelijk/technische reacties als de bestuurlijke beoordeling  vergezeld gaan van duidelijke voorstellen met betrekking tot aanpassing van  het winningsplan of de daaraan te verbinden voorwaarden.  Voor het ministerie:  e De minister motiveert of en in welke mate hij ook subjectieve gevoelens van  onveiligheid laat meewegen in zijn besluit.    </pre>

====================================================================== Einde pagina 523 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 524 ======================================================================

<pre>    4.1    4.2    Concept | Evaluatie Adviesrecht Winningsptannen  kleine gasvelden | 30 oktober 2017    Omgevingsmanagement    De minister heeft in een brief aan de Tweede Kamer uitgangspunten geformuleerd  voor het omgevingsmanagement rond energieprojecten (Kamerstuk 31239, nr.  211). In de gesprekken vragen de decentrale overheden aandacht om dit in zowel  het formele als het informele traject beter te ontwikkelen.   De uitgangspunten voor het omgevingsmanagement komen het beste tot hun recht,  als deze al vanaf het begin af aan bij een energieproject door zowel de  initiatiefnemer als het bevoegd gezag worden gehanteerd. De winningsplannen die  nu in procedure zijn, betreffen echter vaak actualisaties van al lang lopende  winningen. In ieder geval zijn de winningsvergunningen al verleend. Daarmee is ook  de speelruimte voor het bevoegd gezag al sterk ingeperkt. Toch moeten de  mogelijkheden om ook in deze situatie recht te doen aan de uitgangspunten van het  omgevingsmanagement zoveel mogelijk worden benut.    Samenbinden van belanghebbenden  Bevoegd gezag en initiatiefnemer zoeken samen met belanghebbenden naar  gemeenschappelijke belangen en geven projecten daarmee vorm.    Het is wenselijk dat de initiatiefnemer al bij het voornemen tot het indienen van een  (gewijzigd of nieuw) winningsplan contact zoekt met de partijen in de regio en de  effecten van de voorgenomen (aanpassing van de) winning bespreekt. Uit de  onderzochte procedures blijkt dat dat nog geen gangbare praktijk is.    Aanbeveling  voor het ministerie:    e Vraag de initiatiefnemers bij de indiening van een winningsplan te laten  zien welk overieg ze met belanghebbenden en organisaties hebben  gevoerd.         Betrek de omgeving zo vroeg mogelijk  Niet als initiatiefnemer of overheid zelf direct een plan presenteren, maar het  plan samen met de omgeving vormgeven.    Het formele vragen van advies over een winningsplan gebeurt pas in een laat  stadium in de procedure , Uit de gesprekken is gebleken, dat in een aantal gevallen  zowel de decentrale overheden als bewoners van een gebied zich pas (weer) bewust  worden van de aanwezigheid van een gaswinning, als een winningsplan in procedure  wordt gebracht. Dan is er nog maar weinig ruimte om het plan mee vorm te geven.    Het betrekken van instanties en belanghebbenden vindt nu nog slechts sporadisch  plaats op het moment van voorbereiding van een winningsplan. De technisch nogal  complexe relatie tussen winning en effecten op de omgeving maken het betrekken  van instanties en belanghebbenden bij het opstellen van een winningsplan niet  makkelijk. Dit is echter geen reden om het niet te doen.    Voor een goed omgevingsmanagement is het namelijk wenselijk dat, het ministerie  en/of initiatiefnemer de omgeving zo vroeg mogelijk betrekt, ook als ze nog niet  weten hoe het winningsplan en de procedure worden vormgegeven. Dit bevordert de  vroegtijdige betrokkenheid en geeft ook ruimte voor partijen om mee te denken en  hun inbreng te leveren. Het bevordert het vertrouwen en de relatie als ook de  onzekerheden met de betrokkenen in het gebied worden gedeeld.    Pagina 7 van 20</pre>

====================================================================== Einde pagina 524 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 525 ======================================================================

<pre>    4.3    Concept | Evaluatie Adviesrecht Winningsptannen  kleine gasvelden | 30 oktober 2017    In de communicatie is het wel van belang de marges weer te geven waarbinnen  aanpassingen mogelijk zijn. Als de winning zelf niet meer ter discussie kan staan  beperkt het omgevingsmanagement zich vanzelf tot het zorgvuldig doorlopen van de  procedures. Daarbij speelt altijd wel het vroegtijdig informeren van betrokkenen een  belangrijke rol.    Aanbevelingen  Voor initiatiefnemer en ministerie:  e Communiceer ook in de fase waarin nog niet alles duidelijk is met de  omgeving    Voor de initiatiefnemer:  e Bespreek voor het indienen van een winningsplan bij het ministerie het    voorgenomen winningsplan met de betrokken overheden, rapporteer  daarover bij de indiening van een winningsplan    Voor het ministerie  e Faciliteer enkele pilots voor het opstellen van winningsplannen in  gezamenlijk overleg tussen initiatiefnemer en belanghebbenden, kies  daarbij voor een wijziging van een lopende winning en opstarten van een  nieuwe winning.         Transparantie en vertrouwen  Door het delen van informatie wordt een gelijke kennisbasis gecreëerd, zodat  partijen elkaar niet verrassen en er onderling vertrouwen ontstaat.    Tot voor de wetswijziging waren de winningsplannen een technische onderbouwing  van de wijze waarop gewonnen ging worden en de daaruit voortvloeiende effecten.  De wetswijziging maakt de winningsplannen onderdeel van het publieke debat over  de gaswinning, de veiligheid en de wenselijkheid daarvan. Dat stelt andere eisen  aan het plan, de onderbouwing en de presentatie er van. Een adviesaanvraag (en  later in de procedure een ter inzage legging) van een plan waarvan de  onderbouwing niet na te volgen is, daardoor de conclusies niet zijn te begrijpen en  dat ook nog eens niet duidelijk is in doel en strekking, tast het vertrouwen in de  initiatiefnemer, het ministerie en de zin van de advisering aan. Zeker in een  omgeving, waarin het vertrouwen in de overheid in zaken rond gaswinning en de  gevolgen daarvan al onder druk staat, is begrijpelijke en inhoudelijk consistente  informatie van groot belang.    Er is een ontwikkeling in gang gezet naar het meer begrijpelijk maken van het  winningsplan voor een breder publiek. We constateren, dat nieuwere  winningsplannen bij de partijen die om advies zijn gevraagd al minder  onduidelijkheden oproepen dan de oudere. Het toevoegen van een samenvatting  zoals bij Oudendijk, waarin overzichtelijk de stand van zaken, de plannen en de  effecten zijn toegelicht, helpen de adviseurs bij het uitwerken van het advies en in  de communicatie met de bestuurders.    We constateren dat in de adviesprocedure over de winningsplannen het ministerie  de beschikbare informatie deelt met de betrokken overheden. Dat leidt echter nog  niet tot een gelijke kennisbasis. Gemeenten en waterschappen geven aan niet over  de juiste kennis te beschikken om de informatie volledig te kunnen interpreteren. Ze  blijven daardoor afhankelijk van de conclusies, zoals die door de initiatiefnemer en    Pagina 8 van 20</pre>

====================================================================== Einde pagina 525 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 526 ======================================================================

<pre>    Concept | Evaluatie Adviesrecht Winningsplannen  kleine gasvelden | 30 oktober 2017    het ministerie worden gepresenteerd. Het toezenden van de adviezen van de SodM  en Tcbb bevordert daarbij het vertrouwen in de gedeelde informatie.  Onduidelijkheden en inconsequenties in de winningspltannen ondermijnen het  vertrouwen. Het ministerie en de initiatiefnemers werken aan verbetering van de  leesbaarheid van de winningsplannen. Uit de gesprekken blijkt dat die inspanning  ook zijn vruchten afwerpt.    Aanbevelingen  Voor de initiatiefnemer:   e Ga door met het verbeteren van de leesbaarheid, het is nog te veel een  (geo-)technisch rapport en daardoor alleen voor inhoudelijk deskundigen te  beoordelen  Bewaak de consistentie in de tekst, figuren en tabellen (ook in aanvullingen  op het plan)   Beschrijf de samenhang met effecten van andere winningsplannen in  omgeving.  Voeg een goede locatiekaart toe met een topografische ondergrond  Maak expliciet wat de aanleiding is van de herziening en wat wijzigingen /  nieuwe inzichten zijn ten opzichte van het vigerende winningsplan   Voor de initiatiefnemer en het ministerie:   e Voorzie het winningsplan van een samenvatting, waarin de relatie tussen  het winningsplan met eerdere plannen of andere procedures duidelijk is  weergegeven en waarin de gevolgen en de eventuele risico’s daarvan helder  en bondig worden samengevat. Deze samenvatting moet goed leesbaar zijn  voor burgers en bestuurders.   Besteed in de communicatie veel aandacht aan de begrijpelijkheid van de  informatie en de bestaande gevoelens bij betrokkenen.  Voor het ministerie:  e Zorg dat in de brief, waarmee om advies wordt gevraagd, de volgende zaken  aan de orde komen:   o Uitleggen waar het adviesrecht betrekking op heeft   o Korte samenvatting van het winningsplan   o Relatie met andere winningsplannen in de omgeving   o Relatie met vergunningenprocedures (opsporings-, winnings- en  omgevingsvergunningen)  De gronden waarop de minister het goedkeuring aan het  winningsplan kan onthouden of voorwaarden aan de goedkeuring  kan verbinden         Het versterkt de kracht en daarmee het vertrouwen van de decentrale overheden als  zij bij de beoordeling van de plannen zo nodig kunnen terugvallen op in eigen kring  vergaarde kennis en ervaring bij de advisering. Platforms bij VNG, IPO en  Waterschappen zouden die kennisuitwisseling kunnen organiseren.    Aanbevelingen  Voor de decentrale overheden:  e organiseer intern de afstemming rond het opstellen van een    adviesaanvraagverzoek, zoek de afstemming met collega-decentrale  overheden.   Organiseer de kennisuitwisseling met andere decentrale overheden op  landelijk niveau (VNG, IPO, Unie van Waterschappen)         Pagina 9 van 20</pre>

====================================================================== Einde pagina 526 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 527 ======================================================================

<pre>    4.4    4.5    Concept | Evaluatie Adviesrecht Winningsplannen  kleine gasvelden | 30 oktober 2017    Naast het delen van inhoudelijke informatie is er ook veel behoefte aan informatie  over het proces, de planning daarvan en de speelruimte daar in. Voldoende ruimte  om te reageren vergroot het vertrouwen, tijdig geïnformeerd zijn over een  (komende) adviesaanvraag speelt daarbij een belangrijke rol.    Aanbeveling  Voor het ministerie:    e Informeer de betrokken partijen tijdig over een te verwachten  adviesaanvraag en de planning daarvan.         Omgevingsmanagement is een gezamenlijke verantwoordelijkheid  Overheden en initiatiefnemers hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid   voor omgevingsmanagement.   De gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het omgevingsmanagement botst in de  praktijk met de verschillende belangen, die de diverse overheden bij het goedkeuren  van de winningsplannen hebben. Wat de gaswinning betreft zien de decentrale  overheden het belang van omgevingsmanagement wel, maar voelen ze zich niet  verantwoordelijk om het omgevingsmanagement vorm te geven.    De decentrale overheden zien de communicatie met omwonenden over het  winningsplan als de verantwoordelijkheid van EZ. De adviezen die de decentrale  overheden uitbrengen zijn openbaar en enkele gemeentes hebben ervoor gekozen  om actief haar advies te communiceren met de gemeenteraad en met bewoners.    Een aandachtspunt voor de communicatie met de bewoners is dat rekening wordt  gehouden met de belevingswereld van bewoners en dat de  voorlichting/informatievoorziening zich niet te inhoudelijk richt op de juridische en  technische aspecten. Er wordt (met name nabij gasveld Groningen) door bewoners  veelal gereageerd vanuit wantrouwen, emotie en negatieve ervaringen met  communicatie en schade-afhandeling. Het zal dan ook veel tijd en energie kosten  van het ministerie en de initiatiefnemer om bij burgers het vertrouwen in de  overheid ten aanzien van gaswinning weer terug te krijgen.    Maatwerk  Elk beleidstraject of project is uniek en vergt een eigen oplossing voor het  betrekken van de omgeving.    De adviesprocedure over de winningsplannen is wettelijk vastgelegd en volgt  daarmee een vast stramien. Toch blijkt er zoveel variatie te zitten in zowel de  winningsplannen als de lokale verhoudingen en de lokale visie op gaswinning, dat de  wijze waarop de adviezen worden opgesteld een grote variatie laat zien.    Aanbeveling  Voor alle partijen:    e Bespreek tijdig (bijvoorbeeld in de informatieve bijeenkomst) hoe de  initiatiefnemer en de verschillende overheden in dit specifieke geval met  elkaar en met de bewoners gaan communiceren         Pagina 10 van 20</pre>

====================================================================== Einde pagina 527 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 528 ======================================================================

<pre>    Concept | Evaluatie Adviesrecht Winningsptannen  kleine gasvelden | 30 oktober 2017    Kennis en ervaring    Het beoordelen van de effecten van het winningsplan vergt specialistische kennis  van de winningstechnieken, de ondergrond en de onderlinge beïnvloeding van die  twee. Het zelfde geldt voor de inschatting van de gevolgen en risico's van de  effecten op bebouwing en andere zaken op de bovengrond.    De kennis van de ondergrond en de effecten van gaswinning is, met name voor  gemeenten, niet als toereikend ervaren om tot een inhoudelijk advies te komen.  Waterschappen hebben veelal wel een bodemkundige/geotechnicus in huis die bij  het advies betrokken kan worden. Provincie heeft de meeste kennis in huis en kan  veelal gebruik maken van expertise van een omgevingsdienst. Hoewel in de loop der  jaren ervaring rond de advisering zal ontstaan, is het aantal adviesaanvragen met  name voor gemeenten te beperkt om zelf specifieke deskundigheid op dit onderwerp  te ontwikkelen of in stand te houden.    Om toch de gevolgen van een winningsplan goed te kunnen beoordelen en daarover  te kunnen adviseren, hanteren de verschillende overheden een aantal strategieën:  e Vertrouwen op de informatie van het ministerie en de initiatiefnemer.  e De beoordeling van de technische aspecten aan het SodM en de Tcbb  overlaten  e Het navragen van ervaringen van andere organisaties die advies hebben  uitgebracht  e Het gezamenlijk met partners beoordelen van het plan en de gevolgen  e Het inzetten van omgevingsdiensten  e Het inhuren van (contra)expertise  In de praktijk blijkt dat alle strategieën worden gevolgd, soms ook een combinatie  ervan.    Informatie van het ministerie en de initiatiefnemer   Heldere, eenduidige informatie maakt het voor de decentrale overheden makkelijker  op de informatie uit de winningsplannen te vertrouwen. In de gesprekken kwam aan  de orde dat dat bij minder ingrijpende plannen ook tot de conclusie leidt, om geen  inhoudelijk advies uit te brengen.   De contacten met het ministerie verlopen over het algemeen plezierig en er wordt  accuraat gereageerd op vragen/opmerkingen.   De organisatie van een informatieve bijeenkomst door EZK wordt op prijs gesteld,  de datum voor deze bijeenkomst zou echter eerder moeten worden vastgelegd.  Aandachtspunt is dat op de bijeenkomst het advies van SodM beschikbaar is en de  initiatiefnemer een toelichting kan geven die te begrijpen is voor ambtenaren en  burgers.    Aanbeveling  Aanbeveling voor de initiatiefnemer en het ministerie:    e Blijf veel zorg besteden aan de duidelijkheid en leesbaarheid van het  winningsplan en controleer het plan goed op fouten en inconsequenties  e Organiseer de informatieve bijeenkomst tijdig.         Pagina 11 van 20</pre>

====================================================================== Einde pagina 528 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 529 ======================================================================

<pre>    5.2    5.3    5.4    Concept | Evaluatie Adviesrecht Winningsptannen  kleine gasvelden | 30 oktober 2017    SodM- en Tcbb advies   Het vroegtijdig ontvangen van het SodM- en Tcbb-advies wordt als zeer nuttig  ervaren omdat de SodM en de Tcbb vanuit hun onafhankelijke positie en  deskundigheid kijken naar het winningsplan.    Aanbeveling  voor het ministerie    e Zend de adviezen SodM en Tcbb tijdig toe, zodat ze in de advisering  kunnen worden betrokken.         Ervaringen van andere organisaties   De provincie hebben een gezamenlijk netwerk (IPO-DOG) waarin gesproken wordt  over mijnbouwactiviteiten. De provincie Noord-Brabant werkt, in samenspraak met  het IPO-overleg DOG, aan een werkwijze voor het informeren en afstemmen van  mijnbouwactiviteiten met de partijen in de regio, en gaat daarin onder meer in op de  adviesprocedure.   Gemeenten en waterschappen hebben geen gemeenschappelijk netwerk waarin  specifiek gesproken wordt over mijnbouwactiviteiten. Een platform waar ervaringen  kunnen worden uitgewisseld kan helpen in een soepele advisering.    Aanbeveling  voor de decentrale overheden    e Bouw gezamenlijk aan een netwerk om kennis en ervaringen over inhoud  en proces te bundelen in een platform gebruik ondergrond, te gebruiken  als vraagbaak in afzonderlijke procedures         Samenwerking met de regionale partners   Onderling overleg/afstemming tussen partijen over het uit te brengen advies wordt  als zeer wenselijk ervaren. Waar samengewerkt is bij het opstellen van de adviezen  heeft de provincie een coördinerende rol in gehad. In praktijk zal blijken of dit  wenselijk en werkbaar is en of dit leidt een goede afstemming/kennisuitwisseling  tussen partijen en zelfs kan leiden tot een gezamenlijk advies. Gezamenlijk advies  wordt lastig als belangen/standpunten verschillen.    Aanbeveling  voor de provincies    e Coördineer in het adviesproces: gezamenlijk vragen verkennen en  gevolgen beoordelen         Voor een goede afstemming tussen de partijen onderling is het wenselijk dat er een  overzicht komt met organisaties en contactpersonen die betrokken zijn bij de  adviesaanvraag, zowel vanuit het ministerie en de initiatiefnemer als in de regio. Het  is wenselijk als EZK en initiatiefnemer deze communiceren zodat alle partijen de  juiste personen kunnen betrekken. Dat vergt wel dat ook de decentrale overheden  duidelijk weten wie in hun organisatie de adviesverzoeken afhandelt. Dat was in een  aantal gevallen voor de betrokken organisaties nog zoeken.    Pagina 12 van 20</pre>

====================================================================== Einde pagina 529 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 530 ======================================================================

<pre>    5.5    5.6    Concept | Evaluatie Adviesrecht Winningsptannen  kleine gasvelden | 30 oktober 2017    Het inzetten van omgevingsdiensten   In Noord- en Zuid-Holland zijn de omgevingsdiensten ingezet in het kader van de  advisering. De provincies hebben één van de omgevingsdiensten in hun provincie  opdracht gegeven om te adviseren over de (diepe) ondergrond, de omgevingsdienst  haaglanden is ook gemandateerd om namens GS advies uit te brengen.   De gemeenten hebben de omgevingsdienst in hun eigen regio geen opdracht over  advisering over de ondergrond gegeven. Deze diensten beschikken daardoor niet  over specifieke deskundigheid en kunnen daar ook niet (zonder extra kosten) voor  worden ingezet. Afstemming tussen de overheden over de inzet van de  omgevingsdienst kan bijdragen tot een efficiëntere en effectievere advisering.    Aanbevelingen    voor de decentrale overheden  e bespreek gezamenlijk efficiënte inzet van de omgevingsdiensten         Het inhuren van (contra)expertise   Gemeenten hebben externe expertise ingehuurd om de winningsplannen te  bestuderen en te helpen bij de adviesaanvraag. De ervaringen daarmee zijn  wisselend, mede door de onduidelijkheid over de reikwijdte van de advisering. Het  leidt voor gemeenten tot aanzienlijke kosten. Bij goede en betrouwbare  informatievoorziening en toegankelijkheid van kennis voor de gemeenten zou  externe expertise niet nodig moeten zijn. In complexere gevallen kan het gewenst  zijn, dan helpt duidelijke vraagstelling de kosten te beperken en de adviezen  bruikbaarder te laten zijn.    Pagina 13 van 20</pre>

====================================================================== Einde pagina 530 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 531 ======================================================================

<pre>    Concept | Evaluatie Adviesrecht Winningsptannen  kleine gasvelden | 30 oktober 2017    Planning en proces    Een periode van 4 respectievelijk 10 weken voor het opstellen van een advies en de  bestuurlijke afstemming hierover is kort en vergt een efficiënte planning van de  betrokken overheden. Bestuurlijke besluitvorming vergt bij veel partijen de nodige  tijd. Partijen kunnen alte bijdragen aan het soepel doorlopen van het adviesproces  door een goede voorbereiding en stroomlijning van de informatievoorziening en het  doorlopen van procedures.    Geconcludeerd is dat de verschillende dossierhouders van de decentrale overheden  elkaar in een aantal gevallen nog niet kennen. Daarnaast blijkt intern bij een  gemeente, provincie of waterschap niet altijd afgesproken wie de  verantwoordelijkheid heeft om het advies op te stellen en hoe de mandatering is. De  provincie ziet in een aantal gevallen voor zich zelf een rol om de contacten met de  verschillende decentrale overheden te organiseren. Wat daarbij helpt is als EZK  aangeeft welke organisaties/contactpersonen worden aangeschreven .    Aanbeveling  Voor de initiatiefnemer:   e Zorg dat de decentrale overheden bekend zijn met de gaswinning, weten  dat een nieuw winningsplan in procedure komt en dat de effecten al zijn  besproken   Voor het ministerie van EZ:   e Lever de betrokken overheden een overzicht van te verwachten  winningsplannen   e Kondig de komst van een adviesaanvraag tijdig aan   e Plan tijdig de informatieve bijeenkomst   e Stuur geen adviesaanvragen tijdens de vakantieperiodes   Voor de decentrale overheden:   e Maak intern al afspraken over de wijze van behandeling van  adviesaanvragen, wijs aan wie voor de afhandeling verantwoordelijk is  Regel, waar mogelijk, ambtelijke mandatering, zodat wanneer mogelijk  besluitvorming niet afhankelijk is van het bestuurlijke vergaderschema,  bestuurlijke afstemming kan dan informeel plaatsvinden  Informeer tijdig collega’s die bij de advisering betrokken moeten worden  Maak al afspraken met de andere betrokken overheden over samenwerking  bij de advisering.         Pagina 14 van 20</pre>

====================================================================== Einde pagina 531 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 532 ======================================================================

<pre>    Concept | Evaluatie Adviesrecht Winningsptannen  kleine gasvelden | 30 oktober 2017    Praktische zaken    Vertrouwelijkheid en openbaarheid   Een deel van de bijlagen van het winningsplan bevat vertrouwelijke informatie.  Indien stukken aan het bestuur moeten voorgelegd is het wenselijk dat helder is  welke informatie wel/niet vertrouwelijk is. Na besluitvorming zijn ze immers in  principe openbaar, tenzij vertrouwelijkheid is aangevraagd. Dan moet ook de  termijn van de vertrouwelijkheid worden benoemd.    Aanbeveling  voor het ministerie:   e Toets of de vertrouwelijke informatie noodzakelijk is voor het uitbrengen  van een advies. Stuur indien de vertrouwelijk informatie als  achtergrondinformatie wenselijk is, de informatie los van de  adviesaanvraag aan de decentrale overheden (of alleen onderhands aan  de behandelende ambtenaren)    Zorg dat er ìn de adviesaanvraag en de meegezonden bijlagen  (winningsplan) geen vertrouwelijke informatie (zoals namen en  adresgegevens) staan, zodat de aanvraag zonder problemen openbaar  gemaakt kan worden   Geef bij toegezonden vertrouwelijke informatie, die deel uit zou kunnen  maken van de besluitvorming door de decentrale overheden, aan hoe  lang de vertrouwelijkheid moet worden gehandhaafd         Kosten   Gemeenten geven aan, dat het uitbrengen van advies kosten met zich mee brengt:  de eigen ambtelijke kosten en de kosten van de inschakeling van deskundigen  (extern en van de omgevingsdiensten). Anders dan bij vergunningaanvragen worden  dergelijke kosten niet uit de opbrengsten van leges gedekt. Gemeenten zouden deze  kosten graag vergoed zien door de initiatiefnemer of het ministerie.    Overige mijnbouwactiviteiten   De gesprekken hebben zich toegespitst op de procedure rond de winningsplannen  van kleine gasvelden. Maar daarbij is, met name vanuit de zijde van de provincies,  ook de samenhang met andere mijnbouwactiviteiten aan de orde gesteld. Daarbij  zijn de volgende opmerkingen naar voren gekomen:   - De algemene kennis bij decentrale overheden over de impact van  mijnbouwactiviteiten vraagt aandacht. Met name kennis over Geothermie,  waarvoor nu veel plannen worden ontwikkeld, is onvoldoende en er zal meer  kennis moeten worden opgebouwd. Het zou wenselijk als daar landelijk een  platform voor komt, waar de decentrale overheden terecht kunnen voor  advies en kennisvragen   - De provincies zouden graag door EZK (bevoegd gezag) en/of initiatiefnemer  op de hoogte worden gebracht van onvoorziene gebeurtenissen als gevolg  van mijnbouwactiviteiten. Nu is de informatiebron veelal het nieuws    Pagina 15 van 20</pre>

====================================================================== Einde pagina 532 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 533 ======================================================================

<pre> 
Concept | Evaluatie Adviesrecht Winning splannen  
kleine gasvelden | 30 oktober 2017  
 
 Pagina 16 van 20 
 - Afstemming en kennisdeling met buurlanden is aanbevelingswaardig: ook 
daar zijn ontwikkelingen, met name op het gebied van geothermie, die ook 
de Nederlandse belangen kunnen raken. Daarnaast wordt ook daar kennis 
opgedaan, zowel inhoudelijk als met het omgevingsmanagement.   </pre>

====================================================================== Einde pagina 533 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 534 ======================================================================

<pre> 
Concept | Evaluatie Adviesrecht Winning splannen  
kleine gasvelden | 30 oktober 2017  
 
 Pagina 17 van 20 
 8 Overzicht van de aanbevelingen 
Hieronder staan de aanbevelingen die in de vorige hoofdstukken zijn gedaan, per 
organisatie gerubriceerd   
8.1 Voor de initiatiefnemer 
De initiatiefnemer adviseren we om met name zorg te (blijven) besteden aan de 
leesbaarheid voor een brede doelgroep,  zodat ook niet de technisch onderlegde 
ambtenaar het rapport kan lezen en op basis daarvan haar advies kan opstellen.  
Dit kan ondersteund worden door vroegtijdig overleg met de decentrale overheden 
over de (voorgenomen) winning. 
 
Concreet hebben we hiervoor de volgende aanbevelingen: 
 Bewaak de consistentie in de tekst, figuren en tabellen (ook in aanvullingen 
op het plan) 
 Beschrijf de samenhang met effecten van andere winningsplannen in 
omgeving. 
 Voeg een goede locatiekaart toe met een topografische ondergrond 
 Maak expliciet wat de aanleiding is van de herziening en wat wijzigingen / 
nieuwe inzichten zijn ten opzichte van het vigerende winningsplan  
 Voorzie het winningsplan van een samenvatting, waarin de verhouding van 
het winningsplan met eerdere plannen of andere procedures duidelijk is 
weergegeven en waarin de gevolgen en de eventuele risico’s d aarvan helder 
en bondig worden samengevat. Deze samenvatting moet goed leesbaar zijn 
voor burgers en bestuurders. 
 Besteed in de communicatie veel aandacht aan de begrijpelijkheid van de 
informatie en de bestaande gevoelens bij betrokkenen. 
 Blijf veel zorg besteden aan de duidelijkheid en leesbaarheid van het 
winningsplan en controleer het plan goed op fouten en inconsequentie 
 Communiceer ook in de fase waarin nog niet alles duidelijk is met de 
omgeving 
 Zorg dat de decentrale overheden bekend zijn met de gaswinning, weten dat 
een nieuw winningsplan in procedure komt en wat de wijziging is en wat de 
effecten (kunnen)  zijn  
 Rapporteer bij het indienen van het winningsplan hoe je de omgeving / 
decentrale overheden hebt betrokken bij het plan. Ga door met het 
verbeteren van de leesbaarheid, het is nog te veel een (geo-)technisch 
rapport en daardoor alleen voor inhoudelijk deskundigen te beoordelen 
 
8.2 Voor het ministerie 
Het ministerie adviseren we om met de decentrale overheden deze evaluatie te 
bespreken en met elkaar na te gaan hoe de adviesaanvraagprocedure effectiever 
kan worden benut. Wij adviseren met name de spanning te bespreken tussen de 
politieke gevoeligheid  van het advies voor gemeenten en provincies enerzijds en 
anderzijds  de (wettelijke beperkte) ruime voor de minister om het winningsplan niet 
goed te keuren of er voorwaarden aan te verbinden.  
 
Daarnaast hebben we nog de volgende aanbevelingen: </pre>

====================================================================== Einde pagina 534 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 535 ======================================================================

<pre> 
Concept | Evaluatie Adviesrecht Winning splannen  
kleine gasvelden | 30 oktober 2017  
 
 Pagina 18 van 20 
  Motiveer  of en in welke mate ook subjectieve gevoelens van onveiligheid 
worden meegewogen  in besluit.  
 Vraag de initiatiefnemers bij de indiening van een winningsplan te laten zien 
welk overleg ze met belanghebbenden en organisaties hebben gevoerd. 
 Communiceer ook in de fase waarin nog niet alles duidelijk is met de 
omgeving 
 Faciliteer enkele pilots voor het opstellen van winningsplannen in gezamenlijk 
overleg tussen initiatiefnemer en belanghebbenden, kies daarbij voor een 
wijziging van een lopende winning en opstarten van een nieuwe winning. 
 Organiseer de  informatieve bijeenkomst tijdig. 
 Besteed in de communicatie veel aandacht aan de begrijpelijkheid van de 
informatie en de bestaande gevoelens bij betrokkenen. (lees: bewoners) 
 Zorg dat in de brief, waarmee om advies wordt gevraagd, de volgende zaken 
aan de orde komen: 
o Uitleggen waar het adviesrecht betrekking op heeft 
o Korte samenvatting van het winningsplan 
o Relatie met andere winningsplannen in de omgeving 
o Relatie met vergunningenprocedures (opsporings-, winnings- en 
omgevingsvergunningen) 
o De gronden waarop de minister het goedkeuring aan het 
winningsplan kan onthouden of voorwaarden aan de goedkeuring kan 
verbinden 
 Informeer de betrokken partijen tijdig over een te verwachten adviesaanvraag 
en de planning daarvan 
 Bespreek tijdig (bijvoorbeeld in de  informatieve bijeenkomst) hoe de 
initiatiefnemer en de verschillende overheden in dit specifieke geval met 
elkaar en met de bewoners wordt gecommuniceerd  
 Zend de adviezen SodM en Tcbb tijdig toe, zodat ze in de advisering kunnen 
worden betrokken. 
 Lever de betrokken overheden een overzicht van te verwachten 
winningsplannen 
 Kondig de komst van een adviesaanvraag tijdig aan 
 Plan tijdig de informatieve bijeenkomst 
 Stuur geen adviesaanvragen tijdens de vakantieperiodes 
 Besteed aandacht aan de vertrouwelijkheid van delen van het winningsplan, 
door : 
o Toets of de vertrouwelijke informatie noodzakelijk is voor het 
uitbrengen van een advies. Stuur indien de vertrouwelijk informatie 
als achtergrondinformatie wenselijk is, de informatie los van de 
adviesaanvraag aan de decentrale overheden (of alleen onderhands 
aan de behandelende ambtenaren) 
o Zorg dat er in de adviesaanvraag en de meegezonden bijlagen 
(winningsplan) geen vertrouwelijke informatie (zoals namen en 
adresgegevens) staan, zodat de aanvraag zonder problemen 
openbaar gemaakt kan worden 
o Geef bij toegezonden vertrouwelijke informatie, die deel uit zou 
kunnen maken van de besluitvorming door de decentrale overheden, 
aan hoe lang de vertrouwelijkheid moet worden gehandhaafd.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 535 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 536 ======================================================================

<pre> 
Concept | Evaluatie Adviesrecht Winning splannen  
kleine gasvelden | 30 oktober 2017  
 
 Pagina 19 van 20 
  
8.3 Voor de decentrale overheden 
De decentrale overheden adviseren we om de kennis/expertise zowel 
landelijk (VNG, IPO en Unie van Waterschappen), als specifiek rond een 
winningsplan te bundelen, zodat optimaal gebruik kan worden van elkaars 
kennis.  
 
En verder hebben we de volgende adviezen: 
 Maak in het (gemeentelijk en provinciaal) advies duidelijk onderscheid tussen 
enerzijds de technisch/inhoudelijke aspecten (aanvulling op de gegevens, de 
gehanteerde uitgangspunten, de interpretatie van de conclusies, effectiviteit 
van de voorgestelde beheersmaatregelen) en de bestuurlijke beoordeling van 
veiligheid en risico’s, mede in relatie tot de gevoelens die door het 
winningsplan worden opgeroepen.  
 Laat de inhoudelijk/technische reacties als de bestuurlijke beoordeling 
vergezeld gaan van duidelijke voorstellen met betrekking tot aanpassing van 
het winningsplan of de daaraan te verbinden voorwaarden.  
 Organiseer intern de afstemming rond het opstellen van een 
adviesaanvraagverzoek . Bespreek tijdig (bijvoorbeeld in de  informatieve 
bijeenkomst) hoe de initiatiefnemer en de verschillende overheden in dit 
specifieke geval met elkaar en met de bewoners communiceren   
 Bespreek gezamenlijk efficiënte inzet van de omgevingsdiensten 
 Maak intern al afspraken over de wijze van behandeling van adviesaanvragen, 
wijs aan wie voor de afhandeling verantwoordelijk is 
 Regel waar mogelijk ambtelijke mandatering, zodat wanneer mogelijk 
besluitvorming niet afhankelijk is van het bestuurlijke vergaderschema, 
bestuurlijke afstemming kan dan informeel plaatsvinden 
 Informeer tijdig collega’s die bij de advisering betrokken moeten worden  
 
voor de provincies: 
 Coördineer in het adviesproces: gezamenlijk vragen verkennen en gevolgen 
beoordelen. </pre>

====================================================================== Einde pagina 536 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 537 ======================================================================

<pre> 
Concept | Evaluatie Adviesrecht Winning splannen  
kleine gasvelden | 30 oktober 2017  
 
 Pagina 20 van 20 
 9 Ten slotte  
De rol van de decentrale overheden in de besluitvorming over mijnbouwactiviteiten 
is met de gewijzigde Mijnbouwwet groter geworden. Dit is mede het gevolg van het 
verzoek vanuit de regio om de omgeving en de decentrale overheden meer te 
betrekken. 
 
Voor alle partijen is dit echter een nieuwe situatie en nog wennen. 
 
De geïnterviewden hebben het op prijs gesteld  dat  EZK investeert in een 
vroegtijdige evaluatie van de nieuwe werkwijze. Ze werkten daar graag aan mee. 
Doordat gekozen is voor een gesprek over een specifiek dossier ontstond er 
interactie tussen de partijen.  
 
In de gesprekken is een openheid ervaren in het gezamenlijk terug kijken naar hoe 
de adviesaanvraagprocedure is verlopen. Daarnaast zijn suggesties gedaan om het 
proces te verbeteren. 
 
Hiermee is een basis gelegd om de praktische invulling van de  
adviesaanvraagprocedure te verbeteren. Dit draagt bij aan de 
samenwerking/afstemming in de toekomst. 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 537 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 538 ======================================================================

<pre>Date : 26-5-2016 15:37:54
F
rom  :  
T
S
ubject : FW: inform atie gasw inningsplannen en overleg Tynaarlo
A
ttachm ent : Inbreng-verslag-w ijziging-Mijnbouw w et-2016.pdf;
,
T
er info
 laat nu een andere toon zien. Ik ben positief verrast en aan de reacties op deze mail van    zij ook!
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
   
 
 
 
l
@assen.nl
website: 
w
w
w.assen.nl
 
Van:
V
erzonden:
 
donderdag 26 mei 2016 15:03
A
an:
 
<
.
'
@ruddrenthe.nl' @ruddrenthe.nl>; ' @tynaarlo.nl' @tynaarlo.nl>; ' @gemeentewesterveld.nl' @gemeentewesterveld.nl>;
@
l @vechtstromen.nl' @vechtstromen.nl>; . @hunzeenaas.nl
O
nderwerp:
 
RE: informatie gaswinningsplannen en overleg Tynaarlo
 
B
este allen,
 
P
rima initiatief van   dat ik vanuit onze gemeente ook van harte ondersteun.
 
I
n relatie tot het adviesrecht van de decentrale overheden is natuurlijk de gaswinning primair in beeld, maar uiteraard gaat het in de Mijnbouwwet ook om andere
d
elfstofwinningen en toekomstige functies in de diepere ondergrond, zoals opslagc.a.
D
aarom  ter info bijgaand verslag om bij een gezamenlijke aanpak te betrekken.
M
et v riendelijke groet,
 i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i
:    
 
V
an:
 
l
@drenthe.nl
] 
V
erzonden:
 
donderdag 26 mei 2016 13:50
A
an:
 
'     l @coevorden.nl'; ' l @dewoldenhoogeveen.nl'; 
'
. @gemeentenoordenveld.nl'; . l@gemeentenoordenveld.nl'; @ruddrenthe.nl'; ' @tynaarlo.nl'; @gemeentewesterveld.nl'; ' @wdodelta.nl';
.
. @hunzeenaas.nl'; . @noorderzijlvest.nl'; .l @vechtstromen.nl'; 
.
. @hunzeenaas.nl
Onderwerp:
 
informatie gaswinningsplannen en overleg Tynaarlo
 
D
ames en heren,
B
ijgaand voor jullie informatie een lijstje met winningsplannen in Drenthe waar jullie als gemeente of waterschap over mogen adviseren omdat ze ge-update gaan worden of
n
ieuw zijn.
I
k heb deze lijst van EZ gekregen en aangevuld met contactpersonen weer geretourneerd. 
E
r staat geen planning bij, want die is er nl. niet.
N
aar verwachting zullen de winningsplannen Diever en Westerveld als eerste aan de beurt zijn, maar of dit nog voor de zomer gebeurt is ook niet duidelijk. (EZ heeft het erg druk
o
p het ogenblik).
 
D
it is dus puur ter informatie.
 
E
en eigenstandige adviesrol voor decentrale voor gaswinningsplannen is nieuw, en we zullen met onze beperkte expertise en kennis hier ervaring in op moeten doen. Het lijkt
d
an ook handig kennis te poolen en ervaring uit te wisselen.
 
N
aar aanleiding van de bijeenkomst over gaswinningsplannen vanochtend in Tynaarlo waar jullie voor uitgenodigd waren, is het voorstel een soort ‘kennisplatform’ te
o
rganiseren. Dat zou in kunnen houden een centrale ‘kennisbank’ bij de provincie (die moet immers voor alle winningsplannen een advies uit brengen) met ondergetekende als
a
anspreekpunt. Verder is dan de optie/bedoeling dat gemeenten die al eens eerder een advies hebben gegeven bereid zijn hun expertise met ‘nieuwkomelingen’ te delen. Op
d
ie manier hoeft niet iedereen vanaf 0 te starten of elke keer het wiel opnieuw uit te vinden. Voorwaarde is wel dat halen en brengen een beetje in balans is, uiteindelijk hebben
w
e allemaal een beperkt budget/tijd. We hoeven dan niet met zijn allen aan te zitten bij ieder nieuw winningsplan, maar afhankelijk van b.v. vergelijkbaarheid van gasveld,
b
eschikbare tijd, specifieke expertise e.d.
 
H
oe we dit in de praktijk gaan invullen is denk ik een beetje een leerproces. Aa en Hunze, Tynaarlo, Noordenveld, Noorderzijlvest en de provincie hebben al een eerste ervaring
o
pgedaan met het gaswinningsplan Groningen. De Drentse kleine velden zijn echter van een geheel andere orde van grootte en zo ook naar verwachting de omvang van onze
a
dviezen. We hebben veel nuttige informatie vanuit de kopgroep voor het Groningse winningsplan gekregen, maar moeten onze eigen Drentse maat gaan vinden. Misschien
k
unnen jullie je gedachten eens laten gaan over wat voor jullie specifieke gemeente van belang zou kunnen zijn naast de meer generieke adviezen die altijd te geven zijn.
 
W
e gaan ermee aan de slag zodra het eerste concrete Drentse geval zich voordoet!
 
Z
odra ik meer hoor vanuit EZ zal ik jullie op de hoogte brengen. Omgekeerd ook het verzoek als jullie benaderd worden door EZ over een winningsplan dit mij te willen laten
w
eten.
 
M
et vriendelijke groet,
 
16.334
</pre>

====================================================================== Einde pagina 538 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 539 ======================================================================

<pre> 
Provincie Drenthe afd. Milieu Bodem Energie
0592
 
 
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 539 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 540 ======================================================================

<pre> 
 
 
Inbreng verslag wijziging van de Mijnbouwwet 
 
Tot en met 18 februari kunt u een inbreng leveren voor het verslag Wijziging van de Mijnbouwwet 
(34348). Het Interprovinciaal Overleg (IPO), de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), de Unie 
van Waterschappen en de Vereniging van Waterbedrijven in Nederland (Vewin) vragen uw aandacht 
voor een aantal discussiepunten bij deze wet. Ons uitgangspunt daarbij is dat de nieuwe wet 
randvoorwaarden moet creëren die het draagvlak en vertrouwen rondom mijnbouwactiviteiten 
zoveel mogelijk vergroten en risico’s voor het grondwater , de drinkwatervoorziening en 
bovengrondse infrastructuur uitsluiten. Mijnbouwactiviteiten gaan daarbij niet alleen over de 
winning van aardgas en schaliegas, maar ook over bijvoorbeeld de opslag van CO2 en geothermie.  
 
Energierapport 
Onlangs heeft het rijk het Energierapport 2015 gepubliceerd. Burgers, bedrijven, decentrale 
overheden en maatschappelijke organisaties worden uitgenodigd deel te nemen aan de 
Energiedialoog. De uitkomsten zijn van groot belang voor de beleidsagenda voor de 
energievoorziening in Nederland en daarmee voor te verwachten mijnbouwactiviteiten in de 
komende decennia. Voor een breed draagvlak en vertrouwen is het wenselijk dat binnen de overheid 
wordt gewerkt aan een gedeeld eigenaarschap voor d e duurzame energieopgave richting 2050. 
Daarmee kan een mogelijke noodzakelijkheid van een concrete mijnbouwactiviteit richting burgers 
door alle overheden worden uitgelegd.  
Nu schaliegas als optie in beeld blijft, zal een breed onderzoeksprogramma worden opgetuigd. Wij 
vinden het van belang dat alle stakeholders opnieuw goed worden betrokken bij de formulering van 
de onderzoeksvragen voor dit programma. 
 
Structuurvisie Ondergrond (STRONG) 
De wijziging van de Mijnbouwwet maakt het mogelijk om op basis van het in STRONG uit te werken 
ruimtelijke beleid mijnbouwwetvergunningen te beoordelen. In de beantwoording van vragen over 
de onderzoeksrapporten schaliegas geeft de minister aan dat daartoe in STRONG ook aanvullende 
besluitvorming kan plaatsvinden over verdere uitsluiting van mijnbouwactiviteiten. Een dergelijke 
aanvullende discussie over schaliegas en verbreding van uitsluiting in gebieden voor de 
drinkwatervoorziening is gewenst. Wij constateren ook dat het nog onduidelijk is op welke wijze 
STRONG nu precies sturend zal zijn bij de beoordeling van mijnbouwwetvergunningen en of daartoe 
in STRONG ook daadwerkelijk duidelijke ruimtelijke keuzes gemaakt zullen worden. Wij vinden het 
wenselijk om deze relatie tussen STRONG en Mijnbouwwet verder te verduidelijken. 
 
Discussiepunten: 
1. Betrokkenheid decentrale overheden en drinkwatersector 
Uw Kamer heeft bij het vorige voorstel tot wijziging van de Mijnbouwwet een amendement 
aangenomen (Kamerstuk 34041 nr. 38) d at regelt dat het dagelijkse bestur en van gemeenten, 
provincies en waterschappen adviesrecht krijgen over vergunningen en winningsplannen. Een 
formele rol voor decentrale overheden en drinkwaterbedrijven is vereist zodat lokale en regionale 
omgevingsbelangen tijdig kunnen worden meegenomen in de besluitvorming. Mijnbouwactiviteiten 
hebben vaak een grote impact op de ruimtelijke, milieu- en waterkwaliteit en andere 
watersysteembelangen. Om tot een optimale locatiekeuze te komen voor nieuwe activiteiten en 
daarbij regionaal en lokaal draagvlak te verwerven is het daarom van belang dat de decentrale 
overheden en drinkwatersector in een zo vroeg mogelijk stadium worden betrokken. 
In de huidige voorstellen wordt in de Mijnbouwwet alleen een licht rechtstreeks adviesrecht voor 
provincies ingevoerd. Voor gemeenten en waterschappen geldt dat zij een indirect adviesrecht </pre>

====================================================================== Einde pagina 540 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 541 ======================================================================

<pre> 
 
krijgen via provincies. Het is vrijblijvend of drinkwaterbedrijven worden geraadpleegd bij deze 
advisering. Uw Kamer heeft echter in genoemde amendement terecht aangegeven de drie 
decentrale overheden adviesrechten te willen geven voor alle mijnbouwactiviteiten. De Raad van 
State heeft in haar advies aangegeven dit te ver te vinden gaan. Het ministerie van EZ is blij met dit 
advies, op deze wijze kan de minister uw en onze wens terzijde leggen. Wij zijn namelijk van mening 
dat alle decentrale overheden een rechtstreeks adviesrecht zouden moeten krijgen, zoals u in uw 
amendement heeft verwoord en dat de minister de integrale afweging over mijnbouwvergunningen 
moet maken en niet de provincies. Ook de betrokkenheid van drinkwaterbedrijven bij de advisering 
door provincies moet beter geborgd worden. Tegelijkertijd willen de decentrale overheden 
duidelijkheid over de gevolgen van een eventuele negatieve advisering. De minister kan namelijk 
gemotiveerd van het advies afwijken. De decentrale overheden willen graag afspraken maken met de 
minister over de procedurele gevolgen van het terzijde leggen van een negatief advies door de 
minister, bijvoorbeeld in de vorm van verplicht bestuurlijk overleg of het doen van nader onderzoek. 
De minister wordt na de wetswijzigingen primair verantwoordelijk voor alle vergunningen die direct 
betrekking hebben op de (ondergrondse) mijnbouwactiviteiten. Decentrale overheden en 
drinkwaterbedrijven moeten hierop invloed kunnen uitoefenen middels een verklaring van geen 
bedenkingen. (in Omgevingswet: Advies met instemming). De minister heeft de mogelijkheid voor 
mijnbouwactiviteiten de rijkscoördinatieregeling in te zetten waarbij andere overheden buiten spel 
komen te staan. De decentrale overheden achten dit ongewenst: Alles moet erop gericht zijn om er 
in gezamenlijkheid uit te komen met inachtneming van alle betrokken belangen. 
 
Vragen: 
Is de minister bereid het rechtstreeks adviesrecht over mijnbouwvergunningen (opsporing en winning) 
te verbreden naar gemeenten en waterschappen en afspraken te maken over de procedurele 
gevolgen van een eventueel negatief advies van decentrale overheden? 
Is de minister bereid af te zien van het gebruik van de rijkscoördinatieregeling bij 
mijnbouwactiviteiten? 
Is de minister voornemens de toepassing van de verklaring van geen bedenkingen bij mijnbouw te 
garanderen en in de Omgevingswet dan wel bijbehorende regelgeving om te zetten in een advies met 
instemming? 
Is de minister bereid betere waarborgen te creëren voor betrokkenheid van drinkwaterbedrijven bij de 
advisering door provincies? 
 
2. Verbreding weigeringsgrond vergunningaanvragen 
In het huidige wetsvoorstel wordt het mogelijk ook ruimtelijke belangen die in de Structuurvisie 
Ondergrond worden opgenomen mee te wegen in de beoordeling van de vergunningaanvraag. Uw 
Kamer heeft een amendement aangenomen (Kamerstuk 34041 nr. 36) waarmee een verbreding van 
de weigeringsgrond voor opsporingsvergunningen wordt geregeld. Het huidige wetsvoorstel gaat 
hierin ons inziens niet ver genoeg omdat alleen Rijksbelangen, die zijn opgenomen in de 
Structuurvisie Ondergrond, kunnen worden meegewogen. Wij zijn van mening dat ook (regionale en 
lokale) belangen van landschap, natuur, water en ruimtelijke kwaliteit moeten kunnen worden 
meegewogen. Grondwaterbeschermingsgebiede n, intrekgebieden, boringvrije zones en strategische 
reserves ten behoeve van de drinkwaterwinning zouden van mijnbouwactiviteiten moeten worden 
uitgesloten. Het is belangrijk dat de watersysteembelangen expliciet onderdeel zijn van de 
besluitvorming en bovendien de watersysteembenadering een belangrijke toetsingselement vormt 
voor het beoordelen van ondergrondse initiatieven. Zoals dat ook in de Structuurvisie Ondergrond, 
het landelijk beleidskader, als belangrijke toetsingselement wordt gehanteerd. In het planMER is 
slechts sprake van een gedeeltelijke uitsluiting. 
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 541 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 542 ======================================================================

<pre> 
 
Vragen :  
Is de minister bereid de weigeringsgronden voor vergunningsaanvragen conform de wens van de 
Tweede Kamer te verbreden naar belangen van landschap, natuur, water en ruimtelijke kwaliteit die 
op provinciaal, regionaal en lokaal niveau spelen? 
Is de minister bereid álle gebieden ten behoeve van de drinkwaterwinning uit te sluiten van 
mijnbouwactiviteiten? 
 
3. Grondwaterkwaliteit 
Bij mijnbouwactiviteiten is een belangrijk en tevens onderbelicht aspect het grondwater. Zo is schade 
aan grondwater een van de belangrijke risico’s van schaliegaswinning  en ondergrondse opslag van 
schadelijke stoffen . Monitoring van het diepe grondwater is tot nu toe niet gereguleerd en eerder 
afgegeven vergunningen voor proefboringen bevatten ook geen verplichtingen om grondwater te 
monitoren. In de beantwoording van Kamervragen over de onderzoeksrapporten schaliegas geeft de 
minister aan dat het mogelijk is om in omgevingsvergunningen monitoring van het diepe grondwater 
te verplichten. De beantwoording veronderstelt echter dat er geen aanleiding is om dat te doen, 
aangezien er geen bekende gevallen zijn van lekkage. Bij het ontbreken van monitoring is het ook 
niet mogelijk om eventuele lekkages op te sporen of te signaleren waardoor het jaren kan duren 
voordat de drinkwaterbedrijven eventuele lekkages in hun putten vinden en dan is het mogelijk te 
laat. Ook het toezicht op verlaten boorputten is beperkt tot 6 maanden en hier vindt evenmin 
monitoring van grondwater plaats. Wij vinden het gewenst om regels te stellen voor monitoring van 
het diepe grondwater bi j mijnbouwactiviteiten. Het is eveneens gewenst te reguleren dat bedrijven 
c.q. vergunninghouders verplicht zijn om calamiteitenplannen beschikbaar hebben ingeval 
grondwaterverontreiniging via boorputten optreedt. 
 
In de beantwoording van Kamervragen over de onderzoeksrapporten geeft de minister aan dat 
REACH van toepassing is bij gebruik van chemicaliën voor het fracken. Uit onderzoek van KWR uit 
2012 blijkt echter dat veel van de gebruikte chemicaliën nog niet binnen REACH zijn beoordeeld en 
zeker niet vanuit de mogelijke risico’s voor grondwater. Wij vinden het gewenst dat die beoordeling 
wordt gemaakt alvorens frackstoffen worden toegestaan. 
 
Vragen: 
Is de minister van plan om het monitoren van diepe grondwater verplicht te stellen? Zo ja, hoe wordt 
die verplichting precies vormgegeven? 
Worden resultaten van monitoring openbaar toegankelijk en wat is het toetsingskader om 
monitoringresultaten te beoordelen?  
Zijn er in geval van schade aan grondwater financiële middelen beschikbaar om deze schade te 
herstellen?  
Wie besluit er over de inzet van die middelen en hoe vindt beoordeling plaats of herstel van 
grondwaterverontreiniging gewenst is en bij welke partij ligt de bewijslast? 
Hoe wordt monitoring van de grondwaterkwaliteit voor, tijdens en na winning van schaliegas 
verplicht gesteld en wie zal toezien op de resultaten? 
Is de minister bereid om aanvullende waarborgen te creëren om eventuele schade aan het 
grondwater te kunnen constateren en te herstellen? 
Kan de minister inzicht geven in de REACH-beoordeling van frackstoffen en toezeggen dat alleen 
frackstoffen worden toegestaan waarvan de risico’s voor grondwater zijn beoordeeld binnen REACH?  </pre>

====================================================================== Einde pagina 542 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 543 ======================================================================

<pre>Date : 9-3-2017 15:36:31
F
T
o :   @assen.nl,   @assen.nl
S
ubject : FW: inform atie over ijkm om ent gasw inningsbesluit groningenveld
Hoi  ,
 
O
nderstaande deel ik ook even met jullie, vanwege de mogelijke relevantie voor onze procedure
 
M
et v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
Spiek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
www.aaenhunze.nl
 l   
 
i
:    
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
donderdag 9 maart 2017 15:13
A
an:
 
C
C:
 
O
nderwerp:
 
RE: informatie over ijkmoment gaswinningsbesluit groningenveld
 
D
ag 
 
H
artelijk dank voor je reactie naar aanleiding van ons contact. Het punt van  had ik je ook al meegegeven.
 
Z
oals je zelf ook al aangeeft, kunnen wij er op vertrouwen dat jullie vanuit de kopgroep Groningen bovenop de actuele ontwikkelingen zitten. Bijvoorbeeld v.w.b. het meet- en
r
egelprotocol dat voor 1 juni gereed 
m
oet zijn.
O
ok omdat verschillende ontwikkelingen ook relevantie kunnen hebben voor de bij ons de lopende procedure winningsplan Westerveld (Assen e.o.).
 
N
aast het meet- en regelprotocol zijn dat voor mij op dit moment in elk geval  al de volgende 2 punten:
 
1
.
 
      
D
e mogelijke ruimtelijk wijziging van de productieverdeling. Hoe worden wij daarbij betrokken?  
(
zie artikel 3.2. van het instemmingsbesluit:
“
Uiterlijk op 1 september 2017 dient de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. ter beoordeling van de inspecteur der mijnen een concept-rapportage in. Een
e
ventuele alternatieve productieverdeling wordt niet ingevoerd voordat deze ten genoegen van de inspecteur-generaal der mijnen Is.”)
 
2
.
 
      
O
ntwikkelingen qua installeren van Tiltmeters?  Dit ook gelet op de recent aangenomen motie Eric Samling/Agnes Mulder  in de 2
e
 
kamer:
h
ttp://www.lc.nl/friesland/Kamer-stemt-voor-tiltmeters-Oppenhuizen-22016583.html
 
Hieronder het standpunt van EZ  (bron: pagina 72 van reactienota zienswijzen instemmingsbesluit Winningsplan Groningenveld)
 
T
iltmeters en glasvezeldeformatie netwerken zijn bij uitstek geschikt om de
s
cheefstand van een gebouw te meten. Hiervoor dient in elk hoekpunt en op
e
lke verdieping van een gebouw een instrument te worden geinstalleerd. Voor
h
et meten van bodembeweging zijn ze echter vanwege de drift in de
i
nstrumenten minder geschikt. Op grond van de Mijnbouwwet is de operator
verplicht om de bodembeweging te meten en niet de schade aan huizen. Er is
d
erhalve geen goede mijnbouwwettelijke reden om van de operator te eisen
e
en dergelijk omvangrijk netwerk in te richten.
 
S
ucces en tot nader bericht!
M
et v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i
:    
 
V
an:
 
i
i @groningen.nl
] 
V
e
rzonden:
 
donderdag 9 maart 2017 14:33
A
an:
 
.
@tynaarlo.nl
); 
@
g
emeentenoordenveld.nl
CC:
 
  
.
@eemsmond.nl
)
On
derwerp:
 RE: informatie over ijkmoment gaswinningsbesluit groningenveld
 
Het ambtelijk overleg is bedoeld om zoveel mogelijk dat wat beschikbaar is al te bespreken i.e. inhoudelijke vragen over te stellen. Dat betekent dat we het gros dan al gelezen
hebben en het belangrijkste zal sowieso de Hazard and Risk assesment van de NAM zijn (die van december staat bijvoorbeeld al op hun site en de volgende komt in mei).
Daarnaast komt het M&R protocol in juni nog. De rest van de ingewikkelde rapporten komen na 1 september. Ik merk dat NAM hun onderdelen vrij snel en compleet op hun
website zetten dus die check ik regelmatig.
 
Met vriendelijke groeten
 
Van:
l
@drenthe.nl
] 
Ve
rzonden:
 donderdag 9 maart 2017 14:22
Aan:
@aaenhunze.nl
. @
tynaarlo.nl
); 
. @
gemeentenoordenveld.nl
CC:
 
  
.
@eemsmond.nl
)
O
nderwerp:
 
Re: informatie over ijkmoment gaswinningsbesluit groningenveld
 
D
ag 
W
ij hebben het stuk gezien. De tim ing om  te reageren op de analyse is krap (nl. van half augustus (zie de brief vd m inister) tot 1 septem ber, dat redden we puur procedureel
n
auwelijks).
 
D
at houdt dus in dat er op dat m om ent ook nauwelijks tijd is om  alle onderliggende rapporten te bekijken. Vragen jullie die voor augustus op en m aken daar een eigen analyse 
v
an die
j
ullie dan naast die van de m inister leggen of wordt het een 24 uur/dag operatie van de hele kopgroep in een week tijd?
D
enken jullie überhaupt in 2 weken tijd en een reactie klaar te hebben en die afgestem d te hebben m et alle partijen? Voor de Drentse partijen (aan het einde van de lijn) 
w
ordt het
16.335
</pre>

====================================================================== Einde pagina 543 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 544 ======================================================================

<pre>allem aal nog krapper.
H
oe willen jullie dit op pakken? 
 
M
 
 
 
V
erzonden vanaf mijn Samsung-apparaat
-
------- Oorspronkelijk bericht --------
V
@
groningen.nl
> 
D
a
tum : 09-03-17 10:56 (GMT+01:00) 
A
@
aaenhunze.nl
)" <
@
a
aenhunze.nl
@
t
ynaarlo.nl
)" 
@
tynaarlo.nl
>, 
@
gem eentenoordenveld.nl
,
 
 
@
drenthe.nl
> 
C
c
: "Dijkem a,  
@
eem sm ond.nl
)" <
@
eem sm ond.nl
> 
O
nderwerp: inform atie over ijkm om ent gaswinningsbesluit groningenveld
G
oedemorgen collega,
U
 heeft rond 21 februari j.l. een brief van de minister van EZ gekregen over het jaarlijkse ijkmoment voor het gaswinningsbesluit Groningenveld. Het jaarlijkse ijkmoment maakt
f
ormeel geen onderdeel uit van het winningsbesluit maar is een 
b
estuurlijk politieke afspraak van de minister met de tweede kamer en de regio. Op basis van dit ijkmoment
n
eemt de minister een besluit of hij wel of niet het instemmingsbesluit gaat aanpassen (en daarmee weer een nieuwe procedure van advies, zienswijze etc. 
s
tart). De minister
g
eeft in zijn brief aan dat hij
 
i
n augustus op basis van de beschikbare gegevens een analyse over de stand van zaken van de gaswinning opstelt en deze met betrokken
g
emeenten/provincies zal delen. Gemeenten kunnen hierop
 
u
iterlijk 1 september een reactie geven.
W
ij informeren u hierbij over de rol van de ambtelijke kopgroep  en de positie van de regio ten aanzien van deze brief..
 
R
ol ambtelijke kopgroep
Z
odra de nadere planning bekend is en we weten wanneer de analyse beschikbaar komt, zullen wij u informeren over het vervolgproces.
W
ij zullen als ambtelijke kopgroep Groningen weer een raamwerk (zoals we hebben gedaan in kader van advies/zienswijze/beroep gaswinningsbesluit) voor deze reactie
o
pstellen en aan de betrokken gemeenten/provincies/waterschappen/veiligheidsregio 
b
eschikbaar stellen. U kunt dan dit raamwerk gebruiken voor uw reactie, die voor 1
s
eptember bij de minister dient te liggen.
I
n aanloop naar het ijkmoment zal de kopgroep ook enkele ambtelijke gesprekken met het ministerie hebben, zoals in de brief van de minister aangegeven. Indien hierin nog
c
ruciale informatie voor  het ijkmoment naar voren komt zullen wij 
u
 als kopgroep tussentijds hierover informeren.
 
P
ositie regio
D
e minister heeft in eerder gesprek met de regio en in zijn brief aan de tweede kamer aangegeven dat invulling van het ijkmoment in overleg met de regio zou gebeuren. Uit de
b
rief die hij ons nu geschreven heeft blijkt dat hij niet in overleg 
t
reedt maar zijn aanpak meedeelt.  Het DB  van de 12 kerngemeenten en provincie Groningen heeft besloten over
d
it punt geen verdere actie richting de minister te ondernemen. De toezegging in de brief dat de beschikbare rapporten worden gedeeld en besproken 
m
aakt dat de regio
v
oldoende mogelijkheden heeft om inhoudelijk goed op de analyse te kunnen reageren.
 
H
eeft u nog vragen of opmerkingen dan hoor ik het graag
 
M
et vriendelijke groeten
N
amens de kopgroep,
 
 
B
eleidsmedewerker
 
D
irectie Stadsontwikkeling
A
fdeling Beleid en ontwerp
G
emeente Groningen
P
ostbus 7081  9701 JB Groningen
 
  
 
  
 
W
erkdagen ma t/m do
 
D
ISCLAIMER:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
i
nformatie. 
A
ls u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 544 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 545 ======================================================================

<pre>Date : 9-3-2017 16:51:08
F
T
C
S
ubject : FW: inform atie over ijkm om ent gasw inningsbesluit groningenveld
A
ttachm ent : Nota van Antw oord ziensw ijzen ontw erp-instem m ingsbesluit Groningenveld_def_0.pdf;
Hoi 
 
D
e Nota van Antwoord zienswijzen ontwerp-instemmingsbesluit Groningenveld was niet zo groot (de zienswijzebundels wel, maar die had je al)
 
Z
ie onderstaand nog vervolgmail met  m.b.t. mijn punt over tiltmeters
M
et v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i :    
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
donderdag 9 maart 2017 16:47
A
an:
 
C
C:
 
O
nderwerp:
 
RE: informatie over ijkmoment gaswinningsbesluit groningenveld
 
G
oedemiddag 
 
D
ank.
H
et is mij ook wel duidelijk dat de brief en de reactiemogelijkheid (voor 1 september) alleen over het ijkmoment gaswinning Groningen (productieomvang) gaat.
 
N
eemt niet weg dat ook de ontwikkelingen als gevolg van voorwaarden instemmingsbesluit aandacht moeten houden. Te meer vanwege de relevantie elders.
 
H
et NCG onderzoek zou vorig najaar al uitgevoerd zijn.
 
(
pagina 64 NvA)
O
p dit moment wordt door de NCG onderzoek gedaan naar de verschillende
m
eetinstrumenten. Doel van het onderzoek is om vast te stellen of het huidige
m
eetnet aan de informatiebehoefte van burgers, bedrijven en overheden voldoet
e
n hoe alle ontwikkelingen wat aardbevingen het beste in de gaten gehouden
k
unnen worden. De eventuele meerwaarde van tiltmeters is onderdeel van het
o
nderzoek. In het najaar is het onderzoek gereed en zal ik daarover de Tweede
K
amer informeren.
 
 
 
M
et v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i :    
 
V
an:
. i i @groningen.nl
] 
V
e
rzonden:
 
donderdag 9 maart 2017 16:25
A
an:
 
 
C
C:
 
  
.
@eemsmond.nl
.
@
tynaarlo.nl
@
g
emeentenoordenveld.nl
Onderwerp:
 
RE: informatie over ijkmoment gaswinningsbesluit groningenveld
 
G
oedemiddag 
D
it ijkmoment richt zich alleen op de gaswinning Groningenveld en is de toetsing voor de tweede kamer of de gaswinning binnen de vereisten uit de mijnbouwwet en het besluit
b
lijven. De minister kan altijd tussentijds 
b
eslissen dat een wijziging van het besluit nodig is als de informatie daar aanleiding toe geeft.
M
et betrekking tot je opmerkingen nog het volgende:
 
D
e wijziging van de productieverdeling zal dus niet in dit ijkmoment meegenomen kunnen worden.
 
Z
elf ben ik geen fan van tiltmeters en vindt ik ze niet de meest geschikte “oplossing” voor het probleem in Groningen. De NCG heeft toegezegd onderzoek te doen naar het
m
eetinstrumentarium. Hier in Groningen 
w
achten we daar eerst de resultaten van af.
 
M
et vriendelijke groeten
 
V
an:
 
i
@aaenhunze.nl
] 
Ve
rzonden:
 donderdag 9 maart 2017 15:13
Aan:
CC:
   
. @eemsmond.nl
. @tynaarlo.nl
); 
@g
emeentenoordenveld.nl
Onderwerp:
 R
E: informatie over ijkmoment gaswinningsbesluit groningenveld
 
Dag 
 
Hartelijk dank voor je reactie naar aanleiding van ons contact. Het punt van  had ik je ook al meegegeven.
 
Zoals je zelf ook al aangeeft, kunnen wij er op vertrouwen dat jullie vanuit de kopgroep Groningen bovenop de actuele ontwikkelingen zitten. Bijvoorbeeld v.w.b. het meet- en
regelprotocol dat voor 1 juni gereed moet zijn.
Ook omdat verschillende ontwikkelingen ook relevantie kunnen hebben voor de bij ons de lopende procedure winningsplan Westerveld (Assen e.o.).
 
Naast het meet- en regelprotocol zijn dat voor mij op dit moment in elk geval  al de volgende 2 punten:
 
16.336
</pre>

====================================================================== Einde pagina 545 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 546 ======================================================================

<pre>1.
 
      
D
e mogelijke ruimtelijk wijziging van de productieverdeling. Hoe worden wij daarbij betrokken?  
(
zie artikel 3.2. van het instemmingsbesluit:
“
Uiterlijk op 1 september 2017 dient de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. ter beoordeling van de inspecteur der mijnen een concept-rapportage in. Een
e
ventuele alternatieve productieverdeling wordt niet ingevoerd voordat deze ten genoegen van de inspecteur-generaal der mijnen Is.”)
 
2
.
 
      
O
ntwikkelingen qua installeren van Tiltmeters?  Dit ook gelet op de recent aangenomen motie Eric Samling/Agnes Mulder  in de 2
e
 
kamer:
h
ttp://www.lc.nl/friesland/Kamer-stemt-voor-tiltmeters-Oppenhuizen-22016583.html
 
H
ieronder het standpunt van EZ  (bron: pagina 72 van reactienota zienswijzen instemmingsbesluit Winningsplan Groningenveld)
 
T
iltmeters en glasvezeldeformatie netwerken zijn bij uitstek geschikt om de
s
cheefstand van een gebouw te meten. Hiervoor dient in elk hoekpunt en op
e
lke verdieping van een gebouw een instrument te worden geinstalleerd. Voor
h
et meten van bodembeweging zijn ze echter vanwege de drift in de
i
nstrumenten minder geschikt. Op grond van de Mijnbouwwet is de operator
v
erplicht om de bodembeweging te meten en niet de schade aan huizen. Er is
d
erhalve geen goede mijnbouwwettelijke reden om van de operator te eisen
e
en dergelijk omvangrijk netwerk in te richten.
 
S
ucces en tot nader bericht!
M
et v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i :    
 
V
an:
 
i
i @groningen.nl
] 
V
e
rzonden:
 
donderdag 9 maart 2017 14:33
A
an:
 
.
@tynaarlo.nl
); 
.
@gemeentenoordenveld.nl
CC:
 
  
.
@eemsmond.nl
)
O
nderwerp:
 
RE: informatie over ijkmoment gaswinningsbesluit groningenveld
 
H
et ambtelijk overleg is bedoeld om zoveel mogelijk dat wat beschikbaar is al te bespreken i.e. inhoudelijke vragen over te stellen. Dat betekent dat we het gros dan al gelezen
h
ebben en het belangrijkste zal 
s
owieso de Hazard and Risk assesment van de NAM zijn (die van december staat bijvoorbeeld al op hun site en de volgende komt in mei).
D
aarnaast komt het M&R protocol in juni nog. De rest van de ingewikkelde rapporten komen na 1 september. Ik merk dat NAM hun 
o
nderdelen vrij snel en compleet op hun
w
ebsite zetten dus die check ik regelmatig.
 
M
et vriendelijke groeten
 
V
an:
 
l
@drenthe.nl
] 
V
e
rzonden:
 
donderdag 9 maart 2017 14:22
A
an:
 
@
aaenhunze.nl
@
tynaarlo.nl
); 
@
gemeentenoordenveld.nl
CC:
 
 
 
.
@eemsmond.nl
)
O
n
derwerp:
 
Re: informatie over ijkmoment gaswinningsbesluit groningenveld
 
D
ag 
W
ij hebben het stuk gezien. De tim ing om  te reageren op de analyse is krap (nl. van half augustus (zie de brief vd m inister) tot 1 septem ber, dat redden we puur procedureel
n
auwelijks).
 
D
at houdt dus in dat er op dat m om ent ook nauwelijks tijd is om  alle onderliggende rapporten te bekijken. Vragen jullie die voor augustus op en m aken daar een eigen analyse 
v
an die
j
ullie dan naast die van de m inister leggen of wordt het een 24 uur/dag operatie van de hele kopgroep in een week tijd?
D
enken jullie überhaupt in 2 weken tijd en een reactie klaar te hebben en die afgestem d te hebben m et alle partijen? Voor de Drentse partijen (aan het einde van de lijn) 
w
ordt het
a
llem aal nog krapper.
H
oe willen jullie dit op pakken? 
 
M
 
 
 
V
erzonden vanaf mijn Samsung-apparaat
-
------- Oorspronkelijk bericht --------
V
@
groningen.nl
> 
D
atum : 09-03-17 10:56 (GMT+01:00) 
A
@
aaenhunze.nl
)" <
@
a
aenhunze.nl
.
@
tynaarlo.nl
)" <
.
@tynaarlo.nl
>, 
.
@
gem eentenoordenveld.nl
,
 
 <
@
drenthe.nl
> 
C
@
eem sm ond.nl
)" <
@
e
em sm ond.nl
> 
O
n
derwerp: inform atie over ijkm om ent gaswinningsbesluit groningenveld
G
oedemorgen collega,
U
 heeft rond 21 februari j.l. een brief van de minister van EZ gekregen over het jaarlijkse ijkmoment voor het gaswinningsbesluit Groningenveld. Het jaarlijkse ijkmoment maakt
f
ormeel geen onderdeel uit van het winningsbesluit maar is een 
b
estuurlijk politieke afspraak van de minister met de tweede kamer en de regio. Op basis van dit ijkmoment
n
eemt de minister een besluit of hij wel of niet het instemmingsbesluit gaat aanpassen (en daarmee weer een nieuwe procedure van advies, zienswijze etc. 
s
tart). De minister
g
eeft in zijn brief aan dat hij
 
i
n augustus op basis van de beschikbare gegevens een analyse over de stand van zaken van de gaswinning opstelt en deze met betrokken
g
emeenten/provincies zal delen. Gemeenten kunnen hierop
 
u
iterlijk 1 september een reactie geven.
W
ij informeren u hierbij over de rol van de ambtelijke kopgroep  en de positie van de regio ten aanzien van deze brief..
 
R
ol ambtelijke kopgroep
Z
odra de nadere planning bekend is en we weten wanneer de analyse beschikbaar komt, zullen wij u informeren over het vervolgproces.
W
ij zullen als ambtelijke kopgroep Groningen weer een raamwerk (zoals we hebben gedaan in kader van advies/zienswijze/beroep gaswinningsbesluit) voor deze reactie
o
pstellen en aan de betrokken gemeenten/provincies/waterschappen/veiligheidsregio 
b
eschikbaar stellen. U kunt dan dit raamwerk gebruiken voor uw reactie, die voor 1
s
eptember bij de minister dient te liggen.
I
n aanloop naar het ijkmoment zal de kopgroep ook enkele ambtelijke gesprekken met het ministerie hebben, zoals in de brief van de minister aangegeven. Indien hierin nog
c
ruciale informatie voor  het ijkmoment naar voren komt zullen wij 
u
 als kopgroep tussentijds hierover informeren.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 546 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 547 ======================================================================

<pre> 
Positie regio
De minister heeft in eerder gesprek met de regio en in zijn brief aan de tweede kamer aangegeven dat invulling van het ijkmoment in overleg met de regio zou gebeuren. Uit de
brief die hij ons nu geschreven heeft blijkt dat hij niet in overleg treedt maar zijn aanpak meedeelt.  Het DB  van de 12 kerngemeenten en provincie Groningen heeft besloten over
dit punt geen verdere actie richting de minister te ondernemen. De toezegging in de brief dat de beschikbare rapporten worden gedeeld en besproken maakt dat de regio
voldoende mogelijkheden heeft om inhoudelijk goed op de analyse te kunnen reageren.
 
Heeft u nog vragen of opmerkingen dan hoor ik het graag
 
Met vriendelijke groeten
Namens de kopgroep,
 
 
Beleidsmedewerker
 
Directie Stadsontwikkeling
Afdeling Beleid en ontwerp
Gemeente Groningen
Postbus 7081  9701 JB Groningen
   
   
 
Werkdagen ma t/m do
 
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
 
DISCLAIMER:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
informatie. 
Als u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 547 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 548 ======================================================================

<pre> 
1 
  
 
 
 
Nota van Antwoord 
 
 
Zienswijzen op ontwerp-instemmingsbesluit 
met het winningsplan Groningenveld 2016 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 548 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 549 ======================================================================

<pre> 
2 
 Inhoud  
 
Inleiding ................................................................................................................................................. 3  
1. Algemeen ........................................................................................................................................... 4  
2. Juridisch kader ................................................................................................................................. 10  
3. Veiligheid en het voorkomen van schade ........................................................................................ 17  
3.a Leefbaarheid, veiligheid(sgevoel), gezondheidsklachten .......................................................... 17  
3.b Voorkomen van schade .............................................................................................................. 24  
3.c Bodemdaling, aantal aardbevingen/seismiciteit ......................................................................... 27  
3.d Individueel veiligheidsrisico (aantal gebouwen, vallende objecten) ......................................... 32  
3.e Maatschappelijk (groeps)risico .................................................................................................. 34  
3.f Infrastructuur, industriële installaties (chemiepark Delfzijl) en integraal risicobeleid .............. 35  
4. Productieniveau................................................................................................................................ 38  
4.a Hoogte productieplafond, gelijkmatige winning, effect fluctuaties ........................................... 38  
4.b Leveringszekerheid .................................................................................................................... 50  
4.c Verdeling productie over clusters .............................................................................................. 54  
5. Duur instemmingsbesluit ................................................................................................................. 56  
6. Inspectie- en versterkingsprogramma .............................................................................................. 58  
7. Meet- en regelprotocol ..................................................................................................................... 61  
8. Study and Data Acquisition Plan (lopende onderzoeksprogramma NAM) ..................................... 69  
9. Schade .............................................................................................................................................. 70  
10. Regelingen en economische impact regio...................................................................................... 82  
11. Overig ............................................................................................................................................ 87  
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 549 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 550 ======================================================================

<pre> 
3 
 Inleiding 
 
Proces 
Het ontwerp-instemmingsbesluit over het winningsplan Groningenveld 2016 heeft van 1 juli tot en met 11 
augustus 2016 ter inzage gelegen bij het Ministerie van EZ, bij de provincies Groningen en Drenthe en bij 
de gemeenten Delfzijl, Loppersum en Slochteren. Tevens zijn er in het gebied informatiebijeenkomsten 
georganiseerd: op 6 juli 2016 in Roodeschool, op 7 juli 2016 in Loppersum, op 12 juli 2016 in Ten Boer, op 
13 juli 2016 in Slochteren en op 14 juli 2016 in Zeegse. Tijdens alle bijeenkomsten werd de mogelijkheid 
geboden om mondeling zienswijzen naar voren te brengen. 
 
In totaal zijn er 5530 zienswijzen ingediend, waarvan 252 unieke zienswijzen en 29 reacties van 
overheden. De zienswijzen en reacties van overheden zijn gepubliceerd op de website van de Rijksdienst 
voor Ondernemend Nederland ( www.rvo.nl ) 
 
Nummering zienswijzen en deelzienswijzen 
Alle ingediende zienswijzen en reacties van overheden zijn van een nummer voorzien. Vervolgens zijn ze 
per thema opgesplitst in deelzienswijzen. Daarna zijn de deelzienswijzen die betrekking hebben op een 
vergelijkbaar onderwerp gebundeld. De gebundelde zienswijzen zijn eveneens van een nummer voorzien 
om verwijzing naar antwoorden mogelijk te maken. 
 
Terminologie 
(ontwerp)besluit : (ontwerp)instemmingsbesluit over het Winningsplan Groningenveld 2016 
 
Afkortingen 
BW   : Burgerlijk Wetboek 
CBS   : Centraal Bureau voor de Statistiek 
CVW   : Centrum voor Veilig Wonen 
EBG   : Economic Board Groningen 
GTS   : Gasunie Transportservices 
I&M   : Ministerie van Infrastructuur en Milieu 
Nm3   : “Normaal m3” zoals genoemd en gedefinieerd in het (ontwerp)besluit 
Mbw   : Mijnbouwwet 
Mbb   : Mijnbouwbesluit 
Mbr   : Mijnbouwregeling  
MJP   : Meerjarenprogramma 
NPR   : Nationale praktijkrichtlijn 
NCG   : Nationaal Coördinator Groningen 
Sodm   : Staatstoezicht op de Mijnen 
OTB   : Onderdeel van de faculteit Bouwkunde van de TUDelft 
PAI   : Platform Aardbevingsbestendige Infrastructuur 
RWS(-CIV)  : Rijkswaterstaat (Centrale Informatievoorziening) 
USGS   : United States Geological Survey  </pre>

====================================================================== Einde pagina 550 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 551 ======================================================================

<pre>    1. Algemeen         Registratienr. | 1 Tekst   zienswijze   01-01 Het voorgenomen besluit is gebaseerd op verouderde informatie en vele   Samenvatting | onzekerheden zijn nog niet beantwoord. Minder gas of meer gas maakt feitelijk   zienswijzen niet uit zotang de winningsmethode gelijk blijft. Het risico op aardbevingen blijft  levensgroot, ook al draait de NAM de gaskraan meer of minder dicht.  Gezien de enorme desastreuze gevolgen die de winningsmethode van de NAM  heeft het verzoek om eerst nader onderzoek te doen naar de gevolgen van de  huidige winningsmethode, voor u stappen neemt voor meer of minder winning.   01-01 In het besluit, dat berust op de meest recente inzichten, wordt rekening gehouden   Antwoord met de onzekerheden die er zijn, door (in overeenstemming met het advies van  Sodm van mei 2016) een winningsniveau voor te schrijven dat zich met een  veiligheidsmarge onder de 27 miljard Nm? per jaar bevindt en additionele  gaswinning alleen toe te staan wanneer dit strikt noodzakelijk is en de gaswinning  over het hele jaar per cluster zo constant mogelijk te houden.   01-02 Kritiek op communicatie:   Samenvatting | Een relevante factor betreft de gebrekkige verantwoording aan en communicatie   zienswijzen met de Groningse bevolking. De aardgasexploitant en het ministerie van EZ  bieden tot op het heden onvoldoende inzicht in de negatieve effecten van  bodemdaling, bodemwerking en schade als gevolg van geïnduceerde  aardbevingen, doch het beleid die noodzakelijk is bij het continueren van het  aardgaswinning neemt deze onzekerheden niet mee.  Er is een grote discrepantie tussen de beleving van zowel de burgers als  bestuurders in Groningen en bestuurders in Den Haag. Door een verbetering in  onderlinge communicatie zal die discrepantie kunnen verkleinen.  NAM lijkt bovendien niet in te slagen ook maar enig vertrouwen terug te winnen,  zolang zij van de drie P's alleen Profit hoog in het vaandel denken te moeten  houden en kennelijk niet bereid zijn in hun bedrijfsvoering Planet en People de  ruimte te   01-02 Het voorgenomen besluit bevat meerdere voorschriften die tot doel hebben de   Antwoord gegevens over gaswinning, aardbevingen, grondversnellingen, bodemdaling e.d.  inzichtelijk te maken (bijv. artikel 5, artikel 6). Alle rapportages hierover worden  gepubliceerd. Ook worden er van tijd tot tijd informatiebijeenkomsten  georganiseerd door EZ, regionale overheden en NAM om de bevolking te  informeren over voorgenomen besluiten,   01-03 Kritiek op afweging betrekken van (maatschappelijke) effecten:   Samenvatting | In het ontwerp-instemmingsbesluit is onvoldoende sprake van een veilige en   zienswijzen verantwoorde gaswinning. In de afweging zijn de effecten van de gaswinning in  het gebied onvoldoende meegenomen. Onder deze effecten verstaan wij de  directe en indirecte gevolgen zoals veiligheid en schade, onveiligheidsgevoel,  leefbaarheid en economie. Met dit instemmingsbesluit komt u niet tegemoet aan  het door u omarmde advies van de Onderzoekraad voor de Veiligheid (OvV) dat  aangeeft dat het burgerperspectief structureel en herkenbaar moet worden  meegewogen in de besluitvorming. Uw besluit baseert zich voornamelijk op het  advies van Staatstoezicht op de Mijnen (Sodm). Dit advies is conform de wettelijk  voorschriften opgesteld en gaat daarmee inhoudelijk voorbij aan de  maatschappelijke effecten, die volgens Sodm wel nadrukkelijk meegewogen  dienen te worden,  Geef expliciet en transparant ook moreel rekenschap van uw besluit. Dit kan door  een ethische toetsing van het winningsplan, waarbij u antwoord geeft op de vraag  wat acceptabel is. Wat is moreel en maatschappelijk verantwoord als het gaat om  gaswinning en de diepingrijpende gevolgen daarvan?  Een belangrijk ministerieel besluit als het gasbesluit moet op een  maatschappelijke, brede politieke afweging gebaseerd zijn. Het besluit baseren op  motieven die slechts een enkele actor (in casu Shell) ten goede komen, en de  andere maatschappelijke belangen en overwegingen niet betrekken bij de balans,  is onverantwoordelijk, kortzichtig, een staatsman als u onwaardig.    en planten. Economie is NIET het allerbelangrijkste in deze wereld.  01-03 De toetsing van het winningsplan vindt plaats op basis van de toetsingsgronden  Antwoord die in de Mijnbouwwet zijn vastgelegd. De Tcbb en Sodm adviseren mij hierover.  Daarnaast heb ik — hoewel de Mijnbouwwet dat nog niet voorschrijft - advies  gevraagd aan de decentrale overheden in Groningen en Drenthe (en aan de  Mijnraad). Juist om een gevoel te krijgen voor het burgerperspectief. Mijn besluit  is mede op hun adviezen gebaseerd. Op basis van de adviezen die aan mij zijn  uitgebracht heb ik opnieuw de jaarlijkse gasproductie verminderd. Namelijk van  27 naar 24 miljard Nm’ per jaar. Hiermee is het niveau sinds 2012 gehalveerd.  01-04 Aanpak problematiek: Het gaswinningsdossier is een ingewikkeld dossier dat  Zienswijze bedrukkend kan worden genoemd. Rapporten en onderzoeken blijven zich              </pre>

====================================================================== Einde pagina 551 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 552 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze    10, 14, 26,  221    01-04  Antwoord    01-05  Zienswijze    01-05  Antwoord         01-06  Zienswijze  01-06  Antwoord         01-07  Zienswijze    01-07  Antwoord         32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97    32, 35, 44, 82,  84, 87         01-08  Zienswijze  01-08  Antwoord    01-09  Samenvatting  zienswijzen    01-09    Tekst    opstapelen en duidelijkheid en conclusies blijven uit waardoor de druk niet  afneemt. Bewoners en gemeenten vragen daarom om daadkracht en concrete  aanpak omdat pas dan herste! van vertrouwen begint.   De aanpak en de werkwijze van de Nationaal Coördinator, de heer Alders, zien wij  als een stap in de goede richting op weg naar herstel van dat vertrouwen,   Met het voorliggende instemmingsbesluit word een daadkrachtige en concrete  aanpak gevolgd, door opnieuw het jaarlijkse winningsniveau terug te brengen,  namelijk van 27 naar 24 miljard Nm? ten opzichte van 2015. Dat is een  vermindering van 15 % en hiermee is de gaswinning sinds het aantreden van het  kabinet in 2012 gehalveerd. Daarnaast wordt ook een vlakke wijze van winning  voorgeschreven. Deze maatregelen leiden er naar verwachting toe dat de  seismische activiteit verder zal verminderen.   Kritiek op inspraakperiode: Indieners vinden het uiterst ongelukkig en niet correct  dat de zienswijzentermijn grotendeels samenvalt met de schoolvakanties in de  regio en dat het daarmee voor inwoners en instanties Groningen en omgeving  wordt bemoeilijkt om een zienswijze in te dienen. Dit is niet bevorderlijk voor het  herstel van vertrouwen,   De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft in zijn uitspraak van  18 november 2015 een voorlopige voorziening getroffen, die inhoudt dat  gaswinning uit het Groningenveld na het gasjaar 2015/2016 slechts is toegestaan,  voor zover voor die periode een nieuw besluit is genomen. Dat betekent dat er  uiterlijk 30 september 2016 een nieuw instemmingsbesluit genomen moet zijn. Als  gevolg daarvan moest er uiterlijk 1 juli 2016 een ontwerp-instermmingsbesluit  genomen zijn. Dit betekende, dat de zienswijzentermijn voor de helft in de  zomervakantie zou vallen. Ik heb dit met de decentrale overheden în Groningen  besproken,   Mijn leefgenot wordt negatief beïnvloed door de afhandeling van de bevingschade.  Er gaat veel van mijn tijd verloren in het lezen en praten over de bevin   Ik begrijp wat u bedoelt. Het ondervinden van schade aan de eigen woning als  gevolg van aardbevingen door de gaswinning en de afhandeling daarvan kunnen  een belasting zijn voor betrokkenen. Dit wordt bevestigd in de eerste  tussenrapportage van het onderzoek ‘Gronings Perspectief’ van de Rijksuniversiteit  Groningen (RuG). De NCG zet in op adequate afhandeling van schade waarbij de  bewoner centraal staat en zoveel mogelijk wordt onlast en ontzorgd. De  suggesties van de RuG en andere partijen zullen worden betrokken bij de  herziening van het schadeprotocol en de verbetering van de werkwijze van het  Centrum voor Veilig Wonen (CVW         Kritiek op (reken)modelien en oordelen:   De verschillende gebruikte rekenmodellen over de gevolgen van de gaswinning  spreken elkaar tegen. Er is een rekenmodel van de NAM en daar is het Sodm het  fundamenteel mee oneens. Geoloog Sintubin is het weer fundamenteel oneens  met het Sodm. Dit maakt het onmogelijk om een zinnig oordeel over uw besluit te  vellen, Dat is voor Contramine voldoende reden om te eisen dat u het gasbesluit  intrekt.   Het is niet zo dat er sprake is van rekenmodelien die elkaar tegenspreken. Het is  wel zo, dat rekenmodellen nog verder verfijnd kunnen worden. Sodm heeft in zijn  advies van mei 2016 opgemerkt dat het wetenschappelijk niveau van het  onderzoek dat NAM heeft uitgevoerd (ter onderbouwing van het winningsplan)  “state-of-the-art” is. Maar Sodm merkt daarbij wel op dat het huidige  winningsplan slechts een foto (“snapshot”) geeft van de huidige staat van de  studies. Er moeten in de komende jaren nog meerdere onderdelen van het  winningsplan nader worden uitgewerkt. Sod heeft in zijn advies aangegeven dat  het winningsplan van NAM voldoet aan de eisen die de Mijnbouwwet stelt.  Daarmee is er naar mijn mening voldoende informatie om een verantwoord Besluit  te kunnen nemen.   In het besluit van de minister wordt geen rekening gehouden met een extra  stikstoffabriek die in de loop van 2019 klaar moet zijn.   Bij het opstellen van het ontwerp-instemmingbesluit is een onderzoek van GTS  betrokken, waarin rekening wordt gehouden met de ontwikkelingen in de  gasmarkt. Over de stikstofinstallatie heeft het Kabinet aangegeven dat  besluitvorming hierover met een jaar wordt uitgesteld,   Onderzoeken:   Er moeten kaders worden meegegeven aan de uit te voeren onderzoeken en de op  te stellen rapporten. Het is onduidelijk waaraan deze onderzoeken en rapporten  inhoudelijk moeten voldoen. Het is onduidelijk wat de consequenties kunnen zijn  van de uitkomsten van de onderzoeken en rapporten en wie bij de toetsing  betrokken wordt.    Geef prioriteit aan onderzoeken die nog uitgevoerd moeten worden.  Het advies om genoemde documenten als aanvullend toetsingskader te gebruiken  Deze zienswijze heeft betrekking op het Meet- en regelprotocol en op het Study         </pre>

====================================================================== Einde pagina 552 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 553 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze    32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97  59    32, 35, 44, 82,  84, 87    45  65 t/m 69         Antwoord    01-10  Samenvatting  zienswijzen    01-10  Antwoord    01-12  Samenvatting  zienswijzen    and Data-Acquisition Plan. De kaders voor het door NAM op te stellen Meet- en  regelprotocol worden gegeven in artikel 5 van het instemmingsbesluit. Het  tijdelijke signaleringssysteem, dat vermeld wordt in lid 3 van artikel 5, geeft een  handvat voor de belangrijkste signaalparameters. Het Study and Data Acquisition  Plan is een plan van NAM, waarin duidelijk wordt gesteld welke onderzoeken NAM  gaat uitvoeren, binnen welke kaders ze plaatsvinden, enz. Ook de  kwaliteitsbewaking is vastgelegd. In het winningsplan geeft NAM hoe het  onderzoeksprogramma wordt uitgevoerd (paragraaf 1.3). Aan het besluit is een  voorschrift toegevoegd over de omvang van het studieplan, in die zin, dat NAM  het plan niet op eigen initiatief ingrijpend kan wijzigen. Naast het studieplan van  NAM is er ook behoefte aan kennis, die onafhankelijk van NAM wordt ontwikkeld.  De OVV heeft onder meer daar op aangedrongen. Deze kennisontwikkeling zal  plaatsvinden binnen het “kennisprogramma effecten mijnbouw”, dat ik inmiddels  in gang heb gezet (Kamerstuk 32849, nr.80).  Onderzoeken:   De beschikbare onderzoeken over aardbevingsdreiging en -risico’s blijken nog  steeds te grote onzekerheden en omissies te bevatten. Bij de validatie en verdere  noodzakelijke kennisontwikkeling pleiten wij voor het intensief betrekken van  noordelijke kennisinstellingen.   Indiener vraagt om zo snel mogelijk een consistent en integraal risicobeleid op te  stellen en vast te stellen, doch uiterlijk voordat een integraal risicobeeld wordt  opgeleverd door NAM op 1 november 2017.         Uit de tot nu toe geproduceerde rapporten blijkt niet wat de risico's van dit besluit  zijn, niet welke risico’s aanvaardbaar worden geacht, en blijkt niet dat het  voorgenomen toegestane winningsniveau een winningsniveau is waarbij de  veiligheid van de Groninger bevolking en hun bezit is gegarandeerd.   U zelf en het Sodm constateren dat NAM nog niet alle noodzakelijke onderzoeken  heeft geproduceerd. Veel onderzoek en veel duidelijkheid ontbreekt, onderzoek  dat meegewogen dient te worden in uw besluitvorming omdat het essentieel is  voor een goede belangenafweging.         Wij steilen voor dat er een universitaire leerstoel wordt gecreëerd om onderzoek  aan te sturen en te coördineren.   Er is geen verandering in het patroon dat er bij de ingediende winningsplannen  wederom gegevens ontbreken. Ook dit keer ontbreken data (bijvoorbeeld m.b.t.  de industrie in Delfzijl en Eemshaven en m.b.t. de infrastruktuur) zodat een  verantwoorde besluitvorming de facto niet mogelijk is. Het taalgebruik in de  voorliggende tekst munt uit in voorzichtige formuleringen die de vele  onzekerheden verraden.         Ter zake van de opmerking van de NAM dat de 3 bijlagen geen deel uitmaken van  het winningsptan als zodanig, maar wel nauw er mee samenhangen, geeft dit een  niet wenselijke mogelijkheid van speelruimte voor de NAM in zake gebruik bij  juridische procedures en stelt de tegenpartij bewust op afstand van relevante  informatie,   Voor wat betreft het constatering dat nog niet aile risico's bekend zijn en dat er  nog gegevens ontbreken wordt verwezen naar antwoord 01-01. Het ontwikkelen  van consistent en integraal risicobeleid is geen taak voor NAM, maar voor de  overheid. Het instellen van een universitaire leerstoel is evenmin een taak van  NAM en valt buiten de reikwijdte van dit Besluit.   Onafhankelijkheid onderzoek:   Verzoek om een onafhankelijke review van de risicoberekening en onderliggende  kwetsbaarheidscurves, waarbij expliciet aandacht is voor nut en noodzaak van  verdere ontwikkeling van de systematiek,         Onderzoek moet onafhankelijk.         De gebruikte risicowaarderingsmethode is afkomstig van de NAM en onvoldoende  wetenschappelijk en onafhankelijk getoetst. Ook de meet data zijn vooral  afkomstig van de NAM. Er is dus NIET sprake van een onafhankelijke  risicoafweging. Vanuit het contract denken dient de Staat, "Den Haag", juist goed  voor mij te zorgen. Dat laat deze Staat ernstig achterwege door de  miljardenopbrengsten van de gaswinning voor te laten gaan op ons/mijn belang  van het willen hebben van een veilig en rustig leven en een juiste vorm van  schadeafhandeling die nu beneden elk peil is.?   Dat Arcadis (als een onderneming met broekzak/vestzak mentaliteit en gelieerd  aan Shell: raamovereenkomst 2013) dergelijke onvolledige onderzoeken laat  plegen, kan en mag niet serieus genomen worden. Zonder onafhankelijker  onderzoek kan het vertrouwen niet worden hersteld.   Arcadis voert veel van de taxaties uit, maar is als grootste aandeelhouder van het  CVW bezig haar eigen zakken te vullen. Dit kan niet anders verwoord worden dan         </pre>

====================================================================== Einde pagina 553 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 554 ======================================================================

<pre>         Registratienr.    zienswijze    01-12  Antwoord    01-13  Samenvatting  zienswijzen    01-13  Antwoord    01-14  Zienswijze    01-14  Antwoord    frauduleus handelen en ontkracht een betrouwbare schade-afhandeling.         Het gebrek aan onafhankelijk onderzoek naar de effecten van de aardgaswinning  verhindert een beoordeling op grond van een onafhankelijke studie. Datzelfde  geldt voor de validatie van NAM gegevens door onafhankelijke peers. De  presentatie van Prof, Vlek enkele weken geleden bij de Groninger Bodem  Beweging vinden wij de moeite waard om bij de besluitvorming te betrekken.   In lijn met de aanbevelingen van de OVV heb ik een onafhankelijk  onderzoekprogramma “kennisontwikkeling effecten mijnbouw” in gang gezet  (Kamerstuk 32849, nr.80). Doel van dit programma ís om onafhankelijk van de  mijnondernemingen kennis te ontwikkelen over alle risico's die samenhangen met  delfstofwinning. Het organiseren van een onafhankelijk onderzoeksprogramma is  een taak van de overheid en valt buiten de reikwijdte van dit Besluit.   Kritiek op inbreng NAM:   De huidige tekst in Artikel 4, lid 1 en lid 2 laat de invulling van het besluit op deze  twee punten eenzijdig over aan NAM. Gelet op het complexe samenspel tussen de  verschillende partijen is een strikte aanwijzing vereist.   De wensen en het budget van Sheli/NAM mogen nooit leidend zijn bij winning,  herstel en versteviging. Vraag is of het echt waar is dat e.e.a. onvoldoende  duidelijk is, er zijn zoveel belangen van het "grote geld” mee gemoeid.   De NAM verwachtingen ontberen elke wetenschappelijk onafhankelijke validatie.         Indiener is van mening dat het eeuwigdurend recht op exploitatie van de NAM  moet worden opengebroken, met het argument dat de NAM een wanprestatie  heeft gepleegd door de bevolking in gevaar te brengen, inbreuk te maken op de  cultuurhistorische waarden en leefbaarheid van het winningsgebied en  persoonlijke levens te ontwrichten.   Vanwege het complexe karakter van de gasvoorziening is het vrijwel onmogelijk  om alle situaties voor wat betreft leveringszekerheid strikt en tot in detail te  regelen. Om die reden is er een toezichthouder aangewezen (Sodm), die over de  kennis en middelen beschikt om te kunnen beoordelen of de vergunninghouder (in  dit geval: NAM) zich houdt aan de voorschriften die in het kader van de  Mijnbouwwet worden voorgeschreven. NAM is op grond van het Burgerlijk  Wetboekverplicht om schade als gevolg van de gaswinning in Groningen te  vergoeden. Budgetten of wensen van NAM doen hierin niet ter zake. De  verwachtingen van NAM ten aanzien van veiligheid e.d. worden onafhankelijk  beoordeeld door Sodm. Zonodig maakt Sodm hierbij gebruik van deskundigen van  gerenommeerde instellingen (TNO, TUDelft, e.a.) De stelling dat NAM een  wanprestatie heeft geleverd met de gaswinning in Groningen kan ik niet  onderschrijven.   Onjuistheden besluit: in het ontwerp-instemmingsbesluit staat op pagina 21 ' …  minder hoogcalorisch gas kan worden geconverteerd. … en dit dient ons inziens  te zijn '' ... meer hoogcalorisch wae   Deze constatering is juist. De tekst van het besluit is op dit punt gecorrigeerd.              01-15  Zienswijze    01-15  Antwoord         Onjuistheden besluit: In het plan en daarmee besluit staan de volgende   onjuistheden:   e productie beschikbaarheid Groningen veld (door liquid loading valt dagelijkse  capaciteit met 80% terug)   e aardbevingen contour (door verdamping van water "dijt” het gasveld verder uit)    In het winningsplan en winningsbesltuit zijn de volgende zaken over het hoofd  gezien:  andere fysische processen tijdens gaswinning, zoals liquid loading, condensatie  van water, verdamping van water, sallinatieen de -sallinatie en erosie  leveringszekerheid door liquid loading  aardbevingscontour door verdamping van water aan de rand van het gasveld  het duurzaam maken van reservoir en putten in transitie van fossiel naar  hernieuwbare energie functie (geothermie en hydro-energie)  het genereren van een hernieuwbare energie productie functie van het reservoir  en putten  onderhouden van een constante reservoir druk (water injectie project van  TripleG)  winningsplan voor de resterende hoeveelheid  Deze zienswijze gaat in op de manier waarop het gas uit het Groningenveld wordt  gewonnen. Gesteld wordt dat NAM een aantal zaken over het hoofd heeft gezien.  Zo zou NAM het injecteren van water buiten beschouwing hebben gelaten. Door  water te injecteren zou de reservoirdruk constant kunnen blijven, waardoor er  geen aardbevingen meer zouden optreden. De stelling dat NAM het injecteren van  water buiten beschouwing heeft gelaten is niet juist. NAM heeft eerder onderzoek    </pre>

====================================================================== Einde pagina 554 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 555 ======================================================================

<pre>         Registratienr.    zienswijze    32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,    87, 88, 89, 97    01-16  Zienswijze    01-16  Antwoord    01-17  Samenvatting  zienswijzen    Tekst    waterinjection”). Deze mogelijkheid is echter afgevallen, onder meer vanwege de  veiligheidsrisico’s die daaraan verbonden zijn. Ook meerdere andere onderwerpen  (die in de zienswijze worden genoemd) heeft NAM bestudeerd. Naar het oordeel  van Sodm getuigt het winningsplan Groningen 2016 echter van voldoende oog  voor planmatig beheer (advies SodMm mei 2016). Met andere woorden: het gas  wordt op een doelmatige manier gewonnen. Er is dan ook voor mij geen reden om  voor wat betreft het aspect “planmatig beheer” (doelmatige winning) aanvullende  voorschriften aan het instemmingsbestuit te verbinden.  Al het geen wordt gesteld in/ 4.4.1/4.4.1.1/4.4.1.2 / 4.4.1.3 /4.4.1.4/4.4.1.5/  4.4.1.6 / 4.4.1.7 / 4.4.1.8 van het ontwerp-bestemmingsbesluit is dermate  ondoorzichtig aan concrete informatie van de zijde van de indieners dat deze  concreet niet door de burger/ inwoner/ gedupeerde echt kan worden getoetst laat  staan dat men dit voor waar kan aannemen.  De tekst in de genoemde paragrafen bevat een samenvatting van de - vrijwel  identieke - adviezen van de decentrale overheden in de provincie Groningen. De  volledige tekst is door de provincie Groningen gepubliceerd op haar website. Deze  adviezen zijn - voor zover passend binnen de reikwijdte van het  instemmingsbestluit ~ meegenomen in de voorschriften en beperkingen van het  Besluit.  Openbaarheid gegevens:  e Verzoek om aanvullende onderzoeken en rapporten moeten worden gedeeld  zodra deze beschikbaar komen.  e Alle data en tools die betrekking hebben op de (NAM) berekeningen moeten  openbaar worden.         78    76         01-17  Antwoord    01-18  Zienswijze    01-18    Antwoord    01-19  Zienswijze    Maak de data beter toegankelijk: + de data openbaar is,- de toegankelijkheid te  wensen overlaat (KNMI: moeilijk vindbaar in een Engelstalig dashboard), de  leesbaarheid in het geding is (geen uitleg) en het ontbreekt aan een interpretatie  van de gegevens (geen duiding van de data),- aanvullende data rondom de  gevolgen van de grondversnelling (hoekverkanteling, verwerking) wenselijk  zouden zijn (die ontbreken thans),- dat er vanuit de schademelder wel een  kennisvraag is echter er nagenoeg sprake is van opbouw van kennis rondom  causaliteit (wat de oorzaak ook kan zijn).         Openbaarheid gegevens:   Het is een ernstige omissie dat de dieptes van de bevingen niet naar buiten  worden gebracht, al dan niet met enkele tientallen meters marge, die later  eventueel kunnen worden bijgesteid.   Alle onderzoeksrapporten over de gaswinning in Groningen worden standaard  openbaar gemaakt. Zowel door NAM, als door Sodm, TNO en KNMI. Er is daarom  geen reden om hierover voorschriften te verbinden aan het instemmingsbesluit.  De diepte van aardbevingen is niet altijd precies te bepalen. Om die reden is KNMI  terughoudend om precieze dieptecijfers te publiceren.   Openbaarheid gegevens:   Er bestaat geen eenduidige, waterdichte definitie van Open Data. Het kabinet  hanteert de volgende omschrijving, Open Data betreft data die:   a) Verzameld zijn in het kader van de uitvoering van een publieke taak   b) Gefinancierd zijn met publieke middelen voor de uitvoering van die taak   c) Openbaar beschikbaar zijn op grond van de WOB/Hergebruik  Overheidsinformatie   d) Bij voorkeur voldoen aan ‘open standaarden’   e) Bij voorkeur door een computer kunnen worden gelezen? Verschil tussen NAM  en Overheid is er in wezen niet. Gezien het Open Databeleid zouden bij bevingen  alle gegevens (g-waarden) van de versnellingsmeters daarom openbaar moeten    Alle data van het KNMI zijn openbaar en via internet te verkrijgen: zie    data-tools . Van de grotere bevingen (M>2.0) zijn de gemeten maximale  versnellingen (q-waarden) direct te zien en worden vergeleken met  modelwaarden. Ruwe data kunnen gedownload worden voor elke beving in de  database. Deze website wordt verder ontwikkeld om inzicht te geven in de  verzamelde data.   Onjuistheid conclusies onderzoek:   Het blijkt dat NAM (zie winningsplan 2016) uit het rapport van Deltares verkeerde  conclusies trekt.   Niet alleen kan verweking maar ook een beving leiden tot zakking van constructies  (=ongelijkmatige zettingen). “Tot op heden is er nog geen schade aan kritische  infrastructuur (dijken, bruggen, hoogspanningsleidingen etc.) geconstateerd als  gevolg van geïnduceerde aardbevingen. Dit is in overeenstemming met de  resultaten van een onderzoek van Deltares uit 2014 naar de effecten van  aardbevingen op de kritische infrastructuur. Samenvattend gaf de studie van  Deltares geen indicatie voor significante schadeverwachting. Wel vermeldt de         </pre>

====================================================================== Einde pagina 555 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 556 ======================================================================

<pre>         Registratienr.    zienswijze    01-19  Antwoord         40, 53, 56         01-20  Samenvatting  zienswijzen    01-20  Antwoord    studie dat een zwaardere aardbeving in Groningen zandgrond kan doen verweken,  hetgeen bijvoorbeeld zou kunnen leiden tot verlaging van de stabiliteit en  kruinhoogte van dijken en ongelijke zettingen van constructies. Deze aanname is  sindsdien onderdeel van het verwekingsonderzoek binnen het Studieprogramma.”  Tot op heden is er in Groningen nog geen situatie bekend waar verweking  daadwerkelijk is opgetreden. Op dit moment wordt onderzocht of het risico op  verweking bij een maatgevende aardbeving aan de orde is. Momenteel kan het  risico op verweking met standaard grondonderzoek niet voldoende specifiek  worden geïdentificeerd.   Adviezen tegenstrijdig en niet overgenomen:   In uw ontwerp-instemmingsbesluit zijn veel adviezen die zijn uitgebracht door  overige adviseurs (zoals Tcbb en Sodm) niet overgenomen. U wijkt ook van deze  adviezen af, zonder de redenen voor die afwijking in de motivering van uw  ontwerp-instemmingsbesluit te vermeiden. Daarmee handelt u in strijd met art.  3:50 Awb. Wij verzoeken u overeenkomstig dit artikel voor elk advies(onderdeel)  van een adviseur dat u niet opvolgt aan te geven waarom u dit naast zich  neerlegt.   Laat zien dat de adviezen van overheden over de bovengrondse ontwikkelingen,  zoals lokale en maatschappelijke effecten, meewegen en doe uitspraken over de  adviezen die hierover gegeven zijn.   Wij vinden dat in het ontwerpbesluit onvoldoende rekening is gehouden met ons  eerder uitgebrachte advies.         Het ontwerp-instemmingsbesluit wijkt af van het eerder gegeven advies. Hoewel  de bevoegdheid om af te wijken niet wordt betwist, bevat het besluit onvoldoende  motivering voor deze afwijking. Wij sluiten het door ons afgegeven advies bij deze  zienswijze opdat u afwijkingen hiervan in uw definitieve besluit kunt motiveren.         U legt adviezen van betrokken lagere overheden ongemotiveerd naast u neer. Met  dit alles draagt u niet bij aan een noodzakelijk herstel van vertrouwen van de  bevolking.              U baseert zich op tegenstrijdige adviezen en onbewezen aannames. Uit uw eigen  stukken blijkt dat jarenlang meer gas is gewonnen dan vanuit het oogpunt van de  door u gedefinieerde ‘leveringszekerheid’ noodzakelijk was.   De hoofdadviezen van de regio (verminderde productie, termijn aan instemming,  geen tussentijdse productieverhoging op basis van het Meet -en  regelprotocol,onafhankelijke validatie van onderzoeken en bevindingen en een  termijn voor NAM om omvolkomenheden in te vullen) zijn opgevolgd. Veel  deeladviezen gingen de reikwijdte van het instemmingsbesluit met het  winningsplan te buiten en kunnen daarin niet geadresseerd worden.   Voor wat betreft de vermeende strijd met artikel 3:50 Awb verwijs ik naar 2-21,  Het winningsniveau van 24 miljard m3 is gekozen op basis van het advies van  Sodm.    </pre>

====================================================================== Einde pagina 556 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 557 ======================================================================

<pre>    2. Juridisch kader         Registratienr.  zienswijze    28, 99 t/m  101, 102, 103,  105 t/m 126,  128, 130, 131,  134 t/m 141,  143 t/m 146,  148, 149,  151 t/m 168,  170 t/m 176,  179 t/m 189,  191, 192,  194 t/m 205,  208 t/m 214,  215 t/m 227,  229 t/m 238,  240 t/m 249,  251 t/m 253,  255 t/m 289,  261,   263 t/m 266,  268 t/m 279    02-01  Samenvatting  zienswijzen    02-01  Antwoord    02-02  Zienswijze  02-02  Antwoord         32, 33, 35, 39,  40, 41, 44, 46,  47, 49, 51, 53,  56, 63, 64, 80,  82, 83, 84, B5,  86, 87, 88, 89,  97    32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  59, 63, 64, 80,  82, 83, 84, 85,  86, 87, 88, 89,         02-03  Samenvatting  zienswijzen    02-03    Antwoord    02-04  Zienswijze    Tekst    Een groot deel van de indieners geeft aan dat de komende vijf jaar zo goed als  dezelfde hoeveelheid gaswinning in Groningen onherroepelijk tot meer  mijnbouwschade leidt aan huizen en gebouwen (of en kunstwerken boven en  ondergronds). Groningers verkeren in onzekerheid over hun toekomst.    Indieners geven aan dat doorgaan met gaswinning op deze schaal is niet alleen  onbehoorlijk, het is ook in tegenspraak met de wet. Die is er op gericht dat schade  voorkomen moet worden.    De onzekerheid van de Groningers over hun toekomst begrijp ik. In het  winningsplan en het instemmingsbesluit is aandacht besteed aan het zo veel  mogelijk voorkomen van schade. Hiertoe zijn in het instemmingsbesluit  voorschriften opgenomen. Zo is bijvoorbeeld het productieniveau verder beperkt.  Met de voorschriften die aan het instemmingsbestuit zijn verbonden wordt de  seismische activiteit (volgens het voorspellingsmodel van NAM) niet hoger dan het  niveau van 2015, Volgens Sodm is er een extra reductie van de seismische  activteit te verwachten als er zonder fluctuaties gas gewonnen gaat worden.  Schade ten gevolge van het instemmingsbesluit is niet volledig uit te sluiten.  Gelet op de onderzoeken en de aan het besluit ten grondslag liggende adviezen  acht ik het aanvaardbaar onder de gestelde voorschriften in te stemmen met het  winningsplan. Bij het nemen van het instemmingsbesluit zijn de Mijnbouwwet en  andere wettelijke bepalingen in acht  Wat in het gasbesluit en in het beleid van het ministerie ontbreekt, is een gas-exit  lan.  Het energiebeleid is gericht op een overgang naar een CO2-arme  energievoorziening, die veilig, betrouwbaar en betaalbaar is. Nu deze overgang  niet van de ene op de andere dag kan worden gerealiseerd, speelt aardgas in de  transitie naar een CO2-arme energievoorziening als minst vervuilende fossiele  brandstof een belangrijke rol. In het voorliggende besluit wordt besloten over de  instemming met het door NAM ingediende winningsplan en worden voorschriften  verbonden aan deze instemming. In het besluit wordt geen algemeen beleid    Indieners vinden dat de bescherming van de grondrechten, expliciet en  transparant, in de afweging dienen te worden betrokken zodat dit leidt tot een  veilig en verantwoord niveau van gaswinning.    De door de grondrechten beschermde belangen veiligheid en het belang van het  voorkomen van schade zijn —- ook- belangen waarop de Mijnbouwwet ziet. De  toetsing van deze belangen heeft in het kader van de Mijnbouwwet  plaatsgevonden en het tegemoet komen aan deze belangen vorm een belangrijk  onderdeel van het instemmingsbesluit. Dit heeft geleid tot het stellen van diverse  voorschriften en beperkingen aan de gaswinning, zoals het lager vaststellen van  het productieniveau. Dat in de afweging niet expliciet naar de toepasselijkheid van  de grondrechten is verwezen, betekent derhalve niet dat de door de grondrechten  beschermde belangen geen prominente rol hebben gespeeld in de  belangenafweging.   Indieners vinden dat NAM een aanvraag voor een vergunning ex artikel 19d van de  Natuurbeschermingswet 1998 (hierna: Nbw}) moet indienen, alvorens winning op  grond van het onderhavige instemmingsbesluit mag plaatsvinden. De gaswinning  is volgens hen een project in de zin van de m.e.r.-richtlijn en daarmee een project  in de zin van de Nbw. Voorafgaand aan het instemmingsbesluit dient een passende  beoordeling te worden opgesteld waarin wordt getoetst of er significante effecten              10</pre>

====================================================================== Einde pagina 557 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 558 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze    02-04  Antwoord    02-05  Zienswijze    zijn voor de betrokken Natura 2000-gebieden. Door de winning voort te zetten  zonder een vergunning op grond van de Nbw handelt de initiatiefnemer in strijd  met de Nbw.   Het relevante toetsingskader voor instemming met een winningsplan wordt  gevormd door de artikelen 35 en 36 van de Mijnbouwwet. De vraag of de  gaswinning een project in de zin van de Nbw is en de vraag of NAM voor de  gaswinning dient te beschikken over een vergunning op grond van artikel 19d van  de Nbw is bij de instemming met het winningsplan niet aan de orde. Dit punt valt  dan ook buiten de reikwijdte van dit besluit. Zoals de Raad van State in de  uitspraak van 18 november 2015 heeft geoordeeld, kan het instemmingsbesluit  voorts niet worden aangemerkt als het vaststellen van een plan als bedoeld in  artikel 19j, eerste lid, van de Nbw. In het kader van dit instemmingsbestuit  behoeft derhalve geen passende beoordeling te worden opgesteld.   De Mijnbouwwet met o.a. artikel 33 bevestigt het recht van indiener. De Minister  van EZ kan met deze wet beter voor de burgers opkomen              02-05  Antwoord         32, 35, 44, 82,  84, 87         02-06  Zienswijze    02-06  Antwoord    02-07  Zienswijze    02-07  Antwoord    02-08  Zienswijze    02-08  Antwoord         Zoals aangegeven bij de beantwoording onder 02-01 is het winningsplan getoetst  aan de Mijnbouwwet. Mede gelet op de belangen van burgers zijn er in het  instemmingsbesluit voorschriften en beperkingen aan de winning gesteld. Voorts  geldt op grond van artikel 33 van de Mijnbouwwet een zelfstandige zorgplicht. Dit  betreft een zelfstandige verplichting waaraan NAM los van het instemmingsbesluit  dient te voldoen. Deze norm is zelfstandig handhaafbaar en valt buiten de  reikwijdte van het instemmingsbesluit.         Indieners adviseren om het winningsplan te toetsen aan de tekst van artikel 36  van de Mijnbouwwet, zoals deze thans geldt. Volgens hen dient niet, vooruitlopend  op de inwerkingtreding van de gewijzigde Mijnbouwwet, aan de nieuwe tekst van  artikel 36 te worden getoetst.         Door de Tweede Kamer is een aantal voorstellen tot wijziging van de Mijnbouwwet  aangenomen. Er is onder meer een voorstel tot wijziging van artikel 36 van de  Mijnbouwwet aangenomen. Door de minister is op een aantal punten toegezegd  dat vooruitlopend op de inwerkingtreding van de wetsvoorstellen tot wijziging van  de Mijnbouwwet deze wetsvoorstellen reeds zullen worden toegepast. Dit getdt  bijvoorbeeld voor het vragen van advies over het winningsplan aan de regionale  overheden en de Mijnraad. Dit geldt evenwel niet voor de toets van het  winningsplan aan artikel 36 van de Mijnbouwwet. Op grond van het  legaliteitsbeginsel kan NAM niet worden geconfronteerd met een toets van het  winningsplan aan een nog niet geldende wettelijke tekst. Het winningsplan is,  zoals indieners wensen, derhalve getoetst aan artikel 36 van de Mijnbouwwet zoals  dat thans geldt.   Indiener brengt naar voren dat aan het uitgangspunt van de Mijnbouwwet dat  preventie van nadelige gevolgen dient te prevaleren boven verzachting van de  opgetreden effecten niet wordt voldaan door de eenvoudige vaststelling dat de  seismiciteit waarschijnlijk niet hoger zal worden dan hij reeds in het jaar 2015  was. Anders gezegd: het centrale uitgangspunt ‘better safe than sorry’ is niet  synoniem te achten met het principe dat vermeerdering van de reeds bestaande  ellende naar verwachting zal uitblijven.         Zoals reeds uiteengezet onder 02-01 is het winningsplan getoetst aan de  Mijnbouwwet. Ingevolge artikel 36, eerste lid, aanhef en onder b van deze wet kan  onder meer in verband met risico op schade door bodembeweging de instemming  worden geweigerd. Aan het besluit ligt een groot aantal onderzoeken ten  grondslag. Dit betekent niet dat er thans reeds volledige duidelijkheid bestaat over  de ondergrondse processen en de gevolgen daarvan. De komende jaren zal nader  onderzoek worden verricht en zullen er nieuwe gegevens beschikbaar komen.  Hiertoe zijn in de voorschriften bij het besluit ook verschillende  onderzoeksverplichtingen opgenomen. Dit betekent niet datop basis van de thans  beschikbare gegevens geen besluit kan worden genomen. Bij de afweging van de  belangen hebben veiligheid en het betang om schade zo veel mogelijk te  voorkomen een prominente rol gespeeld. Gelet hierop is de productie verder  gemaximeerd. Schade kan niet volledig worden uitgesloten. Nu uit het advies van  Sodm volgt dat indien op vlakke wijze wordt geproduceerd de seismiciteit ten  opzichte van 2015 naar verwachting de komende vijf jaar zal afnemen, acht ik het  aanvaardbaar onder de gestelde voorschriften in te stemmen met het  winningsplan. Ik ben dan ook van mening dat het instemmingsbesluit in  overeenstemming is met de Mijnbouwwet.   De argumentatie dat in het kerngebied de risico's zo groot zijn dat de huizen  moeten worden versterkt (zie plannen van RCG) moet tot de conclusie leiden dat  deze huizenversterkingsopgave afgerond moet zijn, vooraleer de gaswinning met  het voorgestelde productieplafond kan doorgaan. Als humanitaire overwegingen  nog steeds weinig doorslaggevend zijn dan moeten de preventiemaatregelen die  de Mijnbouwwet voorschrijft, dat toch wel zijn.   Veiligheid en het belang bij het voorkomen van schade hebben een belangrijke rol  gespeeld bij het nemen van het instemmingsbesluit, de vaststelling van het         11</pre>

====================================================================== Einde pagina 558 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 559 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze    02-09  Zienswijze    02-09  Antwoord    02-10  Zienswijze    02-10  Antwoord    02-11  Zienswijze    02-11  Antwoord    02-12  Zienswijze    productieniveau en de overige voorschriften. Mede omdat de versterkingsopgave is  vertraagd, is het productieniveau lager vastgesteld. De Commissie Meijdam heeft  ten aanzien van het uitvoeren van de versterkingsoperatie een termijn van 5 jaar  voorgesteld. Dit voorstel is door het kabinet overgenomen  Indiener is van mening dat zowel 500 als 200 meldingen per week volledig  onacceptabel zijn, wat de NAM en de commissie Meijdam hier ook van mogen  denken. Het lijkt me ook in strijd met de Mijnbouwwet.  De Mijnbouwwet heeft niet als uitgangspunt dat mijnbouwactiviteiten geen enkele  schade mogen opleveren. Wél dat schade zoveel mogelijk voorkomen moet  worden. Daarbij geldt op grond van artikel 6:177 BW dat NAM aansprakelijk is  voor schade ten gevolge van mijnbouwactiviteiten. In het winningsplan en het  instemmingsbesluit is aandacht besteed aan het zo veel mogelijk voorkomen van  schade. Hiertoe zijn voorschriften aan de instemming verbonden. Het  instemmingsbesluit is in overeenstemming met de Mijnbouwwet. Voorts zijn  tussen NCG, NAM en EZ werkafspraken gemaakt, die ervoor moet zorgen dat  schademeldingen voortvarend worden afgehandeld. Deze aanpak is ook  beschreven in het meerjarenprogramma van de NCG.  Indiener doet een beroep op de rechten van de mens. Hij wijst in dit verband op  de onzekerheden ten aanzien van de mogelijke waardedaling van woningen,  eventuele schade en de vergoeding daarvan. Hiermee is onvoldoende rekening  gehouden, terwijl de exploitatie wel zeker wordt gesteld. Er is geen weloverwogen  integrale keuze gemaakt tussen de belangen van bewoners en de belangen van de  ploitant.  Zie beantwoording van zienswijze 02-03. De door mensenrechten beschermde  belangen als veiligheid en het belang om schade zo veel mogelijk te voorkomen  hebben een belangrijke rol gespeeld bij de afweging van de belangen. Dit belang is  niet alleen afgewogen tegen het belang van NAM, maar ook tegen het belang van  leveringszekerheid. Na afweging van deze belangen heb ik besloten het  productieniveau verder te beperken en overige voorschriften aan de instemming te  verbinden.  De Rijksoverheid hoort op te komen voor haar burgers. Dat principe is een leidend  beginsel van onze rechtsstaat en ons staatsbestel. Het is vastgelegd in de  Grondwet, in de uitwerking daarvan in het wetgevings- en rechtsstelsel, en verder  verankerd in internationale verdragen, in de Verklaring van de Rechten van de  Mens,  Bij het nemen van het instemmingsbesluit zijn alle van toepassing zijnde wettelijke  bepalingen in acht genomen. De door grondrechten beschermde belangen van  burgers hebben een belangrijke rol gespeeld bij de belangenafweging. De  veiligheid en het belang bij het voorkomen van schade hebben geleid tot het  opnemen van een lager productieniveau en het opnemen van overige  voorschriften.  Het College voor de Rechten van de Mens heeft verscheidene malen gewezen op  het belang van mensenrechten met betrekking tot de aardbevingen. Het College  heeft immers de taak om de Staat van advies te voorzien. Indiener wijst erop dat  er in de jaarrapportage van 2013 door het College op is gewezen dat de rechten  van de mens, in het bijzonder het recht op bescherming van het privé- en  gezinsteven in acht moeten worden genomen bij de besluitvorming omtrent de  gaswinning en de ontwikkeling van reeds ontstane schade. In de brief van 2013,  gericht aan de minister, is nogmaals beklemtoond dat de mensenrechten niet  genegeerd kunnen worden.                   02-12  Antwoord         Ik onderschrijf het belang van de mensenrechten. Bij mijn belangenafweging en de  motivering van mijn beslissing heb ik recht gedaan aan de mensenrechten, in die  zin dat ik aan de belangen die door de mensenrechten worden beschermd een  groot gewicht heb toegekend. Op grond van deze belangen zijn beperkingen aan  de gaswinning gesteld. Het productieniveau is bijvoorbeeld verder naar beneden  bijgesteld. Indieners wijzen op het recht op een privé- en gezinsleven. Dit recht  wordt beschermd door artikel 8 van het EVRM. Zoals de Raad van State in de  uitspraak van 18 november 2015 heeft geoordeeld is dit artikel bij de  bestuitvorming over de gaswinning van toepassing. De Raad van State oordeelde  voorts dat het kader dat onder meer is voorzien in de Mijnbouwwet voldoende is  om aan de positieve verplichtingen van artikel 2 van het EVRM te voldoen. Voor  schending van artikel 8 is blijkens de jurisprudentie van het Europees Hof voor de  Rechten van de Mens een vrees voor aantasting van het woongenot onvoldoende.  Vereist is dat het aardbevingsrisico een rechtstreekse aantasting van de  persoonlijke levenssfeer van bewoners oplevert en dat de aantasting zo ernstig is  dat ik, met inachtneming van mijn ruime beoordelingsmarge, in redelijkheid niet  tot het instemmingsbesluit heb kunnen komen. Gelet op de adviezen, de daaraan  ten grondslag liggende onderzoeken en de voorschriften, onder andere ten aanzien  van de productiebeperking, die ik aan het instemmingsbesluit heb verbonden, ben  ik van oordeel dat de seismische risico’s als aanvaardbaar kunnen worden         12</pre>

====================================================================== Einde pagina 559 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 560 ======================================================================

<pre>         Registratienr. | 2 Tekst  zienswijze    beschouwd. Van een schending van artikel 8 EVRM is geen sprake.    02-13 Volgens indiener is het ontwerp-instemmingsbesluit in strijd met mensenrechten.   Zienswijze Indiener stelt dat de onzekerheid over de uitvoering van de  versterkingsprogramma onacceptabel is, omdat de afgelopen jaren is gebleken dat  de uitgangspunten over de versterkingsopgave niet kunnen worden gehaald.  Volgens indiener dienen alte woningen in het effectgebied te worden onderzocht  voordat tot de daadwerkelijke versterking kan worden gekomen. Ten onrechte  wordt ervan uitgegaan dat de onderzoeksopgave ten aanzien van industrie en  infrastructuur volgens afspraak verloopt. Beloften die ten aanzien van  woningversterking zijn gedaan worden niet nageleefd. Het uitblijven van adequate  versterking en voldoende capaciteit dat te realiseren, terwijl wel gaswinning wordt  toegestaan, is in strijd met de op de overheid rustende plicht adequate  maatregelen te treffen die de veiligheid van burgers waarborgt.   02-13 Bij de inspectie ten behoeve van de versterkingsopgave worden alle woningen in   Antwoord het invloedsgebied geïnspecteerd. De eerste resultaten van de inspecties en  doorrekening van de gebouwen zijn voorzien aan het einde van 2016. Het inzicht  in de omvang van de versterkingsoperatie kan pas na de resultaten van de  daadwerkelijke inspectie worden bereikt. Thans is wel duidelijk dat de opgave  aanzienlijk geringer is dan eerder werd aangenomen. Mede omdat de  versterkingsopgave achterloopt op de eerdere verwachtingen en gelet op het  belang bij het voorkomen van schade, heb ik het productieplafond nu lager  vastgesteld. Dit aspect heeft derhalve zwaar meegewogen bij de besluitvorming.  Van strijd met de mensenrechten is hier dan ook geen sprake.   02-14 Uit het ontwerpbesluit blijkt niet dat dit in overeenstemming is met de in geding   Samenvatting | zijnde grondrechten, waar het College voor de rechten van de mens (2013), de   zienswijzen Raad van State (2015) en verschillende deskundigen u op hebben gewezen.  De bewoners moeten erop kunnen vertrouwen dat de overheid hun belangen op  korte en lange termijn beschermt.                             02-14 Zie het beantwoording van de zienswijze 02-03. Van strijd met grondrechten is  Antwoord geen sprake.   Zienswijze vergaande mate ook thans nog geschonden.   02-15 Artikel 2 van het EVRM bepaalt dat het recht op leven bij wet wordt beschermd en    Antwoord dat niemand opzettelijk van het leven mag worden beroofd. Daarnaast geldt op  grond van artikel 2 de positieve verplichting tot het realiseren van een effectief  wettelijk en bestuurlijk kader ter bescherming van het recht op leven. De Raad  van State heeft in de uitspraak van 18 november 2015 geoordeeld dat de  verplichtingen uit artikel 2 EVRM in het kader van de gaswinning van toepassing.  De Raad van State oordeelde verder dat het wettelijk kader dat onder meer is  neergelegd in de Mijnbouwwet voldoende is om aan de positieve verplichtingen  van artikel 2 EVRM te voldoen. Uit jurisprudentie van het EHRM volgt dat een  schending van artikel 2 EVRM wordt aangenomen ais een verdragsstaat kennis had  of had moeten hebben van een specifiek levensbedreigend risico waaraan een  specifiek persoon of specifieke groep wordt blootgesteld. Daarvan is in dit geval  geen sprake. Van de beoordelingsmarge die artikel 2 van het EVRM biedt, heb ik  voorts zorgvuldig gebruik gemaakt. Met de verlaging van het productieniveau  wordt het veiligheidsrisico verder beperkt. Gelet op het advies van Sodm en de  daaraan ten grondslag liggende onderzoeken acht ik het aanvaardbaar om het  instemmingsbesluit onder de gestelde voorwaarden te nemen. Van een schending  van artikel 2 EVRM is evident geen sprake. Zie ten aanzien van artikel 8 EVRM de  beantwoording onder 02-12.              98 02-16 De vergunninghouder heeft er tot op heden weinig blijk van gegeven de wettelijk  Zienswijze voorgeschreven zorgplicht serieus te nemen.  02-16 Zoals hiervoor reeds aan de orde is gekomen is in artikel 33 van de Mijnbouwwet  Antwoord een wettelijke zorgplicht opgenomen. Dit betreft een zelfstandige verplichting    waaraan NAM afzonderlijk van het instemmingsbestuit dient te voldoen. Deze norm  is zelfstandig handhaafbaar. De vraag in hoeverre NAM voldoet aan de wettelijke  zorgplicht valt derhalve buiten de reikwijdte van het instemmingsbesluit.         43 02-17 Met dit bestuit wordt niet in de geest gehandeld naar aanleiding van de uitspraak  Zienswijze in de klimaatzaak dd 24 juni 2015 die gewonnen werd door Urgenda c.s.  02-17 In het vonnis Urgenda heeft de rechtbank bepaald dat de Staat de emissies van  Antwoord broeikasgassen moet beperken tot een niveau van 25% onder de uitstoot in 1990.    Het energiebeleid is gericht op de overgang naar een CO.-arme  energievoorziening. In de transitiefase naar een CO2-arme energievoorziening  speelt aardgas als minst vervuilende fossiele brandstof een belangrijke rol.  Gaswinning is voorlopig derhalve nog noodzakelijk om aan de energievraag te  kunnen voldoen. De Urgenda-uitspraak is een algemene opdracht uitgesproken.  De opdracht staat niet in de weg aan gaswinning en heeft ook geen gevolgen voor    het instemmingsbesluit.  59 02-18 Er zijn diverse maatregelen die de overheid op korte termijn kan nemen en nu ook              13</pre>

====================================================================== Einde pagina 560 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 561 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze    46    2    Zienswijze    02-18  Antwoord    02-19  Zienswijze    Tekst    al neemt in het kader van het Energie Akkoord, om het gebruik van aardgas in de  gebouwde omgeving te beperken, maar de Urgenda klimaatzaakuitspraak, de    Klimaatakkoorden van Kyoto en Parijs en het daaruit vloeiende EU-beleid dwingen  de overheid zelfs om extra maatregelen te nemen.   Zoals onder 02-17 aangegeven is het energiebeleid gericht op een omschakeling  naar een CO2-arme energievoorziening. Zoals ook door indiener wordt aangegeven  worden hiertoe maatregelen genomen. De vraag of extra maatregelen moeten  worden getroffen, valt buiten de reikwijdte van dit besluit. Zoals reeds uiteengezet  zal de overschakeling naar een CO2-arme energievoorziening niet van de ene op  de andere dag te maken zijn en is gas voorlopig nog nodig om aan de  energievraag te kunnen voldoen,   Indiener brengt naar voren dat het voorschrift zoals opgenomen in artikel 8 van  het ontwerp-instemmingsbesluit in strijd is met artikel 3:2 van de Awb. Volgens  indiener dient op het moment van het nemen van het bestreden besluit  duidelijkheid te bestaan over de risico's.                                                                      02-19  Antwoord                                                          Op grond van artikel 3:2 van de Awb vergaart een bestuursorgaan bij de  voorbereiding van een besluit de nodige kennis omtrent de relevante feiten en de  af te wegen belangen. Aan het winningsplan en het instemmingsbesluit ligt een  groot aantal onderzoeken en adviezen ten grondslag. Dit betekent evenwel niet  dat er thans voltedige duidelijkheid is over de gevolgen van het besluit. Artikel 3:2  van de Awb vereist dit ook niet. Mede op grond van de adviezen van Sodm en de  Mijnraad ben ik van mening dat er thans voldoende gegevens bekend zijn om het  voorliggende besluit te kunnen nemen. Om de gevolgen van de gaswinning nog  beter in beeld te krijgen, zal nader onderzoek nodig zijn. Hiertoe zijn  onderzoeksverplichtingen în de voorschriften opgenomen, zoals in artikel 8 van de  voorschriften. Het besluit is niet in strijd met artikel 3:2 van de Awb,         75    02-20  Zienswijze    02-20  Antwoord           Indiener brengt naar voren dat de minister verwijst naar activiteiten die  momenteel plaatsvinden onder regie van de NCG met betrekking tot de  inventarisatie van risico's voor de infrastructuur en industrie,   De eerste zin van artikel 8 van de voorschriften zou in combinatie met de  paragrafen over dit onderwerp in het ontwerpbesluit volgens indiener vragen  kunnen oproepen over de taakverdeling tussen de NCG en NAM, alsmede over de  bestaande verantwoordelijkheden en rollen van NAM, het ministerie van I&M, de  NCG en de betreffende BRZO bedrijven en hun respectievelijke  vergunningverleners. Indiener verzoekt de minister te verduidelijken dat bij het  opstellen van de in de eerste zin van artikel 8 bedoelde rapportage door NAM voor  wat betreft de voornaamste risico's van industrie en infrastructuur moet worden  uitgegaan van het werk dat onder regie van de NCG wordt aangeleverd.    In het “Overlegplatform voor infrastructuur” vindt overleg plaats over eventuele  versterkingsmaatregelen voor een aantal infrastructurele projecten. De NCG  bereidt in samenwerking met het platform en het Ministerie van Infrastructuur en  Milieu een plan van aanpak voor om tot een (kwalitatieve) risico-inventarisatie van  infrastructuur te komen. De NCG bevordert daarnaast dat eenduidige en gedragen  uitgangspunten voor de beoordeling van aardbevingsbestendigheid van industriële  installaties en transportleidingen beschikbaar komen. Ik kan bevestigen dat NAM  bij het opstellen van de rapporten, als bedoeld in artikel 8 van het  instemmingsbesluit, rekening zal houden met de inventarisaties en onderzoeken  voor de infrastructuur en industrie zoals deze worden opgesteld in opdracht van de  NCG. Mijns inziens behoeft dit niet in artikel 8 van de voorschriften te worden  opgenomen         40, 56         02-21  Zienswijze    02-21  Antwoord    In het ontwerp-instemmingsbestuit zijn veel adviezen die zijn uitgebracht door  overige adviseurs (zoals Tcbb en Sodm) niet overgenomen. U wijkt ook van deze  adviezen af, zonder de redenen voor die afwijking in de motivering van uw  ontwerp-instemmingsbesluit te vermeiden. Daarmee handelt u in strijd met artikel.  3:50 Awb. Indieners verzoeken om overeenkomstig dit artikel voor elk advies  (onderdeel) van een adviseur dat u niet opvolgt aan te geven waarom dit niet  wordt overgenomen.   Artikel 3:50 Awb ziet alleen op adviezen die krachtens een wettelijke voorschrift  zijn uitgebracht. In dit geval geldt dat alleen voor het advies van de Technische  commissie bodembeweging voor zover dat is gericht op de bodembeweging ten  gevolge van de winning en de maatregelen ter voorkoming van schade door  bodembeweging. De adviezen van de Tcbb op dit punt zijn opgevolgd ten aanzien  van het niet instemmen met een productieverhoging en het in beeld brengen van  risico's.   Het advies voor een taakstellend plan voor inspectie en versterking is meer  impliciet gemotiveerd afgewezen. De motivering zit wel in paragraaf 5.2.1.1 tot en  met 5.2.1.3. waarin de meerjarenprogramma van de NCG als uitgangspunt is voor  inspectie en versterking is genomen. In deze aanpak staat de bewoner centraal,  en bepaalt de bewoner het tempo. De obje pak die de                                                                  14</pre>

====================================================================== Einde pagina 561 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 562 ======================================================================

<pre>         Registratienr. | 2 Tekst  zienswijze    Tcbb voorstaat wordt dus niet overgenomen.   Met betrekking tot het advies om scenario’s te onderzoeken naar een geleidelijke  afname van productie vanuit het oogpunt van het beperken van risico en het  ontstaan van schade is, niet zozeer besloten tot onderzoek van scenario’s, maar is  mede met het oog op vermindering van schade, het productieniveau in het  instemmingsbesluit lager vastgesteld dan NAM in het winningsplan heeft  aangegeven. Daarbij is in artikel 7, tweede lid, opgenomen dat voor dit  productieniveau de rekenmethodiek voor schade uitgewerkt moet worden om meer  inzicht in schade door gaswinning te krijgen. Uit de motivering van het besluit  blijkt waarom deze adviezen van de Tcbb niet (letterlijk) zijn opgevolgd. Van strijd  is met artikel 3:50 Awb is geen sprake.    02-22 Schadevergoedingen zijn niet procedureel vastgelegd en kunnen dus zo tussentijds  Zienswijze weer van tafel geveegd worden.    02-22 NAM is bij wet verplicht alle schade als gevolg van de gaswinning te vergoeden. De   Antwoord procedures voor vaststelling van schade door een eerstelijnsexpert en een  eventuele second opinion van een contra-expert zijn vastgelegd in het Protocol  Schadeafhandeling. Indien onenigheid resteert kan een bewoner zijn zaak  voorleggen aan de Arbiter Aardbevingsschade of aan de rechter.   02-23 Volgens indiener geldt in het kader van de schadevergoeding tevens het   Zienswijze zogenaamde adequatiebeginsel, dat kort gezegd inhoudt dat de schade  redelijkerwijze voorzienbaar moet zijn voor de aansprakelijke partij.  Mijnbouwactiviteiten worden van tevoren gepland en bij de planning wordt al  rekening gehouden met voorzorgsmaatregelen om schade te voorkomen en  derhalve dus ook al met schade ten gevolge van mijnbouwactiviteiten.  In algemene zin is mijnbouwschade dan ook voorzienbaar en is aan het  adeguatiebeginsel voldaan.   02-23 Op grond van artikel 6:177 van het Burgerlijk Wetboek is NAM aansprakelijk voor   Antwoord mijnbouwschade. De schadeverzoeken en de aansprakelijkheid van de NAM voor  deze schade zal in een afzonderlijk traject worden beoordeeld. De vraag of NAM  aansprakelijk is in een individueel schadegeval en in hoeverre het  adequatiebeginsel daarbij een rol speelt, valt buiten de reikwijdte van dit  instemmingsbesluit. Eventuele geschillen over de schadeafhandeling kunnen aan  de arbiter of aan de burgerlijke rechter worden voorgelegd.   02-25 Indiener geeft aan dat het feit is dat zij door de bevingen uitgezonderd worden   Zienswijze van allerlei soorten verzekeringen. Met name de rechtsbijstandsverzekering is een  probleem maar er is ook een voorbeeld dat je je motor niet meer verzekerd krijgt.   02-25 Met de voorschriften die aan het instemmingsbesluit zijn verbonden wordt de   Antwoord seismische activiteit niet hoger en naar verwachting van Sodm lager dan het  niveau van 2015.  De minister van EZ heeft de Tweede Kamer bij brief van 28 juni 2016 (33 529, nr.  277) laten weten dat het voor inwoners van Groningen bij meerdere verzekeraars  mogelijk is een rechtsbijstandverzekering af te sluiten voor juridische procedures  ten gevolge van schade door bodembeweging, zonder dat een uitsluiting geidt of  bijzondere voorwaarden worden gehanteerd, Wel is het zo dat een  rechtsbijstandverzekering, zoals alle verzekeringen, is bedoeld om de gevolgen  van een onzeker voorval af te dekken. Verzekeraars wijzen er daarom op dat  rechtshulp voor geschillen die voorzienbaar zijn, omdat de desbetreffende schade  reeds is opgetreden op het moment dat de rechtsbijstandverzekering wordt  gesloten, in beginsel niet onder de dekking van de polis valt. Dit geldt voor alle  soorten geschillen en ongeacht de woonplaats van de verzekerde.   02-26 Er moet weer een wetgeving komen zoals vroeger in de mijnstreek: de   Zienswijze mijnbouwer moest bewijzen dat de schade niet door zijn toedoen was ontstaan.    02-26 Het wijzigingen van wetgeving valt buiten de reikwijdte van het   Antwoord instemmingsbesluit. Hier wil ik aan toevoegen dat in de Eerste Kamer een aantal  voorstellen tot wijziging van de Mijnbouwwet en het Burgerlijk Wetboek in  behandeling is. In één van deze voorstellen wordt een bewijsvermoeden  geïntroduceerd, hetgeen een omkering van de bewijslast tot gevolg heeft. Op  grond van dit wetsvoorstel is het aan de exploitant van het mijnbouwwerk om aan  te tonen dat de schade niet ten gevolge van de mijnbouwactiviteiten is  veroorzaakt. Als het wetsvoorstel door de Eerste Kamer wordt aangenomen en in  werking treedt, zal dus sprake zijn van een bewijsvermoeden zoals door indiener  wordt beoogd.   91 02-27 Indiener brengt naar voren dat het beleid waar uiteindelijk op uit moet worden   Zienswijze gekomen, is dat alle gebouwen en bouwwerken in Groningen dezelfde  beschermingsstatus krijgen als NAM hanteert voor de eigen installaties. Daarvoor  is het allereerst noodzakelijk dat er openheid komt over de door NAM gehanteerde  signaalparameters inzake PGA voor een risicobeheerssysteem, dat al gebruikt  wordt voor de eigen installaties/bezittingen, maar niet voor de bezittingen van alle  derden belanghebbenden in Groningen. Dat er een verschil in deze wordt                                       15</pre>

====================================================================== Einde pagina 562 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 563 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze         02-27  Antwoord    02-28  Zienswijze    02-28  Antwoord         gehanteerd wijst op een ongewenste rechtsongelijkheid, die in strijd is met de  Grondwet.   Op grond van het Besluit externe veiligheid inrichtingen geldt voor de inrichtingen  waarop dit besluit van toepassing is een norm voor het plaatsgevonden risico van    10° per jaar. De inrichtingen waarom het gaat, zoals de NAM installaties,  veroorzaken voor de omgeving, in geval van calamiteiten een hoger risico dan  andere bouwwerken. De gevolgen kunnen immers verder reiken dan alleen  degenen die in of direct bij de instatlaties aanwezig zijn. NAM dient de installaties  op grond van het Besluit externe veiligheid inrichtingen dus met het oog op  bescherming van de omgeving tot een hogere norm te beveiligen.   Voor woningen en gebouwen ín het aardbevingsgebied heeft de commissie  Meijdam geadviseerd om de veiligheidsnorm die in de Praktijkrichtlijn bouwen voor    nieuwbouwprojecten wordt opgenomen, 10°, ook te hanteren als eis waaraan  bestaande bouw moet voldoen. Het verschil in veiligheidsnorm heeft dus niet te  maken met het beschermen van bezittingen, maar heeft te maken met de risico’s  voor de omgeving in geval van calamiteit. Tussen woningen en industriële  installaties is een relevant verschil in het risico dat zij opleveren voor de omgeving  in geval van calamiteit. Het verschil in beschermingsniveau is dus doordacht en er  is geen sprake van ongewenste rechtsongelijkheid, noch van strijd met de  Grondwet.   Indiener betoogt dat ten onrechte geen Milieueffectrapportage (MER) in opgesteld  ten behoeve van het winningsplan. Volgens hem zijn de milieurisico's van  gaswinning onvoldoende in beeld gebracht. Hij wijst in dit verband op de gevolgen  voor natuurgebieden, de waterhuishouding en de milieurisico's bij calamiteiten  door bevingen zich voordoen bij de industrie. De uitspraak van de Raad van State  van 18 november 2015 is volgens indiener in strijd met de Europese m.e.r.-  richtlijn. Het instemmingsbesluit is volgens hem een deelbesluit en valt als zodanig  onder artikel 2, eerste lid, van de m.e.r.-richtlijn. Omdat er voor het project  gaswinning niet eerder een MER is opgesteld, geldt de plicht tot het opstellen van  een MER (of een actualisatie van een MER) voor het voorgenomen  instemmingsbesluit.   Ter implementatie van de verplichtingen op grond van de m.e.r.-richtlijn ten  aanzien van gaswinning is in het Besluit milieueffectrapportage, onderdeel C,  categorie 17.2, vastgelegd dat een mer-plicht geldt voor het nemen van een  besluit als bedoeld in artikel 40, eerste lid, van de Mijnbouwwet en de vergunning  voor een inrichting waartoe de Mijnbouwwet behoort op grond van de Wabo.  Besluiten over de instemming met een winningsplan zijn niet als mer-ptichtige  besluiten aangewezen. Op grond van het Besluit-mer behoeft ten behoeve van het  instemmingsbesluit dan ook geen MER te worden opgesteld. De Raad van State  oordeelde dat het instemmingsbestuit niet moet worden beschouwd als een nieuwe  vergunning als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, van de mer-richtlijn. Het betoog  van appellanten dat het instemmingsbesluit ten onrechte niet is opgenomen in de  bijlage bij het Besluit-mer slaagde dan ook niet. Het aanwijzen van een  instemmingsbesluit als mer-plichtig ligt volgens de Raad van State gelet op de  doel en de strekking ervan ook niet voor de hand en de mer-richtlijn is in zoverre  correct geïmplementeerd. Hetgeen indiener naar voren brengt geeft mij geen  aanleiding daar thans anders over te oordelen. De Raad van State heeft immers  expliciet uitgesproken dat een instemmingsbesluit niet valt onder artikel 2, eerste  lid, van de mer-richtlijn. Nu het instemmingsbesluit niet is opgenomen in het  Besluit-mer bestaat geen verplichting ten behoeve van het instemmingsbesluit een  MER op te stellen.         16</pre>

====================================================================== Einde pagina 563 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 564 ======================================================================

<pre>    3. Veiligheid en het voorkomen van schade  3.a Leefbaarheid, veiligheid(sgevoel), gezondheidsklachten    Registratienr.  zienswijze  110    3.a    03a-01  Samenvatting  zienswijzen    03a-01  Antwoord    Tekst    Belang Groningers is onderschikt:   Zwaar teleurgesteld in de Nederlandse regering die geld stort voor landen waar  huizen zijn ingestort door een natuurramp, maar in eigen land huizen willens en  wetens laten instorten door eigen toedoen         Er wordt geen rekening gehouden met de bevolking van Groningen. Er wordt wel  rekening gehouden met de rest van Nederland.  De gevolgen van de gaswinning worden niet serieus genomen.         Indiener heeft 37 jaar geleden in Groningen (Glimmen) een lichte beving  meegemaakt. Deze bevingen waren toen al bekend en zijn omwille van het geld  weggewuifd heeft.         Wij voelen ons intens in de steek gelaten door de bestuurders van ons land en  onze gemeente, zeker nu wij kennis nemen van het voorgenomen gasbesluit.   In 2013 waren er 4 zware aardbevingen op rij. Nadien en daarvoor is jarenlang de  bodembeweging door de NAM gebagatelliseerd, en is door de Rijksoverheid  gedoogd en weggekeken.         Als u zich echt zorgen maakt om de veiligheid van de Groningers taat dit dan ook  zien in uw acties. Er kan meer worden gedaan om voor de burgers op te komen  en niet enkel te luisteren naar de belangen van de fossiele bedrijven.              2,5, 11, 43,  54, 58, 65, 66,  67, 68, 69, 72,  73, 91    14         03a-02  Samenvatting  zienswijzen    03a-02  Antwoord    Afgelopen december maakten afgevaardigden van vele landen de afspraak zich in  te gaan spannen voor een energietransitie en een veiligere wereld. Het verzoek  om daar ook naar te handelen. De mensen die in Groningen wonen hebben  evenveel recht op veiligheid en een gezonde leefomgeving als die in de rest van  het land.   De belangen van de Groningers zijn zeker niet ondergeschikt, maar hebben juist  een zeer prominente rol gespeeld bij het nemen van het instemmingsbesluit. Bij  het nemen van het besluit moet ik verschillende belangen tegen elkaar afwegen.  De belangen van veiligheid en het voorkomen van schade en het belang van  leveringszekerheid hebben daarbij het zwaarst gewogen. Gelet op de veiligheid en  het voorkomen van schade is het productieniveau lager vastgesteld. Met de  voorschriften die aan het besluit zijn verbonden zal de seismische activiteit  volgens het advies van Sodm naar verwachting niet hoger zijn dan het niveau in  2015, Volgens Sodm is er een extra reductie van de seismiciteit te verwachten als  er zonder fluctuaties gewonnen zal worden. In de voorschriften is daarom  opgenomen dat zo veel mogelijk vlak moet worden gewonnen en dat  noodzakelijke fluctuaties zo geleidelijk mogelijk moeten worden ingevoerd. Ik  herken mij dan ook niet in het beeld dat uitsluitend naar de bedrijfsbelangen van  NAM is gekeken.   De afgelopen jaren is er steeds meer bekend geworden over de gevolgen van de  gaswinning. Ik neem deze gevolgen zeer serieus en heb het besluit gebaseerd op  de meest actuele beschikbare gegevens. Ik acht het belangrijk dat er in de  toekomst meer onderzoek wordt verricht naar de gevolgen van de gaswinning.  Hiertoe heb ik in de voorschriften een aantal onderzoeksverplichtingen  opgenomen.   Nederland spant zich in voor een transitie naar een CO2 arme energievoorziening.  Er worden derhalve maatregelen getroffen, maar als minst vervuilende fossiele  brandstof zal gas in deze transitiefase een belangrijke rol blijven spelen.  Indieners stellen dat de veiligheid van inwoners nog onvoldoende is en niet voorop  staat en niet geborgd wordt met het voorgenomen gasbesluit. Er wordt geen  invulling gegeven aan het voorzorgbeginsel, wat er op gericht is dat schade  voorkomen moet worden, zowel wat betreft gezondheid als materiële schade.    Volgens indiener wordt hiermee niet voldaan aan het advies van de  Onderzoeksraad voor Veiligheid (2015) om veiligheid van bewoners een sterke  positie te geven binnen de besluitvorming over gaswinning en maatschappelijke  impact en leefbaarheid te betrekken in de afwegi .   Zoals reeds aan de orde is gekomen bij de beantwoording van zienswijze 03a-01  hebben hebben veiligheid en het voorkomen van schade bij de afweging van de  belangen een belangrijke rot gespeeld. Gelet hierop is het productieniveau verder  naar beneden vastgesteld. Dit betekent niet dat schade volledig kan worden  uitgesloten. Nu uit het advies van Sodm volgt dat indien op vlakke wijze wordt  geproduceerd de seismiciteit ten opzichte van 2015 de komende vijf jaar naar  verwachting zal afnemen acht ik het aanvaardbaar onder de gestelde voorschriften  in te stemmen met het winningsplan. Met de voorschriften bij het besluit en de  overige maatregelen die, onder meer in het kader van de versterkingsopgave,  zuilen worden getroffen, is naar mijn mening voldoende invulling gegeven aan het  voorzorgsbeginsel. Nu de veiligheid en de belangen van de Groning         17</pre>

====================================================================== Einde pagina 564 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 565 ======================================================================

<pre>         Registratienr.    zienswijze         03a-03  Samenvatting  zienswijzen    Antwoord         28, 59, 99,  100, 101, 103,  105 t/m 131,  134 t/m 138,  140 t/m 146,  148, 149, 151  t/m 176, 179  t/m 192, 194  t/ 206, 208  t/m 227, 229  t/m 249, 251  t/m 259, 261,  263, 265, 266,  268 t/m 280    03a-04  Samenvatting  zienswijzen  03a-04  Antwoord    03a-05  Samenvatting  zienswijzen    belangrijke rol hebben gespeeld in de afweging is besluit op dit punt voorts in lijn  met het rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid.   De veiligheid van Groningers die op het Groninger gasveld leven, wonen en  werken wordt nu uitgedrukt in het jaarlijks oppompen van 24 miljard m3 gas  gedurende de komende 5 jaren, gecorrigeerd op koudere winters naar rato binnen  een bandbreedte van 6 miljard m3. Met dit besluit wordt in mijn ogen:   1) niet gestand gedaan aan de adviezen die in 2015 door de OW zijn gedaan om  de veiligheid echt op nummer 1 te zetten.   Zoals reeds uiteengezet bij de beantwoording van zienswijze 03a-01 heeft  veiligheid, naast het belang van het voorkomen van schade en het belang van  leveringszekerheid een zeer prominente rol gespeeld bij de afweging van de  belangen. Gelet op de veiligheid en het belang bij het voorkomen van schade is  het productieniveau lager vastgesteid en zijn overige voorschriften aan het besluit  verbonden. Nu uit het advies van Sodm volgt dat indien op vlakke wijze wordt  geproduceerd de seismiciteit ten opzichte van 2015 de komende vijf jaar naar  verwachting zal afnemen acht ik het uit het oogpunt van veiligheid aanvaardbaar  onder de gestelde voorschriften in te stemmen met het winningsplan.   Indieners adviseren de subjectieve veiligheid van bewoners expliciet en  transparant mee te nemen in uw afweging zodat dit leidt tot een veilig niveau van  gaswinning en bijbehorende veiligheidsbeleving   Veiligheid heeft bij de belangenafweging een belangrijke rol gespeeld. Gelet hierop  zijn voorschriften aan het besluit verbonden, zoals het maximeren van het  productieniveau en het voorschrijven van een productiewijze. Daarnaast worden  de woningen in het gebied verder versterkt en worden onder regie van de NCG  overige maatregelen getroffen. Met deze maatregelen wordt verwacht de  seismische activiteit verder te verminderen en wordt beoogd en het gevoel van  veiligheid bij de bewoners weer te vergroten.   Indieners tekenen bezwaar aan tegen het ontwerp-instemmingsbesluit gaswinning  Groningen, omdat het voorgenomen besluit weer vijf jaar onveiligheid betekent  voor Groningers. Dat wordt als onacceptabel gezien. De adviezen van het  Staatstoezicht op de Mijnen (Sodm), de Technische Commissie Bodembeweging,  de Mijnraad en andere deskundigen maken duidelijk dat het winningsplan op het  gebied van veiligheid onvoldoende is onderbouwd en nauwelijks rekening houdt  met het voorkomen van schade. Ook zou door het ontbreken van berekeningen  nog onduidelijk zijn hoe groot het risico voor Groningers precies is.         03a-05  Antwoord    03a-06  Zienswijze    03a-06  Antwoord         03a-07  Samenvatting  zienswijzen    03a-07  Antwoord              in het instemmingsbesluit heb ik rekening gehouden met de nog bestaande  onzekerheden Mede gelet op de adviezen van de Sodm en de Mijnraad hierover  heb ík besloten niet in te stemmen met het door NAM in het winningsplan  voorgestelde productieniveau van 27 miljard Nm? Gelet op de veiligheid en het  belang bij het voorkomen van schade heb ik het productieniveau lager vastgesteld.  Nu uit het advies van Sodm volgt dat indien op vlakke wijze wordt geproduceerd  de seismiciteit ten opzichte van 2015 naar verwachting zal afnemen acht ik het uit  het oogpunt van veiligheid aanvaardbaar onder de gestelde voorschriften in te  stemmen met het winningsplan.   In het ontwerp-instemmingsbesluit wordt meermalen aangehaald dat er nog grote  onzekerheden bestaan over de gevolgen van gaswinning, de daarbij optredende  aardbevingen, grondversnellingen, daardoor veroorzaakte schade, en andere  aspecten. Er gelden onzekerheden in voorspellingen en onderzoeken zijn nog niet  afgerond.   Zie de beantwoording onder 03a-05. Nu uit het advies van Sodm volgt dat indien  op vlakke wijze wordt geproduceerd de seismiciteit ten opzichte van 2015 de  komende vijf jaar naar verwachting zal afnemen acht ik het aanvaardbaar onder  de gestelde voorschriften in te stemmen met het winning   Indieners vragen zich af waar de conctusie op is gebaseerd dat de inzet van een  volume van 24 miljard Nm3 per jaar een goed te onderbouwen productieplafond  is, waarbij een veilig productieniveau bestaat en waarbij naar verwachting het  aantal aardbevingen niet zal toenemen maar juist zal dalen.   Sodm acht een productieniveau van ca. 24 miljard Nm? vanuit veiligheid en het  beperken van de schade een onderbouwde keuze, omdat bij dat niveau van  winning volgens het huidige model van NAM de seismiciteit de komende 5 jaar niet  hoger zal zijn, dan het huidige niveau (peildatum 2015). Bovendien is bij dat  niveau volgens Sodm een reductie in de seismiciteit te verwachten als zonder  fluctuaties gewonnen gaat worden. Deze conclusie is derhalve gebaseerd op het  advies van Sodm en de daaraan ten grondslag liggende onderzoeken.   Indiener geeft aan als inwoner van Loppersum dagelijks geconfronteerd te worden              18</pre>

====================================================================== Einde pagina 565 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 566 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze    3.a    Zienswijze    03a-09  Antwoord    03a-10    Tekst    met de vele problemen die de gasboringen de bevolking opleveren, waaronder  werkelijk schrijnende gevalten van mensen die financieel en psychisch zwaar  gebukt gaan onder het bezit van prachtige monumentale boerderijen die nu op  instorten staan.   Ik heb begrip voor uw situatie. Bij de afweging van de bij de gaswinning betrokken  belangen hebben veiligheid en het voorkomen van schade een zeer prominente rol  gespeeld. Bij de toetsing van winningsplan van NAM is nadrukkelijk afgewogen op    welke manier zowel het veiligheidsrisico en de kans op schade zo veel mogelijk  kan worden beperkt. Dit heeft geresulteerd in het verbinden van voorschriften aan  het instemmingsbesluit, zoals het lager vaststellen van het productieniveau en een  productiewijze. Daarnaast zijn er aanvullende maatregelen afspraken gemaakt in  het bestuurlijk akkoord. Hierin is afgesproken dat op een aantal specifieke  terreinen budget beschikbaar wordt gesteld door NAM. Dit is bijvoorbeeld het  geval voor verduurzaming (waardevermeerderingsregeling), leefbaarheid en een  economische impuls.   Indiener geeft aan wat hij/zij heeft opgebouwd in 35 jaar in 3 jaar totaal is  ondermijnd door de gaswinning. Het huis, de gezondheid, het werk. Indiener is het  voor de derde keer aan het herstellen.   Ik begrijp de zorg van de indiener. Om aan die zorg tegemoet te komen hebben bij  de afweging in dit besluit de betrokken belangenveiligheid en het voorkomen van  schade een zeer prominente rol gespeeld. Bij de toetsing van winningsplan van  NAM is nadrukkelijk afgewogen op welke manier zowel het veiligheidsrisico en de  kans op schade zo veel mogelijk kan worden beperkt. Dit heeft geresulteerd in het  verbinden van voorschriften aan het instemmingsbesluit, zoals het lager  vaststellen van het productieniveau en een productiewijze. Daarnaast zijn er  aanvullende maatregelen afgesproken In het bestuurlijk akkoord. Hierin is  afgesproken dat op een aantal specifieke terreinen budget beschikbaar wordt  gesteld door NAM. Dit is bijvoorbeeld het geval voor verduurzaming  waardevermeerderingsregeling), leefbaarheid en een economische impuls.                                                                                 Indiener geeft aan dat aan de woning te Sappemeer zeer ernstige schade is  aangericht door mijnbouw en gaswinning gerelateerde bevingen. Dit heeft een  impact op veiligheid,   Ik kan me uw zorg goed voorstellen. Bij de afweging van de belangen hebben  veiligheid en het voorkomen van schade een zeer prominente rol gespeeld. Bij de  toetsing van winningsplan is nadrukkelijk afgewogen op welke manier zowel het  veiligheidsrisico en de kans op schade zo veel mogelijk kan worden beperkt. Dit  heeft geresulteerd in het verbinden van voorschriften aan het instemmingsbesluit,  zoals het lager vaststellen van het winningsniveau en het voorschrijven van een  bepaalde productiewijze. Voorts wijs ik erop dat NAM op grond van artikel 6:17 7  van het Burgerlijk Wetboek aansprakelijk is voor mijnbouwschade. Indien u zich  onveilig voelt kunt u gebruik maken van de rode knop procedure van CVW en zich  melden op https://www.centrumveiligwonen.nl/versterken/zorgen-over-de-  veiligheid-van-uw-huis. CVW stelt dan met u vast of hoe het is met de veiligheid  van uw huis.                                                                        Zienswijze  03a-10  Antwoord  5 03a-11  Zienswijze  03a-11  Antwoord  2, 4, 5, 12, 13, | 03a-13  14, 17, 18, 20, | Samenvatting  34, 43, 50, 62, | zienswijzen  66, 77, 79, 98,  207, 224, 257,  258  50  03a-13  Antwoord              Indieners stellen dat er volstrekt onvoldoende rekening wordt gehouden met de  psychische impact van de gaswinning. Bewoners hebben een gevoel van  onveiligheid voor zichzelf en hun familie, schrik van bevingen die zich voordoen,  onzekerheid over de toekomst wat betreft (verdergaande) schade aan woningen  en zorg om de waardevermindering van huizen en financiële consequenties, en  een gevoel van machteloosheid door de ontwikkelingen en hun invloed daarop. Zij  voelen zich niet gehoord. Indieners geven aan dat de gaswinning daarmee zorgt  voor angst, stress, psychische druk, slapeloosheid en daardoor voor energieverlies,  gezondheidsklachten en afname van levensvreugde bij de lokale bevolking.   De aardbevingsproblematiek grijpt diep in op het maatschappelijk leven in  Groningen. Het woon- en leefklimaat wordt negatief beïnvloed door de psychische  impact op individuen en gezinnen, door het proces van afhandeling en herste! van  de bevingsschade en het stressvolle vooruitzicht van mogelijke herhaling van dit  proces, noodzakelijke preventieve versterkingen in/aan huizen, en door de afname  van de waarde van de huizen en financiële problemen die daarmee gepaard gaan.  Volgens indieners worden deze aspecten onvoldoende zwaar meegewogen in het  voorgestelde besluit. Indieners stellen dat zij zich in toenemende mate machteloos  voelen door de aard en toon van de reacties van minister Kamp, de NAM en de  nationaal coördinator Groningen. Het ontbreekt aan een open houding tegenover  kritische getuiden die de juistheid van aannames ter discussie stellen.  Ik begrijp de ongerustheid en de onzekerheid van de bewoners over de toekomst  en ik erken dat er naast de materiele schade, veel inmateriele schade , zoals de  psychische schade voorkomt. In het instemmingsbesluit is aandacht besteed aan  het zo veel mogelijk voorkomen van schade en daaruit voortvloeiende  veiligheidsrisico’s. Met de voorschriften in het instemmingsbesluit worden de  veiligheidsrisico’s verminderd, door onder meer het lager vaststellen van het  productieniveau en de voorgeschreven productiewijze. Daarnaast worden er door                                                                                                                                              19</pre>

====================================================================== Einde pagina 566 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 567 ======================================================================

<pre>         Registratienr.    zienswijze    3.a    03a-14  Zienswijze    Tekst    NAM en de NCG, maatregelen getroffen op het gebied van veiligheid en preventie,  schadeafhandeling en waardevermeerdering, leefbaarheid en economisch  perspectief. Daarmee wordt beoogd recht te doen aan de aardbevingsproblematiek  en de gevoelens die leven bij de inwoners van het gebied.    Indieners vinden dat u in navolging van het door u omarmde advies van de OvV de  maatschappelijke impact en leefbaarheid, expliciet en transparant, zo dient te  betrekken in uw afweging dat dit leidt tot een veilig en verantwoord niveau van  gaswinning en voor de inwoners een begrijpelijke gaswinning.         03a-14  Antwoord    03a-15  Zienswijze  03a-15  Antwoord    Bij de afweging van de belangen hebben veiligheid en het belang bij het  voorkomen van schade een zeer prominente rol gespeeld. Met het oog op deze  belang is het productieniveau verder naar beneden bijgesteld en zijn overige  voorschriften aan het besluit verbonden. Nu uit het advies van Sodm volgt dat  indien op vlakke wijze wordt geproduceerd de seismiciteit ten opzichte van 2015  de komende vijf jaar naar verwachting zal afnemen acht ik het vastgestelde  winningsniveau van 24 miljard Nm’ een aanvaardbaar winningsniveau.    Uit onderzoek van de RUG blijkt dat zowel de psychische als fysieke klachten van  de inwoners veel ernstiger zijn dan die in de controle groep.   In opdracht van de NCG voert de Rijksuniversiteit Groningen (RuG) onder de titel  ‘Gronings Perspectief’ een onderzoekstraject uit naar gezondheid,  veiligheidsgevoelens en toekomstperspectief van Groningers. Uit de eerste  gepubliceerde resultaten komt naar voren dat het hebben meerdere keren hebben  van schade aan het eigen huis leidt tot een grotere kans op (geestelijke)  gezondheidsklachten. Tegen deze achtergrond zet de NCG in op een adequate  schadeafhandeling en preventieve versterking van woningen waarbij de bewoner  centraal staat, De resultaten van het onderzoek worden betrokken bij de  herziening van het schadeprocotol en verbetering van de werkwijze van het CVW.  De casemanagers en bewonersbegeleiders van de NCG worden geïnformeerd zodat  zij alert kunnen zijn op signalen en de verbinding leggen met de reguliere zorg.  Daarnaast concluderen de onderzoekers dat het versterken van de sociale cohesie  bijdraagt aan een positiever toekomstperspectief bij bewoners. De NCG zet  daarom in op het stimuleren van de leefbaarheid in de regio door middel van  ondersteuning van burgerinitiatieven en regionale programma’s.         03a-16  Zienswijze    03a-16  Antwoord         03a-17  Zienswijze    03a-17  Antwoord              03a-18  Zienswijze    03a-18  Antwoord    Indiener geeft aan dat de gaswinning invloed heeft op het hele gezin. Ouders  zitten in spanning over de veiligheid van hun kinderen. Gewoon het feit dat dit een  risico vormt, is voor mij reden genoeg om weg te gaan. Indiener brengt naar  voren zich niet meer veilig te voelen in zijn woning. Geld is volgens indiener  belangrijker dan mensen, waardoor hij zich niet gehoord voelt.  Ik begrijp uw zorg, In het instemmingsbesluit zijn de bij de gaswinning betrokken  belangen afgewogen. De belangen van veiligheid en het voorkomen van schade en  het belang van leveringszekerheid hebben daarbij het zwaarst gewogen. In het  besluit is het productieniveau omlaag gebracht. Daarnaast is een productiewijze  voorgeschreven waarbij fluctuaties zo veel mogelijk worden voorkomen. Bij de  belangenafweging hebben de belangen van bewoners bij veiligheid en het  voorkomen van schade een prominente rol gespeeld. Daarnaast is gezorgd dat de  leveringszekerheid geborgd blijft. Ik herken mij dan ook niet in het beeld dat  financiële belangen doorslaggevend zijn geweest.  Indiener geeft aan dat er volstrekt geen aandacht is voor het welzijn van de  gedupeerden/slachtoffers. Indiener is nu meer dan 2,5 jaar bezig om onze schade  vergoed te krijgen, niemand kan en wil helpen. De enige die nu helpt, is de  commissie voor bijzondere situaties, wat er toe lijdt dat indiener het huis, ons  thuis, de geboorteplaats van onze 2 dochters op moeten geven, en achter ons  moeten laten, zodat wij straks alleen nog de herinnering kunnen koesteren, en dit  enkel en alleen omdat wij niet worden gehoord, en men de mijnbouwschade niet  wil vergoeden. Ons gezin staat psychisch onder grootte druk, ik ben voor 65%  arbeidsongeschiktheid, alleen maardoor deze ellende. En de vele leugens,  wanbeleid, misleiding van de politiek, en van u persoonlijk  Ik heb begrip voor uw situatie. Ik heb gedaan wat in mijn vermogen ligt om de  Groningers recht te doen: een coördinator voor Groningen benoemd (de heer  Alders), Commissie voor Bijzondere Situaties ingesteld, mogelijkheid voor  arbitrage in gesteld, meerwaarderegeling in het leven geroepen, enz. Met dit  besluit wordt het winningsniveau opnieuw teruggebracht om veiligheidsrisico's en  schade zoveel mogelijk te beperken.  Indiener geeft aan dat de schades aan het huis op dit moment bijna hersteld zijn.  Indiener geeft aan psychisch de schademeldingprocedure niet nog een keer aan te  kunnen.  Aan het belang bij het voorkomen van schade heb ik bij de afweging van de  belangen een zwaar gewicht toegekend. Met het besluit wordt schade ten gevolge  inning zo veel mogelijk voorkomen door het productieniveau lager         20</pre>

====================================================================== Einde pagina 567 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 568 ======================================================================

<pre>         Registratienr.    zienswijze         03a-19  Zienswijze    03a-19  Antwoord    03a-20  Zienswijze    03a-20  Antwoord  03a-21  Samenvatting  zienswijzen  03a-21  Antwoord         2, 18, 23, 61,  98, 179    03a-22  Samenvatting  zienswijzen    03a-22  Antwoord              03a-23  Zienswijze    03a-23    Antwoord    03a-24  Zienswijze    03a-24  Antwoord         vast te stellen en een productiewijze te schrijven voorgeschrijven. Verwacht wordt  dat de seismische activiteit hierdoor verder zal verminderen. Zie ook het antwoord    Indiener geeft aan dat het risico op nieuwe en heftiger aardbevingen nu al als een  dreigende donkere wolk boven de provincie hangt. Door de gaswinning vast te  willen stellen op 24 miljard kuub per jaar voor 5 jaar ontstaat onvermijdelijk meer  gebouwschade en schade aan de directe leefwereld van de Groningers.  Uit het advies van Sodm volgt dat bij een productieniveau van 24 miljard Nm’ per  jaar de seismische activiteit (volgens het voorspellingsniveau van NAM) niet hoger  zal zijn dan het niveau van 2015. Volgens Sodm is een verlaging van de  seismische activiteit te verwachten indien fluctuaties in de gaswinning zo veel  mogelijk worden voorkomen. Gelet hierop is dit in artikel 4 van het besiuit  voorgeschreven. Schade ten gevolge van de gaswinning is niet volledig uit te  stuiten, maar onder voornoemde voorschriften acht ik het aanvaardbaar met het  ingsplan in te stemmen.  Inwoners van Groningen leven nog steeds in zorg en onzekerheid. Uit recent  onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen ‘Veiligheidsbeleving, gezondheid en  toekomstperspectief van Groningers’ (5 julì 2016) wordt geconcludeerd dat er een  oorzakelijk verband is tussen schade en gezondheidsklachten en een afnemende  geestelijke gezondheid, Daarbij is opgemerkt dat effecten van de schade op de  gezondheid sterk samenhangen met de gevoelens van onveiligheid.  De schadeprocedure wordt door veel inwoners van Groningen stressvol geacht,  onder meer doormeningsverschillen over schadetaxaties en de benodigde energie  voor het proces van schadeafhandeling.    Zie het antwoord op zienswijze 03a-15.    EZ laat zien niet geïnteresseerd te zijn in het veilig voortbestaan van de provincie  Groningen. Veiligheid lijkt vooral een punt te zijn als de publieke opinie weer eens    De veiligheid van de bewoners heeft mijn voortdurende aandacht. Veiligheid heeft  bij de afweging van de bij het besluit betrokken belangen een prominente rol  gespeeld. Met het oog op de veiligheid is het productieniveau lager vastgesteld en  zijn overige voorschriften aan het besluit verbonden.   Indieners stellen dat EZ economische belangen onverkort laat prevelaren boven de  veiligheid van haar burgers. Indieners geven aan dat economische belangen van  de NAM en de Nederlandse Staat zwaarder lijken te wegen dan veiligheid,  gezondheidsbelangen, en de (individuele) economische belangen van de bevolking  in het wingebied. Dat vinden zij onjuist.   Zoals reeds aan de orde is gekomen bij de beantwoording van zienswijze 03a-01  moet ik bij het nemen van het besluit verschillende belangen afwegen. De  belangen vanveiligheid en het voorkomen van schade en het belang van  leveringszekerheid hebben daarbij het zwaarst gewogen. Gelet hierop heb ik in de  voorschriften bij het besluit het productieniveau lager vastgesteld. Daarnaast heb  ik naar aanleiding van het advies van Sodm voorgeschreven dat fluctuaties zo  mogelijk moeten worden voorkomen. Ik herken mij dan ook niet in het beeld dat  de economische belang van NAM en de Staat zwaarder hebben gewogen dan de  belangen van de bewoners,   Met uw ontwerpbesluit stelt u de financiële belangen van de NAM en de  Nederlandse staat boven de belangen van de bevolking in het wingebied.  Financiële belangen en de zogenoemde 'leveringszekerheid' prevaleren boven de  belangen van een veilige, leefbare provincie Groningen. Daarmee wordt de  toekomst van dit gebied in sociale, cultuurhistorische, maar ook in economische    Zie de beantwoording van zienswijze 03a-22. Nu ik aan de belangen van de  bewoners bij veiligheid en het voorkomen van schade een zwaar gewicht heb  toegekend, herken ik mij niet in het beeld dat de toekomst van het gebied op het  spel wordt gezet.  Indiener geeft aan dat uit onderzoek blijkt dat het voorgenomen besluit geen  veiligheid kan garanderen aan de bewoners van het gebied. De manier waarop  onderzoek gedaan is, er tegenstrijdigheden bestaan in visies, leidt tot onzekerheid  voor de bewoners van het gebied. Wij zijn van mening dat hier bewust winst  belangen van grote organisatie boven de veiligheid van burgers gaat. Er zijn zaken  niet goed beoordeeld in het kader van veiligheid. De omschrijvingen die in dat  kader gehanteerd worden zijn niet degene die overeenkomen met die welke in de  rest van Nederland gehanteerd worden, Daarnaast zijn de criteria in de loop van  het onderzoek aangepast zodanig dat dit winningsplan “verkoopbaar” geworden  zou moeten zijn. Hierbij is wederom voorbij gegaan aan het door de bewoners   de veiligheidsniveau.  Zie de beantwoording van de zienswijze 03a-22. Indiener brengt verder op zichzelf  terecht naar voren dat er nog geen volledige duidelijkheid bestaat over de  gevolgen van de gaswinning. Er zijn de afgelopen jaren wel steeds meer gegevens         21</pre>

====================================================================== Einde pagina 568 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 569 ======================================================================

<pre>         Registratienr.   zienswijze  beschikbaar gekomen. Dat er nog onduidelijkheden bestaan, betekent evenwel  niet dat er geen besluit kan worden genomen. Nu uit het advies van Sodm volgt  dat de seismiciteit naar verwachting niet zal toenemen ten opzichte van het niveau  van 2015, acht ik het aanvaardbaar onder de gestelde voorwaarden met het  winningsplan in te stemmen. Het kabinet heeft in november 2015 de te hanteren  veiligheidsnorm voor geïnduceerde aardbevingen vastgesteld op een individueel  risico van 10-5 per jaar voor nieuwe en bestaande bebouwing, met een  afkeurnorm van 10-4 per jaar. Gebouwen met een veiligheidsrisico tussen 10-4 en  10-5 per jaar moeten binnen een periode van vijf jaar op norm worden gebracht.  Het veiligheidsniveau van de inwoners van Groningen is hiermee hetzelfde als dat  van mensen elders in Nederland.   03a-25 Indiener geeft aan dat er onvoldoende aandacht is voor zijn/haar woon en   Zienswijze werkgebied gezien de gaswinningsplannen voor de komende jaren De verdere  drukvertaging in het aardgasveld is onverantwoord in het licht van de ervaringen  van de laatste 10 jaar waaruit blijkt dat de diepere aardlagen dergelijke  onttrekking niet aan kan, wat ook volstrekt begrijpelijk is als je weet dat de druk is  terug gebracht van ruim 300 naar richting 100 atmosfeer. Het welbevinden van de  provincie dient doorslaggevend te zijn.   03a-25 Bij het instemmingsbesluit is een afweging gemaakt tussen alle betrokken   Antwoord belangen. De belangen van veiligheid en het zo veel mogelijk beperken van schade  en het belang van leveringszekerheid hebben daarbij het zwaarst gewogen. In het  belang van de veiligheid en het zo veel mogelijk voorkomen van schade, is het  productieplafond naar beneden bij gestelde en zijn voorschriften over de  productiewijze opgenomen. Verwacht wordt dat deze maatregelen leiden tot een  verdere vermindering van de seismische activiteit, tot een lager niveau dan zich in  2015 heeft voorgedaan.    03a-26 Indiener stelt dat de regering dit de Groningse bevolking niet mag aandoen.  Zienswijze    03a-26 Het uitgangspunt bij het nemen van het instemmingsbesluit is dat ik zorgvuldig   Antwoord met de belangen van de Groningse bevolking ben omgegaan. Zoals hiervoor reeds  aan de orde is gekomen, heb ik bij de afweging van de belangen een zwaar  gewicht toegekend aan de belangen van de bewoners bij veiligheid en het  voorkomen van schade.   03a-27 Indiener stelt dat de kelder niet meer veilig is en een ernstig risico vormt voor de   Zienswijze bewoners. Het voorzorgsbeginsel wordt niet in acht genomen en met onze  veiligheid wordt volstrekt onvoldoende rekening gehouden.   03a-27 Bij de afweging van de belangen hebben veiligheid en het voorkomen van schade   Antwoord een belangrijke rol gespeeld. Gelet hierop is het productieniveau verder naar  beneden vastgesteld. Dit betekent niet dat schade volledig kan worden  uitgestoten. Nu uit het advies van Sodm volgt dat indien op vlakke wijze wordt  geproduceerd de seismiciteit ten opzichte van 2015 de komende vijf jaar naar  verwachting za! afnemen acht ik het aanvaardbaar onder de gestelde voorschriften  în te stemmen met het winningsplan. Met de voorschriften bij het besluit en de  overige maatregelen zoals het uitvoeren van de versterkingsopgave, wordt naar  naar mijn mening voldoende invulling gegeven aan het voorzorgsbeginsel.   03a-28 Indiener stelt dat de impact op het woon- en leefklimaat zich niet beperkt tot het   Zienswijze primaire gaswinningsgebied in Groningen, maar heeft ook zijn uitstraling naar  omliggende gebieden, waaronder de Drents-Groningse Veenkoloniën.   03a-28 Bij mijn afweging heb ik alle bij het besluit betrokken belangen meegenomen, voor   Antwoord zover het wettelijk toetsingskader dit toelaat, Ik heb dan ook niet uitsluitend  gekeken naar de bewoners boven het Groningenveld, maar ook de belangen van  overige bewoners die gevolgen kunnen ondervinden van de gaswinning bij de  besluitvorming betrokken.   03a-29 Indiener is van mening dat de veiligheid van de bewoners van het gehele   Zienswijze mijnbouwschadegebied binnen en buiten contourlijnen nog steeds in het geding is.  Op de rand van Groningener Veld wordt de grootste bevingenkans verwacht.   03a-29 De veiligheid van alle bewoners in het invloedsgebied heeft een belangrijke rol   Antwoord gespeeld bij de besluitvorming. Zie de beantwoording van 03a-1 en 03a-22.  De verwachting dat de bevingskans het grootst is aan de rand van het  Groningenveld deel ik niet.   03a-30 Na het rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid waaruit bleek dat   Zienswijze aandacht voor veiligheid van de Groningers al die jaren had ontbroken, is het  bitter te constateren dat dit nog steeds het geval is. Een eerlijke beoordeling van  de toekomst van dit gebied bij het overeind houden van de gaswinning ontbreekt  vooralsnog van de zijde van de beleidsmakers. De (gedupeerde)Groningse burgers  moeten helaas constateren dat er nog steeds geen rekening is gehouden met hun  veiligheid. Een obligatoire zinsnede in de tekst waarin aandacht voor de veiligheid  wordt benoemd is uiterst schamel te noemen. Het is duidelijk dat het economisch  en financieel gewin nog steeds prevaleert   03a-30 Ik herken mij niet in het beeld dat de indiener schetst. Zoals hiervoor reeds aan de   Antwoord orde is gekomen hebben veiligheid en het belang bij het voorkomen van schade en                                       22</pre>

====================================================================== Einde pagina 569 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 570 ======================================================================

<pre>         Registratienr.    zienswijze                                    28, 159, 187,  228    3.a    Tekst    het belang van leveringszekerheid in mijn afweging in het kader van het   instemmingsbestuit het zwaarst gewogen. . Gelet hierop is het productieniveau  lager vastgesteld en is voorgeschreven dat fluctuaties bij de gaswinning zo veel  mogelijk moet worden gekomen. De ontwikkeling van het beleid valt buiten de    reikwijdte van het instemmingsbesluit. De conclusie van het OwV-rapport zijn  vanuit politiek-beleidsmatig perspectief een belangrijke observaties die het kabinet  ter harte neemt zoals blijkt uit de wijziging van de Mijnbouwwet die bij de Eerste          03a-31  Zienswijze    03a-31  Antwoord    03a-32  Zienswijze  03a-32  Antwoord  03a-34  Samenvatting  zienswijzen         03a-34  Antwoord         59    03a-35  Zienswijze         03a-35  Antwoord         149    03a-36  Zienswijze         03a-36  Antwoord         27         03a-37                                                 Kamer is ingediend.   Het is voor indiener onbegrijpelijk dat er nog steeds voor gekozen wordt om winst  te maken. Deze winst gaat volgens indiener ten koste van de veiligheid van de  Groningers, ten koste van veel oude gebouwen, cultuurmonumenten. Als of dat  allemaal niet belangrijk is.  Zie de beantwoording op zienswijze 03a-22. Gelet op de daar geschetste afweging  die ik heb gemaakt, herken ik mij niet in het beeld dat de veiligheid ten koste gaat  van financiële belangen. Voorts wijs ik er op dat NAM onder regie van de NCG de  versterkingsopgave zal gaan uitvoeren,   Indiener stelt dat afname van de leefbaarheid in de provincie van invloed zal zijn  op de toekomst van de provincie in sociale, cuituurhistorische en economisch zin.  De NCG zet in op het stimuleren van de leefbaarheid in de regio door middel van  ondersteuning van burgerinitiatieven en regionale programma’s,   Indieners tekenen bezwaar aan tegen het ontwerp-instemmingsbesluit. Zij stellen  dat door het vastzetten voor vijf jaar van de winning op 24 miljard kuub het risico  op bevingen onverminderd hoog blijft en dit weer (meer dan) vijf jaar onveiligheid  voor Groningers betekent. Indieners stellen dat een afbouwplan nodig is om de  gaskraan helemaal dicht te krijgen. Maatregelen voor afname van de productie  worden niet benoemd in het winningplan.   In plaats daarvan wordt gekozen voor doorgaan met gaswinnen, wat het risico op  aardbevingen verhoogd en onherroepelijk tot meer mijnbouwschade aan huizen en  gebouwen zal leiden. Er zullen meer gaten in de bodem ontstaan die ook na vijf  jaar productie tot aardbevingsrisico blijven leiden. Dit betekent een langere  periode van onveiligheid voor Groningers dan deze extra vijf jaar.  Met het instemmingsbesluit wordt beoogd veiligheidsrisico’s zo veel mogelijk te  beperken. Gelet hierop is het productieniveau verder naar beneden vastgesteld.  Sodm acht een productieniveau van ca. 24 miljard Nm? vanuit veiligheid en het  beperken van de schade een onderbouwde keuze, omdat bij dat niveau van  winning volgens het huidige model van NAM de seismiciteit de komende 5 jaar niet  hoger zal zijn, dan het huidige niveau (peildatum 2015). Bovendien is bij dat  niveau volgens Sodm een reductie in de seismiciteit te verwachten ais zonder  fluctuaties gewonnen wordt. Daarnaast hecht Sodm belang aan een stabiele  winning gedurende een aantal jaren. Mede gelet op het advies van Sodm, en de  andere uitgebrachte adviezen, acht ik het aanvaardbaar om onder de genoemde  voorschriften in te stemmen met het winningsplan.Een afbouwplan om de  gasproductie te stoppen is voorlopig niet haalbaar. Veel afnemers in Nederland,  Duitsland, Frankrijk en België zijn afhankelijk van het laagcatorisch gas uit het  Groningenveld.   Door de huidige situatie als uitgangspunt te nemen en deze als acceptabele  toestand aan te merken, hoeven alleen afwijkingen daarvan gerapporteerd te  worden. Daarmee kan volgens indieners een situatie blijven bestaan die vanuit  oogpunt van veiligheid niet acceptabel is.  Het huidige besluit voorziet erin dat er beheersmaatregelen worden genomen als  bepaalde grenswaarden, die in het besluit zijn vastgelegd, overschreden worden.  Zie ook het antwoord op zienswijze 07-16.   Indiener stelt dat door het ontbreken van berekeningen nog steeds onduidelijk is  hoe groot het risico voor Groningers precies is. Dit is onaanvaardbaar als er  tegelijkertijd grote hoeveelheden gas geëxporteerd worden. Dat maakt uw  verhalen over dat we het wel warm moeten houden in de winter tot drogredenen.  Er zijn de afgelopen jaren meer gegevens bekend geworden over het risico van de  gaswinning. Indiener brengt op zichzelf terecht naar voren dat er nog  onzekerheden bestaan over deze gevolgen. Gelet hierop is in het besluit een  aantal onderzoeksverplichtingen opgenomen, onder andere met betrekking tot de  analyse van het maatschappelijk risico in het hele gebied.   Bij de afweging van de belangen heb ik het meeste gewicht toegekend aan het  belang bij veiligheid en het zo veel mogelijk beperken van schade en het belang  van leveringszekerheid. Dit betreft niet alleen de leveringszekerheid in Nederland,  maar ook de leveringszekerheid in de landen waaraan wij gas exporteren.Deze  afnemers zijn net zo afhankelijk van het laagcalorisch gas uit het Groningenveld  als Nedertanders. Ter invulling van de belangen van veiligheid en het zoveel  mogelijk beperken van schade heb ik het productieniveau naar beneden bijgesteld  en een productiewijze voorgeschreven. Verwacht wordt dat deze maatregelen  leiden tot een verdere vermindering van de seismische activiteit.   Volgens indiener zijn er tot dusver, ondanks vele plannen, geen                                                                                           23</pre>

====================================================================== Einde pagina 570 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 571 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze    3.a  Zienswijze    03a-37  Antwoord         03a-38  Zienswijze    03a-38  Antwoord         03a-39  Zienswijze    03a-39  Antwoord              03a-40  Zienswijze    03a-40  Antwoord    Tekst    versterkingsmaatregelen genomen voor woonhuizen in het aardbevingsgebied  waardoor iedere gaswinning dit moment te gevaarlijk is.   De versterkingsopgave is vertraagd. Pas na de inspectie van alle woningen in het  invloedsgebied kan iets worden gezegd over de omvang van de  versterkingsopgave. Thans is wel duidelijk dat de versterkingsopgave geringer zal  zijn dan aanvankelijk werd aangenomen. Mede vanwege de vertraging van de  versterkingsopgave en gelet op het belang bij het voorkomen van schade heb ik  het productieplafond lager vastgesteld en een productiewijze voorgeschreven. Dit  aspect heeft dan ook zwaar meegewogen bij de besluitvorming. Met het besluit  worden de veiligheidsrisico's verder beperkt.   Indiener tekent bezwaar aan tegen het ontwerp-instemmingsbesluit gaswinning  Groningen, omdat U met uw voorgenomen besluit de veiligheid wederom niet  vooropstelt. U geeft de NAM een vrijbrief om gebouwen, bezittingen en mogelijk  levens kapot te maken.   Veiligheid heeft juist een zeer grote rol gespeeld bij de besluitvorming. Aan het  instemmingsbesluit zijn voorschriften verbonden waaraan NAM zich dient te  houden, Van een vrijbrief is in het geheel geen sprake. Gelet op de veiligheid van  de bewoners heb ik bijvoorbeeld het productieniveau lager vastgesteld. Daarnaast  heb ik gelet op het advies van Sodm voorgeschreven dat fluctuaties zo veel  mogelijk moeten worden voorkomen. Daarmee is de verwachting dat de  seismische activiteit verder verminderd.   Indiener wil zijn mooie stenen schoorsteen van 6 jaar oud, niet laten vervangen  door een ‘nep' schoorsteen. Zowel emotioneel als fysiek in wat ik zie en in  vermogen, beïnvloed het mijn woongenot.   Gemetselde schoorstenen zijn zogenoemde high risk building elements (HRBE’s).  Deze worden, waar dat nodig is in verband met de veiligheid, vervangen door  nieuwe schoorstenen, gemaakt van een aluminium frame dat aan de buitenzijde is  afgewerkt met steenstrips. Daarmee wordt een aanzienlijke gewichtsbesparing  bereikt en dus het risico op ongevallen beperkt. Het is mogelijk deze schoorstenen  goed aan te laten sluiten bij de steensoort en de architectuur van de woning. Ook  wordt rekening gehouden met woningen die vallen onder beschermd dorpsgezicht  en met monumenten.    Vooral bij inwoners die te maken hebben met meervoudige schades blijken  psychische klachten op te treden. Het besef dat zoiets niet kan is niet terug te  vinden in het in het besluit, Als de modelberekeningen kloppen wordt dit in de  komende 20 jaar weer erger bij de doorgerekende jaarlijkse productie. Dit pleit  ook voor een verdere reductie van die productie. Maatregelen om dit mogelijk te  maken worden gemist,    Zie het antwoord op zienswijze 03a-15.         3.b Voorkomen van schade         Registratienr.  zienswijze    99 t/m 103,  105 t/m 128,  130, 131,  134 t/m 146,  148, 149,  151 t/m 158,  160 t/m 176,  179 t/m 189,  191, 192,  194 t/m 200,  202 t/m 205,  208 t/m 218,  220 t/m 249,         3.b    03b-01  Zienswijze    03b-01  Antwoord    03b-02  Samenvatting  zienswijzen    Tekst    Indiener stelt dat door de gaswinning in Groningen voor vijf jaar vast te zetten op  24 miljard kuub per jaar, het risico op aardbevingen tenminste onverminderd hoog  blijft.  Sodm komt tot een andere conclusie dan indiener. Sodm verwacht - op grond van  de rekenmodellen van NAM - dat het jaarlijks aantal aardbevingen de komende  jaren niet zal toenemen. Sodm karakteriseert deze rekenmodellen als  “conservatief”, d‚w.z. de uitkomst is aan de voorzichtige kant. De verwachting is  dat de seismische activiteit verder zal daten als fluctuaties in de gaswinning zoveel  j ingen neemt dan ook af.  Volgens indieners wordt er in het winningptan nauwelijks rekening gehouden met  het voorkomen van schade.  Een groot van de indieners geeft damrbij aan dat de adviezen van het  Staatstoezicht op de Mijnen (Sodm), de Technische commissie bodembeweging, de  Mijnraad en andere deskundigen dit duidelijk zouden maken.              24</pre>

====================================================================== Einde pagina 571 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 572 ======================================================================

<pre>         Registratienr.    zienswijze  251 t/m 259,  261, 263, 265,  266,   268 t/m 279    3.b    03b-02  Antwoord         03b-03  Zienswijze    03b-03  Antwoord  03b-04  Samenvatting  zienswijzen    03b-04  Antwoord    03b-05  Zienswijze    03b-05  Antwoord         65, 66, 67, 68,  69         03b-06  zienswijze  03b-06  Antwoord    03b-07  Samenvatting  zienswijzen    03b-07    Antwoord    03b-08  Zienswijze    03b-08  Antwoord    Tekst    Mede op grond van de constateringen van de genoemde adviseurs zijn in het  Besluit voorschriften opgenomen over het verder verminderen van het  productieniveau en de wijze van winning. Als gevolg hiervan verwacht ik, op grond  van het advies van Sodm (mei 2016) dat het aantal aardbevingen zal afnemen en  daarmee ook de kans op schade.   Zoals gesteld in het rapport van de Sodm is er veel kritiek op het winningsplan van  de NAM. De genoemde onderzoeken hebben een “sterk technologisch karakter"  (pag.4) en er “ontbreekt een breder maatschappelijk perspectief op het  voorkomen van schade, overlast en maatschappelijke onrust”.   Ook zijn de rekenmodellen en berekeningen van de NAM over een veilige  gaswinning slechts "beperkt bruikbaar voor het bepalen van de hoeveelheid gas  die gewonnen mag worden”. Hierdoor is het nog steeds onduidelijk hoe groot het  risico voor Groningers precies is, Op dit moment is onvoldoende duidelijk wat  exact de relatie is tussen gaswinning en aardbevingen.    Zie het antwoord op zienswijze 04a-11    Indieners verzoeken de reductie van het winningsniveau op een wijze te doen  waarbij veiligheid en het voorkomen van schade voorop staan.    Vanuit het oogpunt van veiligheid en leefbaarheid zou de prioriteit moeten liggen  bij voorkomen en niet bij herstellen of vergoeden van schade. Met de  productieniveaus in uw ontwerp (vijf jaar lang 24 tot 30 miljard m? per jaar) stelt  u de veiligheid van de bevolking niet voorop.   Aan deze zienswijze wordt tegemoet gekomen in het Besluit. Het Besluit is  duidelijk gericht op het beperken van veiligheidsrisico 's en op het voorkomen van  schade door een lager nieau van productie en een productiewijze waarbij  fluctuaties zoveel mogelijk worden voorkomen.   Indieners adviseren de omissies in het winningplan zwaar mee te laten wegen in  uw besluit, waarbij niet denkbeeldig is dat deze omissies leiden tot weigering van  uw instemming met het winningsplan.   Uit het advies van Sodm (mei 2016) blijkt dat er weliswaar tekortkomingen in de  rekenmodellen van NAM zitten, maar dat er voldoende informatie is om een advies  te formuleren en een beslissing te nemen over het winningsplan. Het advies van  SodM houdt onder meer in, dat het het beste is om enkele jaren uit te gaan van  een productieniveau van 24 miljard Nm? per jaar en fluctuaties zoveel mogelijk te  vermijdn. Dit advies heb ik opgevolgd    Indiener mist voorwaarden in het besluit om schade te voorkomen, dan wel zo  veel mogelijk te beperken.    Het voorschrift om de jaarlijkse gasproductie verder te beperken en fluctuaties in  de productie te beperken, betekent reeds dat daarmee de kans op aardbevingen  afneemt en als gevolg daarvan ook de kans op schade afneemt.   Noodzaak van bouwkundig versterken:   Volgens indiener leidt iedere verdere aardbeving tot meer schade aan huis en  fundering, met een cumulatief effect. De gaswinning moet volledig worden stil    Indieners zijn van mening dat vanwege te verwachten bevingen, die nog zeker 15  jaar na stopzetting gaswinning door zulten gaan, zaken als bouwkundig versterken    Het stilleggen van de gaswinning is geen optie. Zie ook het antwoord op zienswijze  04a-05, Het feit dat de versterkingsoperatie nog niet is voltooid is meegewogen in  het instemmingsbesluit.    In het winningsplan legt de NAM de nadruk op het bouwkundig versterken van  gebouwen om het risico op persoonlijk letsel te verminderen. Versterkingen zullen  daarnaast de kans op ernstige schade verminderen. Lichte schade aan gebouwen  kan echter niet helemaal worden voorkomen (zie p.60). De uitvoering van het  versterkingsprogramma is belegd bij de NCG, Aldus NAM. De weergave van het  hier gestelde is niet conform de, in minuut, bestaande feitelijke gebeurtenissen en  dient dan ook gezien te worden als zeer eenzijdig belicht.   Voor zover ik kan beoordelen is hetgeen NAM in het winningsplan schrijft over  schade en het versterkingsprogramma niet onjuist. Met de maatregelen in het  instemminsbestuit wordt ook het ontstaan van lichte schade verder beperkt.         25</pre>

====================================================================== Einde pagina 572 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 573 ======================================================================

<pre>         Registratienr.    zienswijze   32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97    03b-09  Samenvatting  zienswijzen    Gelet op de onzekerheden in het voorgestelde winningniveau, op  versterkingsmaatregelen die nog niet zijn genomen en op het ontbreken van een  integraal risicobeeld, noemen indieners dat er uitgegaan wordt van een te  rooskleurig veiligheidsbeeld. Het voorzorgsprincipe ‘better safe than sorry’ zou als  uitgangspunt moeten dienen. Dit principe zou gehanteerd moeten worden om tot  veilige en verantwoorde winning te komen.         03b-09  Antwoord    03b-10  Zienswijze    Aan de zienswijze is reeds tegemoet gekomen in het Besluit. Op grond van het  advies van Sodm heb ik aan het Besluit het voorschrift verbonden om het jaarlijks  productieniveau te verminderen tot 24 miljard Nm? per jaar (met een uitloop in  koude winters) en voorgeschreven dat fluctuaties zoveel mogelijk moeten worden  voorkomen.   Indiener stelt dat er constructies ontwikkeld kunnen worden voor  aardbevingsbestendige nieuwbouw, gericht op het voorkomen van  herhalingsschade. Hierbij zou niet uitgegaan moeten worden van een  bouwmethode die uitgaat van een minimale norm waarbij persoonlijk letsel wordt  voorkomen, maar van een norm waarbij constructies worden ontwikkeld die  schade en vervolgschade van aardbevingen zoveel mogelijk voorkomen.         03b-10  Antwoord         32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97    03b-11  Samenvatting  zienswijzen    03b-11  Antwoord         03b-12  Zienswijze    03b-12  Antwoord    Deze zienswijze is van belang voor de Nationaal Coördinator, het CvW en  bouwkundigen bij de gemeenten. Hij valt buiten de reikwijdte van dit  instemmingsbesluit.   Indieners vragen om een onderbouwing betreffende de aanvaardbaarheid van  optredende schades in de categorie DS1 en DS2. Doorrekening van DS1, DS2 en  DS3 schade en maatschappelijk risico zou meegenomen moeten worden in het  besluit over een maximaal toegestaan productieniveau, inclusief verhogingen in  verband koude of technische beperkingen (overige leden uit art. 2) én het  minimale productieniveau waarbij sprake is van aardbevingen met M < 1,5.  Indieners dringen erop aan om — voordat het instemmingsbesluit wordt genomen  =het verband vast te stellen tussen aardbevingen en schade en vervolgens door te  rekenen wat dit betekent voor verschillende productiescenario ‘s. Op de korte  termijn waarbinnen het Besluit moet worden genomen is dat echter niet mogelijk.  Daarom is, overeenkomstig de adviezen van de Tcbb, Sodm en de Mijnraad, een  voorschrift aan het Besluit verbonden (artikel 7) om eerst een methodiek te  ontwikkelen voor het berekenen van de mate van schade die verwacht kan worden  (als gevolg van geïnduceerde aardbevingen) voor de schadegrenstoestanden DS1,  DS2 en DS3, Vervolgens dient NAM uit te werken wat dat betekent voor het  productieniveau dat in het Besluit is vastgelegd.   Indiener stelt dat het niet duidelijk is welke maatregelen de afgelopen 50 jaar zijn  overwogen om de bodem tijdig te stabiliseren en waarom er geen enkele  maatregel is toegepast. Dit ondanks het feit dat indiener al in 1981 zelf getuige  mocht zijn tijdens een bijeenkomst in stad Groningen, dat de Groningse  waterschappen goed in de gaten hadden dat de bodem toen al dramatisch aan het  verzakken was.   Zie het antwoord op zienswijze 03c-02              32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97    03b-13  Zienswijze    03b-13  Antwoord    03b-14  Samenvatting  zienswijzen              03b-14  Antwoord         Met de bouwnorm van voor 2012 waarin geen rekening is gehouden met  aardbevingen, was de bouwstaat goed en nu in het aardbevingsgebied voldoet  deze niet meer. De staat legt mij iets op wat ik niet had kunnen voorzien. De  oorzaak van de wijzigingen in de bouwnorm, is het gevolg van het  gaswinningbeleid van de staat.   Indien een woning vanwege het risico op aardbevingen door gaswinning niet  langer aan de gestelde normen voldoet, wordt de woning op kosten van NAM  versterkt. Of dit voor een specifiek pand het geval is zal blijken uit de inspecties  die momenteel onder regie van de NCG worden uitgevoerd,   Indieners verzoeken om de economische impact voor de regio, expliciet en  transparant, in de afweging te betrekken zodat dit leidt tot een veilig en  verantwoord niveau van gaswinning en voorkomt dat schade aan de economie van  de regio ontstaat.    Bij mijn instemmingsbesluit moet ik vele dingen tegen elkaar afwegen: beperking  van veiligheidsrisico ‘s en schade, leveringszekerheid, belangen van de  vergunninghouder, gasbaten, impact voor de regio, enz. Daarom bespreek ik een  Besluit als het onderhavige in het kabinet Naast dit besluit is ook flankerend beleid  ontwikkeld, waarbij maategelen zijn genomen met het oog op de de impact van de  gaswinning op de regio en regionale economie. Zo is op een aantal specifieke  terreinen — verduurzaming, leefbaarheid en economische impuls - budget  beschikbaar gesteld door NAM. Dit is bijvoorbeeld het geval voor verduurzaming  (waardevermeerderingsregeling), leefbaarheid en een economische impuls.  Financiering en uitvoering van een economisch programma ligt primair bij het  Economic Board Groningen, dat voor de periode 2014-2018 een budget heeft van  97,5 miljoen (middelen vanuit provincie en NAM) voor versterking         26</pre>

====================================================================== Einde pagina 573 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 574 ======================================================================

<pre>         Registratienr. | 3.b Tekst  zienswijze    po economische structure,  03b-15 Volgens indiener zouden aardbevingen qua huizen nog nauwelijks een rol spelen in  Zienswijze de provincie Groningen als alle huizen, ook bestaande, in het aardbevingsgebied    worden voorzien van nieuwe adequate funderingen. En die bestaan.    03b-15 Deze zienswijze is van belang voor de Nationaal Coördinator, het CvW en  Antwoord bouwkundigen bij de gemeenten. Hij valt buiten de reikwijdte van dit  instemmingsbesluit.    3.c Bodemdaling, aanta! aardbevingen/seismiciteit              Registratienr. | 3.c Tekst  zienswijze  03c-00 Bodemdaling en waterpasmeting: In artikel 6 van het ontwerpbesluit staat  Zienswijze opgenomen dat een separaat rapport dient te worden opgesteld met daarin  informatie over een aantal bodemdalingsaspecten.  NAM verzoekt de Minister aan te geven hoe de voorschriften van artikel 6 zich  verhouden tot artikel 30 Mijnbouwbesluit.    Een onderdeel van het reeds ingediende en goedgekeurde meetplan zijn de  waterpasmetingen. In artikel 6, eerste tid, van het ontwerpbesluit wordt verzocht  een nieuwe analyse te maken van de data afkomstig uit de meetronde van 2013.  NAM verzoekt uw Minister om de deadline van 1 november 2016 van artikel 6,  eerste lid, te wijzigen naar 1 januari 2017.   03c-00 Sodm heeft geconstateerd dat er onbegrepen verschillen bestaan tussen de   Antwoord recente bodemdalingssnelheden bepaald op basis van waterpasmetingen,  radarreflecties en GPS metingen (pag. 33 advies Sodm). NAM heeft de  bodemdalingsvoorspellingen gebaseerd op een combinatie van Insar en  waterpassing. Echter, naar aanleiding van de geconstateerde verschillen is op  verzoek van Sodm het laatste onder artikel 30 ingeleverde meetregister  geactualiseerd met een volledige waterpasmeting (op basis van de NAM  waterpassing van een deel van het gebied en een RWD waterpassing van de  overige delen). Het besluit vraagt van NAM een actualisering van de kalibratie van  de bodemdaling op basis van dit meetregister en een actualisering van de  bodemdalingsvoorspellingen op basis van deze kalibratie. De analyse van de  onzekerheden staat volledig los van artikel 30 . De onderbouwing hiervoor wordt  gegeven in het Sodm advies (p. 33).  Het verschuiven van de inleverdatum naar 1 januari 2017 is opgenomen in het  definitieve besluit.   03c-01 Er zijn aardbevingen geweest met een duidelijk voelbare zwaarte in Slochteren,   Zienswijze Froombosch, Woudbloem en Schildwolde. Ook daarbuiten zijn nog veel  aardbevingen. Ook zijn er nog veel lichtere aardbevingen wat aangeeft dat de  ondergrond nog steeds onrustig is.  Volgens indieners is het suggereren dat door vermindering van de jaarlijkse  winningshoeveelheden de aardbevingen in frequentie en hevigheid zullen  verminderen een onbewezen stellingname. Dit zou niet voor alle gebieden kloppen  en in procedures bij voorbaat door de NAM in negatieve zin tegen gedupeerden   22, 23, 143 wordt gebruikt.  Door de aardgaswinning in de provincie Groningen is de bodem nog steeds in  beweging. Het aantal aardbevingen is vrijwel niet afgenomen. Naar verwachting  21 zullen er nieuwe bevingen ontstaan bij een winning van 24 miljard m3.   Indiener stelt dat de risico's van aardbevingen met een sterkte van 4 tot 5 op de  Schaal van Richter in het winnin lan 2016-2021 niet zijn weggenomen.   03c-01 Het is waar dat er de afgelopen jaren in dit gebied en daarbuiten nog bevingen zijn   Antwoord opgetreden. Echter over het gehele Groningen gasveld, dus ook in dit gebied, is de  aardbevingsdichtheid van bevingen met een magnitude van 1,0 en groter in 2015  ten opzichte van dezelfde aardbevingsdichtheid in 2013 afgenomen.  Het is niet de verwachting dat bij 24 miljard m° per jaar er geen bevingen meer  zuilen ontstaan. Zo lang er productie uit het veld is zullen bevingen mogelijk zijn.  Ook bevingen met een sterkte van 4 of 5 op de schaal van Richter zijn niet uit te  sluiten. Wel is de kans daarop, door het verminderen van het totale aantal  bevingen, een stuk kleiner geworden.         Of het aantal lichte bevingen (magnitude kleiner dan 1,0) is toegenomen is  moeilijk vast te stellen, Tot 2015 werden niet al deze bevingen door het netwerk  van het KNMI waargenomen. Sinds de uitbreiding van het netwerk in 2014 worden  alle bevingen vanaf magnitude 0,5 in het gehele Groningen gasveld goed  genomen. Hierdoor lijkt het alsof het aantal is toegenomen, maar is dit een         27</pre>

====================================================================== Einde pagina 574 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 575 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze                                direct gevolg van het verbeteren van het netwerk en kan het daadwerkelijke  aantal dat optrad in het verleden best veel hoger hebben gelegen dan het aantal  dat nu waargenomen wordt.   03c-02 Vanaf begin zestiger jaren vorige eeuw is door het ministerie van EZ en de NAM  Zienswijze volledig verzuimd om het letterlijk “wegzuigen van de bodem onder de voeten van  de Groningers" afdoende te compenseren en de bodem in de oorspronkelijke  situatie te stabiliseren.   Er is en wordt tot nu toe slechts op een uiterst bureaucratische wijze naar  schadecompensatie en versterking van bestaande en nieuwe bouwwerken te  streven. Hierdoor wordt niets gedaan aan de basis problematiek van de bodem  zakkingen zelf en de voortdurende psychische angst voor aardbevin  03c-02 Er is in het verleden en ook de afgelopen jaren veel onderzoek gedaan naar het  Antwoord compenseren van de drukafname in de bodem waardoor verdere compactie zou  kunnen worden voorkomen. Er kleven een aantal belangrijke problemen aan deze  manier om de problematiek aan te pakken. Ten eerste is ook aan de injectie van  een gas of vloeistof een aanzienlijk risico op aardbevingen verbonden. Het is dus  zeker niet zo dat door het compenseren van de drukafname er geen bevingen  zouden zijn geweest of zouden komen. Ten tweede is de schaal van deze  compensatie van een dusdanige omvang dat het zeker in het verleden bijna  onmogelijk was om dit te realiseren. Ten derde kan door het compenseren ook een  deel van het gas verloren gaan (onwinbaar worden), hetgeen vanuit het oogpunt  van planmatig beheer meegewogen moet worden in de afwegingen rond de    Zienswijze met hoger grondwater en aardbevingen tot gevolg.   03c-03 Door de doorgaande productie uit het Groningen gasveld zal er inderdaad nog   Antwoord steeds compactie in het reservoir optreden met bodemdaling tot gevolg en een  doorgaande kans op aardbevingen. Dit wordt in het winningsplan geadresseerd en  is in de overweging voor het besluit meegenomen.Door de in het besluit  voorgeschreven productiemaategelen en productiewijze gaat de bodemdaling wel  langzamer en wordt verwacht dat de seismische activiteit wordt verminderd.  32, 35, 44, 53, | O3c-04 Indieners verzoeken op basis van de huidige inzichten om een berekening waaruit  82, 84, 87 Zienswijze blijkt bij welk productieniveau er naar alle waarschijnlijkheid geen aardbevingen  groter of gelijk aan magnitude 1,5 te verwachten zijn en dit expliciet en  transparant te betrekken in de afweging.  03c-04 De grens van magnitude 1,5 is gerelateerd aan de compleetheid van het netwerk  Antwoord tussen 1995 en 2014, maar heeft geen relatie met veiligheid, het ontstaan van  schade of de magnitude waarbij bevingen gevoeld worden. Deze grenzen zijn ook  niet eenduidig in magnitude uit te drukken, omdat deze gerelateerd zijn aan de  beweging van de grond (de grondsnelheden en grondversnellingen). Het heeft  geen meerwaarde om dit productieniveau te laten bepalen.  Ik moet ingevolge artikel 36 van de Mijnbouwwet op basis van het risico op schade  als gevolg van de gaswinning beoordelen of de in het winningsplan beschreven  wijze van winning kan plaatsvinden of dat daaraan beperkingen moeten worden  gesteld. Daarbij kan aanleiding bestaan om met het oog op de belangen van de  winning een grotere kans op schade en de daarmee verbonden gevolgen te  accepteren wanneer de belangen groter zijn. Ook bij de gaswinning uit kleine  velden, waarbij de belangen kleiner zijn dan bij Groningen, wordt reeds een zeker  risico op schade door bevingen  32, 35, 44, 45, | O3c-05 Indieners stellen dat er zo snel mogelijk onafhankelijk onderzoek gedaan moet  82, 84, 87 Zienswijze worden naar het niveau waarbij de seismiciteit afneemt.    03c-05 Dit is onderdeel van de lopende onderzoeken. Eind 2016 zal het Kennisprogramma  Antwoord Effecten Mijnbouw van start gaan.    03c-06 Volgens de presentatie van professor Charles Vlek op 8 juni 2016 zijn de  Zienswijze aardbevingen sinds 1991 in aantal en kracht toegenomen. De seismiciteit zal nog  toenemen totdat het gasveld rond 2045 goeddeels is leeggehaald. De Sodm  medewerker heeft bevestigd dat de bevingen zich de afgelopen jaren hebben  verplaatst naar het zogeheten zuidelijk cluster, Indiener ziet een toename in het  aantal lichtere bevingen in de omgeving van Slochteren, Dit in tegenstelling tot  wat door u en diensten wordt gepredikt. De kaarten die tijdens informatieavond  zijn getoond laten zien dat het aantal en de hevigheid van bevingen ten noorden  van Hoogezand zijn vermeerderd.  Het is waar dat er de afgelopen jaren in dit gebied bevingen zijn opgetreden.  Echter over het gehele Groningen gasveld, dus ook in dit gebied, is de  aardbevingsdichtheid van bevingen met een magnitude van 1,0 en groter in 2015  ten opzichte van dezelfde aardbevingsdichtheid in 2013 afgenomen. Wel is het zo  dat de bevingsdichtheid in dit gebied in eerste instantie in 2014 is toegenomen  door verplaatsing van de productie uit het Loppersum gebied naar deze regio.  Echter na het besluit van januari 2015 om de productie ook hier terug te brengen  tot maximaal het niveau van 2012 is de bevingsdichtheid weer afgenomen tot net  onder het niveau van 2013.                                                                                                                                                                                                                                                                                                03c-06  Antwoord              28</pre>

====================================================================== Einde pagina 575 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 576 ======================================================================

<pre>         Registratienr.    zienswijze         03c-07  Zienswijze    03c-07  Antwoord    03c-08  Zienswijze    03c-08  Antwoord         32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97    03c-09  Zienswijze    03c-09  Antwoord    03c-10  Zienswijze    03c-10  Antwoord         03c-11  Samenvatting  zienswijzen    03c-11  Antwoord         Of het aantal lichte bevingen (magnitude kleiner dan 1,0) is toegenomen is  moeilijk vast te stellen. Tot 2015 werden niet al deze bevingen door het netwerk  van het KNMI waargenomen. Sinds de uitbreiding van het van het netwerk in 2014  worden alle bevingen vanaf magnitude 0,5 in het gehele Groningen gasveld goed  waargenomen. Hierdoor lijkt het alsof het aantal is toegenomen, maar is dit een  direct gevolg van het verbeteren van het netwerk en kan het daadwerkelijke  aantal dat optrad in het verleden best veel hoger hebben gelegen dan het aantal  dat nu waargenomen wordt.  Indiener vraagt zich af waarom het KNMI bepaalde bevingen niet opneemt en deze  afdoet als foutmelding. De meest recente aardbevingen in en rondom Nederland  worden in bijlage 2 niet genoemd.  Het KNMI neemt alle bevingen op in de database. In het geval waar de indiener  naar verwijst gaat het om een  gecontroleerde explosie van een zeemijn bij Borkum. Op het internet is direct na  de beving een automatische locatie verschenen. Aangezien de signalen duidelijk  verschillend waren van reguliere bevingen in Groningen is deze locatie verwijderd.  Later is een confirmatie verkregen uit Duitsland dat het om een gecontroleerde  losie ging en is de beving definitief uit de database verwijderd.  Volgens indiener wordt het risico van gaswinning uit kleine velden en gasopslag in  het ontwerp-instemmingsbesluit niet genoemd en wordt niet ingegaan op de  gevolgen die dit heeft voor de seismiciteit, en bodemdaling van de gebieden waar  deze kleine velden zich bevinden.    Veiligheidsrisico's van winning van gas uit andere gasvelden dan het  Groningenveld (kleine gasvelden, gasopslag) vallen buiten de reikwijdte van dit  instemmingsbesluit. Voor kleine velden en voor gasopslag worden aparte  winningsplannen respectievelijk opslagplannen aan de minister van Economische  Zaken voorgelegd. Deze plannen bevatten seismische risico analyses en    NAM verwacht geen directe schade op het niveau van bouwwerken of  infrastructuur omdat de bodemdaling geleidelijk en gelijkmatig over een groot  gebied verspreid wordt. De scheefstand die daardoor ontstaat is minimaal en  enkele orden kleiner dan de constructieve grenswaarden. Dat de scheefstand  minimaal is/zou zijn is niet juist en ook in hoge mate niet onderbouwd.   Het gaat om een bodemdaling in het diepste punt in de orde van 50 cm, De  afstand naar de randen van het veld is ongeveer 10 km. Dat levert minimale  scheefstand op van minder dan 1 mm per 10 meter (de typische afmeting van een  huis) over de totale levensduur van het Groningen veld (ca 100 jaar). Naar mijn  mening is dit voldoende onderbouwd.   Indiener stelt dat in het instemmingsbesluit nadrukkelijk de negatieve  veiligheidsgevolgen van de seismische dreiging meegewogen dienen te worden  vanuit het principe van risicogerichtheid en "Better safe than sorry".    In lijn met deze zienswijzen zijn de veiligheidsgevolgen van gaswinning uit  Groningen terdege meegenomen in het instemmingsbesluit, door aan het Besluit  enerzijds de voorwaarde te verbinden dat de gaswinning nog verder wordt  verminderd (naar 24 miljard Nm?, met een uitloop bij een koude winter en/of  technische storingen) en anderzijds voor te schrijven dat fluctuaties zoveel   gelijk moeten worden voorkomen.   Indieners begrijpen dat de NAM uiterlijk op 1 november 2016 voorziet in een  onderzoeksrapport met de opgetreden bodemdaling, een voorspelling van de  toekomst en een bepaling van de onzekerheid daarin. Aangezien het besluit  uiterlijk op 1 oktober 2016 definitief wordt, willen indieners in het besluit lezen aan  welke voorwaarden c.q. criteria het onderzoek moet voldoen en wat de  consequenties zijn indien de uitkomsten van het onderzoek niet voldoen aan de  gestelde voorwaarden.   Sodm heeft geconstateerd dat er onbegrepen verschillen bestaan tussen de  recente bodemdalingssnelheden bepaald op basis van waterpasmetingen,  radarreflecties en GPS metingen (pag. 33 advies Sodm). NAM heeft de  bodemdalingsvoorspellingen gebaseerd op een combinatie van Insar en  waterpassing. Echter, naar aanleiding van de geconstateerde verschillen is op  verzoek van Sodm het laatste onder artikel 30 ingeleverde meetregister  geactualiseerd met een volledige waterpasmeting (op basis van de NAM  waterpassing van een deel van het gebied en een RWS-CIV waterpassing van de  overige delen). Het besluit vraagt van NAM een actualisering van de kalibratie van  de bodemdating op basis van dit meetregister en een actualisering van de  bodemdalingsvoorspellingen op basis van deze kalibratie. De analyse van de  onzekerheden staat volledig los van artiket 30. De onderbouwing hiervoor wordt         29</pre>

====================================================================== Einde pagina 576 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 577 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze         14, 26, 29    03c-12  Zienswijze    03c-12  Antwoord    03c-13  Zienswijze    03c-13  Antwoord         03c-14  Zienswijze    03c-14  Antwoord    Tekst    Consequenties hangen af van het specifieke punt waaraan niet voldaan is. Een  consequentie kan zijn dat een nieuw rapport moet worden ingediend waarbij wel  aan de eisen is voldaan.   Indieners adviseren de minister er voor te zorgen dat de NAM duidelijk inzicht  geeft in de bodemdalingscomponent als gevolg van gaswinning en de component  die het gevolg is van andere c.q. autonome ontwikkelingen. De wijze waarop deze  componenten zijn bepaald dient daarbij inzichtelijk te worden gemaakt.   Op grond van de Mijnbouwwet dient een operator in het winningsplan weer te  geven welke bodemdaling er ten gevolge van zijn activiteiten in de ondergrond  optreden, wat de onzekerheden daarin zijn en welke maatregelen hij treft om deze  bodemdaling zoveel mogelijk te voorkomen en beperken. De operator is niet  verantwoordelijk voor autonome bodemdaling in het gebied   De onzekerheden in de voorspellingen met betrekking tot bodemdaling worden  door NAM geschat op ca. 20%. Het schattingsniveau van de NAM van de  onzekerheid van 20% is zeer betwistbaar en niet echt zichtbaar onderbouwd.   Een nadere onderbouwing van de onzekerheid is als voorwaarde aan het  instemmingsbesluit verbonden.         In de toelichting staat dat u de NAM inzichtelijk wil laten maken wat de oorzaken  voor de bodembeweging kunnen zijn. In artikel 6c schrijft u een analyse voor van  de onzekerheden bij bepaling van de bodemdaling. Het is indiener niet bekend wat  u met deze onzekerheden bedoeld en verzoekt om dit voorschrift duidelijker te  formuleren.   Het voorschrift over de bepaling van bodemdaling is verduidelijkt, in die zin, dat  het gaat om bodemdaling ten gevolgen van mijnbouwacitviteiten.   Voor wat betreft de betekenis van het woord “onzekerheden” in het voorschrift  (artikel 6) het volgende:   Sodm heeft geconstateerd dat er onbegrepen verschillen bestaan tussen de  recente bodemdalingssnelheden bepaald op basis van waterpasmetingen,  radarreflecties en GPS metingen (pag. 33 advies Sodm). NAM heeft de  bodemdalingsvoorspellingen gebaseerd op een combinatie van Insar en  waterpassing. Echter, naar aanleiding van de geconstateerde verschillen is op  verzoek van Sodm het laatste onder artikel 30 ingeleverde meetregister  geactualiseerd met een volledige waterpasmeting (op basis van de NAM  waterpassing van een deel van het gebied en een RWD waterpassing van de  overige delen). Het voorschrift vraagt van NAM een actualisering van de kalibratie    van de bodemdaling op basis van dit meetregister en een actualisering van de  bodemdalingsvoorspellingen op basis van deze kalibratie. In deze actualisering  dient NAM aan te geven wat de minimum en maximum waarde is van de  uiteindelijke bodemdaling door gaswinning.         14, 26, 81    03c-15  Zienswijze    03c-15  Antwoord         03c-16  Zienswijze    03c-16  Antwoord    Zienswijze    03c-18  Zienswijze    03c-18  Antwoord  03c-19  Zienswijze    Indieners verzoeken om de potentiele kosten voor eventuele (toekomstige)  waterhuishoudkundige maatregelen in Noord-Drenthe officieel bij de Commissie  Bodemdaling Groningen onder te bren   De Commissie Bodemdaling Groningen bestaat op basis van een overeenkomst  tussen NAM, Provincie Groningen en de Waterschappen. Het is niet aan mij om  daar wijzigingen in te brengen. Overigens staat het de indieners vrij om zich tot  NAM te wenden met dit verzoek of zelf een soortgelijke overeenkomst met NAM te  initieren.   Indiener maakt zich zorgen over de toename van overlast op de gasopslagliocatie.         De gasopstaglocatie maakt geen onderdeel uit van dit instemmingsbesluit. Ik heb  Sodm gevraagd om te kijken of er sprake is van een toename van overlast op de    De grenswaarden die in het ontwerp-instemmingsbesluit worden genoemd, komen  overeen met de situatie van de afgelopen jaren. Deze zijn volgens indieners  onacceptabel. De grenswaarden zouden omlaag moeten en over de periode van 5  jaar verder naar beneden moeten worden afgebouwd om de impact van  bodembewegingen te verminderen naar een acceptabel niveau. Het  voorzorgbeginsel zou hierbij leidend moeten zijn.    Indiener stelt dat hoe ondieper de bevingen, hoe groter de effecten aan het  oppervlak. Mede daarom is het van groot belang de diepte van de bevingen te  betrekken bij het afhandelen van de schade. De onzekerheid van de diepte is ca 1-  2 km. Dit houdt in dat het mogelijk is dat het epicentrum 2 km hoger kan liggen  dan de standaarddiepte van 3 km.   Schade waarvan uit inspectie blijkt dat deze is veroorzaakt door aardbevingen  door gaswinning, wordt door NAM volledig vergoed of hersteld, ongeacht de exacte  diepte of locatie van het epicentrum van de trilling.   Wanneer bij de Huizinge-beving (M3.6) van 16 augustus 2012 sprake was van  piekversnellingen tot ongeveer O,1g, lijkt het onwaarschijnlijk dat bij een beving         30</pre>

====================================================================== Einde pagina 577 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 578 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze    32, 35, 44, 82,  84, 87    met M4,1 gesproken kan worden van een bijbehorende versnelling van 0,129. De  energie die vrijkomt bij een beving van M4.1 is 31 keer zo veel als bij een beving  van M3.6.         03c-19  Antwoord    03c-20  Zienswijze    03c-20  Antwoord    03c-21  Antwoord         32, 35, 44, 82,  84, 87    Zienswijze    03c-23  Zienswijze    03c-23  Antwoord         In de modellen van de NAM waarbij de beving op diepte wordt vertaald in een  beweging aan het aardoppervlak is de grondversnelling bij de Huizinge aardbeving  groter geweest dan de verwachtingswaarde (van 0,05g). De opgetreden  grondversnellingen lagen wel binnen de onzekerheidsbandbreedte. Een  verwachtingswaarde voor de grondversnelling voor een M4.1 beving van 0,12 g is  dan ook mogelijk, vooral voor stijvere ondergrond. De onzekerheid hierin is echter  groot. Hierbij speelt vooral de grondsoort van de ondiepe ondergrond een grote  rol. Vooral bij slappere ondergrond zijn hogere grondversnellingen, gevoelsmatig  meer in lijn met de waarnemingen bij Huizinge, dan ook zeker mogelijk.   Indiener verzoekt om nieuwe meldingen van onderzoeklocaties waar ondernemers  een lokale maaivelddaling constateringen en waar de grond niet geroerd is of  verzakt door autonome processen te onderzoeken en/of onderdeel te laten zijn  van het (5 jaarlijks) grote onderzoek naar bodemdaling. Achtergrond is de klacht  van agrariërs bij de Commissie Bodemdaling over de aanwezigheid van ingesloten  laagtes als gevolg van lokale verzakkingen waar langdurig water op blijft staan na  regenval. De oorzaak zouden toegenomen lokale ongelijkmatige maaiveldzakking  zijn als gevolg van de gaswinning.   Ook is het verzoek om analyse te doen of autonome processen (oxidatie,  inklinking, zakking door slootdemping) versneld worden door bevin   Gaswinning veroorzaakt een grote gelijkmatige verzakking van de ondergrond.  tokale ongelijkmatige maaiveldverzakkingen zijn geen direct gevolg van de  gaswinning. Wel kunnen deze het gevolg zijn van ondiepe processen zoals  inklinking van kleien of oxidatie van veen ten gevolge van peilaanpassingen van  het waterschap, welke wel een gevolg van de bodemdaling door gaswinning  kunnen zijn. Indien er discussie met de NAM is over de oorzaak van bodemdaling  kan de agrariër zich richten tot de Tcbb en hen vragen om onderzoek te (laten)  doen naar de oorzaak van de verzakkin   Indieners adviseren om zo snel mogelijk met een gedragen en onafhankelijk  geborgde methodiek te komen voor de weergave van de grondversnellingen en de  gebouwversnellingen in kaarten.   Voor het bepalen van de peakgroundacceleration (pga-)waarde in Groningen wordt  gebruik gemaakt van de kaart die is opgesteld door het KNMI. Het KNMI is  onafhankelijk. Deze kaart wordt periodiek gereviewd door internationale    KNMI en NAM maken de kaarten volledig onafhankelijk van elkaar. Beide partijen  zijn zelf verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen van leesbare kaarten met  een duidelijke legenda. Ik zal hen daarop wijzen.   De seismische kaarten zoals die nu gehanteerd worden, zijn volgens de Belgische  hoogleraar M. Sintubin, Professor of Geodynamics van de KU Leuven, niet  bruikbaar bij geïnduceerde aardbevin   Ik heb hierover de mening gevraagd van Sodm. De reactie van Sodm luidt:    De heer Sintubin acht de kaarten niet bruikbaar omdat ze gebruik maken van de  traditionele weergave met waarschijnlijkheden voor het optreden van een  bepaalde grondversnelling van 10% in 50 jaar (of 1% per 5 jaar of 0,2% per jaar).  Hierbij baseert hij zich op de recente kaarten van de USGS voor het midden van  de VS, waarbij er kaarten voor 1 jaar vooruit zijn gemaakt en uitgegaan wordt van  een kans van 1% dat de grondversnelling optreedt. De reden dat er slechts een  voorspelling voor 1 jaar wordt gemaakt is vanwege het feit dat men nog geen  goed fysisch model heeft dat de seismiciteit ten gevolge van de waterinjectie kan  voorspellen. Er moet derhalve uitgegaan worden van een extrapolatie van het  verleden. Dit is bijzonder lastig want de injectie is niet constant in de verschillende  regio's en sterk afhankelijk van de schaliegasproductie. Derhalve moet de USGS  zich beperken tot een voorspelling van 1 jaar. Voor Groningen hebben we a) wel  een fysisch model en b) is bekend hoe de NAM voornemens is het veld de  komende jaren te produceren. Het is daardoor mogelijk om voor langer dan 1 jaar  een voorspelling van de seismische activiteit te maken. In haar review bevestigen  de experts van de USGS (welke ook aan de kaart van de USGS hebben  bijgedragen) dit grote verschil. In het winningsplan van NAM worden prognoses  voor de seismische activiteit voor de komende 5 jaar gebruikt om de kaarten te  maken. Wat de heer Sintubin niet aangeeft is dat de kaarten voor Groningen  slechts een voorspelling zijn van de gemiddelde, jaarlijkse dreiging in de komende  5 jaar en niet voor 50 jaar. Het is beter om aan te geven dat we hier te maken  hebben met een waarschijnlijkheid van 1% in deze 5 jaar dan van 10% in 50 jaar  (of 0,2% per jaar). In dit opzicht zijn de uitgangspunten van de kaarten van de  USGS en de NAM vergelijkbaar en gaat de stelling van de heer Sintubin dat deze         31</pre>

====================================================================== Einde pagina 578 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 579 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze    03c-24  Antwoord         03c-25  Zienswijze    03c-25  Antwoord    Indiener constateert dat u vindt dat de NAM het risico op schades moet  berekenen, maar dat er geen concrete maatregel wordt opgelegd.   Indiener constateert dat het aantal schademeldingen na week 10 van 2016  van ca. 500 meldingen per week abrupt terugviel tot ca. 200 meldingen per  week. Indiener vraagt naar de oorzaak hiervan.   De geografische verdeling van de schades in de loop van de tijd is niet  geanalyseerd. Volgens indiener geeft een dergelijke analyse mogelijk  aanwijzingen over de correlatie met recente bevingen in die buurt of het effect  van voortdurende kleine trillingen.   In het voorstel van de NAM wordt vooral gerept over aanvaardbare  veiligheidsrisico's. Het blijft onduidelijk hoeveel schade er ontstaat. Er wordt  ook niets gezegd over maatregelen die nodig zijn om een lagere niveau  technisch, organisatorisch en politiek mogelijk te maken. In het rapport van  SodM wordt gesproken over al weer optredende drukverlagingen in  noordwestelijke en centrale regio's. Er is geen analyse van die  drukverlagingen in die regio's?   In het besluit is wel degelijk een concrete maatregel opgenomen, namelijk in  artikel 7 is vastgelegd dat NAM voor 1 februari een methodiek moet  ontwikkelen om de risico’s op schade te berekenen en deze berekeningen voor  1 november 2017 moet hebben gerapporteerd, Door de productie beperking  en het voorschrift over het zoveel mogelijk beperken van fluctuaties in de  productie zijn er concrete maatregelen getroffen waarvan verwacht wordt dat  de seismische activiteit verder zal afnemen en minder schades zullen  ontstaan.   In de bijlagen bij het Winningsplan (Technical Addendum to the Winningsplan  Groningen 2016 PART V, Damage and Appendices) constateert NAM dat er  geen direct verband te leggen is tussen het plaatsvinden van een beving en  het aantal schademeldingen. Het aanwijzen van een enkele oorzaak voor een  terugval of stijging van de ene op de andere week is niet mogelijk.   In de bijlagen bij het Winningsplan (Technical Addendum to the Winningsplan  Groningen 2016 PART V, Damage and Appendices) is een analyse opgenomen  van de relatie tussen de locaties van met meetapparatuur waargenomen  trillingen en aantal en omvang van de gemelde schades.   Er is wel degelijk een analyse van de drukverlaging in het Groningen veld en  de ruimtelijke verdeling ervan welke ook ten grondslag heeft gelegen aan de  uitspraak van het Sodm.   NAM presenteert in het Technical Addendum het nieuwe model waarmee  gewerkt wordt. Dit model is onvolledig. Ik verzoek U daarom er zorg voor te  dragen dat NAM zo snel mogelijk het nieuwe model wijzigt op basis van alle  beschikbare parameters, waaronder tevens de historische productie zoals  onder Duitse vlag voor de kust plaatsgevonden heeft.   De bodemdaling die tengevolge van productie offshore plaats vindt is echter  niet meetbaar, omdat die vereffend wordt door een natuurlijke sedimentatie,  die evenredig is aan de bodemdaling.   De zienswijze van de indiener is niet juist. NAM heeft de juiste historische  productie in haar modellen gebruikt.   Bodemdaling offshore ten gevolge van de productie uit het Groningenveld  wordt gemeten met behulp van diepe peilmerken. Het niveau van de  wadplaten ondervind inderdaad effectief geen bodemdaling doordat  natuurlijke sedimentatie in de waddenzee deze daling enseerd         3.d Individueel veiligheidsrisico (aantal gebouwen, vallende objecten)    Registratienr.  zienswijze    32, 35, 44, 82,  84, 87         03d-01  Samenvatting  zienswijzen    03d-01  Antwoord    03d-02  Zienswijze    Indieners geven aan dat zij niet vinden dat in het besluit veiligheid voorop wordt  gesteld. De veiligheid van de inwoners en het voorkomen van schade spelen nog  altijd een veel te kleine rol in het denken en plannen van NAM. (Veiligheids)risico's  zouden met het huidige ontwerp-instemmingsbestuit nog steeds te hoog zijn en  veiligheid niet gegarandeerd.   In het besluit worden alle betrokken belangen afgewogen waarbij de veiligheid, het  zoveel mogelijk beperken van schade en de leveringszekerheid het zwaarst hebben  gewogen. Met het voorgeschreven productieplafond en de voorgeschreven  productiewijze wordt verwacht dat de seismische activiteit verder zal afnemen.  Indieners stellen voor zo snel mogelijk een norm en methodiek voor vallende  objecten te ontwikkelen in lijn met de norm en methodiek van NPR.   Hierbij een termijn vast te stellen waarbinnen NAM het nader onderzoek naar  vallende objecten uitgevoerd moet hebben, en de uitkomsten aan de NCG te         32</pre>

====================================================================== Einde pagina 579 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 580 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze          3.d    03d-02  Antwoord         32, 35, 44, 79,  82, 84, 87                                                               03d-03  Samenvatting  zienswijzen    Tekst    overleggen zodat de NCG passende maatregelen kan treffen,    Ook voor vallende objecten geldt de norm van 10°, In hoeverre deze objecten  voldoen aan de norm kan worden berekend met de NPR. Dit is echter een  tijdsintensieve en kostbare exercitie. Om die reden zal de NCG de NEN-commissie  verzoeken om te komen tot een aanscherping en snellere methode om dit risico te  berekenen.  Volgens indieners ontbreekt een consistent risicobeleid/risicomethodiek, waarin  alle aardbeving gerelateerde risico's zijn meegenomen. De risicoanalyse uit het  inwinningplan zou incompleet zijn en niet (transparant) getoetst aan het  risicobeleid.                                                    03d-03  Antwoord                                                       Het kabinet heeft voor gebouwen, industriële installaties en infrastructurele  werken veiligheidsnormen bepaald dan wel richtinggevende beleidsuitspraken  gedaan. Zo is voor de gecombineerde veiligheidsrisico's door beschadiging van  gebouwen en niet-structureie bouwelementen de norm van 10° bepaald voor het  individueel aardbevingsrisico. De risicoanalyse uit het winningsplan houdt deze  norm aan. De onzekerheden daarin zijn in het instemmingsbesluit meegewogen en  hebben geleid tot een verlaging van het productieplafond ten opzichte van het  voorstel van NAM in het winningsplan.   Verder heeft het kabinet gesteld dat geïnduceerde aardbevingen die de industrie  en vitale infrastructuur kunnen treffen niet mogen leiden tot vermindering van  omgevingsveiligheid, een uitspraak waarvoor nog specifieke ijkpunten worden  bepaald.  De risicoanalyse waarop het besluit genomen is, is niet onafhankelijk tot stand  gekomen maar is slechts een invulling van de modellen van de NAM,   De feiten worden ontkend. Per jaar ontstaan in Groningen nog steeds 20.000  schades, waarvan 15.000 worden ontkend. Risico's nemen dus niet af.              Betrek in de afweging expliciet en transparant dat de risicoberekeningen nog  steeds grote onzekerheidsmarges bevatten en dat voor instemming met het  winningspltan wordt uitgegaan van een risicoberekening op basis van conservatieve  aannames en niet op de huidige berekeningen van de NAM,    De door de NAM gebruikte modellen om risico's in te schatten en de daaruit  getrokken conclusies zijn niet geschikt voor de situatie in Groningen. Er is nog  steeds onvoldoende kennis van de mijnbouw gerelateerde bevingen, het gedrag  van de ondergrond en de juiste weging van risico's. Daardoor is het ontwerp-  instemmingsbesluit zelf ook zeer onvoldoende,   De toestand wordt veel te positief ingeschat. Het voorzorgsbeginsel heeft nog  steeds onvoldoende voorrang gekregen en het overheidsbeleid is zeer  tegenststijdig en grillig. Zo wordt er wel Euro 70 miljoen geïnvesteerd in het  Groninger Forum terwijl dit niet officieel in het mijnbouw gebied ligt, terwijl  voorzieningen, huizen en dijken in het eigenlijke winningsgebied nog steeds  onveilig zijn. De overheid heeft nog steeds weinig gedaan aan bouwkundig  versterken en veiligheidsmaatregelen staan nog in de kinderschoenen.   Er is een gedeeld bestuurlijk beeld dat aangeeft dat absolute zekerheden in de  huidige situatie niet mogelijk zijn. Vervolgens zal bepaald moeten worden op welke  wijze er rekening wordt gehouden met deze onzekerheden, ook ten aanzien van de  bepaling van het aanwezige risico. Dit is mede de aanleiding geweest om in 2014  aan te geven dat er een consistent en integraal risicobeleid voor de gaswinning in  Groningen moet komen.   In het instemmingsbesluit zijn de bestaande onzekerheden en de vertraging in de  versterkingsoperatie meegewogen. Dit heeft geleid tot een lagere vaststelling van  het productieplafond dan NAM heeft voorgesteld en tot voorschriften over de  productiewijze. Verwacht wordt dat door deze maatregelen de seismische activteit  verder zal afnemen tot een lager niveau dan het niveau van 2015.                                                                         4 03d-04  Samenvatting  zienswijzen   32, 35, 44, 82,   84, 87   5  03d-04  Antwoord   38 03d-05  Zienswijze  03d-05  Antwoord   76 03d-06  Samenvatting  zienswijzen  03d-06         De zeer ondiepe bevingen in Noord-Nederland kunnen soms al bij een magnitude  van 1.2 worden gevoeld. Door de relatief slappe ondergrond zijn de gevolgen voor  huizen die niet aardbevingsbestendig zijn heel anders dan in landen waar  natuurlijke bevingen voorkomen.  Het klopt dat ondiepe bevingen op relatief slappe ondergrond al bij lagere  magnitude gevoeld kunnen worden. Het is dan ook niet de zozeer de magnitude  die bepaalt of een beving gevoeld wordt, maar de versnelling die aan de  bovengrond optreedt. Bij tektonische bevingen ligt deze grens vaak veel hoger  namelijk op een niveau waarop in Groningen al substantiële schade optreedt. Dit  wordt meegenomen in de onderzoeken en studies. Hetzelfde geldt voor de  aardbevingsbestendigheid van gebouwen.  Indieners stellen dat informatie ontbreekt over kwetsbaarheid van de bodem en  het effect van bodembewegingen. Dit zou niet mogen ontbreken in een                             risicoanalyse,    NAM verwacht geen directe schade op het niveau van bouwwerken of         33</pre>

====================================================================== Einde pagina 580 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 581 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze    Antwoord         03d-07  Zienswijze  03d-07  Antwoord         03d-08  Zienswijze    03d-08  Antwoord         03d-09  Zienswijze    03d-09  Antwoord              03d-10  Zienswijze    03d-10  Antwoord              infrastructuur, omdat de bodemdaling geleidelijk en gelijkmatig over een groot  gebied verspreid wordt.  Indiener stelt dat noodscenario's nog onvoldoende zijn onderzocht en uitgewerkt.         In april 2016 heeft het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Groningen het  nieuwe Incidentbestrijdingsplan aardbevingen vastgesteld, waarin ook rekening is  gehouden met de gevolgen van aardbevingen. Dit vervangt het oude Incident  Bestrijdingsplan Aardbevingen uit 2014. Hierin wordt geschetst welke incidenten  zich (tegelijkertijd) kunnen voordoen en hoe de hulpverlening vervolgens  plaatsvindt. De Veiligheidsregio is verantwoordelijk voor een goede voorbereiding  op rampen en incidenten. Eind oktober 2015 heeft de Veiligheidsregio Groningen  (in samenwerking met defensie) een grootschalige calamiteitenoefening gehouden  in het oefendorp Marnehuizen met als scenario een zware aardbeving.   Indiener vindt de onderbouwing van het plaatsgebonden risico van personen in  een gebouw twijfelachtig, in ieder geval met betrekking tot gebouwelementen.  Daarnaast wordt er in deze stelselmatig grof misbruik van gemaakt, door diverse  partijen, ook de NAM, en dit kan dan ook niet als vaststaand feit worden gezien.  De bepaling van het individueel risico vindt plaats volgens de gangbare methodes  uit de bouwregelgeving. Deze vormen ook het uitgangspunt van de Nederlandse  Praktijk Richtlijn (NPR 9998) die gebruikt wordt om te bepalen of gebouwen  voldoende aardbevingsbestendig zijn.   Indiener verwijst naar de veiligheidsnorm van de commissie Meijdam, die aangeeft  dat alle Nederlanders een gelijke risicofactor dienen te hebben. Hier zou in  Groningen nog geen sprake van zijn, aangezien nog niet alle gebouwen  aardbevingbestendig zijn.   Op advies van de commissie Meijdam heeft het kabinet voor de gecombineerde  veiligheidsrisico's door beschadiging van gebouwen en van niet-structurele  bouwelementen de norm van 10° bepaald voor het individueel aardbevingsrisico.  Het individueel risico in gebouwen is daardoor gelijk als elders in het land.  Indiener maakt zich zorgen over de eigen veiligheid, dat van hun dierbaren en de  huisdieren en vraagt naar de gevolgen van de aardbevingen en bodemdaling op  zijn/haar eigen huis,   Indien u zich onveilig voelt kunt u gebruik maken van de rode knop procedure van  CVW en zich melden op https://www.centrumveiligwonen.nl/versterken/zorgen-  over-de-veiligheid-van-uw-huis. CVW stelt dan met u vast of hoe het is met de  veiligheid van uw huis.                   3.e Maatschappelijk (groeps)risico          Registratienr.  zienswijze    3.e            Tekst              59         03e-01  Samenvatting  zienswijzen    03e-01  Antwoord                                         Met het ontbreken van een breed geaccepteerde methodiek voor de berekening en  de weging van aardbevingsrisico's in Groningen (in het Gasbesluit 2015 door EZ  voorgeschreven), wordt volgens indieners opnieuw een instemmingsbesluit over  gaswinning genomen, zonder duidelijkheid over risico’s en op welke wijze deze  afgewogen zouden moeten worden. Indieners zijn van mening dat de bevolking  van het gebied recht heeft op duidelijkheid over de risico’s.    Volgens NAM is de veiligheid van bewoners bij een productie van 33 miljard Nm?  per jaar in voldoende mate gewaarborgd (vergelijk pagina 7 winningsptan,  bladzijde 6 ontwerpinstemmingsbesluit). Door het ontbreken van een  risicomethodiek is volgens indieners echter volkomen onduidelijk wanneer de  veiligheid voldoende of onvoldoende gewaarborgd is. Volgens indieners is het  opvallend dat ook het SodM de beoordeling van NAM over acceptatie van  schaderisico's niet deelt en dat de Technische commissie bodembeweging  concludeert dat de juistheid van de berekende risico's moeilijk toetsbaar is.   Het kabinet heeft een veiligheidsnorm bepaald voor de effecten van aardbevingen  op en rondom gebouwen, plus een methode (Nederlandse praktijkrichtlijn) om  gebouwen aan die norm te toetsen. Uit het winningsplan dat NAM heeft ingediend  blijkt, dat bij een jaarproductie van 33 miljard m° enkele honderden gebouwen  niet voldoen aan de norm. Volgens het Sodm zou deze statistische raming aan de  lage kant kunnen zijn; in ieder geval moeten de rekenmodellen van NAM nog  verder verfijnd worden. Intussen wordt via intensieve inspecties bepaald hoe sterk  de woningen werkelijk zijn, te beginnen in de kern van het aardbevingsgebied.  Het kabinet verbindt aan instemming met het winningsplan onder meer het  voorschrift dat NAM uiterlijk op 1 november 2017 een overzicht indient van de  voornaamste risico’s gerelateerd aan gebouwen, industriële installaties,                                                                 34</pre>

====================================================================== Einde pagina 581 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 582 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze    3.e Tekst    | rrt—“‘CSC*é*dSC‘($SNNNNNTT_| infraastrructuurr en waterkeringen.    14    32, 35, 44, 82,  84, 87    03e-02 Indieners dringen er op aan dat de minister waakt over een beperkt niveau van   Samenvatting | maatschappelijk aanvaardbare veiligheidsrisico's voor de inwoners van het   zienswijzen winningsgebied.  Maatschappelijke impact en maatschappelijk veiligheidsrisico zouden expliciet en  transparant in de afweging betrokken moeten worden en doorvertaald, zodat dit  leidt tot een veilig niveau van gaswinning en beperking van schade.   03e-02 Het is belangrijk om naast het individuele risico ook de kans te bepalen dat er   Antwoord meerdere slachtoffers tegelijk vallen als gevolg van aardbevingen. Daarom heeft  de commissie Meijdam samen met Sodm en andere deskundigen een methodiek  ontwikkeld voor het maatschappelijk veiligheidsrisico, waarmee beter kan worden  ingezoomd op gebouwen en locaties in het aardbevingsgebied waar veel mensen  tegelijk samenkomen. Het kabinet heeft de methode en de berekeningswijze  overgenomen. NAM heeft de eerste berekeningen van het maatschappelijk risico  voor zeven deelregio’s aangeleverd. Ik verbindt aan instemming met het  winningsplan onder meer het voorschrift dat NAM uiterlijk op t november 2017 het  maatschappelijk risico berekent voor het gehele Groningenveld en voor alle dorpen  en steden binnen het invloedsgebied van de gaswinning uit het Groningenveld,.         32, 35, 44, 82,  84, 87              03e-03 Indieners adviseren om het maatschappelijk veiligheidsrisico ook voor andere  Samenvatting | productiescenario’s te laten berekenen en om het maatschappelijk veiligheidsrisico  zienswijzen voor het totale gebied te laten berekenen.    03e-03 Zie antwoord op zienswijze 03e-02  Antwoord    03e-04 Volgens indiener is de bescherming van de persoonlijke en algemene veiligheid, en  Zienswijze het maximaal beperken van schade aan milieu en eigendommen, onvoldoende  afgedekt in het voorliggende instemmingsbesluit, door het ontbreken van een  norm voor toelaatbare productiefluctuaties,  03e-04 Artikel 4 van het ontwerp-instemmingsbesluit stelt voorwaarden ten aanzien van  Antwoord productiefluctuaties:  1. De Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. verdeelt de productie bedoeld in  artikel 2, eerste lid, gelijkmatig over het jaar, waarbij seizoensfluctuaties en  fluctuaties op maandbasis zo veel mogelijk worden voorkomen.  2. Noodzakelijke fluctuaties dienen zo geleidelijk mogelijk te worden ingevoerd.  Er is inderdaad geen scherpe norm voor productiefluctuaties. Met de huidige  kennis over aardbevingen zou zo'n norm niet onderbouwd kunnen worden.    3.f Infrastructuur, industriële installaties (chemiepark Delfzijl) en integraal risicobeleid    Registratienr.  zienswijze    3.f Tekst         32, 33, 35, 39,  40, 43, 44, 46,  47, 49, 51, 53,  56, 63, 64, 80,  82, 83, 84, 85,  86, 87, 88, 89,  97   6    241    32, 35, 44, 82,  84, 87         O3f-01 Indieners geven aan dat er weinig aandacht is voor specifieke erfgoed-  Samenvatting | gerelateerde problematiek, industriéle installaties en kritische infrastructuur.  zienswijzen    Waterstanden, binnendijken, gevolgen van mijnbouw op de chemische industrie  (Delfziji/Eemshaven, maar ook door het gebied lopende electriciteits- en andere  leidingen), de consequenties van een gebroken leiding, vallende  electriciteitsmasten en/of dijkdoorbraken, al dan niet in combinatie met de  toenemende extreme weersomstandigheden, zijn onvoldoende onderzocht en in  beeld gebracht. Ook in de rest van Nederland kunnen de aardbevingen in  Groningen effect hebben op dijken.  Aandacht voor deze aspecten zou betrokken moeten worden in de afweging.  Het advies is om zo snel mogelijk een norm en methodiek voor kritische  infrastructuur zoals dijken, kunstwerken, hoogspanningsmasten etc vast te stellen,  03f-01 Om de integrale veiligheid goed te kunnen beoordelen is een totaaloverzicht nodig  Antwoord over alle sectoren. De bestaande normen en technische voorschriften voor  infrastructurele werken houden nog geen rekening met aardbevingsrisico’s. Dit  maakt beoordeling van infrastructuur complex.  In het Platform Aardbevingsbestendige Infrastructuur (PAI) zijn alle  infrabeheerders in het gebied vertegenwoordigd (Provincie, RWS, gemeenten,  waterschappen, drinkwaterbedrijf, GTS, Tennet, Prorail, Enexis en Groningen  Seaports) De NCG bekijkt met het PAI wat in de verschillende domeinen de beste  manier is om rekening te houden met aardbevingsrisico’s, en verzoekt de  betreffende bevoeg gens dit risico mee te nemen in de              35</pre>

====================================================================== Einde pagina 582 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 583 ======================================================================

<pre>         Registratienr.    zienswijze         32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97    03f-02  Samenvatting  zienswijzen    O3f-02  Antwoord    03f-03  Zienswijze    03f-03  Antwoord         32, 35, 44, 82,  84, 87    32, 35, 44, 82,  84, 87    04f-04  Zienswijze    O3f-04  Antwoord    O3f-05  Zienswijze    O3f-05  Antwoord    03f-06  Zienswijze    normstelling. Uitgangspunt is dat aardbevingen geen extra risico betekenen voor  de vitale infrastructuur zoals primaire waterkeringen. De kennisontwikkeling is in  volfe gang. Indien daarbij constructies of constructieonderdelen in beeld komen die  evident versterking nodig hebben, dan zullen die met voorrang worden aangepakt  în overleg met de infrabeheerders en de NCG. Dit gebeurt momenteel bijvoorbeeld  bij de versterking van de zeedijk tussen Eemshaven en Delfzijl.   Indieners adviseren vanwege onzekerheden van de aardbevingsbestendigheid van  bebouwing, industrie en kritische infrastructuur, de afwegingen te baseren op het  voorzorgprincipe.    Er is voor de industrie een lijn in gang gezet om, met in achtneming van de  bestaande normen en technische voorschriften, rekening te kunnen houden met  aardbevingsrisico’s. Dit onder andere n.a.v. het advies van de Commissie Meijdam  en de reactie van het kabinet hierop uit december 2015. Als vervolg/nader  uitwerking wordt bekeken of het mogelijk is om een nader ijkpunt te bepalen voor  de omgevingsveiligheid voor de industrie bij een maatgevende aardbeving in het  kerngebied.   Voor infrastructuur heeft de NCG de betrokken infrabeheerders en andere  relevante partijen, zoals toezichthouders/kadersteliers en de NAM als  verantwoordelijke partij voor de versterkingsopgave bij elkaar gebracht om te  komen tot een aanpak. In 2016 is hier een start meegemaakt en wordt onder  meer een kwalitatieve risico-inventarisatie onder regie van de NCG uitgezet, Er is  nog steeds meer informatie nodig over de staat van de infrastructuur in het  gebied. Met de genoemde inventarisatie wil de NCG dan ook bepalen of specifieke  maatregelen voor schadeherstel en/of versterking van het huidige areaal nodig is  en of er aanpassing van normstelling aan de orde is, Naar verwachting ontstaat  hierover in de komende periode (eind 2016 en in de eerste helft van 2017) meer  duidelijkheid,    Indiener stelt dat in het ontwerp-besluit onvoldoende duidelijkheid geeft over de  aanpak en termijnen om de dijken aan het Eemskanaal voor de gemeente Ten  Boer aardbevingsbestendig te maken.   Voor de dijken langs het Eemskanaal zijn de betreffende waterschappen  verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud. In dit kader vindt er ook overleg  plaats tussen de waterschappen en de NAM, met betrokkenheid van de NCG en  onder meer IenM en het Hoogwaterbeschermingsprogramma. Op basis van de  eerdere analyses naar de bevingsbestendigheid van de vitale infrastructuur, is er  door het waterschap Noorderzijtvest een plan op gesteld om op basis van  prioritering in de komende periode de benodigde maatregelen te treffen. Het  uitgangspunt hierbij is dat NAM hierbij de kosten voor een bevingsopgave draagt.  Dit geldt voor alle waterkeringen in het gebied en daarmee ook voor de zeedijk  tussen Eemshaven en Delfzijl.   Indieners vragen EZ om aan te geven hoe de vijftig aanbevelingen uit het  Deltares-rapport ‘Aardbevingen Groningen: naar een methode van risico  gebaseerd prioriteren versterkingen’ (2015) zijn gerespecteerd en meegenomen.  Het Deltares-rapport ‘Aardbevingen Groningen: naar een methode van risico  gebaseerd prioriteren versterkingen’ heeft primair betrekking op gebouwen, niet  op infrastructuur. In het bij hierboven geschetste traject (zie de antwoorden op de  zienswijzen 03f-01, 02, 03) zal wel gebruik worden gemaakt van de kennis die hier  reeds is opgedaan. Waar specifieke eisen aan infrastructuur worden gesteld (zowel  qua normering als qua constructie) zal hier apart aandacht aan worden besteed.  Indiener vraagt naar de gevolgen van eventuele schade aan de gas- en  gifleidingen van de NAM die op 2,5 meter diepte onder zijn/haar weiland lopen. De  NAM zou zelf eerder hebben aangegeven dat de druk op deze leiding hoog is en  schade zeer grote gevolgen zou hebben. Hoe kan dit afgezet worden tegen het  aardbeving- ingsrisico van de gaswinning?   Voor de veiligheid van leidingen geldt in zijn algemeenheid dat de betreffende  eigenaar hiervoor verantwoordelijk is en moet voldoen aan de hiervoor relevante  regelgeving. Dit geldt daarmee ook voor gasleidingen van NAM en buisleidingen  van bedrijven in bijvoorbeeld de chemische industrie   Indieners adviseren dat u bedrijven stimuleert en ondersteunt in hun onderzoeken.                   03f-06  Antwoord    De NCG is actief in het stimuleren en ondersteunen van bedrijven bij de  onderzoeken. Bijvoorbeeld door financiering van de afronding van de Deltares/TNO  methode om aardbevingsbestendigheid van industriële installaties te bepalen. De  onderzoeken volgens deze methode worden uitgevoerd door gespecialiseerde  ingenieursbureaus op kosten van de NAM, en beoordeeld door Deltares/TNO op  kosten van de NCG.   Tevens worden er ervaringen uitgewisseld over de maatregelen die bedrijven al              36</pre>

====================================================================== Einde pagina 583 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 584 ======================================================================

<pre>         Registratienr.    zienswijze         32, 35, 44, 82,  84, 87    32, 35, 44, 82,  84, 87    03f-07  Zienswijze  O3f-07  Antwoord    03f-08  Zienswijze  03f-08  Antwoord              o3f-09  Zienswijze    03f-09  Antwoord         kunnen nemen op basis van het kwalitatieve onderzoek (fase 1) dat inmiddels bij  de meeste chemische bedrijven is afgerond. Dit betreft aanpassingen in het  bedrijfsproces en noodmaatregelen in het geval van een zware aardbeving. De  noodzaak van versterkingsmaatregelen zal moeten blijken uit de kwantitatieve  onderzoeken (fase 2). Een snellere rekenmethodiek dan de huidige wordt  binnenkort uitgeprobeerd bij een aantal bedrijven.    Indieners adviseren om zo snel mogelijk normen en een toetsingskader vast te  stellen.    De bestaande normen en technische voorschriften houden nog geen rekening met  aardbevingsrisico’s. Inpassing van dit risico in de bestaande methodieken blijkt te  leiden tot zeer complexe rekenkundige opgaven. De Commissie Meijdam heeft in  haar eindrapport een andere benadering voorgesteld, met als uitgangspunt dat  aardbevingen geen extra risico mogen betekenen voor de chemische industrie en  vitale infrastructuur, en noemt daarbij als ijkpunt dat deze redelijkerwijs bestand  moeten zijn tegen een aardbeving in het kerngebied van 5 op de schaal van  Richter en de daarbij horende verdeling van grondversnellingen (PGA-waarden).  Uit een constructieve toets van de installaties moet dan vervolgens blijken of de  omgevingsveiligheid gelijk blijft en zo niet, dan is versterking geboden. Het gaat  dus om het nader bepalen van de maatgevende aardbevingsbelasting en de  definitie van de toelaatbare grenswaarde van de constructies. Wanneer deze  beleidsmatig onderschreven zijn, ontstaat daarmee een handvat bij het nu al  bepaalde normatieve uitgangspunt dat de bestaande omgevingsveiligheid niet  achteruit mag gaan.    overheden beschikbaar te stellen.   De NCG heeft voor 2016 afspraken gemaakt met de gemeenten en provincie over  de compensatie van kosten. Voor 2016 is daarvoor in totaal 4 miljoen euro  beschikbaar. Aan het eind van 2016 wordt geëvalueerd en bekeken of deze    afspraken moeten worden herzien.    Het onderzoek bij bedrijven wordt vergoed door NAM, en de reviews van deze  onderzoeken worden betaald door de NCG,   Op pagina 10 van het ontwerp-instemmingsbestuit wordt volgens indiener aan  eerdere inbreng van indiener tijdens de adviesronde gerefereerd, betreffende  financiële middelen die nodig zijn voor (water)veiligheid en aardbevingsbestendige  infrastructuur. Dit onderwerp wordt gemist in de huidige standpuntbepaling.  Onder de reactie bij zienswijze 03f-03 is reeds aangegeven op welke wijze aan de  bevingsbestendigheid bij waterveiligheid invulling wordt gegeven. Hierbij is ook  aan de orde dat NAM de kosten voor een bevingsopgave draagt. Bij de bepaling  hiervan is het noodzakelijk dat betrokken partijen (het waterschap als beheerder,  NAM als verantwoordelijke partij voor de bevingsopgave, IenM als normsteller) tot  overeenstemming komen over de voorliggende opgave en de verificatie hiervan.  Op deze wijze kan er tot daadwerkelijke en volwaardige compensatie van de  kosten voor de noodzakelijke bevingsopgave gekomen worden.         37</pre>

====================================================================== Einde pagina 584 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 585 ======================================================================

<pre>    4. Productieniveau  4.a Hoogte productieplafond, gelijkmatige winning, effect fluctuaties         Registratienr. | 4.a Tekst  zienswijze    04a-01 Veiligheid:   Zienswijze In het ontwerpbesluit merkt NAM op dat het productieniveau weliswaar wordt  beperkt tot 24 bcm per gasjaar, doch tegelijkertijd in het ontwerpbestuit is  voorzien dat in geval van kou of technische problemen, NAM meer kan  produceren dan dat niveau van 24 bcm.   NAM verzoekt de Minister te verduidelijken dat de in het ontwerpbesluit  voorziene afwijkingen van het productieniveau van 24 bcm ten gevolge van een    koude winter of technische problemen op basis van de gehanteerde modellen en  uitgangspunten vanuit het oogpunt van veiligheid en de weging van de overige  belangen aanvaardbaar zijn.              04a-01 Indiener vraagt om verduidelijking van de voorschriften. Deze verduidelijking is  Antwoord in de tekst van het besiuit aangebracht.  |  75 04a-03 Systeem van graaddagen voor productie boven 24 bcm:  Zienswijze In het ontwerpbesluit is de maximaal per gasjaar toegestane productie gesteld    op 24 bem. Dit is volgens de aan het ontwerpbesluit ten grondslag gelegde  rapportage van GTS. 24 bcm is in 50% van de jaren voldoende zolang deze  verwachtingen worden vervuld. Anders is er ook in een gemiddeld jaar mogelijk  meer nodig dan 24 bem.   Het ontwerpbesluit bevat twee voorschriften die zien op het naar boven bijstellen  van de productie. Artikel 2, tweede en derde lid gaat over de extra productie  boven 24 bcm in geval van kou. Het volume dat NAM in een gasjaar mag  produceren wordt bepaald aan de hand van graaddagen waarbij geldt dat als het  aantal graaddagen in een gasjaar boven de 2300 ligt, het volume volgens een  formule van GTS wordt verhoogd tot hooguit 6 bcm extra. In het derde lid is  aangegeven dat NAM de Minister uiterlijk op 15 oktober, dus binnen twee weken  na het einde van het gasjaar. - moet informeren over de graaddagen van het  voorafgaande jaar en het geproduceerde votume.    NAM loopt tegen een aantal praktische bezwaren aan bij de uitvoering van artikel  2 van het ontwerpbesluit. Het voornaamste probleem van een maximum dat is  gebaseerd op graaddagen, is dat de graaddagen pas achteraf kunnen worden  vastgesteld.   Een andere zorg van NAM is dat het ontwerpbesluit niet adresseert wat er  gebeurt als blijkt dat er jaren zijn waarbij de Noordwest Europese L-gas vraag  hoger blijkt te zijn dan volgt uit de formule uit het besluit.   NAM verzoekt de Minister aan te geven wat het proces is wat dient te worden  gevolgd indien in een dergelijke uitzonderlijke situatie de noodzaak van  eventuele productieaanpassingen geadresseerd moet worden.         NAM merkt op dat haar voor het doorgeven van de graaddagen en het  geproduceerde volume van het afgelopen gasjaar een termijn wordt gesteld van  twee weken na het eindigen van het gasjaar. Deze termijn is om praktische  redenen (beschikbaar komen en verificatie van de data) te kort.  NAM verzoekt dan ook deze te verlengen tot een maand.  NAM verzoekt in het instemmingsbesluit de termijn als bedoeld in artikel 2,  derde lid ontwerpbesluit te verlengen tot 31 oktober.  04a-03 Het klopt dat het aantal graaddagen pas achteraf kan worden vastgesteld. Dit  Antwoord compliceert de planning van de gasproductie, maar wordt beschouwd als de best  mogelijke oplossing. GasTerra/NAM kunnen gedurende het gasjaar dagelijks de  ontwikkeling van het aantal graaddagen in de gaten houden. Doordat het gasjaar  begint met de winter en eindigt met de zomer is het tevens onwaarschijnlijk dat  er op het laatste moment nog sprake zal zijn van een significante hoeveelheid  graaddagen. Om die reden wordt de werkwijze met graaddagen als werkbaar  beschouwd.    De hoeveelheid Groningengas die nodig is in het kader van leveringszekerheid in  Noordwest-Europese markt is door GTS gebaseerd op de temperatuurprofielen  van de afgelopen 30 jaar. Hierbij heeft GTS impliciet ook de samenhang  meegenomen tussen de temperatuur in De Bilt en de vraag naar laagcatorisch  gas vanuit het buitenland op de exitpunten. Hoewel er hiermee in de analyse niet  specifiek is gekeken naar de temperatuur in het buitenland, zijn de effecten op  de vraag van eventueel lagere temperaturen in het buitenland wel impliciet in de  cijfers verwerkt. De systematiek zoals omschreven in het besluit biedt om die  reden voldoende om op de gasvraag in het buitenland in te springen. Het is                   38</pre>

====================================================================== Einde pagina 585 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 586 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze    2, 10, 14, 18,  19, 61, 249    4.a    04a-04  Zienswijze    04a-04  Antwoord         04a-05  Samenvatting  zienswijzen    04a-05  Antwoord    Tekst    theoretisch mogelijk dat er in een bepaald gasjaar meer graaddagen zijn dan er  in de afgelopen 30 jaar waren. Hoewel dit onwaarschijnlijk is en de omvang van  een eventuele overschrijding beperkt zal zijn, zal dit vermoedelijk eenmalig  leiden tot een aangepaste inzet van een gasopsiag; dat moet in het  daaropvolgende jaar wel kunnen worden hersteld.    De laatste opmerking over de verlenging van de termijn is in het besluit    Cumulatie van verplichtingen: In het ontwerpbesluit worden verschillende  aanwijzingen gegeven voor de productie van het Groningen Gasveld. Met name  de artikelen 2, 3 en 4 uit het ontwerpbesluit en omstandigheden als bijvoorbeeld  het aanvullen van de gasopslag in Norg, hebben invloed op de wijze waarop NAM  gas dient te produceren uit Groningen. Deze verplichtingen vormen, zeker bij  elkaar opgeteld, een zeer sterke beperking van de bedrijfsvoering van NAM als  operator van het Groningen Gasveld. Het operationele bedrijfsbelang van NAM  lijkt hier geen onderdeel te zijn geweest van de afwegingen van de Minister,  NAM verzoekt de Minister te bevestigen dat zij als operator van het Groningen  gasveld zelf de prioritering vast dient te stelten van de diverse verplichtingen  zoals hierboven omschreven. Dit zal, waar dit aansluit bij de wederzijdse  verantwoordelijkheden, gebeuren in samenspraak met GTS en GasTerra.   In het besluit is reeds erkend dat NAM bij dit winningsniveau in haar  bedrijfsbelang wordt geraakt. Gezien de belangen van burgers, bedrijven,  instellingen en overheden in het aardbevingsgebied bij veiligheid en het zoveel  mogelijk beperken van schade en overlast, wordt dit - zoals in het besluit  vermeld - als onvermijdelijk en niet onevenredig geacht. Daarbij kan worden  opgemerkt dat in het definitieve besluit is opgenomen dat wordt ingezien dat  extra productie ten behoeve van de leveringszekerheid ten koste gaat van vlakke  productie. De verdere prioritering volgt uit het besluit. In de toelichting bij de  voorschriften wordt daar nader op ingegaan. Volledigheidshalve wordt  opgemerkt dat het aanvullen van de gasopslag in Norg geen onderdeel uitmaakt  van de voorschriften, maar wel van belang is voor de leveringszekerheid in het  daaropvolgende jaar.   Indieners pleiten voor stopzetten gaswinning. Dit mede om het dossier van de  gaswinningschade definitief te kunnen sluiten, de onveilige situatie op te heffen  en de belangen niet verder te schaden.    Opmerking adviesbrief mei 2016: Wij adviseren de minister niet in te stemmen         met het winningsplan Gaswinning Groningen Gasveld 2016 zoals het nu voor ligt.  Het stopzetten van de gaswinning uit Groningen zou onverantwoord zijn.  Miljoenen huishoudens zouden dan zonder gas komen te zitten. Dat zou  desastreuze gevolgen hebben.   Niet instemmen met het winningsplan is evenmin een optie, omdat er — gelet op  de uitspraak van de Raad van State van 18 nov. 2015 - op 1 oktober 2016 een  nieuw Besluit genomen moet zijn.         65 t/m 69, 79,  94    04a-06  Samenvatting  zienswijzen  04a-06  Antwoord         17    04a-07  Zienswijze  04a-07  Antwoord         268         04a-08  Zienswijze    04a-08  Antwoord    Indieners pleiten voor stopzetten gaswinning tot dat overduidelijk is dat de  gaswinning veilig kan.    Zie het antwoord op zienswijze 04a-05    Indiener vindt dat een verdere verlaging van de gelijkmatige gaswinning moet  worden onderzocht omdat het huidige niveau onvoldoende hard is onderbouwd.  Het voorliggende Besluit leidt tot een aanzienlijke verlaging van het jaarlijkse  productieniveau. Ten opzichte van het vorige besluit is de productie met 15%  verminderd. Het nieuwe winningsniveau is naar mijn mening voldoende  onderbouwd. Naar het oordeel van Sodm blijft het niveau van seismische  activiteit daarmee onder het niveau van 2015 en wordt naar verwachting lager  door het vermijden van fluctuaties. In de voorschriften bij het besluit is  vastgelegd dat NAM twee keer per jaar rapport uitbrengt over het verloop van de  seismiciteit. Daarmee wordt de “vinger aan de pols” gehouden en zal na verloop  van tijd blijken of de voorspellingsmodellen kloppen.   Indiener pleit voor stopzetten gaswinning omdat zijn veiligheid in het geding is  doordat de woning nog niet versterkt is. CVW heeft bouwkundig onderzoek  gedaan en bevestigd dat zijn huis moet worden versterkt. Dit is echter nog niet  gedaan.   Zie het antwoord op zienswijze 04a-05.   Dat de versterking nog niet klaar is, is meegewogen in het besluit, onder andere  dit gegeveven heeft geleid tot verdere verlaging van het productieplafond.De  werkwijze van de gebiedsgerichte aanpak voor versterken is dat uit inspectie en         engineering moet blijken of een woning moet worden versterkt. Indien dat het  geval is, dan wordt een versterkingsplan met versterkingsmaatregelen opgesteld  die binnen afzienbare termijn wordt uitgevoerd. Als er een acute situatie wordt    39</pre>

====================================================================== Einde pagina 586 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 587 ======================================================================

<pre>         Registratienr.    zienswijze    Tekst    aangetroffen, dan worden vooruitlopend maatregelen genomen om de onveilige  situatie voor de gebruiker weg te nemen.         61, 72, 94    264    04a-09  Samenvatting  zienswijzen         De winning uit alle regio's binnen het Groningenveld dient zo snel mogelijk tot  een minimum terug worden gebracht.         04a-09  Antwoord    04a-10  Zienswijze    04a-10  Antwoord    ark    et het huidige Besluit wordt tegemoet gekomen aan de zienswijze. Een verdere  verlaging van de productie zou uit oogpunt van veiligheid (meer fluctuaties,  grotere kans op aardbevingen) niet verantwoord zijn.  Als de gaswinning in Groningen voor vijf jaar vast blijft staan, op 24 miljard kuub  per jaar (tenzij er zich koude winters voordoen), is er onvoldoende prikkel om af  te bouwen en blijvende risico's op aardbevingen onverminderd hoog in onze  provincie, Een concreet en geleidelijk afbouwplan is nodig om de afhankelijkheid  van gas te reduceren en de gaskraan uiteindelijk helemaal dicht te krijgen.  GTS verwacht dat de gasvraag in de komende vijf jaren niet wezenlijk zal  afnemen. Dat betekent dat een verdere afbouw van het productieniveau tot een    niveau van minder dan 24 miljard Nm? per jaar zou kunnen leiden tot grotere  fluctuaties in de gasproductie, met als gevolg een toename van het aantal  aardbevingen. De zienswijze geeft mij derhalve geen aanleiding om NAM voor te  schrijven om het productieniveau de komende vijf jaar nog verder omlaag te  brengen. Voor de periode daarna zal de vraag naar Groningengas met ongeveer  2 miljard m3 per jaar afnemen door de ombouw van laag- naar hoogcalorisch  gas in het buitenland. Verdere vermindering van de vraag kan worden bereikt  door verdere verduurzaming en energiebesparing zoals aangekondigd in het  Energierapport. Daardoor kan toekomstige besluitvorming over de gaswinning op  basis van de veiligheid plaatsvinden.              99 t/m 103,  105 t/m 119,  120 t/m 128,  130, 131, 134  t/m 146, 148,  151 t/m 168,  170 t/m 176,  179 t/m 192,  194 t/m 218,  220 t/m 227  229 t/m 249,  251 t/m 259,  261, 263, 265,  266, 268 t/m  280    04a-11  Samenvatting  zienswijzen    Indieners stellen dat op dit moment onvoldoende duidelijk is wat exact de relatie  is tussen gaswinning en aardbevingen. Zolang dit zo is moet de gaswinning zo  snel mogelijk beperkt worden tot een niveau waarvan bewezen is dat het veilig  is,   Een afbouwplan is nodig om de gaskraan helemaal dicht te krijgen.         04a-11  Antwoord    | Seismiciteit is een verschijnsel waarover veel bekend is, maar waarover nimmer  alles bekend zal worden. Toch moeten er besluiten genomen worden, zoals het  besluit over het gaswinningsniveau in Groningen. Het onderhavige Besluit is  genomen op basis van de beste kennis die op dit moment beschikbaar is. Die  kennis is gebundeld in het advies van Sodm van mei 2016. Sodm adviseert om  fluctuaties in de gasproductie zoveel mogelijk te vermijden en de komende jaren  de winning te beperken tot 24 miljard Nm? per jaar. Dat advies heb ik opgevolgd  (met een mogelijk uitloop van de productie in koude winters) en daarmee is het  veiligheidsrisico zo veel mogelijk beperkt.   Voor wat betreft de afbouw van de gasproductie verwijs ik naar het antwoord op  zienswijze 04a-10.         59    04a-12  Zienswijze    04a-12  Antwoord         Over de periode van 5 jaar waarop het besluit betrekking heeft, kan de gasvraag  in Nederland en de buurlanden significant dalen, ais er wordt ingezet op  energiebesparing en exportcontracten worden afgebouwd. Uitgaan van  gelijkblijvende winning ligt de pijn geheel in Groningen. Het is niet duidelijk  waarom dit logisch of noodzakelijk zou zijn.   In dit instemmingsbesiuit staan de veiligheid en het zoveel mogelijk beperken  van schade en de leveringszekerheid centraal: het moet veilig zijn en de  leveringszekerheid moet worden geborgd. GTS heeft een analyse gemaakt van  het niveau van gaswinning dat nodig is in het kader van de leveringszekerheid.  In deze analyse is de verwachte afname in de vraag door energiebesparing en de  lagere vraag vanuit het buitenland meegenomen. GTS heeft aangegeven dat de  vraag naar gas uit Groningen vanaf 2020 jaarlijks met ca. 2 miljard m?° zal dalen  als gevolg van de ombouw naar hoogcalorisch qas in België, Duitsland en  Frankrijk. Wellicht zijn ook effecten van energiebesparing op de langere termijn  dan zichtbaar. Hierdoor daalt de hoeveelheid gas die noodzakelijk is in het kader  van de leveringszekerheid en kan de winning op basis van de veiligheid         159         04a-13  Zienswijze    Indiener pleit voor afbouw van de jaarlijkse hoeveelheid gas die gewonnen gaat  worden, Elk jaar weer een stap terug en zeker niet nog vijf jaar lang diezelfde 24  miljard kuub die u voorstelt. Tegelijkertijd moet er hard gewerkt worden aan het  terugdringen van de afhankelijkheidvan fossiele brandstof.              40</pre>

====================================================================== Einde pagina 587 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 588 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze    1, 8, 17, 28,  32, 33, 35, 39,  40, 43, 44, 45,  46, 47, 49, 51,  53, 56, 63, 64,  80, 82, 83, 84,  85, 86, 87, 88,  89, 97    1, 9, 32, 33,   35, 38, 39, 40,  41, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97    4.a    04a-13  Antwoord    04a-14  Samenvatting  zienswijzen    04a-14  Antwoord  04a-15  Samenvatting  zienswijzen    04a-15  Antwoord         27    04a-17  Zienswijze    04a-17  Antwoord         32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97         04a-18  Samenvatting  zienswijzen    Tekst    Het winningsniveau van 24 miljard m3 is gekozen op basis van het advies van  Sodm. Sodm adviseert ook om dit niveau, om fluctuaties te voorkomen een  aanta! jaren vast te houden. Vanuit het oogpunt van veiligheid is het daarom  niet noodzakelijk om elk jaar een stap terug te maken. Het kabinet werkt  momenteel aan een energieagenda die een bijdrage moet leveren aan het  bereiken van een CO2-arme energievoorziening. Deze agenda valt echter buiten  de reikwijdte van dit besluit.   Indieners stellen dat de correlatie tussen gaswinning (en een vlak winnings /  productieniveau) en aardbevingen/risico's van gaswinning op dit moment  onvoldoende duidelijk is. Ook wordt gesteld dat de hypothese van de NAM  tegenstrijdig is met die van de Sodm en nog niet bewezen. De Technische  commissie bodembeweging (Tcbb) geeft duidelijk aan dat ten aanzien van het  winningsplan van NAM de relatie tussen gaswinning en seismiciteit onvoldoende  is aangetoond. De Mijnraad voegt daaraan toe dat ook de hypothese van Sodm  onvoldoende bewezen is. Daarmee zijn de interpretaties van resultaten in  diverse adviezen en reacties op zijn minst niet eenduidig.    Een indiener geeft aan dat de bovengrondse ontwikkelingen niet zijn  meegewogen.   Een indiener geeft aan dat geleverde risico-analyse incompleet is, zoals uit de  tekst blijkt. Het is niet aangetoond dat de zogenaamde gelijkmatige productie zal  leiden tot vermindering van het aantal en de zwaarte van de bevingen.    Zolang er nog onduidelijkheden in de relatie met aardbevingen is, de huidige  situatie, grote onzekerheden in berekeningen en tegenstrijdige adviezen zijn,  zou de gaswinning volgens de indieners beperkt moeten worden tot een  (doorgaans dalend) niveau waarvan bewezen is dat het veilig is en het  voorkomen van schade voorop staat. Hanteer daarbij het voorzorgprincipe Better  Safe than Sor    Zie het antwoord op zienswijze 04a-11.    Indieners vinden het productieplafond van 24 miljard te veel/onacceptabel.  Aangedragen argumenten daarbij zijn dat het winningspian bevat omissies en de  berekeningen grote onzekerheden. Gevraagd om voldoende en consistente  onderbouwing van de gelijkmatige winning door de NAM en veiligheid.    Zie het antwoord op zienswijze 04a-11.    Sodm heeft in het verleden geconcludeerd dat 12 miljard m3 de veilige norm  was. Het veld heeft namelijk sinds 1950 een reductie van 75% in druk  meegemaakt waardoor winning in kwetsbare gebieden zoals bijvoorbeeld in  Froombosch met dezelfde bodem structuur als Loppersum (waar we allen de  gevolgen van kennen) onverantwoord is. Dat het Sodm nu plotseling, zonder een  geldige wetenschappelijk onderbouwing, vindt dat 24 miljard m? gas winnen wel  veilig is i.p.v. 12 miljard m”, is onacceptabel.   Sodm concludeert iets anders dan de indiener meent. In het recente advies van  Sodm van mei 2016 gaat Sodm daar nader op in. Op pagina 21 van dat advies  staat: “Regelmatig wordt het begrip veiligheid verbonden aan  veiligheidsbeleving. Daarbij gaat het om de gevoelsmatige veiligheidsbeleving  van de bewoners van het gebied, waarbij aspecten als woningschade,  waardevermindering van woningen en angst voor nieuwe bevingen maken   dat het veiligheidsgevoel in Groningen is afgenomen. In die context is de  (voorzichtige) conclusie van Sodm uit 2012 van belang dat bij een  winningsniveau van 12 miljard Nm’ per jaar (met zomer-winter  productiefluctuaties) na enige tijd er mogelijk vrijwel geen aardbevingen met  een magnitude groter dan 1,5 meer zouden optreden. Recent wordt met   enige regelmaat naar deze uitspraak van Sodm verwezen om te onderbouwen  dat 12 miljard Nm’ per jaar overeenkomt met het maximale niveau voor veilige  winning. Die onderbouwing is onjuist. Bij een hoger niveau van winning dan 12  miljard Nm? per jaar zullen jaarlijks meer bevingen optreden, maar dat hoeft niet  te leiden tot overschrijding van de recentelijk vastgestelde veiligheidsnorm of tot  overschrijding van een schadeniveau dat acceptabel kan zijn.”   Geef in afweging van het besluit over een veilig en verantwoord niveau van  gaswinning nadrukkelijk (transparant) rekenschap over de bestaande  onzekerheden, missende factoren en het ontbreken van een consistent  risicobeleid. Dit op basis van “goede gronden" zoals de Raad van State heeft  uitgesproken en om het voorzorgprincipe zoals gedefinieerd door de OvV te  hanteren.         41</pre>

====================================================================== Einde pagina 588 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 589 ======================================================================

<pre>                        zienswijze                   Registratienr. | 4.a    04a-18  Antwoord               59                32, 33, 35, 39  40, 44, 45, 46    82, 83, 84, 85  86, 87, 88, 89          '    , | Samenvatting  47, 49, 51, 53, | zienswijzen  56, 63, 64, 80,    ’    04a-19  Zienswijze    04a-19  Antwoord          04a-20                                                                                               Op grond van deze zienswijze heb ik de tekst van de paragrafen over veiligheid  in dit besluit verduidelijkt.  Gezien de thans bekende risico-inschattingen, het ontbreken van goede  preventieve maatregelen en het ontbreken van adequaat flankerend beleid, kan  niet worden toegestaan dat in totaal 31,5 Nm? per gasjaar wordt gewonnen.   Het ontwerpinstemmingsbesluit is strijdig met daaraan onderliggende adviezen,  waaruit afgeleid kan worden dat een lager winningsniveau (zelfs op basis van het  argument van leveringszekerheid) kan worden toegestaan. De berekening dat in  beginsel niet meer dan 24 miljard Nm? per gasjaar mag worden gewonnen, is  onduidelijk.   Slechts bij een stapeling van zeer uitzonderlijke situaties zou er maximaal 31,5  miljard Nm3 in een gasjaar gewonnen kunnen worden. Het gaat dan om situatie  met een uitzonderlijk koud jaar en waarin bovendien technische problemen  optreden, Indien de productie wordt gemaximeerd op een lager niveau bestaat  het gevaar dat in een koude winter gebruikers moeten worden afgeschakeld.   Het Besluit voorziet erin dat te allen tijde — ook bij intredende koude — alles in  het werk gesteld moet worden om zo gelijkmatig en vlak mogelijk het gas te  produceren. Het besluit is niet strijdig met de adviezen maar — op dit punt — het  combineren van de adviezen van Sodm tot vermijden van fluctuaties met het  rapport van GTS dat bij het vermijden van fluctuaties een groter volume aan gas  geproduceerd moet worden, dan bij het scenario van een zo laag mogelijk  productie. Echter verwacht wordt dat een hogere vlakke productie leidt tot  minder seismische activiteit. Zie onderdeel 7 van het besluit.  Indieners wijzen op de toezegging om te werken aan het perspectief van verdere  reductie van de gaswinning.                                                                 Zie het antwoord op zienswijze 04a-10.                               32, 33, 35, 39  40, 44, 46, 47    83, 84, 85, 86  87, 88, 89, 97    ‚ | Samenvatting  49, 51, 53, 56, | zienswijzen  63, 64, 80, 82,    ,    97, 266  04a-20  Antwoord   32, 35, 44, 81 04a-21   82, 84, 87 Samenvatting    zienswijzen  04a-21  Antwoord           04a-22                          04a-22  Antwoord              84, 87                                   32, 35, 44, 82, | 04a-23    Samenvatting  zienswijzen    04a-23  Antwoord    04a-24  Zienswijze    04a-24  Antwoord                                                                             9, 21, 22, 23,         04a-25              Indieners verzoeken om niet in te stemmen met de mogelijkheid de productie op  termijn te verhogen. Er is in de huidige besluitvorming geen definitief zicht op  een dalende lijn.   In het voorliggende Besluit is verhoging van productie niet aan de orde, ook niet  op termijn. Voor wat betreft verdere reductie van de gaswinning: zie het  antwoord op zienswijze 04a-10.  NAM moet worden opdragen om zo spoedig mogelijk uit te rekenen bij welk  productieniveau er naar alle waarschijnlijkheid geen aardbevingen hoger of gelijk  aan de Richter magnitude 1,5 te verwachten zijn.                                                                                                                             De kennis over het mechanisme van (geïnduceerde) aardbevingen reikt niet  zover dat precies uitgerekend kan worden onder welke omstandigheden geen  aardbevingen met een magnitude hoger dan of gelijk aan magnitude 1,5 op de  schaal van Richter te verwachten zijn. Het is daarom niet realistisch om dat aan  NAM te vragen. Bovendien is een magnitude van 1,5 op de schaal van Richter  arbitrair. Deze magnitude heeft geen relatie met veiligheid of het ontstaan van  schade, Bevingen worden in de regel pas gevoeld boven magnitude 1,8 op de  schaal van Richter.  Indieners adviseren dat NAM wordt opgedragen om binnen een door u gestelde  termijn, expliciet en transparant te onderbouwen op welke wijze bestaande  onzekerheden meewegen tot voorgestelde productieniveaus met betrekking tot  een veilig gaswinningsniveau. En daarbij aan te geven welke maatregelen NAM  voorziet om onveilige situaties en zoveel mogelijk schade te voorkomen.  Artikel 8 van het Besluit houdt onder meer dat NAM uiterlijk op 1 november  2017 een nieuwe risico-analyse moet indienen. Een nieuwe “Hazard and Risk  Analysis” maakt daarvan deel uit. Naar aanleiding van deze zienswijze is de  toelichting het Besluit verduidelijkt.  De veiligheid moet eerst zeker gesteld worden en daarna kan er pas gas  gewonnen worden. Maak een flinke start met het versterkingsprogramma. Na  afsluiting van het versterkingsprogramma kan de gaskraan misschien weer wat  verder open.   Met het huidige Besluit wordt tegemoet gekomen aan de zienswijze van de  indiener. Met een gaswinningsniveau van 24 miljard Nm? wordt het  veiligheidsrisico zoveel mogelijk beperkt.   Het versterkingsprogramma heeft alle aandacht en wordt uitgevoerd (zie het  Meerjarenprogramma van de Nationaal Coördinator).  Het gaswinningsplan halveren in lijn met het advies van Staatstoezicht op de                                               42</pre>

====================================================================== Einde pagina 589 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 590 ======================================================================

<pre>         Registratienr.    zienswijze  38, 43, 267,  270    54, 58, 73, 74    4.a    Samenvatting  zienswijzen  04a-25  Antwoord  04a-26  Samenvatting  zienswijzen    04a-26  Antwoord         04a-27  Zienswijze         04a-27  Antwoord         14, 26, 29, 81    26, 29, 81    16         04a-28  Samenvatting  zienswijzen    04a-28  Antwoord    04a-29  Zienswijze    04a-29  Antwoord    04a-30  Zienswijze    Tekst    Mijnen (Sodm) in 2013 om terug te gaan naar een winning van 12 miljard kuub  per jaar. Dit mede om verantwoord en meer duurzaam bezig te zijn.    Zie het antwoord op zienswijze 04a-17.    Indieners geven aan dat de aardgaswinning moet worden teruggebracht naar 12  miljard kuub per jaar. Dit omdat door uitspraken van de rechter de gaswinning  in het noordelijke deel van het Groninger gasveld beperkt is. De gaswinning in  dit deel van de provincie (Slochteren) zal daardoor nauwelijks verminderen als er  24 miljard kuub aardgas per jaar gewonnen mag worden. Na 2017 moet de  gaswinning elk jaar verder moet worden verminderd i.v.m. veiligheid die (nu al)  onvoldoende is.  Het productieniveau van 24 miljard m3 per jaar is door Sodm beoordeeld als een  niveau waarmee het veiligheidsrisico verder wordt beperkt. Ais extra borging is  een alarmeringssysteem ingevoerd. Na 2017 zal dat alarmeringssysteem worden  vervangen door een meet- en regelprotocol. Dat protocol heeft als doel het  waarborgen van de veiligheid voor de langere termijn. Het productieniveau zal  daar op worden afgestemd.  Het herstel van de schade aan ons pand is nog niet afgewikkeld, de onenigheid  over de zogenaamde c-schade blijft opgelost. Van versterkingsplannen aan ons  huis hebben we tot nog toe weinig gemerkt.  Het verlenen van een vergunning aan de NAM om een productieplafond van 24  bem (met een uitbreiding naar 33 bcm) per jaar toe te staan is immoreel. De  doorrekening van het maatschappelijk veiligheidsrisico bij een productieniveau  van 12 bcm ontbreekt, terwijl dit toch eerder (onder Jan de Jong van Sodm) als  veilig werd gedefinieerd.  Het Sodm heeft in haar advies van juli 2016 aangegeven en toegelicht, dat het  in haar rapport van 2013 genoemde productieniveau van 12 miljard m3/jaar  geen relatie heeft met veiligheidsrisico. Met het productieniveau van 24 miljard  Nm? en het vermijden van fluctuaties verwacht Sodm dat de seismische activiteit  verder verlaagd wordt tov 2015. Een uitloop naar 33 miljard Nm’ is overigens  niet toegestaan. Onder bepaalde vastgelegde omstandigheden mag meer  roduceerd worden dan 24 maar tot een maximum van 31,5 miljard Nm’.  Het instellen van een lager productieniveau (gedurende vijf jaar maximeren op  24 miljard Nm? per gasjaar) op basis van overwegingen met betrekking tot het  beperken van veiligheidsrisico's en het zoveel mogelijk beperken van schade is  op zich beschouwd een goede ontwikkeling. Een ontwikkeling die door decentrale  overheden in de regio ook nadrukkelijk werd geadviseerd. Zie opmerking  adviesbrief mei 2016: Wij adviseren de minister tot een lager productieplafond te  besluiten.  Indieners geven aan het gedurende vijf jaar maximeren van de productie op een  niveau van 24 miljard m?° per gasjaar te beschouwen als een goede ontwikkeling,  in lijn met de adviezen van decentrale overheden. Het is dan ook niet duidelijk,  waarop indieners hun advies baseren om tot een een lager productieplafond te  besluiten. Sodm geeft hierover aan dat meer seismische activiteit verwacht bij  een lager productieplafond omdat dan fluctuaties minder goed kunnen worden  vermeden en de fluctuaties bovendien ook groter zijn.  Het is onduidelijk wat de consequenties zijn voor het productieniveau van 24  miljard Nm’ per gasjaar gedurende vijf jaar als mocht blijken dat het  Groningenveld zich de komende jaren niet als verwacht zal gedragen. Er zijn  geen maatregelen aan eventuele afwijkingen van de huidige verwachting  verbonden. Het verzoek om in het besluit de expliciet op te nemen dat het  productieniveau (acuut) verlaagd kan worden, wanneer de omstandigheden (het  bevingsgedrag) daartoe aanleiding geven.  In het ontwerp-besluit (artikel 5)verplicht u de NAM halfjaarlijks te rapporteren  ten behoeve van een ijkingsmoment na 2 jaar en heeft u een tweetal  grenswaarden opgenomen waarboven het seismisch risico verder beperkt dient  te worden. U houdt dus wel ‘de vinger aan de pols', maar verbindt geen  maatregelen aan eventuele afwijkingen van de huidige verwachting. Opmerking  adviesbrief mei 2016:Wij adviseren de minister niet in te stemmen met de in het  winningsplan geboden mogelijkheid om de productie op termijn te verhogen.  Artikel 5 van het ontwerp-instemmingsbestuit verplicht NAM om te rapporteren  over voorgestelde beheersmaatregelen, zowel halfjaarlijks als wanneer de in het  artikel genoemde grenswaarden worden bereikt. Als de feiten daar, gelet op de  Mijnbouwwet, aanleiding toe geven, kan het instemmingsbesluit gewijzigd  worden. Dit is al geregeld in artikel 36, derde lid van de Mijnbouwwet en hoeft  daarom niet in het instemmingsbesluit opgenomen te worden.  Indiener stelt voor om het huidige voorgestelde productieniveau hoger te stellen,  De hoogte hiervan moet uiteraard bepaald worden door deskundigen en door  overwegingen van veiligheid. De financiële (meer)opbrengsten van deze  verhoging dienen te worden gestort in een fonds bestuurd door het Rijk (incl.  NAM) en de andere betanghebbende partijen/gedupeerden. Uit dit fonds kan de                   43</pre>

====================================================================== Einde pagina 590 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 591 ======================================================================

<pre>         Registratienr. | 4.a Tekst    zienswijze   04a-30 Het in het ontwerp-instemmingsbesluit aangegeven productieniveau waarborgt   Antwoord de veiligheid in voldoende mate. Geheel tos daarvan zal alle aardbevingsschade  worden vergoed.   04a-31 Indiener stelt dat veilig of gelijkmatig gas winnen niet kan, omdat de factoren   Zienswijze daarbij wisselvallig zijn. Veilig gas winnen is een gedachte die te vergelijken valt  met gezond roken, sommigen ontspringen de dans anderen worden getroffen.   04a-31 Op basis van het advies van Sodm en het rapport van GTS is in het besluit   Antwoord gekomen tot een productieplafond van 24 miljard m? ‚ met een uitloop in koude  winters, aan gas uit Groningen. Hierbij is gekeken naar de seismiciteit én de  leveringszekerheid. In tegenstelling tot wat de indienermeent, gaat GTS er van  uit, dat gelijkmatig winnen van gas mogelijk is.   04a-32 Voor de periode van vijf jaar vanaf 2017 is het advies van Staatstoezicht op de   Samenvatting | Mijnen (Sodm) van een viak productieniveau van 24 miljard m? overgenomen.   zienswijzen Indiener vindt dit onveilig dan wel zonder oog voor het voorzorgbeginsel. Sodm  schat nl. dat met 24 miljard m? de seismiciteit in 2021 weer op het niveau van  2015 terug is. Dat niveau van 2015 is echter niet veilig en effectief bewezen te  zijn en mag dus niet het doe! zijn. Gezien de lange termijn effecten van  toenemende seismiciteit, alleen al door het leegraken van het Groningerveld en  afgezien van productie, moet nu al op een wezenlijke daling worden ingezet.   04a-32 Via de periodieke rapportages zullen steeds nieuwe gegevens en nieuwe   Antwoord inzichten uit onderzoek beschikbaar komen over de ontwikkeling van de  seismiciteit. Via het Meet- en Regelprotocol zuilen dan indien nodig maatregelen  worden    28, 29, 81, 04a-33 Bovenop het productieniveau van 24 miljard m” zijn extra volumes (zie GTS   234 Samenvatting | rapport) voorzien waarmee een grote mate van mogelijke fluctuatie wordt   zienswijzen geïntroduceerd tot bijna 24% op jaarbasis en maandbasis nog vele malen hoger,  strijdig met uw eigen voorwaarde bij uw verwachting en strijdig met de  statistische analyse die SodM door het CBS (3) heeft laten uitvoeren. Afhankelijk    van de kou in de winter is nl. max. 6 miljard m? (waarvan max. 3 miljard m? uit  het gebied rond Loppersum) extra toestaan en bij problemen in de conversie van  hoogcalorisch gas nog eens 1.5 miljard m*.   Daaraan ligt leveringszekerheid maar geen veiligheid ten grondslag. Het advies  van SodM (p. 51) noemt expliciet de grotere beving die in januari 2015 optrad  nadat eind 2014 de productie tijdelijk en op een hoog niveau weer was opgestart  in het centrale gebied (rond Loppersum).   Een productieniveau dat vastligt voor 5 jaar op een basisniveau van 24 miljard    m? met fluctuaties tot 6 + 1.5 miljard m? daar bovenop is om al deze redenen  onacceptabel hoog en onbehoorlijk.   Een aantal indieners vragen om de incidentele verhoging te beperken in het  definitieve besluit.   Met klem wordt verzocht om het basisniveau in 2017 al zodanig te verlagen dat  ook onder omstandigheden van koude winter en technische problemen het totale  niveau altijd onder de 24 miljard m? blijft en de fluctuaties daarop binnen 20%  (door u geciteerd uit het GTS rapport) blijven.   Uit de bijzonder kwetsbaar gebleken regio rond Loppersum dient productie te  allen tijde achterwege te blijven. Gezien de lange termijn effecten verzoek ik u  ook met klem een verdere reductie te bepaten in 2018 en 2019 om in 2020    onder de hierboven aangegeven haalbare 12 miljard m° uit te komen. In uw  ontwerpbesluit bent u voornemens voor 5 jaar een besluit te nemen waarop u na  2 jaar een nader ijkmoment kunt inbouwen als ontwikkelingen daar aanleiding  toe geven. Als ontwikkelingen daar aanleiding toe geven wil ik mij ook het recht  voorbehouden aanvullende bezwaren in te dienen.   04a-33 Het instemmingsbesluit voorziet in een basisvolume van 24 miljard m3/jaar.   Antwoord Daarenboven wordt conform het advies van Sodm een rapportageverplichting en  een alarmeringssysteem ingevoerd, die aanleiding kunnen zijn tot het opleggen  van een lager productieniveau. Het ontwerp-instemmingsbesluit schrijft voor dat  NAM fluctuaties in de productie tot een minimum beperkt. In haar advies van juli  2016 geeft Sodm aan, dat het 12 miljard m°/jaar scenario geen relatie heeft tot  veiligheid.  Zie verder het antwoord op zienswijze 04a- 17 mbt de vraag of 12 miljard m?>  een gewenst maximum is.  U kunt uw aanvullende zorgen altijd aan mij kenbaar maken. Voorzover u doelt  op een bezwaarschriftenproducedure geldt dat die hier niet van toepassing is  omdat hiervoor de zienswijzeprocedure geidt.   1, 8, 9, 04a-34 Indieners vinden de regeling om in koude winters 6 miljard extra te winning   32, 33, 35, 39, | Zienswijze onacceptabel. Verzoek om zorg te dragen voor een deugdelijke en transparante   40, 44, 46, 47, onderbouwing van deze omvang.   49, 51, 53, 56                   44</pre>

====================================================================== Einde pagina 591 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 592 ======================================================================

<pre>         Registratienr.    zienswijze   63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97    Tekst         04a-34  Antwoord    De omvang van eventuele extra winning in een kouder dan gemiddeld jaar wordt  bepaald aan de hand van de graaddagenformule, zoals deze in het besluit is  opgenomen. Deze formule is transparant en kan door elke partij desgewenst  worden nagerekend. De formule staat het toe om precies de hoeveelheid extra  gas te winnen die noodzakelijk is vanuit het oogpunt van leveringszekerheid.  Bovendien wordt na afsluiting van het gasjaar door NAM gerapporteerd over de  hoogte van de productie en het verband met het aantal graaddagen.         32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97    32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,    04a-35  Zienswijze    04a-35  Antwoord    04a-36  Zienswijze    Afgelopen jaar heeft de Raad van State uitspraak gedaan over de hoeveelheid  gas die maximaal gewonnen mag worden. In het nieuwe conceptbesluit staat dat  er meer dan dat niveau gewonnen mag worden in strenge winters. De Raad van  State hield bij de uitspraak rekening met het feit dat woningen versterkt zouden  gaan worden. Het versterkingsprogramma ligt echter helemaal stil. Daarom is  het onverantwoord om door te gaan met gas winnen terwijl onze huizen nog niet  versterkt zijn.  In het instemmingsbesluit is het productieniveau lager vastgesteld dan in de  voorlopige voorziening die de Raad van State heeft getroffen. Dit geldt ook voor  het maximale productieniveau in het geval van een kouder jaar dan gemiddeld.  De versterkingsopgave is vertraagd en de omvang ervan staat nog niet vast.  Hierbij is in het instemmingsbesluit rekening gehouden en mede gelet op deze   i productieniveau verder verlaagd.  In artikel 2 lid 2 ontwerp-instemmingsbesluit is vastgelegd hoe wordt berekend  of aanvullende gasproductie noodzakelijk is. Hoe kan echter op voorhand bekend  zijn hoeveel zogenoemde effectieve graaddagen zich in een jaar voordoen,  vereist voor de genoemde formule?  Voorts is in artikel 2 lid 4 bepaald dat indien zulks uit hoofde van  leveringszekerheid noodzakelijk is, 1,5 miljard Nm? meer mag worden  gewonnen. Deze bepaling is rechtsonzeker, nu niet is bepaald wanneer voldaan  is aan het criterium uit hoofde van leveringszekerheid noodzakelijk. Daarbij komt  dat het door de gekozen systematiek aan NAM als mijnbouwexploitant zelf is         04a-36  Antwoord    04a-37  Zienswijze    Het aantal graaddagen in een gasjaar za! pas achteraf op basis van de formule  (zoals opgenomen in het besluit) berekend kunnen worden. Het is echter wel  mogelijk om gedurende het jaar de ontwikkeling van het aantal graaddagen te  volgen. Al naar gelang het kouder of warmer is dan in een gemiddeld jaar zal  GasTerra/NAM op basis van die informatie haar gasproductie moeten plannen.  Dat is ook goed mogelijk. Uiteindelijk is het aan NAM om de toegestane  productie in een kouder dan gemiddelde winter niet te overschrijden.    overgelaten te bepalen of extra winning noodzakelijk wordt geacht.         In artikel 2, lid 4, zijn drie concrete omstandigheden opgenomen waarin extra  productie van ten hoogste 1,5 miljard Nm? mogelijk is: transportbeperkingen,  technische mankementen aan de installaties van Gasunie Transport Services B.V.  en onvoorziene ontwikkelingen in de samenstelling van het hoogcalorisch gas.  Productie is bovendien uitsluitend mogelijk als GTS hiertoe een verzoek doet.  Indiener verzoekt om informatie uit artikel 2, lid 5 op te nemen in de jaarlijkse  rapportage uit artikel 2, lid 3 zodat in een overzicht duidelijk wordt hoeveel en  waarom er in dat gasjaar is geproduceerd.   Geef aan wat voorkomen van fluctuaties betekent en wat zo geleidelijk mogelijk  invoeren van fluctuaties betekent.                   04a-37  Antwoord    04a-38  Zienswijze         Het besluit is hierop worden aangepast. De informatie over extra productie, zoals  bedoeld in artikel 2 lid 5, zal worden opgenomen in de rapportage.    In het besluit wordt geen meer expliciete duiding opgenomen van wat ‘zo  geleidelijk mogelijk’ invoeren en ‘zoveel mogelijk voorkomen’ van fluctuaties  betekent. In dit voorschrift is immers al duidelijk aangegeven op welke manier  NAM als operator van het Groningenveld zich ten opzichte van fluctuaties moet  opstellen. Nog concretere voorschriften zouden hierbij contraproductief kunnen  zijn, omdat NAM dan op getallen moet sturen, terwijl zij op basis van eigen  inzicht in de dagelijkse sturing tot betere oplossingen zou kunnen komen.  Tegelijkertijd biedt het huidige voorschrift genoeg mogelijkheden om NAM op het  onderwerp fluctuaties aan te kunnen spreken. Bovendien zal NAM zich moeten         Indiener verzoekt in het besluit als maximale productieniveau op te nemen dat  deze te allen tijde onder 27 bcm moet worden gehouden, zodat u op dit punt het  advies van SodM overneemt.         45</pre>

====================================================================== Einde pagina 592 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 593 ======================================================================

<pre>         Registratienr.    zienswijze  87, 88, 89, 97    04a-38  Antwoord    Tekst    Op basis van de temperatuurprofielen van de afgelopen 30 jaar heeft GTS  gemodelleerd hoeveel gas uit Groningen nodig is in een warm, koud en een  gemiddeld jaar. Met 27 miljard Nm? per jaar was het in de afgelopen 30 jaar  mogelijk om in 90% van de gevallen in de leveringszekerheid te voorzien. In  10% van de winters van de afgelopen 30 jaar was echter meer dan 27 miljard  Nm? aan gas uit het Groningenveld nodig. Hoewel dit dus niet vaak voorkomt, is  het wel van belang om in de leveringszekerheid te voorzien in het geval dat deze  situatie zich voordoet. Hetzelfde geldt voor extra productie in de gevallen zoals  omschreven in artikel 2, lid 4 van het besluit,         32, 35, 44, 82,  84, 87    32, 35, 44, 82,  84, 87    04a-39  Zienswijze  04a-39  Antwoord    04a-40  Zienswijze    04a-40  Antwoord    Het advies dat NAM voor de definitieve besluitvorming een onderbouwing van de  gekozen scenario’s levert.   De NAM heeft in het winningsplan en de bijbehorende Technische Bijlagen een  onderbouwing gegeven van de productie-scenario’s, die zijn onderzocht in het  kader van de risicoanalyse. In het ontwerp-instemmingsbesluit wordt echter voor  wat betreft de toegestane productie de lijn van het advies van SodMmgevolgd.  Het advies om de uitvoering van modelberekeningen voor de simulering waarbij  de productie overeenkomt met de verwachting en (op korte termijn)  modelberekeningen/gevoeligheidsanalyses uit te voeren waarbij rekening wordt  gehouden met (seizoens)variaties in de productie. Het verzoek om deze  modelberekeningen onafhankelijk te laten valideren   De verplichting voor NAM om fluctuaties in productie te minimaliseren zal leiden  tot een verantwoording daarover in de halfjaarlijkse rapportages.   Eind 2016 zal het Kennisprogramma Effecten Mijnbouw van start gaan. Een  belangrijk onderdeel van het kennisprogramma zal zijn het realiseren van de    mogelijkheid om de onderzoeken die door NAM worden uitgevoerd in het kader  van gaswinning Groningen over de gehele breedte onafhankelijk te kunnen  toetsen.              32, 35, 44, 82,  84, 87    04a-41  Zienswijze    04a-41  Antwoord         Het advies dat NAM het productiescenario doorrekent, waarbij seismisch moment  en aantal aardbevingen jaarlijks verder afnemen en dit scenario mee te nemen  in uw afweging.   Het alarmeringssysteem ziet o.a. op de waargenomen Piek-grondversnelling. Die  grootheid heeft een directe relatie met het seismisch moment van een gegeven  beving. In het nieuwe meet- en regelprotocol zal worden overwogen, welke  combinaties van signaalparameters en grenswaarden opportuun zijn voor het  waarborgen van de veiligheid ook op de langere termijn.              32, 35, 44, 82,  84, 87    04a-42  Zienswijze    042a-42  Antwoord    04a-43  Zienswijze    04a-43  Antwoord    04a-44  Zienswijze    Het advies om NAM niet toe te staan om meer gas te laten produceren dan  volgens de GTS berekeningen nodig is (dus niet meer dan 21 bcm in een warme  winter  In het kader van dit besluit heeft GTS opnieuw gekeken naar de hoeveelheid  Groningengas die nodig is om de leveringszekerheid te garanderen. GTS heeft  daarbij gekeken naar de temperatuurprofielen van de afgelopen 30 jaar. In de  warmste winter was 17 miljard Nm? aan gas nodig, in een hele koude winter is  hiervoor 30 miljard Nm? nodig. In het besluit wordt uitgegaan van een  gemiddelde winter (24 miljard Nm?), omdat op deze manier meer fluctuatie in  productie kan worden voorkomen in vergelijking met een productieplafond  waarbij wordt uitgegaan van een warm jaar. Alleen als dat vanwege de  temperatuur noodzakelijk is, zal meer gas kunnen worden gewonnen. Hiervoor is  een formule op basis van graaddagen opgesteld, waardoor niet meer dan  noodzakelijk zal worden gewonnen,  Onder de grond in Groningen ligt een hoeveelheid gas van nu nog ca. 600 Miljard  m3. Mijns inziens, als deze zou ontdekt worden deze grotendeels na te laten aan  onze kinderen, zodat bodemschat als buffer kan fungeren in de toekomst bij het  implementeren van de energietransitie in de komende 40 jaar. Deze koppeling  met de energietransitie mis ik in Uw besluit.  Bij dit besluit is een afweging gemaakt op basis van enerzijds veiligheid en het  voorkomen van schade en anderzijds leveringszekerheid. Aardgas kan inderdaad  een belangrijke bijdrage leveren aan de realisatie van de energietransitie, maar  dit valt buiten de reikwijdte van het besluit.  Looptijd 5 jaar: Indiener stelt dat de vastlegging van de tijdstermijn van 5 jaar  slechts een eenzijdig belang staaft.              04a-44  Antwoord    04a-45  Zienswijze    Conform het advies van de Mijnraad en Sodm is gekozen voor een looptijd van  vijf jaar. Hiermee wordt volgens de Mijnraad voorkomen dat opeenvolgende  procedures over actualisaties van het winningsplan door elkaar gaan lopen.  Sodm hecht veel belang aan een stabiele winning gedurende meerdere jaren.  Daar ben ik het mee eens. De looptijd is dus goed onderbouwd en dient geen  eenzijdig belang.   Looptijd 5 jaar: een korte looptijd van 3 jaar wordt geprefereerd. Dit zou beter  passen bij het vinger-aan-de-polshouden in relatie tot de mate van maatschappij  ontwrichtende mijnbouwactiviteiten van de indiener van het winningsplan. Het              46</pre>

====================================================================== Einde pagina 593 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 594 ======================================================================

<pre>         Registratienr.    zienswijze    4.a    04a-45  Antwoord         04a-46  Zienswijze    04a-46  Antwoord    04a-47  Zienswijze    04a-47  Antwoord              04a-48  Zienswijze    04a-48  Antwoord    -4a-49  Zienswijze    04a-49  Antwoord    04a-50  Zienswijze    04a-50  Antwoord              Tekst    volgende winningsplan zou dan eerder aan de nieuwe Mijnbouwwet kunnen  worden getoetst. Minister Kamp laat met een looptijd van 5 jaar wel heel weinig  ruimte aan zijn opvolger in 2017 (of eerder) in dit hoofdpijndossier. Hiermee  wordt ook de politieke discussie in de komende Tweede Kamer verkiezingen  lamgeslagen en grotendeels overbodig gemaakt.  Conform het advies van de Mijnraad en Sodm is gekozen voor een looptijd van  vijf jaar. Hiermee wordt volgens de Mijnraad voorkomen dat opeenvolgende  procedures over actualisaties van het winningsplan door elkaar gaan lopen.  Sodm hecht veel belang aan een stabiele winning gedurende meerdere jaren.  Daarnaast zal jaarlijks een ijkmoment plaatsvinden om te bezien of de nieuw  verworven kennis aanleiding geeft opnieuw naar het instemmingsbesluit te  kijken. Als de wetsvoorstellen tot wijziging van de Mijnbouwwet in werking zijn  getreden zal daaraan bij nieuwe besluitvorming worden getoetst. Verder wordt  de ontwikkeling van de seismiciteit nauwgezet gevolgd. Indien de gegevens  hiertoe aanleiding geven kan te allen tijde tot een wijziging van het  instemmingsbesluit worden overgegaan. Politieke overwegingen hebben bij mijn  ing ten aanzien van de looptijd van het besluit geen rol gesp  Indiener is van mening dat de veiligheid eerst zeker gesteld moet worden  voordat er gas gewonnen mag worden. Tot die tijd ziet indiener 2 oplossingen:  1) gaskraan dicht, of 2) beperkt gaswinning tot 12 miljard kuub per jaar en  zwaar inzetten op het versterkingsprogramma. Na afsluiting van het  versterkingsprogramma kan de gaskraan misschien weer wat verder op  Het instemmingsbesluit volgt voor wat betreft de toegestane veilige productie de  lijn van het advies van Sodm.  In haar advies van juli 2016 heeft Sodm aangegeven dat er geen relatie bestaat  tussen het productieniveau van 12 miljard m3/jaar en het veiligheidsrisico.  Geen van beide genoemde oplossingen verdragen zich met de  leveringszekerheid.  Door 2015 als referentieperiode te nemen voor het veronderstellen van de  aanvaardbaarheid van het veiligheidsniveau bij het productieplafond van 24  miljard Nm? levert uw ontwerp-instemmingsbestuit geen reële bijdrage aan het  voorkomen dan wel minimaliseren van de kans op herhaling van deze  onwenselijke gebeurtenissen (aardbevingen).  Door 2015 leidend te maken als referentieperiode heeft Sodm beoogd om de  positieve effecten van de ingrepen die de afgelopen jaren zijn gerealiseerd te    consolideren. Daarbij heeft voortschrijdend inzicht geleerd dat niet alleen de  jaarproductie leidend is voor de bevingen maar ook de fluctuaties in de  gaswinning gedurende het jaar. Hierom acht Sodm op dit moment 24 miljard  Nm? het niveau waarop zo laag, maar ook zo vlak mogelijk geproduceerd kan  worden.    Er is geen voorschrift opgenomen t.a.v. het openen van nieuwe productieputten  en aan maatregelen om schade door bodembeweging te voorkomen dan wel te  beperken, terwijl dit een voorschrift is in de mijnbouwwet.   Indien NAM nieuwe productieputten zou willen aanleggen, zal zij daartoe een  voorstel tot wijziging van het winningspian moeten indienen. Dat voorstel zal dan  worden getoetst aan de voorwaarden, die de Mijnbouwwet stelt.   Indiener verzoekt om de gaswinning net zo lang stil te leggen, totdat NAM/CVW  met een helder procesvoorstel komen waaruit blijkt dat alle schademeldingen op  dezelfde manier en op basis van dezelfde criteria worden beoordeeld.   De exploitant van een mijnbouwwerk, in dit geval de NAM, is aansprakelijk voor  de schade die ontstaat door bodembeweging als gevolg van gaswinning. Het  Centrum voor Veilig Wonen (CVW) voert in opdracht van NAM de afhandeling uit  van aardbevingsschade, conform het Protocol Schadeafhandeling. De NCG zal bij  de actualisatie van zijn meerjarenprogramma voorstellen doen om de  schadeafhandeling beter, eenvoudiger en transparanter vorm te geven, Dit doet  echter niets af aan de wettelijke aansprakelijkheid van NAM, zodat er geen  aanleiding is om de gaswinning tot nader order stil te leggen.   Indiener geeft t.a.v. paragraaf 9 (Besluit) m.b.t. de gemaximeerde  productievolumes zoals vermeld in Artikel 2, lid 1 en lid 4, in combinatie met de  tekst ten aanzien van productiespreiding en fluctuaties zoals vermeld in Artikel  4, lid 1 en lid 2 aan dat het ontwerpbesluit ten aanzien van vlakke productie  onvoldoende sturing geeft:   1. Geen norm gesteld voor de toelaatbare productiespreiding op het  Groningenveld,   2. Geen norm gesteld voor de toelaatbare productieftuctuaties.   Hierdoor is de bescherming van de persoonlijke en algemene veiligheid, en het  maximaal beperken van schade aan milieu en eigendommen, volstrekt  onvoldoende afgedekt in het voorliggende instemmingsbesluit en zou hierop  moeten worden aangepast.   Het is niet goed mogelijk om een norm voor productiespreiding en -fluctuaties te  stellen. Zie het antwoord op zienswijzen 04a-37 en 04a-51.         47</pre>

====================================================================== Einde pagina 594 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 595 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze    4.a    04a-51  Zienswijze    04a-51  Antwoord                   04a-52  Zienswijze    04a-52  Antwoord         Tekst    NAM dient in haar haifjaarlijkse rapportages aan te geven, hoe zij tegemoet  komt aan de voorwaarde om fluctuaties zoveel mogelijk te vermijden en de  productie zodanig te spreiden, dat het risico zo veel mogelijk wordt  geminimaliseerd.  Indiener is van mening dat in het definitieve instemmingsbesluit expliciete  voorwaarden en grenzen moeten worden opgenomen voor fluctuaties in de  gaswinning. Bij het vaststellen van die grenzen zou rekening moeten worden  gehouden met de bijdrage die gasopslagen kunnen leveren.    De wijze waarop de graaddagenformule kan worden toegepast voor de  maximale jaarlijkse productie wordt naar de mening van VGN niet duidelijk  genoeg bepaald. Zo ontbreekt de grenswaarde waarop de formule actief  wordt (wanneer is de temperatuur lager dan het gemiddelde) en is ook niet  duidelijk of het Groningen veld voor een dergelijke dag een vlak profiel gaat  leveren of dat er ook fluctuaties in de dag geoorloofd zijn. Het lijkt er  bovendien op dat NAM slechts achteraf verantwoording aflegt over de  productie en het aantal graaddagen (zie artikel 2 lid 3 van het  ontwerpbesluit), maar het is niet duidelijk hoe de NAM tijdens een gasjaar  beslist over extra productie.    GTS geeft in haar studie aan dat als uitgangspunt wordt gehanteerd dat de  cavernes nabij Epe in Duitsland en Zuidwending, die dienen als gasopslag,  worden ingezet volgens de huidige technische specificaties. Het is VGN niet  duidelijk welke rol dit uitgangspunt speelt bij het creëren van de noodzaak  om extra gas te produceren in koudere periodes, en lijkt zelfs in  tegenspraak met de mogelijkheid van extra gasproductie.   Op basis van het advies van Sodm strekt het besluit ertoe om met name de  productiefluctuaties op seizoens- en maandbasis zoveel mogelijk te  voorkomen. Het gaat in het advies van Sodm niet om fluctuaties op week-  of dagbasis. Dergelijke fluctuaties zijn daarom ook geen onderdeel van de  afweging van het besluit. Gasopslagen worden doorgaans in de  zomerperiode gevuld en dit gas wordt in de winterperiode onttrokken.  Gasopslagen leveren daarmee automatisch al een reductie van de fluctuaties  op maandbasis en per seizoen. Nadere voorschriften over precieze grenzen  aan fluctuaties zijn daarbij contraproductief, omdat dit NAM eraan zou  kunnen hinderen om voor een concrete situatie (bv. productie die  noodzakelijk is in het kader van de leveringszekerheid) de beste oplossing te  kiezen.   De grenswaarde waarop de graaddagenformule actief is onderdeel van het  besluit. Het gaat hierbij om een grenswaarde voor het gasjaar en niet om  een grenswaarde per dag. Dit staat daarmee los van eventuele discussies  over productiefluctuaties. Het is aan NAM om gedurende het jaar de  productie van het gas te plannen. De voorschriften van het besluit geven  daarvoor de kaders mee; het is daarmee niet beoogd om gedurende het jaar  doorlopend de beslissingen van de NAM te controleren. Achteraf legt de NAM  hierover verantwoording af.    De cavernes (nabij Epe en Zuidwending) worden binnen de door GTS  uitgevoerde studie steeds volumeneutraal in een gasjaar ingezet (vullen en  zenden in balans). De daadwerkelijke inzet hangt o.a. af van de geldende  temperatuur. Ingeval van een koude winter wordt aangenomen dat de  cavernes meer zenden dan in een gematigde of warme winter waardoor  deze dus ook volumematig bijdragen aan een verhoogde gasbehoefte in  koude periodes. Daarnaast is er extra productie uit het Groningenveld  noodzakelijk welke beschreven is in de graaddagenformule.  De Tcbb (4.4.2) constateert dat zowel het winningsplan als het Meet-en  regelprotocol de minimaal vereiste veiligheid van bewoners als uitgangspunt  kiest en dat de maatregelen die mogelijk zijn om het ontstaan van schade te  vermijden of te beperken niet in het winningsplan worden geadresseerd.  Het Tcbb leidt uit het winningsplan af, dat bij gelijkblijvende productie de  seismiciteit toeneemt en veronderstelt dat ook de ontwikkeling van schade in de  toekomst zal toenemen.  De Tcbb adviseert de commissie om de NAM scenario's te laten onderzoeken met  een geleidelijke afname van de productie, vanuit het oogpunt van het beperken  van risico en het ontstaan van schade.  Aan het advies van de Tcbb wordt in het ontwerp-instemmingsbesluit  tegemoetgekomen via Artikel 5, eerste lid, :  De Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. dient uiterlijk op 1 november 2017  bij de Minister van Economische Zaken een nieuw Meet- en regelprotocol in,  waarin tot genoegen van de inspecteur-generaal der mijnen wordt beschreven:  a. het risicobeheerssysteem waarmee het seismisch risico en de schade zo veel  mogelijk worden beperkt;         48</pre>

====================================================================== Einde pagina 595 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 596 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze    4.a    Tekst    en Artikel 7, eerste lid,:   De Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. dient uiterlijk op 1 februari 2017 een  rapport in bij de Minister van Economische Zaken waarin een methodiek is  opgenomen voor het berekenen van de mate van schade ~ als gevolg van    het EMS-98, European Seismological Commission, 1998.         04a-53  Zienswijze    04a-53  Antwoord    | geïnduceerde bevingen - voor de schadegrenstoestanden DS1, DS2 en DS3 uit    Noch uit uw Conceptbesluit, noch uit de stukken van GTS of de Consultatieversie  Andere BenaderingGaswinning wordt eenduidig duidelijk of de voor Norg  genoemde 5 miljard Nm? en voor Alkmaar genoemde 0,5 miljard Nm? een  onderdeel van de plafondhoeveelheid van 24 miljard Nm? zijn, of, daar het in  beide gevallen gaat om gas uit het Groningenveld, deze hoeveelheden tezamen  nog bovenop het plafond komen.   In verband met de geplande wijziging ligt het voor de hand om NAM in ieder  geval voor ingebruikneming van de nieuwe stikstofinstallatie Zuidbroek te vragen  om een nieuw winningsplan met een lagere productie, die is afgestemd op de  conversiemogelijkheid van de installatie. In het licht van wijzigingen in de  Mijnbouwwet inzake leveringszekerheid zou de productie uit het Groningenveld  in ieder geval naar beneden kunnen vanaf het moment dat de stikstofinstallatie  in gebruik kan worden   Het productieplafond heeft betrekking op de hoeveelheid Groningengas die per  gasjaar uit het veld wordt gewonnen. Het gas uit de gasopslagen Norg en  Alkmaar wordt gedurende de winter geproduceerd en vervolgens worden de  opslagen in de zomer weer gevuld met het gas uit het Groningenveld of  geconverteerd hoogcalorisch gas. Voor het productieplafond tellen de injecties in  de zomer mee, omdat dit gas uit het Groningenveld wordt gehaald. Per saldo  wordt er overigens net zoveel aan een gasopslag onttrokken als dat er  geïnjecteerd wordt. Dit leidt dus niet tot een verhoging van de toegestane  productie.         Dit instemmingsbesluit houdt geen rekening met effecten van een eventuele  nieuwe stikstofinstallatie, waarover volgend jaar definitieve besluitvorming zal  plaatsvinden. Wanneer NAM in de toekomst een nieuw winningsplan opstelt en  de minister van EZ een nieuw instemmingsbesluit neemt, dan zullen alle op dat  moment relevante aspecten moeten worden meegenomen.         150    150         04a-54  Zienswijze    04a-54  Antwoord    04a-55  Zienswijze    04a-55  Antwoord    04a-56  Zienswijze    04a-56  Antwoord    04a-57  Zienswijze    In het winningsplan geeft NAM aan, dat NAM verwacht, op grond van de huidige  economische en technische parameters, dat het Groningen gasveld tot ongeveer  het jaar 2080 in productie blijft. Dit is een betrekkelijk ruwe, te rooskleurige  schatting ingegeven uit bedrijfsgeheim opzicht.   Het is een voorgeschreven onderdeel van een winningsplan om een inschatting  te geven van de duur van de totale productie van een veld. Het is ook niet meer  dan een inschatting, NAM is hier niet aan gebonden. Deze verwachting is geen  onderdeel van de uiteindelijk afwegi gemaakt in het instemmingsbesluit.  Indiener wil een concrete visie in het gasbesluit zien over het volume van het  Groningse gas dat NIET gewonnen zal worden, als onderdeel van een  uitfaseringstraject.   Het huidige beleid lijkt er nog steeds op gericht het vofledige technische winbare  deel van de gasreserve omhoog te pompen en op de markt te brengen. Dit is in  conflict met alle wetenschappelijke inzichten over koolstofreserves en een grove  schending van onze internationate verantwoordelijkheid.   In dit instemmingsbesluit staan de veiligheid en het zoveel mogelijk beperken  van schade en de leveringszekerheid centraal: het moet veilig zijn en de  leveringszekerheid moet worden gewaarborgd. Het besluit heeft daarbij enkel  betrekking op een periode van vijf jaar. Beleid over de rol van het Groningenveld  in de energievoorziening valt buiten de reikwijdte van het instemmingsbesluit.  Indiener wil een veel grotere transparantie over het feit dat gaswinning leidt tot  structureel verlies aan kapitaal voor de Nederlandse samenleving (gasbaten  worden niet gespaard, maar gespendeerd) en wenst dit feit ook terug te lezen in  de argumentatie over de noodzaak het productievolume te verlagen, en dit  tevens zo snel en rigoureus magelijk te doen.   De financiële kant van de aardgaswinning heeft in de afweging een  ondergeschikte rol en heeft zodoende geen invloed op de hoogte van het  productievolume. De besteding van de gasbaten valt buiten het bereik van het  instemmingsbesluit.  Het productievolume van 24 miljard m* leidt via de inkomsten van Shell, Exxon  Mobit en (de spenderingen van) het ministerie van Economische Zaken tot een  onverantwoord hoge verspilling van Nederlands kapitaal en daarmee een  schending van de rechten van Nederlandse burgers. Het is onaanvaardbaar dat  nog tanger wordt doorgegaan met het exporteren van Nederlandse aardgas naar  het buitenland. Verzoek om het netto productievolume voor 2016 verder te  verlagen door deze export onmiddelijk te beëindigen (en zodoende  noodgedwongen een lager aandeel gasbaten te spenderen).                   49</pre>

====================================================================== Einde pagina 596 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 597 ======================================================================

<pre>         Registratienr. | 4.a Tekst  zienswijze    04a-57 De financiële kant van de aardgaswinning heeft in de afweging een   Antwoord ondergeschikte rol en heeft zodoende geen invloed op de hoogte van het  productievolume.  Naast Nederland zijn (delen van) Duitsland, België en Frankrijk aangesloten op  het laagcalorische gassysteem. Wanneer er geen levering van laagcalorisch gas  plaatsvindt, kunnen vele huishoudens bijvoorbeeld hun woning niet meer  verwarmen. Al deze landen hebben plannen om tot 2030 hun gassysteem om te  bouwen naar het hoogcalorisch gassysteem. Dat is een ingrijpende en  tijdsintensieve operatie. De voortgang hiervan wordt nauwgezet in de gaten  gehouden.   04a-58 Het kleine velden beleid dat gaswinning verspreidt naar Drenthe en de   Zienswijze Waddeneilanden is al evenmin een aanvaardbare duurzame oplossing.   04a-58 Het gas in de kleine velden is doorgaans van een andere kwaliteit dan het   Antwoord Groningengas (hoogcalorisch t.o.v. laagcalorisch}. Deze verschillende  gaskwaliteiten zijn niet uitwisselbaar. Het kleineveldenbeleid staat mede daarom  los van de productie uit het Groningenveld en valt daarmee ook buiten de  reikwijdte van dit besluit.   04a-59 Indiener is verheugt met het voorgestelde productieplan voor piekperiodes een   Zienswijze productie tot maximaal 30 mid m? uit het Groningenvetd in het vooruitzicht stelt.  Op de gehele aardgasmarkt in Noordwest-Europa dient ook bij buitengewoon  koude weersomstandigheden de behoefte aan L-gas gedekt te blijven.  Bij een besluit over toestemming voor extra productiecapaciteit in het  Groningenveld in dergelijke piektijden zou er echter ook met de  weersomstandigheden in de importlanden Frankrijk, Belgié en Duitsland rekening  moeten worden gehouden. Niet zelden ligt in het Duitse L-gasgebied rond  Wolfsburg de temperatuur rond tien graden lager dan bij het centrale  Nederlandse meetpunt Utrecht.   04a-59 De hoeveelheid Groningengas die nodig is in het kader van leveringszekerheid is   Antwoord door GTS gebaseerd op de temperatuurprofielen van de afgelopen 30 jaar.  Hierbij heeft GTS impliciet ook de samenhang meegenomen tussen de  temperatuur in De Bilt en de vraag naar laagcalorisch gas op de exitpunten.  Hoewel er hiermee in de analyse niet specifiek is gekeken naar de temperatuur  in het buitenland, zitten de effecten op de vraag van evt. lagere temperaturen in  het buitenland wel impliciet in de cijfers verwerkt. Zodoende wordt ook rekening  gehouden met de gasvraag in het buitenland.   04a-60 NAM geeft aan dat verschillende studies hebben aangetoond dat het in   Zienswijze ontwikkeling brengen van Carboon reservoirs met te grote technische en  financiële risico's gepaard gaat en daarom wordt uitgesteld. Dit is een aanname  welke niet echt onderbouwd is en derhalve voor de inwoners niet toetsbaar is.   04a-60 Deze rapporten bevatten een grote mate van bedrijfsvertrouwelijke informatie   Antwoord en zijn conform de Wob confidentieel aan Sodm beschikbaar gesteld. Sodm heeft  TNO gevraagd om de rapporten te toetsen. De bevindingen van TNO zijn in de  beoordeling van Sodm mee                        4.b Leveringszekerheid         Registratienr. | 4.b Tekst  zienswijze  8, 21, 32, 33, 04b-01 Indieners pleiten voor sneller afbouwen van de winning danwel een zo beperkt  35, 39, 40, 44, | Samenvatting | mogelijke winning. Dit omdat bv de leveringszekerheid niet meer hoeft te zijn dan  46, 47, 49, 51, | zienswijzen de vraag van de afnemers. Maak zo snel mogelijk een plan voor de afbouw van de  53, 56, 63, 64, gaswinning in relatie tot de inzet van conversiemiddelen, opzeggen buitenlandse  80, 82, 83, 84, leveringscontracten en de energietransitie.  85, 86, 87, 88,  89, 97  04b-01 Uit het onderzoek van GTS blijkt dat tot 2021 in een gemiddeld jaar een productie  Antwoord van circa 24 miljard m? uit het Groningenveld noodzakelijk is om de  leveringszekerheid te borgen. Aan een betrouwbare gasvoorziening wordt een  groot belang toegekend. In het nu voorliggende instemmingsbesluit wordt er  uitgegaan van de hoeveelheid Groningengas die nodig is voor het borgen van de  leveringszekerheid in een gemiddeld jaar. Het kabinet werkt momenteel aan een  energieagenda die een bijdrage moet leveren aan het bereiken van een CO2-arme  energievoorziening. Deze agenda verschijnt naar verwachting aan het einde van  het jaar. Deze agenda en het beleid rond de energietransitie valt echter buiten de  reikwijdte van dit besluit.    04b-02 Indieners pleiten voor opvoering van de import van buitenlands gas.  Samenvatting    50              </pre>

====================================================================== Einde pagina 597 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 598 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze    21, 32, 35, 44,  59, 82, 84, 87,  270    4.b    zienswijzen  04b-02  Antwoord    04b-03  Samenvatting  zienswijzen  04b-03  Antwoord    04b-04  Zienswijze    04b-04  Antwoord         32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97    32, 33, 35, 39,  40, 44, 45, 46,  47, 49, 51, 53,  56, 63, 64, 80,  82, 83, 84, 85,  86, 87, 88, 89,  97    04b-05  Zienswijze    04b-05  Antwoord    04b-06  Samenvatting  zienswijzen    04b-07  Antwoord              04b-08  Zienswijze    04b-08  Antwoord    Tekst    Uit het Groningenveld wordt laagcalorisch gas geproduceerd. In Nederland en de  omringende landen is een groot deel van de verbruikers afhankelijk van gas van  deze kwaliteit. Geïmporteerd gas is hoogcalorisch en kan niet gebruikt worden in  apparaten die geschikt zijn voor laagcalorisch gas. GTS beschikt over  stikstofinstallaties waarmee hoogcalorisch gas geconverteerd kan worden naar  laagcalorisch gas. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om laagcalorisch gas te  mengen met een beperkte hoeveelheid hoogcalorisch gas (verrijking). GTS heeft  bij het berekenen van het volume uit het Groningenveld die noodzakelijk is om aan  de vraag te voldoen rekening gehouden met een optimale inzet van zowel  verrijking als conversie. Uitgangspunten daarbij zijn een zo laag mogelijke en  gelijkmatige gaswinning.  Aan leveringszekerheid mag geen hogere prioriteit toegekend worden dan aan  tevenszekerheid of veilige gaswinning. Dat is onacceptabel. Mede omdat de risico's  gaswinning op dit moment onvoldoende duidelijk zijn.  In dit instemmingsbesluit is rekening gehouden met zowel de veiligheid en het  voorkomen van schade als met de leveringszekerheid. Het winningsniveau van 24  miljard m? is gekozen op basis van het advies van Sodm. Zie ook de toelichting in  het besluit,  Door de gaswinning 5 jaar lang vast te zetten op 24 miljard kuub per jaar,  ongeacht toekomstige nieuwe inzichten en/of veiligheidsrisico's stelt de minister de  leveringszekerheid vóór de veiligheid.  In dit instemmingsbesluit staan de veiligheid en het zoveel mogelijk beperken van  schade en de leveringszekerheid centraal: het moet veilig zijn en de  leveringszekerheid moet worden gewaarborgd. Het winningsniveau van 24 miljard  Nm? is gekozen op basis van het advies van Sodm. Met de wijsheid na de terugblik  kan geconstateerd worden dat de seismische activiteit in 2015 op een veilig niveau  was. Verwacht wordt dat door het vermijden van fluctuaties de seismische  activiteit verder afneemt. Vanuit het oogpunt van veiligheid is een verdere daling  van de productie voor de duur van het besluit niet nodig. Het is voor de minister  van EZ altijd mogelijk om op basis van nieuwe inzichten een nieuwe besluit te  nemen. Nieuwe inzichten en/of veiligheidsrisico’s kunnen dus ook binnen de  huidige looptijd van het besluit worden meegenomen. De looptijd van 5 jaar is  onder meer gebaseerd op het advies van de Mijnraad.  Indiener verzoekt om nadere onderbouwing in het besluit van de fluctuaties en de  volumes voor leveringsverplichtingen als er een koude winter komt (term en zo  geleidelijk mogelijk).    Bij een jaar dat kouder is dan gemiddeld zullen er fluctuaties in productie zijn.  Door het voorschrift van een zo geleidelijke mogelijke invoering daarvan wordt het  effect daarvan zoveel mogelijk beperkt. Wat zo geleidelijk mogelijk feitelijk  betekent is per situatie verschillend en moet worden overgelaten aan de  operationele mogelijkheden van NAM omdat het strikte voorschrift  contraproductief kunnen werken. Het voorschrift is wel duidelijk genoeg om NAM  te kunnen aanspreken als dat nodig zou zijn.   Indieners adviseren om de leveringsverplichtingen/contracten met het buitenland  versneld te beëindigen.    De omringende landen waarvan gebruikers afhankelijk zijn van laagcalorisch gas  hebben plannen gemaakt om gebruikers om te bouwen naar hoogcatorisch gas.  Het eenzijdig verlagen van de exportcapaciteit zou buitenlandse gasgebruikers  letterlijk in de kou zetten. Al deze landen hebben plannen om tot 2030 hun  gassysteer om te bouwen naar het hoogcalorisch gassysteem. Dat is een  ingrijpende en tijdsintensieve operatie. De voortgang hiervan wordt nauwgezet in  gehouden.  Indiener geeft aan dat de gevolgen van gaswinning vanuit economische belangen  en leveringsbelangen op oa cultuur die zich nu hebben uitgekristalliseerd erkend  gedragen dienen te worden.  Erkend wordt dat de aardbevingen tot schade hebben geleid. De voorschriften over  een productieplafond en productiewijze beogen om schade zoveel mogelijk te  voorkomen. Verwacht wordt dat de seismische activiteit hierdoor lager zal zijn dan  in 2015. Inmiddels kan geconstateerd worden dat de seismische activiteit in 2015  drastisch lager was dan in 2013, het jaar voorafgaande aan de  productiemaatregelen.         51</pre>

====================================================================== Einde pagina 598 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 599 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze                   4.b    04b-09  Zienswijze    04b-09   Antwoord  04b-10  Zienswijze                                  04b-10  Antwoord                      60    04b-11  Zienswijze                                 Artikel 3, lid 1 en 3 van het instemmingsbesluit bepaalt dat aanvullende productie  uit deze clusters, anders dan de hoeveelheid die nodig is om de clusters open te  houden uitsluitend is toegestaan als dit vanuit een oogpunt van leveringszekerheid  noodzakelijk is. Deze aanvullende productie mag plaatsvinden als GTS daartoe een  verzoek aan de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. (NAM) richt.   Indiener geeft aan dat GTS vanuit haar positie als onafhankelijk netbeheerder van  het landelijk gastransportnet niet kan beoordelen of inzet (verhoging) van de  clusters in de regio Loppersum noodzakelijk dan wel gerechtvaardigd is om het  probleem (in het transportnet van GTS) op te lossen. Verzocht wordt om artikel 3  lid 3 van het ontwerp-instemmingsbesluit als volgt aan te passen:   3. Indien in het kader van de leveringszekerheid op verzoek van de Gasunie  Transport Services B.V. productie plaatsvindt uit de clusters in de regio Loppersum  bedoeld in het derde eerste lid, anders dan de hoeveelheid die nodig is om de  clusters open te houden, administreert de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V.  het verzoek daartoe van de Gasunie Transport Services B.V. met de reden, de  reden, de omvang en het tijdstip van deze productie.    Motivatie: Gasunie Transport Services (GTS) staat op basis van de Transportcode  gas LNB enkel maatregelen ter beschikking om leveringszekerheidsproblemen te  sturen. Ingeval van een noodsituatie cf. artikel 4,1.4.4 van de Transportcode gas  LNB of een dreigend tekort aan kwaliteitsconversie cf. artikelen 4.4.5 of 4.4.6 van  de Transportcode gas LNB zal GTS erkende programmaverantwoordelijken  verzoeken of aanwijzen om hun (her)nominaties zodanig, als voorgeschreven door  de netbeheerder van het landelijk gastransportnet, bij te stellen dat het dreigende  probleem wordt afgewend,   GTS heeft een relatie met haar netgebruikers, in dit geval de erkende  programmaverantwoordelijken (ook wel shippers), niet met een producent van het  voor die programmaverantwoordelijken te transporteren gas,   De Loppersum clusters zijn onderdeel van het Groningenveld. Het Groningenveld  wordt door NAM geproduceerd en vervolgens via de erkende  programmaverantwoordelijke vermarkt. Ingeval GTS gebruik gaat maken van één  van de genoemde artikelen uit de Transportcode gas LNB dan kan zij GasTerra  verzoeken of aanwijzen om een aanpassing in haar portfolio te doen. Wanneer dit  het geval is kan GasTerra besluiten om binnen haar portfolio NAM te verzoeken  een aanpassing te doen van de productie vanuit het Groningenveld, vervolgens  dient NAM te beoordelen of het noodzakelijk is om de inzet vanuit de clusters in de  regio Loppersum te verhogen om aan de vraag te voldoen.    Het besluit wordt op deze zienswijze aangepast.    Artikel 2 lid 4 en lid 5 van het ontwerp-instemmingsbesluit geeft aan: ingeval zich  een situatie voordoet zoals genoemd in dit artikel zal GTS NAM verzoeken  aanvullende productie te doen vanuit het Groningenveld. Daarnaast zal de  registratie van dit verzoek, zoals beschreven in artikel 2 lid 5, bij NAM  plaatsvinden.   Om redenen analoog aan de opmerking over artikel 3 wordt voorgesteld om de  beide onderdelen van artikel 2 als volgt aan te passen:   4. De gemaximeerde productiehoeveelheid, als bedoeld in het eerste en het  tweede lid, kan als dit uit hoofde van leveringszekerheid noodzakelijk is, worden  verhoogd met ten hoogste 1,5 miljard Nm3, indien Gasunie Transport Services  B.V. een verzoek of aanwijzing doet aan GasTerra B.V. doet aan de Nederlandse  Aardolie Maatschappij B.V., omdat tenminste één van de volgende  omstandigheden zich voordoet: a. transportbeperkingen, b. technische  mankementen aan de installaties van Gasunie Transport Services B.V, c.  onvoorziene ontwikkelingen in de samenstelling van het hoogcalorisch gas.   5. De Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. vraagt Gasunie Transport Services  B.V. de in het vierde lid bedoelde verzoeken zo spoedig mogelijk schriftelijk te  bevestigen. stuurt een verzoek of aanwijzing naar GasTerra B.V. als ook een  elektronische bevestiging naar de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. De  Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. administreert deze verzoeken van Gasunie  Transport Services B.V. vanuit artikel 2 lid 4., waaruit de reden, de omvang en het  tijdstip van de extra gasproductie blijkt. Tevens wordt daarbij de reden van de  extra gasproductie en de wijze waarop gevolg is gegeven aan deze verzoeken  geadministreerd.    Het besluit wordt op deze zienswijze aangepast.    a) In its advice, GTS only refers to a 5 Bcm consumption for a cold year both in  Belgium and France. GTS does not provide any figures for an average winter,  although GTS indicates, on the third page of its advice, that those figures have  been freshly updated. ENGIE recalls that such figures may decrease in the next  years and undoubtedly before 2021,depending in particular on the progress of the  respective domestic conversion projects of L-gas endusers installations into H-gas         52</pre>

====================================================================== Einde pagina 599 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 600 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze         4.b    04b-11  Antwoord         Tekst  installations.    b) ENGIE would like to point out that the GTS Advice does not take into account  any potential exit flow from L-gas to the H-gas zones through blending plants.  Indeed, several blending plants in the Fluxys and GRTgaz networks enable the  injection of several Bcm/y of L-gas into the H-gas transmission networks in France  and Belgium. Yet, volumes flowing into those blending installations are a key  parameter in the analysis, which is complementary to the physical needs of end-  users, and is currently neglected. In case of observed or expected injection of L-  gas into the H-gas transmission networks, a common goal must be the adjustment  of L-gas supply contracts to the exact needs of L-gas end-users, in order to avoid  as much as possible injection of L-gas into the H-gas transmission networks just  for the purpose of satisfying annual contractual commitments of oversized L-gas  contracts. Without such downward adjustments of L-gas contracts, several Bcm  shall be produced each year (from Groningen and/or nitrogen plants) in addition to  what is currently considered in the GTS Advice.    c) Yet, decisions regarding volume and peak flexibility are necessary linked to each  other, as for any gas supply contract. Proceeding with a flow assessment in m3/h,  complementary to the volume analysis, is indeed of utmost importance and cannot  be avoided in view of a goal of uniform rate of production over the gas year. If  there are tighter within-month constraints, they should be provided in the  Documents to assess their compatibility with market needs. In this context, ENGIE  calls for more transparency on these flexibility and peak gas balance issues,   as this topic is insufficiently discussed in the Documents.    d) Furthermore, ENGIE notices from the GTS Advice that the Groningen field would  still be required to ensure a back-up role to cope with various operational outages  or hazards, in the order of 0,5 million m3/h. In this context, ENGIE would like to  point out that a downward adjustment of its contractual commitments, as  mentioned in the paragraph II above, could release some flexibility to the disposal  of the Dutch market in the same order of magnitude than the one requested by  GTS.    e) The Dutch Ministry of Economic Affairs intends to set a production cap at  Groningen field at 24 Bcm a year combined with a minimization of monthly  fluctuations, with a term of the consent decision by 2021, i.e. over a 5-year  horizon. While the cap of 24 Bcm could be adequate for the coming GY 16, ENGIE  would like to point out that maintaining such a fixed cap over a 5-year period  would not make sense in the context of the upcoming L-to-H gas conversion  project. In this context, ENGIE advocates for a review of the 24 Bcm/y cap of the  Groningen production prior to 2021 and preferably by GY 18. Such a short-term  review could indeed enable a further reduction of the cap in line with the progress  of the conversion projects.   a) Ten aanzien van de fysieke vraag van Belgie en Frankrijk gaat GTS uit van  inschattingen die zij heeft afgestemd met de landelijke netbeheerders uit die  landen; Fluxys resp. GRT Gaz. De waarden van 5 miljard Nm’ voor zowel Belgie als  Frankrijk zijn in het verleden enkel gebruikt om indicatief de maximale volume  behoefte in beide exportlanden aan te geven ingeval van een koud jaar.    b) Met betrekking tot deze zienswijze wordt verwezen naar de Kamerbrief over dit  onderwerp van 12 september 2016 (Kamerstukken TK 33529, nr. 285).    c) Op basis van het advies van Sodm strekt het besluit ertoe om met name de  productiefluctuaties op maandbasis en seizoensfluctuaties zoveel mogelijk te  voorkomen. Bij dit punt van de zienswijze wordt echter ingegaan op fluctuaties op  week- of dagbasis. Het besluit strekt er, op basis van de advisering van Sodm, toe  om fluctuaties op maand- en seizoensbasis te beperken. Gasopslagen worden  doorgaans in de zomerperiode gevuld en dit gas wordt in de winterperiode  onttrokken. Gasopslagen leveren daarmee automatisch al een reductie aan de  fluctuaties op maandbasis en per seizoen. Nadere voorschriften over precieze  grenzen aan fluctuaties zijn daarbij contraproductief, omdat dit NAM eraan zou  kunnen hinderen om voor een concrete situatie (bv, productie die noodzakelijk is  in het kader van de leveringszekerheid) de beste oplossing te kiezen.    d) De discussie tussen GasTerra en Engie is een commerciële aangelegenheid. De  Staat is daar geen partij bij en dit vormt ook geen onderdeel van dit besluit.    e) Het winningsniveau van 24 miljard m?° is gekozen op basis van het advies van  Sodm. Zij hebben gemodelleerd dat winning op dit niveau tot 2021 niet leidt tot  een hoger aantal bevingen dan in 2015, Vanuit het oogpunt van veiligheid is een         53</pre>

====================================================================== Einde pagina 600 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 601 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze           4.b    Tekst    verdere daling voor de duur van het besluit niet nodig.    04b-12  Zienswijze    04b-12  Antwoord         26, 43, 159    04b-13  Samenvatting  zienswijzen    04b-13  Antwoord    04b-14  Zienswijze    04b-14  Antwoord    04b-x15  Zienswijze    04b-x15  Antwoord              04b-x16  Zienswijze  04b-x16  Antwoord         Tijdens extreem koude weeromstandigheden zouden Nederlandse gasopslagen de  leveringszekerheid in Nederland kunnen verhogen. Om de kosten voor  investeringen in nieuwe infrastructuur bv. stikstofinstaltaties in Nederland te  beperken, is het te overwegen om volumes en capaciteit van bestaande  gasopslagen te verhogen.   GTS heeft in haar advies ook de bestaande commerciële (laagcalorische)  gasopslagen meegenomen. Het toekomstige capaciteitsbeleid is geen onderdeel  van dit instemmingsbesluit.   Als we in Nederland niet snel afkomen van onze gasverslaving, blijven we klem  zitten tussen gasbevingen en leveringszekerheid.   Ook het ministerie zal in de energietransitie naar duurzame bronnen veel meer  moeten doen om van de Nederlandse en buitenlandse gasverslaving af te komen.  Het kabinet heeft in het Energierapport van januari 2016 aangegeven te streven  naar het zoveel mogelijk terugbrengen van het gebruik van aardgas; met name  voor de ruimteverwarming. Bij dit besluit is echter een afweging gemaakt op basis  van veiligheid en het beperken van schade en ieveringszekerheid. De rol van gas  in de Nederlandse energievoorziening is geen onderdeel van dit  instemmingsbesluit.   Verreweg het grootste deel van de in Duitsland verbruikte hoeveelheden L-gas  wordt door Nederland geleverd. Diversificatiemogelijkheden zijn op basis van de  specifieke gaskwaliteit niet aanwezig. Daarom is het voor de continuïteit van de  voorziening belangrijk, dat men bij de besluitvorming over de toekomstige  beschikbaarstelling van L-gas uit Nederland met de Duitse L-gasbehoefte zowel  ten aanzien van de totale jaarlijkse behoefte ais bij uitzonderlijk hoge behoefte in  zeer koude winters rekening blijft houden.   De hoeveelheid Groningengas die nodig is in het kader van leveringszekerheid is  door GTS gebaseerd op de temperatuurprofielen van de afgelopen 30 jaar. Hierbij  heeft GTS impliciet ook de samenhang meegenomen tussen de temperatuur in De  Bilt en de vraag naar laagcalorisch gas op de exitpunten. Hoewel er hiermee in de  analyse niet specifiek is gekeken naar de temperatuur in het buitenland, zitten de  effecten op de vraag van evt. lagere temperaturen in het buitenland wel impliciet  in de cijfers verwerkt. Zodoende wordt ook rekening gehouden met de gasvraag in  het buitenland.   In practice we currently see barriers in the markets hindering cross-border flows  between Germany and The Netherlands. Therefore, we ask you to support our  approach to harmonize the gas quality requirements for L-Gas in the North-West  European gas market and to take care of this issue in the further work   De Nederlandse Wobbe-index kent een lagere bandbreedte dan de Duitse Wobbe-  index. Door uit te gaan van een hoge Wobbe-index heeft GTS de mogelijk om het  laagcalorisch gas maximaal te verrijken met hoogcalorisch gas. Er bestaat daarom  ook momenteel geen voornemens om de bandbreedte van het laagcatorisch gas in  Nederland aan te   Wij gaan ervan uit dat voor de bepaling van het aantal graaddagen u de grens van  14°C blijft hanteren en verzoeken u dit expliciet in uw besluit op te nemen.   De temperatuurgrens is reeds onderdeel van de graaddagenformule en is daarmee  onderdeel van het besluit.         4.c Verdeling productie over clusters                                Registratienr.  zienswijze  81                     4.c    04c-01  Zienswijze    04c-01  Antwoord                                             26, 29, 81         04c-02  Samenvatting  zienswijzen                 Indiener verzoekt NAM om terughoudend te zijn met wijzigingen in de toekomstige  productieverdeling over de clusters en alleen wanneer dat met voldoende    Op grond van artikel 3, tweede lid, van het instemmingsbesluit dient NAM uiterlijk  op 1 november 2017 rapport uit te brengen over de vraag, of een alternatieve  verdeling van de productie over de regio’s tot een lagere seismische dreiging of  seismisch risico leidt. Na onafhankelijke beoordeling van dat rapport kan de  nieuwe manier van verdeling van de productie onderdeel uitmaken van de  strategie om het seismisch risico (verder) te beperken.   Een wijziging van de productieverdeling is, volgens artike! 3.2, niet toegestaan  totdat aanvullend en toereikend onderzoek is gedaan en een apart  besluitvormingstraject is doorlopen. Daarmee is tegemoet gekomen aan ons  advies op dit punt.   In geval van een goedkeuringsbesluit over de wijziging van de toekomstige  productieverdeling wordt verzocht om voorschriften op te nemen met betrekking  tot (de potentiele gevolgen van) een dergelijke wijziging. Het gaat daarbij om                   54</pre>

====================================================================== Einde pagina 601 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 602 ======================================================================

<pre>                Registratienr.    zienswijze    32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97    04c-02  Antwoord         32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97    04c-03  Samenvatting  zienswijzen  04c-03  Antwoord    04c-04  Zienswijze    04c-04  Antwoord         32, 35, 44, 82,  84, 87         04c-05  Zienswijze    04c-05  Antwoord         Tekst    tijdige bestuurlijke betrokkenheid, modelleren van effecten, nulmetingen,  (aanvullende) maatregelen ten aanzien van monitoring en schadeafhandeling.  Gevraagd wordt om in het besluit ook het handelingsperspectief (wijzen van  betrekken van decentrale overheden) tot een optimalere clusterverdeling op te  nemen.    Wijzigingen in de productieverdeling zullen ten doel hebben het seismisch risico  verder te beperken. Resultaten van onderzoek naar een wijziging van de  productieverdeling dient NAM ter beoordeling voor te leggen aan de inspecteur-  generaal der mijnen. NAM mag een nieuwe verdeling niet eerder invoeren dan na  instemming van de inspecteur-generaal der mijnen   Indieners verzoeken om bij nieuwe inzichten ten aanzien van wijzigingen in de  toekomstige productieverdeling in een zo vroeg mogelijk stadium te worden  geïnformeerd.   In artikel 3, tweede lid staat dat NAM voor 1 november 2017 onderzoekt of  alternatieve verdeling beter is in verband met seismisch risico. De resultaten van  dit onderzoek komen openbaar.   Indiener verzoekt om de informatie uit artikel 3, lid 3 op te nemen in de jaarlijkse  rapportage uit artikel 2, lid 3 zodat in een overzicht duidelijk wordt hoeveel en  waar er in dat gasjaar is geproduceerd.    De rapportage zoals bedoeld in artikel 2, lid 3, vindt plaats per 31 oktober, net na  het begin van een gasjaar. De hoeveelheden per gasjaar en per cluster    produceerd aardgas worden al per maand www.namplatform.nl.  Indieners verzoeken om de NAM op te dragen om, vooraf aan uw definitieve  besluitvorming, een onderbouwing te laten leveren voor het handhaven van de  huidige clusterindeling.  Het besluit om de huidige clusterverdeling (in feite die van het jaar 2015) te  handhaven volgt de lijn van het advies van Sodm. NAM kan in redelijkheid niet  worden d daarvoor een onderbouwing te leveren.    55</pre>

====================================================================== Einde pagina 602 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 603 ======================================================================

<pre>    5. Duur instemmingsbesluit         Registratienr.  zienswijze  32, 33, 35, 39,  40, 44, 45, 46,  47, 49, 51, 53,  56, 63, 64, 80,  82, 83, 84, 85,  86, 87, 88, 89,  90, 94, 97    26, 46, 53, 59    05-01  Samenvatting  zienswijzen    Indieners geven aan dat zij het vastleggen van het winningsniveau voor vijf jaar te  lang vinden. Zij stellen en kortere instemmingsperiode voor, omdat er nieuwe  onderzoeksresultaten beschikbaar komen en risico’s de komende jaren beter in  beeld zullen worden gebracht. Verder zullen zich ontwikkelingen in het gebied  voordoen en wijzen indieners om de mogelijke dalende gasvraag door duurzame  energiewinning.         05-01  Antwoord    05-02  Zienswijze  05-02  Antwoord         32, 35, 44, 45  82, 84, 87    05-03  Samenvatting  zienswijzen    05-03  Antwoord              05-04  Samenvatting  zienswijzen    In voorschrift 10 is voorgeschreven dat de NAM voor 30 september 2020 een  nieuw winningsplan moet indienen. Over dit winningsplan wordt een besluit  genomen dat zal gelden vanaf het gasjaar 2021-2022 (1 oktober 2021). Het  winningsplafond zal derhalve voor vijf jaar gelden.    Sinds het vorige winningsplan is er veel onderzoek gedaan naar het verbeteren  van de veiligheid in relatie tot de aardbevingen in Groningen. Dit betekent, zoals  indieners naar voren brengen, niet dat er nu over de ondergrondse processen en  de gevolgen daarvan volledige duidelijkheid is. De komende jaren zal nader  onderzoek worden verricht en zullen er nieuwe gegevens beschikbaar komen.  Hiertoe zijn in de voorschriften bij het besluit ook verschillende  onderzoeksverplichtingen opgenomen. Ondanks dat er in de komende jaren nog  onderzoeksgegevens beschikbaar zullen komen, adviseren zowel Sodm als de  Mijnraad een langere looptijd van het instemmingsbesluit, namelijk een looptijd  van vijf jaar en zes jaar. Hiermee wordt volgens de Mijnraad voorkomen dat  opeenvolgende procedures over actualisaties van het winningsplan door elkaar  gaan lopen. Sodm hecht veel belang aan een stabiele winning gedurende  meerdere jaren. De onderzoeksgegevens die de komende jaren beschikbaar  komen, zullen bij het in 2020 door NAM in te dienen winningsplan worden  betrokken. Zoals in het insternmingsbesluit uiteen is gezet, zal jaarlijks een  ijkmoment worden ingebouwd om te bezien of de nieuw verworven kennis  aanleiding geeft opnieuw naar het instemmingsbesluit te kijken.    Voor zover indieners naar voren brengen dat de vraag naar gas de komende jaren  mogelijk za! dalen, is dit iets waarmee bij de besluitvorming over het volgende  winningsplan rekening zal worden gehouden, Door getroffen  duurzaamheidsmaatregelen en de geplande omschakeling van laag- naar  hoogcalorisch gas in Duitsland, België en Frankrijk is de verwachting dat de  gasvraag in de komende jaren zal afnemen. In het advies van GTS over de hoogte  van het niveau van leveringszekerheid is hiermee al rekening gehouden. De  afname gaat echter geleidelijk. De verwachting is dat na een periode van vijf jaar  substantiële vermindering voor van gasvraag optreedt die leidt tot een lagere inzet  van het Groningenveld voor leveringszekerheid.   Er kan geen sprake zijn van een meerjarenplanning. Er moet eerst van jaar tot  jear bekeken worden voordat hier sprake van kan zijn.   Zoals uit de beantwoording onder 05-01 volgt, adviseren zowel Sodm als de  Mijnraad een looptijd van meerdere jaren. Zoals eveneens onder 05-01 uiteen is  gezet, zal in de komende jaren nader onderzoek plaatsvinden en zullen de  ontwikkelingen in de seismiciteit nauwgezet worden gevolgd. Als deze gegevens,  tegen de achtergrond van de Mijnbouwwet, daartoe aanleiding geven, kan het  instemmingsbesluit worden aangepast.   Indieners stellen dat er niet gekozen moet worden voor het vastleggen van het  winningniveau voor vijf jaar. Door de winning voor vijf jaar vast te zetten, zien zij  niet de toegezegde lijn van een dalend perspectief,         Het productieniveau is vastgesteld op 24 miljard m° per jaar. Op grond van de  door de Raad van State in de uitspraak van 18 november 2015 getroffen  voorlopige voorziening was de totale gasproductie tot nu toe gemaximeerd op 27  miljard m?° per jaar. In de daarvoor geldende instemmingsbesluiten was een  gasproductie van 42,4 miljard m° per jaar (2014) en 54 miljard m?° per jaar (2013)  toegelaten. In zoverre is dan ook sprake van een dalende lijn. Door te kiezen voor  een looptijd van vijf jaar blijft het productieniveau de komende jaren stabiel,  hetgeen in lijn is met de adviezen van Sodm en de Mijnraad.   Indiener stelt vragen bij de gekozen methodiek, waarbij geen einddatum voor het  winningsplafond is opgenomen in het instemmingsbesluit. Volgens hem maakt dit  mogelijk ook na 2021 het huidige toegestane winningsniveau te blijven  produceren. NAM krijgt zodoende als het ware carte blanche (tot 31,5 miljard Nm3              56</pre>

====================================================================== Einde pagina 603 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 604 ======================================================================

<pre>         Registratienr. | 5 Tekst   zienswijze  per gasjaar) om door te winnen, hetgeen in strijd is met uw eigen uitgangspunt  dat instemming voor niet meer dan 5 jaren wordt   05-04 Er is voor gekozen geen einddatum in het besluit op te nemen om te voorkomen   Antwoord dat er bij eventuele vertragingen in de procedure over het winningsplan een  situatie ontstaat waarbij er geen winningsplafond geldt of waarbij er in het geheel  geen instemming geldt. Deze keuze is mede ingegeven door de uitspraak van de  Raad van State waarin is geoordeeld dat moet worden voorkomen dat er een  situatie ontstaat waarin geen winningsbeperkingen gelden. Daarnaast is het mede  gelet op het belang van de leveringszekerheid zeer onwenselijk dat er een situatie  zou ontstaan waarin in het geheel geen instemming geldt. Nu de periode van één  jaar in principe voldoende is om tot een besluit te komen over het dan  voorliggende winningsplan, zal het productieplafond in het geval van eventuele  onvoorziene vertraging in de procedure naar verwachting hoogstens enkele  maanden langer blijven gelden.  Van een carte blache tot een productie van 31,5 miljard Nm’ is sowieso geen  sprake, een productieverhoging boven 24 miljard is door de voorschriften aan de  instemming aan strenge criteria gebonden.   32, 33, 35, 39, | 05-05 De wettelijke termijn voor inwerkingtreding van het ontwerpbesluit moet worden   40, 44, 46, 47, | Zienswijze toegepast.   49, 51, 53, 56,   63, 64, 80, 82,   83, 84, 85, 86,   87, 88, 89, 97         05-05 In het ontwerpbesluit was in voorschrift 10 opgenomen dat het instemmingsbesluit   Antwoord op 1 oktober 2016 in werking treedt. Op grond van artikel 20.3 van de Wm treedt  een instemmingsbesluit in werking treedt zes weken na bekendmaking van het  besluit of nadat is beslist op een verzoek om voorlopige voorzienig dat binnen deze  termijn is ingediend. In de uitspraak van 18 november 2015 heeft de Raad van  State bepaald dat de in die uitspraak getroffen voorlopige voorziening op grond  waarvan het vorige instemmingsbesluit blijft gelden, vervalt zes weken nadat een  nieuw besluit over de instemming met een winningsplan voor het Groningenveld is  bekend gemaakt, dan wel nadat op een verzoek om voorlopige voorziening is  beslist. De Raad van State heeft hiermee in de uitspraak een voorziening getroffen  voor de periode van de bekendmaking van het instemmingsbesluit tot aan de  inwerkingtreding daarvan. Het voorschrift over de inwerkingtreding van het besluit  komt in het definitieve besluit dan ook te vervallen! De wettelijke termijn voor  inwerkingtreding van het besluit wordt in acht   32, 33, 35, 39, | 05-06 Indiener verzoekt om een nieuwe adviesronde na de validatiedatum van 1 mei   40, 44, 46, 47, | Zienswijze 2018, waarbij alle adviseurs uitgenodigd worden om advies uit te brengen of de   49, 51, 53, 56, nieuw verworven kennis reden is voor een nieuw instemmingsbesluit of het   63, 64, 80, 82, indienen van een nieuw winningsplan.   83, 84, 85, 86,   87, 88, 89, 97         05-06 Er zal jaarlijks een ijkmoment plaatsvinden, waarbij de vraag zal worden   Antwoord beantwoord of nieuw verworven kennis of verandering van feiten en  omstandigheden aanleiding geven om opnieuw te kijken naar het  instemmingsbesluit. Aan het besluit is voorts het voorschrift verbonden dat totdat  het nieuwe Meet- en regelprotocol van kracht is, de NAM naast een halfjaarlijkse  analyse van de seismiciteit, dient aan te geven welke beheersmaatregel worden  genomen om het seismisch risico verder te beperken, uiterlijk twee weken nadat  een aardbevingsdichtheid is vastgesteld gelijk of hoger dan 0,25 bevingen  /km2/jaar of er door één of meer aardbevingen een grondversnelling is opgetreden  van 0,05 g of hoger. Daarna zal dit alarmeringssysteem in het Meet- en  regelprotocol worden opgenomen. Op deze manier wordt de ontwikkeling van de  seismiciteit nauwgezet gevolgd. Indien de gegevens hiertoe aanleiding geven kan  te allen tijde tot besluitvorming worden overgegaan. Mocht het op enig moment  nodig zijn dan zullen de adviseurs worden i              ' Yoorschrift 10 komt te vervatlen.    57</pre>

====================================================================== Einde pagina 604 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 605 ======================================================================

<pre>    6. Inspectie- en versterkingsprogramma         Registratienr.  zienswijze  10, 28, 234    6    06-01  Samenvatting  zienswijzen    06-01  Antwoord    06-02  Zienswijze    06-02  Antwoord         23, 28, 32, 35,  44, 82, 84, 87,  234    32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97    32, 35, 44, 82,  84, 87         06-03  Samenvatting  zienswijzen    06-03  Antwoord              Tekst    Indieners staan niet achter de doelstelling van het verstevigingsprogramma. Dit is  beperkt tot het voorkomen van fatale ongevalien en niet op het voorkomen van  schade in het algemeen. Het begrip ‘veiligheid’ lijkt hiermee gereduceerd tot  ‘levend je huis uit komen’. Dit geeft volgens indieners geen invulling aan het  voorzorgbeginsel.   Uitgangspunt van de bouwregelgeving is het zoveel mogelijk voorkomen van  slachtoffers. Het voorkomen van schade is geen uitgangspunt. Sodm, de Mijnraad  en de Tcbb wijzen er echter in hun adviezen op het Winningsplan op dat ook het  voorkomen van schade een uitgangspunt zou moeten zijn. Om die reden heb ik het  voornemen om in de ‘voorschriften en beperkingen’ in het instemmingsbesluit op  te nemen dat NAM een rapport moet maken waarin een berekening is opgenomen  van de mate van schade voor de schadegrenstoestanden DS1, DS2 en DS3.  Tevens zullen deze de berekeningen worden gedaan door het onafhankelijke  kennisprogramma effecten mijnbouw dat zal worden ingericht, Ik zal naar  aanleiding van de uitkomsten van deze berekeningen bezien welke consequenties  hieraan verbonden moeten worden en welke maatregelen passend zijn.   Indiener geeft aan dat op een medewerker van SodM op de informatieavond op de  vraag of de veiligheid van inwoners wel is gewaarborgd met dit winningsplan,  antwoordde dat ze eigenlijk niet weten of deze verlaging voldoende is om veilig te  wonen en schades zo te beperkend dat het leefbaar is. De lichtere bevingen  hebben we in ons gebied gevoeld en dit versterkt niet het veiligheidsgevoel.  Volgens de medewerker van SodM wordt door vlakke gaswinning de productie  minimaal verlaagd om zo te kunnen bezien of de bevingen in hevigheid afnemen.  Mocht het niet zo zijn dan wordt alsnog verder acties ondernomen. Op deze wijze  wordt wederom gegokt met de veiligheid van de inwoners. In de winningsplan is  bij risicoberekeningen veiligheid plots gereduceerd tot levend je huis uit kunnen  komen. Volgens wetenschappelijk onderzoek voelen meer dan tienduizend mensen  zich onveilig in het aardbevingsgebied en hebben last van psychische klachten.  Sodm heeft geconcludeerd dat op basis van de modellen van NAM op dit moment  niet eenduidig vast te stellen is of aan de veiligheidsnorm wordt voldaan. Er is ook  geen enkel ander instituut of onderzoeksinstelling die dit op dit moment wel kan.  Hierdoor kan ook niet geconcludeerd worden of bij het geadviseerde  winningsniveau aan de veiligheidsnorm wordt voldaan. Wel staat vast dat het  aantal bevingen (de aardbevingsdichtheid) ten gevolge van de ingrepen in heel  Groningen afneemt. Bij het geadviseerde niveau heeft Sodm beoogd om de  positieve effecten van de ingrepen die de afgelopen jaren zijn gerealiseerd te  consolideren. Daarbij heeft voortschrijdend inzicht geleerd dat niet alleen de  jaarproductie leidend is voor de bevingen maar ook de fluctuaties in de gaswinning  gedurende het jaar. Hierom acht Sodm op dit moment 24 miljard Nm° per gasjaar  het niveau waarop zo laag, maar ook zo vlak mogelijk geproduceerd kan worden.  Indieners geven aan dat de huidige versterkingsopgave achterloopt wat betreft  inspectie en realisatie. Het is een ellentang uitzichtloos traject. Dit roept vragen op  over de haalbaarheid van de versterkingsopgave van het voorgenomen gasbesluit.  Het advies is om de onderbouwing van de haalbaarheid van de versterkingsopgave  te laten toetsen en onderbouwen en de uitloop van het versterkingsprogramma  expliciet en transparant mee te laten wegen in het besluit. Zolang er niet op grote  schaal versterkt is, moet een veilige gaswinning gewaarborgd zijn.   De termijn van vijf jaar waarbinnen het versterkingsprogramma moet zijn  afgerond, mag volgens indieners niet ter discussie worden gesteld.               De termijn van vijf jaar waarbinnen het versterkingsprogramma moet zijn afgerond  zou een voorwaarde moeten zijn aan de instemming met het winningsplan,  waarmee u NAM dwingt tot medewerking aan een taakstellend en ambitieus  programma.    Indieners adviseren een versnelling toe te passen van inspectie- en  rekencapaciteit, zodat sneller een beeld beschikbaar is van de totale opgave.   In de afwegingen is niet duidelijk hoe veiligheid van burgers geborgd wordt bij  vertraging van de versterkingsopgave waarbij gelijktijdig gaswinning wel wordt  toegestaan.   De versterkingsopgave wordt bepaald door huizen te inspecteren en op basis van  de inspectie te bepalen of versterking noodzakelijk is. Na afronding van de eerste  inspecties en berekeningen eind 2015 kan meer inzicht worden gegeven in de    daadwerkelijke omvang van de versterking en datgene wat nodig is om deze tijdig  te realiseren. Dit is meegewogen in het instemmingsbesluit en is mede aanleiding         geweest om het productieplafond lager vast te stellen dan NAM heeft aan id.    58</pre>

====================================================================== Einde pagina 605 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 606 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze    10, 32, 35, 44,  82, 84, 87    45, 237    32, 35, 44, 82,  84, 87    78    32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97    06-04  Zienswijze    06-04  Antwoord    06-05  Samenvatting  zienswijzen    06-05  Antwoord    06-06  Samenvatting  zienswijzen    06-06  Antwoord              45         06-07  Samenvatting  zienswijzen    06-07  Antwoord    06-08  Zienswijze    NAM heeft een statische model ontwikkeld waaruit blijkt dat maar 100 huizen  hoeven te worden versterkt. Deze huizen zijn nog niet opgespoord. Er zijn 60  gebouw typen gespecificeerd, het lijkt me zinnig dat daar eens een publicatie over  komt welke type dat zijn, hoe men deze precies wil versterken en wat de impact is  op de bewoners.  De door de NAM genoemde aantallen zijn gebaseerd op een statistische  risicoanalyse. Hiervoor wordt een indeling van gebouwen in gebouwtypen gebruikt.  Om te bepalen of een woning daadwerkelijk aardbevingsbestendig is dient het  afzonderlijk geïnspecteerd en doorgerekend te worden. Op basis van alleen een  gebouwtype kan hierover geen uitspraak worden gedaan.  De omvang van het te versterken aantal huizen staat bij NAM ter discussie. Een  verstevigingsopgave zoals nu genoemd van enkele honderden gebouwen is volgens  indieners te beperkt. NAM gaat hiermee de discussie aan over de omvang van het  versterkingsprogramma.  Indieners staan niet achter de gekozen contourlijn, die niet zou stroken met de  werkelijke situatie. Het versterkingsprogramma zou gebaseerd moeten worden op  daadwerkelijk opgetreden risico’s.  Indieners adviseren dat alie gebouwen met een risico 10°“ in 2021 versterkt  zouden moeten zijn en niet zoals NAM voorstelt op basis van toenemende  seismiciteit.  Indiener doet het verzoek om op korte termijn onderzoek/inventarisatie te doen  naar het woongedeelte van boerderijen en het bedrijfsgedeelte van boerderijen  hetzelfde prioriteitsniveau te geven als het woongedeelte, gezien de vrijwel gelijke  verblijftijd van gebruikers.  NAM baseert zich op een statistische risicoanalyse. De NCG bepaalt de  daadwerkelijke versterkingsopgave door huizen te inspecteren en op basis van de  inspectie te bepalen of versterking noodzakelijk is. Na afronding van de eerste  inspecties en berekeningen eind 2016 kan meer inzicht worden verkregen in de  daadwerkelijke omvang van de versterking en datgene wat nodig is om deze tijdig  te realiseren.  Daarbij wordt gestart daar waar het risico het grootst is, via 4 beleidslijnen; van  binnen naar buiten, te starten bij kwetsbare gebouwen/gebouwonderdelen,  gebouwen waar veel mensen bijeenkomen en continuiteit.  In maart 2016 is gestart met de inspectie en engineering van 1.500 woningen. In  het najaar worden de eerste engineeringsresultaten verwacht. Dan kan een beter  beeld geschetst worden of en in hoeverre de statische meest kwetsbare  (grondgebonden) woningen versterkt moeten worden. Engineeringsresultaten van  andere typologieen worden in de maanden daarop volgend verwacht. Ook wordt  gestart met een volgend inspectie- en engineeringsprogramma. Door het  verzamelen van alle engineeringsresultaten ontstaat een betrouwbaarder beeld hoe  groot de versterkingsopgave daadwerkelijk is.  Voor versterken geldt geen contourlijn. Hoe groot het risico werkelijk is, is namelijk  afhankelijk van onder andere sterkte van een bouwwerk, grondopbouw en  seismische dreiging. De prioritering langs de 4 beleidslijnen is een no regret   ak omdat er niet meer feitelijke gegevens beschikbaar zijn.  Indieners willen dat de onafhankelijkheid van het inspectie- en  versterkingsprogramma geborgd wordt. Zij stellen voor om de NCG als  opdrachtgever van het inspectie- en versterkingsprogramma aan te stellen zodat  de door het kabinet vastgestelde termijn van vijf jaar wordt gehaald, zodat zo  spoedig mogelijk binnen die termijn een volledig beeld gegeven kan worden van de  veiligheid van de inwoners, dan wel dat er voorwaarden worden afgesproken  waardoor de regie van de NCG op de verstevigingsopgave steviger wordt.  De prioritering van de inspectie en engineeringsprogramma’s worden onder regie  van de NCG vastgesteld. Op basis van de samenwerkingsafspraken worden de  inspecties en berekeningen uitgevoerd door het CVW. De NCG valideert echter het  proces van het tot stand komen van deze rapporten en zal een inhoudelijke toets  verzorgen op het resultaat.    Volgens indiener blijft NAM in gebreke wat betreft financiële bijdrage, waardoor  Groningers grotendeels zelf de financiële consequenties van de versterkingsopgave  moeten dragen. Indiener voelt zich als Groninger een tweederangs burger.  Iedereen de lusten, de Groningers de lasten.   De NCG stelt de daadwerkelijke versterkingsopgave door huizen te inspecteren en  op basis van de inspectie te bepalen of versterking noodzakelijk is. Na afronding  van de eerste inspecties en berekeningen eind 2016 kan meer inzicht worden  gegeven in de daadwerkelijke omvang van de versterking en datgene wat nodig is  om deze tijdig te realiseren. NAM is en blijft verantwoordelijk voor het vergoeden  van de versterkingsmaatregelen.   Een indiener verzoekt of bewoners zelf hun aannemer kunnen kiezen, zoals NAM  eerder zou hebben toegezegd. Op deze manier kan meer werk door lokale              59</pre>

====================================================================== Einde pagina 606 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 607 ======================================================================

<pre>         Registratienr.    zienswijze    06-08  Antwoord    06-09  Zienswijze    06-09  Antwoord         06-10  Zienswijze  06-10  Antwoord         32, 35, 44, 82,  84, 87         06-11  Zienswijze  06-11  Antwoord              ondernemers uitgevoerd worden.    Voor kleinere opdrachten put CVW uit haar register van  werknemers/aannemers die aan de erkenningsregeling. In dat register is 75%  van de werknemers (en 90% van de bedrijven) gevestigd in de provincie  Groningen. CVW probeert bij die kleinere opdrachten (die enkelvoudig worden  aanbesteed) zoveel mogelijk rekening met postcodegebieden te houden (dus:  opdrachten in Uithuizen ook door een aannemer in Uithuizen)    bij grotere opdrachten werkt CVW aan een zgn Waardewegingsmodel  (scoresysteem voor meervoudige aanbestedingen). Daarin is afstand van  vestigingslocatie van het aannemersbedrijf tot aan de uit te voeren opdracht  een onderdeel waarop een bedrijf punten kan scoren. Dit bevordert lokaal  opdrachtnemerschap  In het winningsptan wordt aangegeven dat informatie ten aanzien van verweking  onderdeel is van het Studieprogramma is. Dit is voor gedupeerden als mosterd na  de maaltijd, Het zou beter zijn om onderzoek naar dergelijk mogelijkheden mee te  nemen bij de taxaties en ter plekke - standaard -grondonderzoek te verrichten.  Tot op heden is er in Groningen nog geen situatie bekend waar verweking  daadwerkelijk is opgetreden. Op dit moment wordt onderzocht of het risico op  verweking bij een maatgevende aardbeving aan de orde is. Momenteel kan het  risico op verweking met standaard grondonderzoek niet voldoende specifiek  worden geïdentificeerd.  Een indiener stelt dat in het versterkingsprogramma aandacht ontbreekt voor  verduurzaming bij de versterking particuliere woningen.  In lijn met de motie Bosman (33 529, nr. 242) heeft het kabinet in de  Voorjaarsnota middelen beschikbaar gesteld voor verduurzaming, gekoppeld aan  schade en versterking. De NCG is gevraagd om in samenspraak met de  bestuurlijke en maatschappelijke stuurgroep tot een voorstel voor invulling te  komen.  Indieners verzoeken om bevestiging dat versterking geen mandaat is voor  verhoging van de gaswinning.    De veiligheid wordt geborgd door een combinatie van maatregelen, zowel in de  sfeer van productie als in de sfeer van versterking.    60</pre>

====================================================================== Einde pagina 607 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 608 ======================================================================

<pre>    7. Meet- en regelprotocol         Registratienr. 7 Tekst  zienswijze  32, 33, 35, 39, 07-01 Indieners vinden dat het Meet- en Regelprotocol onafhankelijk van NAM door een  40, 44, 46, 47, Zienswijze onafhankelijke partij moet worden ontwikkeld.  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97  07-01 Het Meet- en regelprotocol is een document dat deel uitmaakt van de  Antwoord bedrijfsvoering en de interne aansturing van de onderneming, in dit geval NAM.  Het protocol gaat onder meer over de manier waar de productie over het gasveld  wordt verdeeld. Dat is een dermate complex proces, dat dit niet buiten de  onderneming ontwikkeld kan worden. Het is wel van belang dat de overheid de  kaders voor het protocol aangeeft, zoals EZ dat begin 2016 heeft gedaan. Het  gaat dan om de signaleringsparameters en de grenswaarden daarvan.    32, 33, 35, 39, 07-02 Indieners vinden dat het handelingsperspectief moet worden aangeven bij  40, 44, 46, 47, Zienswijze overschrijding van de alarmeringswaarden en daarbij moet worden aangeven  49, 51, 53, 56, hoe de decentrale overheden worden betrokken.  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97  07-02 Bij overschrijding van de atarmeringswaarden dient NAM binnen 2 weken een  Antwoord rapportage met analyses en voorgestelde beheersmaatregelen bij Sodm in te  dienen. Sodm zal op basis van dit rapport op kortst mogelijke termijn de minister  van nieuw advies voorzien. Hoe er vervolgens wordt gehandeld, is een zaak van  de overheid, niet van NAM. Dit onderdeel van de zienswijze valt buiten de  reikwijdte van dit Besluit.  32, 33, 35, 39, 07-03 Indieners vinden dat na het gereed komen van het Hazard en Risk Assessment  40, 44, 46, 47, Zienswijze en het Meet- en Regelprotocol op 1 november 2017 een validatie moet worden  49, 51, 53, 56, uitgevoerd voor 1 mei 2018.  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97    07-03 De wijze van validatie van de documenten die de indieners noemen is een zaak    Antwoord van de vergunningveriener (EZ), niet van NAM. De validatie zal plaatsvinden in  het kader van het Kennisprogramma Effecten Mijnbouw, dat eind 2016 van start  zal gaan. Dit deel van de zienswijze valt buiten de reikwijdte van dit Besluit,   07-04 De onderzoeken die gedaan moeten worden zullen een fragmentarisch beeld   Zienswijze opleveren. Van belang is dat NAM voor de winning van 24 miljard kuub (of het  niveau waartoe bij het definitieve besluit wordt besloten) een nieuwe Hazard and  Risk Assesment maakt zodat we weer over een totaalbeeld beschikken.   Dit zal onderdeel zijn van het onderzoek naar een alternatieve verdeling van de   Antwoord productie over regio’s dat op 1 november 2017 moet worden ingediend,   32, 35, 44, 82, 07-05 Indieners vinden dat het Meet- en Regelprotocol onafhankelijk moet worden  84, 87 Zienswijze gemonitord.   07-05 Sodm is verantwoordelijke voor het toezicht op de gaswinning. Het monitoren en   Antwoord controleren van het meet- en regelprotocol is onderdeel van de taak van Sodm.  Deze onafhankelijke monitoring is daarmee geborgd.    84, 87 Zienswijze geëvalueerd en wellicht aangepast.  07-06 Het meet- en regelprotocol zal niet in beton gebeiteld zijn. Voortschrijdend  Antwoord inzicht zal kunnen leiden tot evaluatie en aanpassingen van het protocol zodat  het optimaal kan functioneren.  07-08 Indiener geeft aan dat alvorens goedkeuring kan worden gegeven aan het  Zienswijze winningsplan, een volledig herzien risicobeheerssysteem door NAM gemaakt  dient te worden op basis van juiste en andere signaalparameters, dat niet  indruist tegen de aanbevelingen van de OVV, zoals dit Meet- en Regelprotocol  wel doet,  07-08 Herziening van het risicobeheerssysteem is voorzien in artikel 5 van het besluit.  Antwoord In de tussentijd heeft het Sodm een tijdelijk alarmsysteem geadviseerd waarmee  de risico's worden beheerst. Dit advies is door mij overgenomen waarmee er  functioneel risicobeheerssysteem is opgelegd. Dit vormt op dit moment geen  reden om instemming  32, 35, 44, 82, 07-09 De voorstellen inzake de zogenaamde meet- en regelprotocollen lijken niet  84, 87, 98 Zienswijze adequaat om belangrijke beslissingen inzake de winning te leveren, ze scheppen  een vrijgeleide tot tussentijdse productieverhoging.  Indieners adviseren om te besluiten dat het Meet- en Regelprotocol niet gebruikt  mag worden om de productie te verhog                             61</pre>

====================================================================== Einde pagina 608 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 609 ======================================================================

<pre>         Registratienr.    zienswijze    32, 35, 44, 82,  84, 87    32, 35, 44, 82,    84, 87    32, 35, 44, 82,  84, 87    07-09  Antwoord    07-10  Zienswijze  07-10  Antwoord    07-11  Zienswijze    07-11  Antwoord  07-12  Zienswijze    07-12  Antwoord              07-13  Samenvatting  zienswijzen    In artikel 2 is het jaarlijkse productieniveau vastgelegd. Dit kan uitsluitend  verhoogd worden bij meer dan een gemiddeld aantal graaddagen en als  verhoging vanuit leveringszekerheidsoogpunt nodig is door uitval van technische  middelen. Het aldus bepaalde productieniveau is een randvoorwaarde voor het  Meet- en regelprotocol.   Indieners adviseren om de website met het dashboard door een onafhankelijke  partij te laten beheren.   Vanuit haar toezichtsrol is Sodm verantwoordelijk voor het monitoren en  controleren van de alarmparameters. Op dit moment wordt bezien of het  dashboard op de website van Sodm ondergebracht kan worden. Hiermee wordt  aan dit verzoek tegemoet gekomen.   Indieners adviseren om een onafhankelijke partij de taak te geven te reageren  indien het aardbevingsrisico de kaders overschrijdt.   Sodm is verantwoordelijke voor het toezicht op de gaswinning. Het monitoren en  controleren van de kaders is onderdeel van de taak van Sodm.   Indieners adviseren om in het besluit tagere signaalparameters vast te stellen die  recht doen aan het beheersen van het aardbevingsrisico en dichter bij de  beleving van de inwoners komen. Het advies om een signaalparameter op te  nemen waarin de brede scope van het totale individuele risico wordt  meegenomen.   De signaalparameters zijn reeds conservatief gekozen. De alarmwaarde voor  aardbevingsdichtheid is net boven de waargenomen aardbevingsdichtheid van  maart 2015 tot maart 2016. Dit is in lijn met de verwachting van Sodm dat de  seismische activiteit de komende 5 jaar het niveau van 2015 niet zal  overschrijden. De alarmwaarde voor de grondversnelling is afgeleid van de SBR-  richtlijn A van 1-10% kans op het initiëren van scheuren (DS1 schade). Deze  parameters zien direct op meetbare grootheden waarmee de dreiging kan  worden gemonitord. Overschrijding van deze parameters zijn eenvoudig en  eenduidig vast te stellen. Er zijn geen signaalparameters voor het totale  individuele risico. Het risico is het uitkomst van een berekening en geen  meetbare grootheid. Alleen de kwetsbaarheid van gebouwen (in de vorm van de  voortgang van het versterkingsprogramma) zou nog een signaalparameter voor  het risico kunnen zijn. Deze parameter vormt ook onderdeel van de kaders voor  het meet- en regeiprotocol. Voor het tijdelijke alarmeringssysteem is niet  gekozen voor deze parameter om het programma tijd te geven om tot  daadwerkelijke verbetering van de kwetsbaarheid van de woningen te komen.  Ten aanzien van het voorgesteide meet- en regelprotocol merkt het SodM op dat  NAM niet in staat is gebleken een systeemoptimalisatie te ontwikkelen en  onvoldoende in staat is te bepalen hoe metingen en monitoring van  ontwikkelingen in de seismiciteit kunnen worden vertaald in het regelen van de  productieverdeling over het gasveld.         07-13  Antwoord         07-14  Zienswijze    07-14  Antwoord              Het klopt dat Sodm tot deze conclusie is gekomen. Ik heb NAM tot 1 juni 2017  de tijd gegeven om een adequaat meet- en regelprotocol te ontwikkelen, waarin  een risicobeheerssysteem is verwerkt.   SodM acht het huidige winningsplan niet in lijn met de principe van planmatig  beheer. Daarbij is het SodM van oordeel dat het doel en de randvoorwaarden en  signaalparameters zoals die door NAM worden benoemd niet overeenkomen met  de kaders die door het Ministerie van Economische Zaken zijn aangereikt.   Het SodM concludeert dat het meet- en regelprotocol niet tot genoegen van de  inspecteur-generaal der mijnen is. Het is juist dat het meet- en regeiprotocol  wordt afgewezen, maar daarmee duurt de situatie van onzekerheid over effecten  van gaswinning voort. De relatie tussen winningsniveau en bevingen kan niet  goed worden geanalyseerd maar niettemin is het ontwerp-instemmingsbesluit  gebaseerd op een veronderstelde relatie tussen winningsniveau en het aantal en  de ernst van bevingen. Het maakt dat het ontwerp-instemmingsbesluit opnieuw  is gebaseerd op een tekort aan kennis en inzicht over effecten van gaswinning.  Het feit dat er nog onzekerheden zijn, is meegewogen in het besluit. Mede  daardoor is het productieplafond tager vast gesteld dan NAM voorstelde in het  winningsplan. Hoewel de relatie tussen de hoogte van het winningsplafond en de  seismische activiteit niet exact bepaald kan worden, komt uit de data een steeds  scherper beeld naar voren. Om deze reden sluit Sodm in haar advies aan bij het  niveau van seismische activiteit van 2015. Dat advies heb ik over genomen.  Tevens geeft Sodm aan dat de wijze van productie invloed heeft op de  seismische activiteit. Door naast een lagere productie tevens fluctuaties in  productie zoveel mogelijk te vermijden, wordt verwacht dat de seismische  activiteit verder zal dalen. Overigens oordeelt Sodm dat het winningsplan in lijn  is met planmatige beheer van delfstoffen.         62</pre>

====================================================================== Einde pagina 609 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 610 ======================================================================

<pre>         Registratienr. 7 Tekst  zienswijze  07-15 De NAM heeft o.g.v. artikel 5 een informatieplicht aan de Minister van  Zienswijze Economische Zaken in het geval van risico’s. Uiterlijk twee weken nadat de  grenswaarde wordt bereikt, die bestaat wanneer er boven het Groningenveld een  aardbevingsdichtheid wordt vastgesteld gelijk of hoger dan 0,25 per vierkante  kilometer per jaar, uitgaande van aardbevingen met een sterkte van 1,0 of hoger  of wanneer er door een of meer aardbevingen een grondversnelling is  opgetreden van 0,05g of hoger. Ten onrechte wordt daarbij het hele  grondoppervlak boven het Groningen gasveld beschouwd, daar waar in  discussies over schade-afhandeling en preventieve versterking een beperkt  begrip van het aardbevingsgebied wordt gehanteerd, onder meer gerelateerd  aan de risicocontourenkaart die is ontleend aan de toepasselijke Nederlandse  Praktijk Richtlijn.  Indieners geven aan dat de informatieplicht van NAM aan de Minister van  Economische Zaken in artikel 5 het wezenlijke probleem maskeert dat achter de  genoemde situatie schuilgaat: als de aardbevingsdichtheid zoals berekend zich  voordoet, kan slechts worden gerapporteerd, maar niet meer worden  ingegrepen. De bevolking van het gebied zou niet aan deze risico's moeten  worden blootgesteld.  07-15 Het winningsplan ziet alleen op de gaswinning uit het gasveld Groningen. Dit is  Antwoord dan ook de reden dat ook alleen de bevingen die in het Groningen gasveld  optreden in de signaalparameters worden bezien.  De grens voor de aardbevingsdichtheid is zodanig gekozen dat bij een negatieve  ontwikkeling (een toenemende trend in de aardbevingsdichtheid) er preventief  i en kan worden waardoor de bevingsdichtheid weer kan worden beperkt.  59 07-16 De grenswaarden die in het ontwerp-instemmingsbesluit worden genoemd,  Zienswijze komen overeen met de situatie van de afgelopen jaren, die wat indieners betreft  onacceptabel is, Bij een aardbevingsdichtheid in gebieden van (bijna) 0.25  bevingen/km? en grondversnellingen van 0.05g treedt momenteel in de praktijk  schade op. De grenswaarden moeten daarom initieel omlaag en over de periode  van 5 jaar verder naar beneden worden afgebouwd om de impact van  bodembewegingen te verminderen naar een acceptabel niveau. Dit is ook  mogelijk als de aardgaswinning wordt gestabiliseerd en beperkt. In die situatie  zou bovendien het voorzorgbeginsel leidend moeten zijn, en forsere reductie in  de gaswinning moeten worden doorgevoerd dan u thans bereid bent te    07-16 De alarmwaarde voor aardbevingsdichtheid is net boven de waargenomen   Antwoord aardbevingsdichtheid van maart 2015 tot maart 2016. Dit is in lijn met de  verwachting van Sodm dat de seismische activiteit de komende 5 jaar het niveau  van 2015 niet zal overschrijden. De alarmwaarde voor de grondversnelling is  afgeleid van de SBR-richtlijn A van 1-10% kans op het initiëren van scheuren  (DS1 schade). Deze zelfde richtlijn wordt aangehouden bij andere activiteiten die  trillingen veroorzaakt zoals bv. heien. Hierbij is sprake van langdurige  blootstelling aan trillingen (lange duur van de trilling), terwijl bij een aardbeving  sprake is van een korte duur. Internationaal onderzoek heeft echter uitgewezen  dat deze grenzen ook voor aardbevingen representatief zijn voor het kunnen  optreden van DS1 schade.  Verdere verlaging van de gasproductie zal weer gaan leiden tot fluctuaties in de  gaswinning waardoor het risico op bevingen weer toe zal nemen.         75 07-17 Meet- en Regelprotocol:   Zienswijze De Minister heeft het meet- en regelprotoco! ter beoordeling aan de Inspecteur  Generaal der Mijnen (IGM) voorgelegd. De IGM heeft in het advies van mei 2016  aan de Minister aangegeven dat het meet- en regelprotocol niet ten genoegen  van de IGM is.   NAM verzoekt het in artikel 5, eerste lid en de in artikel 3, tweede lid voorziene  proces te verduidelijken met betrekking tot de overweging “tot genoegen van de  inspecteur-generaa! der mijnen”.   07-17 “ten genoegen van de IGM” betekent dat vooraf afstemming met de IGM dient   Antwoord plaats te vinden om te borgen dat op de genoemde datum het protocol! “ten  genoegen van de IGM” is. Artikel 5, 2° lid, is duidelijk aangegeven wanneer er  van NAM een rapportage wordt verwacht.                   75 07-18 Meet- en Regelprotocol:  Zienswijze a) De overheid stelt de kaders waarbinnen geopereerd kan worden waarbij de  NCG (i) regie voert over de versterkingsmaatregelen en (ii) ten aanzien van  de schadeafhandeling een monitor en de en/of bemiddelende rol heeft.  NAM verzoekt de Minister de rol van de overheden in het monitoren en  aanpassen van mitigerende maatregelen te verduidelijken.    b) NAM vraagt de aandacht voor artikel 5, derde lid, onderdeel b van het  ontwerpbesluit. In dit artikel is aangegeven dat bevingen met een  grondversnelling van 0,05g of hoger gerapporteerd dienen te worden. NAM  verzoekt de Minister om het voorschrift van artikel 5, derde lid, onderdeel b         63</pre>

====================================================================== Einde pagina 610 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 611 ======================================================================

<pre>         Registratienr. 7 Tekst    zienswijze  ontwerpbesluit toe te lichten in relatie tot het TNO rapport waar dit  voorschrift op is gebaseerd.    07-18 a) De zienswijze is juist; de overheid stelt de kaders, waarbij de NCG de regie  Antwoord voert over de versterkingsmaatregelen en een monitorende en/of  bemiddelende rol bij schadeafhandeling. Sodm adviseert de minister over de  beheersmaatregelen.  Deze toelichting wordt gegeven in bijlage V van het Sodm advies.    84, 87 Zienswijze van de aardbevingsdichtheid op kan treden.   07-19 De ruimtelijke verdeling van de gasproductie over het veld, is vastgelegd in   Antwoord voorschrift 3. Deze verdeling is gemaakt met het oog op vermindering van de  seismische dreiging (de kans op een beving) en op vermindering van het  seismisch risico (de gevolgen van een beving). NAM wordt tevens gevraagd om  uiterlijk op 1 november 2017 te rapporteren of deze verdeling nog steeds de  beste is om dit doel te bereiken.   07-20 Meet- en regelprotocol 2016: In het protocol staat: "Statusniveau [ wordt bereikt   Zienswijze indien de gemeten PGA > 0,08g. Dit was de hoogste waarde van de PGA bij de  aardbeving bij Huizinge in 2012. De waarde is als eerste grensniveau gekozen  omdat er bij deze aardbeving veel, veelal lichte schades zijn opgetreden maar  geen gevaarlijke situaties zijn ontstaan. *    e Vergeten is te vermelden dat de schade door de Huizingebeving van  Friesland tot Duitsland, en van de stad Groningen tot het Wad is gevoeld.  Vergeten is te vermelden dat de schade niet zoals het KNMI beweerde VI op  de EMS schaal was, maar VII. Er is nu al sprake zijn van intensiteiten tussen  VI en VII. Voor de Raad van State ligt de grens bij intensiteit VI op de EMS  schaal. De uitspraken van de Raad van State van 2 mei 2012 worden  simpelweg genegeerd.  07-20 Sodm heeft in haar advies reeds afstand genomen van dit statement van NAM en  Antwoord aan mij geadviseerd hier niet mee in te stemmen. Dit advies heb ik  overgenomen.  Het KNMI is het instituut in Nederland om de bevingen te monitoren en de  intensiteit van de bevingen vast te stellen. Ik heb op dit moment geen twijfel om  aan de vaststelling van het KNMI ten aanzien van de intensiteit van de Huizinge  beving te twijfelen. De uitspraak van de Raad van State wordt dan ook geenszins  genegeerd.              07-21 In de brief aan de Kamer d.d. 22 januari 2016 staat de volgende tabel met   Zienswijze meetgegevens: TNO gebouwsensoren meten de beweging van gebouwen. Deze  vorm van communicatie suggereert dat deze sensoren de beweging in kaart  brengen, wat niet het geval is. Pas later kan aangenomen worden dat een  bepaalde beving ook werkelijk schade aan een gebouw heeft veroorzaakt.  Gebouwsensoren zijn triflingsmeters en bewijs achteraf functioneert niet als  direct bewijs, maar als een afgeleide daarvan.  Door trillingsmeters gebouwsensoren te noemen is misleidend omdat een slechts  de halve waarheid wordt verteld. Dit zet mensen op het verkeerde been.   07-21 Op dit moment wordt door de NCG onderzoek gedaan naar de verschillende   Antwoord meetinstrumenten. Doel van het onderzoek is om vast te stellen of het huidige  meetnet aan de informatiebehoefte van burgers, bedrijven en overheden voldoet  en hoe alle ontwikkelingen wat aardbevingen het beste in de gaten gehouden  kunnen worden. De eventuele meerwaarde van tiltmeters is onderdeel van het  onderzoek. In het najaar is het onderzoek gereed en zal ik daarover de Tweede  Kamer informeren.                        07-22 In het Borgingsprotocol 2015 staat dat voor het meten van bodembeweging   Zienswijze wordt verwezen naar het meet en monitoringsplan.  In het meet- en regelprotocol van 2015 staat dat de NAM een statistisch  onderzoek van gegevens heeft geïnitieerd met de bedoeling om trends en  correlaties te bepalen. “Het gaat hier om relaties tussen produktiegegevens, de  bodemdaling, de seismiciteit en effecten in termen van schades. Behalve de  schade(rapporten) liggen deze relaties overigens ook ten grondslag aan het  genoemde Hazard and Risk model.”  Deze onderzoeken zijn voor wat betreft de relaties tussen seismiciteit en effecten  in termen van schade zijn nooit nader onderzocht. Een grote omissie omdat bij  het vaststellen van het winningsplan 2016 onderzoek naar de relatie tussen  bevingen en schade een van de betangrijkste voorwaarden is voor het vaststellen  van een deugdelijk winningsplan. Expliciete uitleg over het meten van relaties  tussen seismiciteit en schade is in het Meet- en regelprotocol 2016 niet te         vinden.  In deel V van de technische addendum bij het winningsplan is ingegaan op de  Antwoord relatie tussen de seismiciteit en effecten in termen van schade.  76 07-23 Wanneer de relatie tussen bevingen en zettingen (inclusief zogenaamde  Zienswijze zettingschade) niet meegenomen wordt met de bevindingen van de acties, is de         64</pre>

====================================================================== Einde pagina 611 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 612 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze    | Cd ‘list. incompleet.    07-23  Antwoord  07-24  Zienswijze  07-24    Antwoord    07-25  Zienswijze    07-25  Antwoord    07-26  Zienswijze    07-26  Antwoord         76  76  76    07-27  Zienswijze    07-27  Antwoord    07-28  Zienswijze    07-28  Antwoord         Op dit moment is er nog weinig bekend over de relatie tussen bevingen en  zettingen. Deze relatie zal eerst nader onderzocht moeten worden alvorens deze  verder meegenomen kan worden.   In het Technical Addendum 2016 wordt telkens gesproken van seismische  dreiging/risico. Hiermee wordt bedoeld het aantal slachtoffers, niet de schade.  Dit zou duidetijker moeten worden verwoord.   Seismische dreiging ziet op de kans dat een bepaalde grondbeweging  (grondversnelling) kan optreden. Deze grondversnellingen kunnen zowel schade  als slachtoffers veroorzaken. Bij seismisch risico gaat het inderdaad over het  risico op slachtoffers. Dit wordt aangegeven in de documentatie van NAM.   NAM zegt in het Technical Addendum 2016 dat de relatie tussen de seismiciteit  en schade complex blijkt. Het mag complex zijn maar dit wil niet zeggen dat  deze relatie niet te meten is. De relatie tussen seismiciteit (bevingen, trillingen)  en schade is wel zeker te meten. Evenals de relatie tussen seismiciteit en  zettingen. NAM zet de lezer op het verkeerde been,   NAM stelt ook niet dat de relatie niet te meten is. NAM stelt slechts dat de relatie  gecompliceerd is en dat nader onderzoek nodig is om deze eenduidig vast te  stellen.   In de Industrie-leidraad staat dat “een veranderende snelheid van de  bodembeweging kan leiden tot een aanpassing van de meetfrequentie. Indien  het meetplan aanpassing behoeft, dient het meetplan in principe te voldoen aan  de eisen die de industrieleidraad stelt.” Deze leidraad stelt ook dat  bodemtrillingen veelal door het KNMI zullen worden verzorgd.   Het meetnet van het KNMI zal m.i. dan wel moeten voldoen aan de eisen die de  leidraad steit.   De industrieleidraad ziet slechts op het inrichten van een meetnet voor de  bodemdalingsmetingen. De leidraad biedt geen richtlijnen of eisen voor het  meetnet van het KNMI.   In de bijlage bij het winningsplan 2013 staat wat onder monitoring wordt  verstaan. Aan de basis van de seismische risicoanalyse staat de relatie tussen  (a) het geproduceerde gasvolume, (b) de bodemdaling, (c) het aantal, de sterkte  of magnitude en de duur van bevingen, (d) de piekgrondsnelheden en de  piekgrondversnellingen en (e) de effecten daarvan op gebouwen en  infrastructuur. Dit is met versnellingsmeters niet mogelijk te meten, zij geven  een statisch moment aan. In combinatie met tiltmeters kunnen de bevingen wel  daadwerkelijk gemonitord worden.   Versnellingsmeters meten de daadwerkelijke beweging van de ondergrond  waarop het gebouw staat. De versnellingsmeters in de gebouwen in Groningen  meten de daadwerkelijke versnelling waaraan het gebouw is blootgesteld. Dit  geeft belangrijke informatie over de bevingen en het effect van de bevingen op  het gebouw. Tiltmeters zouden aanvullende informatie kunnen geven over de  mate waarin een gebouw na een beving een scheefstand ondervindt. Dit geeft  nog niet de informatie over de daadwerkelijke schade die het gebouw door de  beving heeft ondervonden.   Arcadis Groningen-west 2015 2.2 SCHALEN - METEN VAN KRACHTEN EN  INTENSITEIT   Voor het meten van de kracht van aardbevingen zijn in de loop der jaren diverse  schalen opgesteld, meestal vernoemd naar de bedenkers ervan. De belangrijkste  tweedeling in die schalen is het verschil tussen sterkte en intensiteit.   Nader uitgelegd: de kracht van een aardbeving (sterkte) en de gevolgen ervan  (intensiteit).   In publicaties wordt vaak aan de schaal van Mercalli gerefereerd. Deze schaal  wordt gezien als een benadering om versnellingen in schade om te zetten.  Hoewel er specifieke ranges van horizontale versnellingen (PGA) worden gelinkt  aan schadebeelden, is het van groot belang welke kalibratie set er voor deze  vertaling is gebruikt. De Mercalli schaal is afgestemd op tektonische bevingen  waarvan het hypocentrum typisch op 15 kilometer diepte of meer liggen. Dit  betekent dat de bewegingen aan het oppervlak niet alleen van body waves  komen, maar ook van oppervlakte golven (Love en Rayleigh). Verder is de  signaallengte aanzienlijk (> 1 minuut) vanwege absorptie tijdens de  voortplanting naar het oppervlak.   De intensiteiten (EMS/Mercalli) worden zelden genoemd, op een enkele  uitzondering na (Arcadis rapport Groningen-west okt. 2015).   Sinds enkele jaren wordt de PGA ais substituut voor de intensiteit ‘mis'bruikt. De  PGA kan de intensiteit nooit vervangen.   De kwantitatieve risicovermindering d.m.v. structurele versterkingsmaatregelen  kan niet 1 op 1 worden gemodelleerd in termen van de intensiteit.   De relatie tussen pga en intensiteit wordt internationaal gebruikt om het effect  en de omvang van de schade en onrust van een beving voortijdig in te kunnen  schatten. Deze relatie moet idealiter inderdaad op basis van lokale gegevens         65</pre>

====================================================================== Einde pagina 612 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 613 ======================================================================

<pre>         Registratienr. 7 Tekst  zienswijze  worden opgesteld.  PGA wordt geenzins gebruikt als substituut voor intensiteit, maar voor de sterkte  van de beving. Het is namelijk niet de magnitude (sterkte) van de beving die  bepaald in welke mate de grond beweegt, maar juist ook de diepte van de  beving, de duur van de beving en de reactie (opslingering of demping) van de  ondiepe ondergrond. Om een betere relatie te krijgen tussen risico, schade en de  bevingen kan beter uitgegaan worden van de grondversnellingen dan de sterkte  van de bevingen. De intensiteit wordt vastgesteld op basis van een enquete  onder de bevolking over hoe de beving beleefd is, wat men aan soort schade  heeft, etc. Dit geeft belangrijke informatie welke gebruikt kan worden voor het  vaststellen van een lokale relatie tussen intensiteit en grondversnelling, maar is  geen gemeten grootheid en kan derhalve niet als basis dienen voor een  modellering.  07-29 Wanneer de relatie tussen de intensiteit van de beving en de daadwerkelijke  Zienswijze bodemversnelling onderzocht wordt, zal dit correct moeten gebeuren.  Ten eerste zullen er actief enquêtes gehouden moeten worden (tegenwoordig  wordt het PGA verward met de term 'intensiteit') en ten tweede zullen tilt- en/of  glasvezelmeters o.i.d. ingezet moeten worden.  Het KNMI zegt dat er regelmatige enquêtes onder de bevolking worden  gehouden, maar actief wordt er niet geënquêteerd, Het is niet nodig, was het  weerwoord, de mensen konden het wel invullen via de site van het KNMI.  Veel bewoners zijn niet op de hoogte dat ze na een beving de online-enquête  van het KNMI moeten invullen. Niemand die hen hier regelmatig op wijst, ook  NAM niet in zijn vele paginagrote advertenties. RTV-Noord roept de mensen wel  op het bij hen te melden i.p.v. bij het KNMI. Zij denken dan dat het wel goed  komt. Vanwege de naar verhouding weinige reacties is het niet mogelijk een  nauwkeurig beeld van de intensiteit te geven, waardoor de werkelijkheid geweld  wordt aangedaan.  07-29 Het operationeel worden van het nieuwe boorgatnetwerk in Groningen heeft tot  Antwoord gevolg dat “Shakemaps” kunnen worden geproduceerd, die aangeven hoe groot  de bodembeweging in de regio is geweest na een aardbeving. Deze shakemaps  zijn gebaseerd op metingen en komen in plaats van de intensiteit metingen in  het gebied. De shakemaps worden op dit moment getest en zullen zo spoedig  mogelijk publiek toegankelijk worden gemaakt. Om grondversneilingen te meten  wordt er gebruik gemaakt van accelerometers die de drie componenten van de  grondversnelling meten. Tiltmeters zijn hier niet voor geschikt. Tiltmeters  kunnen gebruikt worden om de lange termijn effecten te meten, zoals het scheef  gaan staan van muren en dijken. Glasvezelmeters zijn nog in een experimentele  fase.  07-30 In het Meet- en Regelprotocol voert NAM een risicobeheerssysteem op dat  Zienswijze gebaseerd is op signaalparameters en waarop vervolgens o.a. ten behoeve van  veiligheid geacteerd zou kunnen worden.  Statusniveau I wordt bereikt indien de gemeten PGA > 0.08g. Dit was de  hoogste waarde van de PGA bij de aardbeving bij Huizinge in 2012.  De door het KNMI gemeten hoogste PGA is 0,0599 en dus aanzienlijk lager dan  de 0,08 die NAM geeft. Rapport KNMI 2013 vermeld dat zelfs een PGA waarde  van 0.00346/70351 in feite te hoog is voor niet-aardbevingsbestendige bouw,  07-30 In het KNMI rapport over de Huizinge beving (2013) staan gemeten PGA  Antwoord waarden. De hoogste gemeten waarde is 85 cm/s? (0.083g). In hetzelfde rapport  wordt een vergelijking gemaakt met een scenario voor schade als gevolg van  een M 3.9 bij Bergermeer. Dit scenario wordt in PGV gegeven en niet in PGA.  Bij een PGV van 3.45 cm/s geeft dit scenario een kans van 20-35% kans op het  optreden van schade. Vermeld werd dat dit scenario voor Bergermeer vergeleken  moet worden met de situatie in Groningen. Intussen is de kennis omtrent het  optreden van schade voor Groningen sterk verbeterd (zie winningsplan 2016).  76 07-31 Indiener geeft aan niet te begrijpen waarop Arup zijn risicoanalyse heeft  Zienswijze gebaseerd. In ieder geval kan het onderzoek van het KMNI dit niet zijn. Dit  onderzoek was een en al mist en ruis en niet gebaseerd op o.a. voldoende  veldonderzoek en taxatierapporten. Slechts op de meetgegevens van één enkele  meter in Westeremden (PGA: 0,51m/s*) heeft men de schade die past bij de  Huizinge-beving beoordeeld. "Het WSErad (Westeremden) signaal is verkozen  boven het M/Dlrad (Middelstum) signaal omdat het WSErad signaal meerdere  cycli vertoont, wat ook als een conservatieve aanpak kan worden beschouwd.”  Bron: KNMI Effecten geïnduceerde aardbevingen op kritische infrastructuur  Groningen Quick Scan naar de sterkte van de infrastructuur 13 aug. 2013. Hier  wordt de variatie in de ondiepe ondergrond bedoeld. Rapporten over een  vergelijkend onderzoek tussen de specifieke ondergrond van Westeremden en  Middelstum van Akkar et al zijn mij niet bekend.  Naar aanleiding van de gegevens van het KNMI heeft Akkar et al zijn  risicoberekeningen gemaakt. “De PGV en PGA behorend bij een Mw=S  magnitude is met deze relatie (Akkar et al 2013)berekend. De gemiddelde                   66</pre>

====================================================================== Einde pagina 613 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 614 ======================================================================

<pre>         Registratienr. 7 Tekst  zienswijze  waarden in het epicentrum zijn dan respectievelijk PGA = 0,23 q en PGV =0,12  m/s."  07-31 De indiener verwijst naar een rapport van het KNMI. Echter, het rapport met de  Antwoord aangehaalde titel is door Deltares opgesteld en niet door het KNMI. De variatie in  de opbouw en eigenschappen van de ondiepe ondergrond van Groningen is in  het voor het winnin gebruikte model gedetailleerd meegenomen  07-32 Dat Deltares zegt dat bij een sterkere aardbeving de kans op verweking volgens  Zienswijze de huidige inzichten sterk toeneemt, lijkt achterhaald. Ook bij lagere PGA's dan  0,1g (volgens Arcadis 0,2g) kan liquefactie optreden.  Bovendien kan verweking niet van te voren ter plaatse worden gemeten. Wel de  korrelgrootte en de waterhuishouding. Maar een samenspel van een trilling, de  druk, water, zand en een plaatselijke situatie valt van te voren niet te  berekenen. Dat met name daarom deze zaken niet ter plekke onderzocht worden  wanneer een bewoner vermoedens heeft van liquefactie, is des te meer laakbaar  te noemen.         07-32 Tot op heden is er in Groningen nog geen situatie bekend waar verweking   Antwoord daadwerkelijk is opgetreden. Op dit moment wordt onderzocht of het risico op  verweking bij een maatgevende aardbeving aan de orde is. Momenteel kan het  risico op verweking met standaard grondonderzoek niet voldoende specifiek  worden geïdentificeerd.              07-33 Validatie van de rekenmethodiek:   Zienswijze Verder schrijft Deltares: Het resultaat van het onderzoek is dat de weerstand van  de Groningse zanden tegen verweking door geïnduceerde aardbevingen niet  aantoonbaar hoger (of lager) is dan volgens de gebruikelijke en eerder  gehanteerde methode. Gezien deze bevindingen wordt geconcludeerd dat de  gehanteerde methode valide is voor de Groningse situatie. De methodiek zelf is  uitvoeriger gerapporteerd en wordt op dit moment als state-of-the-art  beschouwd. Validatie van de rekenmethodiek op een schaal groter dan  laboratoriumschaal (mode/schaal of full-scale) wordt op basis hiervan  geadviseerd, Validatie van de methode had voor het uitbrengen van het  winningsplan gemoeten. Wanneer het winningsplan is vastgesteld, kan de  minister terugvallen op verouderde rapporten. Opnieuw een laakbare situatie.   07-33 Tot op heden is er in Groningen nog geen situatie bekend waar verweking   Antwoord daadwerkelijk is opgetreden. Op dit moment wordt onderzocht of het risico op  verweking bij een maatgevende aardbeving aan de orde is. Momenteel kan het  risico op verweking met standaard grondonderzoek niet voldoende specifiek  worden geïdentificeerd.    07-34 Relatie beving/trilling — zettingen:   Zienswijze In het winningsplan 2016 wat een trilling voor gevolgen heeft voor het  oppervlak: "De trilling plant zich voort in de aardlagen en zal aan het  oppervlakte (het ‘'epicentrum') leiden tot een grondbeweging die als een  aardbeving wordt gevoeld. Dat een beving/trilling ook zettingen kan  veroorzaken, staat noch in het winningsplan 2016, noch in de daarbij behorende  stukken vermeld, maar is wel aantoonbaar en bewijsbaar.   07-34 Op dit moment is er nog weinig bekend over de relatie tussen bevingen en   Antwoord zettingen. Deze relatie zal eerst nader onderzocht moeten worden alvorens deze  verder meegenomen kan worden.   07-35 Dat NAM niet verantwoordelijk zegt te zijn voor het meten van schade - dat wil   Zienswijze zeggen: de relatie tussen bevingen/trillingen/zettingen en schade + de relatie  tussen bevingen en zettingen - is zeer nalatig en verwerpelijk. In de geest van  de wet zelfs misleidend en oneerlijk (NAM woordvoerder Chiel Sijnen zei: “Waar  het in het onderzoek van de NAM met name om draait, is de veiligheid. Wij  willen de trillingen vastleggen, niet de verandering in de stand van de gebouwen.  We gebruiken het niet om schade te identificeren.”   Reeds een aantal jaren kunnen deze relaties wel deugdelijk worden gemeten,  maar NAM laat dit willens en 4 wetens na. We kunnen dan spreken van bewust  traineren. Dit dient ook de Overheid te worden aangerekend.    07-35 Aan deze zienswijze wordt reeds tegemoet gekomen in artikel 7 van dit Besluit.  Antwoord    78 07-36 Het SodM (4.4.3.5) heeft het voorgestelde meet- en regelprotocol beoordeeld op  Zienswijze zijn bruikbaarheid als risicobeheerssysteem. Het doel, de randvoorwaarden en de   signaalparameters zoals door NAM benoemd, komen volgens SodM niet overeen  met de kaders die door met Ministerie van EZ zijn aangereikt. Voorts zijn de  grenswaarden voor de signaalparameters zodanig hoog gekozen dat het  onwaarschijnlijk is dat deze overschreden zuilen worden. Het SodM adviseert als  extra waarborg een tijdelijk alarmeringssysteem te hanteren bestaande uit twee  signaalparameters en elk half jaar, of zodra een van de parameters wordt  overschreden een rapport in te dienen met de analyses van de ontwikkelingen  van de seismiciteit van de voorgestelde beheersmaatregelen.              67</pre>

====================================================================== Einde pagina 614 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 615 ======================================================================

<pre>         Registratienr.    zienswijze    07-36  Antwoord    07-37  Zienswijze    07-37  Antwoord    07-38  Zienswijze    07-38  Antwoord              De voorlopige conclusie op basis van de adviezen rondom met meet-en  regelprotocol (8.3) is dat de Minister alleen het advies van het SodM overneemt.  Het advies van het Tcbb vindt LTO Noord niet terug in de voorlopige conclusie  8.3).   Het advies van de Tcbb is wel degelijk meegenomen in artikel 5, eerste lid,   onderdeel a: het risicobeheerssysteem waarmee het seismisch risico en de   schade zo veel mogelijk wordt beperkt.   Deze oorzaken kunnen te maken hebben met temperatuur- en/ of  weersinvloeden, maar ook met zettingen, bodembewegingen en  grondwaterstanden.   LTO Noord heeft hiervoor met ingenieursbureau Bilfinger en Stabialert een kort  plan van aanpak ten aanzien van een aanvullend monitoringsprogramma  samengesteld. Het doel van het (nog te financieren) onderzoek is tweeledig:   A. Onderzoeken van de effecten van bovengenoemde oorzaken op een gebouw  (krachten op de muren, buig- en torsie-effecten etc.).   B, Onderzoeken of gebouwen (sneller) verzakken ten gevolge van  bovengenoemde oorzaken.   Het plan is aanvullend (en geen concurrerend) initiatief op het bestaande  meetnetwerk van het KNMI.   Ik neem kennis van uw plan.   NCG voert onderzoek uit naar de verschillende typen meetinstrumenten voor het  meten van het effect van aardbevingen op gebouwen. In het najaar zal de   Tweede Kamer over de resultaten van dit onderzoek worden geïnformeerd.  Centraal in het door NAM ingediende winningsplan staat de door NAM vanaf 2014  ontwikkelde methodiek van een probabilistische dreigings- en risicoanalyse  (PHRA). Dit is een methodiek welke niet echt transparant wordt weergegeven en  in zeer hoge mate zaken negatief belastend wordt toegepast bij schade  procedures door de NAM ten ei   Indiener merkt terecht op dat de PHRA een ingewikkelde methodiek is. De  methodiek dient om een raming te maken van de toekomstige schade. Echter,  bij procedures voor de behandeling van opgetreden schade speelt de methodiek  geen rol.    68</pre>

====================================================================== Einde pagina 615 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 616 ======================================================================

<pre>    8. Study and Data Acquisition Plan (lopende onderzoeksprogramma NAM)    Registratienr. | 8 Tekst  zienswijze  32, 35, 44, 82, | 08-01 Indieners adviseren om het onderzoek uit het Study and Data Acquisition Plan  84, 87 Zienswijze onafhankelijk te valideren.  08-01 Eind 2016 zal het Kennisprogramma Effecten Mijnbouw van start gaan. Een belangrijk  Antwoord onderdeel van het kennisprogramma zal zijn het realiseren van de mogelijkheid om  de onderzoeken die door NAM worden uitgevoerd in het kader van gaswinning  Groningen over de gehele breedte onafhankelijk te kunnen toetsen.  32, 35, 44, 82, Indieners adviseren een onderzoek uit te laten voeren naar het effect van "schade op  84, 87 Zienswijze schade" op de constructieveiligheid,  08-02 De mogelijke gevolgen van meervoudige schade op de constructieve veiligheid van  Antwoord gebouwen zal onderdeel moeten zijn van de rapportage die NAM moet indienen op  grond van artikel 7 van het instemmingsbesluit.  32, 35, 44, 82, | 08-03 Indieners adviseren harde termijnen te verbinden aan de diverse deelresultaten van  84, 87 Zienswijze het onderzoeksplan.  08-03 Het Study and Data Acquisition Plan (afgekort: SDAP) gaat enerzijds over het  Antwoord uitvoeren van metingen en het vergaren van informatie (Data Acquisition). Dat is een  continue activiteit, die over lange tijd doortoopt (langer dan de huidige  instemmingstermijn). Anderzijds gaat het Plan over onderzoeken die NAM uitvoert  met een zichttermijn van 3 tot 5 jaar (SDAP, p.5). Dit onderzoeksprogramma is een  dynamisch document dat eens per zes maanden wordt beoordeeld en zonodig wordt  aangepast op basis van nieuw verkregen gegevens en inzichten (zie Winningsplan  paragraaf 1.3). Deze aanpassingen van het studieprogramma hebben een geheel  andere dynamiek dan het winningsptan. Ik vind het van belang dat NAM een stevig  studieprogramma in stand houdt. Om dit te borgen heb ik een voorschrift toegevoegd,  inhoudende dat er een tijdschema aan de onderzoeken verbonden moet worden en  dat actualisaties van het studieprogramma ten genoegen van de inspecteur-generaal  der mijnen uitgevoerd dienen te worden.  32, 35, 44, 82, | 08-04 Indieners adviseren de NCG te vragen advies uit te brengen over de onderzoeksdelen  84, 87 Zienswijze van het onderzoeksplan van de NAM die betrekking hebben op versterking.  08-04 De conclusies van de NAM in het winningsplan over het aantal te versterken woningen  Antwoord zijn gebaseerd op een statistische risicoanalyse. De NCG bepaalt daarentegen op  basis van fysieke inspectie welke woningen en gebouwen moeten worden versterkt en  hanteert hierbij een no-regret aanpak. In vijf prioritaire gebieden is een inspectie- en  engineeringsprogramma vastgesteld voor circa 1500 woningen. De komende  maanden zal duidelijk worden hoeveel van deze woningen moeten worden versterkt.    84, 87 Zienswijze  Antwoord dit onderzoek.  84, 87 Zienswijze valideren.  Antwoord    32, 35, 44, 82, | 08-07 Indieners adviseren om de volledige risicoanalyse te laten valideren door een  84, 87 Zienswijze onafhankelijk kennisp    08-07 Zie het antwoord op zienswijze 08-01.  Antwoord                        69</pre>

====================================================================== Einde pagina 616 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 617 ======================================================================

<pre>    9. Schade    Registratienr.  zienswijze    Tekst         50    09-01  Zienswijze  09-01  Antwoord    Scherp het beleid, schadeafhandeling en verstevigingprogramma aan.    In de samenwerkingsafspraken tussen het ministerie van EZ, de NCG en NAM  (Kamerstuk 33 529, nr.248) is onder meer de onderlinge rolverdeling ten aanzien  van de schadeafhandeling en het versterkingsprogramma vastgelegd. De NCG zal  bij de actualisatie van zijn meerjarenprogramma voorstellen doen om de  schadeafhandeling beter, eenvoudiger en transparanter vorm te geven evenals het  vervolg van het versterkingsprogramma.         32, 35, 44, 82,  84, 87    09-02  Zienswijze    09-02  Antwoord         41    76    270    128         09-03  Samenvatting  zienswijzen    09-03  Antwoord    Het verzoek om expliciet en transparant rekening te houden met het aantal  gebouwen in stutten, aangekochte woningen en aantal schademeldingen in de  afweging, dat dit leidt tot een veilig niveau van gaswinning.   Bij de toetsing van het winningsplan van NAM is nadrukkelijk afgewogen op welke  manier zowel het veiligheidsrisico als de kans op schade zoveel mogelijk beperkt  kan worden. Dit heeft geresulteerd in het verbinden van voorschriften aan het  instemmingsbesluit ten aanzien van het winningsniveau (artikelen 2, 3 en 4),  monitoring (artikelen 5 en 6), voorspellen van schade (artikel 7) en maatschappelijk  risico (artikel 8).   De mogelijkheden tot schadepreventie zijn nog onderwerp van nader onderzoek en  afweging. Bouwregelgeving gaat op dit moment uit van het voorkomen van  dodelijke slachtoffers. In het kader van een update van de Nederlandse Praktijk  Richtlijn (NPR) zal de NCG de NEN vragen om een nadere duiding te geven van de  verschillende schadeniveaus die met de NPR kunnen worden berekend   Erkenning:   Diverse indieners vragen om erkenning en om rekening te houden met  maatschappelijke belangen en normen en waarden. Het betreft:   De NAM en het ministerie walsen over iedereen heen en zij gaan uiteindelijk over  lijken. Over het hoofd gezien: erkenning              Indiener geeft aan dat de samenleving een climax betreft tussen het grote geid en  de gewone man waarbij de grote spelers -die geld willen verdienen- het systeem  nog in stand proberen te houden. De samenleving waarin waarden spelen en die  een gemeenschappelijk belang dient bestaat niet meer. Deze cultuur moet zich  hervinden. Grotere en diepere menselijke waarden dienen meer naar voren te gaan  komen. Kijk naar ‘wat we als samenleving kunnen dragen’ in het leed en de rechten  van de Groningers en het leed en de rechten van de totale menselijkheid.         In de MEMORIE VAN TOELICHTING bij het wetsontwerp d.d. 30 november 2016 (34  348 Wijziging van de Mijnbouwwet) staat dat er meer mogelijkheden worden  geboden om tussentijds bij te sturen: op deze wijze kan de Minister regie voeren op  de wijze van winning. Hiermee wordt recht gedaan aan het belang van veiligheid en  de maatschappelijke vragen rond mijnbouwactiviteiten. Hieronder zal ook moeten  vallen:   a) het adequaat laten meten van een mogelijke relatie tussen bodembeweging /  zettingen en schade,   b) het adequaat laten meten van een mogelijke relatie tussen bodembeweging en  zettingen,   c) het installeren van een Onafhankelijk Kenniscentrum (d.w.z. niet aangestuurd  door een aan EZ verbonden instituut als de Tcbb, Deltares en TNO), waarin  Groningers een belangrijke rol spelen (niet als Klankbord, maar deel uitmakend van  het Kenniscentrum zelf),   d) hieruit voortvloeiend het op korte termijn verwezenlijken van een onafhankelijk  meetnet (waar al een begin van is gemaakt door OSSG),   e) het laten verrichten van onderzoek naar de ondiepe bodem door onafhankelijke  onderzoekers,   De aangerichte schade in Groningen is te groot gebleken naar fatsoensnormen, niet  naar normen van de NAM, blijkbaar, en ook niet die van EZ. De hele Mijnbouwwet  en bijv. het kleine velden beleid zijn ingericht, dat er niets tegen gedaan kan  worden om het tegen te houden. Het systeem is verkeerd ingericht.   De schadeveroorzaker heeft nog steeds een te dikke vinger in de pap.         Ik wil u persoonlijk vragen om nog eens na te denken: vind u het persoonlijk echt  okay dat Shell al dat gas op gaat maken en zo aardbevingen niet onwaarschijnlijk  zullen zijn? en als uw antwoord ja is is dat dan omdat u geld krijgt van Shell om dat  te vinden? heeft u werkelijk goed in uw hartje gekeken? Want als ik als gewone  burger kan bedenken dat dat toch echt heeel erg dom is, waarom kunt u dat dan zo  niet zien? dollartekens in de ogen? bang voor iets? uw positie of zo? of dat je die  nieuwe auto straks niet kunt betalen? wat? waarom? oftwel ministertje, denk nog  eens goed na: waar gaat het eigenlijk over?   De toetsing van het winningsptan vindt plaats op basis van de Mijnbouwwet, niet op  basis van persoonlijke overwegi         70         </pre>

====================================================================== Einde pagina 617 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 618 ======================================================================

<pre>    Registratienr.    zienswijze         09-04  Zienswijze    09-04  Antwoord              Toekomstperspectief:   Ten tijde van aankoop woning was geen sprake (informatie bekend over de  mogelijkheid) van gaswinningschade (aardbevingen en bodemdaling). In onze  (financiële) planning is met de gevolgen van de gaswinning dus geen rekening  gehouden.    Bij winning ontstaat er holle ruimte, wat verzakkingen oplevert. Hierdoor leiden  duizenden mensen een uitzichtloos bestaan.   Wanneer er schade is aan de woning door aardbevingen dan wordt deze vergoed  door NAM. Verder werkt het CVW onder regie van de NCG aan de versterking van  woningen in het gebied. De eerste inspecties hiervoor zijn vanaf maart dit jaar  gestart in Loppersum, ‘t Zandt, Ten Post, Overschild en Appingedam (Opwierde  Zuid). Op basis van de inspecties wordt berekend of de woningen versterkt moeten  worden. Deze resultaten geven ook inzicht in het vervolg van de andere  versterkingsopgaven.   Wanneer u de woning verkoopt dan is de waardedalingsregeling van kracht. Deze  regeling wordt ingevuld door de NAM. Hierbij worden verkochte woningen  vergeleken met andere soortgelijke woningen in de regio en in referentiegebieden  om de waardedaling te bepalen.   Daarnaast is specifiek voor moeizame verkoop het volgende in het  meerjarenprogramma opgenomen. “NCG constateert dat er een groep bewoners  bestaat die het door de overlast van aardbevingen in combinatie met een moeizaam  functionerende woningmarkt niet lukt hun woning te verkopen. Bewoners geven aan  het gevoel te hebben “gevangen te zitten in hun eigen huis” en daarin geen uitweg  te zien. Bewoners blijven primair zelf verantwoordelijk voor het woningbezit en de  verkoop. Door de aardbevingen kan het echter zijn dat extra ondersteuning nodig is  om het verkoopproces soepeler te laten verlopen. Deels zijn daarvoor al  instrumenten beschikbaar, zoals de waardedatingsregeling. De NCG zal de komende  periode onderzoeken welke mogelijkheden kunnen worden ontwikkeld, om deze  bewoners extra ondersteuning te bieden in het verkoopproces, waarbij opkoop in  het uiterste geval een alternatief kan zijn. Over deze extra  ondersteuningsmogelijkheden zal de NCG in het voorjaar van 2016 de regio nader  informeren.”   N.a.v. hiervan is de pilot Koopinstrument opgezet. Deze pilot heeft ten doel  aanvullend op de onderzoeken van CBS en OTB inzicht te geven in de situatie op de  woningmarkt, specifiek onverkoopbare woningen. De pilot Koopinstrument wordt bij  afronding hiervan geëvalueerd.         71</pre>

====================================================================== Einde pagina 618 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 619 ======================================================================

<pre>    Registratienr. | 9 Tekst    zienswijze                                                                                                                                                                  09-05  Zienswijze    Toekomstperspectief:  Door gerelateerde bedrijven wordt EZ op de hoogte gehouden over de schade en  het herstel effecten mijnbouw. De bodembewegingen triggeren ook buiten de  contouren de gestapelde mijnbouwgebieden waar gas en injectievloeistoffen wordt  opgeslagen en zout en gas. Uit het aardbevingsgebied of Groningerveld worden de  meeste schadelijke gevolgen door gerelateerde instituten gerapporteerd aan EZ.  Deze kennis over de schadelijke gevolgen van de mijnbouw is erg summier en  eenzijdig en kan absoluut niet volstaan om een deskundige ontwerpbesluit te  realiseren. De vele bevingen en trillingen geven binnen en buiten de contouren veel  schade aan bodem, bebouwing, infrastructuur, dijken en zijn een groot gevaar voor  de gasinrichtingen zelf.   a. Waarom is in het hele mijnbouwgebied geen onafhankelijk real-timenetwerk  met Tilt-sensoren en glasvezeldeformatie netwerk gerealiseerd”?   b. De vervuiling van lucht en landerijen door de vele affakkelingen, wie controleert  continu en onafhankelijk de hoeveelheid en soortgevaarlijke stoffen bij uitstoot?   c. De lozingen op grond- en oppervlakte water door de gas- en de zoutwinning  industrie, wie controleert onafhankelijk die giftige lozingen?   d. Waarom zijn alle drinkwaterputten in provincie Groningengesloten?   e. De hogedrukgastransport buizen door Nederland die vaak gezamenlijk met de  aardgascondensaat leidingen en ondergrondse hoogspanning in zgn. straten  liggen schampen met hun trajecten steden en dorpen, wie controleert deze  gevaarlijke cocktail aan buistrajecten? vooral in Groningen extra gevaarlijk  waar de bodem beweegt en beeft.    f. De burgers leven in woningen met sluipende scheuren op een trillende bodem  die in beweging is, drinken gezuiverd water uit de Drentsche AA wat glycosaat  bevat, ademen de stinkende walmen van de affakkelingen in als de wind  verkeerd staat en worden dag maar vooral s'nachts ziek gemaakt door het  infrasone-en laagfrequent geluid met trillingen afkomstig van de  gasinrichtingen.    g. In het Groningerveld alleen is 15 miljard kuub gas aan energie nodig om het  veld leeg te trekken. Hoeveel hoogspanning elektriciteit gebruikt het hele  mijngebied in Nederland? Hoeveel aardgascondensaat aan kuub komt mee naar  boven bij het gaswinnen? Wat gebeurt er met het radioactieve materiaal wat bij  de boringen naar boven komt? Hoeveel kuub mag op het vaste land uit de  kleine veldenbuiten het Groningerveld gewonnen worden?    h. Als gedupeerde van de gestapelde mijnbouw kan ik als ervaringsdeskundige  zeggen dat het kantelpunt is overschreden, wij laten een geplunderd,  beschadigd en vervuild land achter voor de volgende generatie, wie is  verantwoordelijk? Wie stopt deze rampzalige ontwikkeling   a. Tiltmeters en glasvezeldeformatie netwerken zijn bij uitstek geschikt om de  scheefstand van een gebouw te meten. Hiervoor dient in elk hoekpunt en op  elke verdieping van een gebouw een instrument te worden geinstalleerd. Voor  het meten van bodembeweging zijn ze echter vanwege de drift in de  instrumenten minder geschikt. Op grond van de Mijnbouwwet is de operator  verplicht om de bodembeweging te meten en niet de schade aan huizen. Er is  derhalve geen goede mijnbouwwettelijke reden om van de operator te eisen  een dergelijk omvangrijk netwerk in te richten.   b. Algemene emissie-eisen voor emissies vanuit locaties, waar mijnbouw  plaatsvindt, staan in het Activiteitenbesluit milieubeheer. De locaties voor  winning van delfstoffen beschikken ook allemaal over een  omgevingsvergunning, waarin eventueel aanvullende eisen zijn gesteld aan de  emissies vanuit deze locaties. De emissies dienen te worden bijgehouden in een  meet- en registratiesysteem, waarover jaarlijks wordt gerapporteerd middels de  milieujaarverslagen. Het toezicht op deze emissies vanuit deze locaties ligt bij  het Staatstoezicht op de Mijnen.   c. Voor lozingen op het oppervlaktewater is het betreffende Waterschap bevoegd  gezag. Deze waterschappen hebben vergunningen in het kader van de  Waterwet verleend, indien tozingen aan de orde zijn. Het waterschap houdt hier  tevens toezicht op.   d. Deze vraag valt buiten de reikwijdte van het instemmingsbesluit.   e. De ligging/locatie van de leidingen worden bepaald door de  vergunningverlenende instantie. Het toezicht is per component belegd.  Hogedruk aardgasleidingen (16 bar) vallen onder het Besluit externe veiligheid  buisleidingen, waarop de Inspectie Leeforngeving en Transport en Sodm  toezicht houden. Op de mijnbouwleidingen houdt Sodm toezicht. ACM is  toezichthouder op de ondergrondse hoogspanningsleidingen   f. Naar aanleiding van klachten over laagfrequent geluid vanuit Groningen, zijn   met name in 2010 uitgebreide metingen uitgevoerd nabij enkele                                                                                                                                                           09-05  Antwoord                       72</pre>

====================================================================== Einde pagina 619 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 620 ======================================================================

<pre>    Registratienr.    zienswijze         2, 20, 62, 174,  207, 249    249    09-06  Samenvatting  zienswijzen    09-06  Antwoord         27    10, 14, 32, 33,    09-07  Zienswijze    Tekst    gaswinnings/gasopslaglocaties. De niveaus van laagfrequent die hierbij  gemeten zijn, zijn erg laag waardoor het slechts voor mensen die hiervoor erg  gevoelig zijn, kan worden waargenomen. Het is niet mogelijk gebleken  specifieke bronnen aan de heersende niveaus van laagfrequent geluid te  koppelen. Hoewel het mij bekend is dat hierdoor door sommige personen  overlast wordt ondervonden, ben ik van mening dat alles gedaan is wat  mogelijk is om de oorzaak hiervoor weg te nemen. De huidige niveaus zijn  dermate laag dat slechts enkele personen die hiervoor gevoelig zijn, hinder  ervaren.   g. Over de hoeveelheid elektriciteit die de mijnbouwindustrie in Nederland  gebruikt zijn geen gegevens bekend. De hoeveelheden aardgascondensaat die  bij de winning uit de verschillende velden in NL wordt meegewonnen worden  gerapporteerd in de verschillende individuele winningsplannen van de velden.  Het radioactieve materiaal dat bij het boren naar boven komt wordt afgevoerd  naar gecertificeerde bedrijven die het materiaal conform wet en regelgeving  verwerken. Behalve voor het Groningen gasveld gelden er geen limieten voor  de productie uit de gasvelden.   h. Dit deel van de zienswijze valt buiten de reikwijdte van het besluit,   Indieners geven aan dat er grote schade is aan hun woningen en bedrijfsgebouwen,   dan wel dat hun eigendommen niks meer waard zijn en/of woningen onbewoonbaar   zijn. Schade neemt steeds grotere vormen aan. De gebouwen zijn zwak en worden  in toenemende mate zwakker. Lichtere bevingen kunnen op de zwakke gebouwen  grote schade veroorzaken. Indieners geloven niet dat de schade zal afnemen als de  gaswinning op een lager niveau komt. De grond blijft bewegen. Doorgaan met gas  winnen betekent een grote kans op nog meer schade, Indieners geven aan in hun  belang te worden geschaad.    Indiener geeft aan dat zijn/haar teven sinds de beving van Huizinge nagenoeg stil  staat. De WOZ-waarde van het huis is ongeveer 40 % gedaald, waardoor niet  verder gegaan kan worden met de restauratie van het monument. Indiener houdt  de NAM en het ministerie van Economische Zaken aansprakelijk voor alle schade die  er aan het monument ontstaat en ontstaan is.   De exploitant van een mijnbouwwerk, in dit geval de NAM, is aansprakelijk voor de  schade die ontstaat door bodembeweging als gevolg van gaswinning. Het Centrum  voor Veilig Wonen (CVW) voert in opdracht van NAM de afhandeling uit van  aardbevingsschade, conform het Protocol Schadeafhandeling. Inwoners met schade  kunnen zich melden bij het CVW om in aanmerking te komen voor vergoeding of  herstel van de schade.   Indiener heeft veel schade en moet continu vechten om deze vergoed te krijgen. De  voorgenomen winning zal deze situatie alleen maar verslechteren. De NAM wil niet  erkennen dat er naast bevingschade aanzienlijke schade aan natuur, milieu en  gebouwen ontstaat door bodemdaling als gevolg van gaswinning. De NAM ontkent  het bestaan hiervan, terwijl satellietbeelden voorhanden zijn die het ongelijk van de  NAM aantoont. Zolang dit niet wordt erkend en versterkende maatregelen worden  genomen, dient de gaswinning tot een niveau te worden teruggebracht dat niet  geassocieerd is met enige vorm van bodembeweging. Indiener is van mening dat de  risico-berekeningen op schade niet worden meegenomen, maar dat dit wel zou  moeten.              09-07  Antwoord    09-08  Samenvatting  zienswijzen              De exploitant van een mijnbouwwerk, in dit geval de NAM, is aansprakelijk voor de  schade die ontstaat door beweging van de bodem als gevolg van gaswinning. Onder  beweging van de bodem wordt onder andere bodemdaling verstaan. De ontstane  schade moet door NAM worden vergoed. Voor mijnbouwschade is in artikel 177 van  Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek is een specifieke regeling voor aansprakelijkheid  voor mijnbouwschade opgenomen: op de exploitant van een mijnbouwwerk rust een  risicoaansprakelijkheid. Dat wil zeggen dat het voor zijn aansprakelijkheid niet  relevant is of het mijnbouwwerk gebrekkig is en of er sprake is van schuld van de  exploitant.    Bouwregelgeving gaat uit van het voorkomen van dodelijke slachtoffers. Daar  worden eventuele versterkingsmaatregelen op gedimensioneerd. In het kader van  een update van de Nederlandse Praktijk Richtlijn (NPR) zal de NCG de NEN vragen  om een nadere duiding te geven van de verschillende schadeniveaus die met de  NPR kunnen worden berekend.   Schade afhandeling:   De schade afhandeling is en blijft een farce. De schadeafhandeling bij particulieren  vertoopt chaotisch.   De NAM en de overheid krijgen het nu al niet voor elkaar om de woningen  fatsoenlijk te herstellen en een schadevrijstelling voor de toekomst te bedenken  voor getroffen Groningers. Men probeert enkel de Groningers zo min mogelijk uit te  keren.   Indieners stellen dat de schadevaststelling- en afhandeling te traag loopt, soms         73    </pre>

====================================================================== Einde pagina 620 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 621 ======================================================================

<pre>    Registratienr.    zienswijze  35, 37, 38, 39,  40, 43, 44, 45,  46, 47, 49, 51,  53, 56, 63, 64,  80, 82, 83, 84,  85, 86, 87, 88,  89, 97    11, 102, 207    211    21    26    14, 26    14, 26, 45  12  2    65, 66, 67, 68,    Tekst    volledig van de baan lijkt en dat de termijnen in het schadeprotocol worden  overschreden zonder opgave van reden en dat deze wordt het schadeprotocol  eveneens regelmatig aangepast. Ook de vorig jaar aangekondigde verstevigings- en  versterkingsopgave wordt nog steeds niet gehaald, het proces bevindt zich eigenlijk  nog in de opstartfase,   Het verzoek is om aan CVW/NAM op te dragen om alle schademeldingen in  behandeling te nemen. Verbetering van een vlotte- en adequate afhandeling van  alle schademeldingen zou een voorwaarde voor het winningplan moeten zijn.  Volgens indieners worden niet alle schades erkend of voldoende aangepakt door de  NAM en het CVW. Bewoners moeten langdurig strijden om hun financiële en  materiele schade vergoed te krijgen.   De afhandeling is een tijdrovende en intensieve aanslag op het gezinslevens  geweest.         Het schadeherstel verloopt traag en het versterkingsprogramma blijft ver achter bij  wat toegezegd en gewenst is. Nu lijkt het dat heel veel huizen boven het  Groningenveld C-schade hebben, althans volgens de taxateurs van NAM. Verder  beweert NAM dat de huizen sterken zijn dan verwacht op grond van trilplaatproeven  in Italië. De huizen in Groningen staan in werkelijkheid op trilpudding.         De beoordeling en afhandeling duurt soms jaren, zoals een aanzienlijk aantal  schademeldingen uit de gemeente Tynaarlo. Het verzoek is deze afzonderlijk te  beoordelen en af te handelen, omdat dit volgens indieners niet kan op basis van een  algemeen onderzoeksrapport naar schade buiten de (huidige) contourlijnen, waar de  NAM naar onze indruk nu op aan lijkt te sturen. Iedere schademelding dient op  individuele merites te worden beoordeeld (concrete schade, causaliteit met  aardbevingen uit Groningengasveld, financiële compensatie en herstel).         Een adequate regeling voor afdoening en vergoeding van schades en compensatie  van alle bijkomende negatieve effecten zou een harde voorwaarde bij het  instemmingsbesluit moeten zijn.   Indieners zijn van mening dat het niet past om daarbij onderscheid te maken tussen  de omvang of de locatie waar de schade is ontstaan. Dit uitgangspunt dient ook te  gelden voor schademeldingen afkomstig uit de gemeenten buiten het primaire  winningsgebied (het zogenaamde buitengebied), waaronder Tynaarlo,         De bewijslast moet niet worden gelegd bij degene die de schade lijdt.         Schade: Ernst van de ontstane schade(s   Fatsoenlijke vergoeding van de afhandeling van mijnbouwschade is volgens indiener  over het hoofd gezien.   De herstelkosten van door de NAM en de Staat aangerichte schade aan huizen en  andere panden dienen goed geregeld te zijn. Schades worden nauwelijks vergoed,  wat een reden zou moeten zijn om onmiddellijk met winnen in Groningen te  stoppen.         Wanneer de schade pas achteraf kan worden vastgesteld i.p.v. door real-time te  meten, is het niet vreemd dat schade onvoldoende wordt gecompenseerd en de  schadeafhandeling niet naar behoren verloopt.                        69, 126  76  10  09-08  Antwoord  226, 277 09-09    Tot die tijd verlangt indiener dat alle schade zonder tegenwerpingen en discussie,  volledig en snel wordt vergoed.   Het Centrum voor Veilig Wonen (CVW) voert in opdracht van NAM de afhandeling uit  van aardbevingsschade, conform het Protocol Schadeafhandeling. NAM heeft geen  bemoeienis met individuele schadedossiers. Het protocol voorziet in de beoordeling  van schade door een expert en een eventuele contra-expertise. Leidend principe  voor CVW is dat de bewoner centraal staat bij de afhandeling van schade.   Als na de contra-expertise onenigheid resteert kan een bewoner zijn zaak  voorleggen aan de Arbiter Aardbevingsschade. Een bewoner kan er overigens op  ieder moment in de procedure voor kiezen om zijn zaak aan de rechter voor te  leggen.   De minister van Economische Zaken heeft bij brief van 28 juni 2016 aan de Tweede  Kamer (33 529, nr. 276) bericht dat de NCG een toezichthoudende rol op het CVW  zal gaan vervullen. De NCG laat momenteel een externe audit uitvoeren naar het  CVW. Achtergrond zijn de terugkerende vragen of CVW voldoende onafhankelijk van  NAM kan opereren en of de werkprocessen van CVW zodanig zijn ingericht dat het  zijn doelstellingen waar kan maken. Met de audit wordt beoogd deze vragen  herleidbaar te beantwoorden door de bedrijfsprocessen en gerapporteerde cijfers  transparant en navolgbaar te maken. Mede op basis van de uitkomsten van deze  audit zal nader worden bepaald hoe het toezicht op het CVW door de NCG vorm zal  krijgen.   Naast de audit laat NCG een aantal onderwerpen nader onderzoeken, waaronder  achtergrond van de toename van het aantal expertise-rapporten waarin alleen niet-  aardbevingsgerelateerde schade (zogenoemde ‘C-schade') wordt geconstateerd en  de achtergrond van de soms lange doorlooptijden van contra-expertiseprocedures.  De NCG zal bij de actualisatie van zijn meerjarenprogramma voorstellen doen om de  schadeafhandeling beter, eenvoudiger en transparanter vorm te geven.   Indieners stellen dat de gaswinning in Groningen onherroepelijk tot meer         74    </pre>

====================================================================== Einde pagina 621 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 622 ======================================================================

<pre>    Registratienr.    zienswijze                                                                Samenvatting    zienswijzen    Tekst    mijnbouwschade aan huizen en gebouwen leidt. Het versterken van huizen zou  louter symptoombestrijding zijn als er geen verdere maatregelen genomen worden  om de oorzaak van die schade aan te pakken. Er zouden meer huizen op instorten  staan dan werkelijk gedacht wordt en schades die (gerepareerd / verholpen) zijn  komen vaak terug.   Indiener geeft aan dat het niet leuk is om een paar keer per jaar schade te krijgen  wat al dan niet netjes gerepareerd wordt. Huizen worden aangetast, fundamenten  worden niet gerepareerd. Mocht er een zware beving komen, dan gaat de  constructie van de huizen zo goed als verloren.                   Indiener geeft aan dat aan zijn/haar huis te Sappemeer voor meer dan 130.000  euro bevingsschade is geconstateerd, terwijl versterkende maatregelen nog moeten  worden gecalculeerd,   Indiener heeft aantoonbare aardbevingsschade aan de woning en het bedrijf is  failliet gegaan ten gevolge van een aardbeving op 12 februari 2015 te Kropswoide.  Op dit moment loopt er een schadeprocedure. Er wordt substantieel te weinig  aandacht besteed aan schade ten gevolge van aardgaswinning in de uitlopers /  randen van het gaswinningsgebied en de gevolgen van aardbevingen aldaar,  Volgens Arcadis onderzoek kan er geen schade in de gemeente Tynaarlo zijn als  gevolg van aardbevingen door gaswinning. Er worden echter wel schades in deze  gemeente door NAM toegekend en uitgekeerd.  Uit het validatieondezoek van de TU Delft (Kamerstuk 33 529, nr. 280) is naar  voren gekomen dat de onderzoeken van Arcadis naar schade buiten contour  onvoldoende basis zijn om schade aan woningen buiten de contour door beweging  van de bodem als gevolg van gaswinning uit te sluiten. De eigenaren die schade  hebben gemeld bij CVW en NAM die het betreft worden daarom benaderd voor het  maken van een afspraak met een schade-expert van het CVW.   Volgens indiener gaan de overheid en NAM bij het afwikkeling van schades zo  schandalig met de eigenaren van beschadigde huizen om, dat zij hun rechten op  hun eigen beslissingsbevoegdheid verloren hebben. Dit probleem kan alleen  opgelost worden door toekomstige aardbevingen te voorkomen door de gaswinning               zo snel mogelijk te stoppen.    De exploitant van een mijnbouwwerk, in dit geval de NAM, is aansprakelijk voor de  schade die ontstaat door bodembeweging als gevolg van gaswinning. Deze schade  moet door NAM worden vergoed. Voor mijnbouwschade is in artikel 177 van Boek 6  van het Burgerlijk Wetboek (hierna: artike! 6:177 BW) is een specifieke regeling  voor aansprakelijkheid voor mijnbouwschade opgenomen: op de exploitant van een  mijnbouwwerk rust een risicoaansprakelijkheid. Dat wil zeggen dat het voor zijn  aansprakelijkheid niet relevant is of het mijnbouwwerk gebrekkig is en of er sprake  is van schuld van de exploitant. In beginsel is schadevergoeding dus een kwestie  tussen NAM en degene die schade lijdt.   Maatregelen om schade te voorkomen:   In het ontwerpbesluit wordt ten onrechte niets gezegd over de preventieve en  mitigerende maatregelen in verband met schade en blijft een oordeel over  proportionaliteit achterwege, zodat voor NAM onduidelijk is welke elementen in de  uiteindelijke afweging een rol hebben gespeeld en welk (relatief) belang daaraan is  toegekend. Dit is ook mede van beiang in het kader van de uitvoering van de  diverse onderzoeksplichten die NAM opgelegd heeft gekregen in het ontwerpbesluit.  Overigens zijn NAM ook geen aanvullende preventieve maatregelen bekend die  zouden kunnen worden meegenomen anders dan de maatregelen zoals deze zijn  opgenomen in het Winningsplan. De Minister stelt ook geen andere preventieve  maatregelen voor.    NAM verzoekt de Minister de gemaakte belangenafweging explicieter te maken, met  inachtneming van de door NAM voorgestelde maatregelen tot voorkoming en  beperking van schade en hinder en daarbij nadere aandacht te besteden aan de  proportionaliteit.         09-09  Antwoord   108 09-10  Zienswijze  09-10  Antwoord   75 09-11  Zienswijze   32, 33, 35, 39,   40, 44, 46, 47,   49, 51, 53, 56,   63, 64, 80, 82,   83, 84, 85, 86,   87, 88, 89, 97  09-11  Antwoord              Indieners missen voorwaarden in het besluit om schade te voorkomen dan wel zo  veel mogelijk te beperken en vragen u aan te geven welke maatregelen u laat  treffen ter vermindering en beperking van het optreden van schade.         Bij de toetsing van het winningsplan van NAM is nadrukkelijk afgewogen op welke  manier zowel het veiligheidsrisico als de kans op schade zoveel mogelijk beperkt  kan worden. Dit heeft geresulteerd in het verbinden van voorschriften aan het  instemmingsbesluit ten aanzien van het winningsniveau (artikelen 2, 3 en 4),    monitoring (artikelen 5 en 6), voorspellen van schade (artikel 7) en maatschappelijk  risico (artikel 8).   De mogelijkheden tot schadepreventie zijn nog onderwerp van nader onderzoek en  afweging. Bouwregelgeving gaat op dit moment uit van het voorkomen van  dodelijke slachtoffers. In het kader van een update van de Nederlandse Praktijk         75</pre>

====================================================================== Einde pagina 622 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 623 ======================================================================

<pre>    Registratienr.  zienswijze              76              09-12  Zienswijze  09-12   Antwoord                                        249, 280         32, 33, 35, 39,  40, 44, 45, 46,  47, 49, 51, 53,  56, 63, 64, 80,  82, 83, 84, B5,  86, 87, 88, 89,  97         09-13    Samenvatting  zienswijzen         09-13  Antwoord    09-14  Zienswijze    09-14  Antwoord    09-15    Samenvatting  zienswijzen                                                                                    Tekst    verschillende schadeniveaus die met de NPR kunnen worden berekend,  gaat worden.    Het Centrum voor Veilig Wonen (CVW) voert in opdracht van NAM de afhandeling uit  van aardbevingsschade, conform het Protocol Schadeafhandeling. Het protocol  voorziet in de beoordeling van schade door een expert en een eventuele contra-  expertise. Een bewoner kan er overigens op ieder moment in de procedure voor  kiezen om zijn zaak aan de rechter voor te leggen.   Indieners zijn van mening dat alte mijnbouwschade vergoed moet worden. De  contourenkaart mag hierbij niet leidend zijn.          De contourenkaart op basis waarvan naar inziens van indiener zeer onterecht  besluiten worden betrokken, is vorig jaar behoorlijk gewijzigd. Beter zou  bijvoorbeeld zijn een contourenkaart te combineren met de schadehistorie.   Een indiener geeft aan reeds mijnbouwschade aan zijn/haar huis te hebben die niet  wordt behandelt aangezien Veendam buiten de contourlijn ligt.   Een indiener geeft aan schade aan een huis in Zuidhorn te hebben. In november is  dit gemeld bij het CVW in Appingedam. Er nog niemand langs is geweest om te  kijken. Het buitengebied heeft tot nu toe geen enkele aandacht gehad en het is niet  duidelijk of dit nog gaat gebeuren.   Indiener heeft u geadviseerd aan de NAM op te dragen dat goede afhandeling plaats  vindt van schadeclaims uit Noord-Drenthe, die gerelateerd zijn aan bevingen in het  Groningenveld, zodat op het moment van het goedkeuringsbesluit er hiertoe een  adequaat systeem in werking is. In dat kader heeft indiener geadviseerd eveneens  meer monitoring in Noord-Drenthe te laten verrichten. In artikel 7 draagt EZ de  NAM op een methodiek te ontwikkelen, die inzicht geeft in te verwachten kleinere,  niet de veiligheid in gevaar brengende schade, EZ gaat echter voorbij aan de  bestaande schade, die ook buiten Groningen adequaat afgehandeld dient te worden  door de NAM.  Vit het validatieondezoek van de TU Delft (Kamerstuk 33 529, nr. 280) is naar  voren gekomen dat de onderzoeken van Arcadis naar schade buiten contour  onvoldoende basis zijn om schade aan woningen buiten de contour door beweging  van de bodem als gevolg van gaswinning op voorhand uit te sluiten. De NCG heeft  op basis daarvan vastgesteld dat er geen basis is voor het hanteren van een  schadecontour en NAM verzocht de meldingen in behandeling te nemen. De  bewoners die het betreft zuilen daarom op korte termijn worden benaderd voor het  maken van een afspraak met een schade-expert van het CVW.   Indieners geven aan dat gaswinning op deze schaal strafbaar is, De komende vijf  jaar zo goed als dezelfde hoeveelheid gaswinning in Groningen leidt onherroepelijk  tot meer mijnbouwschade aan huizen en gebouwen. Groningers verkeren in  onzekerheid over hun toekomst. De wet is er op gericht schade te voorkomen. Wat  gaat u zeggen na een grote beving die Groningen mogelijk in de nabije toekomst  treft? Dat u het niet geweten heeft? Het is ook strafbaar om een monument te  beschadigen en hier willens en wetens mee door te gaan.   De effecten van bevingen op de ondiepe ondergrond zijn in Groningen nooit serieus  en uitgebreid onderzocht, ondanks dat NAM wist van de enorme verschillen in de  bodem. Dit is onvoorstelbaar nalatig en heeft grote gevolgen voor de gedupeerden.  Bj het instemmingsbesluit zijn alle betrokken belangen afgewogen waarbij het  belang van veiligheid en voorkomen van schade en het belang van  leveringszekerheid het zwaarst hebben gewogen. Dit blijkt uit de hoogte van het  productieplafond en de voorschriften overde wijze van productie. Van een strafbaar  feit is geen sprake. Wat betreft de stafbaarheid ten aanzien van monumenten heeft  de Afdeling bestuusrechtspraak in de uitspraak van 18 november 2015 geoordeeld  dat het uitvoeren van economsiche activiteiten die het risico inhouden dat  onbedoelde en nog niet op voorhand vastste stellen schade kan ontstaan aan  monumenten niet verbonden is op grond van de Monumentenwet. Van een strafbaar  feit op dit punt is geen sprake.                                                                                                                  De effecten van de bevingen op de ondiepe ondergrond zijn weldegelijk onderzocht  en meegenomen in de berekeningen van de grondversnelling en PGA-kaart van het  KNMI.  Indieners stellen dat de NAM geen inhoudelijke of sturende rol zou mogen hebben in         onderzoek, schadevaststelling, schadebeoordeling en schadeafhandeling. De rol van  NAM zou geminimaliseerd moeten worden tot het vergoeden van de schade.    76</pre>

====================================================================== Einde pagina 623 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 624 ======================================================================

<pre>    Registratienr.    zienswijze    32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97                  45    96    09-15  Antwoord    09-16  Zienswijze    09-16  Antwoord    09-17  Zienswijze                                                              Tekst    Indiener stelt dat de NAM geen rol mag krijgen bij de ontwikkeling van  schadeprotocollen.    Het Centrum voor Veilig Wonen (CVW) voert in opdracht van NAM de afhandeling uit  van aardbevingsschade, conform het Protocol Schadeafhandeling. Het protocol  voorziet in de beoordeling van schade door een expert en een eventuele contra-  expertise.   De minister van Economische Zaken heeft bij brief van 28 juni 2016 aan de Tweede  Kamer (33 529, nr. 276) bericht dat de NCG een toezichthoudende rol op het CVW  zal gaan vervullen. De NCG laat momenteel een externe audit uitvoeren naar het  CVW. Achtergrond zijn de terugkerende vragen of CVW voldoende onafhankelijk van  NAM kan opereren en of de werkprocessen van CVW zodanig zijn ingericht dat het  zijn doelstellingen waar kan maken. Met de audit wordt beoogd deze vragen  herleidbaar te beantwoorden door de bedrijfsprocessen en gerapporteerde cijfers  transparant en navolgbaar te maken. Mede op basis van de uitkomsten van deze  audit zal nader worden bepaald hoe het toezicht op het CVW door de NCG vorm zal  krijgen.   Inwoners van de provincie Groningen dienen zich tot het CVW te wenden, inwoners  van de provincie Drenthe dienen zich rechtstreeks tot de NAM te wenden. Hoewel  indiener begrip heeft voor de verschillen in (omvang van) schades in het kerngebied  en de schades die in omringende gemeenten worden veroorzaakt en dat daarvoor  verschillende regelingen gelden, vindt indiener het niet acceptabel dat daardoor  verschillen kunnen voordoen in de inhoudelijke beoordeling van de schademelding  en de termijnen van afwikkeling van schademeldingen. Indiener verzoekt de  minister daarom bij een instemmingsbesluit voorwaarden te stellen met betrekking  tot een adequate regeling voor afdoening en vergoeding van schades en  compensatie van andere negatieve effecten. Dat EZ zich niet uitsluitend  concentreert op het primaire winningsgebied van gasveld Groningen, maar tevens  de omliggende regiogemeenten (het zogenaamde buitengebied) - waaronder Aa en  Hunze - hierin betrekt.  De NCG geeft vorm aan het mijnbouwtoket voor Groningen. Uit de validatie van het  Arcadisonderzoek komt naar voren dat het hanteren van een schadecontour niet  kan worden onderbouwd, ook niet richting de Drentse gemeenten. Daarom zal ik  hem vragen na evaluatie van de proef die momenteel loopt met schademeldingen                      (ook in de kop van Drenthe) mij te adviseren in hoeverre schadeafhandeting middels  1 loket voor het Groningenveld moet worden vormge   Indiener vraagt u verschitlende opties voor een onafhankelijke organisatie op een rij  te zetten. Het CVW roet volledig onafhankelijk worden van de NAM en worden  aangestuurd door de Nationaal Coördinator Groningen.    Het gehele schade-afhandelingsdossier dient bij het CVW te worden weggehaald  daar dit een niet neutraal, met winstoogmerk werkend bedrijf is, dat misbruik maakt  van haar monopolie positie ten gunste van de NAM.   EZ is als verstrekker van gelden hierin een handels technische voordeel! bezorger  voor de NAM en het CVW. In het instemmingsbesluit dient een geheel neutraal  onderdeel te worden opgenomen welke voor een volledige, neutrale / zonder winst  oogmerk/ werkende afhandeling van alle schade een borging inhoud.         09-17  Antwoord    Het gehele schade-afhandelingsdossier dient bij het CVW te worden weggehaald  daar dit een niet neutraal, met winstoogmerk werkend bedrijf is, dat misbruik maakt  van haar monopolie positie ten gunste van de NAM,   EZ is als verstrekker van gelden hierin een handels technische voordeel bezorger  voor de NAM en het CVW. In het instemmingsbesluit dient een geheel neutraal  onderdeel te worden opgenomen welke voor een volledige, neutrale / zonder winst  oogmerk/ werkende afhandeling van alle schade een borging inhoudt.         52    77    29         09-18    09-18  Antwoord  09-19  Zienswijze    09-19  Antwoord    09-20  Zienswijze         Indiener stelt dat zolang niet gegarandeerd kan worden dat NAM/CVW alle schade  volgens dezelfde criteria beoordeelt, de gaswinning volledig stil gelegd zou moeten  worden zodat bewoners niet nog meer de dupe worden.   Zie het antwoord op zienswijze 09-15.    Indiener stelt dat de schade aan huizen, aan pensioenvoorzieningen, persoonlijk  leed en de maatschappelijke ontwrichting voortduren. Het CVW doet bijna alle  schademeldingen af als C-schade, dus geen vergoeding voor de burger.   De NCG laat momenteel door middel van een audit onderzoeken of de  werkprocessen van CVW zodanig zijn ingericht dat het zijn doelstellingen waar kan  maken. Naast de audit laat NCG onder meer nader onderzoek uitvoeren naar  achtergrond van de toename van het aantal expertise-rapporten waarin alleen niet-  aardbevingsgerelateerde schade (zogenoemde 'C-schade') wordt geconstateerd.   EZ heeft aangekondigd voornemens te zijn een landelijk loket in te stellen voor  informatie en schademeldingen. Indiener onderschrijft het belang daarvan. Een         77              </pre>

====================================================================== Einde pagina 624 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 625 ======================================================================

<pre>    Registratienr.    zienswijze              09-20  Antwoord                                        32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 72, 80,  82, 83, 84, 85,  86, 87, 88, 89,  97   164, 188                                                                                   09-21  Zienswijze    09-21  Antwoord    09-22  Zienswijze    09-22  Antwoord                             zorgvuldige behandeling van schademeldingen is voor de betreffende inwoners van  Drenthe van belang en kennisbundeling is daar een voorwaarde voor. Een landelijk  loket zal de objectiviteit en onafhankelijkheid bevorderen. Hierdoor kunnen  indieners meer vertrouwen op een goede afhandeling van eventueel voorkomende  schade als gevolg van aardbevingen door gaswinning. Het zal ongetwijfeld nog  enige tijd duren voor het loket in werking kan treden. Schadeclaims van voor het  inwerking treden van het loket dienen ook adequaat afgehandeld te worden.  Indiener verzoekt u hiertoe een voorschrift in uw instemmingsbesluit op te nemen.  Bij de ontwikkeling van het landelijk loket zal ik ook aandacht besteden aan  degenen die een schadeclaim hebben die dateert van voor het inwerking treden van  het landelijk loket. Ik acht het niet nodig om daarvoor een voorschrift in het  instermmingsbesluit op te nemen. Overigens blijft NAM aansprakelijk voor schade die  door zijn mijnbouwactiviteiten zijn ontstaan, hoe de schadeafhandeling ook is  vormgegeven.   Indiener geeft aan een bijna driehonderd jaar oud huis te hebben. Het omringende  gebied is het oudste cultuurlandschap van Noord-West Europa: het terpenlandschap  aan de rand van de Waddenzee. De implicaties van de vernieling van dit landschap  met inbegrip van het gehele cuttuurhistorisch erfgoed is volgens indiener nog  volslagen onderbelicht.          Indiener stelt dat er afgezien dient te worden van het ontwikkelen van nieuwe  winningslocaties, en het snel afbouwen van de winning in en rond de Waddenzee.  Dit unieke gebied, dat op de Wereld Erfgoed Lijst staat, is niet gediend met nog  meer industriële activiteiten.   Het instemmingsbesluit heeft betrekking op het winningsplan Groningenveld. In dat  gasveld worden geen nieuwe winningslocaties voorzien. Winning op nieuwe locaties,  bijvoorbeeld in en rond de Waddenzee, valt buiten de reikwijdte van dit Besluit.  Indiener stelt dat de cultuurhistorische en natuurlijke waarden door de overheid  onvoldoende beschermd worden. De bescherming van het cultureel erfgoed dient  nadrukkelijk mee te wegen in uw besluit waarbij zowel het aspect van versterking  als schade aan bod dient te komen. Maak extra middelen ter bescherming van ons  cultureel erfgoed vrij.           Een aantal historische Groninger kerken is bijvoorbeeld zwaar beschadigd als gevolg  van de gaswinning. Bijzondere muurschilderingen, historische wierdedorpen waarin  deze kerken staan, en historische panden zullen kapot gaan door de bevingen. Gas  blijven oppompen zal leiden tot meer, dan wel zwaardere aardbevingen en meer  schade voor mensen en gebouwen. Dit is niet acceptabel.   Veel erfgoed in Groningen is inmiddels onherstelbaar beschadigd. De wijze waarop  de overheid omgaat met bewoners en cultureel erfgoed, waarvan dit concept  gasbesluit een uiting is, wordt door indiener ervaren als een minachting door de  overheid voor de bewoners van Groningen, het culturele erfgoed van Nederland en  het milieu.   Indieners stellen dat u met het ontwerp-instemmingsbesluit accepteert dat cultureel  erfgoed in het effectgebied verder wordt bedreigd en aangetast. Dit staat op  gespannen voet met de Monumentenwet en zou de identiteit van Groningen  onherstelbaar treffen.   Indiener in van mening dat u in het definitieve besluit de waarde van het erfgoed in  de provincie Groningen in het algemeen en in de gemeente Eemsmond specifiek  expliciet en transparant zo dient te betrekken dat dit leidt tot ondubbelzinnige  bescherming van het unieke en onvervangbare culturele erfgoed tegen  beschadiging.         Cultuurhistorische en natuurlijke waarden zijn van cruciaal belang voor de identiteit  van Groningen. De aandacht voor deze waarden is daarom expliciet opgenomen in  het Meerjarenprogramra Aardbevingsbestendig en Kansrijk Groningen. De zorg  voor de bescherming van cultureel erfgoed is opgenomen in de gebiedsgerichte  aanpak van de NCG, niet alleen voor de gemeente Eemsmond maar voor alle  gemeenten in het bevingsgebied. Veel van deze gemeenten zijn bezig met een  cultuurhistorische waardenstelling, waarbij naast de ruimtelijke context de  gemeenten, op verzoek van de NCG, ook de beeldbepalende gebouwen in beeld  brengen om de gebiedsidentiteit te borgen.   Daarnaast wordt door de NCG de gemeenten verzocht af te stappen van meldingen  en terug gaan naar vergunningen om ongecontroleerde sloop van erfgoed te  voorkomen.   De identiteit van de provincie wordt voor een deel gevormd door de (grote)  monumentale gebouwen. De monumentale waarde van deze gebouwen wordt bij de  afweging van de versterkingsopgave meegenomen en zullen volgens een  maatwerkmethode moeten worden hersteld. Hiervoor wordt door de NCG een  speciaal erfgoedloket en -team ingesteld.  Indiener maakt zich zorgen over het feit dat bij een zware beving de hele provincie                                                          78</pre>

====================================================================== Einde pagina 625 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 626 ======================================================================

<pre>    Registratienr.    zienswijze                                                                32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97                       9 Tekst    Groningen getroffen kan worden en dat de schade niet gedekt kan worden door de  NAM.  Ik heb geen reden om te twijfelen aan de financiéle positie van NAM.    Indieners stellen dat EZ de NAM moet opdragen om voor 1 november 2016 een  volledige Hazard en Risk Assessment uit te voeren op het in het instemmingsbesluit  vastgestelde winningsniveau.    Zienswijze    09-23   Antwoord  09-24  Zienswijze                                     09-24  Antwoord    De kennis op het gebied van de seismische dreiging en het seismisch risico is  voortdurend in ontwikkeling. Sodm heeft in haar advies (mei 2016) aangegeven dat  de rekenmodellen die NAM toepast nog verder verbeterd moeten worden. Zo is  bijvoorbeeld het seismologisch model (dat deel uitmaakt van de keten  rekenmodellen voor het voorspellen van seismische dreiging en seismisch risico)  volgens Sodm nog ontoereikend. De verbetering van deze complexe rekenmodellen  is niet in enkele maanden te realiseren. Daarom is voor het voorschrift over de  rapportage van het maatschappelijk risico en andere risico's (artikel 8) niet gekozen  voor een rapportage in het najaar van 2016, maar voor de datum van 1 november  2017, zijnde een meer realistische datum voor dergelijke complexe berekenin                       32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97                                                     09-25  Zienswijze    Indieners adviseren de analyse van de C-schades door een onafhankelijke instantie  uit te laten voeren.            09-25  Antwoord    De NCG laat door een onafhankelijke partij onderzoek uitvoeren naar de toename  van het aantal expertise-rapporten waarin alleen niet-aardbeving gerelateerde  schade (zogenoemde ‘C-schade’) wordt geconstateerd.                     32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97                                             32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97            09-26  Zienswijze                                                 Indieners adviseren de versterking en de schadeafhandeling te kwantificeren en  toetsbare getallen op te nemen.                 09-26  Antwoord    De minister van Economische Zaken informeert de Tweede Kamer regelmatig, onder  meer via de kwartaalrapportages van de NCG, over de voortgang van de  schadeafwikkeling door CVW.   Eind 2016 zullen de eerste resultaten beschikbaar komen van de inspecties die in  het kader van de versterkingsopgave worden uitgevoerd. Op dat moment kan nader  worden ingegaan op de omvang en het tempo van de versterkingsopgave.   09-27 Indieners adviseren de evaluatie onafhankelijk te laten plaatsvinden.  Zienswijze              09-27  Antwoord    De NCG laat momenteel een externe audit uitvoeren naar het CVW. Hierin wordt  onder meer onderzocht of de werkprocessen van CVW zo zijn ingericht dat het zijn  doelstellingen waar kan maken. Mede op basis van de uitkomsten van deze audit zal  nader worden bepaald hoe het toezicht op het CVW door de NCG vorm zal krijgen.                                        09-28  Zienswijze  09-28   Antwoord    Indiener stelt dat bewoners meer centraal zouden moeten staan bij schadeherstel  en versterking.    Voor de NCG en het CVW geldt als leidend principe dat de bewoner centraal staat bij  de afhandeling van schade en de versterking van woningen.   De NCG laat momenteel een externe audit uitvoeren naar het CVW. Hierin wordt  onder meer onderzocht of de werkprocessen van CVW zo zijn ingericht dat het zijn  doelstellingen waar kan maken. Mede op basis van de uitkomsten van deze audit zal  nader worden bepaald hoe het toezicht op het CVW door de NCG vorm zal krijgen.                                            09-29  Zienswijze  09-29   Antwoord    Indiener stelt een afbouwscenario voor met aandacht voor cumulatieve effecten.            Het instemmingsbesluit betekent opnieuw een vermindering van het  productieniveau, namelijk van 27 naar 24 miljard Nm’. Dat is een vermindering van  15% en hiermee is de gaswinning sinds 2013 meer dan gehalveerd.   Indiener steit dat de het schadebelang uit de Mijnbouwwet niet afdoende is  meegewogen in het ontwerp-instemmingsbesluit. Het uitgangspunt van de huidige  Mijnbouwwet en de aangekondigde wijzigingen daarop is dat de mijnbouwexploitant  alle door mijnbouw veroorzaakte schade dient te vergoeden. De wijze waarop    09-30  Zienswijze    schade thans wordt afgehandeld laat te wensen over: inwoners ervaren een  complexe schade-afhandelingsprocedure, een groot tijdsverloop dat benodigd is  voor de afhandeling van schades door het CVW, uitblijvende preventieve    79</pre>

====================================================================== Einde pagina 626 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 627 ======================================================================

<pre>    Tekst    versterking, veranderende inzichten over uitgangspunten ter bepaling van het  aantal en type woningen dat versterkt moet worden, discussie over de wijze waarop  overeenkomsten over schade-afhandeling moeten worden afgehandeld en welke  fiscale uitgangspunten daarbij moeten gelden.  Uit het ontwerp-instemmingbesluit lijkt te blijken dat u het schadeniveau dat naar  verwachting ontstaat bij het toegestane winningsniveau accepteert. Ten onrechte  heeft u de daaraan verbonden belangen niet afgewogen. Dat klemt temeer nu met  NAM kennelijk verschil van inzicht bestaat over de vraag welke schade en hinder  voor gedupeerden acceptabel kan worden geacht. Het aantal gemelde schades stijgt  terwijl het aantal bevingen tot op heden lijkt te dalen. Daaruit blijkt dat de bevingen  ook na hun optreden na-ijleffecten hebben. Daarnaar is onvoldoende onderzoek  gedaan en het voorkomen daarvan is onvoldoende betrokken bij het ontwerp-  instemmingsbesluit.  In de Mijnbouwwet (artikel 33) is vastgelegd dat de vergunninghouder maatregelen  moet nemen om het optreden van schade door bodembeweging (veroorzaakt door  de gaswinning) zoveel mogelijk te voorkomen. NAM geeft in het winningspian aan  welke maatregelen zij treft (winningsplan, paragraaf 6.5). Sodm heeft er in haar  advies (mei 2016) op gewezen dat deze maatregelen niet toereikend zijn. Daarom  adviseert Sodrmom de gaswinning (gedurende enkele jaren) nog verder te beperken.  Dat advies heb ik opgevolgd in het voorliggende Besluit.   alleen gerept over de te verwachten schade.    Het ontwerp-instemmingsbesluit ziet niet op de afhandeling van bestaande schade.                   Dit laat onverlet dat NAM wettelijk aansprakelijk is voor de schade die reeds is  ontstaan door beweging van de bodem door gaswinning.    Indiener stelt dat een goede monitoring van Noord-Drenthe bestaande en te  verwachte schade van belang is.    De monitoring van de bodembeweging in Noord-Drenthe vindt plaats  overeenkomstig een meetplan, dat NAM — op grond van artikel 30 van het  Mijnbouwbesluit — jaarlijks ter instemming aan de inspecteur-generaal der mijnen  moet voorleggen. Sodm ziet erop toe dat de monitoring op een goede manier  gebeurt. Het meetplan valt buiten de reikwijdte van het instemmingsbesluit.  Indieners benadrukken dat een betere balans tussen lasten en lusten. Het verzoek  om de baten te laten terugvloeien naar de regio Noord Nederland die een zo grote  bijdrage heeft geleverd aan de welvaart in Nederland en de meeste last  ondervinden. Dit kan bijdragen aan herstel van vertrouwen en bij de  maatschappelijke aanvaardbaarheid van de gaswinning in Noord-Nederland die nog  jarenlang zal plaatsvinden. Daarbij betrokken dat Mijnbouwactiviteiten en gebruik  van de ondergrond in de toekomst een grote rol zullen gaan spelen in het kader van  onze duurzame energievoorziening.   Opmerking adviesbrief mei 2016: Wij adviseren de minister er voor te zorgen dat er  op het moment van het goedkeuringsbesluit een voorstel ligt voor een goede ‘lusten                   Registratienr. | 9  zienswijze  09-30  Antwoord  81 09-31  Zienswijze  09-31  Antwoord  81 09-32  Zienswijze  09-32  Antwoord  14, 26, 29, 81, | 09-33  106, 151 Samenvatting  zienswijzen  29, 81  136  09-33  Antwoord  95 09-34  Zienswijze  09-34  Antwoord  96 09-35         en lastenverdeling’ in het kader van mijnbouwactiviteiten,   Indieners vragen om financiële compensatie voor materiële en immateriële schade  die het directe gevolg is van de gaswinning in Groningen uitdrukkelijk bij het besluit  te betrekken.   Mede dankzij het Groninger aardgas is Nederland rijk geworden. De Groningers  hebben daar nauwelijks van geprofiteerd en hebben moeten vechten om de schade  door deze gaswinning vergoed te krijgen.   NAM is wettelijk aansprakelijk voor schade als gevolg van beweging van de bodem  door gaswinning. Over aanvullende maatregelen zijn afspraken gemaakt in het  bestuurlijk akkoord. Hierin is afgesproken dat op een aantal specifieke terreinen  budget beschikbaar wordt gesteld door NAM. Dit is bijvoorbeeld het geval voor  verduurzaming (waardevermeerderingsregeling), leefbaarheid en een economische  impuls. Daarnaast heeft het kabinet per voorjaarsnota nog een 244 min Euro  beschikbaar gesteld voor uitvoering van het MJP van de NCG.    Indiener stelt dat vergoedingen voor bodemdalingen preciezer moeten worden  aangepakt.    De exploitant van een mijnbouwwerk, in dit geval de NAM, is aansprakelijk voor de  schade die ontstaat door beweging van de bodem als gevolg van gaswinning. Onder  beweging van de bodem wordt onder andere bodemdaling verstaan. De ontstane  schade moet door NAM worden vergoed. Voor mijnbouwschade is in artikel 177 van  Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek is een specifieke regeling voor aansprakelijkheid  voor mijnbouwschade opgenomen: op de exploitant van een mijnbouwwerk rust een  risicoaansprakelijkheid. Dat wil zeggen dat het voor zijn aansprakelijkheid niet  relevant is of het mijnbouwwerk gebrekkig is en of er sprake is van schuld van de  exploitant. Tot op heden is er geen geval bekend waarbij causaal verband  aangetoond tussen bodemdaling door gaswinning en schade aan gebouwen.   NAM compenseert daarnaast het Waterschap als dat een peilaanpassing moet  uitvoeren om vernatting als gevolg van bodemdaling tegen te   Indiener stelt dat mede uit het oogpunt van afwijkingen per locatie een micro-              80         </pre>

====================================================================== Einde pagina 627 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 628 ======================================================================

<pre>    Registratienr.  zienswijze                                         Zienswijze    09-35  Antwoord    09-36    Zienswijze    09-36  Antwoord                    96         Tekst    beoordeling dient plaats te vinden voor een nog betere borging van  schadeafhandeling.    Alte schademeldingen worden door CVW individueel geïnspecteerd en beoordeeld.  Indien deze eerstelijns-inspectie niet tot overeenstemming met de bewoner leidt  kan een contra-expertise worden uitgevoerd.   Indiener stelt dat met betrekking tot de internationaal aanvaarde schaal voor  schadegrenstoestanden de onderbouwing van het hier door de NAM naar voren  gebrachte en gestelde is ingegeven door bedrijfsbelangen en niet conform de  realiteit.   Alle rapportages die NAM uitbrengt op grond van de voorschriften in het  instermmingsbesluit laat ik toetsen door onafhankelijke partijen. Dat zal ik ook doen  met de rapportage die NAM op grond van artikel 7 van het Besluit uiterlijk 1 februari  2017 moet uitbrengen. Deze rapportage gaat over een methodiek voor het  berekenen van de mate van schade voor de schadegrenstoestanden DS1, DS2 en  DS3 uit het EMS-98, European Seismological Commission, 1998.   NAM heeft overigens aangegeven n niet de intentie te hebben gehad om in het  winningsplan een uitspraak te doen over de acceptatiegraad van schade en wijst er  dat dit ook niet aan de orde komt in de tekst van het winnin                                                                       09-37 De tot op heden gehanteerde werkwijze, rechten en opdrachten, welke aan het   Zienswijze winningsplan zijn verbonden ter zake van de afhandeling bij de winning  veroorzaakte schade dienen in het nieuwe besluit geheel nieuw te worden  geformuleerd en hieraan verbonden in opdracht te worden uitgevoerd.   09-37 De aansprakelijkheid van de NAM voor schade ais gevolg van gaswinning is   Antwoord vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek (artikel 6:177 BW) en is geen onderdeel van                                            96    96         09-38  Zienswijze    09-38  Antwoord  09-39   Zienswijze    09-39  Antwoord                                    het instemmingsbesluit.   Ten aanzien van de voorschriften, met respect voor de belangen afweging, meen ik  te moeten opmerken dat de gehele casus van de schade afhandeling in een nieuwe,  bindende vorm van uitvoering, neutraal moet worden ondergebracht en beter  geborgd dan tot op heden. Voornoemde neutraliteit, in nieuwe uitvoeringsvorm, om  redenen van de thans verrichte, staatssteun en ondersteuning van monopolie  verkrijging, middel verstrekking van gelden door de overheid aan een partij, direct  of via de door haar opgerichte dochteronderneming, vindt niet conform het  grondwettelijke principe plaats.    Zie het antwoord op zienswijze 09-08    De borging van het seismisch risico dient verder versterkt te worden door een  ruimere verruiming van de schadeafhandeling van de toch opgetreden schade.  Hierbij dient het winstoogmerk op de uit te keren schade bedragen door de NAM en  het CVW in het geheel aan banden te worden gelegd. In een aanvullend besluit  dient dit wettelijk te worden vastgelegd mede om redenen dat de rechten van de  gedupeerden thans kunstmatig worden omzeild, wat in strijd is met menige  wettelijke regel welke ook geldt voor de NAM B.V. en haar dochter B.V. het CVW.  Het Centrum voor Veilig Wonen (CVW) voert in opdracht van NAM de afhandeling uit  van mijnbouwschade, conform het Protocol Schadeafhandeling. NAM heeft geen  bemoeienis met individuele schadedossiers. Het protocol voorziet in de beoordeling  van schade door een expert en een eventuele contra-expertise. De minister van  Economische Zaken heeft bij brief van 28 juni 2016 aan de Tweede Kamer (33 529,  nr. 276) bericht dat de NCG een toezichthoudende rol op het CVW zal gaan  vervullen. De NCG laat momenteel een externe audit uitvoeren naar het CVW.  Achtergrond zijn de terugkerende vragen of CVW voldoende onafhankelijk van NAM  kan opereren en of de werkprocessen van CVW zodanig zijn ingericht dat het zijn  doelstellingen waar kan maken. Met de audit wordt beoogd deze vragen herleidbaar  te beantwoorden door de bedrijfsprocessen en gerapporteerde cijfers transparant en  navolgbaar te maken. Mede op basis van de uitkomsten van deze audit zal nader  worden bepaald hoe het toezicht op het CVW door de NCG vorm zal krijgen.              81</pre>

====================================================================== Einde pagina 628 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 629 ======================================================================

<pre>    10. Regelingen en economische impact regio    instructie: nieuwbouwregeling, opkoopregeling, regeling achterstallig onderhoud (woonfonds), regeling  waardevermeerdering, regeling waardedaling, compensatie overig. NB dit zijn compensatieregelingen die los staan van  schadevergoeding. Waardedaling algemeen zou gekoppeld kunnen worden aan regeling.         Registratienr.  zienswijze   6, 10, 27, 54,  58, 95, 213    10    10-01  Samenvatting  zienswijzen    Tekst    Waardedaling: Indieners geven aan dat het bezit aanzienlijk in waarde is gedaald  a.g.v. gaswinning uit het verleden. De voorgenomen winning zal deze situatie  alleen maar verslechteren. Daarbij is o.a. aangedragen dat dit van invloed is op de  oudedagsvoorziening, de verkoopbaarheid van de woning, en voor ouderen is het  desastreus omdat hun huis niet verkocht kan worden voor een prijs die voldoende  is om een adequaat bejaardenappartement te kunnen kopen. Het is frustrerend dat  ondanks het harde werken je huis alleen maar minder waard wordt.         10-01  Antwoord         10-02  Zienswijze    In het Meerjarenprogramma van de NCG wordt ingezet op het herstel van  vertrouwen door het centraal stellen van de versterkingsopgave en daarnaast  specifiek voor de woningmarkt te komen met maatregelen.   Waardedaling: Tot op het heden is de leemte ten aanzien van ontwaarding van een  woning nog niet ingevuld. Terwijl de marktwaarde van een woning wordt  meegenomen in het beleid van de Nationale Coördinator.         10-02  Antwoord         10-03  Zienswijze    De marktwaarde wordt nu meegenomen in de pilot Koopinstrument. Daarbij komt  binnen deze pilot de waardedalingsregeling van de NAM komt bovenop de prijs die  voor de woning wordt betaald. De taxatie voor het Koopinstrument is ook gelijk de  taxatie voor vaststelling van de waardeverminderingsregeling van de NAM.  Waardedaling: Door het (zij het tijdelijk) opschorten van de tijdelijke regeling  waardevermeerdering en de zeer beperkte pilot uitkoopregeling heeft het al zeer  gereduceerd vertrouwen in de overheid opnieuw een deuk opgelopen.   Indiener vraagt op welke wijze compensatie plaats vindt van de achterblijvende  waarde van woningen en andere objecten in het aardbevingsgebied.         10-03  Antwoord         10-04  Zienswijze    10-04  Antwoord    10-05  Zienswijze    10-05  Antwoord    10-06  Zienswijze    10-06  Antwoord              De waardevermeerderingsregeling is een regeling voor compensatie bij schade  door aardbevingen aan de woning. Bij verkoop van de woning is de  waardedalingsregeling van kracht. Deze regeling wordt ingevuld door de NAM.  Hierbij worden verkochte woningen   vergeleken met andere soortgelijke woningen in de regio en in referentiegebieden  om de waardedaling te bepalen.   Waardedaling: Door de nieuwe bouwnorm verandert de waarde van woningen die  niet onder de norm gebouwd zijn. Deze woningen zullen hun waarde verliezen en  nagenoeg onverkoopbaar worden.   Naar aanleiding van het advies van de Cie. Meijdam heb ik besloten om de    (bestaande) norm van 10° van toepassing te verklaren op het gaswinningsgebied.  Dit betekent dat in Groningen de woningen uiteindelijk even veilig zullen zijn als in  de rest van Nederland. Hiertoe is de NCG een uitgebreid programma gestart dat er  toe moet leiden dat alle gebouwen in Groningen worden gecheckt of ze voldoen  aan de norm. NAM is wettelijk aansprakelijk om de kosten voor het   goeden en daarmee mogelijk te maken.  Compensatie overig: Indiener is bereid om zich los te laten koppelen van het  aardgasnet als de overheid de installatie van een (aard)warmtepomp en een kleine  windmolen (zoals die nu al in Overschild e.o. operationeel zijn!) volledig  subsidieert,  Vanuit de NCG worden in het kader van de wens een energietransitie-programma  tot stand te brengen diverse initiatieven genomen. Zo worden met betrokken  belanghebbenden naast de mogelijkheden voor energiebesparende maatregelen de  ontwikkeling van smart grids en lokale opslagtechnieken onderzocht.  Subsidiemogelijkheden voor woningen zijn alleen beschikbaar in combinatie met  schadeherstel of versterking. In lijn met de wens van de Tweede Kamer heeft het  kabinet hiervoor in de Voorjaarsnota 2016 extra middelen beschikbaar gesteld.  Indiener vindt dat de nadruk moet liggen op preventieve maatregelen t.a.v.  schade(s) i.p.v. mitigerende maatregelen waarbij vermogensverlies, imagoschade  en andere economische verliezen voor woningeigenaren een feit zijn.  Sodm, de Mijnraad en de Tcbb hebben in hun advies op het ontwerp-  instemmingsbesluit aangegeven dat ook het voorkomen van schade een  uitgangspunt zou moeten zijn bij de beoordeling van het plan. Om die reden zal ik  NAM vragen om onderzoek te doen naar de verschillende schadeniveaus  (zogeheten Damage States (DS) 1- 3). Dit onderzoek zal ik door een  onafhankelijke instantie laten toetsen. In het kader van een update van de  Nederlandse Praktijk Richtlijn (NPR) zal de NCG de NEN vragen om een nadere  duiding te geven van de verschillende schadeniveaus die met de NPR kunnen  worden berekend. Afhankelijk van de uitkomsten van deze onderzoeken zal ik  bepalen welke consequenties hieraan moeten worden verbonden en welke  maatregelen passend zijn.    Indieners hebben vanwege de gaswinning al planschade/aardbevingsschade en         82</pre>

====================================================================== Einde pagina 629 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 630 ======================================================================

<pre>         Registratienr.    zienswijze    10    Zienswijze    Tekst    verwachten deze ook als de gaswinning doorgaat.   De gevolgen van de gaswinning zijn o.a:  Schade aan gebouwen.  Schade aan landerijen omdat de bodem daat: hiervan hebben wij directe  schade.  Drainageproblemen, omdat de bodem daalt werkt de drainage slechter.  Erfverharding en kavelpadden scheuren.  Gaswinning maakt verkoop van ons bedrijf minder aantrekkelijk: het gebied om  te wonen en werken is niet meer aantrekkelijk.         10-07  Antwoord    De exploitant van een mijnbouwwerk, in dit geval de NAM, is aansprakelijk voor de  schade die ontstaat door beweging van de bodem als gevolg van gaswinning. De  ontstane schade moet door NAM worden vergoed. Voor mijnbouwschade is in  artikel 177 van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek is een specifieke regeling voor  aansprakelijkheid voor mijnbouwschade opgenomen: op de exploitant van een  mijnbouwwerk rust een risicoaansprakelijkheid. Dat wil zeggen dat het voor zijn  aansprakelijkheid niet relevant is of het mijnbouwwerk gebrekkig is en of er sprake  is van schuld van de exploitant.              140, 239    34    10-08  Zienswijze  10-08  Antwoord    10-09  Zienswijze  10-09  Antwoord    De onverkoopbaarheid van de woning zorgt voor een belemmering om verder te  kunnen gaan en iets anders te kopen.   Voor moeizame verkoop is in het meerjarenprogramma van de NCG opgenomen:  “NCG constateert dat er een groep bewoners bestaat die het door de overlast van  aardbevingen in combinatie met een moeizaam functionerende woningmarkt niet  lukt hun woning te verkopen. Bewoners geven aan het gevoel te hebben  “gevangen te zitten in hun eigen huis” en daarin geen uitweg te zien. Bewoners  blijven primair zelf verantwoordelijk voor het woningbezit en de verkoop. Door de  aardbevingen kan het echter zijn dat extra ondersteuning nodig is om het  verkoopproces soepeler te taten verlopen. Deels zijn daarvoor al instrumenten  beschikbaar, zoals de waardedalingsregeling. De NCG zal de komende periode  onderzoeken welke mogelijkheden kunnen worden ontwikkeld, om deze bewoners  extra ondersteuning te bieden in het verkoopproces, waarbij opkoop in het uiterste  geval een alternatief kan zijn. Over deze extra ondersteuningsmogelijkheden zal de  NCG in het voorjaar van 2016 de regio nader informeren.”   Naar aanleiding hiervan is de pilot Koopinstrument opgezet. Deze pilot had tot doel  aanvullend op de onderzoeken van CBS en OTB inzicht te geven in de situatie op  de woningmarkt, specifiek onverkoopbare woningen. De pilot Koopinstrument    wordt na afronding geëvalueerd.  Imago schade voor de gemeente Slochteren         Diverse onderzoeken gaan in op de vraag of en in welke mate  aardbevingsproblematiek negatieve effecten hebben op de woningmarkt. Ook  imago speelt hierbij een rol. Voorbeelden zijn het CBS-woningmarktonderzoek en  afzonderlijke onderzoeken van professor De Kam (RuG), professor Boelhouwer  (TUD/OTB), professor Garretsen (RuG/Atlas voor Gemeenten). Deze onderzoeken  leveren een divers beeld op over de impact die aardbevingen op woonklimaat,  imago en woningwaarde hebben. Om kennis en transparantie over deze  vraagstukken te bevorderen organiseert de NCG in het najaar samen met de RuG  een zogenaamde ‘critical review’ over woningmarktonderzoek. Deze critical review  heeft als doel om de verschillen tussen de diverse onderzoeken, hun aannames en  uitkomsten te bespreken. Dit zowel tussen de onderzoekers onderling, in dialoog  met diegenen die kritiek hebben als in een publiek debat. De critical review kan  een basis vormen voor meer inzicht en duidelijkheid in de vraag hoe groot de  impact van aardbevingen is op imago en woningmarkt, ook van de gemeente  Slochteren.         23    10-10  Zienswijze    Fonds: Indieners willen dat er een onafhankelijk fonds komt, van waaruit de  mijnbouw schade kan worden betaald. Volgens EZ neemt immers het dreigingsnivo  voor bevingen flink af bij een winning van 24 miljard m3. Als dat klopt dan kan er  toch een afspraak worden gemaakt waarbij per type beving x miljard wordt gestort  in het fonds, Als er toch geen bevingen meer komen dan is zo'n afspraak toch een  formaliteit?         10-10  Antwoord    De wettelijke aansprakelijkheid voor mijnbouwschade ligt bij de  mijnbouwondernemer, in dit geval NAM. NAM kiest ervoor om -— in het licht van  deze aansprakelijkheid - de mijnbouwschade rechtstreeks te vergoeden en niet  middels een onafhankelijk fonds.              32, 35, 44, 82,  84, 87    10-11  Zienswijze    Pilot uitkoopregeling en fonds: Indieners vragen dat wordt uitgesproken dat pilots  bedoeld zijn om ervaring op te doen, waarna een generieke regeling voor  achterstallig onderhoud wordt opgesteld en vastgesteld en een definitief woonfonds  wordt ingesteld.              10-11  Antwoord         De pilot Koopinstrument is bedoeld om inzicht en ervaring op te doen en wordt bij  afronding hiervan geëvalueerd. Op basis daarvan kan een besluit worden genomen  over een eventueel vervolg.         83</pre>

====================================================================== Einde pagina 630 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 631 ======================================================================

<pre>         Registratienr.    zienswijze    32, 35, 44, 82,  84, 87    32, 35, 39, 44,  82, 84, 87    32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97         10    10-12  Zienswijze    10-12  Antwoord    10-13  Zienswijze    10-13  Antwoord  10-14  Zienswijze    10-14  Antwoord    10-15  Samenvatting  zienswijzen    10-15  Antwoord    10-16  Zienswijze    Tekst    Regeling: Verzoek aan minister om zich te richten op het voorkomen van schades  en andere negatieve gevolgen voor alle inwoners in de regio. Daar waar schades of  andere negatieve gevolgen zich toch voordoen, moet worden voorzien in een  adequate regeling voor afdoening en vergoeding van schades en compensatie van  andere negatieve effecten.   Bij de afwegingen voor het instemmingsbesluit hebben veiligheid, voorkomen van  schade en het borgen van de leveringszekerheid centraal gestaan. Met het oog op  het zoveel mogelijk beperken van schade is in het instemmingsbesluit een  productieplafond vastgelegd en een productiewijze voorgeschreven. De  verwachting is dat door deze maatregelen de seismische activiteit verder zal  verminderen tot onder het niveau van 2015. Ten aanzien van de opgetreden  schade merk ik op dat NAM wettelijk aansprakelijk is voor schade als gevolg van  beweging van de bodem door gaswinning. Over aanvullende maatregelen zijn  afspraken gemaakt in het bestuurlijk akkoord. Hierin is afgesproken dat op een  aantal specifieke terreinen budget beschikbaar wordt gesteld door NAM. Dit is  bijvoorbeeld het geval voor verduurzaming (waardevermeerderingsregeling),  leefbaarheid en een economische impuls. Daarnaast heeft het kabinet per  voorjaarsnota nog een 244 min Euro beschikbaar gesteld voor uitvoering van het  MJP van de NCG.   Regeling: indieners constateren dat het eerdere advies om ter compensatie van  bodemdaling t.g.v. de Gaswinning Groningenveld in Noord-Drenthe de potentiële  kosten voor waterhuishoudkundige maatregelen in Noord-Drenthe ook officieel bij  de Commissie Bodemdaling Groningen onder te brengen in de bestaande  overeenkomst met deze Commissie (nog) niet is overgenomen.   Het verzoek om hiervoor een sluitende regeling in te stellen, danwel een  voorschrift in uw besluit op te nemen.    Zie antwoord op zienswijze 3c-15.    Regeling: Het verzoek om in samenspraak met NCG snel duidelijkheid te geven  over de regelingen. Deze regelingen zijn noodzakelijk als tegenwicht voor de  schade en overlast die de gaswinning voor onze regi   NAM is verantwoordelijk voor compensatie voor schade ten gevolge van  bodembeweging ten gevolge van gaswinning. Daarnaast is het wenselijk dat  aanvullende maatregelen of regelingen worden getroffen die compensatie bieden  voor overlast of op andere wijze tegemoet komen aan nadelige gevolgen van  aardbevingen. Hierin zijn in het bestuurlijk akkoord afspraken gemaakt. Binnen het  bestuurlijk akkoord en aansluitend in het MJP van de NCG is o.a. afgesproken om  middelen ter beschikking te stellen voor leefbaarheid, een economische impuls in  de regio, is een pilot koopregeling gestart en is commissie bijzondere situaties  opgezet om knelgevallen te helpen. Deze maatregelen zijn specifiek gekoppeld aan  de overlast die gaswinning met zich meebrengt. Het verbeteren van het  schadeprocedure, het versnellen van de versterkingsopgave en de opzet van  regelingen vallen onder de regie van de NCG.   Nieuwbouwregeling: In het belang van een gezond vestigingsklimaat moet er een  goed uitvoerbare nieuwbouwregeling komen.   Indieners vragen om in het besluit helderheid te geven over de voorwaarden van  een nieuwbouwregeling die voldoet aan de huidige doelstellingen zoals  overeengekomen in het aanvullend maatregelenpakket.   Redelijke meerkosten die volgen uit richtlijnen voor aardbevingsbestendig bouwen  moeten worden vergoed.   Stagnatie van nieuwbouwprojecten door het risico op aardbevingen moet worden  voorkomen en toepassing van aardbevingsbestendige maatregelen moet worden  gestimuleerd. Momenteel voert NAM daarvoor de interim nieuwbouwregeling uit.  Projectontwikkelaars krijgen technisch advies en financiële vergoedingen voor  redelijke meerkosten bij woningbouw, utiliteitsbouw en agrarische bouwwerken.   In het Meerjarenprogramma Aardbevingsbestendig en Kansrijk Groningen 2016-  2020 (MJP) is opgenomen dat de regeling herijkt moet worden. De huidige regeling  vormt hiervoor een goede basis. Het is wenselijk dat het instrument van toepassing  wordt op alle nieuwe woningbouw waar de Nederlandse Praktijk Richtlijn (NPR)  wordt toegepast. Ook moet aan de wensen van bewoners, gemeenten en de  provincie tegemoet worden gekomen om het proces transparanter te maken en  onafhankelijke besluitvorming te borgen. Het vernieuwde instrumentarium moet  daarmee de mogelijkheid bieden tot nieuwbouw, die zowel een voldoende versterkt  gebouw mogelijk maakt als eenzelfde functionaliteit, esthetische kwaliteit en  gebruikscomfort voor de eigenaar biedt.   Regeling: indieners vinden dat moet worden uitgesproken dat de regelingen  noodzakelijk zijn als tegenwicht voor de schade en overlast die de gaswinning voor  de regio teweeg brengt.         84</pre>

====================================================================== Einde pagina 631 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 632 ======================================================================

<pre>         Registratienr.    zienswijze    10    Tekst         ige schade dan kunnen bedrijven zich rechtstreeks richting NAM wenden.                        heeft de NAM een rol op afstand.         10-16 Zie antwoord op zienswijze 10-14.  Antwoord  32, 35, 44, 82, | 10-17 Regeling: Verzocht wordt om bij het opstelten van de regelingen rekening te  84, 87 Zienswijze houden met de positie van bedrijven.  10-17 Dit gebeurt. Een aantal regelingen binnen het aardbevingsdossier is toegankelijk  Antwoord voor bedrijven. Het gaat daarbij om de NAM-nieuwbouwregeling en de  geschillenregeling Arbiter Aardbevingsschade die, als er sprake is van fysieke  schade,ook toegankelijk is voor kleine en middelgrote bedrijven. Als er sprake is  32, 33, 35, 39, | 10-18 Regeling: Indieners vinden dat NAM uitsluitend als financier bij de regelingen moet  40, 44, 46, 47, | Zienswijze optreden en niet inhoudelijk bij de regelingen betrokken moet zijn.  49, 51, 53, 56, Gewezen wordt op het belang van risicocompensatie in de vorm van toegankelijke  63, 64, 80, 82, regelingen waarbij de NAM meer op afstand wordt geplaatst.  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97  10-18 De NAM is aansprakelijk voor het herstel van schade en verantwoordelijk voor de  Antwoord versterkingsopgave. Op het moment dat regelingen binnen deze domeinen vallen  zal NAM een beoordeling moeten kunnen geven over de activiteiten aangezien zij  uiteindelijk de kosten vergoeden. Op het moment dat die financiële  aansprakelijkheid niet van toepassing is (bij bijvoorbeeld pilot opkoopregeling of  voortzetting waardevermeerderin i  32, 35, 43, 44, | 10-19  82, 84, 87 Zienswijze  10-19 In lijn met de wens van de Tweede Kamer heeft het kabinet in de Voorjaarsnota  Antwoord 2016 extra middelen beschikbaar gesteld voor verduurzaming, gekoppeld aan  schade en versterking. Ik heb aan de NCG gevraagd om in samenspraak met de  bestuurlijke en maatschappelijke stuurgroep tot een invulling te komen.  45 10-20 Opkoopregeling: Er dient een vervolg op de uitkoopregeling te komen waarbij de  Zienswijze maatschappelijke noodzaak leidend is voor de vormgeving van de regeling, en niet  het beschikbare budget.  De woningen die voldoen aan de voorwaarden van de eerste pilot uitkoopregeling  maar die door loting buiten de boot zijn gevallen dienen onder dit vervolg te vallen  en dienen alsnog gekocht te worden  10-20 In het Meerjarenprogramma van de Nationaal Coördinator Groningen is  Antwoord opgenomen dat er een groep bewoners bestaat die het door de overlast van  aardbevingen in combinatie met een moeizaam functionerende woningmarkt niet  lukt hun woning te verkopen. Op basis hiervan en met financiering vanuit de NAM  is de pilot Koopinstrument gestart. Aan de pilot is een evaluatie gekoppeld die  gericht is op de volkshuisvestelijke en organisatorische aspecten. De pilot moet  derhalve inzicht verschaffen of en hoe in het vervolg ondersteuning kan worden  geboden voor moeizame verkoop. Op voorhand is geen generieke regeling  voorzien.  50 10-21 Opkoopregeling: In het meerjarenplan wordt omschreven dat versterken van een  Zienswijze woning, om te voldoen aan het nieuwe veiligheidsnorm niet de economische  waarde van een woning zal overstijgen. De opkoopregeling, en daarmede de  economische waarde (daarin is mee gecalculeerd een hoge mate van C schade) is  95 procent van de huidige waarde. Hiermee worden voor bewoners veel  onzekerheden gecreëerd. Het biedt de bewoners meer stabiliteit en  rechtszekerheid, ten aanzien van verstevigingen van een woning, als de waarde  van de woning vast ligt op een prijsniveau voor oktober 2012. Of het advies, van  een gelijkwaardige compensatie, van de Onderzoekraad voor Veiligheid over  neemt.  10-21 Het Koopinstrument garandeert 95% van de getaxeerde marktwaarde van de  Antwoord         woning op dit moment en biedt zekerheid over de verkoopmogelijkheid van de  woning tegen deze waarde. Het Koopinstrument is bedoeld als vangnet voor  mensen die ‘vastzitten’ in hun woning. Daarbij is het belangrijk om de woningmarkt  niet te verstoren. Om die reden wordt niet de volledige marktwaarde vergoed en  blijft het voor bewoners aantrekkelijk om inspanningen te blijven verrichten om de  woning particulier (tegen een hogere prijs) te verkopen.    De waardedalingsregeling van de NAM komt bovenop de prijs die voor de woning  binnen de pilot Koopinstrument wordt betaald. De taxatie voor het Koopinstrument  is ook gelijk de taxatie voor vaststelling van de waardeverminderingsregeling van  de NAM.    Het hanteren van een andere prijs dan de huidige marktwaarde werkt  marktverstorend. Uitgangspunt is juist om zoveel mogelijk de markt zijn werk te  laten doen, en in de instrumenten de marktsituatie te benaderen.         85</pre>

====================================================================== Einde pagina 632 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 633 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze    10    10-22  Zienswijze  10-22  Antwoord         32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97    10-23  Zienswijze    10-23  Antwoord         32, 33, 35, 39,  40, 44, 46, 47,  49, 51, 53, 56,  63, 64, 80, 82,  83, 84, 85, 86,  87, 88, 89, 97    10-24  Zienswijze    10-24  Antwoord    10-25  Zienswijze    Tekst    Regeling: Indieners wijzen op het belang van risicocompensatie in de vorm van  toegankelijke regelingen. De NAM dient meer op afstand te worden   De NAM is financieel aansprakelijk voor het herstel van schade en de  versterkingsopgave. Op het moment dat regelingen binnen deze domeinen vatlen  zal NAM een beoordeling moeten kunnen geven over de activiteiten aangezien zij  uiteindelijk de kosten vergoeden. Op het moment dat die financiële  aansprakelijkheid niet van toepassing is (bij bijvoorbeeld pilot opkoopregeling of  voortzetting waardevermeerderingsregeling) heeft de NAM een rol op afstand.    Financering regelingen: Indieners vinden dat moet worden zorgdragen voor  continuering en financiering van het economisch programma.    Financiering en uitvoering van een economisch programma ligt primair bij het  Economic Board Groningen, dat voor de periode 2014-2018 een budget heeft van  97,5 miljoen (middelen vanuit provincie en NAM) voor versterking van de  economische structuur.    In de beantwoording van een motie van Tweede Kamerlid Van Veldhoven c.s. (TK  2013-2014, 33 529, nr. 40) heb ik toegezegd om ruim voor het aflopen van de  looptijd van zowel de NCG als de EBG (beide 5 jaar) de ondertekenaars van het  bestuursakkoord uit te nodigen om een evaluatieproces af te spreken, ook als basis  voor de periode na 5 jaar.   Financering regelingen: Voor alle regelingen moet worden gegarandeerd dat  voldoende financiële middelen beschikbaar zijn.    In de (aanvulling) op het bestuursakkoord en het MJP zijn de middelen die  beschikbaar zijn opgenomen met daarbij een maximum. Dit geldt niet voor  schadeherstel en versterking (voor rekening NAM). Als een plafond van een  regeling wordt bereikt wordt een afweging gemaakt of het gewenst is aanvullende  middelen. Bij de voorjaarsnota heeft het kabinet daarbovenop nog eens 244  miljoen beschikbaar gesteld. Dit is vooralsnog voldoende om uitvoering te geven  aan het MJP en de regelingen die hier onder vallen. Mocht blijken dat de  beschikbare middelen onvoldoende blijken te zijn, dan gaan partijen (NAM, Rijk,  provincie en gemeenten) opnieuw met elkaar in gesprek. In opdracht van het  kabinet maakt de NCG inzichtelijk welke aanvullende middelen nodig zijn voor  onder meer zorg, cultureel erfgoed en openbare ruimte. Waar nodig zoekt het  kabinet op basis daarvan financiële dekking.   Het onbewoonbaar verklaren van een woning is voor een mens een zeer  ingrijpende gebeurtenis. En de eis voor een woning ligt hoger dan elders.   Er is geen evenwicht als het maximale reduceerbare seismische risico niet wordt  nagestreefd. Gezien de rode draad in adviezen van Sodm zou een achtergrond van  het principe van planmatig beheer tot een ander besluit en andere voorschriften  moeten leiden.              10-25  Antwoord    10-26  Zienswijze    10-26  Antwoord    Het onbewoonbaar verklaren van een woning is inderdaad een zeer ingrijpende  gebeurtenis. Daarom is dit besluit er op gericht om zowel het veiligheidsrisico ats  de kans op schade zoveel mogelijk te beperken, geheel in lijn met het advies van  Sodm.   Indiener geeft aan dat er zorgen zijn en grote onduidelijkheid over de toegevoegde  waarde van het verbouwen van de woning, of er onderhoud nodig is en of het nog  verkoopbaar is.   De inzet van de NCG met het meerjarenprogramma is om het vertrouwen te  herstellen en daarmee ook het herstel van het vertrouwen op de woningmarkt in  Groningen. Dit komt daarmee ook de verkoopbaarheid van de woningen te goede,         86</pre>

====================================================================== Einde pagina 633 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 634 ======================================================================

<pre>    11. Overig         Tekst    Verduurzaming beleid:   Het zou de deskundigen sieren als men een soort deltaplan voor energie zou  kunnen ontwikkelen, een 20-30 jaren plan waarbij de energietransitie gekoppeld  wordt aan stoppen met gaswinning. Neem een voorbeeld aan andere landen die  nauwelijks gebruik maken van gas in hun energie model. Voorop staat dat er snel  gestopt moet worden met mijnbouw, daar waar bewoners mogelijk gevaar dreigt.  Uit de energie wereld blijkt dat het mogelijk moet zijn dit volledig uit wind en zone  energie in combinatie met het steeds zuiniger worden van apparatuur voor elkaar  kan krijgen. De beste manier om dit proces te versnellen is prijs van gas omhoog  cq. gas niet meer beschikbaar maken.              Momenteel zijn punten van een transitie naar een duurzame en fossielvrije  samenleving niet herkenbaar in het beleid van het ministerie.   Het verzoek om het gasbesluit te herzien en maatregelen af te kondigen die op  korte termijn voorzien in een beleid uitgaande van de risico's, de leefbaarheid voor  de inwoners, de beperking van de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en de  hantering van de klimaatafspraken van Parijs. Het streven moet uiteraard zijn het  gebruik van fossiele brandstoffen nog verder terug te drin .   Het kabinet werkt momenteel aan een energieagenda die een bijdrage moet  leveren aan het bereiken van een CO2-arme energievoorziening. Deze agenda  verschijnt naar verwachting aan het einde van het jaar. Deze agenda en het beleid  rond de energietransitie valt echter buiten de reikwijdte van dit besluit.  Verduurzaming — afbouw fossiele brandstoffen:   Indieners hebben bezwaar tegen het ontwerp-instemmingsbesluit gaswinning  Groningen, omdat het een stap achteruit is in plaats van vooruit in de transitie  naar een duurzame en fossielvrije samenleving. Dat is onacceptabel.   In het gasbesluit en in het beleid van het ministerie ontbreekt een gas-exit-plan.  Het verzoek om tegelijk met het gasbesluit maatregelen af te kondigen die op  korte termijn zorgen voor gasbesparingen een snelle energietransitie. Ook  vanwege de klimaatverandering moeten we zo snel mogelijk stoppen met fossiele  brandstoffen, ook met gas. Uit recente berekeningen(1) blijkt dat het alle hens aan  dek is om de klimaatafspraken uit Parijs te halen om klimaatchaos te voorkomen.  Uit een analyse van Milieudefensie (2) blijkt dat terug naar 12 miljard kuub in  2020 en 0 in 2030 gewoon kan!         Fossiele brandstof is niet meer van deze tijd en het is dus van groot belang dat  alle energie (no pun intended) gestoken gaat worden in duurzame energie, niet in  het handje boven het hoofd houden van Multi Corporaties die al veel te lang grof  winst maken met het vernielen van ons (leef)klimaat.         Indieners vinden het onacceptabel dat de oude weg van gaswinning, onveiligheid  en vervuiling wordt doorgezet. Zet in op duurzame energie, een schone, veilige en  gezonde samenleving! De situatie in Groningen is een unieke kans om stappen te  zetten naar een fossielvrije en klimaat neutrale energievoorziening. Het is  onmisbaar binnen internationale afspraken hierover. Een structurele keuze  hiervoor, zal mi. sterke innovatieve kracht en gevoelens van nationale trots  teweegbrengen. Dat laatste is economisch niet berekenbaar maar zal een basis  kunnen zijn voor evt tijdelijk kostenverhogend beleid.         De gaskraan moet zo snel mogelijk dicht, en import van fossiele brandstoffen  afgebouwd. Het is lovenswaardig dat de Tweede kamer heeft besloten dat vanaf  2025 geen auto's meer mogen worden verkocht die op fossiele brandstoffen rijden.  Zorg zo snel mogelijk voor een energietransitie voor verwarming van huizen.              Registratienr. | 11   zienswijze   6, 104 11-01  Samenvatting  zienswijzen   219  11-01  Antwoord   28,99 t/m 130 | 11-02   134 t/m 149 Samenvatting   151 t/m 177 zienswijzen   179 t/m 192   194 t/m 197   199 t/m 227   229 t/m 259   263   265 t/m 281   114   132, 183, 184   193   264  11-02  Antwoord   115 11-03  Samenvatting  zienswijzen   127         Met het besluit wordt (onder voorwaarden) een stap terug gezet qua gasproductie,  maar onvoldoende stappen vooruit richting een duurzame en fossielvrije  samenleving. Gezien de aardbevingsproblematiek in onze provincie, de  klimaatproblematiek in de wereld en de zorgwekkende geopolitieke ontwikkelingen  is het mijns inziens van levensbelang om de transitie met de hoogst mogelijke  prioriteit door te voeren.  Het kabinet werkt momenteel aan een energieagenda die een bijdrage moet  leveren aan het bereiken van een CO2-arme energievoorziening. Deze agenda  verschijnt naar verwachting aan het einde van het jaar. Deze agenda en het beleid  rond de energietransitie valt echter buiten de reikwijdte van dit besluit.  Verduurzaming i.r.t klimaatafspraken:  Recent wetenschappelijk onderzoek toont, dat de onlangs in Parijs gemaakte  klimaatafspraken de opwarming van de aarde niet binnen 'veilige' grenzen van 2  graden C zal houden. Het uitbannen van fossiele brandstoffen is dan ook veel  urgenter dan uw beleid mogelijk maakt. De verwachtte mondiale schade is   tabel, Groningen is daarvan een voorbeeld.  Nederland handelt niet naar het in Parijs ondertekende klimaatakkoord., Op het  gebied van duurzaamheid staan we in de top 3 van de slechtst presterende  landen! En toch wilt u meer fossiele brandstof op laten pompen …              87</pre>

====================================================================== Einde pagina 634 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 635 ======================================================================

<pre>         Registratienr.    zienswijze    11    11-03  Antwoord    11-04  Samenvatting  zienswijzen    11-04  Antwoord    11-05  Zienswijze    11-05  Antwoord    Tekst    In het instemmingsbesluit wordt het productieplafond verder verlaagd van 27 naar  24 miljard m3. Dit niveau is tot stand gekomen door een afweging gemaakt tussen  alle betrokken belangen, waarbij veiligheid en het beperken van schade enerzijds  en leveringszekerheid anderzijds het zwaarst hebben gewogen. Het kabinet werkt  momenteel aan een energieagenda die een bijdrage moet leveren aan het  bereiken van een CO2-arme energievoorziening. Deze agenda verschijnt naar  verwachting aan het einde van het jaar. Deze agenda en het beleid rond de  ietransitie valt echter buiten de reikwijdte van dit besluit.  Verduurzaming maatregelen:  In uw besluit mis ik een opsomming van aanvullende maatregelen om de gas  consumptie te verminderen.  Het vervangen van gas door duurzame verwarmingen moet absolute voorrang  hebben. Door verbranden van gas neemt de CO2 uitstoot toe, Nederland levert al  een grote bijdrage aan de opwarming van de aarde,         Begin met het verplicht stellen van energiebesparende maatregelen in alle oudere  gebouwen en woningen in Nederland, zodat wij veel minder gas nodig hebben.  Zorg dat er voldoende subsidie naar toe gaat om dit te realiseren. Dat zorgt voor  veel werkgelegenheid, en levert de schatkist flink wat belastinggeld op.              11-06  Zienswijze    11-06  Antwoord         153         11-07  Zienswijze    11-07  Antwoord    11-08  Zienswijze    Stimuleer zonnepanelen. Als deze op alle gebouwen geplaatst worden,  gecombineerd met goede opslag van deze energie (om pieken en dalen op het  netwerk te voorkomen) dan zou Nederland de klimaatdoelen moeten kunnen  halen. Omschakeling van gasgestookte verwarming en huishoudelijke apparatuur  naar elektrisch komt dan ook binnen bereik waardoor de uitstoot van  (broeikas)gassen sterk gereduceerd kan worden. Dit beantwoordt ook weer aan de  wens van vele Nederlanders voor een schonere lucht en betere luchtkwaliteit. Het  kan!   Het kabinet werkt momenteel aan een energieagenda die een bijdrage moet  leveren aan het bereiken van een CO2-arme energievoorziening. Deze agenda  verschijnt naar verwachting aan het einde van het jaar. Deze agenda en het beleid  rond de energietransitie valt echter buiten de reikwijdte van dit besluit.  Verduurzaming: De gevolgen voor Groningers zijn groot: kapotte huizen,  onvoldoende schadevergoeding, psychische problemen, en grote onzekerheid over  de toekomst. De gaswinning moet zo snel mogelijk stoppen om plaats te maken  voor schone, CO2 vrije energie. En er moet onderzoek komen om te kijken wat er  gedaan kan worden om de bevingen te stoppen.   Het kabinet werkt momenteel aan een energieagenda die een bijdrage moet  leveren aan het bereiken van een CO2-arme energievoorziening. Deze agenda  verschijnt naar verwachting aan het einde van het jaar. Deze agenda en het beleid  rond de energietransitie valt echter buiten de reikwijdte van dit besluit. Sodm zal  daarnaast als toezichthouder de ontwikkeling rond aardbevingen in de gaten  houden en de minister van EZ hierover blijven informeren.   Verduurzaming: De gasvoorraad kan geboekt worden als kapitaal voor later. Het is  totaal onnodig om zo krampachtig alles omhoog te pompen omdat weldenkende  mensen nog maar een piepklein beetje gas gebruiken en soms helemaal niets. Als  het zo door gaat eis ik rantsoenering voor grootverbruikers en mensen die er een  verkwistende levensstijl op na houden.   Het kabinet werkt momenteel aan een energieagenda die een bijdrage moet  leveren aan het bereiken van een CO2-arme energievoorziening. In deze agenda  wordt ook gekeken naar de manier waarop de vraag naar aardgas kan worden  verminderd. Deze agenda en het beleid rond de energietransitie valt echter buiten  de reikwijdte van dit besluit.   Indiener zag op een politieke TV zender dat u nog geen plannen had vormgegeven  voor het potje voor groene energie, terwijl de woningbouwverenigingen niet  durven te investeren in groene energie omdat de subsidieregeling over een paar  jaar afloopt voor groene energie. Hoe zit dat? Wilt u soms niet meewerken aan  investering in andere vormen van energie? of ben ik totaal verkeerd voorgelicht?  Het kabinet werkt momenteel aan een energieagenda die een bijdrage moet  leveren aan het bereiken van een CO2-arme energievoorziening. Deze agenda  verschijnt naar verwachting aan het einde van het jaar. Deze agenda en het beleid  rond de energietransitie valt echter buiten de reikwijdte van dit besluit.   Het zou goed zijn als Shell en de staat zouden gaan investeren in (echte)  biogasindustrie, zodat bijv. het mestoverschot eindelijk een goed doel krijgt. Op  die manier zijn we niet afhankelijk van het buitenland, hebben we onze eigen  gaswinning, iets beter dan aardgas, maar met hergebruik/recycling van  mestoverschot. Tot op heden is bij beiden eerder belangenverstrengeling gebleken  dan oprecht kijken naar een goede oplossing. Kies voor voorop lopen in plaats van  er achteraan sukkelen.              88</pre>

====================================================================== Einde pagina 635 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 636 ======================================================================

<pre>         Registratienr.    zienswijze    11    11-08  Antwoord         11-09  Zienswijze    11-09  Antwoord         11-10  Zienswijze    11-10  Antwoord         11-11  Zienswijze    11-11  Antwoord    11-12    Zienswijze    11-12  Antwoord         32, 35, 44, 82,  84, 87         11-13  Zienswijze  11-13  Antwoord    Tekst    GTS heeft voor dit besluit over de hoeveelheid gas uit Groningen die noodzakelijk  is uit het kader voor de leveringszekerheid een rapport uitgebracht. In de cijfers  die zij voor dit rapport input gebruiken, zit ook de bestaande productie uit  hernieuwbaar gas. Het is daarbij de vraag wat op termijn de potentie van deze  warmtebron is. Het kabinet werkt momenteel aan een energieagenda die een  bijdrage moet leveren aan het bereiken van een CO2-arme energievoorziening.  Deze agenda verschijnt naar verwachting aan het einde van het jaar en hierin zal  aandacht worden besteed aan hernieuwbaar gas. Deze agenda en het beleid rond  de energietransitie valt echter buiten de reikwijdte van dit besluit.   Indiener heeft in januari 2016 een brief aan het dagelijks bestuur van de provincie  Groningen geschreven. Daarin bood deze aan om zijn idee aan voor afdoende,  milieuvriendelijke, gaswinning vriendelijke en betaalbare bodemstabilisatie tot op  3 km diepte in een openbare bijeenkomst in Groningen bekend te willen maken en  te verdedigen. De provincie heeft aangegeven hier niet op in te gaan.   Het ís onacceptabel dat voornoemde partijen niet openbaar hoeven te maken  welke maatregelen voor bodemstabilisatie zij hebben onderzocht en waarom die  niet zijn of worden toegepast.   In tegenstelling tot wat indiener meent, worden er meerdere maatregelen  genomen om de gevolgen van gaswinning aan de oppervlakte te beperken. De  gevolgen van bodemdaling worden beperkt door waterhuishoudkundige  maatregelen te nemen. Dit loopt via de speciaal daarvoor in het leven geroepen  Commissie Bodemdaling door Aardgaswinning in Groningen. De gevolgen van  aardbevingen worden beperkt door de gasproductie terug te brengen en een  ‘vlakke’ productiewijze voor te schrijven. In het onderhavig Besluit zijn hierover  voorschriften opgenomen.         Indiener vindt dat als de NAM zich niet houdt aan wetten en vergunningen, er  sprake moet zijn van dwangsommen en boetes, zoals ook het geval is bij andere  bedrijven die zich niet houden aan wetten of verg i   De vraag in hoeverre NAM wetten en vergunningen naleeft is een kwestie van  toezicht en handhaving. De beoordeling of sprake is van een overtreding waarvoor  eventueel een dwangsom of boete moet worden opgelegd, vindt plaats in een  afzonderlijk handhavingstraject en valt buiten de reikwijdte van het  instemmingsbesluit.         Indiener is van mening dat het gebruik van gas gevaarlijk begint te worden. Veel  leidingen zijn oud. Dit is ook het geval van de leidingen in de gebouwen. Dit zou  goede reden zijn om de gaslevering te staken.  Het kabinet heeft in januari 2016 in het energierapport het gebruik van aardgas  voor met name de ruimteverwarming zoveel mogelijk terug te willen brengen. Van  april t/m juli is een energiedialoog gevoerd over welk beleid aan dit doel kan  bijdragen. Momenteel werkt het kabinet aan een energieagenda die een bijdrage  moet leveren aan het bereiken van een CO2-arme energievoorziening. Deze  agenda verschijnt naar verwachting aan het einde van het jaar. Deze agenda en  het beleid rond de energietransitie valt echter buiten de reikwijdte van dit besluit.  Het afstoten door de Shell/NAM van zogenaamde assets (gasvelden) op de  Noordzee heeft er ons inzien er toe bijgedragen dat de productie in het Groningen  veld onrustbarend is toegenomen met aardbevingen tot gevolg. Motivatie voor  deze afstoting is dat Shell/NAM in de nabije toekomst niet de lasten wil dragen van  het opruimen van deze oude faciliteiten en deze dus overdoet aan kleinere Olie en  Gas bedrijven. Nu zou het zeer wel kunnen dat deze kleinere partijen in de  toekomst deze financiële last niet meer kunnen dragen en dat daardoor de  Nederlandse belastingbetaler de rekening zal moeten voldoen.  Ons inziens moet het ministerie van economische zaken zeer bedacht zijn op deze  manier van handelen door Shell / NAM daar dit in de toekomst wel eens zeer  vervelende consequenties zou kunnen hebben voor de schatkist en dus voor de  Nederlandse burger.  Er is geen verband tussen het feit dat NAM in de afgelopen tien jaar meerdere  gasvelden op de Noordzee heeft af gestoten en het jaarlijks productieniveau van  het Groningenveld. Voor de betreffende gasvelden hebben andere ondernemingen  de exploitatie overgenomen, waardoor ze gewoon in productie zijn gebleven. Het  pruimen van productiefaciliteiten valt buiten de reikwijdte van het Besluit.  Het verzoek om alternatieven voor gaswinning expliciet en transparant te  betrekken in de afweging.  Het instemmingsbesluit bevat een beoordeling van het winningsplan van NAM op  basis van de Mijnbouwwet. Het kabinet werkt momenteel ook aan een  energieagenda die een bijdrage moet leveren aan het bereiken van een CO2-arme  energievoorziening. Deze agenda verschijnt naar verwachting aan het einde van  het jaar. Deze agenda en het beleid rond alternatieven voor gaswinning vallen  echter buiten de reikwijdte van dit besluit.         89</pre>

====================================================================== Einde pagina 636 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 637 ======================================================================

<pre>         Registratienr. | 11 Tekst  zienswijze  31 11-14 Door het niet uitvoeren van een waterinjectie project lijdt Triple G miljoenen euro's  Zienswijze schade (project uitvoering). Het winningsplan en winningsbesluit is gebaseerd op  business as usual, waarbij geen ruimte is voor projecten, die aardbevingen  reduceren en leveringszekerheid van gas garanderen. Door business as usual zal  de Nederlandse Staat gasbaten ter hoogte van ca. 5 miljard per jaar gaan  mislopen. Dit zal een grote impact hebben op de plannen van het kabinet op  economisch gebied. De Nederlandse burger zal hierdoor in haar belang geraakt  worden en meer belasting moeten betalen, Door de onvolkomenheden in het plan  en besluit en het grote economische risico voor Nederland vraag ik u het besluit te  herzien en een alternatief winningsptan te realiseren, die voornoemde aspecten  meeneemt.  Triple G is bereid om een nieuw alternatief winningsplan te maken, waarbij  getoetst wordt aan het Energie akkoord van het Kabinet. Hierin moeten mi. de  volgende prioriteiten worden gevolgd:  1. aardbeving vrij maken Groningen en herstel vertrouwen burgers  2. verduurzamen van gasreservoir en putten in transitie periode van fossiel naar  hernieuwbare energie vormen  3. Waterinjectie toepassen vanaf de bodem van het gasreservoir, waardoor de  reservoir druk gehandhaafd blijft  4, gaswinning met inachtneming van adviezen RvS, Sodm, TNO, betrokken  Ministeries  5. gaswinning conform energie akkoord van het Kabinet Triple G is bereid om haar  lan verder wetenschappelijk toe te lichten.    Antwoord   84, 87 Zienswijze middelen hiervoor beschikbaar te stellen   11-15 Het ministerie van EZ en OCW hebben samen 73,5 miljoen euro beschikbaar   Antwoord gesteld voor het scholenprogramma in het aardbevingsgebied. Daarmee is het  mogelijk om het huidige scholenbestand in het aardbevingsgebied niet alleen te  versterken, maar ook toekomstbestendig en duurzaam te maken. Naast de 73,5  miljoen stellen gemeenten zelf zo'n 44,5 miljoen euro beschikbaar en de NAM  172,5 miljoen euro. Binnen het scholenprogramma worden naast de versterking  van bestaande schoolgebouwen ook nieuwe schoolgebouwen gerealiseerd (brede  scholen/ kindcentra). De NCG voert regie op voortgang van het totale  scholenprogramma en realisatie daarvan eind 2020.              37 11-16 Een suggestie om de gas consumptie te verminderen: Maak kosten van   Zienswijze energiebesparende maatregelen voor huishoudens in heel Nederland aftrekbaar  van het inkomen voor de inkomstenbelasting. Dit kost geld,maar wordt voor een  deel in ieder geval terugverdiend door extra inkomstenbelasting bij de installateurs  en extra BTW over de totale kosten. Bovendien draagt dit bij aan de vermindering  van de CO2 uitstoot die nu maar moeizaam omtaag gaat.   11-16 Het kabinet werkt momenteel aan een energieagenda die een bijdrage moet   Antwoord leveren aan het bereiken van een CO2-arme energievoorziening. Deze agenda  verschijnt naar verwachting aan het einde van het jaar. Energiebesparing maakt    daar onderdeel van uit. Deze agenda en het beleid rond de energietransitie valt  echter buiten de reikwijdte van dit besluit.         43 11-17 Ook vind ik dit besluit niet aansluiten bij de uitkomsten van de klimaattop van   Zienswijze Parijs eind 2015. Aangaande de laatste twee argumenten wordt de inzet om de  vraag naar gas te reduceren onvoldoende aangegrepen, getuige ook het getreuzel  met de ombouw van gastoestellen (bijlage kamerbrief dd 24 juni2016). Ik zou  kiezen voor het veel eerder uitfaseren van in ieder gevalkooktoestellen die op gas  werken. Nieuwe woningen worden nog steeds verplicht op het gasnet aangesloten  en besparingsmaatregelen worden zonder al te veel ambitie ingezet.   11-17 Het kabinet werkt momenteel aan een energieagenda die een bijdrage moet   Antwoord leveren aan het bereiken van een CO2-arme energievoorziening. Deze agenda  verschijnt naar verwachting aan het einde van het jaar. Deze agenda en het beleid  rond de energietransitie valt echter buiten de reikwijdte van dit besluit.         53 11-18 In december 2015 heeft u aangegeven dat u een perspectief op alternatieven wilt   Zienswijze bieden. Groningen maakt werk van de energietransitie, zoals ook in de rest van  het land. Een versnelde afbouw van de gaswinning kan de energietransitie vooruit  helpen. Wij hebben u geadviseerd een plan op te stellen om versneld de  gaswinning af te bouwen in relatie tot de energietransitie. We constateren dat u in  het ontwerp-instemmingsbesluit afwijkt van dit advies.   11-18 Het kabinet werkt momenteel aan een energieagenda die een bijdrage moet   Antwoord leveren aan het bereiken van een CO2-arme energievoorziening. Aardgas is een  belangrijke transitiebrandstof. Deze agenda verschijnt naar verwachting aan het  einde van het jaar. Deze agenda en het beleid rond de energietransitie valt echter  buiten de reikwijdte van dit besluit.                   90</pre>

====================================================================== Einde pagina 637 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 638 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze    21, 48, 78 11-19 Tiltmeters, om objectief schade bij gedupeerden vast te stellen, worden nauwelijks   Zienswijze of niet ingezet. Er wordt niet continu en onafhankelijk met een netwerk Tilt-  sensoren en glasvezel deformatie techniek gemeten. Verzoek om het bestaande  KNMI meetnet aan te vullen met Tilt Monitoren (conform de brief van de NAM aan    11-19 Op dit moment wordt, zoals aangekondigd in het meerjarenprogramma van de   Antwoord NCG, onderzoek gedaan naar de verschillende meetinstrumenten. Doel van het  onderzoek is om vast te stellen of het huidige meetnet aan de informatiebehoefte  van burgers, bedrijven en overheden voldoet en hoe alle ontwikkelingen wat  aardbevingen het beste in de gaten gehouden kunnen worden. De eventuele  meerwaarde van tiltmeters is onderdeel van het onderzoek. In het najaar 2016 is  het onderzoek gereed.  Overigens gaat het winningsplan niet over de meetinstrumenten waarmee  bodembewegingen worden gemeten. De metingen van bodembeweging worden  vastgelegd in een meetplan, dat jaarlijks ter instemming aan de inspecteur-  generaal der mijnen wordt voorgelegd (Mijnbouwbesluit, artikel 30). De zienswijze  valt dan ook buiten de reikwijdte van dit Besluit.   11-20 De minister heeft in 2013 al aangegeven tiltmeters te zullen plaatsen. Zie de brief   Zienswijze van de minister aan de Kamer d.d. 25 januari 2013. "NAM zal uit voorzorg daarom  de volgende maatregelen nemen om schade als gevolg van toekomstige  aardbevingen zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken, omdat aardbevingen  zullen blijven optreden:- Het installeren van tiltmeters/versnellingsmeters op  referentiegebouwen: Afgerond Q2 2013 (ook opgenomen in het Study and Data  Acquisition Plan /or Groningen Seismicity”). Om voor mij onbegrijpelijke redenen  zijn de beloofde tiltmeters later het Study en Data Acquisition Plan gehaald   11-20 Uit nader onderzoek is gebleken, dat “gebouwsensoren” effectieve instrumenten   Antwoord zijn om bewegingen van gebouwen te meten. Het meten van bewegingen aan  gebouwen maakt geen deel uit van een winningsplan. De zienswijze valt dan ook  buiten de reikwijdte van het Besluit.   11-21 Gebouwsensoren/accelerometers kunnen niet real-time de relatie tussen schade   Zienswijze en bevingen/trillingen laten zien. Permanente online functionerende tiltmeters en  glasvezel deformatie-sensoren kunnen dit wel.  TNO heeft een contract voor de eerste 200 gebouwsensoren voor zo'n 13 miljoen  euro. Voor 25-35% van dit bedrag had de hele provincie met (en meer)  tiltsensoren vol gestaan,  In de brief van de minister d.d. 22 januari 2016 met het een overzicht van het  meetprogramma en -instrumenten inzake de gaswinning in Groningen staat dat  voor het meten van veranderingen in de scheefstelling van een gebouw tiltmeters  kunnen worden ingezet. Uitstel van het plaatsen van bovenstaande meters (tilt en  glasvezelsensoren) werkt bewijsvoering voor gedupeerden tegen en is  maatschappelijk onverantwoord.    11-21 Zie de antwoorden op de zienswijzen 11-19 en 11-20.  Antwoord    11-22 Overigens is onderzoek i.v.m. de relatie tussen seismiciteit (lees bodembeweging)   Zienswijze en schade niet meer nodig. Er is wereldwijd reeds voldoende expertise op het  gebied van tilt- en glasvezelsensoren. Ook in Groningen zijn retaties tussen  seismiciteit en schades gemeten door tiltmeters. De gegevens van de NAM m.b.t.  deze relatie zijn in tegenstelling tot de realtimegegevens van tiltmeters en  glasvezelsensoren minder betrouwbaar voor het duiden van schade en bovendien  slechts voor een zeer klein deel transparant.   11-22 Zie de antwoorden op de zienswijzen 11-19 en 11-20.   Antwoord   11-23 Het dashboard bevat een aantal signaalparameters. Het merendeel van deze   Zienswijze signaalparameters wordt gemeten en gerapporteerd door het KNMI. Deze  parameters zijn: de Activity Rate (AR): het aantal aardbevingen en de verdeling  over het veld de Magnitude (M): de zwaarte van de aardbevingen volgens de  schaal van Richter de Grondbeweging (PGA): de Peak Ground Acceleration  bovengrondse maatregelen. Bij het rijtje van de meters mis ik de tilt- en  glasvezelsensoren. Deze horen hier ook bij te staan.   11-23 Tilt- en glasvezelsensoren zijn niet ontworpen om “Peak Ground Acceleration” te   Antwoord meten. Daarvoor worden versnellingsmeters gebruikt, die speciaal voor dit doel  zijn gemaakt.  Overigens gaat een winningsplan niet over meetinstrumenten. Zie verder de  antwoorden op de zienswijzen 11-19 en 11-20.                                  91</pre>

====================================================================== Einde pagina 638 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 639 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze  11-24 Inwoners van het aardbevingsgebied hebben behoefte aan een objectieve  Zienswijze vaststelling van de (in)directe oorzaken van ontstane schades aan onroerende  goederen (lees de opbouw van kennis rondom causaliteit, inclusief de koppeling  met wetenschap en onderwijs).  Er is op de markt een techniek beschikbaar, TILT monitoren, die dit inzicht en  oordeel kan bieden. LTO Noord zou graag in het gehele aardbevingsgebied  installatie van deze TILT monitoren willen zien.??Burgers bevinden zich op het  kantelpunt dat ze naast de analyse van deskundigen ook graag een eigen oordeel  naast die van deskundigen willen kunnen leggen. Metingen die toegankelijk zijn  voor meerdere partijen en door meerdere partijen gedeeld worden, kunnen het  verschil tussen beide oordelen in balans brengen. TILT monitoren meten naast de  grondversnelling de scheefstand op een bepaalde locatie. Ze kunnen ons op weg  helpen om ervaringen en kennis op te doen om een eventuele causaliteit te  vermoeden of (in een later stadium) te bevestigen. De kennis die wordt opgedaan  door TILT monitoren kan worden gebruikt voor een (eventuele) bijstelling van de  bouwnormen waarbij rekening gehouden kan worden met de ondergrond als het  gaan om de mate van aardbevingsbestendigheid (zowel bij versterkende  nieuwbouw als herstel van schade bij bestaande bouw). Daarnaast constateert LTO  Noord dat banken en verzekeraars geïnteresseerd zijn in risicoanalyses om in  geval van investeringen bij klanten na te gaan of de aflossingen en afschrijvingen  gelijke pas houden met de waarde van het onderpand op langere termijn in relatie  tot schade aan het pand door bevingen. TILT monitoren zijn geschikt om deze  risicoanalyse te ondersteunen.    11-24 Zie het antwoord op zienswijzen 11-19 en 11-20.  Antwoord    11-25a Handhaving en borging van het Agro-team in het instemmingbesluit winningsplan   Zienswijze Groningenveld. De handhaving en borging behelzen tevens de mogelijkheid voor  het (periodiek) inhuren van externe partijen. Dit om blijvende aandacht te houden  voor de continuïteit van kennis en kunde (zowel inhoudelijk als procesmatig) bij de  uitwerking van de landbouwopgaven en (beleidsmatige) uitvoering van de    11-25a NAM heeft een Agroteam ingesteld dat gespecialiseerd is in de uitvoering van het   Antwoord landbouwdossier op het terrein van de aardbevingen. Het team faciliteert o.a. de  behandeling van (complexe) schademeldingen aan nog in bedrijf zijnde agrarische  bedrijfsgebouwen. Ook behandelt het team nieuwbouwaanvragen voor agrarische  gebouwen en werkt het in overleg met LTO Noord aan een plan van aanpak voor  de agrarische sector in Groningen. De werkzaamheden van het Agroteam hebben  geen betrekking op het winningsplan; vastlegging van het Agroteam in het  instemmingsbelsuit winningsplan Groningenveld is daarom niet aan de orde.   11-25b LTO Noord mist in het ontwerp-instemmingsbesluit winningsplan Groningenveld   Zienswijze een paragraaf over de opbouw van kennis rondom de causaliteit (voor de  schademelder). Causaliteit heeft te maken met oorzaak en gevolg. Schade kan  verschillende oorzaken hebben zoals temperatuur-/weersinvloeden, maar ook  zettingen, bodembewegingen en grondwaterstanden zijn van invloed.  Agrariërs zijn geïnteresseerd in de kracht van een beving en de mogelijke schade  die ze kunnen veroorzaken en willen graag inzicht hoe een schade tot stand  gekomen is.   11-25b Op dit moment wordt, zoals aangekondigd in het meerjarenprogramma van de   Antwoord NCG, onderzoek gedaan naar de verschillende meetinstrumenten. Doel van het  onderzoek is om vast te stelien of het huidige meetnet aan de informatiebehoefte  van burgers, bedrijven en overheden voldoet en hoe alle ontwikkelingen wat  aardbevingen het beste in de gaten gehouden kunnen worden. De eventuele  meerwaarde van tiltmeters is onderdeel van het onderzoek. In het najaar 2016 is  het onderzoek gereed.   11-26 NAM als bedrijf neigt naar het absolute tegendeel van het vermogen als bedrijf   Zienswijze mee te gaan met hun tijd. Zij hebben de mogelijkheden om te kiezen voor de  juiste volgorde van de drie P's te lang naast zich neergelegd door het tegenwerken  van transitie ten bate van de Profit-P.   11-26 Indiener brengt in deze zienswijze zijn mening over NAM naar voren. Dit valt   Antwoord echter buiten de reikwijdte van het instemmingsbesluit                   92</pre>

====================================================================== Einde pagina 639 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 640 ======================================================================

<pre>         Registratienr.  zienswijze    11-27  Zienswijze    11-27  Antwoord         11-28  Zienswijze    This GTS study is the basis for the decision to reduce the production to 24  bcm/year and to allow an additional production of 6 bcm/year in a cold winter.  With regard to the available storage facilities we would like to point out that there  is another - from GTS currently not considered - possibility which could reduce the  requirement of an additional production during a cold winter. ??We support these  SoS {security of supply] approaches on a market-based level. However, in practice  we currently see harriers in the markets hindering cross-border flows between  Germany and The Netherlands. Due to the different gas quality requirements for L-  Gas in Germany and L-Gas (respectively Groningen Gas) in the Netherlands, at the  location in Gronau-Epe we operate one storage facility solely connected to the  Dutch grid of Gasunie Transport Services (GTS) and another completely separated  facility solely connected to the German L-Gas grid of Open Grid Europe (OGE).  Provided, that there are equal gas quality requirements for L-gas on bath sides of  the border in place, it would be easily possible with only little investments to  connect bath storage parts to .one common storage facility. This combined facility  could be used for injection and withdrawal bath in the German and the Dutch  gasgrid. Having this flexibility the storage would have a positive impact on  Security of Supply in the Netherlands and in Germany for multiple supply and  demand scenarios in North-West Europe. Therefore, we ask you to support our  approach to harmonize the gas quality requirements for L-Gas in the North-West  European gas market and to take care of this issue in the further work.   De Nederlandse Wobbe-index kent een smallere bandbreedte dan de Duitse  Wobbe-index. Door uit te gaan van een hoge Wobbe-index heeft GTS de mogelijk  om het laagcalorisch gas maximaal te verrijken met hoogcalorisch gas. Er bestaat  daarom ook momenteel geen voornemens om de bandbreedte van het  laagcalorisch gas in Nederland aan te   Het is niet nodig om in Groningen gas te winnen. Er is namelijk voldoende LNG  beschikbaar in de wereld wat Nederland kan voorzien. Bouw in de Eemshaven een  LNG terminal om het LNG te ontvangen. Bouw ook een Stikstof fabriek welke het  LNG op “slochterenkwaliteit® kan brengen.              11-28  Antwoord    11-29  Zienswijze    11-29  Antwoord    11-30  Zienswijze  11-30  Antwoord              11-31  Zienswijze    LNG is hoogcalorisch gas, dat via kwaliteitsconversie in laagcalorisch gas omgezet  zou kunnen worden. Het bouwen van zowel een nieuwe LNG-terminal als een  stikstofinstallatie kent een doorlooptijd van meerdere jaren. Deze situatie zou  daarom niet of nauwelijks een bijdrage kunnen leveren op de vraag naar  Groningengas in de periode waarop dit besluit ziet.   De urgentie die (red. het moratorium) ontstaat kan helpen om snel alternatieven  te realiseren voor het gebruik van fossiele brandstoffen in het algemeen en het  (Groninger) aardgas in het bijzonder. Ook hiertoe zou u de nodige besluiten  moeten nemen.   In dit instemmingsbesluit is een afweging gemaakt tussen alle betrokken  belangen, waarbij veiligheid en het beperken van schade en leveringszekerheid het  zwaarst hebben gewogen. Het winningsniveau van 24 miljard m? is gekozen op  basis van het advies van Sodm. Op basis van een analyse van GTS is vastgesteld  dat er in een gemiddeld jaar qua temperatuur 24 miljard m? gas uit Groningen  nodig is. Deze vraag blijft de komende jaren naar verwachting stabiel. Vanaf 2020  neemt de vraag ca. 2 miljard m? per jaar af of doordat in buitenlandse  aanstuitingen naar hoogcalorisch gas worden omgebouwd. Bij een volgend  instemmingsbesluit zal dit nadrukkelijk een rot spelen. Thans werkt het kabinet  aan een energieagenda die een bijdrage moet leveren aan het bereiken van een  CO2-arme energievoorziening. Hierin zal aandacht worden besteed aan  mogelijkheden om de gasvraag te reduceren. Deze agenda verschijnt naar  verwachting aan het einde van het jaar.   Het verzoek om aanvullend onderzoek te doen naar de gevolgen van de stapeling  van mijnbouw.   In sommige gemeenten in de provincie Groningen vinden meerdere  mijnbouwactiviteiten plaats. Bijvoorbeeld in Veendam, waar gaswinning,  zoutwinning en gasopslag plaatsvindt. Dit kan leiden tot een cumulatie van  bodemdaling. Voor zover dit zou kunnen leiden tot schade (zowel aan gebouwen  als aan gewassen) wordt met deze cumulatie rekening gehouden en worden er  waterhuishoudkundige maatregelen genomen om schade te voorkomen.   Andere — schadelijke - effecten van een samenloop van mijnbouwkundige  activiteiten zijn tot nu toe niet waargenomen. Het “Kennisprogramma effecten  mijnbouw”, dat in het vierde kwartaal van 2016 wordt opgestart (Kamerstuk  32849, nr.80), is onder meer opgezet om vragen over effecten van mijnbouw  (zoals stapeling van mijnbouwactiviteiten) onafhankelijk te onderzoeken.         Het verzoek om de burgers lokaal beter te informeren over alle  mijnbouwactiviteiten in onze gemeente en de (mogelijke) gevolgen die dit heeft  bovengronds              93</pre>

====================================================================== Einde pagina 640 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 641 ======================================================================

<pre>         Registratienr. | 11 Tekst  zienswijze  11-31 Bedrijven die in een gemeente activiteiten ontplooien zijn primair zelf  Antwoord verantwoordelijk voor het informeren van de inwoners van die gemeente.  De zienswijze valt buiten de reikwijdte van het instemmingsbesluit  11-32 Waarom niet Groningen een beetje compenseren voor die aardgas-ellende, en de  Zienswijze geplande lelijke hoge hoogspanningsmasten vervangen door draden onder de  grond?    11-32 Deze zienswijze valt buiten de reikwijdte van het instemmingsbesluit.  Antwoord    11-33 Indiener heeft bezwaar tegen het voorgenomen gasbesluit:   Zienswijze 1) risico's voor de omgeving, deze zijn onvoldoende beheerst,  2) strijd met de duurzaamheidsgedachte volgens internationale afspraken,  3 Het besluit is ondoordacht, gezien de bestaande adviezen van het Staatstoezicht  op de Mijnen, De Technische commissie bodembeweging, de Mijnraad en andere  deskundigen.   11-33 In het instemmingsbesluit worden de adviezen van Staatstoezicht op de Mijnen, de   Antwoord Technische commissie bodembeweging en de Mijnraad vrijwel geheel opgevolgd.  Het Besluit kan dan ook niet als “ondoordacht” worden bestempeld. Het Besluit is         erop gericht om de risico’s voor de burgers van de provincie Groningen zo veel  mogelijk terug te brengen en te beheersen.   Aangezien gas wordt gezien als een transitiebrandstof naar een duurzame  energievoorziening, kan dit Bestuit niet worden gezien ais een stap die in strijd ìs  met de duurzaamheidsgedachte.    11-34 Gas veld vullen met water als alternatief   Zienswijze   11-34 NAM heeft eerder onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van waterinjectie. Dat   Antwoord blijkt uit het Technical Addendum bij het winningsplan 2013, pag. 237 (“Gas  recovery with waterinjection”). Deze mogelijkheid is echter afgevallen, onder meer  vanwege de veiligheidsrisico’s die daaraan verbonden zijn.   11-35 Indiener verzoekt om een gedegen analyse van de nationale maatschappelijke   Zienswijze kosten en baten. Dit zou toekomstige besluitvorming over de gaswinning ten  goede kunnen komen.   11-35 Ik neem kennis van dit verzoek. Dit betreft een verzoek aan mij voor een   Antwoord toekomstig besluit. Het verzoek valt buiten de reikwijdte van het  instemmingsbesluit.                   94</pre>

====================================================================== Einde pagina 641 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 642 ======================================================================

<pre>Date : 24-11-2016 12:48:28
F
T
S
ubject : FW: Input Brief
 
 
W
ij hebben kennis genomen van uw brief aan de Tweede Kamer over de gaswinning uit de put Vries-10 in de gemeente Assen. In deze brief staat: “Het SodM heeft geconstateerd dat
de grenzen van het vigerende winningsplan met het in gebruik nemen van put Vries-10 de komende twee jaar naar verwachting niet zullen worden overschreden en dat er op basis
v
an het vigerende winningsplan gestart kan worden met de productie uit deze put. De NAM voldoet hiermee dus aan de vereisten en mag op basis daarvan 
e
en aanvang maken met
d
e productie.”
 
B
ovenstaande betreft een technisch advies van een adviserend orgaan. Wij lezen in de brief niet expliciet wat uw  besluit in deze is. Vandaar ook onze vraag of u van mening bent dat
e
r vooruitlopend op het besluit over het Winningsplan 
W
esterveld geen mag worden gewonnen uit de put Vries-10?
T
en aanzien hiervan geven wij u het volgende mee.
 
I
n uw brief lezen wij het volgende:
“
Tijdens het vragenuur van 16 juni 2015 is gesproken over een voorgenomen gaswinning door NAM in Drenthe. Tijdens de mondelinge beantwoording is in algemene zin aangegeven
dat er bij winning uit kleine velden een winningsplan moet komen en dat omwonenden, gemeenten en provincies hierop zienswijzen kunnen indienen. Dit is ook bevestigd in de
b
eantwoording van aanvullende schriftelijke vragen van het lid Dik-Faber (CU), waarin is aangegeven dat “in alle gevallen waarbij op basis van boringen 
b
esloten wordt om gas te
g
aan winnen, een nieuw of gewijzigd winningsplan ingediend moet worden” (Kamerstukken 2015-2016, Aanhangsel van de Handelingen, 57).”
 
I
n het geval van Vries-10 is er een nieuwe boring geweest op basis waarvan is door de NAM besloten om gas te gaan winnen en heeft de NAM hiervoor een Winningsplan ingediend.
I
n de communicatie hierover door uw ministerie en de NAM is 
a
angegeven dat er voordat er gewonnen zou worden, eerst een winningsplan zou worden gemaakt. In dit winningsplan
i
s sprake van een te winnen hoeveelheid van 0,6 Miljard M3. Hiermee onderkent de NAM dat er geen bestaande vergunning is en dat een nieuw winningsplan 
n
odig is. Het Sodm heeft
in haar advies niet aangegeven dat de aangevraagde hoeveelheid deels al vergund is en onderkent hiermee dat een nieuw winningsplan nodig is.
 
L
os van de vraag of er wel of geen vigerend Winningsplan is, moeten wij constateren dat het oude Winningsplan niet voldoet aan de zaken die door de Onderderzoeksraad voor de
veiligheid zijn geconstateerd. Zo is het oude winningsplan niet getoetst op de veiligheid van burgers. Wij dan ook van mening dat er niet kan worden teruggevallen op een
w
inningsplan waar geen rekening is gehouden met zo een belangrijk aspect.
 
I
n de communicatie richting onze inwoners en ons, is er door de NAM gecommuniceerd dat er pas gas zou worden geproduceerd uit de put Vries-10 nadat er een goedgekeurd
W
inningsplan zou zijn. Onder andere is 29 juli jl. gebeurd. Hoewel 
h
et hier de communicatie van de NAM betreft. Zou het een rol kunnen spelen bij uw besluit.
 
G
elet op bovenstaande verzoeken wij u om, zolang er geen onherroepelijke besluit is op het Winningsplan Westerveld, niet toe te staan dat er gas wordt gewonnen uit de put Vries-10.
 
 
 
 
 
G
roet,
 
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.337
</pre>

====================================================================== Einde pagina 642 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 643 ======================================================================

<pre>Date : 23-3-2017 09:10:30
F
T
S
ubject : FW: juridische ondersteuning kopgroep Drenthe voor w inningsplan Westerveld 
A
ttachm ent : im age001.png;im age002.png;
t
kn
 
V
an:
 
@
plasbossinade.nl] 
V
erzonden:
 
woensdag 22 maart 2017 13:17
A
an:
 
 .
O
nderwerp:
 
RE: juridische ondersteuning kopgroep Drenthe voor winningsplan Westerveld
 
T
er kennisneming. Ze leren mij al aardig kennen bij de NAM en het Ministerie.
 
h
ttp://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RVS:2017:748
 
 
 
   
A
dvocaat
 
PlasBossinade Advocaten N.V.
P
ostbus 1100 
9
701 BC Groningen
P
aterswoldseweg 804
:    
 
   
w
ww.plasbossinade.nl
 
 
V
a
n:
 
 . 
l
@tynaarlo.nl
] 
V
erzonden:
 
maandag 20 maart 2017 14:13
A
an:
 
.   
C
C:
 
O
nderwerp:
 
juridische ondersteuning kopgroep Drenthe voor winningsplan Westerveld
 
D
ag 
 
Z
oals vorige week vrijdag al telefonisch afgesproken stuur ik jou hierbij de relevante stukken m.b.t. de door ons (naar verwachting) in te dienen zienswijze tegen het winningsplan
W
esterveld. Het eigenlijke winningsplan en het bijbehorende 
S
odMadvies zend ik je even via 
w
ww.wetransfer.com
.   
 
W
i
j (kopgroep Drenthe) zullen bij onze zienswijze waarschijnlijk grotendeels voortborduren op ons eerdere advies. Wij  willen bij het opstellen van de zienswijze graag gebruik
m
aken van jouw juridische deskundigheid op het terrein van gaswinningen/winningsbesluiten.
Z
oals wij besproken hebben kan dit wellicht door een vorm van meelezen met en advisering op onze concept-zienswijze. Indien nodig op onderdelen met tekstvoorstellen komen
v
oor een juridische formulering van onze inhoudelijke punten.
 
W
ij verwachten dat eind maart de minister van EZ zijn ontwerp-instemmingsbesluit bekend zal maken. Dit betekent dat jouw inzet ongeveer in de periode van week 14 – 19
g
ewenst zal zijn.
G
raag zouden wij van jou een indicatie krijgen van de verwachte inzet/uren in het traject tot indiening van onze zienswijze op basis van de werkrelatie zoals hiervoor omschreven.
(
E.e.a. vergelijkbaar met hoe wij dit samen in het opstellen 
v
an het beroepschrift van de gemeente Tynaarlo tegen het winningsplan Groningenveld hebben opgepakt). Tevens
g
raag een opgave van je uurtarief. Wij gaan uit van declaratie op basis van werkelijk aantal bestede uren.
 
W
ij zijn in afwachting van jouw reactie.
A
lvast bedankt!
 
M
et vriendelijke groet,
 
   
B
eleidsadviseur Wonen en Ruimte
G
emeente Tynaarlo
P
ostbus 5, 9480 AA Vries | Bzk: Kornoeljeplein 1 Vries
T
 
(
0592) 266 662  
F
 
0
10 8080 102
 
@
tynaarlo.nl
  
I
 
w
ww.tynaarlo.nl
  
@
 
ko
rnoeljeplein1
 
FB
 
Ge
meente Tynaarlo
 
P  
P
 
Tynaarlo gaat voor groen! Denk na voordat u print...
Dit bericht en de eventuele bijlage kan vertrouwelijke of persoonlijke informatie bevatten en is daarom uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. Wanneer u deze boodschap per abuis van ons heeft ontvangen, laat dit
dan aan de afzender weten door een korte reactie te sturen. Wij verzoeken u in een dergelijk geval dit bericht en de eventuele bijlagen te vernietigen en geen kopieën op te slaan of door te sturen.
Al onze e-mailberichten worden voor verzending automatisch op virussen gecontroleerd. Er geldt echter geen garantie dat gebruik van e-mail veilig is of dat het gebruik van e-mail geschiedt zonder enige fout. De
gemeente Tynaarlo is op geen enkele wijze aansprakelijk voor enige fout of gebrek in de inhoud van dit e-mailbericht.
 
 
Dit is een e-mailbericht afkomstig van PlasBossinade Advocaten N.V., ingeschreven in het Handelsregister onder nummer 01144514.
Dit e-mailbericht, waaronder begrepen eventuele ingesloten
bestanden, is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde en de inhoud ervan is strikt vertrouwelijk. PlasBossinade noch de afzender aanvaardt enige aansprakelijkheid voor de gevolgen van een
verminkte weergave c.q. vertraagde of gebrekkige overbrenging c.q. ongeautoriseerd gebruik van het e-mailbericht. PlasBossinade neemt redelijke maatregelen om te voorkomen dat door dit e-
mailbericht virussen worden overgebracht, maar is niet aansprakelijk in het geval dit toch voorvalt. Alle werkzaamheden worden verricht uit hoofde van een overeenkomst van opdracht met
PlasBossinade Advocaten N.V., waarop van toepassing zijn onze algemene voorwaarden, gedeponeerd bij de Rechtbank Noord-Nederland, locatie Groningen, waarin onder meer een
aansprakelijkheidsbeperking is opgenomen.
This e-mail message is sent by PlasBossinade Advocaten N.V., registered in the Trade Registry under number 01144514.
This e-mail message is intended for the addressee only and its contents
are confidential. PlasBossinade nor the sender shall be liable for the consequenses of mutilations and/or delayed or faulty transmision and/or unauthorised use of this e-mail message.
PlasBossinade takes reasonable precautions to prevent that together with this e-mail message any viruses are transmitted, but shall not be liable in case this might happen anyway. All activities
shall be carried out under an assignment agreement with PlasBossinade Advocaten N.V., to which our general terms and conditions - including a liability limitation - as filed at the District Court
North-Netherlands, location Groningen, shall apply.
16.338
</pre>

====================================================================== Einde pagina 643 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 644 ======================================================================

<pre>         Plas Bossinade    advocaten notarissen</pre>

====================================================================== Einde pagina 644 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 645 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 645 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 646 ======================================================================

<pre>Date : 28-3-2017 17:18:01
F
T
C
S
ubject : FW: juridische ondersteuning kopgroep Drenthe voor w inningsplan Westerveld 
A
ttachm ent : im age001.png;im age002.png;
Dag heren,
 
Z
ie onderstaande mail.
W
at mij betreft is dit akkoord. Vanuit jullie organisaties ook?
K
ostenverdeling o.b.v. ieder een derde?
 
G
roet,  .  
 
V
an:
 
@
plasbossinade.nl] 
V
erzonden:
 
dinsdag 28 maart 2017 16:43
Aan:
  
Onderwerp:
 RE: juridische ondersteuning kopgroep Drenthe voor winningsplan Westerveld
 
B
este 
 
I
k heb de stukken doe jij mij (deels via We-transfer) zond inmiddels globaal bestudeerd.
 
M
ij valt op dat het gemeentelijke advies Winningsplan Westerveld al zeer volledig is. Het primaire advies (niet instemmen) is waarschijnlijk iets te hoog gegrepen, maar ik 
k
an
m
ij goed voorstellen dat een aantal elementen uit het advies toch een plek krijgt in het ontwerp-winningsplan.
 
I
n de door jou aangegeven periode (vanaf circa begin april tot en met medio mei (en overigens ook daarna) kan en zal ik jullie graag juridisch bijstaan bij het formuleren 
v
an
d
e zienswijze. Daarbij ga ik er vanuit dat - zoals jij in je mail van 20 maart 2017 beschrijft – jullie in principe ‘the lead’ hebben en de teksten schrijven, en ik daaraan
v
oorafgaand en wellicht op basis van de door jullie geschreven teksten enige juridische 
i
nput en sturing geef.
 
 
 
 
 
 
 
 
I
k vertrouw erop jou hierdoor voorlopig voldoende te hebben geïnformeerd.
 
H
oogachtend en met vriendelijke groet,
 
 
 
 
 
    
A
dvocaat
 
PlasBossinade Advocaten N.V.
P
o
stbus 1100 
9
701 BC Groningen
P
aterswoldseweg 804
:
    
 
:
      
 
   
w
ww.plasbossinade.nl
 
Van:
  . 
l @tynaarlo.nl
] 
V
e
rzonden:
 
donderdag 23 maart 2017 9:07
A
an:
 
.   
O
nderwerp:
 
RE: juridische ondersteuning kopgroep Drenthe voor winningsplan Westerveld
 
P
rima hoor.
 
 
 
V
an:
 
i
@plasbossinade.nl
] 
V
e
rzonden:
 
woensdag 22 maart 2017 12:41
A
an:
 
 . .
O
nderwerp:
 
RE: juridische ondersteuning kopgroep Drenthe voor winningsplan Westerveld
 
B
 
I
k ontving de stukken die jij zond – ook het We-transferbestand - in goede orde. Jou vragen zijn helder. Mijn beschikbaarheid in de door jou aangegeven periode (en
o
verigens 
o
ok daarna) kan ik hierdoor al bevestigen.
 
I
nhoudelijk – en voor wat betreft de inschatting van de kosten – kom ik er volgende week even op terug. Ik zit maandag as. een groot deel van de dag in de trein naar en
v
an 
D
en Haag. Dat is een goed moment om de stukken (althans eerst eens globaal) te lezen.
 
A
kkoord?
 
M
et vriendelijke groet,
 
 
 
 
 
    
A
dvocaat
 
PlasBossinade Advocaten N.V.
P
o
stbus 1100 
9
701 BC Groningen
P
aterswoldseweg 804
:
    
 
:
      
16.339
</pre>

====================================================================== Einde pagina 646 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 647 ======================================================================

<pre>    
w
ww.plasbossinade.nl
 
V
an:
 
 . 
l
@tynaarlo.nl
] 
V
erzonden:
 
maandag 20 maart 2017 14:13
A
an:
 
.   
C
C:
 
O
nderwerp:
 
juridische ondersteuning kopgroep Drenthe voor winningsplan Westerveld
 
D
ag 
 
Z
oals vorige week vrijdag al telefonisch afgesproken stuur ik jou hierbij de relevante stukken m.b.t. de door ons (naar verwachting) in te dienen zienswijze tegen het winningsplan
W
esterveld. Het eigenlijke winningsplan en het bijbehorende 
S
odMadvies zend ik je even via 
w
ww.wetransfer.com
.   
 
W
i
j (kopgroep Drenthe) zullen bij onze zienswijze waarschijnlijk grotendeels voortborduren op ons eerdere advies. Wij  willen bij het opstellen van de zienswijze graag gebruik
m
aken van jouw juridische deskundigheid op het terrein van gaswinningen/winningsbesluiten.
Z
oals wij besproken hebben kan dit wellicht door een vorm van meelezen met en advisering op onze concept-zienswijze. Indien nodig op onderdelen met tekstvoorstellen komen
v
oor een juridische formulering van onze inhoudelijke punten.
 
W
ij verwachten dat eind maart de minister van EZ zijn ontwerp-instemmingsbesluit bekend zal maken. Dit betekent dat jouw inzet ongeveer in de periode van week 14 – 19
g
ewenst zal zijn.
G
raag zouden wij van jou een indicatie krijgen van de verwachte inzet/uren in het traject tot indiening van onze zienswijze op basis van de werkrelatie zoals hiervoor omschreven.
(
E.e.a. vergelijkbaar met hoe wij dit samen in het opstellen 
v
an het beroepschrift van de gemeente Tynaarlo tegen het winningsplan Groningenveld hebben opgepakt). Tevens
g
raag een opgave van je uurtarief. Wij gaan uit van declaratie op basis van werkelijk aantal bestede uren.
 
W
ij zijn in afwachting van jouw reactie.
A
lvast bedankt!
 
M
et vriendelijke groet,
 
   
B
eleidsadviseur Wonen en Ruimte
G
emeente Tynaarlo
P
ostbus 5, 9480 AA Vries | Bzk: Kornoeljeplein 1 Vries
T
 
(
0592) 266 662  
F
 
0
10 8080 102
 
@
tynaarlo.nl
  
I
 
w
ww.tynaarlo.nl
  
@
 
k
ornoeljeplein1
 
F
B
 
G
emeente Tynaarlo
 
P
 
P
 
T
ynaarlo gaat voor groen! Denk na voordat u print...
D
it bericht en de eventuele bijlage kan vertrouwelijke of persoonlijke informatie bevatten en is daarom uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. Wanneer u 
d
eze boodschap per abuis van ons heeft ontvangen, laat dit
d
an aan de afzender weten door een korte reactie te sturen. Wij verzoeken u in een dergelijk geval dit bericht en de eventuele bijlagen te vernietigen en geen kopieën op te slaan of door te sturen.
A
l onze e-mailberichten worden voor verzending automatisch op virussen gecontroleerd. Er geldt echter geen garantie dat gebruik van e-mail veilig is of dat het gebruik van e-mail geschiedt zonder enige fout. De
g
emeente Tynaarlo is op geen enkele wijze aansprakelijk 
v
oor enige fout of gebrek in de inhoud van dit e-mailbericht.
 
 
D
it is een e-mailbericht afkomstig van PlasBossinade Advocaten N.V., ingeschreven in het Handelsregister onder nummer 01144514.
D
it e-mailbericht, waaronder begrepen eventuele 
i
ngesloten
b
estanden, is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde en de inhoud ervan is strikt vertrouwelijk. PlasBossinade noch de afzender aanvaardt enige aansprakelijkheid voor de gevolgen van een
v
erminkte weergave c.q. vertraagde of gebrekkige overbrenging 
c
.q. ongeautoriseerd gebruik van het e-mailbericht. PlasBossinade neemt redelijke maatregelen om te voorkomen dat door dit e-
m
ailbericht virussen worden overgebracht, maar is niet aansprakelijk in het geval dit toch voorvalt. Alle werkzaamheden worden verricht 
u
it hoofde van een overeenkomst van opdracht met
P
lasBossinade Advocaten N.V., waarop van toepassing zijn onze algemene voorwaarden, gedeponeerd bij de Rechtbank Noord-Nederland, locatie Groningen, waarin onder meer een
a
ansprakelijkheidsbeperking is opgenomen.
T
his e-mail message is sent by PlasBossinade Advocaten N.V., registered in the Trade Registry under number 01144514.
T
his e-mail message is intended for the addressee only and 
i
ts contents
a
re confidential. PlasBossinade nor the sender shall be liable for the consequenses of mutilations and/or delayed or faulty transmision and/or unauthorised use of this e-mail message.
P
lasBossinade takes reasonable precautions to prevent that 
t
ogether with this e-mail message any viruses are transmitted, but shall not be liable in case this might happen anyway. All activities
s
hall be carried out under an assignment agreement with PlasBossinade Advocaten N.V., to which our general terms and conditions 
-
 including a liability limitation - as filed at the District Court
N
orth-Netherlands, location Groningen, shall apply.
 
D
it is een e-mailbericht afkomstig van PlasBossinade Advocaten N.V., ingeschreven in het Handelsregister onder nummer 01144514.
D
it e-mailbericht, waaronder begrepen eventuele 
i
ngesloten
b
estanden, is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde en de inhoud ervan is strikt vertrouwelijk. PlasBossinade noch de afzender aanvaardt enige aansprakelijkheid voor de gevolgen van een
v
erminkte weergave c.q. vertraagde of gebrekkige overbrenging 
c
.q. ongeautoriseerd gebruik van het e-mailbericht. PlasBossinade neemt redelijke maatregelen om te voorkomen dat door dit e-
m
ailbericht virussen worden overgebracht, maar is niet aansprakelijk in het geval dit toch voorvalt. Alle werkzaamheden worden verricht 
u
it hoofde van een overeenkomst van opdracht met
P
lasBossinade Advocaten N.V., waarop van toepassing zijn onze algemene voorwaarden, gedeponeerd bij de Rechtbank Noord-Nederland, locatie Groningen, waarin onder meer een
a
ansprakelijkheidsbeperking is opgenomen.
T
his e-mail message is sent by PlasBossinade Advocaten N.V., registered in the Trade Registry under number 01144514.
T
his e-mail message is intended for the addressee only and 
i
ts contents
a
re confidential. PlasBossinade nor the sender shall be liable for the consequenses of mutilations and/or delayed or faulty transmision and/or unauthorised use of this e-mail message.
P
lasBossinade takes reasonable precautions to prevent that 
t
ogether with this e-mail message any viruses are transmitted, but shall not be liable in case this might happen anyway. All activities
s
hall be carried out under an assignment agreement with PlasBossinade Advocaten N.V., to which our general terms and conditions 
-
 including a liability limitation - as filed at the District Court
N
orth-Netherlands, location Groningen, shall apply.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 647 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 648 ======================================================================

<pre>         Plas Bossinade    advocaten notarissen</pre>

====================================================================== Einde pagina 648 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 649 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 649 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 650 ======================================================================

<pre>Date : 3-5-2017 16:46:52
F
T
S
ubject : FW: Kennisgeving en ontw erp-instem m ingsbesluit w inningsplan Westerveld
A
ttachm ent : SC_4-5_RvO-49518.pdf;Ontw erp-Instem m ingsbesluit w inningsplan Westerveld.pdf;
H
eren,
 
H
ier het ontwerp-besluit winningsplan Westerveld. Het is vertrouwelijk tot a.s. maandag. Dan gaat het ter inzage. Ik ga het nu lezen.
 
G
roet,
 
V
an:
V
erzonden:
 
woensdag 3 mei 2017 16:15
A
an:
 
. @drenthe.nl' < . @drenthe.nl>;   . @fryslan.frl>; ' . @provinciegroningen.nl' . @provinciegroningen.nl>;
@
leek.nl' i @leek.nl>; ' @noorderzijlvest.nl' @noorderzijlvest.nl>; 
'
@
ooststellingwerf.nl' @ooststellingwerf.nl>; ' @wetterskipfryslan.nl' @wetterskipfryslan.nl>; @aaenhunze.nl'
@
<
@
@hunzeenaas.nl>; . @noorderzijlvest.nl' . @noorderzijlvest.nl>
C
C:
 
@
minez.nl>
O
nderwerp:
 
Kennisgeving en ontwerp-instemmingsbesluit winningsplan Westerveld
 
G
eachte heer, mevrouw,
 
Z
oals afgesproken breng ik u op de hoogte van de voortgang in de behandeling van het besluit omtrent instemming met het winningsplan Westerveld.
 
B
egin dit jaar heeft uw bestuur geadviseerd op het winningsplan Westerveld waarna al uw adviezen, samen met de reeds ontvangen adviezen van Staatstoezicht op de
M
ijnen en de Technische commissie bodembeweging en het winningsplan zijn voorgelegd 
a
an de Mijnraad die op 3 maart advies heeft uitgebracht.
 
A
l deze adviezen zijn meegewogen in het ontwerp-instemmingsbesluit dat ik u stuur in de bijlage bij deze email. 
D
it ontwerp-instemmingsbesluit is nog vertrouwelijk tot
maandag 8 mei aanstaande. Wij vertrouwen erop dat u dit bericht tot die tijd niet buiten uw organisatie verspreidt.
 
I
n de het ontwerp-instemmingsbesluit wordt per thema op hoofdlijnen beschreven wat NAM hierover in het winningsplan heeft opgenomen, evenals wat de adviseurs (indien
van toepassing) hierover hebben geadviseerd. Vervolgens wordt in het instemmingsbesluit ingegaan op de adviezen en wordt aangegeven of het advies wordt
o
vergenomen.
 
M
et ingang van 8 mei ligt bijgaand ontwerp-instemmingsbesluit op het winningsplan Westerveld gedurende 6 weken ter inzage. In de periode waarin het ontwerp-
instemmingsbesluit ter inzage ligt, kan eenieder zienswijze indienen en worden door de minister ook een drietal informatiebijeenkomsten in Assen georganiseerd (op 22, 23
e
n 24 mei). De informatiebijeenkomsten worden kenbaar gemaakt met bijgaande kennisgeving.
T
ijdens deze informatiebijeenkomsten zal het ook mogelijk zijn om mondeling zienswijzen in te dienen. Deze werkwijze is erop gericht de andere overheden en het
b
urgerperspectief nadrukkelijker mee te nemen in het door de minister te nemen 
b
esluit op een verzoek om in te stemmen met een winningsplan. Na de ter inzage legging zal
de minister een besluit op de instemming nemen. Dit besluit is vatbaar voor beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
 
B
ij de locatiekeuze voor de informatiebijeenkomsten is het ons niet gelukt om een locatie in Marsdijk te vinden die voldeed aan de randvoorwaarden voor wat betreft grootte
e
n veiligheid. Locatie Theater De Nieuwe Kolk voldeed daar wel aan.
 
A
ls u nog vragen heeft kunt u contact opnemen met ondergetekende,
 
H
artelijke groet,
 
.
 . . . .  
M
inisterie van Economische Zaken
D
GETM-Directie Energie en Omgeving
B
ezuidenhoutseweg 73
2
594 AC Den Haag
 
.
. @minez.nl
. 
 
D
i
t bericht kan inform atie bevatten die niet voor u is bestem d. Indien u
n
iet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
w
ordt u verzocht dat aan de afzender te m elden en het bericht te 
v
erwijderen. 
D
e Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard 
o
ok, die verband houdt m et risico's verbonden aan het elektronisch 
v
erzenden van berichten.
T
his m essage m ay contain inform ation that is not intended for you. If you
a
re not the addressee or if this m essage was sent to you by m istake, you
a
re requested to inform  the sender and delete the m essage.
T
he State accepts no liability for dam age of any kind resulting from  the
r
isks inherent in the electronic transm ission of m essages.
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.340
</pre>

====================================================================== Einde pagina 650 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 651 ======================================================================

<pre>    _ STAATSCOURANT =:    Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. NaN         Kennisgeving ontwerpinstemmingsbesluit wijziging gaswinning Westerveld,  Ministerie van Economische Zaken    Van maandag 8 mei tot en met maandag 19 juni 2017 ligt het ontwerpinstemmingsbesluit voor de  gewijzigde gaswinning Westerveld ter inzage. ledereen kan reageren op het ontwerpinstemmingsbe-  sluit met een zienswijze. In deze kennisgeving staat hoe dat gaat.                        Waarom is gaswinning nodig?    Nederland werkt aan de overgang van fossiele naar duurzame energie. In 2050 moet de CO2-uitstoot  tot bijna nul zijn teruggebracht. Op de weg daarnaartoe hebben we in het Energieakkoord afgesproken  dat het aandeel van duurzame energie toeneemt van 6% nu naar 16% in 2023. Ondanks deze stijging  blijft gas, als schoonste fossiele brandstof, ook de komende jaren nodig als een van de energiebron-  nen. Momenteel gebruikt 98% van de huishoudens in Nederland gas om hun huis te verwarmen en  om te koken. Om die reden wordt er onder hoge veiligheidseisen en in zorgvuldig overleg met de  omgeving gaswinning op eigen bodem toegestaan.   Zo houden we in de overgang naar duurzame energie onze energievoorziening veilig, betrouwbaar en  betaalbaar.    Wat verandert er bij de bestaande gaswinning in Westerveld?    De Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. (hierna: NAM) heeft een gewijzigd winningsplan inge-  diend voor de bestaande gaswinning uit het Westerveldsysteem. De redenen voor de wijziging zijn:  een (vernieuwde) seismische risicoanalyse, de stopzetting van de gasproductie uit de gasvelden  Appelscha, Roden en Norg-Zuid, een actualisatie van productie- en bodemdalingsvoorspellingen, en  voorziene activiteiten (zoals kortdurende zuur- en hydraulische stimulatie) om gas te kunnen blijven  winnen. De gaswinning uit het Westerveld systeem betreft diverse gasvelden. Deze gasvelden zijn  genaamd: Assen, Assen-Zuid, Eleveld, Witten, Witterdiep, Vries-Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid, Een,  Zevenhuizen en Zevenhuizen-West, en ze liggen in de gemeenten Leek, Ooststellingwerf, Aa en Hunze,  Noordenveld, Assen, Tynaarlo en Midden-Drenthe.         Staatscourant 2017 nr. 24671 NaN ONG. MAAND NaN</pre>

====================================================================== Einde pagina 651 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 652 ======================================================================

<pre>         Ontwerpinstemmingsbesluit en onderliggende stukken    Het gewijzigde winningsplan Westerveld is, zoals voorgeschreven in de per 1 januari 2047 in werking  getreden gewijzigde Mijnbouwwet, ook voorgelegd voor advies aan de betrokken decentrale  overheden. Dit zijn de gemeenten Leek, Ooststellingwerf, Aa en Hunze, Noordenveld, Assen, Tynaarlo  en Midden-Drenthe, de provincies Drenthe, Groningen en Fryslân, en de waterschappen Noorderzijl-  vest, Hunze en Aa's, Fryslân en Drents Overijsselse Delta. Daarnaast zijn Staatstoezicht op de Mijnen,  de Technische commissie bodembeweging en de Mijnraad om advies gevraagd. Alle hierover  uitgebrachte adviezen zitten bij de onderliggende stukken die ter inzage liggen.    Waar kunt u de stukken inzien?    U kunt van maandag 8 mei tot en met maandag 19 juni 2017 het ontwerpinstemmingsbesluit en de  onderliggende stukken inzien op www.nlog.nl/nieuws en tijdens reguliere openingstijden op de  volgende locaties:   - gemeente Leek, Tolberterstraat 66, Leek;   — gemeente Ooststellingwerf, ‘t Oost 11, Oosterwolde;   — gemeente Aa en Hunze, Spiekersteeg 1, Gieten;   — gemeente Noordenveld, Raadhuisstraat 1, Roden;   — gemeente Assen, Noordersingel 33, Assen;   — gemeente Tynaarlo, Kornoeljeplein 1, Vries;   — gemeente Midden-Drenthe, Raadhuisplein 1, Beilen.    U kunt uw mening geven    U kunt van maandag 8 mei tot en met maandag 19 juni 2017 reageren op het ontwerpinstemmingsbe-  sluit met het winningsplan en de onderliggende stukken. In uw zienswijze kunt u ingaan op alle  onderdelen van het ontwerpinstemmingsbesluit met het winningsplan en de onderliggende stukken.  U kunt hierbij denken aan:   — Staan er naar uw mening onjuistheden in het ontwerpbesluit?   — Zijn er zaken en/of belangen over het hoofd gezien?   — Wordt u geraakt in uw belang? Zo ja, kunt u dit toelichten?    We stellen het op prijs als u aangeeft op welke delen van het ontwerpinstemmingsbesluit u reageert  en als u uw zienswijze onderbouwt met argumenten.    Het is goed om te weten dat alleen een belanghebbende die op het ontwerpbesluit een zienswijze  heeft ingebracht, later tegen het besluit beroep kan instellen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van  de Raad van State.    inloopbijeenkomst    U bent op 22, 23 of 24 mei 2017 van harte welkom op een inloopbijeenkomst.  Hier kunt u vragen stellen en informatie krijgen over de gaswinning Westerveld en de procedure.  Medewerkers van betrokken overheden en van NAM zijn aanwezig.    De inloopbijeenkomsten worden gehouden op:   — maandag 22 mei 2017 van 19.00 uur tot 21.00 uur te Ekehaar, locatie: Café Popken, Hemmenweg 2,  9454 PN Ekehaar;   — dinsdag 23 mei 2017 van 19.00 uur tot 21.00 uur te Assen, locatie: De Nieuwe Kolk, Weiersstraat 1,  9401 ET Assen;   — woensdag 24 mei 2017 van 19.00 uur tot 21.00 uur te Assen, locatie: De Nieuwe Kolk, Weiersstraat  1, 9401 ET Assen.    Hoe kunt u reageren?    U kunt uw zienswijze schriftelijk indienen door een brief te sturen naar:  Ministerie van Economische Zaken   Directie Energie en Omgeving   Cluster vergunningen   Postbus 20401   2500 EK Den Haag    Uw brief kan alleen als zienswijze in behandeling worden genomen als u ondertekent met uw naam en  adres. Dit geldt ook voor eventuele medeondertekenaars.         Staatscourant 2017 nr. 24671 NaN ONG. MAAND NaN</pre>

====================================================================== Einde pagina 652 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 653 ======================================================================

<pre>    Daarnaast kunt u bij de inloopbijeenkomsten uw zienswijze mondeling geven; er is een notulist  aanwezig om uw zienswijze op te schrijven. Tot slot kunt u uw zienswijze ook mondeling inspreken bij  Bureau Energieprojecten op werkdagen tussen 9.30 uur en 12.00 uur, via telefoonnummer (070) 379 89  79.   Zienswijzen per e-mail worden in deze procedure niet geaccepteerd.    Wat zijn de vervolgstappen?   Alle zienswijzen en reacties worden betrokken bij het definitieve instemmingsbesluit. In een Nota van  Antwoord wordt opgenomen of en op welke wijze de zienswijzen en reacties in het definitieve  instemmingsbesluit zijn verwerkt.   Het definitieve besluit wordt naar verwachting in de zomer van 2017 ter inzage gelegd. Hierop staat  beroep open. Dit wordt te zijner tijd aangekondigd in onder andere de Staatscourant en in huis-aan-  huisbladen.   Wilt u meer weten?    Voor nadere informatie kunt u contact opnemen met Bureau Energteprojecten, via telefoonnummer  (070) 379 89 79.    Staatscourant 2017 nr. 24671 NaN ONG. MAAND NaN</pre>

====================================================================== Einde pagina 653 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 654 ======================================================================

<pre> 
> Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag  
 
 
 
 
 
 
 
  
 
Datum   
Betreft:  Ontwerp -instemmingsbesluit winningsplan Westerveld  
 
 Pagina  1 van 31 
 
  
 
 
 
 
 
Ontwerp-instemmingsbesluit 
 
1.  Aanvraag 
Op 11 september 2016 is een aanvraag ontvangen, gedateerd 9 september 
2016, van de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. (hierna: NAM) tot 
instemming met het gewijzigde winningsplan Westerveld (hierna: winningsplan 
Westerveld).  
 
Het winningsplan Westerveld omvat 11 aardgasvoorkomens, te weten: Assen, 
Assen-Zuid, Een, Eleveld, Vries-Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid, Witten, 
Witterdiep, Zevenhuizen en Zevenhuizen-West. Deze aardgasvoorkomens liggen 
binnen de gebieden van de winningsvergunningen Drenthe II en Groningen zoals 
verleend op basis van de Mijnbouwwet (hierna: Mbw). Geografisch bezien liggen 
de aardgasvoorkomens van het winningsplan Westerveld deels in de provincies 
Groningen, Friesland en Drenthe, in de gemeenten Leek, Ooststellingwerf, Aa en 
Hunze, Noordenveld, Assen, Tynaarlo en Midden-Drenthe, en in de waterschappen 
Noorderzijlvest, Fryslân, Hunze en Aa’s , en Drents Overijsselse Delta. 
 
Het winningsplan Westerveld beschrijft op welke wijze NAM verwacht het 
resterende gas te winnen uit de betreffende aardgasvoorkomens en hoe de 
eventuele risico’s daarvan zoveel mogelijk worden  beperkt. Daarnaast bevat het 
winningsplan informatie over de verwachte gasproductie van de betreffende 
aardgasvoorkomens, een overzicht van het productiesysteem, de verwachte 
bodemdaling en de kans op aardbevingen, en de maatregelen die volgens NAM 
daaruit voortvloeien voor de boven- en ondergrond. 
 
Het winningsplan Westerveld betreft een actualisering van het vigerende 
winningsplan v oor de bestaande gaswinning. De redenen voor de actualisatie zijn: 
een (vernieuwde) seismische risicoanalyse , de stopzetting van de gasproductie uit 
de gasvelden Appelscha, Roden en Norg-Zuid, een actualisatie van productie- en 
bodemdalingsvoorspellingen, en voorziene activiteiten om de productie in stand te 
houden.  
NAM verwacht dat de gaswinning op basis van het winningsplan Westerveld in 
2023 beëindigd zal worden, met een uitloop tot 2028 in geval van het hoge 
productiescenario. Gaswinning uit het Westerveld systeem vindt al ruim dertig 
jaar plaats en bevindt zich thans in de eindfase. Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
Bezoekadres  
Bezuidenhoutseweg 73  
2594 AC Den Haag  
Postadres  
Postbus 20401  
2500 E K Den Haag  
Factuuradres  
Postbus 16180  
2500 BD Den Haag  
Overheidsidentificatienr  
00000001003214369000  
T 070 379 8911 (algemeen)  
www.rijksoverheid.nl/ez  
 
 
Ons kenmerk  
DGETM -EO / 17049933  
Uw kenmerk  
 
Bijlage(n)  
 
 
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 654 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 655 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  2 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
De Minister van Economische Zaken (hierna: de minister) is op grond van artikel 
34, derde lid, Mbw bevoegd te beslissen op deze aanvraag. 
 
2.  Beleid gaswinning in Nederland 
In het Energierapport 2015 en de Energieagenda van december 2016 is de ‘lange 
termijn’ -visie ten aanzien van de Nederlandse brandstofmix, inclusief de transitie 
naar een duurzame energievoorziening, uiteengezet. Het in productie brengen van 
hernieuwbare energiebronnen maakt daar nadrukkelijk onderdeel van uit. Hoewel 
in de gebouwde omgeving stevig ingezet wordt op het geleidelijk uitfaseren van 
het gebruik van aardgas, speelt aardgas (als efficiënte energiedrager) komende 
decennia nog een essentiële rol in de Nederlandse energievoorziening.  
Op dit moment is de Nederlandse energievoorziening nog voor meer dan 90 % 
afhankelijk van fossiele brandstoffen (olie, gas, steenkool), waarbij aardgas 
voorziet in ruwweg 40% van onze primaire energiebehoefte. Van de fossiele 
brandstoffen is aardgas de schoonste brandstof, met de minste CO 2-uitstoot en 
dus het minst belastend voor het klimaat. In de transitie naar duurzaam is 
aardgas – voor het verwarmen van een groot deel van de huizen en het realiseren 
van een betrouwbare elektriciteitsvoorziening - de komende decennia nog steeds 
nodig.  
Wanneer aardgas veilig kan worden gewonnen is het wenselijk dit uit de Neder-
landse bodem te winnen. Nederland is dan minder afhankelijk van gasimport en 
de schonere winning in Nederland beperkt ook de met de winning samenhangende 
mondiale uitstoot van CO2.  
 
3.  Voorgeschiedenis  
 
3.1 Wijziging Mijnbouwwet 
Met het per 1 januari 2017 in werking treden van de gewijzigde Mbw is onder 
meer het toetsingskader van en de procedure om te komen tot een winningsplan 
gewijzigd.  
 
3.1.1  Wijziging toetsingskader 
Implementatie aanbeveling en OVV-rapport in de Mbw 
De wijziging van de Mbw is allereerst het resultaat van de implementatie van de 
aanbevelingen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (hierna: OVV) in zijn 
rapport over de aardbevingsrisco's in Groningen (Kamerstukken II 2014/15,  
33 529, nr. 123) van 18 februari 2015. In de kabinetsreactie van 2 april 2015 
(Kamerstukken II 2014/2015, 33 529, nr. 143) is aangegeven dat het kabinet alle 
aanbevelingen uit dit OVV-rapport zal overnemen.  
 
Een van de belangrijkste aanbevelingen uit het OVV-rapport richt zich op de 
veiligheid van burgers en infrastructurele werken. Een ander belangrijk punt 
betreft het betrekken van de andere overheden bij de besluitvorming over 
mijnbouwactiviteiten en het hebben van meer aandacht voor het burger-
perspectief. Deze en andere aanbevelingen hebben op verschillende onderdelen 
geleid tot wijziging van de Mbw; deze wijziging is per 1 januari 2017 in werking 
getreden . Voorafgaand aan deze wetswijziging heeft de minister bij brief van 21 
april 2015 (Kamerstukken II 2014/2015, 33 529, nr. 146) aangegeven om de 
toentertijd ingediende (wijzigingen van) winnings- en opslagplannen op land, niet 
in behandeling te nemen .  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 655 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 656 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  3 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
Met het per 1 januari 2017 in werking treden van de gewijzigde Mbw is er nu ook 
een wettelijke grondslag voor het in de procedure in acht nemen van de aanbeve-
lingen uit het OVV-rapport.  
 
In het winningsplan is met het oog hierop dan ook expliciet aandacht besteed 
aan het belang van veiligheid en risico's voor omwonenden, gebouwen en 
infrastructuur. Dit gebeurt volgens een samen met SodM opgestelde 
methodiek1: de seismische risicoanalyse (SRA). Dit betekent dat de beoordeling 
van de gevolgen van aardbevingen niet langer wordt beperkt tot de "seismische 
hazard" (seismische dreiging), maar wordt uitgebreid naar het daadwerkelijke 
seismische risico (effecten voor omwonenden). 
 
Natuur en milieu 
Tijdens de parlementaire behandeling van de implementatie van het OVV-rapport 
in de Mbw zijn n aast het belang van veiligheid en risico’s voor omwonende n en 
het voorkomen van schade aan gebouwen of infrastructurele werken, ook de 
gevolgen voor milieu en natuur door de wijziging van de Mbw toegevoegd aan het 
toetsingskader voor winningsplannen. 
 
3.1.2 Wijziging procedure   
Op basis van de aanbevelingen van het OVV-rapport, zoals overgenomen door het 
kabinet (Kamerstukken II 2014/2015, 33 529, nr. 143), dienen de andere over-
heden betrokken te worden en dient er meer aandacht voor het burgerperspectief 
te zijn in de besluitvorming. In dit verband is een samenhangend pakket aan 
wijzigingen in de Mbw doorgevoerd d at recht doet aan de maatschappelijke 
vraagstukken rond mijnbouwactiviteiten. Zo is nu ook bij een wijziging van het 
winningsplan in principe afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) 
van toepassing verklaard, waardoor de mogelijkheid van het indienen van ziens-
wijzen is ontstaan . Daarnaast gaat het voor de instemmingsprocedure met het 
winningsplan onder andere om het adviesrecht v oor decentrale overheden . 
Alvorens te besluiten over een winningsplan wordt door de minister advies 
gevraagd aan: Staatstoezicht op de Mijnen (hierna: SodM) , de Technische 
commissie bodembeweging (hierna: Tcbb), de Mijnraad, alsook de provincie (s), 
gemeente(n) en waterschap( pen).  
Ten behoeve van de advisering door de decentrale overheden is op 8 november 
2016 door de minister een informatiebijeenkomst georganiseerd over het 
winningsplan ten behoeve van de betrokken decentrale overheden. Daarnaast 
bestaat voor een ieder de, reguliere wettelijk geregelde, mogelijkhe id tot het 
indienen van zienswijzen op het ontwerp-instemmingsbesluit met het 
winningsplan conform afdeling 3.4 van de Awb . In de periode waarin het ontwerp-
instemmingsbesluit ter inzage ligt, worden door de ministe r ook een aantal 
informatiebijeenkomsten in de regio georganiseerd. Tijdens de ze informatiebijeen-
komst en zal het ook mogelijk zijn om mondeling zienswijzen in te dienen. Deze 
werkwijze is erop gericht de andere overheden en het burgerperspectief 
nadrukkelijker mee te nemen in het door de minister te nemen besluit op een 
verzoek om in te stemmen met een winningsplan. 
 
 
                                                
 
1 ‘Methodiek voor risicoanalyse omtrent geïnduceerde bevingen door gaswinning’, 
SodM, 1 februari 2016. Te vinden op www.rijksoverheid.nl.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 656 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 657 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  4 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
3.2 Procedure winningsplan Westerveld 
NAM heeft op 20 december 2013 een wijziging van het winningsplan Westerveld 
ingediend. Dit winningsplan heeft NAM aangevuld op 27 mei 2014, waarna SodM 
en TNO op 15 september 2014 advies hebben uitgebracht aan de minister. Gelet 
op de toenemende vragen vanuit de samenleving en de indertijd voorziene 
wijziging van de Mbw is er geen besluit omtrent instemming over het 
winningsplan Westerveld genomen . In navolging van de kabinetsreactie op het 
OVV-rapport is, vooruitlopend op de inwerkingtreding van de betreffende 
wijziging van de M bw, vanaf april 2015 de beleidslijn gevolgd om winnings-
plannen uit te breiden met een SRA waardoor er expliciet aandacht uitgaat in 
het winningsplan naar de risico's voor omwonenden, gebouwen en 
infrastructuur.  
NAM heeft op 23 februari 2016 een bijgewerkt winningsplan Westerveld 
ingediend. Op 30 mei 2016 heeft de minister aan SodM gevraagd om deze 
nieuwe beoordeling van het seismische risico te toetsen en om na te gaan of de 
geactualiseerde tekst invloed heeft op het eerdere advies van 15 september 
2014. Het resultaat van deze beoordeling heeft SodM per brief van 12 juli 2016 
kenbaar gemaakt aan de minister. In deze brief is geadviseerd om aanvullende 
gegevens op te vragen bij NAM zodat een aantal stellingen in het winningsplan 
onderbouwd konden worden. Naar aanleiding van de brief van SodM en verder 
overleg met het ministerie, heeft NAM op 11 september 2016 het definitieve 
winningsplan Westerveld ingediend.  
De in hoofdstuk 5 genoemde adviezen zien op dit definitieve winningsplan. 
 
4.  Juridisch kader 
 
4.1 Mijnbouwregelgeving  
Het winningsplan dient te worden getoetst aan de M bw en de daarop gebaseerde 
regelgeving. De artikelen 34, 35 en 36 van de Mbw en de artikelen 24, 30 en 31 
van het Mijnbouwbesluit (hierna: Mbb) vormen het juridisch kader waaraan het 
winningsplan wordt getoetst.  
 
Alvorens op basis van de M bw over te mogen gaan tot winning is, op grond van 
artikel 34, derde lid, van de Mbw, de instemming vereist van de minister met een 
winningsplan. Het winningsplan geeft concreet inzicht in de wijze waarop de 
winning wordt uitgevoerd en de effecten daarvan en dient te voldoen aan de eisen 
genoemd in artikel 35 van de M bw. Artikel 24 Mbb bevat een aantal nadere eisen 
die aan een winningsplan worden gesteld. 
 
Ter beoordeling of met een winningsplan kan worden ingestemd, wordt het 
winningsplan getoetst aan artikel 36, eerste lid, van de Mbw. De minister kan 
slechts geheel of gedeeltelijk instemming weigeren of daaraan voorschriften of 
beperkingen verbinden: 
a.  indien het in het winningsplan aangeduide gebied door de minister niet  
  geschikt wordt geacht voor de in het winningsplan vermelde activiteit om  
  reden van het belang van de veiligheid voor omwonende of het voorkomen 
   van schade aan gebouwen of infrastructurele werken of de functionaliteit  
  daarvan ,  
b.  in het belang van het planmatig beheer van voorkomens van delfstoffen, 
c.  indien nadelige gevolgen voor het milieu ontstaan, of 
d.  indien nadelige gevolgen voor de natuur worden veroorzaakt. 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 657 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 658 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  5 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
Artikel 36, tweede lid, van de Mbw bepaalt voorts dat de minister de instemming 
kan verlenen onder beperkingen of daaraan voorschriften kan verbinden, indien 
deze gerechtvaardigd worden door een grond als genoemd in artikel 36, eerste lid 
of, voor zover het belang van de veiligheid voor omwonende of het voorkomen 
van schade aan gebouwen of infrastructurele werken of de functionaliteit daarvan 
daardoor niet op onaanvaardbare wijze wordt aangetast, door het belang van 
leveringszekerheid. 
 
4.2 Voorbereidingsprocedure 
Gelet op artikel 34, vierde lid, van de Mbw is dit besluit tot instemming met het 
winningsplan voorbereid met toepassing van de uniforme openbare voorberei-
dingsprocedure als bedoeld in afdeling 3.4 van de Awb. Tevens is naast SodM en 
Tcbb op grond van artikel 34, vijfde lid, van de Mbw ook advies gevraagd aan alle 
betrokken decentrale overheden . en op grond van artikel 105, derde lid, van de 
Mbw aan de Mijnraad. 
 
Onderhavig besluit is als volgt voorbereid: 
-  op [datum] is een kennisgeving met betrekking tot het ontwerp gepubliceerd 
in de Staatscourant; kennisgeving heeft ook plaatsgevonden in enkele huis-
aan-huisbladen, regionale dagbladen en langs elektronische weg;  
-  op [datum] is door de minister een ontwerp van het besluit aan NAM 
gezonden;  
-  het ontwerp van het besluit heeft van [datum] tot en met [datum] ter inzage 
gelegen bij [locatie] ;  
-  er zijn [aantal] informatieavonden georganiseerd, op [data], waarbij de 
mogelijkheid werd geboden mondeling zienswijze naar voren te brengen.  
 
Zienswijzen op dit ontwerpbesluit kunnen, gedurende een periode van zes weken 
vanaf het moment dat dit ontwerpbesluit ter inzage wordt gelegd, worden 
ingediend bij:  Ministerie van Economische Zaken 
Directie Energie en Omgeving 
Cluster vergunningen 
Postbus 20401   
2500 EK Den Haag 
  
5.  Adviezen naar aanleiding van de aanvraag 
Over het winningsplan Westerveld hebben de volgende adviseurs, op verzoek van 
de minister, advies uitgebracht :  
 SodM heeft bij brief van 13 oktober 2016 advies uitgebracht (kenmerk: 
16152380). Voor de beoordeling van het winningsplan Westerveld heeft SodM 
advies gevraagd aan TNO-AGE voor de verificatie van de berekeningen op de 
onderdelen doelmatige winning, bodemdaling en de SRA; 
 de Tcbb heeft bij brief van 6 december 2016 advies uitgebracht (kenmerk: 
TCBB/161 89114);  
 Gedeputeerde Staten van de provincie Groningen (hierna: de provincie 
Groningen ) heeft bij brief van 10 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk: 
2016-76.098/2/A.10, OM );  
 Gedeputeerde Staten van de provincie Fryslân (hierna: de provincie Fryslân ) 
heeft bij brief van 11 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk: 01378391 );  </pre>

====================================================================== Einde pagina 658 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 659 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  6 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
 Gedeputeerde Staten van de provincie Drenthe (hierna: de provincie 
Drenthe) heeft bij brief van 17 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk: 
3/3.3/2017000089 );  
 het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Leek (hierna: 
de gemeente Leek) heeft bij brief van 19 januari 2017 advies uitgebracht 
(kenmerk: 2017000013 ); 
 het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Aa en Hunze 
(hierna: de gemeente Aa en Hunze) heeft bij brief van 17 januari 2017 advies 
uitgebracht (kenmerk: 163447 ); 
 het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Noordenveld 
(hierna: de gemeente Noordenveld) heeft bij brief van 18 januari 2017 advies 
uitgebracht (kenmerk: Z16/03588 ); 
 het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Assen 
(hierna: de gemeente Assen) heeft bij brief van 17 januari 2017 advies 
uitgebracht (kenmerk: 2016- 04865);  
 het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Tynaarlo 
(hierna: de gemeente Tynaarlo) heeft bij brief van 10 januari 2017 advies 
uitgebracht (kenmerk: 2016/35584, 2017/223 ); 
 het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente  
Midden-Drenthe (hierna: de gemeente Midden-Drenthe) heeft bij brief van  
19 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk: 777689 ); 
 het bestuur van het waterschap Noorderzijlvest (hierna: het waterschap 
Noorderzijlvest) heeft bij brief van 13 januari 2017 advies uitgebracht 
(kenmerk: Z/17/003896 ); 
 het bestuur van Wetterskip Fryslân (hierna: Wetterskip Fryslân) heeft bij brief 
van 18 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk: WFN1616221 ); 
 het bestuur van het waterschap Hunze en Aa’s  (hierna: het waterschap Hunze 
en Aa’s) heeft bij brief van 17 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk: 
IN16-2078/17-0083 ); 
 het bestuur van het waterschap Drents Overijsselse Delta (hierna: het 
waterschap  Drents Overijsselse Delta) heeft bij brief van 16 januari 2017 
advies uitgebracht (kenmerk: Z/16/00 7757-12169 ); 
 de Mijnraad heeft bij brief van 3 maart 2017 advies uitgebracht (kenmerk: 
MIJR/1 7035516).  
 
In aanvulling op het winningsplan hebben de adviseurs, indien adviezen van 
anderen reeds waren uitgebracht of ten tijde van de adviesperiode werden 
uitgebracht, deze adviezen ook ontvangen.  
 
6.  Winningsplan en uitgebrachte adviezen 
Hieronder wordt per inhoudelijk thema op hoofdlijnen beschreven wat NAM hier-
over in het winningsplan heeft opgenomen, evenals wat de adviseurs (indien van 
toepassing) hierover hebben geadviseerd .  
 
De inhoudelijke thema’s zijn:  
1. algemene adviezen;  
2. specifieke adviezen ten aanzien van planmatig beheer;  
3. specifieke adviezen ten aanzien van de veiligheid voor omwonenden, het 
voorkómen van schade of negatieve gevolgen voor milieu of natuur. De </pre>

====================================================================== Einde pagina 659 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 660 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  7 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
adviezen ten aanzien van deze aspecten kunnen worden onverdeeld in 
adviezen die betrekking hebben op zuur- en hydraulische stimulatie, 
bodemdaling, bodemtrilling en schade door bodembeweging .  
 
Vervolgens wordt in hoofdstuk 7 een reactie op de adviezen gegeven en wordt 
aangegeven of het advies wordt overgenomen. 
 
6.1  Algemene adviezen 
De decentrale overheden constateren dat het maatschappelijk draagvlak voor 
(nieuwe) gaswinningen in Nederland afneemt. Dit als gevolg van de aardbevingen 
in Groningen, de daarmee samenhangende veiligheidsproblematiek en andere 
negatieve effecten van de gaswinning. Het terugdringen van het gebruik van 
fossiele brandstoffen is een belangrijke opgave voor onze samenleving en de 
decentrale overheden adviseren om met spoed het kabinetsbeleid te richten op 
duurzame energie. 
 
De decentrale overheden vinden dat het winningsplan Westerveld grote onzeker-
heden en ontbrekende onderdelen bevat en adviseren om die reden om niet 
hiermee in te stemmen. De decentrale overheden geven aan dat als de minister 
toch zou willen instemmen met het winningsplan, hij dan het voorzorgsbeginsel 
dient te hanteren en het (hieronder in onderdelen genoemde) gezamenlijke advies 
van de decentrale overheden dient mee te nemen.   
 
De decentrale overheden geven aan dat bij de beoordeling en toetsing van de 
verschillende aspecten in het instemmingsbesluit moet worden uitgegaan van een 
integrale belangenafweging waarbij nut en noodzaak in de volle breedte met de 
maatschappelijke impact aan de orde komt. Zij geven aan dat het hierbij niet past 
om deze afweging te beperken tot een exacte en enge uitleg van voorgenomen 
wetgeving. 
 
De decentrale overheden wijzen erop dat de communicatie van zowel NAM als het 
ministerie van EZ, naar burgers zorgvuldiger en publieksvriendelijker moet dan tot 
nu toe is gebeurd. Burgers moeten gedegen, consistent en transparant worden 
geïnformeerd over de (gevolgen van) gaswinning; hen moet ook duidelijk zijn dat 
gaswinning alleen plaatsvindt onder voorwaarden waarbij nadelige gevolgen 
worden bewaakt en zoveel mogelijk worden voorkomen. Advies is om dit te 
borgen in het instemmingsbesluit. 
 
De decentrale overheden geven aan dat het winningsplan lastig leesbaar is voor 
inwoners. Het indienen van een zienswijze hierop is pas zinvol als inwoners de 
inhoud ervan kunnen doorgronden. Daarom wordt geadviseerd om voorafgaand 
aan het maken van het ontwerpbesluit een publieksvriendelijke oplegger van het 
winningsplan op te stellen. Daarbij kan tevens worden aangegeven op basis van 
welke kenmerken (zoals inrichting gebied of bodemopbouw) de gasvelden Vries-
Zuid en Eleveld bijna in risicoklasse 2 vallen. 
 
De decentrale overheden geven vanwege de transparantie de voorkeur aan één 
gasveld per winningsplan. Zij vragen zich af waarom het winningsplan Westerveld 
zoveel kleine gasvelden bevat.  
 
De decentrale overheden adviseren om de toezegging van de minister jegens NAM 
om binnen de bestaande vergunning te mogen winnen uit de nieuw geboorde put </pre>

====================================================================== Einde pagina 660 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 661 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  8 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
Vries-10 in te trekken en NAM op te dragen hiervoor de uitkomst van de 
procedure voor onderhavig winningsplan af te wachten. Het vigerende winnings-
plan is namelijk niet getoetst op de veiligheid van burgers (SRA), waardoor er niet 
op kan worden teruggevallen. 
 
De decentrale overheden geven aan dat gaswinning gepaard kan gaan met 
nadelige gevolgen voor inwoners door hinder, overlast en schade aan eigen-
dommen. Het verzoek is om zorg te dragen voor een goede verdeling van lusten 
en lasten bij mijnbouwactiviteiten (het laten terugvloeien van baten naar het 
gebied), waarbij tevens wordt aangegeven hoe de baten terugvloeien naar het 
gebied. 
 
De provincie Groningen en gemeente Leek adviseren ten aanzien van het gasveld 
Zevenhuizen-West om in het instemmingsbesluit aan te geven dat dit gasveld niet 
ontwikkeld mag worden. Dit vanwege de provinciale stellingname tegen de 
ontwikkeling van nieuwe kleine gasvelden in de provincie Groningen vanwege de 
maatschappelijke onrust die er op dit moment is in Groningen. 
 
De Mijnraad wijst erop dat NAM in het winningsplan verwijst naar rapporten van 
TNO, waarbij het kan gaan om verschillende onderdelen van TNO, die overigens 
volledig onafhankelijk van elkaar opereren. Waar het gaat om rapporten die 
betrekking hebben op de relatie gaswinning-aardbevingsschade, betreft dit TNO-
NITG. Waar het gaat om advisering door TNO ten behoeve van SodM of EZ, 
betreft dit TNO-AGE (Advies Groep EZ), een apart TNO-organisatieonderdeel dat 
zich uitsluitend richt op advisering aan de Rijksoverheid en onafhankelijk opereert 
van de rest van de TNO-organisatie. Geadviseerd wordt om telkens te expliciteren 
welk TNO-onderdeel het betreft. 
 
6.2 Planmatig beheer 
Winningsplan NAM 
De in het winningsplan Westerveld opgenomen gasvelden (ook wel aangeduid als 
het Westerveld systeem) hebben uiteenlopende reservoirkarakteristieken. Op 
basis hiervan onderkent NAM verschillende productieprofielen, waaronder een Mid 
Case en een High Case. NAM verwacht dat de productie van de velden in het 
Westerveld systeem tot het jaar 2023 zal voortduren in het meest waarschijnlijke 
productiescenario (Mid Case) en tot het jaar 2028 in het hoge, optimistische 
productiescenario (High Case). 
NAM schat het resterende nog te winnen gasvolume in het Westerveld systeem op 
ca. 1,3 milj ard Nm3 (Mid Case) tot ca. 3,5 miljard Nm3 (High Case).  
  
Advies SodM  
TNO-AGE (hierna: TNO) constateert dat de variërende reservoirkwaliteit en de 
waterproductie in de diverse velden een grote invloed hebben op de winnings-
percentages. De nog te winnen gasvolumes komen voornamelijk uit de velden 
Eleveld (nog ca. 700 miljoen Nm3) en Vries-Zuid (nog ca. 400 miljoen Nm3). NAM 
bestudeert de mogelijkheden om de productie van een aantal velden te verhogen. 
Hieronder vallen de drie velden Zevenhuizen-West, Assen-Zuid en Witten. TNO is 
van mening dat de winning doelmatig is, gezien de reservoirkwaliteit en het 
productiegedrag van de betrokken velden. Verder vindt TNO dat NAM voldoende 
initiatieven onderneemt om de productie te optimaliseren. SodM onderschrijft de 
conclusie van TNO en vindt de winning van de diverse velden in overeenstemming 
met de principes van planmatig behee r. </pre>

====================================================================== Einde pagina 661 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 662 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  9 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
 
Gezamenlijk advies decentrale overheden  
De decentrale overheden verzoeken de minister om inzicht te geven in de kaders 
waaraan het winningsplan is getoetst op het aspect doelmatigheid. 
 
6.3  Veiligheid voor omwonenden, voorkómen van schade en negatieve 
   gevolgen voor milieu of natuur 
 
6.3.1 Zuur- en hydraulische stimulatie 
Winningsplan NAM 
NAM vermeld dat zij kortdurende zuur- en hydraulische stimulatie kan gaan 
toepassen om de productiviteit van een slecht producerende put te verbeteren. De 
kans op bodembeweging als gevolg van deze stimulatie behandelingen wordt als 
verwaarloosbaar ingeschat. Indien NAM in de toekomst concrete plannen heeft om 
een put te gaan stimuleren zal zij een locatiespecifieke risicoanalyse uitvoeren en 
deze opnemen in het werkveiligheidsplan voor putwerkzaamheden. 
 
Advies SodM  
SodM kan de uitspraak van NAM ten aanzien van het veiligheidsrisico en het risico 
op schade niet verifiëren omdat het winningsplan onvoldoende onderbouwing 
bevat. NAM vermeldt dat zij de specifieke risicoanalyse zal uitvoeren en deze zal 
opnemen in het werkveiligheidsplan voor putwerkzaamheden. In de nieuwe M bw 
wordt een gedetailleerde risicoanalyse gevraagd voor reservoirstimulatie als 
onderdeel van het werkprogramma voor stimulering van putten. De minimale 
eisen van het werkprogramma worden beschreven in de bijbehorende nieuwe 
Mijnbouwregeling (Mbr). SodM adviseert om, vooruitlopend op de wijziging van de 
Mbw en Mbr, een voorwaarde op te nemen in het instemmingsbesluit met het 
winningsplan waarin wordt voorgeschreven dat NAM uiterlijk vier weken vóór 
aanvang van de zuur- en/of hydraulische stimulatie, ten genoegen van de 
Inspecteur-generaal der Mijnen, een locatiespecifieke risicoanalyse indient. Deze 
dient in te gaan op: status en integriteit van de te behandelen put, integriteit van 
de afdekkende lagen, hydraulische- of zuurvolumes en vloeistofsamenstelling van 
de te gebruiken chemicaliën, injectiedrukken en gevolgen voor spanningscondities 
in het reservoir, afstanden tot gekarteerde breuken en het seismisch risico van de 
operatie, locatie van de put ten opzichte van drink- en grondwatergebieden , 
geochemische interacties tussen de gebruikte vloeistoffen en gesteente/afslui-
tende lagen (incl. oplossingsverschijnselen) en het afvoerplan van de uitgewerkte 
chemicaliën (uitgewerkt zuur en/of stimulatievloeistoffen). 
 
Advies Tcbb 
Ook de Tcbb onderschrijft het advies van SodM om voorafgaand aan de eventuele 
toepassing van zuur- en hydraulische reservoirstimulatie een risicoanalyse uit te 
voeren, alsmede de eis op te nemen om alvorens reservoirstimulatie toe te passen 
seismisch meetinstrumentarium boven of nabij het te stimuleren voorkomen te 
plaatsen en in werking te hebben. 
 
Gezamenlijk advies decentrale overheden  
De decentrale overheden adviseren om, vanwege de mogelijke gevolgen, geen 
technieken zoals zuurstimulatie en frack en, die door hen worden aangemerkt als 
omstreden, toe te staan. De kans op deze mogelijke gevolgen willen zij geheel 
uitsluiten. De decentrale overheden adviseren om t e zijner tijd bij een dergelijke 
beslissing ook lokale overheden, inwoners en de Waterleiding Maatschappij </pre>

====================================================================== Einde pagina 662 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 663 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  10 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
Drenthe een stem in deze afweging te geven met bijbehorende 
beroepsmogelijkheid. 
 
6.3.2 Bodemdaling 
Winningsplan NAM 
In onderdeel C2, pagina 22 van het winningsplan, geeft NAM de verwachte 
bodemdaling, veroorzaakt door de gaswinning (tussen 2016 en 2023) uit het 
Westerveld systeem. De verwachte bodemdaling voor ieder individueel voorkomen 
wordt geschat op minder dan 2 cm. 
Ook geeft NAM in het winningsplan een prognose van de totale bodemdaling als 
gevolg van de gaswinning uit het Westerveld systeem en de omliggende 
voorkomens (waaronder het Groningenveld in het noordoosten) voor 2025. De 
verwachte totale bodemdaling in 2025 ligt tussen 2 cm (Een) en 10 cm (Vries-
Noord). 
Daarnaast heeft NAM in het winningsplan weerge geven de verwachte eindsituatie 
in 2080 van de totale bodemdaling als gevolg van de gaswinning uit het 
Westerveld systeem en de omliggende voorkomens. De totale bodemdaling in 
2080 ligt tussen 2 cm (Een) en 12 cm (Vries-Noord).  
 
Advies SodM  
NAM heeft in 2013 een bodemdalingsmeting uitgevoerd in het winningsgebied van 
het Westerveld systeem. Het resultaat van de ze meting heeft NAM weergegeven 
in figuur C1 van het winningsplan. Het bodemdalingsmodel heeft NAM 
geactualiseerd met de meeste recente reservoirparameters, productieprofielen en 
geijkt aan de bodemdalingsmetingen tussen 1975 en 2013. Met dit 
geactualiseerde en geverifieerde model heeft NAM een prognose van de te 
verwachten bodemdaling tot het jaar 2025 (Figuur C4, einde van de winning) en 
het jaar 2080 (Figuur C5, verwachte eindsituatie) gemaakt. De nog te verwachten 
bodemdaling in de periode 2016 tot 2023, veroorzaakt door de resterende 
productie uit het Westerveld systeem, wordt door NAM geschat op minder dan 2 
cm. Hiervoor heeft NAM de onzekerheden in het gedrag van de aquifers (water-
dragende lagen) in haar analyse meegenomen. 
TNO kan zich voor het M id Case scenario vinden in de resultaten en onderschrijft 
deze waarden als de onzekerheid in de compactiecoëfficiënt niet wordt mee-
genomen. TNO heeft voor de bepaling van haar ‘worst case ’ scenario de onzeker-
heid in de compactiecoëfficiënt gecombineerd met het High Case scenario. In dit 
geval bedraagt de maximale nog te verwachten bodemdaling tot het einde van de 
winningsperiode voor het veld Zevenhuizen minder dan 3 cm en voor alle overige 
velden uit het winningsplan minder dan 2 cm.  
Op basis van de verificatie door TNO onderschrijft SodM de bodemdalingsanalyses 
in het winningsplan. SodM is het eens met NAM dat het effect van de resterende 
bodemdaling gering zal zijn en dat in principe geen extra maatregelen noodzake-
lijk zijn. In het winningsplan wordt echter niet inzichtelijk gemaakt welke maat-
regelen zijn getroffen voor de gevolgen van de reeds opgetreden bodemdaling 
voor het normale beheer en onderhoud van waterkeringen en waterlopen. SodM 
adviseert om NAM inzichtelijk te laten maken welke afspraken hiertoe met het 
waterschap zijn gemaakt.  
Verder adviseert SodM om NAM aan te laten geven bij welke bodemdaling er 
additionele maatregelen noodzakelijk zijn om de nadelige gevolgen van de 
bodemdaling te voorkomen of beperken en welke maatregelen dan zullen worden 
genomen. 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 663 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 664 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  11 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
Advies Tcbb  
De Tcbb concludeert dat het aannemelijk is dat de bodemdaling in het diepste 
punt van de bodemdalingskom van de voorkomens Assen, Assen- Zuid, Een, 
Eleveld, Vries-Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid, Witten, Witterdiep, Zevenhuizen 
en Zevenhuizen-West in de periode tussen 2016 en 2023 niet meer dan 2-3 cm 
bedraagt. 
Omdat de te verwachten bodemdaling geleidelijk en gelijkmatig optreedt, wordt er 
door de Tcbb geen directe schade aan infrastructuur, bebouwing of natuur en 
milieu verwacht. De Tcbb sluit echter niet uit dat de bodemdaling gevolgen kan 
hebben voor het normale beheer en onderhoud van waterkeringen en waterlopen. 
De Tcbb onderschrijft dan ook bovengenoemd advies van SodM hierover. 
 
Gezamenlijk advies decentrale overheden   
Ook de decentrale overheden constateren dat de uiteindelijke totale bodemdaling 
die voortkomt uit de gaswinning uit de velden van het winningsplan Westerveld, 
gevolgen kan hebben voor het normale beheer en onderhoud van waterkeringen 
en waterlopen. De  decentrale overheden adviseren om NAM deze gevolgen in 
samenspraak met de betrokken decentrale overheden te laten inventariseren, 
waarbij tevens inzichtelijk gemaakt dient te worden welke (waterhuishoud-
kundige) maatregelen in dat verband genomen dienen te worden. Het 
instemmingsbesluit dient NAM te verplichten om de kosten van deze  te nemen 
maatregelen en van eventuele overige uit deze bodemdaling voortvloeiende 
schade te vergoeden. 
 
Daarnaast wordt gesteld dat NAM de bodemdalingscomponent die het gevolg is 
van het leegproduceren van het gasveld Norg (na beëindiging van de gasopslag 
Norg) weer moet opnemen in de bodemdalingsprognose voor de jaren 2050 en 
2080.  Het beëindigen en leeg produceren van de gasopslag Norg zal volgens NAM 
in de toekomst tot een additionele 10 cm bodemdaling leiden. Deze component is 
verdwenen uit de huidige set prognoses omdat NAM er vanuit gaat dat de 
gasopslag tot 2080 in gebruik zal blijven. Gezien de grote onzekerheden die er 
momenteel heersen omtrent de aard van onze toekomstige energievoorziening 
vinden de decentrale overheden dit niet terecht. Zij achten het zinvol op voorhand 
te weten welke additionele daling in het gebied (op mogelijk kortere termijn dan 
verwacht door NAM) nog verdisconteerd moet gaan worden. 
 
De decentrale overheden verzoek en om in het instemmingsbesluit op te nemen 
dat als NAM het High Case scenario overschrijdt, NAM dan een nieuw winningsplan 
moet indien en waarover dan opnieuw besloten moet worden. 
 
Met betrekking tot het Nationale Park Drentse Aa wordt geadviseerd om :  
-  het winningsplan te toetsen op nationale en internationale wetgeving op 
    het gebied van natuur- en soortenbescherming gelet op het aanwezige  
   Natura2 000 gebied; 
 -  in het instemmingsbesluit met het winningsplan op te nemen dat bij verdere 
ontwikkelingen rondom de velden Vries-Zuid (met name het blok Vries-ZZ) en  
Eleveld, het Drentse Aa gebied zoveel mogelijk wordt ontzien resp. voldoende  
wordt beschermd. 
 
Advies Waterschap Drents Overijsselse Delta  
De verwachte bodemdaling is berekend op basis van de Mid Case en zal maximaal 
2 cm bedra gen in het beheergebied van het waterschap. Dit zou betekenen dat de </pre>

====================================================================== Einde pagina 664 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 665 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  12 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
omgevingseffecten gering zijn. Om maximaal rekening te kunnen houden met de 
gevolgen voor de objecten van het waterschap en het watersysteem, adviseer t 
het waterschap om ook de bodemdaling voor de High Case in beeld te brengen.  
Het waterschap merkt verder op dat bodemdaling leidt tot bergingsverlies in de 
bodem waardoor deze minder water kan bergen. Gevolg is dat, hoe klein de 
bodemdaling in een gebied ook is, een peilaanpassing moet plaatsvinden. Dit 
heeft ook effect op de functies natuur en landbouw. Het waterschap vraagt om 
een berekening uit te voeren van de toekomstige hydrologische situatie en een 
monitoringsplan. Zo kunnen negatieve effecten tijdig worden geconstateerd en 
kunnen maatregelen worden getroffen. Het waterschap adviseert om het effect 
van de bodemdaling op zowel het oppervlaktewater als het grondwater in beeld te 
brengen.  
 
Advies provincie Drenthe 
In het instemmingsbesluit dient, bij verdere ontwikkelingen rond de gasvelden 
Assen, Assen-Zuid en Vries-Zuid, rekening te worden gehouden met de grond-
waterbeschermingsgebieden en boringsvrije zones die in hetzelfde gebied 
aanwezig zijn.  
 
Advies van de Mijnraad  
De Mijnraad merkt op dat het winningsplan een bijzondere context kent: 
Allereerst is er het Groningenveld; de bodemdaling ten gevolge van de gaswinning 
uit het Groningenveld overtreft op veel locaties de effecten van de gaswinning uit 
de velden van het winningsplan Westerveld. Daarnaast is er de gasopslag Norg; 
mocht het gasveld Norg ooit leeggeproduceerd worden, dan heeft ook dat 
bodemdalingseffecten bovenop de effecten van het winningsplan Westerveld.  
De velden van het winningsplan Westerveld zelf zijn daarentegen al geruime tijd 
in productie. Sommige velden zijn al uitgeproduceerd, sommige zullen alleen in 
het meest optimistische scenario nog produceren. De totale hoeveelheid nog te 
winnen gas is daarmee beperkt (tot eind 2015 is er 25,2 miljard Nm3 gewonnen, 
in dit winningsplan komt daar in het meest waarschijnlijke productiescenario nog 
1,3 miljard Nm3 bij, in het optimistische productiescenario nog 3,5 miljard Nm3). 
Het winningsplan Westerveld moet gelezen worden in deze context. 
 
6.3.3 Bodemtrilling  
Winningsplan NAM 
NAM heeft een SRA gemaakt voor de gaswinning uit de elf gasvelden zoals 
opgenomen in het winningsplan. Hiervoor heeft NAM gebruik gemaakt van de 
leidraad "Methodiek voor risicoanalyse omtrent geïnduceerde bevingen door 
gaswinning ” (bijlage bij Kamerstukken II 2015/2016, 33 529, nr. 275) .  
De gasvelden Assen-Zuid, Witten en Zevenhuizen-West zullen volgens het 
verwachte Mid Case scenario niet produceren, waardoor er geen drukdaling zal 
plaatsvinden. NAM verwacht in het High Case productiescenario voor deze velden 
dat de drukdaling gering zal zijn, waarmee de kans op seismiciteit voor dit 
scenario "verwaarloosbaar" is. Volgens de methodiek is verdere analyse (Stap 2 
van de SRA) voor deze velden niet nodig. 
Voor het beoordelen van het seismische risico voor de gasvelden Eleveld, Assen, 
Een, Vries-Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid, Witterdiep en Zevenhuizen, is het 
wel nodig om de risicomatrix te gebruiken (Stap 2 van de SRA). Uit de analyse 
van NAM volgt – na het plotten van de uitkomsten in de risicomatrix - dat alle 
gasvelden in de laagste seismische risicogroep vallen (categorie I). 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 665 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 666 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  13 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
Advies SodM  
TNO heeft op verzoek van SodM het seismisch risico geverifieerd dat door NAM 
voor de gasvelden zoals opgenomen in het winningsplan in kaart is gebracht. 
 
Voor de (in het Mid Case scenario niet-producerende) gasvelden Assen-Zuid, 
Witten en Zevenhuizen-West kan TNO zich vinden in de SRA van NAM. Mocht de 
productie uit deze velden in de toekomst het High Case scenario overschrijden, 
dan adviseert TNO om de SRA voor deze velden opnieuw uit te voeren. SodM 
onderschrijft de analyse van TNO ten aanzien van deze velden. SodM adviseert 
om bij overschrijding van de productie in het High Case productiescenario van de 
velden Assen-Zuid, Witten en Zevenhuizen-West, NAM de SRA te laten 
actualiseren en een wijziging van het winningsplan in te laten dienen. 
 
Voor het beoordelen van het seismische risico voor de overige gasvelden uit het 
winningsplan Westerveld (Eleveld, Assen, Een, Vries-Noord, Vries-Centraal, Vries-
Zuid, Witterdiep en Zevenhuizen) is het nodig om de risicomatrix te gebruiken 
(Stap 2 van de SRA). TNO constateert dat de risicoanalyse is uitgevoerd volgens 
de SRA-leidraad en kan zich vinden in de toedeling tot de laagste risicogroep 
(categorie I). SodM onderschrijft de analyse van TNO, met de aanvulling dat de 
reeds bevende velden Eleveld en Vries-Zuid dicht bij de grens met categorie II 
liggen. Voor categorie I geldt dat seismisch monitoren met het bestaande KNMI 
netwerk volstaat. Het huidige KNMI-monitoringsnetwerk kan aardbevingen met 
een magnitude van 1,5 en groter lokaliseren. NAM geeft aan dat zij bereid is 
aanvullende metingen te doen. 
 
SodM stelt vast dat er in het gasveld Eleveld historisch gezien en nog in het 
recente verleden, veelvuldig bevingen zijn opgetreden. De zwaarste daarvan 
(magnitude groter dan 2,0) zijn in de omgeving duidelijk gevoeld en hebben tot 
schademeldingen geleid. Daarnaast wordt de productie uit het bevende 
voorkomen Vries-Zuid (maximale gemeten magnitude 1,5) door middel van de put 
Vries-10 weer opgestart.  
 
SodM adviseert om NAM in de omgeving van de Eleveld en Vries-Zuid gasvelden, 
aanvullende monitoring te laten uitvoeren in de vorm van het plaatsen van enkele 
versnellingsopnemers. Daarnaast adviseert SodM om NAM een risicobeheers-
systeem voor de bevende voorkomens uit dit winningsplan te laten opstellen en 
implementeren. 
 
Advies Tcbb  
De Tcbb merkt op dat uit de nog uit te voeren onderzoeken inzake het Groningen-
veld mogelijk kan blijken dat ook voor sommige kleinere velden de grens van 
magnitude 3,9 op de schaal van Richter kan worden overschreden. Als er ook voor 
het winningsplan Westerveld redenen blijken te zijn om de Mmax van 3,9 te 
herzien, dan zal NAM het winningsplan hiervoor moeten wijzigen .  
De Tcbb concludeert dat de SRA is uitgevoerd volgens de SRA-leidraad, en 
onderschrijft de indeling in categorie I van de velden die reeds bevingen hebben 
vertoond. Op grond hiervan heeft de Tcbb geen bezwaar om onder voorwaarden 
in te stemmen met het winningsplan Westerveld.  
De Tcbb adviseert om aan de instemming de voorwaarden te verbinden zoals door 
SodM geadviseerd. 
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 666 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 667 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  14 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
Gezamenlijk advies decentrale overheden 
De decentrale overheden constateren dat de reeds bevende velden Eleveld en 
Vries-Zuid dicht liggen bij de grens met risicocategorie II. De decentrale 
overheden vinden het een goede zaak dat SodM om die reden adviseert om voor 
deze velden enkele aanvullende maatregelen te nemen. Het gaat dan om het 
ontwikkelen van een risicobeheerssysteem dat is bedoeld om tijdig te kunnen 
reageren zodat (grotere) schade en veiligheidsrisico's niet zullen optreden. De 
decentrale overheden vinden dat een risicobeheerssysteem een voorwaarde moet 
zijn van de eventueel door de minister te verlenen instemming. Daarbij dienen de 
parameters en randvoorwaarden die NAM hanteert in dit risicobeheerssysteem 
goed te zijn onderbouwd alvorens dit systeem wordt goedgekeurd. 
 
De decentrale overheden adviseren om, vanwege de onduidelijkheden rond de 
effecten en gevolgen van gaswinning op de ondergrond en bovengrondse 
bouwwerken, met uiterste terughoudendheid conclusies te verbinden aan de 
berekeningsresultaten van de maximaal te verwachten seismische activiteit.  
 
De decentrale overheden verzoek en om in het instemmingsbesluit aandacht te 
besteden aan de productiesnelheid uit de verschillende gasvelden. Er lijkt door 
NAM bij de bepaling van de productiescenario's geen rekening te zijn gehouden 
met de relatie snelheid drukdaling versus bodemtrilling.  
De decentrale overheden stellen dat de uitgevoerde SRA berekening ten onrechte 
geen rekening houdt met de toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen en ook niet 
met de correcte bevolkingsdichtheid van het stedelijk gebied rond het gasveld 
Eleveld. Geadviseerd wordt om dit te herstellen. 
 
Advies van de Mijnraad 
De Mijnraad geeft aan dat in het gasveld Eleveld veelvuldig bevingen zijn opgetre-
den; soms met een magnitude groter dan twee, met schademeldingen als gevolg. 
De productie uit het gasveld Vries-Zuid wordt weer opgestart, terwijl ook hier 
bevingen zijn opgetreden (maximale gemeten magnitude 1,5). 
In de SRA blijken beide velden desondanks in de laagste categorie (I) te vallen,  
zij het dicht bij de grens met categorie II. SodM adviseert om NAM in de 
omgeving van de Eleveld en Vries-Zuid gasvelden aanvullende monitoring te laten 
uitvoeren door het plaatsen van enkele versnellingsmeters en om NAM een risico-
beheerssysteem voor de bevende voorkomens uit dit winningsplan te laten op-
stellen en implementeren. De Mijnraad onderschrijft deze SodM-aanbevelingen. 
 
6.3.4 Schade door bodembeweging 
Winningsplan NAM 
NAM kan de kans op schade aan bebouwing in de nabije omgeving van het epi-
centrum van een geïnduceerde aardbeving niet uitsluiten. In het ernstigste geval 
kan een geïnduceerde beving leiden tot het ontstaan van lichte, niet constructieve 
schade aan meerdere gebouwen en matige schade aan enkele gebouwen. NAM 
zegt dat dit wordt bevestigd door de resultaten van de seismische hazard studie 
van TNO-NITG. In deze studie geven berekeningen van de maximale horizontale 
pieksnelheden voor de Vries en Eleveld gasvelden aan dat er een kleine kans op 
schade bestaat door geïnduceerde bevingen. 
 
Advies SodM   
De omvang van het gebied waar mogelijk schade kan optreden wordt bepaald 
door de magnitude, de diepte en de duur van de beving , de lokale grond-</pre>

====================================================================== Einde pagina 667 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 668 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  15 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
samenstelling en aard en conditie van de bebouwing. Bij een beving die krachtig 
genoeg is om schade te veroorzaken, is het aantal potentiële schadegevallen 
binnen dit gebied sterk afhankelijk van de dichtheid van bebouwing, terwijl de 
mate van schade op een bepaalde afstand van het epicentrum in grote mate 
wordt bepaald door het type bebouwing, de staat van onderhoud en de lokale 
bodemgesteldheid. Deze afhankelijkheid wordt verder beschreven in het rapport 
van TNO-NITG en is ook meegenomen in de gevolgde leidraad voor de bepaling 
van het seismisch risico. NAM geeft in het winningsplan aan dat de historische 
schademeldingen voor "lichte, niet constructieve schade" hebben gezorgd en dat 
deze is of wordt vergoed wanneer duidelijk is dat de schade is veroorzaakt door 
de gaswinning van NAM. 
 
Advies Tcbb 
De Tcbb geeft aan dat, verwijzend naar het onderzoek van Deltares over schade 
aan buisleidingen door aardbeving uit 2010, de kans op schade door geïnduceerde 
aardbevingen aan buisleidingen klein zal zijn. 
De Tcbb sluit niet uit dat de bodemtrilling gevolgen kan hebben voor schade aan 
gebouwen. Dit kan betekenen dat in de nabijheid van een gasvoorkomen mogelijk 
tot matige schade (scheuren in muren tot constructieve schade) kan optreden aan 
gebouwen, afhankelijk van de kwetsbaarheid (type en onderhoud) van het 
gebouw en de intensiteit van de beving. De resultaten van de seismische hazard 
studie van TNO-NITG uit 2012 bevestigen de berekeningen dat er een kleine kans 
op schade bestaat door geïnduceerde bodemtrillingen boven of rondom de Eleveld 
en Vries gasvoorkomens. Uit het historisch overzicht in het winningsplan komt 
naar voren dat er voor het gasvoorkomen Eleveld zestien schademeldingen zijn 
geweest, gerelateerd aan bodemtrilling door productie uit dit voorkomen.  
 
Gezamenlijk advies decentrale overheden 
De minister dient zo spoedig mogelijk een kader op te stellen waarin duidelijk 
beschreven staat wat precies onder 'schade' wordt verstaan. 
 
In het winningsplan worden optredende schades als niet te voorkómen 
beschouwd. Er wordt geen aandacht geschonken aan maatregelen om schade 
door bodembeweging te voorkómen dan wel te beperken, terwijl dit een 
voorschrift is in de M bw. Decentrale overheden willen dat er door NAM alles aan 
gedaan wordt om schade door gaswinning aan eigendommen van inwoners en 
overheid te voorkomen.  
 
Geadviseerd wordt om een adequate regeling voor afdoening en vergoeding van 
schades en compensatie van alle bijkomende negatieve effecten als een harde 
voorwaarde op te nemen in het instemmingsbesluit.  
 
De decentrale overheden geven aan dat zij net als in het aardbevingsgebied 
Groningen willen dat er op voorhand een volledig onafhankelijk orgaan actief is 
voor de afwikkeling van schade als gevolg van alle mijnbouwactiviteiten. 
 
De decentrale overheden adviseren om NAM te verplichten een onafhankelijke 
nulmeting uit te voeren aan alle gebouwen boven en nabij de gasvoorkomens 
Eleveld en Vries-Zuid. 
 
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 668 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 669 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  16 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
Advies provincie Groningen en/of gemeente Leek 
Vanwege mogelijke schade als gevolg van bodemtrillingen wordt geadviseerd aan 
het instemmingsbesluit de voorwaarde te verbinden dat schadeclaims door NAM 
vlot en adequaat afgehandeld zullen worden. 
Daarbij dient NAM opgedragen te worden het proces van schademelding, onder-
zoek en afhandeling, publiek toegankelijk vast te leggen. 
 
Advies gemeente Assen 
Onderdeel van de hiervoor genoemde vlotte en soepel schaderegeling is de 
omgekeerde bewijslast zoals die van toepassing is voor het Groningenveld; deze 
zou – op basis van het gelijkheidsbeginsel - ook voor het effectgebied van het 
winningsplan Westerveld moeten gelden. 
 
Advies gemeente Leek 
Vanwege mogelijke schade als gevolg van bodemtrillingen dient NAM alternatieve 
winningstechnieken te onderzoeken die uiteindelijk de kans op het ontstaan van 
schade aan gebouwen verkleinen of voorkomen. 
 
Advies Waterschap Drents Overijsselse Delta 
Waterschappen keren schadevergoedingen uit wanneer er sprake is van droogte- 
of natschade veroorzaakt door een verandering van het waterschap in het water-
systeem. Mocht blijken dan deze schade veroorzaakt is door daling/compactie als 
gevolg van de gaswinning dan ziet het waterschap NAM als verantwoordelijk voor 
de afhandeling en uitbetaling van schades. In het winningsplan staat opgenomen 
dat NAM de kosten zal dragen van effecten zoals bodemdaling en bodemtrilling die 
optreden door de gaswinning . Het waterschap verzoekt om in het instemmings-
besluit expliciet aan te geven welke kosten hieronder worden verstaan. 
 
Daarnaast adviseert het waterschap de verplichting tot vergoeding van schade en 
eventue le compenserende maatregelen (onkosten) voortvloeiend uit deze bodem-
daling, als voorschrift op te nemen in het instemmingsbesluit. Hieronder valt 
onder andere natschade voor agrariërs waardoor bijvoorbeeld een peilaanpassing 
in een gebied nodig is. 
 
7.  Beoordeling van de ingediende adviezen 
In dit hoofdstuk geeft de minister een reactie op de ingediende adviezen. Daarbij 
is aangegeven of het advies wordt overgenomen en of het advies of het aspect 
waarop het advies ziet reden is voor de minister om zijn instemming aan het 
winningsplan te onthouden dan wel deze te verlenen onder het daaraan verbinden 
van voorschriften of beperkingen .  
Het betreft hier een voorlopige conclusie omdat er nog zienswijzen door een ieder 
kunnen worden ingediend. Het zienswijze deel wordt aan dit hoofdstuk 
toegevoegd na afloop van de periode van terinzagelegging van het 
ontwerpbesluit.  
 
7.1  Algemeen 
Afgenomen maatschappelijk draagvlak voor gaswinning; transitie naar duurzaam  
Het beleid voor gaswinning in Nederland, binnen het kader van de energie-
transitie, is uiteengezet in hoofdstuk 2. De strekking daarvan is dat aardgas in de 
transitie naar duurzaam – voor het verwarmen van een groot deel van de huizen 
en het realiseren van een betrouwbare elektriciteitsvoorziening - de komende 
decennia nog stee ds nodig is.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 669 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 670 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  17 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
De verbetering van het maatschappelijk draagvlak voor gaswinning is voor het 
kabinet een belangrijk aandachtspunt. Naast alle acties ten aanzien van de 
gaswinning in Groningen, zijn de doorvertaling van de aanbevelingen uit het OVV-
rapport in de per 1 januari 2017 gewijzigde Mbw en het beter betrekken van de 
omgeving daarbij essentieel.  
 
Advies decentrale overheden om niet in te stemmen met het winningsplan  en uit 
te gaan van integrale belangenafweging incl. maatschappelijke impact  
De uiteenzetting van nut en noodzaak en de relatie met de maatschappelijke 
impact is in het begin van deze paragraaf en in hoofdstuk 2 geadresseerd. 
Het juridische kader voor de beoordeling van een winningsplan is geschetst in 
hoofdstuk 4 en daarbij is aangegeven op basis van welke gronden de minister zijn 
instemming kan weigeren. Aan de daar genoemde belangen heeft de minister in 
dit besluit integraal getoetst.  
De minister ziet geen aanleiding in de door de decentrale overheden genoemde 
grote onzekerheden (bijv. ten aanzien van de maximaal te verwachten seismische 
activiteit) en ontbrekende onderdelen (bijv. de niet meegenomen toekomstige 
ruimtelijke ontwikkelingen) om instemming met het winningsplan te weigeren met 
uitzondering van de toepassing van zuur- of hydraulische stimulatie (zie paragraaf 
7.3 en artikel 1). Voor de onderbouwing wordt verwezen naar de paragrafen 
waarin wordt ingegaan op de door de decentrale overheden genoemde 
onzekerheden of ontbrekende onderdelen.  
Op basis van alle ingewonnen adviezen verbindt de minister wel de nodige 
voorschriften aan zijn instemming, zodat de gaswinning op een verantwoorde en 
veilige manier kan plaatsvinden. Daarbij zijn diverse adviezen van de decentrale 
overheden opgevolgd. 
Op 7 april 2017 zijn door de Assense actiegroep Stop Gaswinning Marsdijk Nu 
ruim 2000 handtekeningen tegen de gaswinning Westerveld overhandigd aan een 
vertegenwoordiger van de minister van EZ. Tijdens de periode van terinzage-
legging van het ontwerp-instemmingsbesluit kunnen deze inwoners bezien of de 
gestelde voorschriften en beperkingen voldoende tegemoetgekomen aan hun 
zorg; zij kunnen zich ook verder laten informeren tijdens één van de informatie-
bijeenkomsten of eventueel een zienswijze indienen. 
 
Betere communicatie naar burgers borgen in instemmingsbesluit 
De minister onderschrijft dat inzake het winningsplan Westerveld de communicatie 
vanuit zowel NAM, als de minister naar burgers zorgvuldig en publieksvriendelijk 
moet, zodat burgers gedegen, consistent en transparant worden geïnformeerd 
over de (gevolgen van de) gaswinning . De inzet van de minister is erop gericht 
om dit te doen in samenwerking met NAM en de betrokken decentrale overheden, 
waarbij de betrokken partijen hierover nadere afspraken dienen te maken. De 
advisering van de decentrale overheden over het winningsplan en de reactie van 
de minister daarop , kunnen mogelijk ook behulpzaam zijn in de communicatie met 
de burger .  
Overigens wordt er in dit verband ook vanuit de koepelorganisatie van Neder-
landse gasproducenten (NOGEPA), waar ook NAM bij is aangesloten, gewerkt aan 
een ‘maatschappelijke licentie voor het produceren van aardgas in Nederland’.  
 
Opstellen publieksvriendelijke oplegger voor winningsplan 
De decentrale overheden geven aan dat het winningsplan lastig leesbaar is voor 
inwoners. Zij vragen, met het oog op de indiening van eventuele zienswijzen door 
inwoners, om voorafgaand aan de terinzagelegging van het ontwerpbesluit een </pre>

====================================================================== Einde pagina 670 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 671 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  18 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
publieksvriendelijke oplegger van het winningsplan op te stellen. Daarin kan dan 
tevens worden aangegeven op basis van welke kenmerken (zoals inrichting gebied 
of bodemopbouw) de gasvelden Vries-Zuid en Eleveld bijna in risicoklasse 2 
vallen. 
Door de minister wordt momenteel samen met de sector gewerkt aan het, al dan 
niet door een publieksvriendelijke oplegger, verbeteren van de begrijpelijkheid 
van de winningsplannen voor eenieder. Een nadere toelichting op het 
winningsplan en het ontwerpbesluit zal worden gegeven tijdens de 
informatiebijeenkomsten die in de regio worden georganiseerd tijdens de periode 
van terinzagelegging van het ontwerpbesluit.  
Het feit dat de gasvelden Vries-Zuid en Eleveld bijna in risicoklasse 2 vallen, komt 
door de hoge score op bovengrondse factoren. Voor Eleveld komt dit door de 
aanwezige industriële inrichtingen en voor Vries-Zuid door de bevolkingsdichtheid.  
 
Waarom bevat winningsplan Westerveld zoveel kleine gasvelden? 
Het winningsplan Westerveld omvat (elf) gasvoorkomens die vanaf verschillende 
locaties produceren naar de locatie Westerveld, daarmee onderdeel uitmaken van 
het zogenoemde Westerveld systeem en als geheel zijn opgenomen in het 
winningsplan Westerveld. Voor deze aanpak is in het verleden vaker gekozen 
wanneer bodemdalingskommen sterk overlappen. Gegeven het feit dat de 
productie uit het Westerveld systeem thans de eindfase ingaat, ziet de minister 
geen aanleiding om deze aanpak te wijzigen.  
 
EZ-vergunning Vries-10 intrekken; toestemming koppelen aan dit besluit  
Zolang er binnen het vigerende winningsplan (winnings)ruimte is, zoals in het 
geval van de put Vries-10, is er na een nieuwe boring geen wijziging van het 
winningsplan nodig. In dit geval wordt dat veroorzaakt door het feit dat de put 
Vries-10 een oudere niet meer werkende put vervangt, waarvan de productie al in 
het vigerende winningsplan was opgenomen. Binnen het vigerende winningsplan 
is nog ruimte voor ongeveer twee jaar productie. SodM kan er, als onafhankelijk 
toezichthouder, op toezien dat de productie uit de put Vries-10 en de effecten 
daarvan op de bodembeweging blijven binnen hetgeen is vastgelegd in het 
vigerende winningsplan. Alhoewel er in de gewijzigde Mbw additionele eisen 
worden gesteld aan een (gewijzigd) winningsplan, is het niet zo dat het vigerende 
winningsplan indertijd niet is getoetst op de veiligheid van burgers. 
Na vaststelling van het instemmingsbesluit met het thans in procedure zijnde 
winningsplan Westerveld, kan de productie uit de put Vries-10 ook na deze twee 
jaar doorgaan. In dit winningsplan is ook een SRA opgenomen. Uit deze 
risicoanalyse blijkt dat door de voorgenomen productie uit de put Vries-10 het 
seismisch risico niet verandert ten opzichte van het vigerende winningsplan. Ook 
de verwachte bodemdaling (<2 cm) blijft binnen het vigerende winningsplan. Er is 
dan ook geen aanleiding om de reeds eerder verleende instemming met het 
vigerende winningsplan in te trekken, of om het opstarten van de productie uit de 
put Vries-10 aan te houden tot na de vaststelling van het thans in procedure 
zijnde instemmingsbesluit.  
 
Lusten-lasten 
De decentrale overheden adviseren om zorg te dragen voor een goede verdeling 
van lusten en lasten bij mijnbouwactiviteiten, waarbij er ook baten terugvloeien 
naar het gebied. In zijn brieven aan de Tweede Kamer (Kamerstukken II 
2015/2016, 31 239, nrs. 211 en 254) heeft de minister de toezegging gedaan om 
samen met de energiesector, overheden en maatschappelijke organisaties de </pre>

====================================================================== Einde pagina 671 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 672 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  19 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
lusten-lastenverdeling voor mijnbouw, hernieuwbare energie en het 
hoogspannings- en gastransportnet te verkennen.  
Daarnaast werkt de koepelorganisatie van Nederlandse gasproducenten (NOGEPA) 
momenteel aan een gedragscode, waarin ook aandacht wordt besteed aan 
maatregelen (lusten) in de omgeving van een mijnbouwlocatie. 
 
Verbieden ontwikkeling gasveld Zevenhuizen-West vanwege provinciaal beleid  
In het Energierapport 2015 en in de Energieagenda van december 2016 geeft het 
kabinet aan dat aardgas van groot belang is voor de Nederlandse voorzienings-
zekerheid en voor de transitie naar een duurzame energiehuishouding. Inzet van 
de Nederlandse overheid is daarom om binnen de randvoorwaarden van wet- en 
regelgeving (zoals veiligheid), gas uit de Nederlandse bodem optimaal te benut-
ten. Een provinciale stellingname tegen de ontwikkeling van nieuwe kleine gas-
velden vanwege maatschappelijke onrust leidt niet per se tot een uitzondering 
hierop . In het kader van de besluitvorming over het winningsplan worden alle voor 
de ontwikkeling van een nieuw gasveld relevante aspecten, zoals het veiligheids-
risico en eventueel te nemen maatregelen, nauwlettend beoordeeld en getoetst 
aan het voor een winningsplan geldende juridische kader (zoals genoemd in 
hoofdstuk 4) . Overigens is er al een (niet-succesvolle) put aanwezig in het gasveld 
Zevenhuizen-West.  
 
Mogelijke spraakverwarring door betrokkenheid verschillende onderdelen van TNO  
De Mijnraad wijst erop dat NAM in het winningsplan verwijst naar rapporten van 
TNO, waarbij het kan gaan om verschillende onderdelen van TNO, die overigens 
volledig onafhankelijk van elkaar opereren. In dit instemmingsbesluit wordt TNO-
AGE (Advies Groep EZ) afgekort tot TNO; als wordt gerefereerd aan een rapport 
over aardbevingsschade van TNO-NITG, dan wordt dit aangegeven . Hierdoor 
wordt mogelijke spraakverwarring over het betreffende TNO-onderdeel 
ondervangen .  
 
Conclusie 
In hetgeen in algemene zin is geadviseerd ziet de minister geen aanleiding om de 
instemming met het winningsplan geheel of gedeeltelijk te weigeren of om hieraan 
voorschriften of beperkingen te verbinden. 
 
7.2 Planmatig beheer 
SodM en TNO hebben het winningsplan Westerveld volgens de gebruikelijke 
methode getoetst op planmatig beheer en concluderen (zoals uiteengezet in 
paragraaf 6.2) dat het winningsplan voldoet aan de wettelijke eisen . SodM vindt 
de winning van de diverse velden in overeenstemming met de principes van 
planmatig beheer. 
 
De decentrale overheden verzoeken de minister om inzicht te geven in de kaders 
waaraan het winningsplan is getoetst op het aspect doelmatigheid. 
De beoordeling van de doelmatigheid van de gaswinning draait vooral om de 
vraag of de door de mijnbouwonderneming in het winningsplan aangegeven 
winbaarheidsfactor reëel is, gezien de technische parameters en geologische 
omstandigheden van het reservoir. Zaken die hierbij een belangrijke rol spelen 
zijn onder andere de hoeveelheid gas die oorspronkelijk aanwezig is in het 
reservoir (GIIP) , het soort reservoir en d e permeabiliteit ervan.  
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 672 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 673 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  20 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
Conclusie 
Planmatig beheer ziet toe op een goed beheer van de nationale bodemschatten. Er 
dient sprake te zijn van een efficiënte winning van de delfstof. Het gaat hier om 
de wijze waarop en het tempo waarmee een delfstof wordt gewonnen, waarbij ook 
de hoeveelheid te winnen delfstof moet worden beschreven.  
De minister stelt vast dat SodM, mede op basis van een hiertoe door TNO 
uitgebracht advies , concludeert dat het winningsplan Westerveld voldoet aan de 
wettelijke eisen en overeenstem t met de principes van planmatig beheer . Gelet 
hierop ziet de minister geen aanleiding om in het belang van het planmatig 
gebruik of beheer van delfstoffen de instemming met het winningsplan geheel of 
gedeeltelijk te weigeren of om hieraan voorschriften of beperkingen te verbinden.   
 
7.3 Veiligheid voor omwonenden, voorkómen van schade of negatieve 
   gevolgen voor milieu of natuur 
 
7.3.1 Zuur- en hydraulische stimulatie 
SodM heeft geconstateerd dat de uitspraak van de NAM ten aanzien van het 
veiligheidsrisico en het risico op schade bij deze vorm van stimulatie niet te 
verifiëren is omdat er onvoldoende onderbouwing is gegeven. De NAM vermeldt 
dat zij de specifieke risicoanalyse zal uitvoeren en deze zal opnemen in het 
werkveiligheidsplan voor putwerkzaamheden.  
 
De minister stelt vast dat op basis van artikel 35, eerste lid, onderdel en c, f en g , 
van de Mbw de toepassing van zuur- en hydraulische stimulatie dient te zijn 
beschreven in het winningsplan. Het voorliggende winningsplan Westerveld geeft 
onvoldoende bes chrijving van de wijze waarop de eventuele zuur- en hydraulische 
stimulatie zal plaatsvinden en de risico’s daarvan . Gelet hierop kan de minister 
geen instemming verlenen met het winningsplan voor zover dat de toepassing van 
zuur- of hydraulische stimulatie mogelijk maakt. In artikel 1 is dit verwoord.  
Dit betekent dat, zodra blijkt dat de toepassing van zuur- en hydraulische 
stimulatie daadwerkelijk aan de orde is, door NAM een nieuwe wijziging van het 
winningsplan ingediend dient te worden. Bij de indiening hiervan zal, afhankelijk 
van de aard van de wijziging, besloten worden welke procedure voor de 
besluitvorming hierover gevolgd zal worden.   
 
Het advies van SodM om in het instemmingsbesluit met het winningsplan voor te 
schrijven dat NAM voor aanvang van de zuur- en/of hydraulische stimulatie een 
locatiespecifieke risicoanalyse moet uitvoeren evenals de onderwerpen die daarin 
aan de orde dienen te komen, is opgevolgd. Dit is gebeurd door de door SodM 
hiervoor genoemde richtlijnen op te nemen in de considerans van dit besluit (zie 
paragraaf 6.3.1) en de toepassing van zuur- en hydraulische stimulatie uit te 
zonderen van de verleende instemming met het winningsplan (artikel 1).  
 
Overigens merkt de minister op dat de toepassing van zuur- en hydraulische 
stimulatie bij conventionele olie- en gaswinning, anders dan de decentrale 
overheden stellen, geen omstreden methode is. SodM heeft een inventarisatie 
uitgevoerd van alle frackwerkzaamheden en de scenario’s waarbij frackwerkzaam -
heden kunnen leiden tot negatieve consequenties voor mens en milieu. SodM 
komt daarin tot de conclusie dat, voor zover bekend bij SodM, er als gevolg van 
alle tot nu toe gedane frackwerkzaamheden in Nederland (ruim 200 op land), 
geen nadelige gevolgen voor mens en milieu zijn opgetreden (Kamerstukken II 
2015/2016, 32 849, nr. 46).  </pre>

====================================================================== Einde pagina 673 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 674 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  21 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
 
Conclusie 
Gegeven de onvoldoende beschrijving van de wijze waarop de eventuele zuur- en 
hydraulische stimulatie zal plaatsvinden , kan de minister niet instemmen met het 
winningsplan voor zover dat de toepassing hiervan mogelijk maakt. Deze 
gedeeltelijke weigering van de instemming met het winningsplan is verwoord in 
artikel 1.  
 
7.3.2 Bodemdaling  
SodM en de Tcbb concluderen dat het aannemelijk is dat de bodemdaling in het 
diepste punt van de bodemdalingskom van de elf gasvelden zoals opgenomen in 
het winningsplan Westerveld, in de periode tussen 2016 en 2023, niet meer 
bedraagt dan 2-3 cm. 
 
Noodzaak afspraken over benodigde waterhuishoudkundige maatregelen 
SodM is het eens met de analyse van NAM dat het effect van de resterende 
bodemdaling gering zal zijn en dat in principe geen extra maatregelen 
noodzakelijk zijn. SodM merkt in aanvulling daarop op dat in het winningsplan 
echter niet inzichtelijk wordt gemaakt welke maatregelen er zijn getroffen voor de 
gevolgen van de reeds opgetreden bodemdaling voor het normale beheer en 
onderhoud van waterkeringen en waterlopen. SodM adviseert om NAM inzichtelijk 
te laten maken welke afspraken hiertoe met het waterschap zijn gemaakt en NAM 
aan te laten geven bij welke bodemdaling er maatregelen noodzakelijk worden om 
nadelige gevolgen te voorkomen of te beperken. De Tcbb geeft in haar advies aan 
het belangrijk te vinden dat NAM overeenstemming bereikt met het betreffende 
waterschap over de te nemen maatregelen. 
De decentrale overheden stellen dat NAM inzichtelijk dient te maken welke 
gevolgen de uiteindelijke totale bodemdaling (als resultaat van het winningsplan 
Westerveld) kan hebben voor het normale beheer en onderhoud van 
waterkeringen en waterlopen en welke (waterhuishoudkundige) maatregelen in 
dat verband genomen moeten worden. 
Deze adviezen van SodM, Tcbb en decentrale overheden zijn overgenomen en 
hebben geleid tot een voorschrift in dit instemmingsbesluit (artikel 2). 
 
Vergoeding kosten v an de benodigde waterhuishoudkundige maatregelen 
Daarnaast zijn decentrale overheden van mening dat NAM dient te worden 
verplicht tot vergoeding van de te nemen (waterhuishoudkundige) maatregelen en 
van eventuele overige schade voortvloeiend uit de bodemdaling die optreedt als 
gevolg van de gaswinning van NAM.  
In reactie hierop is van belang dat NAM op basis van de M bw een zorgplicht heeft 
ten aanzien van de uitvoering van zijn mijnbouwactiviteiten en maatregelen dient 
te nemen om mijnbouwschade en onveilige situaties te voorkomen. 
Dit omvat tevens vergoed ing van de kosten voor de waterhuishoudkundige 
maatregelen die noodzakelijk zijn vanwege de door de gaswinning veroorzaakte 
bodemdaling . Als er desondanks toch schade ontstaat door de gaswinning, dan 
dient NAM - op basis van de aansprakelijkheid zoals geregeld in het Burgerlijk 
Wetboek Boek 6 artikel 177 - deze te vergoeden. De door decentrale overheden 
gevraagde verplichting is dus al, via wetgeving, geregeld.  
 
Bodemdalingscomponent gasopslag Norg 
Verder stellen decentrale overheden dat NAM de bodemdalingscomponent die het 
gevolg is van het, na beëindigen van de gasopslag Norg, leegproduceren van het </pre>

====================================================================== Einde pagina 674 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 675 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  22 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
gasveld Norg, weer moet opnemen in de bodemdalingsprognose voor de jaren 
2050 en 2080. Reden hiervoor is dat het tijdpad van de energietransitie onzeker 
is, dat de gasopslag Norg mogelijk eerder gesloten wordt dan het door NAM 
genoemde jaar 2080 en dat decentrale overheden graag vroegtijdig rekening 
willen houden met de bodemdaling die samenhangt met het leegproduceren van 
het gasveld Norg.  
Aangezien dit instemmingsbesluit slechts een doorlooptijd heeft tot 31 december 
2028 en de beoogde gebruiksduur van de gasopslag Norg aanzienlijk langer is, 
gaat de minister niet mee in genoemde stellingname. Voorafgaand aan het 
leegproduceren van het gasveld Norg en de daarmee samenhangende bodem-
daling, zullen decentrale overheden voldoende tijd hebben om de hierdoor 
noodzakelijke (waterhuishoudkundige) maatregelen te nemen. 
 
Nieuw winningsplan bij overschrijding High Case productiescenario 
De decentrale overheden verzoek en om in het instemmingsbesluit op te nemen 
dat als NAM het High Case productiescenario overschrijdt, NAM dan een nieuw 
winningsplan moet indienen waarover dan opnieuw besloten moet worden. 
De instemming met het winningsplan beperkt zich tot de reikwijdte van het 
winningsplan. Voor het winningsplan Westerveld betekent dit dat de eventuele 
instemming geldt voor de Mid Case en High Case productiescenario’s. Mocht NAM 
mogelijkheden zien om meer te produceren dan als totale winning voor het 
betreffende gasvoorkomen is aangegeven in het High Case productiescenario, dan 
dient NAM opnieuw een gewijzigd winningsplan in procedure te brengen, waarover 
dan opnieuw besloten zal moeten worden.   
 
Natuurtoets voor Nationale Park Drentse Aa 
Met betrekking tot het Nationale Park Drentse Aa (Natura2000) adviseren decen-
trale overheden om het winningsplan te toetsen op (inter)nationale wetgeving op 
het gebied van natuur- en soortenbescherming en als voorschrift op te nemen dat 
bij verdere ontwikkelingen rondom de velden Vries-Zuid en Eleveld, het Drentse 
Aa gebied zoveel mogelijk te ontzien resp. voldoende te bescherm en.  
Op basis van de gewijzigde Mbw dient de vraag beantwoord te worden of 
verwacht wordt dat de gaswinningsactiviteit als gevolg van het winningsplan 
Westerveld nadelige gevolgen zal veroorzaken op de natuur in het effectgebied . 
De minister vraagt NAM om de voor deze beoordeling benodigde informatie op 
korte termijn aan te leveren, zodat deze voorafgaand aan het definitieve besluit 
meegewogen kan worden.   
 
Verwachte bodemdaling voor High Case productiescenario 
Het waterschap Drents Overijsselse Delta stelt dat de verwachte bodemdaling 
door NAM is berekend op basis van de Mid Case en vraagt de minister om ook de 
bodemdaling voor het High Case productiescenario in beeld te brengen .  
Zoals aangegeven in het advies van SodM heeft TNO bij haar analyse van het 
winningsplan voor de bepaling van h et "worst case ”-scenario de onzekerheid in de 
compactiecoëfficiënt gecombineerd met het High Case productiescenario. Daaruit 
volgt dat de maximale nog te verwachten bodemdaling tot het einde van de 
winningsperiode voor het veld Zevenhuizen minder dan 3 cm en voor alle overige 
velden uit het winningsplan minder dan 2 cm bedraagt. Het advies van het 
waterschap om ook de bodemdaling voor de High Case in beeld te brengen, is dus 
al ingewilligd door TNO. 
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 675 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 676 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  23 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
Toekomstige hydrologische situatie  
Het waterschap Drents Overijsselse Delta vraagt daarnaast de minister om NAM te 
verplichten een berekening uit te voeren voor de toekomstige hydrologische 
situatie, alsmede hiervoor een monitoringsplan op te stellen. Het bepalen van de 
invloed van de bodemdaling op de hydrologische situatie, alsmede het implemen-
teren van mitigerende maatregelen vormt primair een zaak tussen het waterschap 
en NAM. Voor zover de hydrologische situatie ziet op de waterkwantiteit zal dit 
worden onderzocht op grond van artikel 2 en zullen op basis van de uitkomsten 
afspraken worden gemaakt over de te treffen maatregelen, eveneens op grond 
van artikel 2 .  
 
Grondwaterbeschermingsgebieden en boringsvrije zones 
De provincie Drenthe vraagt om in het instemmingsbesluit, bij verdere ontwik ke-
lingen rond de gasvelden Assen, Assen-Zuid en Vries-Zuid, rekening te houden 
met de grondwaterbeschermingsgebieden en boringsvrije zones die in hetzelfde 
gebied aanwezig zijn.  
Het feit dat bij verdere ontwikkelingen rond genoemde gasvelden rekening 
gehouden dient te worden met de in hetzelfde gebied aanwezige grondwater-
beschermingsgebieden en boringsvrije zones, wordt door de minister onderkend. 
Per 1 mei 2017 is een wijziging doorgevoerd in het Besluit algemene regels 
mijnbouw milieu (Barmm) waardoor, waar dit eerder een melding betrof, een 
vergunningplicht ontstaat voor een boring. In de nieuwe situatie, die geldt vanaf  
1 maart 2018, wordt met het gevraagde rekening gehouden in de omgevings-
vergunning waarin toestemming wordt gegeven voor de aanleg van de boorlocatie 
of in de omgevingsvergunning voor de uitvoering van de boring.  
 
Conclusie 
De minister stelt vast dat SodM en TNO concluderen dat de maximale nog te 
verwachten bodemdaling tot het einde van de winningsperiode voor het gasveld 
Zevenhuizen minder bedraagt dan 3 cm en voor alle overige gasvelden uit het 
winningsplan minder bedraagt dan 2 cm. SodM is het eens met de analyse van 
NAM dat het effect van de resterende bodemdaling gering zal zijn . Omdat de te 
verwachten bodemdaling geleidelijk en gelijkmatig optreedt, wordt er door de 
Tcbb geen directe schade aan infrastructuur, bebouwing of natuur en milieu ver-
wacht. Het waterschap Drents Overijsselse Delta geeft aan dat de omgevings-
effecten van een bodemdaling van maximaal 2 cm in haar beheergebied gering 
zijn.  
SodM merkt echter wel op dat in het winningsplan niet inzichtelijk wordt gemaakt 
welke maatregelen er zijn getroffen voor de gevolgen van de reeds opgetreden 
bodemdaling voor het normale beheer en onderhoud van waterkeringen en 
waterlopen en adviseert om NAM binnen afzienbare termijn met de betreffende 
waterschappen afspraken te laten maken over de benodigde maatregelen om 
nadelige gevolgen te voorkomen of te beperken. Ook de Tcbb en de decentrale 
overheden onderschrijven deze handelswijze. 
Naar aanleiding van de adviezen heeft de minister artikel 2 opgenomen. Dit om te 
borgen dat de afspraken tussen NAM en de waterschap pen over de te nemen 
maatregelen ter voorkoming of beperking van nadelige gevolgen door de door de 
gaswinning veroorzaakte bodemdaling voor de waterhuishouding, binnen drie 
maanden na vaststelling van dit besluit worden gemaakt. 
Gelet op bovenstaande ziet de minister geen aanleiding om in het belang van de 
veiligheid voor omwonenden of het voorkomen van schade aan gebouwen of 
infrastructurele werken of de functionaliteit daarvan, of in het belang van de </pre>

====================================================================== Einde pagina 676 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 677 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  24 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
gevolgen voor milieu of natuur, de instemming met het winningsplan geheel of 
gedeeltelijk te weigeren, zoals hierboven is toegelicht. 
 
7.3.3 Bodemtrilling  
Actualisering SRA bij overschrijding High Case productiescenario 
SodM adviseert om bij overschrijding van de productie in het High Case productie- 
scenario van de velden Assen-Zuid, Witten en Zevenhuizen-West, NAM de SRA te 
laten actualiseren en een wijziging van het winningsplan in te laten dienen. 
Dit advies wordt door de minister onderschreven. Aangezien NAM in dit geval 
uitgaat boven het productieniveau van het winningsplan waaraan instemming is 
verleend, dient op dat moment door NAM een nieuwe wijziging van het 
winningsplan (inclusief een actualisering van de SRA) in procedure te worden 
gebracht. Het is dan ook niet nodig om dit advies van SodM als voorschrift op te 
nemen in dit instemmingsbesluit. 
 
Aanvullende monitoring voor bevende voorkomens 
SodM adviseert om NAM in de omgeving van de Eleveld en Vries-Zuid gasvelden, 
aanvullende monitoring te laten uitvoeren in de vorm van het plaatsen van enkele 
versnellingsopnemers. Dit om in deze omgeving de grondbewegingen aan het 
oppervlak te registreren die de schade aan bouwwerken veroorzaken. Deze 
registratie dient zodanig plaats te vinden dat de beoordeling van het causale 
verband tussen een geïnduceerde beving door de gaswinning en gebouwschade 
hierdoor wordt vereenvoudigd. De Tcbb, de decentrale overheden en de Mijnraad 
sluiten zich hierbij aan. Dit advies is als voorschrift overgenomen in dit 
instemmingsbesluit (artikel 3 ). 
 
Risicobeheerssysteem voor bevende voorkomens  
Daarnaast adviseert SodM om NAM een risicobeheerssysteem voor de bevende 
voorkomens uit dit winningsplan te laten opstellen en implementeren. De Tcbb , de 
decentrale overheden en de Mijnraad sluiten zich hierbij aan. Dit advies is als 
voorschrift overgenomen in dit instemmingsbesluit (artikel 4 ). 
De decentrale overheden voegen daar nog aan toe dat de parameters en 
randvoorwaarden die NAM hanteert in dit risicobeheerssysteem goed dienen te 
zijn onderbouwd alvorens dit systeem wordt goedgekeurd. Dit advies is ingewilligd 
door in artikel 4 op te nemen dat het door NAM op te stellen en te implementeren 
risicobeheerssysteem “ ten genoegen van de Inspecteur-generaal der mijnen ” 
dient te zijn. 
 
Mogelijke uitkomst onderzoeken Groningenveld 
De Tcbb merkt op dat uit de nog uit te voeren onderzoeken inzake het 
Groningenveld mogelijk kan blijken dat ook voor sommige kleinere velden de 
grens van magnitude 3,9 op de schaal van Richter kan worden overschreden.  
Mocht dit voor het winningsplan Westerveld het geval blijken te zijn, dan zal NAM 
het winningsplan hiervoor moeten wijzigen.  
In het winningsplan is echter conform de door SodM opgestelde richtlijn voor de 
SRA de maximale magnitude berekend. Deze berekende maximale magnitude ligt 
beneden de grens van 3,9 op de schaal van Richter en ligt ten grondslag aan dit 
instemmingsbesluit.  
 
Terughoudendheid bij verbinden conclusies aan berekende seismische activiteit  
In het winningsplan Westerveld is door NAM een SRA opgenomen. Deze is 
vervolgens getoetst door onder andere SodM en de Tcbb. Daarbij is nadrukkelijk </pre>

====================================================================== Einde pagina 677 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 678 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  25 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
rekening gehouden met onzekerheidsmarges die inherent zijn aan dit soort 
analyses. Dit heeft de informatie opgeleverd op basis waarvan besluitvorming kan 
plaatsvinden. Mocht in de toekomst blijken dat de bodemdaling of seismische 
risicoanalyse afwijkt van de prognose zoals beschreven in het winningsplan, of als 
voorzien wordt dat de cumulatieve productie uit een voorkomen gaat uitkomen 
boven de prognose van de maximale cumulatieve productie zoals in het winnings-
plan beschreven, dan dient NAM hiervoor een nieuwe wijziging van het winnings-
plan in te dienen, waarover dan opnieuw besluitvorming dient plaats te vinden.  
 
Relatie drukdalingssnelheid - bodemtrilling  
De decentrale overheden geven aan dat het lijkt alsof door NAM bij de bepaling 
van de productiescenario's geen rekening is gehouden met de relatie tussen de 
drukdalingssnelheid versus de bodemtrilling. 
De relatie tussen de snelheid van drukdaling in de gasvoorkomens en de bodem-
trilling is in het winningsplan inderdaad niet meegenomen. Voor het uitvoeren van 
de SRA en het, voor elk van de gasvoorkomens afzonderlijk, bepalen van de 
waarde voor de realistisch sterkste beving (Mmax) is deze drukdalingssnelheid 
ook niet nodig. In deze analyse wordt voor de drukdaling uitsluitend gerekend met 
de verhouding tussen het drukverschil en de initiële druk in het gasvoorkomen. 
Gegeven de eindfase van de gasproductie uit het Westerveld systeem zal sprake 
zijn van een relatief lage drukdalingssnelheid. Er is dan ook geen aanleiding om in 
het instemmingsbesluit een nadere voorwaarde te verbinden aan de productie-
snelheid uit de verschillende gasvelden. 
 
Tekortkomingen in de seismische risicoanalyse 
De decentrale overheden stellen dat de uitgevoerde SRA berekening ten onrechte 
geen rekening houdt met de toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen en ook niet 
met de correcte bevolkingsdichtheid van het stedelijk gebied rond het gasveld 
Eleveld. Geadviseerd wordt om dit te herstellen. 
NAM heeft de SRA opgesteld volgens de daarvoor geldende SRA-leidraad. Het 
invullen van de juiste bevolkingsdichtheid maakt daar onderdeel van uit. Deze 
SRA is getoetst en goed bevonden door SodM en TNO. De SRA-leidraad houdt, 
mede vanwege het feit dat beelden van toekomstige ontwikkelingen vaak nog aan 
verandering onderhevig kunnen zijn, geen rekening met toekomstige ruimtelijke 
ontwikkelingen.  
Overigens hebben SodM, Tcbb en de Mijnraad, terwijl het winningsplan Westerveld 
is ingedeeld in risicoklasse 1, enkele maatregelen voorgeschreven die normaal-
gesproken uitsluitend gelden voor een gaswinning uit risicoklasse 2 (die bij een 
hogere bevolkingsdichtheid aan de orde zou zijn).   
 
Conclusie 
De minister stelt vast dat TNO constateert dat NAM voor het winningsplan 
Westerveld de SRA heeft uitgevoerd volgens de SRA-leidraad en dat TNO zich kan 
vinden in de toedeling tot de laagste risicogroep (categorie I). De indeling in 
categorie I betekent dat de kans op schade door aardbevingen als gevolg van de 
gaswinning, in dit geval uit het Westerveld systeem, betrekkelijk gering is.  
SodM onderschrijft de analyse van TNO, met de aanvulling dat de reeds bevende 
velden Eleveld en Vries-Zuid dicht bij de grens met categorie II liggen. Voor 
categorie I geldt dat seismisch monitoren met het bestaande KNMI netwerk 
volstaat.  
SodM adviseert om NAM in de omgeving van de gasvelden Eleveld en Vries-Zuid, 
aanvullende monitoring te laten uitvoeren in de vorm van het plaatsen van enkele  </pre>

====================================================================== Einde pagina 678 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 679 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  26 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
versnellingsmeters. Dit om in deze omgeving de grondbewegingen aan het 
oppervlak te registreren die de schade aan bouwwerken veroorzaken. Daarnaast 
adviseert SodM om NAM voor de gasvelden Eleveld en Vries-Zuid een risico-
beheerssysteem te laten ontwikkelen en implementeren. De Tcbb, de decentrale 
overheden en de Mijnraad onderschrijven deze SodM-adviezen. De versnellings-
meters zullen de grondbewegingen in het gebied aan het oppervlak registreren, 
waardoor de beoordeling van het causale verband tussen een door de gaswinning 
geïnduceerde aardbeving en gebouwschade wordt vereenvoudigd. Het risico-
beheerssysteem maakt het mogelijk om in te grijpen in de gaswinning indien de 
optredende risico’s daar aanleiding toe geven.  
De minister heeft naar aanleiding van de adviezen de artikel en 3 en 4 opge-
nomen. Dit om het installeren en operationeel hebben van enkele versnellings-
meters evenals het ontwikkelen en operationeel hebben van een risicobeheers-
systeem binnen drie respectievelijk zes maanden na vaststelling van dit besluit, te 
borgen.  
Gelet op het bovenstaande ziet de minister geen aanleiding om in het belang van 
de veiligheid voor omwonenden of het voorkomen van schade aan gebouwen of 
infrastructurele werken of de functionaliteit daarvan, of in het belang van de 
gevolgen voor milieu of natuur, de instemming met het winningsplan geheel of 
gedeeltelijk te weigeren, zoals hierboven is toegelicht.  
 
7.3.4 Schade door bodembeweging 
Hieronder wordt achtereenvolgens een reactie gegeven op de adviezen zoals 
genoemd in paragraaf 6.6. 
 
Beschrijv en wat precies wordt verstaan onder ‘schade’  
Voor de vraag of ingestemd kan worden met het winningsplan is het begrip 
schade zoals dat gebruikt wordt in artikel 36, eerste lid, onderdeel a, van de Mbw 
bepalend. Het gaat daarbij om schade aan gebouwen of infrastructurele werken of 
de functionaliteit daarvan.  
Los daarvan is het mogelijk dat er schade ontstaat door de gaswinning. In dat 
geval dient NAM - op basis van de aansprakelijkheid zoals geregeld in het 
Burgerlijk Wetboek Boek 6 artikel 177 - deze te vergoede n. Als dit zich voordoet 
zal het schadebegrip zoals dat gehanteerd wordt in het kader van het Burgerlijk 
Wetboek leidend zijn. 
Mocht iemand schade hebben en vermoeden dat deze schade het gevolg is van de 
gaswinning terwijl NAM dit oorzakelijk verband ontke nt, dan kan deze persoon 
zich melden bij het landelijk loket mijnbouwschade, dat per 1 januari 2017 
operationeel is. Dit loket zal de klacht dan vervolgens in behandeling nemen. Dit 
kan leiden tot een inhoudelijke beoordeling hiervan door de Tcbb of een 
soortgelijke andere onafhankelijke commissie. 
Gelet op het bovenstaande acht de minister het niet opportuun in het kader van 
dit instemmingsbesluit een kader op te stellen om duidelijk te maken wat precies 
onder schade in de zin van het Burgerlijk wetboek moet worden verstaan. 
 
In winningsplan geen aandacht voor voorkómen of beperken van schade 
De Mbw is gericht op het stellen van zodanige randvoorwaarden dat de uitvoering 
van de mijnbouwactiviteit op een verantwoorde, veilige en doelmatige wijze kan 
plaatsvinden. In dat kader stelt de Mbw onder andere dat het winningsplan een </pre>

====================================================================== Einde pagina 679 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 680 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  27 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
beschrijving dient te bevatten van de maatregelen ter voorkoming van schade 
door bodembeweging (artikel 35, eerste lid, onderdeel f) . Maatregelen waaraan 
hierbij gedacht kan worden zijn bijv. het niveau van de productie of het plaatsen 
van meetinstrumenten om de effecten van de gaswinning aan het oppervlak te 
kunnen vaststellen . Daarbij geldt voor de beoordeling van het thans voorliggende 
winningsplan Westerveld dat het Westerveld systeem al geruime tijd in productie 
is, sommige velden al uitgeproduceerd zijn en  sommige velden alleen in het 
optimistische scenario nog zullen produceren. Het niveau van de nog resterende 
productie uit het Westerveld systeem is relatief beperkt. Voor de bevende velden 
Vries-Zuid en Eleveld wordt in het winningsplan (onderdeel D4) melding gemaakt 
van het plaatsen van versnellingsmeters. Het is dan ook onjuist dat de op grond 
van de Mbw vereiste beschrijving in het winningsplan zou ontbreken (zie de 
onderdelen C3, C4 , D3 en D4 van het winningsplan).    
 
Proces van schademelding, onderzoek en afhandeling publiek toegankelijk maken  
Het advies van de decentrale overheden om publiek te maken hoe het proces van 
schademelding, onderzoek en afhandeling door NAM plaatsvindt, wordt opgevolgd . 
Dit vergroot namelijk het vertrouwen in een eventuele toekomstige schadeafhan-
deling en maakt het ook mogelijk waar nodig verbeteringen in dat proces aan te 
brengen. Dit advies is als voorschrift overgenomen in dit instemmingsbesluit 
(artikel 5 ). 
 
Voorschrift voor vlot en adequaat afhandelen van schade- en compensatieclaims 
De minister onderschrijft, voor zover de effecten van de gaswinning Westerveld 
daartoe aanleiding geven, de door de decentrale overheden genoemde behoefte 
aan een adequate regeling voor de afdoening en vergoeding van schades en 
compensatie . Afspraken hierover dien en primair gemaakt te worden tussen de 
decentrale overheden en NAM; NAM heeft aangegeven te willen meewerken aan 
de totstandkoming van afspraken hierover . Het voorschrift zoals opgenomen in 
artikel 5 onderschrijft dit.   
 
Evenals in Groningen, een volledig onafhankelijk orgaan voor afwikkeling schade 
De gaswinning uit het Groningenveld en de daarmee samenhangende schade-
problematiek is uniek in Nederland en is niet vergelijkbaar met de gaswinning uit 
de kleine gasvelden. Voor de (gecontinueerde) gaswinning Westerveld wordt 
verwacht dat deze slechts tot een beperkt aantal gevallen van mijnbouwschade 
zou kunnen leiden. De minister ziet voor de gaswinning Westerveld dan ook geen 
aanleiding voor het instellen van een onafhankelijk orgaan voor de afwikkeling van 
schade, anders dan de Tcbb. 
 
Nulmeting aan gebouwen 
De decentrale overheden adviseren om nulmetingen voor te schrijven aan alle 
gebouwen boven en nabij de gasvoorkomens Eleveld en Vries-Zuid. 
De minister heeft tijdens de behandeling van het wetsvoorstel tot wijziging van de 
Mbw (Kamerstukken I 2015/2016, 34 348, nr. A) in juni/juli 2016 in de Tweede 
Kamer aangegeven dat hij, wanneer de effecten van de mijnbouwactiviteit, de 
locatie of de omgeving daartoe aanleiding geven, genegen is tot het opnemen van 
de verplichting tot het uitvoeren van een representatieve nulmeting aan </pre>

====================================================================== Einde pagina 680 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 681 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  28 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
gebouwen (bouwkundige vooropname) als voorschrift in het instemmingsbesluit. 
Dit is op basis van het winningsplan Westerveld het geval boven en nabij de 
gasvoorkomens Eleveld en Vries-Zuid. Dit voorschrift is opgenomen in dit 
instemmingsbesluit (artikel 6 ).  
Deze nulmeting aan gebouwen is bedoeld als hulpmiddel om gedurende de 
(verdere) gaswinning, bij een vermoeden van mijnbouwschade aan een gebouw, 
het oorzakelijk verband tussen de gaswinning en de eventueel toekomstige 
gebouwschade te kunnen vaststellen. Ondanks dat het hier gaat om het vervolg 
van een bestaande gaswinning en het dus gaat om een tussentijdse meting, wordt 
toch de term nulmeting gebruikt.  
 
Omgekeerde bewijslast 
Het principe van omkering van de bewijslast geldt uitsluitend voor het effect-
gebied van de gaswinning uit het Groningenveld, omdat alleen daar sprake is van 
grote aantallen schadegevallen als gevolg van de gaswinning in dat gebied. 
Daarom is er ook geen sprake van rechtsongelijkheid.  Deze stellingname van de 
minister is bevestigd door de Raad van State in haar uitspraak 201607953/1/A1 
van 19 april 2017 inzake de gaswinning Oppenhuizen.  
 
Onderzoeken alternatieve winningstechnieken ter beperking van bodemtrillingen 
De gemeente Leek adviseert om NAM alternatieve winningstechnieken te laten 
onderzoeken om daarmee de kans op schade aan gebouwen als gevolg van 
bodemtrillingen te verkleinen of voorkomen. 
Gegeven de tijd die het vergt om dit soort onderzoeken uit te voeren en eventuele 
maatregelen te implementeren, en gezien de eindfase waarin de gaswinning 
Westerveld zich bevindt, acht de minister het niet zinvol om zo een onderzoek 
voor de gaswinning Westerveld voor te schrijven. Het verwachte (beperkte) aantal 
schadegevallen geven hiertoe ook geen aanleiding. 
 
NAM verantwoordelijk voor afhandeling schade aan waterhuishouding 
Het waterschap is verantwoordelijk voor de waterhuishouding en bepaalt of maat-
regelen dienen te worden getroffen om schade aan het watersysteem als gevolg 
van bodemdaling te voorkómen of herstellen. Mochten er maatregelen nodig 
blijken, dan is NAM verplicht om (aan het waterschap) alle kosten te vergoeden 
waarvan is aangetoond dat deze veroorzaakt zijn door de bodemdaling als gevolg 
van de gaswinning van NAM. 
 
Opnemen voorschrift tot vergoeding van schade door bodemdaling 
Als een oorzakelijk verband tussen de schade en de gaswinning van NAM wordt 
vastgesteld, dan moet NAM deze schade vergoeden (Burgerlijk Wetboek Boek 6 
artikel 177). Zou NAM hier niet (meer) toe in staat zijn, dan vindt vergoeding 
plaats uit het Waarborgfonds mijnbouwschade. Aangezien deze verplichting direct 
voortvloeit uit de Mbw, hoeft hierover geen voorschrift te worden opgenomen in 
dit instemmingsbesluit. 
 
Conclusie 
De Tcbb sluit niet uit dat de bodemtrilling gevolgen kan hebben voor schade aan 
gebouwen. Dit kan betekenen dat in de nabijheid van een gasvoorkomen mogelijk 
lichte tot matige schade (scheuren in muren tot constructieve schade) kan </pre>

====================================================================== Einde pagina 681 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 682 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  29 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
optreden aan gebouwen, afhankelijk van de kwetsbaarheid (type en onderhoud) 
van het gebouw en de intensiteit van de beving. Uit het historisch overzicht van 
bevingen in voorkomens genoemd in het winningsplan, komt naar voren dat er 
zestien schademeldingen zijn geweest, allen gerelateerd aan bodemtrilling door 
productie uit het gasveld Eleveld.  
Zodra het oorzakelijk verband tussen de schade en de gaswinning van NAM wordt 
vastgesteld, dan moet NAM deze schade vergoeden (Burgerlijk Wetboek Boek 6 
artikel 177).Het is niet nodig in dit besluit hiervoor een voorschrift op te nemen.  
De decentrale overheden adviseren daarnaast om publiek te maken hoe het 
proces van schademelding, onderzoek en afhandeling door NAM plaatsvindt, een 
vlotte en adequaat afhandeling van schade- en compensatieclaims te bevorderen 
en zorg te dragen voor een nulmeting aan gebouwen boven of nabij de gasvelden 
Eleveld en Vries-Zuid. 
De minister heeft naar aanleiding van de adviezen de artikelen 5 en 6 opgeno-
men. Hierdoor dient NAM te zorgen voor een transparant proces van schade-
melding, adequaat onderzoek naar en afhandeling van schadeverzoeken binnen 
een redelijke termijn en het openbaar maken van informatie. Ook is het uitvoeren 
van een representatieve nulmeting aan gebouwen boven of nabij de gasvelden 
Eleveld en Vries-Zuid voor geschreven. 
Gelet op het bovenstaande ziet de minister geen aanleiding om in het belang van 
het voorkomen van schade aan gebouwen of infrastructurele werken of de 
functionaliteit daarvan, de instemming met het winningsplan geheel of gedeeltelijk 
te weigeren. 
 
7.4 Reactie op zienswijzen 
[PM] 
 
8. Slotconclusie 
In hetgeen inzake het winningsplan Westerveld is geadviseerd door SodM, Tcbb, 
de decentrale overheden en de Mijnraad, ziet de minister geen aanleiding om in 
het belang van de veiligheid voor omwonenden of het voorkomen van schade aan 
gebouwen of infrastructurele werken of de functionaliteit daarvan, in het belang 
van het planmatig gebruik of beheer van delfstoffen, of in het belang van de 
gevolgen voor milieu of natuur, de instemming met het winningsplan geheel of 
gedeeltelijk te weigeren. Dit is nader toegelicht in de deelconclusies zoals 
opgenomen in hoofdstuk 7. Wel heeft de minister mede naar aanleiding van de 
uitgebrachte adviezen voorschriften en beperkingen verbonden aan zijn 
instemming, zoals genoemd in de artikelen 1 tot en met 7. 
 
Gelet op de inhoud van het door NAM ingediende winningsplan Westerveld en de 
naar aanleiding hiervan ingediende adviezen, kan de gevraagde instemming dan 
ook worden verleend onder het stellen van de in onderstaand besluit genoemde 
voorschriften en beperkingen. 
 
Gelet op de artikelen 34, derde lid, en 36, tweede lid, van de Mbw; 
 
 
 
 
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 682 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 683 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  30 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
Besluit: 
 
Artikel 1 
Het door de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. op 11 september 2016 
ingediende gewijzigde winningsplan Westerveld verkrijgt - met inachtneming van 
de hierna genoemde voorschriften - de instemming als bedoeld in artikel 34, 
derde lid, van de Mijnbouwwet, met uitzondering van de toepassing van zuur- of 
hydraulische stimulatie. 
 
Artikel 2  
De Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. dient direct na de vaststelling van dit 
besluit met de verantwoordelijke overheden ten aanzien van het normale beheer 
en onderhoud van waterkeringen en waterlopen in overleg te treden over welke 
(waterhuishoudkundige) maatregelen bij welke hoeveelheid bodemdaling door de 
gaswinning noodzakelijk worden om nadelige gevolgen te voorkomen of te 
beperken. De Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. dient binnen drie maanden 
na de vaststelling van dit besluit met elk van de betrokken waterschappen 
afspraken te hebben gemaakt om de noodzakelijke (waterhuishoudkundige) 
maatregelen te (laten) realiseren. 
 
Artikel 3 
De Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. dient, in overleg met het Koninklijk 
Nederlands Meteorologisch Instituut, binnen drie maanden na vaststelling van dit 
besluit enkele versnellingsmeters boven de gasvelden Eleveld en Vries-Zuid te 
installeren en operationeel te hebben. Deze versnellingsmeters dienen de 
grondbewegingen in het gebied aan het oppervlak zodanig te registreren dat de 
beoordeling van het causale verband tussen een door de gaswinning geïnduceerde 
aardbeving en gebouwschade hierdoor wordt vereenvoudigd. 
 
Artikel 4 
De Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. dient binnen zes maanden na 
vaststelling van dit besluit , door toezending aan de Minister van Economische 
Zaken en ten genoegen van de Inspecteur-generaal der mijnen, voor de gas-
velden Eleveld en Vries-Zuid in het winningsplan een risicobeheerssysteem te 
ontwikkelen en operationeel te hebben.  
 
Artikel 5 
De Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. zorgt voor een transparant proces van 
schademelding, adequaat onderzoek naar en afhandeling van schadeverzoeken 
binnen een redelijke termijn, en maakt de betreffende informatie binnen drie 
maanden na het onherroepelijk worden van dit besluit openbaar. 
 
Artikel 6 
De Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. dient, binnen zes maanden na 
vaststelling van dit besluit zorg te dragen voor het uitvoeren van een 
representatieve nulmeting aan gebouwen boven of nabij de gasvoorkomens 
Eleveld en Vries-Zuid teneinde eventuele toekomstige mijnbouwschade aan 
gebouwen door de gaswinning Westerveld beter te kunnen vaststellen.  
 
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 683 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 684 ======================================================================

<pre> 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pagina  31 van 31 
 Directoraat -generaal 
Energie, Telecom & 
Mededinging  
Directie  Energie en Omgeving  
 
 
DGETM -EO / 16179478  
Artikel 7 
Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag waarop de termijn voor het 
indienen van een beroepschrift afloopt en komt te vervallen op 31 december 
2028.  
 
De Minister van Economische Zaken,  
namens deze: 
 
 
 
 
 
drs. J.M.C. Smallenbroek 
directeur Energie en Omgeving </pre>

====================================================================== Einde pagina 684 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 685 ======================================================================

<pre>Date : 27-2-2018 13:07:47
F
T
C
"
S
ubject : FW: m em o verkenning Tcbb aanpak onafhankelijke schadeafhandeling 26-2
A
ttachm ent : m em o verkenning Tcbb aanpak onafhankelijke schadeafhandeling 23-2-2018.docx;
D
ag 
 
I
k heb net nog geprobeerd je te bellen.
W
ij hebben hier overleg gehad met i    waarbij ook de memo is besproken.
 
D
e memo is wat hem betreft prima als eerste reactie indien er morgen publiciteit ontstaat/persvragen komen
n
.a.v. aanbieden advies Tcbb aan Minister EZK.
 
D
e inzet van ons is een gelijke behandeling in de schadeafwikkeling zoals in Groningen.
In vergelijking met het Protocol Groningen mist hij in onze memo (onder de reactie: ) “
de verantwoordelijke Staat”
C
oncreet betekent dat immers dat EZK na onafhankelijke beoordeling de schade toekenning verzorgt
D
us geen gebiedsarrangementen.
Misschien kan dit nog worden toegevoegd.
 
 
  en ik zijn beiden na vandaag afwezig.  heeft geprobeerd Marco Out te bellen.
I
k begreep van   zo-even dat   bij jullie aanspreekpunt is (i.v.m. afwezigheid   i )
 
M
et v riendelijke groet,
 
i
P
rojectcoördinator - beleids medewerk er RO
G
emeente Aa en Hunze
P
os tbus  93 • 9460 AB Gieten 
S
piek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
w
ww.aaenhunze.nl
 l   
 
i
:    
 
 i i  
 
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
maandag 26 februari 2018 16:41
A
an:
 
  ' @tynaarlo.nl'; @drenthe.nl'; i  
O
nderwerp:
 
memo verkenning Tcbb aanpak onafhankelijke schadeafhandeling 26-2
 
H
eren,
 
Z
oals beloofd.
 
G
roet,
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De
g
emeente Assen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
D
ISCLAIMER:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde
i
nformatie. 
A
ls u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
16.341
</pre>

====================================================================== Einde pagina 685 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 686 ======================================================================

<pre> 
Eenheid Beleid  - Beleidsregis seurs  
  
 
M e m o  
Van :  
Aan :    
Datum  : 26 februari 2018  
Onderwerp  : Reactie op verkenning Tcbb schad eafhandeling  mijnbouwschade Nederland  
 
Dit memo is ambtelijk afgestemd tussen de provincie Drenthe en de gemeenten Tynaarlo, Aa 
en Hunze en Assen.  
 
Aanleiding  
Onlangs is een door de minister een schadeprotocol voor het Groninger veld vastgesteld 
waarbij de NAM uit het proces van schadeafhandel ing is gestapt. Deze geldt echter al leen 
voor schades veroorzaakt door gaswinning uit het Groninger veld. De rest van Nederland wil 
ook een goede onafhankelijke schadeafhandeling.  
 
De Tcbb heeft op verzoek van de minister van EZK een verkenning uitgevoerd naar de 
mogelijkheid om te komen tot een uniforme wijze van afhandeling van schade veroorzaakt 
door mijnbouw  voor de rest van Nederland . De Tcbb heeft hiervoor een aantal instanties 
geïnterviewd , waaronder de provincie en gemeenten in Noord Dren the.  
Woensdag 21 februari hebben wij ambtelijk een eindconcept van deze verkenning 
vertrouwelijk ontvangen van de Tcbb. Het rapport wordt 28 februari door de Tcbb  
aangeboden aan de min ister. 
 
Strekking van de Tcbb verkenning . 
In de verkenning zijn de contouren  geschetst van een mogelijk meer integrale , 
onafhankelijke aanpak van mijnbo uwschades.  
   
De Tcbb pleit voor een integrale aanpak van schaderisico’s die moet bestaan uit:  
• een integrale en transparante beoordeling van schaderisico’s voorafgaand aan de 
gaswinning.  
• transparante monitoring van schades tijdens de gaswinning .  
• een adequate afhandeling van schades tijdens of na de gaswinning . 
 
Er wordt in het rapport aangegeven dat het technisch erg lastig is om de relatie te leggen 
tussen schade en bodembeweging of bodemdaling. Daarom vindt de Tcbb het belangrijk dat 
er vooraf en tijdens de mijnbouwactiviteit lees: gaswinning goed gemonitord wordt . 
 
Men pleit voor een gebiedsarrangement vastgelegd door de mijnbouwer en het lokaal 
bestuur voor afhandeling van met name klein e schades. Deze moet zorgen voor een 
basisvoorziening waarmee klein e schades snel en efficiënt worden afgehandeld.  
     
Voor grote schades wil men een landelijk onafhankelijk instituut zoals die voor Groningen nu 
wordt ingericht.   
 
Men erken t in de verkenning dat de omgekeerde bewijslast een betere uitgangspositie voor 
de inwoner verschaft maar er wordt in het advies niet voor gepleit.  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 686 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 687 ======================================================================

<pre> 
 
 
Eerste i ndruk van het advies  
De verkenning biedt goede aanknopingspunten voor een adequate en ruimhartige 
schadeafhandeling .  
Er wordt door Tcbb gesteld dat in de verkenning de contouren zijn geschetst voor een 
uniforme wijze van afhandeling van schade veroorzaakt door mijnbouw voor de rest van 
Nederland.  Er zijn nog veel zaken niet uitgewerkt en dat leidt nog tot vragen en 
ondui delijkheid. Het advies komt niet geheel  overeen met het  advies en zienswijze van de 
gemeenten op het W inningsplan  Westerveld  ten aanzien van schadeafhandeling.  
 
Positief:  
Men wil naar een onafhankelijke beoordeling van mijnbouwschade en de mijnbouwer uit het 
schadeafhandelingstraject. Er wordt aangegeven dat er veel meer aandacht moet zijn voor 
monitoring vooraf, tijdens en  na beëindiging van de mijnbouwactiviteiten.  
 
Kanttekeningen:  
Er wordt niks gezegd over het voorkomen van schade ; omgekeerde bewijslast  zit niet in het 
advies en o nduidelijk is wat bedoeld wordt met gebiedsarrangement en regionale aanpak . 
Wie vult de basisvoorziening voor kleine schades en wat is de gedachte van de Tcbb achter 
een rol voor het lokale bestuur in het schadetraject ? Tot nu toe hebben we aangegeven wel 
te willen meedenken maar geen verantwoordelijkheid willen hebben. Dit hoort thuis bij het 
Rijk. 
 
Reactie  
Mocht de pers vragen stellen, dan zou de reactie als volgt kunnen luiden:  
- Wij hebben net kennis genomen van het a dvies en moeten het nog grondig lezen.  
Daar waar het gaat om onze eerste indruk:  
- Wij zijn positief over het advies aangezien het tegemoet komt aan veel punten die wij 
in ons advies en zienswijzen naar voren hebben gebracht. Het advies is om te komen 
tot ee n onafhankelijke beoordeling van mijnbouwschade en de mijnbouwer weg te 
houden uit het schadeafhandelingstraject. Er worden ook duidelijke uitspraken 
gedaan over aandacht voor monitoring vooraf, tijdens en na beëindiging van de 
mijnbouw activiteit. Ook is er het voorstel om met kleine schades soepel om te gaan.  
- Minder positief zijn wij over het aspect omgekeerde bewijslast/ wettelijk 
bewijsvermoeden. De Tcbb geeft aan dat de omgekeerde bewijslast de burger helpt, 
maar in het advies wordt hier niet voor gepleit. In het kader van de rechtsgelijkheid is 
het wenselij k dat deze voor alle inwoners met mijnbouwschade gaat gelden en niet 
alleen in Groningen.  
De Tcbb adviseert verder om te gaan we rken met gebiedsarrangementen w aarin 
mijnbouwbedrijven en lokaal bestuurders afspraken maken. Uit het advies wordt niet 
duideli jk hoe dit arrangement er uitgaat zien.  Wij hebben vragen over hoe bij 
verschillende gebiedsarrangement de rechtsgelijkheid  wordt geborgd. Verder 
hebben de lokalen bestuurders in de zienswijzen op het Winningsplan Westerveld  
aangegeven graag mee te denken over oplossingen, maar geen formele 
bevoegdheden te willen overnemen. Het is niet duidelijk hoe het gebiedsarrangement 
zich hiermee verhoudt.  
- Wij zijn benieuwd hoe het advies zijn doorwerking gaat krijgen in het besluit van de 
minister op het Winnin gsplan Westerveld.  
- Wij worden graag betrokken bij het vervolgproces (optioneel: en zullen nog reageren 
op het advies)  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 687 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 688 ======================================================================

<pre>Date : 11-1-2018 15:56:50
From  :  
Attachm ent : Handhavingsverzoek inzake productieput Vries 10 aan SodM 14 augustus
definitief.pdf;Antw oord_SodM_op_handhavingsverzoek_dd_14082017.pdf;Antw oord_EZ _verzoek_nieuw _instem m ingsbesluit.pdf;Antw oord_SodM_op_bezw aarschrift_dd_29112017.pdf;Bezw aarschrift
op antw oord SodM 17162697 .pdf;
 
Ook voor jou ter info.
 
Met vriendelijke groet,
 
 
Beleidsspecialist gemeente Assen
 
 -
 -
Website: www@assen.nl
 
Van:
   
Verzonden:
 donderdag 11 januari 2018 13:38
Aan:
Onderwerp:
 
Dag ,
 
Hierbij het overzicht van de correspondentie tussen   en de reactie van Sodm en Min van EZ
.
Ze wordt uitgenodigd te verschijnen voor een hoorcommissie.
 
14 aug 2017        : handhavingsverzoek  
20 okt 2017         : reactie Sodm op verzoek handhaving
24 okt 2017         : reactie EZ op verzoek handhaving
29 nov 2017        : bezwaar  
4 dec 2017          : reactie Sodm op bezwaar    
 
 
Met vriendelijke groet,
 
 
Beleidsspecialist gemeente Assen
 
 -
 -
Website: www@assen.nl
 
-----Oorspronkelijk bericht-----
i @aaenhunze.nl
]
Verzonden: woensdag 10 januari 2018 14:23
A
. @assen.nl
>
@
assen.nl
>
 
Zo ja, dan graag even een kopie daarvan!
 
Met v riendelijke groet,
Projectcoördinator - beleids medewerk er RO
Gemeente Aa en Hunze
Pos tbus  93 • 9460 AB Gieten 
Spiek ers teeg 1 • 9461 BH Gieten
www.aaenhunze.nl
Telefoon algemeen: 14 0592
l  :    
i
  : 
-----Oorspronkelijk bericht-----
Verzonden: maandag 28 augustus 2017 13:51
l @assen.nl
. @tynaarlo.nl
)
Onderwerp: FW: Ter informatie Handhavingsbesluit voor SodM en verzoek nieuw instemmingsbesluit Minister EZ betreffende gasput Vries 10
 
 
 
Gemeentebestuur Tynaarlo en Aa en Hunze (binnengekomen via de griffie)
 
Graag even bericht over jullie eventuele reactie aan deze inwoner van Assen.
 
 
Met vriendelijke groet,
Projectcoördinator - beleidsmedewerker RO Gemeente Aa en Hunze Postbus 93 • 9460 AB Gieten Spiekersteeg 1 • 9461 BH Gieten www.aaenhunze.nl
 
 
-
----Oorspronkelijk bericht-----
Verzonden: woensdag 16 augustus 2017 10:37
Aan: zaaksysteem
Onderwerp: FW: Ter informatie Handhavingsbesluit voor SodM en verzoek nieuw instemmingsbesluit Minister EZ betreffende gasput Vries 10
 
Hoi 
]
Verzonden: dinsdag 15 augustus 2017 14:44
Onderwerp: Ter informatie Handhavingsbesluit voor SodM en verzoek nieuw instemmingsbesluit Minister EZ betreffende gasput Vries 10
 
Geachte heer/mevrouw,
 
Hierbij stuur ik aan het college van Burgemeester en Wethouders en de Raad ter informatie het verzoek dat ik verstuurd heb aan de Minister van Economische Zaken om een nieuw instemmingsbesluit te nemen
aangaande productieput Vries 10 van de NAM onderdeel van gasveld Vries Zuid en onderdeel van winningsvergunning Westerveld.
 
Verder stuur ik u ter informatie het verzoek dat ik gedaan heb bij de Generaal-inspecteur van de Mijnen om te handhaven betreffende productieput Vries-10.
 
Als betrokken partij heb ik besloten om u op de hoogte te brengen van mijn verzoek aan de Minister van EZ. Mocht u nog vragen hebben dan kunt u mij bereiken via deze mail of via mijn   
16.342
</pre>

====================================================================== Einde pagina 688 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 689 ======================================================================

<pre>9403 SX Assen
 
M
e
t vriendelijke groeten,
 
 
 
D
ISCLAIMER:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend en de gemeente Aa en Hunze aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde informatie. 
A
ls u niet de bedoelde ontvanger bent wilt u dan dit bericht en ieder aangehecht databestand verwijderen en de afzender hiervan via e-mail op de hoogte stellen.
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 689 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 690 ======================================================================

<pre>Staatstoezicht op de Mijnen
Ministerie van Economische Zaken
Inspecteur generaal van Staatstoezicht op de Mijnen
Postbus 24037
2490 AA Den Haag
Assen,  maandag 14 augustus 2017.
Betreft: Handhavingsverzoek betreffende productieput Vries-10 gaswinning Westerveld
Geachte heer, mevrouw,
Hierbij verzoek ik u om handhavend op te treden ten aanzien van de gasproductie in productieput 
Vries-10 door de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), tot er een nieuw instemmingsbesluit 
van de Minister van Economische Zaken betreffende de gaswinning in deze productieput is, die 
niet gebaseerd is op de aanvraag wijziging gaswinning Westerveld van datum 9 september 2016 
maar op een nieuwe aanvraag wijziging gaswinning die specifiek Vries-10 betreft. 
Mocht u niet kunnen handhaven omdat er op dit moment terecht gas gewonnen wordt op basis van
de vigerende vergunning en zonder bijvoorbeeld een m.e.r en zonder toetsing aan de Mijnbouwwet
2017, dan verzoek ik u in elk geval aan het eind 2018 te handhaven omdat er voor deze 
winningsput geen aanvraag wijziging gaswinning gedaan is door de NAM, die verlenging van de 
gaswinning betreft na 2018. 
De reden voor mijn aanvraag is dat er voldoende stellingen aan te voeren zijn op basis van 
aanwezige informatie en onderbouwt door een groot aantal argumenten en conclusies die 
bewijzen dat de productie in Vries-10 op onjuiste gronden gestart is door de NAM die zich 
daarmee geen zorgzame winningspartij betoont en op onjuiste en mogelijk zelfs onrechtmatige 
gronden is toegestaan door de Minister van Economische Zaken, die zich daardoor niet als een 
betrokken en zorgzame bestuurder gedraagt. 
De redenen dat ik mijn verzoek tot u wend zijn de volgende; 
Krachtens uw functie hebt u de bevoegdheid tot het opleggen van een bestuurlijke maatregel ter 
handhaving van de Mijnbouwwet en de bij of krachtens die wet gestelde verplichtingen berust op 
grond van artikel 132 van die wet bij de Minister van EZ. In het Besluit mandaat, volmacht en 
machtiging EZ 2015 heeft de Minister van EZ deze bevoegdheid gemandateerd aan de Inspecteur-
generaal der Mijnen. Het is mij bekend dat een besluit als dit door u namens de Minister van EZ 
genomen wordt. 
En
Als eigenaar/bewoner van Jadestoep 25, gelegen in de woonwijk Marsdijk te Assen ben ik 
woonachtig circa 800 meter vanaf de productieput Vries-10. Ook ben ik een van de bewoners die 
mogelijk schade aan mijn onroerend goed ondervindt als er een aardbeving door gaswinning 
plaatsvindt tijdens de gaswinning tot 2018 of in de 30 jaar die daarop volgen. Mijn verzoek om 
handhaving dient daarom te worden beschouwd als een aanvraag om een beschikking conform 
artikel 4:2 van de Algemene wet bestuursrecht (hierna; Awb). Artikel 1:3, derde lid van de Awb 
1</pre>

====================================================================== Einde pagina 690 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 691 ======================================================================

<pre>definieert een aanvraag als een verzoek van een belanghebbende, een besluit te nemen. Onder 
belanghebbende wordt verstaan: degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken 
(artikel 1:2, eerste lid, Awb). Ten aanzien van bestuursorganen worden de hun toevertrouwde 
belangen als hun belangen beschouwd (artikel 1:2, tweede lid, Awb).
1. IN AANMERKING GENOMEN DAT:
 1.1. Met de Actualisering winningsvergunning Drenthe; overdracht winningsvergunningen 
Drenthe III en Drenthe IV van 17 juli 2007/Nr.ET/EM/7075840 vervallen een aantal 
voorschriften uit de oorspronkelijke vergunning omdat zij onderwerpen bevat die in de 
Mijnbouwwet van 2003, dan wel andere wetgeving geregeld zijn en verder een aantal 
begrippen die verouderd zijn. De winningsvergunning Drenthe wordt op 17 juli 2007 
integraal vastgesteld.
 1.2. Na 2007 zijn er een aantal aanvragen wijziging gaswinning door de NAM ingediend die 
betrekking hebben op Vries Zuid, Vries 1, Vries 8 en Assen, allen onderdelen van het 
Westerveld Systeem,  de winningsvergunning Drenthe II (K.B. 4/11/1968, laatstelijk 
gewijzigd d.d. 17 juli 2007 bij beschikking ET-EM-7075840)  
 1.3. 2 april 2015 heeft minister Kamp van EZ de kabinetsreactie op het OVV-rapport aan de 
Tweede Kamer gestuurd. Hij geeft aan dat hij, vooruitlopend op inwerkingtreding van de
voorgestelde wijzigingen in de Mijnbouwwet, ingediende (wijzigingen van) 
winningsplannen zoveel mogelijk in de geest van de aangekondigde wijziging van de 
Mijnbouwwet behandeld.
 1.4. 21 mei 2015 heeft de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. te Assen, een aanvraag 
ingediend om een vergunning ingevolge de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht. 
De aanvraag heeft betrekking op de inrichting Vries 1, gelegen nabij Kleuvenveld te 
Taarlo in de gemeente Assen, op de percelen kadastraal ingedeeld, gemeente Assen, 
sectie Y, nummers 164, 165 en 528.
 1.5. 14 maart 2016 heeft EZ een brief gestuurd aan de NAM met als kenmerk DGETM-
EO/16034301 waarin aangekondigd wordt dat de omgevingsvergunning voor Inrichting 
Vries 1 waarvan productieput Vries-10 onderdeel uitmaakt wordt verleend en inwerking 
treed nadat de termijn van zes weken voor het indienen van een beroepsschrift 
verstreken is.
 1.6. 29 augustus 2016 is de meest recente versie van het winningsplan Westerveld nog in 
detail besproken met medewerkers van Staatstoezicht op de Mijnen en uw ministerie. 
Op basis van de aangebrachte veranderingen in de aanvraag, vraagt de NAM de 
Minister EZ de procedure tot instemming met het winningsplan te hervatten. 
 1.7. 11 september 2016 ontvangt het ministerie van Economische Zaken een aanvraag van 
de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. (hierna: NAM) tot instemming met het 
gewijzigde winningsplan Westerveld met als datum 9 september 2016. 
 1.8. Op het moment van de aanvraag wijziging winningsplan Westerveld van de NAM op 9 
september 2016 wordt er nog geen gas gewonnen in de productieput Vries-10. 
 1.9. 13 oktober 2016 stuurt de Inspecteur-generaal der Mijnen een advies winningsplan 
Westerveld naar het ministerie van EZ met als kenmerk 16152380 waarin de 
2</pre>

====================================================================== Einde pagina 691 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 692 ======================================================================

<pre>productieput Vries-10 genoemd wordt in verband met de productie van Vries Zuid.
 1.10. 26 januari 2017 Beantwoording vragen over de plannen van NAM om de put Vries-10 
in Assen op te starten door Minister Kamp van EZ.
 1.11. Van maandag 8 mei tot en met maandag 19 juni 2017 ligt het ontwerp-
instemmingsbesluit voor de gewijzigde gaswinning ter inzage. Iedereen heeft de 
mogelijkheid te reageren met een zienswijze. 
 1.12. De voorbereidingen voor de productie in Vries-10 zijn gestart tussen 25 december en 
31 december 2016. Daarna is de productie langzaam op gang gekomen. Op dit 
moment augustus 2017 wordt er gas gewonnen met toestemming van de Minister 
Kamp op basis van onder andere de vigerende vergunning. De echte startdatum van de
winning wordt wordt nergens genoemd, maar in de mail die ik op 20 juli 2017 
ontvangen heb van de voorlichter  van de NAM wordt 
aangegeven dat deze tussen 25 december en 31 december 2016 ligt. (deze mail wordt 
als bijlage toegevoegd bij deze brief) 
 1.13. De aanvraag wijziging gaswinning Westerveld van 9 september 2016 staat los van de 
nieuwe productieput Vries-10 en van de aanvang van de productie in Vries-10. Voor 
Vries-10 moet de NAM nog een nieuwe aanvraag wijziging gaswinning Vries1 of Vries 
Zuid of Westerveld indienen.
 1.14. Er is voor de productieput Vries-10 door de NAM nog geen aparte aanvraag wijziging 
gaswinning ingediend na het verkrijgen van de verkrijgen van de omgevingsvergunning 
voor Inrichting Vries 1. 
2. STELLINGEN GASWINNING PRODUCTIEPUT VRIES-10
Productieput Vries-10 is een nieuwe put binnen Vries-1 en gasveld Vries Zuid.
Zowel de NAM als de Minister van EZ als SodM als TNO als alle andere de adviespartijen 
erkennen en geven aan dat Vries-10 een nieuwe productieput betreft en geen oude put die 
opnieuw in gebruik is genomen. Ook is men het erover eens dat Vries-10 een andere put VRS-3C  
die al 23 jaar gesloten is vervangt, als het gaat om de productie binnen het gasveld Vries Zuid. 
Maar dat neemt niet weg dat het wel een nieuwe put betreft waar een omgevingsvergunning voor 
is aangevraagd en afgegeven, waar een nieuwe installatie is gebouwd en waar toestemming voor 
productie van de Minister van EZ voor is gegeven. 
De vigerende vergunning waarop binnen Westerveld Systeem gasproductie plaatsvindt is de 
geactualiseerde winningsvergunning Drenthe; overdracht winningsvergunningen Drenthe III en 
Drenthe IV van 17 juli 2007/Nr.ET/EM/7075840. Daarna is er geen instemmingsbesluit meer 
genomen over Vries 1 en met name VRS-3C en de vervangende productieput Vries-10.
De  omgevingsvergunning inrichting Vries-1 Productieput 10 geeft NAM geen toestemming om te 
produceren in Vries-10. Die toestemming geeft de Minister EZ op andere gronden zoals de 
vigerende vergunning. Voor de omgevingsvergunning was geen MER (m.e.r) noodzakelijk.
De aanvraag winningsplan Westerveld van 9 september 2016 heeft betrekking op de bestaande 
gaswinning en opslag binnen het winningsplan Westerveld. Het heeft geen betrekking op de 
gaswinning van Vries-10 omdat dit een nieuwe productieput betreft, waarvoor nog een nieuw 
winningsplan wordt ingediend door de NAM. 
3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 692 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 693 ======================================================================

<pre>Op het moment van indienen van de aanvraag winningsplan Westerveld van 9 september 2016 
vindt er nog geen productie plaats in Vries-10. 
In de aanvraag winningsplan Westerveld van 9 september 2016 ontbreekt de prognose van het 
totale Vries-10 productievolume net als de 113,3 miljoen m³ dat Vries-10 nog in het vigerende 
winningsplan mag produceren. Ook de juiste locatie van deze productieput wordt nergens 
aangegeven met een foto of een omschrijving. In alle grafieken wordt Vries-10 niet expliciet 
genoemd. Ook niet onder de nog niet of niet producerende putten zoals bij voorbeeld Assen Zuid 
en Witten. Er is geen SAR specifiek gericht op Vries-10 en ook geen risicomatrix gebruikt in dit 
geval om Vries-10 te beoordelen voorafgaande aan de start van de productie. Ook is er geen MER
opgesteld voor de start van de productie. 
De gaswinning in Vries-10 wordt door de Minister toegestaan op de volgende punten: het niet 
overschrijden van de productiegrenzen van de vigerende vergunning door het in productie nemen 
van Vries-10 en een seismische risicoanalyse van TNO voor alle kleine velden.
De productie in Vries-10 is gestart volgens de NAM tussen Kerst en Oud en Nieuw 2016. Dus 
tussen 25 december en 1 januari 2017. Op het moment dat de eerste bewonersbijeenkomsten in 
januari 2017 gehouden werden was de productie nog niet 100%. 
De productie van Vries-10 valt wat betreft de productiegrenzen onder de vigerende vergunning en 
er kan als er geproduceerd wordt tot 2018 productie plaatsvinden, maar wat betreft van de start 
van de productie valt deze onder de nieuwe Mijnbouwwet van 1 januari 2017 en moet derhalve ook
voldoen aan alles wat gesteld wordt in deze Mijnbouwwet 2017. 
Door in te stemmen met de productie Vries-10 tot 2018 op deze wijze terwijl de werkelijke 
productie gestart is rondom het van kracht worden van de nieuwe Mijnbouwwet van 2017, heeft de
Minister niet alleen geen recht gedaan aan het adviesrecht van de partijen, die genoemd worden in
de Mijnbouwwet van 2017, hij heeft er ook mee ingestemd dat er geen aanvraag wijziging 
gaswinning Westerveld is opgesteld die specifiek Vries-10 betreft.    
Omdat de productie in Vries-10 plaatsvindt op de vigerende winningsvergunning is er nog geen 
sprake van een gedetailleerde risicoanalyse voor reservoirstimulatie als onderdeel van het 
werkprogramma voor stimulering van putten zoals die wordt gevraagd in de nieuwe Mijnbouwwet. 
Dit betekend dat er onduidelijkheid is of deze reservoirstimulatie nu gewoon wordt uitgevoerd 
zonder dat voldaan wordt aan de adviezen en voorwaarden zoals als de SodM geformuleerd heeft 
in haar brief van 13 oktober 2016. 
Er is geen low-case; mid-case of high case scenario omschreven voor deze put zodat de SodM 
haar controle functie naar behoren kan uitvoeren en kan handhaven als de productiewaarden toch 
overschreden worden door de NAM in Vries-10. 
Er is voorafgaande aan de start van de productie van Vries-10 geen aanvullende monitoring 
geregeld door middel van het plaatsen van versnellingsmeters op diverse plekken. En er is ook 
geen risicobeheerssysteem opgesteld en geïmplementeerd. 
De historische vergelijking van gasveld Eleveld en gasveld Vries Zuid gaat voor Vries-10 niet op op
diverse punten zodat de mogelijkheid bestaat dat als alle onderdelen van de analyse voor SAR 
worden ingevoerd voor Vries-10 geldt dat deze niet binnen het Seismische risico II valt. 
Het is voor Vries-10 niet duidelijk of er voldoende rekening gehouden wordt met de aanwezigheid 
van Natura2000 en het waterwingebied in de zeer nabije omgeving. 
4</pre>

====================================================================== Einde pagina 693 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 694 ======================================================================

<pre>Voor de inrichting Vries-1, productieput 10 is vanaf 2007 tot heden en voor winning Westerveld is 
er voor zover bekend nog geen aanvraag wijziging gaswinning ingediend door de Nederlandse 
Aardoliemaatschappij (NAM) voor de winningsvergunning Drenthe II (K.B. 4/11/1968, laatstelijk 
gewijzigd d.d. 17 juli 2007 bij beschikking ET-EM-7075840) die expliciet een aanvraag inhoud die 
de gaswinning betreft na 2018. 
De Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM) heeft voor de winningsvergunning Drenthe II (K.B. 
4/11/1968, laatstelijk gewijzigd d.d. 17 juli 2007 bij beschikking ET-EM-7075840) voor september 
2016 en daarna nog geen aanvraag gedaan voor de verlenging van de winningstermijn na 2018 
die expliciet een aanvraag inhoud die de gaswinning betreft in Vries-10 na 2018.
In artikel 34 van de Mijnbouwwet is bepaald dat het winnen van delfstoffen geschiedt 
overeenkomstig een winningsplan. In artikel 35, lid 1sub c, van de Mijnbouwwet alsmede in artikel 
24, lid 1 sub c van het Mijnbouwbesluit is aangeven dat in het winningsplan de wijze van winning 
alsmede de daarmee verband houdende activiteiten opgenomen moeten worden. Aan deze 
bepalingen voldoet de productie in Vries-10 niet. 
3. ARGUMENTEN:
3.1 Omgevingsvergunning en toestemming gaswinningsvergunning.
21 mei 2015 heeft de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. te Assen ingevolge de Wet 
algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna Wabo) een aanvraag ingediend voor  een 
omgevingsvergunning. De aanvraag heeft betrekking op de inrichting Vries 1, gelegen nabij en 
bereikbaar via de openbare weg  Kleuvenveld te Taarlo in de gemeente Assen, op de percelen 
kadastraal ingedeeld, gemeente Assen, sectie Y, nummers 164, 165 en 528.
De aanvraag is in het Omgevingsloket Online geregistreerd onder nummer 1674527.
De vergunningaanvraag betrof de ingebruikname van gasproductieput VRS-10. Deze wordt via 
een te plaatsen gasproductie-eenheid aangesloten op het bestaande leidingwerk. Tenslotte wordt 
ten behoeve van de nieuwe put een methanolinjectie-eenheid en een anti-corrosievloeistofinjectie-
eenheid geplaatst.
De omgevingsvergunning is aangevraagd voor de volgende activiteiten:
A. Het veranderen of veranderen van werking en het in werking hebben van een inrichting.
Volgens artikel 2.1 eerste lid, onder e, sub 2 en sub 3, van de Wabo is een 
omgevingsvergunning vereist voor het veranderen of veranderen van werking of het in 
werking hebben van een inrichting of mijnbouwwerk. 
B. Bouwen van een bouwwerk
Volens artikel 2.1 eerste lid onder a, van de Wabo is een omgevingsvergunning vereist voor
het bouwen van een bouwwerk. 
Op de activiteiten is de uitgebreide voorbereidingsprocedure van 6 maanden van toepassing 
(afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht en art. 3.10 van de Wabo).
In de brief van 14 maart 2016 van Ministerie van Economische zaken met als Kenmerk DGETM-
5</pre>

====================================================================== Einde pagina 694 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 695 ======================================================================

<pre>EO/16034301 wordt aangeven dat de volgende organisaties zijn geraadpleegd. 
•Het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Assen; 
•Gedeputeerde Staten van de provincie Drenthe; Waterkwaliteitsbeheerder;
•Waterschap Hunze en Aa's; 
•De Inspecteur-generaal der Mijnen (Staatstoezicht op de Mijnen) 
Onder punt 4 in de brief worden de adviezen en zienswijzen van geraadpleegde partijen genoemd.
•het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Assen;
•Gedeputeerde Staten van de provincie Drenthe;
•Waterkwaliteitsbeheerder Waterschap Hunze en Aa's; 
•De Inspecteur-generaal der Mijnen (Staatstoezicht op de Mijnen).
Door het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Assen is facultatief advies 
uitgebracht ten aanzien van het onderdeel 'bouwen van een bouwwerk' van de aanvraag;
De Gedeputeerde Staten van de provincie Drenthe hebben verklaard geen wettelijk adviseur te 
zijn; 
Door de Inspecteur-generaal der Mijnen is advies uitgebracht ten aanzien van de aanvraag en het 
aan het (ontwerp) besluit te verbinden voorschriften.
Onder punt 5 van de brief staan de overwegingen met betrekking tot de ingediende adviezen en 
zienswijzen
•Het advies van het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Assen en 
de Veiligheidsregio Drenthe is volledig in dit besluit verwerkt. Zij geven aan dat de 
aanvraag voldoet aan artikel 2.10 van de Wabo.
•Het advies van de Inspecteur-generaal der Mijnen is volledig in dit besluit verwerkt. Daarbij 
geadviseerde voorschriften zijn verwerkt in bijlage 1 behorende bij dit besluit. 
Ook staat in deze brief onder punt 7 Overwegingen met betrekking tot het besluit. 
De aanvraag is beoordeeld aan de voor de activiteiten betreffende artikelen van de Wabo. Vooraf 
is de aanvraag getoetst aan het Bor en de aan de Regeling omgevingsrecht. 
Voor activiteit A. is gekeken naar de Milieueffectrapportage, die voor de oprichting van oppervlakte 
installaties voor de winning van aardolie of aardgas geldt, op grond van D.17.3 van het Besluit 
m.e.r. en de m.e.r. beoordelingsplicht. De conclusie is dat de omgevingsvergunning voor deze 
activiteit kan worden verleend. 
Voor activiteit B heeft er een beoordeling plaats gevonden of het bouwplan voldoet aan de 
gestelde eisen. Verder is de aanvraag met inachtneming van het bepaalde in artikel 2.10, lid 1 
onderdeel c, van de Wabo getoetst aan het geldende bestemmingsplan 'Buitengebied, Herziening 
art. 30 WRO. Voor dit perceel geldt de bestemming 'Jonge-veld-en veenontginningen met de 
aanduiding 'aardgaswinning Het bouwplan voldoet aan de bestemming. 
Ook is de aanvraag getoetst aan de redelijke eisen van welstand, met in inachtneming van het 
bepaalde in artikel 2.10 lid 1 onderdeel d, van de Wabo. De conclusie is dat het bouwplan voldoet 
aan de redelijke eisen van welstand. De conclusie is dat de omgevingsvergunning voor deze 
activiteit moet worden verleend. 
Onder punt 8 Besluit wordt vervolgens onder andere het volgende vermeld.
6</pre>

====================================================================== Einde pagina 695 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 696 ======================================================================

<pre>II De omgevingsvergunning voor de inrichting Vries 1 te verlenen aan de Nederlandse 
Aardolie Maatschappij B.V. voor de volgende activiteiten;
A. Het veranderen of veranderen van de werking van een inrichting.
B. Bouwen van een bouwwerk;
III De omgevingsvergunning voor onbepaalde tijd te verlenen, met verwijzing naar artikel 2.33 
van de Wabo;
IV Aan de omgevingsvergunning de voorschriften uit bijlage 1 te verbinden;
V De aanvraag en bijbehorende bijlagen, deel te laten uitmaken van de 
omgevingsvergunning. De bij deze omgevingsvergunning behorende documenten worden 
genoemd in bijlage 2. 
3.1.1 Conclusie(s) omgevingsvergunning en toestemming gaswinning.
De aanvraag omgevingsvergunning door de NAM is getoetst op de de Wet algemene bepalingen 
omgevingsrecht (hierna Wabo) en niet op de Mijnbouwwet van 2003 of de nieuwe Mijnbouwwet 
van 2017 die op 1 januari 2017 van kracht werd. 
De adviserende partijen zoals het college van Burgemeester en Wethouders van Assen; 
Gedeputeerde Staten van de provincie Drenthe; Waterkwaliteitsbeheerder Waterschap Hunze en 
Aa's en de Inspecteur-generaal der Mijnen (Staatstoezicht op de Mijnen) hebben niet geadviseerd 
of geoordeeld over de aanvraag omgevingsvergunning op basis van de Mijnbouwwetten van 2003 
of 2017. 
Door het geven van adviezen hebben het college van Burgemeester en Wethouders van Assen; 
Gedeputeerde Staten van de provincie Drenthe; Waterkwaliteitsbeheerder Waterschap Hunze en 
Aa's en de Inspecteur-generaal der Mijnen (Staatstoezicht op de Mijnen) nimmer expliciet 
toestemming gegeven voor het winnen van gas uit de productieput Vries-10 onderdeel van Vries1 
onderdeel van het Westerveld Systeem. 
Opvallend is dat er geen advies van Waterkwaliteitsbeheerder Waterschap Hunze en Aa's is 
opgenomen terwijl dat wel in de lijn der verwachting ligt gezien deze nieuwe productieput dicht bij 
of in een Natura 2000-gebied ligt. Natura 2000-gebied zou zeker vanuit de Mijnbouwwet 2003 en 
2017 wel beoordeeld moeten worden als het om de uiteindelijk toestemming gaswinning zou gaan.
Opvallend is ook dat er geen m.e.r. wordt uitgevoerd iets wat voor de uiteindelijk gaswinning wel 
moet gebeuren in het kader van de Mijnbouwwet 2003 en Mijnbouwwet 2017. 
Het ministerie van Economische zaken heeft namens de Minister de omgevingsvergunning 
verleend maar daarmee geen toestemming gegeven voor het winnen van gas uit de gasproductie-
eenheid Vries-10. Dit is ook nergens omschreven in de brief aan de NAM  met als Kenmerk 
DGETM-EO/16034301.
In de brief staat omschreven dat er voor onbepaalde tijd een omgevingsvergunning voor deze 
winningsput Vries-10 is afgegeven maar dit heeft geen betrekking op de gaswinning die in deze 
put plaats vindt. 
7</pre>

====================================================================== Einde pagina 696 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 697 ======================================================================

<pre>3.2 Aanvraag Instemming Winningsplan Westerveld NAM en gaswinning Vries-10
Er zijn na 2007 een aantal aanvragen wijziging gaswinning gedaan door de NAM voordat op 9 
september 2016 de aanvraag instemming winningsplan Westerveld bij het ministerie van EZ is 
ingediend. 
Alle aanvragen hebben als basis het vigerende winningsplan winningsvergunning(en) Drenthe II 
(K.B. 4/11/1968, laatstelijk gewijzigd d.d. 17 juli 2007 bij beschikking ET-EM-7075840) Groningen 
(K.B. 30/5/1963) De oorspronkelijke vergunning is van 4 november 1968.
De aanvragen vóór  9 september 2016 maken geen melding van de productieput Vries 10 of het 
vervangen van Vries C3. De aanvraag van 9 september 2016 meldt op bladzijde 16 het volgende: 
Citaat: In het Vries-Zuid veld is eind 2015 een extra productieput geboord (VRS-10) ter vervanging
van de VRS-3C put die in 1994 is geabandonneerd na overmatige waterproductie blad). einde 
citaat.  Op het moment van deze aanvraag is er geen productie in Vries-10.
De redenen voor de actualisatie van het winningsplan voor het Westerveld systeem zijn:
1. een vernieuwde seismische risico analyse
2. de stopzetting van productie uit de velden Appelscha, Roden en Norg-Zuid
3. een actualisatie van productie- en bodemdalingsvoorspellingen en
4. voorziene activiteiten om de productie in stand te houden.
Deze aanvraag bevat geen expliciete aanvraag voor de verlenging van de termijn van gaswinning 
na 2018, er worden slechts data genoemd die een verwachting betreffen. 
Er wordt geen melding gemaakt van de precieze locatie van de nieuwe productieput Vries-10 zoals
deze wel vermeld wordt in de verleende omgevingsvergunning van na 14 maart 2016. Ook wordt 
er geen melding gedaan over het moment van de start van de gaswinning in deze productie-
eenheid. 
Er worden diverse data in de aanvraag genoemd tot wanneer de verwachtte productie van het 
geheel Westerveld zal lopen en van diverse productieputten. Maar er wordt geen melding gemaakt
van de totale duur van de gaswinning in productieput Vries-10. Er wordt ook niet gesproken over 
tot 2018 nog te produceren hoeveelheid gas met betrekking tot deze put Vries-10. 
De hoeveelheid gas die productieput Vries-10 nog zou mogen produceren volgens het vigerende 
winningsplan en de prognose van het totale Vries-10 productievolume wordt niet expliciet 
genoemd in de aanvraag instemming winningsplan Westerveld van 9 september 2016. 
In een brief van de NAM aan Burgemeester Out, Burgemeester Thijsen en Wethouder Lambert 
van 23 december 2016 met als referentienummer EP201612207623 wordt door de NAM gesteld 
dat het vervelend is dat de boodschap rond de productiestart van Vries-10 onbedoeld verbonden is
geraakt met de procedure rond het aangepaste winningsplan Westerveld. (de brief wordt als 
bijlage toegevoegd)
Verder wordt er in betreffende brief gesproken over het nieuwe winningsplan voor Vries-10.  
Het aangepaste winningsplan Westerveld van 9 september 2016 heeft geen betrekking op de 
gaswinning van Vries-10 omdat dit een nieuwe productieput betreft die een oude vervangt 
waarvoor een nieuw winningsplan wordt ingediend. Dit plan heeft betrekking op de bestaande 
gaswinning en opslag binnen het winningsplan Westerveld. 
8</pre>

====================================================================== Einde pagina 697 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 698 ======================================================================

<pre>3.2.1 Conclusie(s) Aanvraag Instemming Winningsplan Westerveld en gaswinning 
Vries-10
De aanvraag Instemming Winningsplan Westerveld door de NAM bevat geen vermelding dat er 
plannen zijn om op korte termijn in productieput Vries-10 gas te gaan winnen. 
In de aanvraag instemming winningsplan Westerveld wordt aangeven dat de al 23 jaar stilliggende 
productieput VRS-3C  wordt vervangen door productieput Vries-10. Er is dus 23 jaar geen 
gaswinning in dit gedeelte van Vries 1/Vries Zuid. 
Er worden diverse data in de aanvraag genoemd tot wanneer de verwachtte productie van het 
geheel Westerveld zal lopen en van diverse productieputten. Maar er wordt geen melding gemaakt
van de totale duur van de gaswinning in productieput Vries-10. Er wordt ook niet gesproken over 
tot 2018 nog produceren met betrekking tot deze put Vries-10. 
Deze aanvraag bevat geen expliciete aanvraag voor de termijn van de verlenging van gaswinning 
na 2018 er worden slechts data genoemd die een verwachting betreffen. 
De productiestart van Vries-10 staat volgens de NAM los van de procedure rond het aangepaste 
winningsplan Westerveld. 
Er is dus volgens de NAM geen verband tussen de aanvraag 9 september 2017 en het in productie
nemen van Vries-10. Deze zaken dienen als losstaand te worden beschouwd, ze zijn 'onbedoeld 
verbonden geraakt'. 
Ook de NAM geeft aan dat er nog sprake is van een nieuw winningsplan waar het leeuwendeel 
van de productie van Vries-10 onder gaat vallen. Er is dus sprake van een nieuw winningsplan 
naast de aanvraag winningsplan Westerveld van 9 september 2016.
Het vigerende winningsplan winningsvergunning(en) Drenthe II (K.B. 4/11/1968, laatstelijk 
gewijzigd d.d. 17 juli 2007 bij beschikking ET-EM-7075840) Groningen (K.B. 30/5/1963) voldoet op 
een aantal punten niet meer aan de eisen die gesteld worden in de Mijnbouwwet van 2017 en 
dient daarom te worden bijgesteld. Dit is ook de reden dat de aanvraag wijziging Westerveld wordt 
ingediend op 9 september 2016. 
De gaswinning die plaatsvindt gebeurd dus niet op basis van de aanvraag instemming gaswinning 
Westerveld gedaan door de NAM op 9 september 2017. En wordt dus ook niet beoordeeld door de
minister op basis van de gedane aanvraag. In zijn ontwerp-instemmingsbesluit geeft de Minister 
heel duidelijk aan op welke basis er gas gewonnen wordt in Vries-10. 
In een brief van de NAM aan Burgemeester Out, Burgemeester Thijsen en Wethouder Lambert 
van 23 december 2016 met als referentienummer EP201612207623 geeft de NAM aan dat er 
overleg is geweest op 30 november en 21 december 2016 tussen partijen. 
In deze brief wordt aangegeven dat in een antwoord op een vraag van de NAM het SodM aangeeft
dat het vigerende winningsplan voor (de winningsvergunningsgebieden Drenthe II (K.B. 4/11/1968 
laatstelijk gewijzigd 17 juli 2007 bij beschikking ET-EM-7075840), Groningen (K.B 30/5/1963)) 
toestaat dat Vries-10 nog 113,3 miljoen m3 uit het Vries-Zuid gasveld mag produceren. 
De prognose van het totale productievolume van het totale Vries-10 is van de NAM en komt niet 
van de SodM. Wat opvallend is, is dat er hier gesproken wordt over een nieuw winningsplan tot 
tweemaal toe. 
Verder geeft de NAM aan gesprekspartners aan dat;
9</pre>

====================================================================== Einde pagina 698 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 699 ======================================================================

<pre>citaat: Met betrekking tot de Seismische Risicoanalyse van het Ministerie van Economische Zaken
deelt de Minister de conclusies van deze analyse zoals uitgevoerd door TNO/SodM (het kleine 
velden onderzoek) De Minister concludeert dat” in afwachting van de behandeling van het 
gewijzigde winningsplan op basis van het vigerende winningsplan de productie doorgang kan 
vinden”.  Einde citaat. 
De NAM stelt dat het vervelend is dat de boodschap rond de productiestart van Vries-10 
onbedoeld verbonden is geraakt met de procedure rond het aangepaste winningsplan Westerveld. 
Heel begrijpelijk als in het voorgaande al gesteld is dat er een nieuw winningsplan zal komen die 
deze productieput Vries-10 betreft. 
Aangezien de NAM aangeeft dat de gaswinning productieput Vries-10 een nieuwe aanvraag 
winningsplan betreft is het de vraag of er in de vigerende winningsplan voldoende rekening is 
gehouden met Nationaal Park Drentse Aa en het aanwezige Natura2000 gebied, dat wil zeggen 
volgens de Mijnbouwwet 2017. 
In de aanvraag winningsplan Westerveld van 9 september 2016 wordt een vergelijking gemaakt 
tussen Vries Zuid en Eleveld. Dit is eigenlijk speculatie en berust alleen op een theoretische 
veronderstelling niet alleen omdat er te weinig en/of er geen metingen plaats vinden in Vries Zuid 
maar ook omdat er sinds 23 jaar geen gasproductie plaats vindt. Dus zijn er geen drukverschillen 
die de bevingen veroorzaken. Dit geldt zeker voor productieput Vries-10, wat deze put betreft gaat 
de vergelijking met de historie met Eleveld helemaal niet op.
3.3 Adviezen SodM en TNO Aanvraag Instemming Winningsplan Westerveld en 
gaswinning Vries-10
A. SodM
In het advies van 13 oktober 2016 van de SodM staat onder Procesverloop, citaat: Recent is 
besloten om winningsplannen breder te toetsen en ook risico's voor omwonenden, gebouwen en 
infrastructuur mee te laten wegen in de beoordeling van het winningsplan. Dit betekent dat de 
beoordeling van de gevolgen van aardbevingen niet langer worden beperkt tot de “seismische 
hazard” (seismische dreiging, maar wordt uitgebreid naar het seismische risico . einde citaat. 
Onder Risico analyse zuur- en hydraulische stimulatie staat citaat:  In de nieuwe Mijnbouwwet 
wordt een gedetailleerde risicoanalyse gevraagd voor reservoirstimulatie als onderdeel van het 
werkprogramma voor stimulering van putten. De minimale eisen voor het werkprogramma worden 
beschreven in de bijbehorende mijnbouwregeling. Vooruitlopend op de wijziging van de 
Mijnbouwwet en Mijnbouwregeling adviseert SodM om een voorwaarde op te nemen in het 
instemmingsbesluit van het winningsplan. In deze voorwaarde dient NAM uiterlijk vier weten vóór 
aanvang van de zuur- en /of hydraulische stimulatie een lokaal specifieke risico analyse in te 
dienen.  Einde citaat
Voor de aanvraag van 9 september heeft de NAM een analyse gemaakt van het seismisch risico 
(SRA) als gevolg van gaswinning uit de onderhavige gasvelden. Citaat: De gasvelden Assen-Zuid, 
Witten en Zevenhuizen-West zullen volgens het verwachte mid-case scenario niet produceren, 
waardoor er geen drukdaling zal plaatsvinden. (gedachte= Vries-10 gaat nu wel produceren) NAM 
verwacht in het high case productie scenario voor de velden dat de drukdaling gering zal zijn, 
waarmee de kans op seismiciteit voor dit scenario 'verwaarloosbaar' is. Volgens de methodiek is 
verder analyse ('Stap 2 van de SRA) voor deze velden niet nodig. Einde citaat 
Citaat: Voor het beoordelen van het seismische risico voor gasvelden Eleveld (….) Vries Zuid (…) 
10</pre>

====================================================================== Einde pagina 699 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 700 ======================================================================

<pre>is het nodig om de risico matrix te gebruiken ('Stap 2 van de SRA).  Einde citaat
Citaat: SodM stelt vast dat in het gasveld Eleveld historisch gezien en nog in het recente verleden,
veelvuldig bevingen zijn opgetreden (in totaal 46). De zwaarste daarvan (M> 2,0) zijn in de 
omgeving duidelijk gevoeld en hebben tot schademeldingen geleid (zie ook volgende paragraaf) 
Daarnaast wordt de productie uit het bevende voorkomen Vries-Zuid (maximale gemeten 
magnitude 1,5) middel put Vries-10 weer opgestart. Op dit moment worden in deze omgeving de 
grondbewegingen aan de oppervlak nog niet geregistreerd. Het zijn deze grondbewegingen die de
schade aan bouwwerken veroorzaken. SodM adviseert hierom NAM in de omgeving van de 
Eleveld en Vries-Zuid gasvelden, aanvullende monitoring te laten uitvoeren in de vorm van het 
plaatsen van enkele versnellingsopnemers. Daarnaast adviseert SodM om NAM een 
risicobeheerssysteem voor de bevende voorkomens uit dit winningsplan te laten opstellen en 
implementeren.  Einde citaat
Onder advies staat vermeld: citaat: SodM adviseert u om onder de volgende voorwaarden in te 
stemming met het winningsplan:
1. NAM dient voor 1 maart 2017 inzichtelijk te maken welke afspraken met het Waterschap 
zijn gemaakt en bij welke hoeveelheid bodemdaling er maatregelen noodzakelijk worden 
om nadelige gevolgen te voorkomen of te beperken.
2. NAM dient bij overschrijding van de productie in het 'high-case productie scenario van de 
Velden Assen-Zuid, Witten en Zevenhuizen-west de seismische risico analyse te 
actualiseren en een wijzigingswinningsplan in te dienen. 
3. NAM dient, in overleg met het Koninklijk Nederland Meteorologisch Instituut voor 1 juni 
2017 enkele versnellingsmeters boven Eleveld en Vries-Zuid gasvelden te installeren en 
operationeel te hebben.
4.NAM dient voor 1 juni 2017, ten genoegen van de Inspecteur-generaal der Mijnen, voor de 
bevende velden in dit winningsplan een risicobeheerssysteem te ontwikkelen en 
operationeel te hebben.  Einde citaat
B. TNO
In de gasproductie wordt een low-case scenario, mid-case scenario en high-case scenario 
onderscheiden. 
Huidige producerende velden
Voor alle producerende velden in het winningsplan geldt, dat zij op basis van de DHAIS 
classificatie een niet te verwaarlozen kans op beven hebben, of reeds hebben gebeefd (1). Dit 
verplicht de NAM voor al deze velden een seismische risico analyse uit te voeren (2). 
1 (Deterministische hazard analyse voor geïnduceerde seismiciteit (DHAIS); TNO rapport 
R10198 2012
2 Methodiek voor risicoanalyse omtrent geïnduceerde bevingen door gaswinning tijdelijke 
leidraad voor adressering mbb p.versie 1.2 SodM 1 februari 2016
Huidige producerende velden
Citaat: Voor alle momenteel producerende velden in het winningsplan geldt, dat zij op basis van 
DHAIS classificatie een te verwaarlozen kans op beven hebben. TNO-AGE constateert, dat de 
risicoanalyse is uitgevoerd volgens de SRA-leidraad (..).  Einde citaat
Huidige niet producerende velden
Voor alle momenteel niet-producerende velden in het winningsplan geldt, dat zij op basis van 
DHAIS classificatie een te verwaarlozen kan op beven hebben. 
11</pre>

====================================================================== Einde pagina 700 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 701 ======================================================================

<pre>TNO-AGE kan zich hierin vinden. Echter als de productie uit de velden Assen-Zuid, Witten en 
Zevenhuizen-West het huidige NAM high case scenario overschrijdt, dan stelt TNO-AGE voor om 
opnieuw per veld te bekijken of een seismische risicoanalyse noodzakelijk is. 
3.3.1 Conclusie adviezen SodM en TNO over onder andere Vries-10
A. SodM
Een belangrijk verschil met de regelgeving van de 'oude winningsvergunning” van voor 9 
september is dat de beoordelingen niet langer worden beperkt tot de 'seismische hazard' maar 
wordt uit gebreid naar het seismische risico. (SRA)
In de 'nieuwe Mijnbouwwet', zegge die van 1 januari 2017, staat onder Risico analyse zuur- en 
hydraulische stimulatie, dat er een gedetailleerde risicoanalyse wordt gevraagd voor 
reservoirstimulatie als onderdeel van het werkprogramma voor stimulering van putten. De 
minimale eisen voor het werkprogramma worden beschreven in de bijbehorende 
mijnbouwregeling. 
De SRA voor de gaswinning voor de onderhavige gasvelden genoemd in de aanvraag 
winningsplan Westerveld van 9 september 2016 geldt niet voor productieput Vries-10 omdat die 
nog niet in productie was op het moment van de SRA. Hiervoor moet een SRA gedaan worden. 
Het deel van Vries Zuid waarin Vries-10 ligt kan gelijk gesteld worden aan de gasvelden Assen-
Zuid, Witten en Zevenhuizen-West omdat er ten tijde van het indienen van de aanvraag 
winningsplan Westerveld ook nog geen gaswinning plaatsvond en ook al 23 jaar geen gaswinning 
plaats had gevonden. 
Omdat de NAM nog geen SRA heeft gemaakt die expliciet Vries-10 betreft is het ook nog niet 
exact te stellen hoe dit gasveld zal gaan produceren en is er nog niks te zeggen over het low-case,
mid-case of high case scenario. Wat zeker zal zijn is dat de gaswinning van invloed is op de 
drukdaling maar of deze gering zal zijn is nog de vraag. 
Met zekerheid is al te stellen dat Stap1 van de SRA niet voldoende zal zijn om dit veld te 
beoordelen. Of, zoals de SodM stelt, is voor het beoordelen van het seismische risico voor Vries 
Zuid waar deze productieput Vries-10 in ligt het nodig om de risico matrix te gebruiken of te wel 
Stap 2 van de SRA. 
De SodM lijkt op basis van de adviezen van TNO een vergelijking te maken tussen gasveld 
Eleveld en Vries Zuid c.q. Vries-10. Dit zal wel een bureaustudie betreffen want iedereen kan zien 
dat de verschillen tussen deze putten zo groot is dat er serieus voor Vries-10 een nieuwe SRA 
moet worden uitgevoerd. Bijvoorbeeld:
•Gasveld Eleveld is een actieve gaswinning waar in het recente verleden veelvuldig 
bevingen zijn opgetreden. In Vries-10 wordt al 23 jaar geen gas gewonnen op het moment 
van de aanvraag en het advies van SodM. Dus die vergelijking voor dit deel van Vries Zuid 
gaat niet op. 
•In Gasveld Eleveld zijn in totaal 46 bevingen geregistreerd, in Vries-10 worden op het 
moment van het advies de grondbewegingen aan de oppervlakte nog niet geregistreerd. Dit
is logisch want er vindt nog geen gaswinning plaats en dus is er geen drukdaling of 
bodemdaling te verwachten. 
12</pre>

====================================================================== Einde pagina 701 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 702 ======================================================================

<pre>•Bij de start van de winningsvergunning november 1968 was de situatie gasveld Eleveld en 
Vries-10 ongeveer gelijk. Het grootste verschil was dat Eleveld dicht bij de vuilopslag van 
Assen lag en dicht tegen het oefenterrein van Defensie lag en bij de toen nog eenvoudige 
TT baan. En Vries-10 lag midden in de weilanden net als VRS-3C . De woonwijk 
Baggelhuizen waar Eleveld dichtbij ligt en de ijsbaan Drenthe waren in aanbouw maar de 
woonwijken Peelo, Pittelo en Noorderpark en vooral Marsdijk (inclusief de grote en kleine 
industrieterreinen) bestonden nog niet. VRS-3C  zou als deze put werkzaam zou zijn op dit 
moment ineens onder een woonwijk liggen met de postcode 9403. (Mijn postcode dus) 
Vries-10 ligt 800 meter van deze postcode af. 
•23 jaar geleden is VRS-3C  gesloten terwijl de gaswinning in gasveld Eleveld gewoon door 
ging. 
•Rondom gasveld Eleveld is er weinig meer gebouwd. Alleen de TT Baan heeft vele 
uitbreidingen gekregen; de sport accommodaties achter de Bonte Wever, de VMBO 
opleiding Salland  en natuurlijk de huidige Bonte Wever. Boven Vries-10 is veel meer 
gebeurd. 21 jaar geleden is een groot deel van de Marsdijk de Messen; De Stoepen en 
delen die daar tegen aanliggen gebouwd, Net als de nieuwe scholen en een kerk en de 
industrieterreinen naast de woonwijk en het Messenveld I en II. Een groot deel van de 
Asser bevolking woont boven of heel dicht naast deze productieput. Of in de woonwijken 
Peelo, Pittelo en Noorderpark. 
•Gasveld Eleveld ligt nog steeds tegen het oefenterrein de Haar van Defensie aan en dat is 
een mooi natuurgebied. Vries-10 daarin tegen ligt heel dicht tegen een deel van 
Natura2000 aan. 
•Gasveld Eleveld ligt niet boven een waterwingebied, Vries-10 dus wel. Dus goede 
afspraken over zuurstimulatie als deze put niet genoeg produceert is gewoon een must. 
•Voor gasveld Eleveld is al gebleken dat hier seismische risico I geldt dat dicht tegen 
Seismisch risico II aan ligt,  net als in het al producerende deel van Vries Zuid. Omdat de 
verschillen tussen beide gasvelden zo groot is wat betreft bijvoorbeeld het aantal inwoner 
en de aanwezigheid van industrie en Natura2000 is het de vraag of bij een SRA die Vries-
10 betreft het Seismische risico II niet net overtroffen wordt.
B. TNO
De SRA die is uitgevoerd betrof de producerende velden in het winningsplan van dat moment en 
dus niet expliciet Vries-10.
Er is geconstateerd dat er een SRA is uitgevoerd die blijkbaar noodzakelijk was voor de aanvraag 
die  huidige vigerende vergunning betreft. Dat betekend dat als TNO expliciet een uitspraak zou 
doen over de huidige gaswinning in Vries-10 zij dezelfde mening zou zijn toegedaan namelijk dat 
de NAM verplicht gesteld zou moeten worden om een SRA voor dit deel van het veld uit te voeren. 
Voor alle momenteel niet-producereden velden in het winningsplan -  Assen-Zuid, Witten en 
Zevenhuizen-West - geldt, dat zij op basis van DHAIS classificatie een te verwaarlozen kan op 
beven hebben. Dit was op het moment van de aanvraag winningsplan Westerveld van 9 
september 2016 natuurlijk ook zo voor Vries-10 omdat daar nog geen productie plaatsvond. 
Vervolgens geldt de volgende uitspraak ook voor Vries-10. Citaat: Echter als de productie uit de 
velden Assen-Zuid, Witten en Zevenhuizen-West het huidige NAM high case scenario overschrijdt,
dan stelt TNO-AGE voor om opnieuw per veld te bekijken of een seismische risicoanalyse 
13</pre>

====================================================================== Einde pagina 702 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 703 ======================================================================

<pre>noodzakelijk is. Waarbij het natuurlijk op dit moment niet duidelijk is binnen welke case scenario 
de winning plaats vindt. Einde citaat.
3.4 Beantwoording vragen van de Tweede Kamer door Minister Kamp over de 
plannen van de NAM om de put Vries-10 in Assen op te starten
De vragen zijn gesteld door lid van de Tweede Kamer Dik-Faber (ChristenUnie) en gaan over de 
over de plannen van NAM om de put Vries-10 in Assen op te starten (ingezonden 13 januari 2017 
en beantwoording op 26 januari).
Citaat 1:
Ik heb uw Kamer op 22 november 2016 (Kamerstuk 33 529 nr. 316) geïnformeerd over het feit dat 
er nog ruimte beschikbaar is onder het geldende winningsplan om gas uit de put Vries-10 te 
produceren. Put Vries-10 is geboord ter vervanging van een andere put, waarvan de productie 
jaren geleden is beëindigd vanwege een te hoge waterproductie. NAM heeft Staatstoezicht op de
Mijnen (SodM) gevraagd om aan te geven of productie uit put Vries-10 is toegestaan. SodM heeft 
geconstateerd dat de grenzen van het vigerende winningsplan met het in gebruik nemen van put 
Vries-10 de komende twee jaar naar verwachting niet zullen worden overschreden en dat er op 
basis van het vigerende winningsplan gestart kan worden met de productie uit deze put. NAM
voldoet hiermee dus aan de vereisten en mag op basis daarvan een aanvang maken met de 
productie. NAM heeft de productie uit de put Vries-10 inmiddels opgestart. 
Einde citaat.
Citaat2:
(..) Daarom vind ik het belangrijk dat er voor alle kleine velden in Nederland een seismische 
risicoanalyse wordt uitgevoerd. Ik heb daarom in de gewijzigde Mijnbouwwet, die sinds 1 januari 
2017 van kracht is, opgenomen dat elk nieuw of gewijzigd winningsplan een seismische 
risicoanalyse moet bevatten. Daarnaast heb ik TNO gevraagd om onafhankelijk een seismische 
risicoanalyse uit te voeren voor alle kleine velden op land. Deze analyse van TNO heb ik op 24 
juni 2016 (Kamerstuk 33 529, nr. 275) aan uw Kamer toegestuurd. Uit deze analyse blijkt dat het 
seismische risico voor het Vries-veld in de laagste risicocategorie ligt. Dit betekent echter niet dat 
er geen bevingen kunnen voorkomen. Voor velden in de laagste risicocategorie volstaat, conform 
de procedure met betrekking tot de seismische risicoanalyse, monitoring van seismiciteit met 
behulp van het huidige KNMI geofoon- en versnellingsmeternetwerk. 
Einde citaat
Citaat 3:
Ik heb inderdaad in mijn brief van 22 november 2016 aangegeven dat eerder is gezegd dat “in alle 
gevallen waarbij op basis van boringen besloten wordt om gas te gaan winnen, een nieuw of 
gewijzigd winningsplan ingediend moet worden”. Ik heb daarbij ook aangegeven dat er zich 
situaties voor kunnen doen waarbij er nog wel ruimte is binnen het vigerende winningsplan om te 
winnen uit een nieuwe productieput. Dit is het geval bij het Vries-veld. In het geval van de put 
Vries-10 is al op basis van een eerdere put aan NAM toestemming gegeven gas te winnen
uit dit deel van het Vries-veld en dit is vastgelegd in het vigerend winningsplan. 
Einde citaat
Citaat 4:
Het vigerende winningsplan is goedgekeurd op basis van de toen geldende mijnbouwwetgeving. 
Dat betekende dat het ter advies voorleggen van het besluit aan de regionale overheden nog geen
onderdeel van de wettelijke procedure was. Echter het besluit tot instemming met een gewijzigd 
winningsplan stond wel open voor bezwaar en beroep. 
Einde citaat
14</pre>

====================================================================== Einde pagina 703 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 704 ======================================================================

<pre>Citaat 5:
(…) Daarnaast heb ik TNO gevraagd om onafhankelijk seismische risicoanalyses uit te voeren 
voor alle kleine velden op land. Deze analyse van TNO heb ik op 24 juni 2016 (Kamerstuk 33 529, 
nr. 275) aan uw Kamer toegestuurd. In deze seismische risicoanalyses worden ook de factoren 
bevolkingsdichtheid, industriële inrichtingen, speciale gebouwen en vitale infrastructuur 
meegenomen. Op basis van deze analyses is er geen aanleiding om in te grijpen in het vigerende
winningsplan uit 2011. 
Einde citaat
3.4.1 Conclusies  Beantwoording vragen van de Tweede Kamer door Minister Kamp 
over de plannen van NAM om de put Vries-10 in Assen op te starten
Het gelden winningsplan dat hier bedoeld wordt is de winningsvergunningsgebieden Drenthe II 
(K.B. 4/11/1968 laatstelijk gewijzigd 17 juli 2007 bij beschikking ET-EM-7075840), Groningen (K.B 
30/5/1963). Dit is ook het vigerende winningsplan waarop de NAM haar aanvraag wijziging 
Westerveld van 9 september 2016 indient. 
Op dit winningsplan is de Mijnbouwwet 2007 en het Mijnbouwbesluit van 2007 van toepassing. 
Punten in deze vergunning die niet zijn aangepast op 17 juli 2007 is de totale productie die in 
Westerveld is toegestaan tot 2018 en de verlening van de duur van de gaswinning na 2018. 
De NAM moet de SodM vragen naar ruimte in de vigerende winningsvergunning als zij een nieuwe
productie op willen starten binnen het winningsplan Westerveld. Want er is een totale 
productiecapaciteit tot 2018. Dit antwoord heeft de NAM niet alleen nodig om een productie te 
starten maar ook om te beoordelen of het nog nuttig is om een nieuwe put te boren zoals Vries-10.
Het antwoord van de SodM op de vraag of er nog capaciteit dus nog productie is toegestaan op 
basis van het vigerende winningsplan is dus positief. En op basis van de nog aanwezig ruimte in 
de totale productie tot 2018 is dus ruimte. 
NAM voldoet dus aan de vereisen als het gaat om de ruimte in het vigerende plan wat betreft de 
hoeveelheid gas die zij wil gaan winnen tot 2018. Maar SodM geeft niet direct toestemming met dit 
antwoord om ook daadwerkelijk gas te gaan winnen zonder dat er een nieuwe aanvraag wijzing 
winningsplan noodzakelijk is. 
Op 26 januari 2017 heeft de NAM de productie in Vries-10 reeds opgestart ondanks dat zij voor 
deze put geen SRA heeft uitgevoerd en de Minister ook richting de kamer nogmaals aangeeft dat 
elk nieuw of gewijzigd winningsplan een seismische risicoanalyse moet bevatten. De gestarte 
productie van Vries-10 is niet opgenomen in de aanvraag winningsplan Westerveld van 9 
september 2017. Het antwoord van de Minister is wat Vries-10 betreft in tegenspraak met zijn 
eigen handelen en met het handelen van de NAM als verantwoordelijke winningspartij. Op dit punt 
wordt er dus gas gewonnen zonder dat er aan de eisen van de nieuwe Mijnbouwwet 2017 voldaan 
wordt. 
De NAM stelt zelf dat ze de productie langzaam opgestart hebben tussen 25 december en 31 
december 2016. Mogelijk is de echte productie na 1 januari 2017 begonnen en valt deze dus 
volledig onder de regelgeving van de nieuwe Mijnbouwwet. Welke volgens zeggen van de Minister 
geen overgangsrecht heeft 
Uit de analyse van TNO blijkt inderdaad dat het Vries Veld in de laagste risicocategorie valt maar 
ook al bijna in de volgende risicocategorie II. Dit is de Minister bekend omdat hij op 13 oktober 
2016 aanvullende adviezen heeft gehad van de SodM en van TNO waar naast de het huidige 
15</pre>

====================================================================== Einde pagina 704 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 705 ======================================================================

<pre>KNMI geofoon- en versnellingsmeternetwerk ook enkele versnellingsmeters boven dit veld 
geïnstalleerd moet worden voor in elk geval 1 juni 2017. Maar deze adviezen gelden niet expliciet 
Vries-10 omdat op deze locatie in Vries Zuid geen productie plaats vond al 23 jaar niet. De 
geplande productie Vries-10 is niet meegenomen in de analyse van SodM en niet in die van TNO 
anders hadden ze deze in hun zorgvuldigheid expliciet vermeld als niet werkzaam net als Assen 
Zuid, Witten en Zevenhuizen-West. De Minister is hier niet volledig en zorgvuldig in zijn antwoord 
aan de Tweede Kamer omdat hij weet dat de nieuwe productieput Vries-10 niet als zodanig 
genoemd wordt in de aanvraag wijziging Westerveld van 9 september 2016. 
In alle gevallen waarbij op basis van boringen besloten wordt om gas te gaan winnen, dient een 
nieuw of gewijzigd winningsplan ingediend te worden behalve dus bij Vries-10 omdat de NAM al 
toestemming had om in Vries C3 gas te winnen 23 jaar geleden en dat dit is vastgelegd in het  
vigerende winningsplan. Hier wordt voorbij gegaan aan het feit dat er op basis van de regelgeving 
van de 'oude winningsvergunning” al een analyse gemaakt moest worden voor wat betreft de 
Seismische Hazard op basis van de Mijnbouwwet 2007. En dat er op basis van de eigen regels 
van de Minister van april 2016 al een SRA moet worden uitgevoerd voordat de winning mag 
starten op basis van de nieuwe regelgeving van de Mijnbouwwet 2017. Als de start van de echte 
winning na 1 januari 2017 is geweest dan moet dit met zekerheid volgens de Mijnbouwwet van 
2017.
Ook de Minister geeft hier aan dat Vries-10 een nieuwe productieput betreft. 
Omdat het een nieuwe productieput betreft die na april 2016 gestart is met produceren geldt 
volgens de regels van de Minister dat de nieuwe Mijnbouwwet 2017 van toepassing is. Mocht de 
werkelijke productie na 1 januari 2017 opgang gekomen zijn dan geldt natuurlijk helemaal de 
Mijnbouwwet 2017. Maar de Minister heeft natuurlijk gelijk dat het volgens de vigerende 
vergunning nog niet nodig was om advies te vragen aan de decentrale overheden, provincie 
Drenthe en Waterschappen, het was namelijk helemaal nog niet aan de orde dat er advies 
uitgebracht moest worden. Volgens de NAM staan de aanvraag winningsplan Westerveld en de 
productie in Vries-10 los van elkaar. Er kan pas advies worden uitgebracht als de NAM een 
deugdelijke aanvraag wijziging Westerveld voor Vries-10 heeft ingediend bij het Ministerie van EZ. 
In het antwoord van 13 oktober 2016 gaat TNO niet specifiek in op productieput  Vries-10. Ze gaan
in op al producerende gasvelden binnen het Westerveld Systeem. En daarvan zeggen ze dat in 
het geval van Vries Zuid een SRA aan de orde is. Dit geldt dus ook voor de nieuwe productieput 
Vries-10. Het is een zekerheid dat deze SRA niet expliciet voor Vries-10 gedaan is. 
Het lijkt er sterk op dat het de Minister er alles aan gelegen is om de productie in Vries-10 door te 
laten gaan. Als hij hiermee een foute inschatting heeft gemaakt zal hij dat zeker niet toegeven, ook 
niet als dit niet rechtmatig zou zijn. Door zijn instelling heeft de Minister ruimte geschapen voor een
discussie over de toepassing van verschillende wetgevingen en regels. Er lopen dan binnen het 
winningsplan Westerveld twee soorten regelgevingen naast elkaar, die van bestaande gaswinning 
van voor 9 september 2016 waarvoor vele partijen een advies hebben uitgebracht op basis van 
besluiten van de Minister in april 2016 en die van de vigerende vergunning en alle rechten die 
daaraan verbonden zijn. Maar dit laatste is in elk geval niet het adviesrecht van alle partijen die 
reageerden op op de aanvraag wijziging Westerveld van 9 september 2016. 
Zolang er geen problemen ontstaan door een aardbeving ontstaan door gaswinning of 
milieuschade in Natura2000 en/of aan dijken of aan woningen en gebouwen of echte risico's voor 
bewoners is er geen discussie over vergoeden van schade door de NAM. Maar als die problemen 
en schade wel aan de orde zijn ontstaat er een oeverloze discussie net als in het Groningenveld 
over binnen of buiten contouren en wel of geen C-schade of anderszins.
16</pre>

====================================================================== Einde pagina 705 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 706 ======================================================================

<pre>Maar niet alleen de Minister is er sterk aan gelegen om deze productie door te zetten op basis van 
de vigerende vergunning. 
De NAM toont zich geen verantwoordelijke partij door onduidelijkheid te laten bestaan over het 
moment van de start van de werkelijke productie in Vries-10 en door zich niks gelegen te laten 
liggen aan verzoeken van bijvoorbeeld de gemeente Assen, gemeente Tynaarlo en de 
Waterschappen om deze productieput voorlopig te sluiten. 
3.5 Ontwerp instemmingsbesluit winningsplan Westerveld en gaswinning Vries-
10
Onder punt 3 Voorgeschiedenis wordt duidelijk aangegeven:
3.1 Wijziging Mijnbouwwet; 3.1.1 Wijzing toetsingskader met als apart punt Natuur en milieu; 3.1.2 
Wijziging procedure; 3.2 Procedure winningsplan Westerveld.
Onder punt 4 Juridisch kader is opgenomen:
Punt 4.1 Mijnbouwregelgeving
Het winningsplan dient te worden getoetst aan de Mbw en de daarop gebaseerde 
regelgeving. De artikelen 34, 35 en 36 van de Mbw en de artikelen 24, 30 en 31 van het 
Mijnbouwbesluit (hierna: Mbb) vormen het juridisch kader waaraan het winningsplan wordt 
getoetst. Alvorens op basis van de Mbw over te mogen gaan tot winning is, op grond van 
artikel 34, derde lid, van de Mbw, de instemming vereist van de minister met een 
winningsplan. Het winningsplan geeft concreet inzicht in de wijze waarop de winning wordt 
uitgevoerd en de effecten daarvan en dient te voldoen aan de eisen genoemd in artikel 35 
van de Mbw. Artikel 24 Mbb bevat een aantal nadere eisen die aan een winningsplan 
worden gesteld. 
Ter beoordeling of met een winningsplan kan worden ingestemd, wordt het winningsplan 
getoetst aan artikel 36, eerste lid, van de Mbw. De minister kan slechts geheel of 
gedeeltelijk instemming weigeren of daaraan voorschriften of beperkingen verbinden: 
a. indien het in het winningsplan aangeduide gebied door de minister niet geschikt wordt 
geacht voor de in het winningsplan vermelde activiteit om reden van het belang van de 
veiligheid voor omwonende of het voorkomen van schade aan gebouwen of infrastructurele
werken of de functionaliteit daarvan,
b. in het belang van het planmatig beheer van voorkomens van delfstoffen,
c. indien nadelige gevolgen voor het milieu ontstaan, of
d. indien nadelige gevolgen voor de natuur worden veroorzaakt. Artikel 36, tweede lid, van 
de Mbw bepaalt voorts dat de minister de instemming kan verlenen onder beperkingen of 
daaraan voorschriften kan verbinden, indien deze gerechtvaardigd worden door een grond 
als genoemd in artikel 36, eerste lid of, voor zover het belang van de veiligheid voor 
omwonende of het voorkomen van schade aan gebouwen of infrastructurele werken of de 
functionaliteit daarvan daardoor niet op onaanvaardbare wijze wordt aangetast, door het 
belang van leveringszekerheid.
Punt 4.2 Voorbereidingsprocedure
Gelet op artikel 34, vierde lid, van de Mbw is dit besluit tot instemming met het winningsplan
voorbereid met toepassing van de uniforme openbare voorbereidingsprocedure als bedoeld
in afdeling 3.4 van de Awb. Tevens is naast SodM en Tcbb op grond van artikel 34, vijfde 
lid, van de Mbw ook advies gevraagd aan alle betrokken decentrale overheden. en op 
grond van artikel 105, derde lid, van de Mbw aan de Mijnraad.
Punt 5. Adviezen naar aanleiding van de aanvraag
17</pre>

====================================================================== Einde pagina 706 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 707 ======================================================================

<pre>SodM heeft bij brief van 13 oktober 2016 advies uitgebracht (kenmerk:16152380). Voor de 
beoordeling van het winningsplan Westerveld heeft SodM advies gevraagd aan TNO-AGE 
voor de verificatie van de berekeningen op de onderdelen doelmatige winning, 
bodemdaling en de SRA;
de Tcbb heeft bij brief van 6 december 2016 advies uitgebracht (kenmerk: 
TCBB/16189114);
Gedeputeerde Staten van de provincie Drenthe (hierna: de provincie Drenthe) heeft bij brief
van 17 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk: 3/3.3/2017000089);
het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Tynaarlo (hierna: de 
gemeente Tynaarlo) heeft bij brief van 10 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk: 
2016/35584, 2017/223);
het bestuur van het waterschap Hunze en Aa’s (hierna: het waterschap Hunze en Aa’s) 
heeft bij brief van 17 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk:IN16-2078/17-0083);
de Mijnraad heeft bij brief van 3 maart 2017 advies uitgebracht 
(kenmerk:MIJR/17035516)het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente
Assen (hierna: de gemeente Assen) heeft bij brief van 17 januari 2017 advies uitgebracht 
(kenmerk: 2016-04865);
het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Tynaarlo (hierna: de 
gemeente Tynaarlo) heeft bij brief van 10 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk: 
2016/35584, 2017/223);
het bestuur van het waterschap Hunze en Aa’s (hierna: het waterschap Hunze en Aa’s) 
heeft bij brief van 17 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk:IN16-2078/17-0083);
de Mijnraad heeft bij brief van 3 maart 2017 advies uitgebracht (kenmerk:MIJR/17035516)
Punt 6.1 Algemene adviezen
De decentrale overheden adviseren om de toezegging van de minister jegens NAM om 
binnen de bestaande vergunning te mogen winnen uit de nieuw geboorde put Vries-10 in te
trekken en NAM op te dragen hiervoor de uitkomst van de procedure voor onderhavig 
winningsplan af te wachten. Het vigerende winningsplan is namelijk niet getoetst op de 
veiligheid van burgers (SRA), waardoor er niet op kan worden teruggevallen.
Punt 6.3.3 Bodemtrilling
Advies SodM
(….)SodM stelt vast dat er in het gasveld Eleveld historisch gezien en nog in het recente 
verleden, veelvuldig bevingen zijn opgetreden. De zwaarste daarvan (magnitude groter dan
2,0) zijn in de omgeving duidelijk gevoeld en hebben tot schademeldingen geleid. 
Daarnaast wordt de productie uit het bevende voorkomen Vries-Zuid (maximale gemeten 
magnitude 1,5) door middel van de put Vries-10 weer opgestart. (…)
Advies Tcbb
De Tcbb merkt op dat uit de nog uit te voeren onderzoeken inzake het Groningenveld 
mogelijk kan blijken dat ook voor sommige kleinere velden de grens van magnitude 3,9 op 
de schaal van Richter kan worden overschreden. Als er ook voor het winningsplan 
Westerveld redenen blijken te zijn om de Mmax van 3,9 te herzien, dan zal NAM het 
winningsplan hiervoor moeten wijzigen.
Gezamenlijk advies decentrale overheden
De decentrale overheden constateren dat de reeds bevende velden Eleveld en Vries-Zuid 
dicht liggen bij de grens met risicocategorie II. (…) De decentrale overheden verzoeken om 
in het instemmingsbesluit aandacht te besteden aan de productiesnelheid uit de 
verschillende gasvelden. Er lijkt door NAM bij de bepaling van de productiescenario's geen 
rekening te zijn gehouden met de relatie snelheid drukdaling versus bodemtrilling. De 
decentrale overheden stellen dat de uitgevoerde SRA berekening ten onrechte geen 
18</pre>

====================================================================== Einde pagina 707 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 708 ======================================================================

<pre>rekening houdt met de toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen en ook niet met de correcte 
bevolkingsdichtheid van het stedelijk gebied rond het gasveld Eleveld. Geadviseerd wordt 
om dit te herstellen. Advies van de Mijnraad De Mijnraad geeft aan dat in het gasveld 
Eleveld veelvuldig bevingen zijn opgetreden; soms met een magnitude groter dan twee, 
met schademeldingen als gevolg.
De productie uit het gasveld Vries-Zuid wordt weer opgestart, terwijl ook hier 
bevingen zijn opgetreden (maximale gemeten magnitude 1,5).  In de SRA blijken beide 
velden desondanks in de laagste categorie (I) te vallen, zij het dicht bij de grens met 
categorie II. SodM adviseert om NAM in de omgeving van de Eleveld en Vries-Zuid 
gasvelden aanvullende monitoring te laten uitvoeren door het plaatsen van enkele 
versnellingsmeters en om NAM een risicobeheerssysteem voor de bevende voorkomens uit
dit winningsplan te laten opstellen en implementeren. De Mijnraad onderschrijft deze SodM-
aanbevelingen.
Punt 7.1 Algemeen
(….) EZ-vergunning Vries-10 intrekken; toestemming koppelen aan dit besluit. Zolang er 
binnen het vigerende winningsplan (winnings)ruimte is, zoals in het geval van de put Vries-
10, is er na een nieuwe boring geen wijziging van het winningsplan nodig. In dit geval wordt
dat veroorzaakt door het feit dat de put Vries-10 een oudere niet meer werkende put 
vervangt, waarvan de productie al in het vigerende winningsplan was opgenomen. Binnen 
het vigerende winningsplan is nog ruimte voor ongeveer twee jaar productie. SodM kan er, 
als onafhankelijk toezichthouder, op toezien dat de productie uit de put Vries-10 en 
de effecten daarvan op de bodembeweging blijven binnen hetgeen is vastgelegd in 
het vigerende winningsplan. Alhoewel er in de gewijzigde Mbw additionele eisen 
worden gesteld aan een (gewijzigd) winningsplan, is het niet zo dat het vigerende 
winningsplan indertijd niet is getoetst op de veiligheid van burgers.  Na vaststelling 
van het instemmingsbesluit met het thans in procedure zijnde winningsplan Westerveld, 
kan de productie uit de put Vries-10 ook na deze twee jaar doorgaan. In dit winningsplan is 
ook een SRA opgenomen. Uit deze risicoanalyse blijkt dat door de voorgenomen productie 
uit de put Vries-10 het seismisch risico niet verandert ten opzichte van het vigerende 
winningsplan. Ook de verwachte bodemdaling (<2 cm) blijft binnen het vigerende 
winningsplan. Er is dan ook geen aanleiding om de reeds eerder verleende instemming met
het vigerende winningsplan in te trekken, of om het opstarten van de productie uit de put 
Vries-10 aan te houden tot na de vaststelling van het thans in procedure zijnde 
instemmingsbesluit.
3.5.1 Conclusie(s) Ontwerp instemmingsbesluit winningsplan Westerveld en 
gaswinning Vries-10
Uit de informatie onder punt 5 blijkt heel duidelijk dat er door diverse partijen gebruik gemaakt is 
van hun recht om advies uit te brengen in het kader van Mijnbouwwet 2017.
Uit de informatie onder punt 6 blijkt heel duidelijk wat de decentrale overheden adviseren over de 
toezegging van de minister jegens de NAM  om binnen de bestaande vergunning te mogen winnen
uit de nieuw geboorde put Vries-10. Volgens hun is het vigerende winningsplan is namelijk niet 
getoetst op de veiligheid van burgers (SRA), waardoor er niet op kan worden teruggevallen. Hierin 
deel ik de mening van de decentrale overheden over het vigerende winningsplan en de SRA want 
dit is nu juist een van de redenen waarom de aanvraag van 9 september 2016 door de NAM is 
ingediend. 
De SodM geeft aan in haar advies dat citaat – Daarnaast wordt de productie uit het bevende 
voorkomen Vries-Zuid (maximale gemeten magnitude 1,5) door middel van de put Vries-10 weer 
19</pre>

====================================================================== Einde pagina 708 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 709 ======================================================================

<pre>opgestart – Einde citaat. Dit betekent concreet dat de aanvraag winningsplan Westerveld niet 
Vries-10 betreft omdat deze bestaande gaswinning en gasopslag betreft en geen nieuwe 
gaswinning. 
Ook de decentrale overheden geven in hun advies aan: citaat: De productie uit het gasveld Vries-
Zuid wordt weer opgestart, terwijl ook hier bevingen zijn opgetreden (maximale gemeten 
magnitude 1,5). einde citaat. Dus ook zij erkennen dat er in Vries-10 nog geen sprake is van 
gaswinning en dat deze productieput dus niet valt onder de aanvraag van 9 september. 
Onder punt 7 geeft de Minister aan op welke gronden de gaswinning in productieput Vries-10 
gestart is. Zijn eerste mededeling is: EZ-vergunning Vries-10 intrekken; toestemming koppelen aan
dit besluit. Dat klinkt voortvarend maar gaat echt over verschillende zaken die niet te rijmen zijn. 
EZ-vergunning Vries-10 is gegeven op basis van de vigerende vergunning en dit besluit (zijnde dit 
instemmingsbesluit) gaat over een aanvraag die specifiek toeziet op bestaande gaswinning en 
gasopslag en dus niet op een nieuwe productieput. De Minister is bezig appels en peren samen te 
voegen en dat lijkt niet rechtmatig. Het zou juist zijn als de Minister over Vries-10 een nieuw 
instemmingsbesluit zou nemen op basis van een nieuwe aanvraag wijziging gaswinning Vries-10 
Westerveld. 
Er kunnen gerust vraagtekens gezet worden bij de mededeling van de Minister dat het vigerende 
winningsplan voor productieput Vries-10 voldoende getoetst is op de veiligheid van de burgers 
volgens de huidige normen. Het is namelijk maar de vraag of TNO en vervolgens de SodM de 
juiste uitgangspunten hebben genomen bij het toetsen. Zie ook de conclusies over dit onderwerp 
onder 3.3.1  Conclusie adviezen SodM en TNO over onder andere Vries-10.
De Minister geeft aan dat er binnen het vigerende winningsplan nog ruimte is voor twee jaar 
productie tot 2018. Dit wordt nergens gestaafd door bewijzen of door informatie vanuit de aanvraag
door de NAM. De NAM noemt in haar aanvraag de start van de gaswinning in put Vries-10 niet, 
noch de hoeveelheid gas die deze put gaat produceren per jaar of de totale productie van deze 
put. 
De NAM heeft in haar aanvragen wijziging gaswinning van 2007, 2011 en 2016 geen expliciete 
aanvraag van de verlening van de termijn van de gaswinning tot na 2018 gedaan.  
In zijn mededeling benadrukt de minister alleen dat op basis van de vigerende winningsvergunning
er voldoende ruimte is voor de productie maar hij geeft nergens aan dat als het gaat om Vries-10 
er ook al aangeven is of er zuur en hydraulische stimulatie zal plaats vinden. Terwijl hij in dat geval 
ook geen toestemming had moeten geven op grond van zijn eigen conclusie. Verder geeft de 
Minister onvoldoende aan dat de vraag beantwoord is wat betreft de huidige gaswinning in Vries-
10  en of dit geen nadelige gevolgen zal veroorzaken op de natuur in het effectgebied.
Tot zo ver de argumenten en conclusies waarmee ik mijn stellingen onder artikel 2 onderbouw. 
Te uwer informatie:
Ook heb ik dit betreffende verzoek tot handhaving gestuurd naar de Minister van Economische 
Zaken als bevoegd gezag ingevolge artikel 132 Mijnbouwwet 2017.
Op 11 augustus 2017 heb ik de Minister van Economische Zaken gevraagd om een nieuw 
instemmingsbesluit te nemen betreffende de productie van Vries-10. 
Een afschrift van deze brief heb ik verzonden aan de NAM en de gemeenten Assen, Tynaarlo en 
20</pre>

====================================================================== Einde pagina 709 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 710 ======================================================================

<pre>Aa & Hunze, de gedeputeerde staten van de provincie Drenthe; en de waterschappen. 
Tevens heb ik een groot aantal bewoners van Marsdijk en Loon gevraagd en de actiegroep 
StopgaswinningMarsdijk om mijn aanvraag te ondersteunen na het versturen van mijn verzoek. 
Hun steunbetuigingen ontvangt u binnen twee weken na mijn verzoek. 
Hoogachtend,
9403 SX Assen 
21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 710 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 711 ======================================================================

<pre>             Staatstoezicht op de Mijnen  inisterie van Economische Zaken    > Retouradres Postbus 24037 2490 AA Den Haag    Staatstoezicht op de Mijnen  Henri Faasdreef 312  9403 SX ASSEN 2492 JP Den Haag    Postadres  Postbus 24037  2490 AA Den Haag    T 070 379 8400 (algemeen)  F 070 379 8455 (algemeen)    sodm@minez.nl  www.sodm.nl    Behandeld door           Datum 20 oktober 2017  Betreft Handhavingsverzoek VRS-10 d.d. 14 augustus 2017 Ons kenmerk  17162697    Uw kenmerk    Besluit Bijlage(n)    Geachte    Op 14 augustus 2017 zond u mij een verzoek tot handhavend optreden ten  aanzien van de productie van gas uit de productieput Vries-10 (hierna: VRS-10)  door de Nederlandse Aardolie Maatschappij (hierna: de NAM). Als reden voor uw  verzoek stelt u dat de productie in put VRS-10 op onjuiste gronden is gestart door  de NAM en op onjuiste en mogelijk onrechtmatige gronden is toegestaan door de  Minister van Economische Zaken (hierna: de minister).    Een geanonimiseerde versie van uw verzoek is aan de NAM toegezonden, waarbij  de NAM in de gelegenheid is gesteld om een zienswijze te geven. Van deze  gelegenheid heeft de NAM geen gebruik gemaakt.    Ik heb besloten uw verzoek om handhaving af te wijzen. De voornaamste grond  voor de afwijzing is het feit dat voor de put VRS-10 niet een afzonderlijk  winningsplan is vereist; de winning kan onder het vigerende winningsplan worden  voortgezet. Ten aanzien van de seismische risico’s kan worden opgemerkt dat het  voorkomen Vries-Zuid, waarbinnen put VRS-10 valt, in de laagste risico-categorie  valt en dat de adviezen van TNO en SodM op het nieuwe, gewijzigde winningsplan  ter zake zijn meegewogen in het ontwerp-instemmingsbesluit, dat ter inzage heeft  gelegen. In het navolgende zal ik mijn besluit nader motiveren.    1. Handhavingsverzoek  Uw handhavingsverzoek heeft betrekking op het vigerende winningsplan  Westerveld en de volgens u daarmee strijdige productie van gas uit productieput  VRS-10. U bent onder andere van mening dat voor de ingebruikname van put  VRS-10 een wijziging van het winningsplan had moeten plaatsvinden.  In uw verzoek betrekt u mede de vigerende winningsvergunning Drenthe  (Mijnbouwwet) en de omgevingsvergunning uit de Wet algemene bepalingen  omgevingsrecht (Wabo), maar ten aanzien van deze vergunningen worden door u  geen concrete overtredingen aangevoerd.    Pagina 1 van 9</pre>

====================================================================== Einde pagina 711 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 712 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  17162627    Uw opmerkingen hebben betrekking op de procedure van totstandkoming van  deze vergunningen en dienen in die procedure aan de orde te komen, niet in dit  handhavingsverzoek. Tk beschouw uw verzoek dan ook niet als een verzoek tot  handhaving van de winningsvergunning of de Wabo.    U verzoekt mij tevens om, mocht ik van mening zijn dat op dit moment terecht  gas wordt gewonnen op basis van de vigerende vergunning, aan het eind van  2018 over te gaan tot handhaving. U stelt daarbij dat voor de productie uit put  VRS-10 geen verzoek tot wijziging van de gaswinning is gedaan door de NAM voor  verlenging van de gaswinning na 2018. Ik maak uit uw verzoek op dat dit naar uw  mening wel had gemoeten.    2. Ontvankelijkheid  Uw verzoek dient te worden beschouwd als een aanvraag conform artikel 1:3 van  de Algemene wet bestuursrecht (hierna Awb). In genoemd artikel wordt onder  aanvraag verstaan: een verzoek van een belanghebbende, een besluit te nemen,  Van een aanvraag kan dus alteen sprake zijn indien het verzoek wordt gedaan  door een belanghebbende.    Na bestudering van de relevante stukken heb ik vastgesteld dat uw woning zich  bevindt boven het veld Vries-Zuid en dat uit put VRS-10, waarop uw verzoek  betrekking heeft, gas wordt gewonnen uit dat veld, Voor zover uw verzoek  betrekking heeft op de handhaving van de Mijnbouwwet bent u als omwonende in  dit geval als belanghebbende aan te merken en is uw verzoek ontvankelijk in de  zin van artikel 1:3 van de Awb.    Overigens zijn de door uv aangekondigde steunbetuigingen van de bewoners van  Marsdijk en de actiegroep Stop gaswinning Marsdijk niet door mij ontvangen. Dit  is echter niet relevant voor de ontvankelijkheid van uw verzoek,    3. Ingebrekestelling  Op 16 oktober 2017 zond u mij een ingebrekestelling wegens het niet tijdig  nemen van een besluit op uw verzoek. U gaf daarbij aan aanspraak te willen  maken op de dwangsom, die verschuldigd is indien een bestuursorgaan niet tijdig  beslist op een aanvraag. Artikel 4:17, derde lid, van de Algemene wet  bestuursrecht schrijft voor dat de eerste dag waarover de dwangsom verschuldigd  is, de dag is waarop twee weken zijn verstreken na de dag waarop de termijn voor  het geven van de beschikking ís verstreken en het bestuursorgaan van de  aanvrager een schriftelijke ingebrekestelling heeft ontvangen. Ik stel vast dat bij  de verzending van dit besluit deze twee weken nog niet zijn verstreken en er dus  geen dwangsom is verbeurd.    4. Feiten  VRS-10 is een productieput die vanaf december 2016 gas produceert uit het  gebied van winningsvergunning Drenthe Ila van de NAM. In dit vergunninggebied  bevindt zich een aantal voorkomens, waaronder Vries-Noord, Vries-Centraal en  Vries-Zuid, Deze reservoirs worden door breuken van elkaar gescheiden. Het    Faqina ? van à</pre>

====================================================================== Einde pagina 712 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 713 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  17162597    voorkomen Vries- Zuid ligt ten noordoosten van Assen en bestaat uit twee blokken  die met elkaar communiceren.    Vanuit het voorkomen Vries-Zuid wordt sinds 1976 gas gewonnen uit meerdere  putten, waarvan een aantal inmiddels is verlaten. De put VRS-10 is in 2015 als  laatste geboord in dit reservoir. De winning uit het voorkomen Vries-Zuid is  onderdeel van het winningsplan Westerveld. Met dit winningsplan is door de  Minister ap 4 oktober 2011 ingestemd. Volgens dit winningsptan mag er uit het  voorkomen Vries-Zuid 241 miljoen Nm3 gas worden gewonnen in de periode  2011-2026. Onder het huidige winningsplan uit 2011 heeft Vries-Zuid tot nu toe  vanuit diverse putten 127,7 Nm3 geproduceerd,    Op 14 maart 2016 heeft de minister een omgevingsvergunning verleend voor de  mijnbouwinrichting Vries 1, ten behoeve van de aanleg van de meuwe  productieput VRS-10.    Op 11 september 2016 heeft de NAM een verzoek tot wijziging van het  winningsplan bij de minister ingediend, als vervolg op een reeds eerder, in  december 2013, ingediend winningsplan. Aan diverse betrokken bestuursorganen  is, conform de Mijnbouwwet, advies gevraagd. Het winningsplan is met het  ontwerp-instemmingsbesluit in mei 2017 ter inzage gelegd, een teder heeft de  mogelijkheid gekregen hierop zijn of haar zienswijze te geven.   De aanvraag is thans nog in behandeling bij het ministerie van EZ. EZ heeft  aangegeven nog te schrijven aan de Nota van Antwoord op de zienswijzen om  vervolgens een definitief besluit te kunnen nemen.    Op 30 november 2016 heeft SodM bij brief aan de NAM laten weten geen reden te  zien de voorgenomen productie uit put VRS-10 niet toe te staan. SodM verwijst  daarbij onder andere naar zijn advies op het verzoek tot wijziging van het  winningsplan van 13 oktober 2016.    5. Overwegingen en beoordeling  Uw verzoek bevat een aantal beweringen en aannames, die ik hieronder in  gecomprimeerde vorm zal bespreken. In het schuingedrukte kopje is mijn  deelconctusie samengevat.    5.1 Het verzoek wijziging winningsplan Westerveld, waarin put VRS-10 niet  expliciet is benoemd en beoordeeld aan de hand van een SRA en een mer, kan  niet onderwerp zijn van thans te nemen handhavingsmaatregelen.    U geeft aan dat de put VRS-10 in de aanvraag wijziging winningsplan Westerveld  niet wordt gelokaliseerd, noch in grafieken is genoemd. Evenmin is volgens u een  Seismisch Risico Analyse (SRA) uitgevoerd, specifiek gericht ten aanzien van de  put VRS-10 of een milieu effect rapport (m.e.r.) opgesteld voor de start van de  productie, Uit uw verzoek maak ik op dat u van mening bent dat dit wel had  moeten plaatsvinden.    Pagina 3 van ©</pre>

====================================================================== Einde pagina 713 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 714 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  17153507    Ik stel vast dat het verzoek tot wijziging winningsplan Westerveld nag in  procedure is, de Minister moet hierop nog zijn instemming geven. SodM kan geen  handhavende maatregelen taseren op dit toekomstige winningsplan. (tw  opmerkingen dienaangaande behoren te worden meegewogen in de  inspraakprocedure en kunnen dan ook niet in het kader van dit  handhavingsverzoek in behandeling worden genomen.    Het bovenstaande leidt tot de conclusie dat het verzoek tot wijziging winningsplan  Westerveld nog in procedure is en dat uw opmerkingen - voor zover relevant — bij  de zienswijze hadden dienen te worden ingebracht. Het handhavingsverzoek kan  hierop geen betrekking hebben.    5.2 Op de ingebruikname van put VRS-10 is de op 1 januari 2017 gewijzigde  Mijnbouwwet van toepassing. Dit verplicht echter niet tot een nieuw winningsplan.    U stelt dat de productie uit put VRS-10 eerst op gang is gekomen vanaf januari  2017 en dat deze productie derhalve valt onder de gewijzigde Mijnbouwwet, die  per 1 januari 2017 in werking is getreden. U bent van mening dat, door de put in  gebruik te nemen, voorbij is gegaan aan het adviesrecht van betrokken partijen  en eveneens voorbij is gegaan aan de verplichting om een verzoek tot wijziging  gaswinning Westerveld in te dienen die betrekking heeft op put VRS-10.    Ik acht deze stelling onjuist. Voor de toepassing van de Mijnbouwwet is de  aanname dat de put VRS-10 pas vanaf januari produceerde, gesteld dat dit juist  zou zijn, juridisch niet relevant, Ook na de wijziging van 1 januari 2017 is niet in  de Mijnbouwwet voorgeschreven dat voor iedere afzonderlijke put een  vergunning- of planprocedure moet worden doorlopen. Een nieuw, gewijzigd  winningsplan is in dit geval niet noodzakelijk, omdat het vigerende winningsplan  nog ruimte biedt voor de boring van put VRS-10 en de productie daaruit. Dit is  ook weergegeven in de brief van SodM aan de NAM d.d. 30 november 2016, over  de ingebruikname van put VRS-10.    Ten aanzien van de productie uit de ondergrond is er op dit moment nog een  geldend winningsplan en is een gewijzigd winningsplan in procedure.   Ik concludeer dat:   - onder het vigerende winningsplan nog op rechtsgeldige wijze kan worden  geproduceerd uit de nieuwe put VRS-10. Een afzonderlijk winningsplan voor de  put VRS-10 is niet vereist.   - Zowel op het thans vigerende winningsplan als op het toekomstige gewijzigde  winningsplan is door diverse adviseurs conform de procedure uit de Mijnbouwwet  geadviseerd. Het ontwerp-instemmingsbesluit op dit toekomstig winningsplan is  thans in procedure, ingebrachte adviezen en zienswijzen worden hierin verwerkt.    Paging 4 van 2</pre>

====================================================================== Einde pagina 714 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 715 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  17162697    5,3 Er is nog geen SRA voor reservoirstimulatie als onderdeel van het  werkprogramma voor stimulering van putten, Dit is ook nag niet aan de orde.    Naar uw mening Is er, omdat de productie plaatsvindt op de vigerende  winningsvergunning, geen sprake van een gedetailleerde risicoanalyse voor  reservoirstimulatie als onderdeel van het werkprogramma voor stimulering van  putten zoals die wordt gevraagd in de nieuwe Mijnbouwwet. Dit betekent volgens  u dat onduidelijk is of reservoirstimulatie nu gewoon kan worden uitgevoerd  zonder dat voldaan wordt aan de voorwaarden zoals SodM die verwoord heeft in  het eerder genoemde advies van 13 oktober 2016,    De winningsvergunning uit de Mijnbouwwet stelt geen voorschriften ten aanzien  van de stimulatie van putten. Hiervoor bieden het winningsplan en de bepalingen  uit mijnbouwregeling en Arbeidsomstandighedenbesluit het juiste juridische kader.  In artikel 35, eerste lid, onder c, van de Mijnbouwwet is bepaald dat een  winningsplan voor elk voorkomen ten minste een beschrijving bevat van de wijze  van winning alsmede de daarmee verband houdende activiteiten, Daaronder  vallen ook de activiteiten met betrekking tot putstimulatie. Het thans vigerende  winningsplan beschrijft geen specifieke activiteiten met betrekking tot  putstimulatie in het voorkomen Vries-Zuid. SodM heeft geen informatie dat er  stimulatie activiteiten vanuit put VRS-10 worden voorgenomen. Mocht dit in de  nabije toekomst aan de orde zijn, dan bieden de mijnbouw- en  arbeidsomstandighedenwetgeving voldoende waarborgen voor toetsing en  controle door SodM, ook ten aanzien van seismische risico’s.    Overigens bepaalt artikel 1 van het ontwerp-instemmingsbestuit op het verzoek.  tot wijziging winningsplan dat de NAM de instemming op het winningsplan  verkrijgt, met uitzondering van de toepassing van zuur- of hydraulische  stimulatie. Dit betekent dat de Minister voornemens Is deze laatstgenoemde  activiteit in het voorkomen vooralsnog niet toe te staan. SodM zal op de uitvoering  van het instemmingsbesluit toezien.    Concluderend kan worden gesteld dat putstimulatie niet in het huidige  winningsplan is voorzien en in het ontwerp-instemmingsbesluit zelfs uitdrukkelijk  niet is toegestaan. Mocht de NAM in de toekomst alsnog tot putstimulatie willen  overgaan dan biedt de huidige wetgeving voldoende waarborgen voor de  veiligheid en milieubescherming.    5.4 Het ontwerp-instemmingsbestuit op het nieuwe gewijzigde winningsplan  voorziet in aanvullende monitoring door het plaatsen van versnellingsmeters op  diverse plekken en een risicobeheerssysteem. Dit mede naar aanleiding van het  advies van SodM. Zolang het instemmingsbestuit echter nog niet van kracht is,  kan dit geen onderwerp zijn van handhaving.    U stelt dat voorafgaande aan de start van de productie uit VRS-10 geen  aanvullende monitoring is geregeld door het plaatsen van versnellingsmeters. Ook    Pagina 5 van «</pre>

====================================================================== Einde pagina 715 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 716 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  17162697    is er geen risicobeheerssysteem opgesteld en geimplementeerd. Ik veronderstel  dat uw opmerking gericht is op het afdwingen van bovenstaande maatregelen.    Het huidige geldende winningsplan voorziet inderdaad niet jn de plaatsing van  versnellingsmeters, noch in een risicobeheerssysteem. In het ontwerp-  instemmingsbesluit is het advies van SodM om versnellingsmeters te plaatsen en  een risicobeheerssysteem te ontwikkelen, overgenomen. De NAM zal dus over  moeten gaan tot het plaatsen van de versnellingsmeters en het ontwikkelen van  een risicobeheersysteem zodra het instemmingsbesluit van kracht wordt. Ik wijs  er op dat het hier gaat om een toekomstige verplichting, die niet kan worden  afgedwongen op basis van het huidige winningsplan.    Een handhavingsmaatregel die ziet op het naleven van deze verplichting kan dus  ook nog niet aan de orde zijn.    5.5 De historische vergelijking van gasveld Eleveld en gasveld Vries-Zuid op  diverse punten vaar VRS-10 gaat wellicht niet op, zoals u terecht aangeeft. Gezien  echter de SRA op het gewijzigd winningsplan brengt VRS-10 geen verandering  met zich; het voorkomen Vries-Zuid blijft binnen de seismische categorie I, het  laagste risico.    U stelt dat de historische vergelijking van gasveld Eleveld en gasveld Vries- Zuid  voor VRS-10 op diverse punten niet opgaat zodat de mogelijkheid bestaat dat als  alle onderdelen van de SRA worden ingevoerd voor VRS-10 de mogelijkheid  bestaat dat deze niet binnen het seismisch risico II valt. Ik veronderstel dat u  beoogt aan te geven dat het in productie nemen van put VRS-10 een zodanig  effect kan hebben dat de (seismische) vergelijking met het nabij gelegen gasveld  Eleveld niet langer opgaat. De seismische risico's zouden volgens u in dat geval  dus toenemen en eventueel in een hogere categorie dienen te worden geplaatst.    Ik kan uw redenering hierin niet onderschrijven. Zoals gezegd ziet zen SRA op de  gaswinning uit een voorkomen, in dit geval het voorkomen Vries-Zuid. De  wetgeving vereist een beschrijving en analyse van de bodembeweging en  daarmee verband houdende risico’s voor elk voorkomen, niet voor elke put  afzonderlijk. Bij de SRA voor Vries Zuid is rekening gehouden met de mogelijkheid  dat er een nieuwe put geboord ging worden, hetgeen in casu is gebeurd.   De SRA, behorend bij het nieuwe gewijzigde winningsplan, ziet ook op de  productie uit put VRS-10 en geeft aan dat in alle scenario's de voorkomens uit het  winningsptan in categorie 1 vallen (laagste seismisch risico). Deze gegevens zijn  bevestigd door TNO. Het feit dat voor gasvoorkomen Eleveld een vergelijkbaar  seismisch risico geldt, staat hier los van en leidt niet tot een ander inzicht.   Dit brengt mij tot de conclusie dat zowel in de huidige situatie als in de nabije  toekomst, als het nieuwe gewijzigde winningsplan zal gelden, de seismische  risico's voor het gebied niet zodanig hoog zijn dat dit tot maatregelen als  beperking of stillegging van de productie zou moeten leiden.    Eaqima & van 4</pre>

====================================================================== Einde pagina 716 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 717 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  17152497    5.6 De aanwezigheid van een Natura 2000- en waterwingebied in de nabijheid  heeft geen directe gevalgen voor het winningsplan en de aanleg van put VRS-10.    U geeft voorts aan dat het voor VRS-10 niet duidelijk 15 of er rekening wordt  gehouden met de aanwezigheid van Natura 2000 en het waterwingebied in de  zeer nabije omgeving. Ik stel vast dat put VRS-10 niet is gelegen binnen of in de  directe nabijheid van een Natura 2000-gebied of een waterwingebied. Dit is ook  door de provincie Drenthe aangegeven als antwoord op het adviesverzoek van de  Minister bij de verlening van de omgevingsvergunning. Het beheersplan voor het  dichtstbijzijnde Natura 2000 gebied, Drentsche Aa, bevat ook geen specifieke  maatregelen ten aanzien van de gaswinning.    De bepalingen ten aanzien van bodemenergie en booractiviteiten uit de provinciale  omgevingsverordening Drenthe hebben betrekking op activiteiten binnen of in de  directe omgeving van een waterwingebied, de zogenoemde rode en oranje  gebieden. Put VRS-10 ligt niet binnen zo’n gebied. Ik stel vast dat er ook op dit  punt geen sprake is van overtreding van enig wettelijk voorschrift.    5.7 Handhaving aan het eind van 2018 is thans niet aan de arde.    Uw verzoek om aan het eind van 2018 over te gaan tot handhaving ziet op  omstandigheden die in de toekomst liggen, onder juridische kaders welke thans  nog niet zeker zijn. In het kader van dit besluit kan ik niet ingaan op toekomstige  ontwikkelingen en zal uw verzoek op dit punt dan ook buiten behandeling laten.    Ik ben op basis van het voorgaande van oordeel dat de productie uit VRS-10 ís  toegestaan binnen de kaders van de Mijnbouwwet. Ik zie dan ook geen aanleiding  om de NAM te dwingen de productie uit put VRS-10 te beperken of te staken en  wijs u verzoek tot handhaving hierbij af.    Paging 7 van</pre>

====================================================================== Einde pagina 717 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 718 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  17162697    Besluit  Uw verzoek tot handhaving, gedaan bij brief d.d. 14 augustus 2017 betreffende  productieput VRS-10 in het voorkomen Vries Zuid, wijs ik af.    De afwijzing van uw verzoek geldt evenzeer voor zover dit verzoek betrekking  heeft op de productie na 2018, omdat dit ziet op omstandigheden die in de  toekomst liggen, onder juridische kaders welke thans nog niet zeker zijn.    Een afschrift van dit besluit zend ik aan de NAM en de gemeente Assen.    Hoogachtend,    De Inspecteur-generaal der Mijnen,           Ccteur Ondergrond en Boren    Pagina 8 van 9</pre>

====================================================================== Einde pagina 718 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 719 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen    Ons kenmerk  17152697    Mededeling   Tegen dit besluit kan degene wiens belang daarbij rechtstreeks is betrokken  binnen zes weken na de dag waarop dit besluit is verzonden een bezwaarschrift  indienen. Het bezwaarschrift moet door de indiener zijn ondertekend en bevat ten  minste zijn naam en adres, de dagtekening, een omschrijving van het besluit  waartegen het bezwaar is gericht en de gronden waarop het bezwaar rust. Dit  bezwaarschrift moet worden gericht aan: de Inspecteur-Generaal der Mijnen,  Staatstoezicht op de Mijnen, Postbus 24037, 2490 AA ‘s-Gravenhage. U kunt uw  bezwaarschrift ook digitaal indienen via sadm@minez.nl.    Pagina 9 van a</pre>

====================================================================== Einde pagina 719 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 720 ======================================================================

<pre>    Ministerie van Economische Zaken         > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving            9403 SX Assen    Bezoekadres  Bezuidenhoutseweg 73  2594 AC Den Haag    Postadres  Postbus 20401  2500 EK Den Haag    Overheidsidentificatienr  00000001003214369000    T 070 379 8911 (algemeen)  www.rijksoverheid.nl/ez    Behandeld door    Datum 2 4 OKT 2017  Betreft Verzoek nieuw instemmingsbesluit betreffende productieput Vries-10    Geachte mevrouw mn Ons kenmerk    DGETM-EO / 17159163    Op 14 augustus 2017 heeft u mij verzocht om een nieuw instemmingsbesluit te Uw kenmerk  nemen over de gasproductie in productieput Vries-10 door de Nederlandse  Aardolie Maatschappij (hierna: NAM). U verzocht mij om een nieuw besluit te  nemen dat niet gebaseerd is op de aanvraag wijziging gaswinning Westerveld van  9 september 2016 maar op een nieuwe aanvraag wijziging gaswinning die  specifiek Vries-10 betreft.    Bijlage(n)    Ik deel u mede dat ik niet kan ingaan op uw verzoek. Hieronder leg ik uit waarom  ik geen gehoor kan geven aan uw verzoek.    In uw onderbouwing van het verzoek om een nieuw besluit te nemen stelt u dat  winning uit de put Vries-10 niet is opgenomen in het vigerende winningsplan noch  in de aanvraag wijziging gaswinning Westerveld van 9 september 2017. U stelt  dat ik om die reden op onjuiste gronden de winning heb toegestaan en dat ik een  nieuw instemmingsbesluit zou moeten nemen op een nieuw in te dienen  winningsplan dat specifiek Vries-10 betreft.    Het winnen van delfstoffen vanuit een voorkomen geschiedt overeenkomstig een  winningsplan dat bij mij moet worden ingediend en wat mijn instemming behoeft  (artikel 34 van de Mijnbouwwet). Het winningsplan is van belang om te kunnen  bezien of de hoeveelheid te winnen delfstoffen, de wijze en het tempo van winning  in lijn zijn met een planmatig beheer van de delfstof. Ook dient het plan om de  gevolgen te beoordelen van de winning uit het voorkomen.    Sinds 1976 wordt er gas gewonnen uit het gasvoorkomen Vries-Zuid. De winning  uit het gasvoorkomen Vries-Zuid is onderdeel van het vigerende winningsplan  waarmee ik op 4 oktober 2011 heb ingestemd. Met dat besluit heb ik ingestemd  met de winning van 241 miljoen Nm3 gas tot 2026 uit het gasvoorkomen Vries-  Zuid. De NAM heeft nu nog steeds ruimte voor gaswinning uit het gasvoorkomen  Vries-Zuid onder het vigerende winningsplan en gebruikt die ruimte door winning  met productieput Vries-10.    De put Vries-10 is een van de productieputten waarmee gas wordt gewonnen uit  het gasvoorkomen Vries-Zuid. In artikel 35 van de Mijnbouwwet is aangegeven    Pagina 1 van 3</pre>

====================================================================== Einde pagina 720 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 721 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directte Energie an Omgeving    Ons kenmerk  DGETM-EC! 4 17159153   wat er in het winningsplan per voorkamen moet worden beschreven. In artikel 24   van het Mijnbouwbesluit zijn de inhoudseisen aan het winningsplan nader   uitgewerkt. Daarbij is niet bepaald dat ook iedere put binnen een voorkomen dient   te worden beschreven. Bij het nemen van het instemmingsbesluit was het voor   mij derhalve van belang of het winningsplan Westerveld een beschrijving van het   voorkomen Vries-Zuid bevatte en heb ik ingestemd met het winnen van een   bepaalde hoeveelheid gas uit het voorkomen Vries-Zuid.,    De NAM heeft tevens een wijziging van het winningsplan ingediend, gedateerd 9  september 2016 en ontvangen op 11 september 2016. Deze wijziging van het  winningsplan heb ik conform de gewijzigde Mijnbouwwet in procedure genomen  en volgt de uniforme voorbereidingsprocedure uit de Algemene Wet   Bestuursrecht. Het ontwerp-instemmingsbesluit heb ik conform deze procedure ter  inzage gelegd zodat een ieder in de gelegenheid was om een zienswijze in te  dienen. Ook u heeft van deze mogelijkheid gebruik gemaakt. Op dit moment  wordt nog geschreven aan de Nota van Antwoord op de zienswijzen om  vervolgens een definitief besluit te kunnen nemen.    Het gasvoorkomen Vries-Zuid 1s eveneens in dit gewijzigde winningsptan  beschreven,    Gelet op de omstandigheid dat de NAM wint op basis van een winningsplan  waarmee ik reeds heb ingestemd en gelet op het feit dat een wijziging van het  winningsplan in procedure is, is er geen aanleiding voor een nieuw winningsplan.  Bovendien ligt het initiatief voor een winningsplan bij de exploitant (art. 34,  tweede lid, van de Mijnbouwwet}. Om die reden kan ik niet ingaan op uw verzoek  een nieuw instemmingsbesluit te nemen    In uw brief benoemt u aak dat uw brief als een verzoek om handhaving dient te  worden beschouwd. Voor een reactie op uw verzoek om handhaving verwijs ik  naar het besluit van Staatstoezicht op de Mijnen (Sodm), als reactie op uw aan  hen gerichte verzoek aangaande de productie uit Vries-10.    Beoordeling   Ik stel vast dat gaswinning uit het gasvoorkomen Vries-Zuid is toegestaan op  basis van het vigerende winningsplan, tevens is gaswinning uit het gasvoorkomen  Vries-Zuid opgenomen in het thans bij mij in procedure zijnde wijziging  gaswinning Westerveld. Een nieuw winningsplan specifiek voor productieput Vries  -10 en instemming daarmee is om die reden mijns inziens niet nodig. Bovendien  ligt het initiatief voor een winningsplan bij de exploitant (art. 34, tweede lid, van  de Mijnbouwwet). Om die reden kan ik niet ingaan op uw verzoek een nieuw  instemmingsbesluit te nemen. Naast het verzoek om een nieuw  instemmingsbesluit te nemen op grond van een nieuw gewijzigd winningsplan,  heeft u ook een zienswijze ingediend op het ontwerp-instemmingsbesluit  gaswinning Westerveld. In het kader van die procedure zult u te zijner tijd op de  hoogte worden gebracht van de publicatie van de definitieve besluit en de Nota  van Antwoord op de zienswijzen.    Pagina 2 van 3</pre>

====================================================================== Einde pagina 721 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 722 ======================================================================

<pre>    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directie Energie en Omgeving    Ons kenmerk  OGETM-EO / 17159163    Ik verttouw erop u hiermee voldoende antwoord op uw brief te hebben gegeven.    !    RN,  De | inister van Economische Zaken,  na          MT-lid directie Energie en Omgeving    Pagina 3 van 3</pre>

====================================================================== Einde pagina 722 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 723 ======================================================================

<pre>    Staatstoezicht op de Mijnen  Ministerie van Economische Zaken  en Klimaat         > Retouradres Postbus 24037 2490 AA Den Haag    Staatstoezicht op de Mijnen    Bezoekadres  Henri Faasdreef 312  2492 JP Den Haag            9403 SX ASSEN    Postadres  Postbus 24037  2490 AA Den Haag    T 070 379 8400 (algemeen)  F 070 379 8455 (algemeen)    sodm@minez.nl  www.sodm.nt    Behandeld door           Datum 4 december 2017  Betreft Ontvangstbevestiging van uw bezwaarschrift Ons kenmerk    vaan ML    Uw kenmerk    Op 29 november 2017 heb ik uw bezwaarschrift gericht tegen mijn besluit van 20  oktober 2017, kenmerk 17162697, ontvangen.    Op de behandeling van dit bezwaarschrift is de Algemene wet bestuursrecht  (hierna: Awb) van toepassing. Dit betekent dat, indien het bezwaarschrift aan de  in deze wet gestelde eisen voldoet, u in beginsel het recht heeft om naar  aanleiding van dit bezwaarschrift te worden gehoord.    U zult een uitnodiging ontvangen om te worden gehoord door een uit ambtenaren  van mijn ministerie bestaande hoorcommissie. Mocht u in dit stadium van de  procedure al besloten hebben om geen gebruik te maken van de mogelijkheid om  te worden gehoord, dan verzoek ik u dat nu reeds schriftelijk mee te delen.    U heeft het recht om ten behoeve van de hoorzitting inzage te krijgen in de  stukken die zich in het dossier over deze zaak bevinden.    De termijn waarbinnen ik op uw bezwaarschrift dien te beslissen vangt op grond  van artikel 7:10, eerste lid, van de Awb aan op 2 december 2017 en eindigt zes  weken na deze datum. Deze termijn kan met zes weken worden verdaagd.    Ik vertrouw erop u hiermee voorlopig voldoende te hebben geïnformeerd. Mocht u  nog vragen hebben, neemt u dan contact op de contactpersoon vermeld in de  rechterkolom.    Hoogachtend,    de inspecteur-generaal der mijnen  namens deze:    F. Kiewiet de Jonge-Lulofs  j r Bestuurszaken           Pagina 1 van 1</pre>

====================================================================== Einde pagina 723 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 724 ======================================================================

<pre>Staatstoezicht op de Mijnen
Ministerie van Economische Zaken
Inspecteur generaal van Staatstoezicht op de Mijnen
Postbus 24037
2490 AA Den Haag
Wordt per mailadres: sodm@minez.nl en per aangetekend toegestuurd
Bezwaarschrift
Assen,  woensdag 29 november 2017
Betreft: bezwaarschrift tegen besluit van 20 oktober 2017 met als kenmerk 17162697
Geachte heer 
Hierbij dien ik bezwaar in conform de omschrijving op bladzijde 9 van uw schrijven tegen het 
volgende besluit(en) waarover ik geïnformeerd ben op 20 oktober 2017 die de volgende 
omschrijving(en) betreft;
Besluit
Om mijn verzoek tot handhaving af te wijzen:
Citaat: Ik heb besloten uw verzoek om handhaving af te wijzen. De voornaamste grond voor 
afwijzing is het feit dat voor de put VRS-10 niet een afzonderlijk winningsplan is vereist; de winning
kan onder het vigerende winningsplan worden voortgezet. Ten aanzien van de seismische risico’s 
kan worden opgemerkt dat het voorkomen Vries-Zuid, waarbinnen put VRS-10 valt, in de laagste 
risico-categorie valt en dat de adviezen van TNO en SodM op het nieuwe, gewijzigde winningsplan
ter zake zijn meegewogen in het ontwerp-instemmingsbesluit, dat ter inzage heeft gelegen.  (einde 
citaat)
Besluit
Alsmede het verzoek voor handhaven voor zover dit betrekking heeft op de productie na 2018.
Citaat: De afwijzing van uw verzoek geldt evenzeer voor zover dit verzoek betrekking heeft op de 
productie na 2018, omdat dit ziet op omstandigheden die in de toekomst liggen, onder juridische 
kaders welk thans nog niet zeker zijn. (einde citaat)
Bezwaar 
Na het lezen van uw besluit teken ik bezwaar aan op basis van het ontbreken van eenduidigheid 
betreffende de te winnen hoeveelheid gas. Alsmede van het feit dat in de aanvraag winningsplan 
1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 724 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 725 ======================================================================

<pre>Westerveld van 9 september 2016 de prognose ontbreekt van het totale Vries-10 productievolume 
en dat er geen low-case, mid-case of high case scenario is omschreven voor deze put opdat de 
SodM haar controlefunctie naar behoren kan uitvoeren en kan handhaven indien de 
productiewaarden toch overschreden worden door de NAM in VRS-10 (en in totaal Vries Zuid door
beide putten VRS-1 en VRS10).
Verder teken ik bezwaar aan tegen uw weigering om uw eigen adviezen uit te voeren die de 
volgende punten betreffen:
•NAM dient, in overleg met het Koninklijk Nederland Meteorologisch Instituut voor 1 juni 
2017 enkele versnellingsmeters boven Eleveld en Vries-Zuid gasvelden te installeren en 
operationeel te hebben.
•NAM dient voor 1 juni 2017, ten genoegen van de Inspecteur-generaal der Mijnen, voor de 
bevende velden in dit winningsplan een risicobeheerssysteem te ontwikkelen en 
operationeel te hebben.
Ik verzoek u nogmaals om te gaan handhaven betreffende de gaswinning in VRS-10 tot de 
bovenstaande zaken geregeld zijn. 
Toelichting
Naar aanleiding van uw uitleg betreffende de diverse punten wens ik het volgende op te merken:
Punt 4
Hierbij dank dat het nu duidelijk is vanaf wanneer de productie van Vries-10 (VRS-10) gestart is, 
namelijk vanaf december 2016. Dit komt overeen met punt 1.12 van mijn schrijven en de informatie
die ik ontving van de NAM op 20 juli 2017. 
Volgens uw schrijven mag er volgens het winningsplan waar de Minister op 4 oktober 2011 mee 
heeft ingestemd uit het voorkomen Vries Zuid  241 miljoen Nm³ gas worden gewonnen in de 
periode 2011 tot 2026. 
Deze instemming door de Minister is niet te vinden via de openbare kanalen derhalve kan ik geen 
gegevens vinden die uw informatie bevestigen. Wel vind ik het opvallend dat de Minister in zijn 
ontwerp-instemmingsbesluit, dat van 8 mei tot en met maandag 19 juni 2017 ter inzage lag, geen 
melding maakt van deze instemming en datum van de instemming van 4 oktober 2011 maar 
slechts spreekt over de vigerende vergunning. 
Hier blijft bij mij het vermoeden dat de aanvraag (aanvragen) door de NAM wel gedaan zijn op 8 
maart 2011, waarvan de nummers NLOG FieldAssed_4389_Winningsplan 2011 publiek; NLOG 
FieldAssed_7670_Winningsplan 2011 publiek; NLOG FieldAssed_8389_Winningsplan 2011 
publiek; NLOG FieldAssed_9022_Winningsplan 2011 publiek het bewijs geven, maar dat de 
instemming achterwege is gebleven om welke onduidelijke redenen dan ook. 
Op bladzijde 5 van deze aanvragen bevat Vries Zuid 1 een producerende put VRS1 en VRS 3 als 
geabondeneerde put. (Deze wordt in de nieuwe aanvraag genoemd als VRS-3, een put die in 1994
is geabondeneerd). Tussen 2011 en 2016 en de nieuwe aanvraag is de verwachting dat er 143 
miljoen Nm³ geproduceerd wordt (blz 15 NLOG FieldAssed_7670_Winningsplan 2011 publiek). 
Derhalve blijft er in Vries Zuid een te produceren hoeveelheid van 98 miljoen Nm³ over bij de start 
van de productie in december 2016 VRS-10 uit beide putten. 
Deze gegevens komen echter niet overeen met de hoeveelheden die de NAM vermeld in haar 
schrijven van 23 december 2016. Zij stelt namelijk dat SodM aangeeft dat het vigerende 
winningsplan toestaat dat Vries-10 113,3 miljoen Nm³ uit het Vries-Zuid gasveld mag produceren. 
2</pre>

====================================================================== Einde pagina 725 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 726 ======================================================================

<pre>De prognose van het totale Vries-10 productievolume zoals aangeven in het nieuwe winningsplan 
is 379 miljoen Nm³. Het leeuwendeel van de productie van Vries-10 zal hiermee onder het nieuwe 
winningsplan vallen. 
Uit deze gegevens blijkt dat de winning uit VRS-1 en VRS-10 gezamenlijk de totale winning die 
nog resterende is, zal overstijgen van start winning VRS-10 vanaf eind 2016 tot eind 2017. En 
zeker tot eind 2018. De totale productie VRS-10 overstijgt zelfs de hoeveelheid van 241 miljoen 
Nm³ waar de Minister in 2011 mee akkoord is gegaan. 
Blijft mijn stelling (bladzijde 4 van mijn verzoek) deels overeind, namelijk dat in de aanvraag 
winningsplan Westerveld van 9 september 2016 de prognose ontbreekt van het totale Vries-10 
productievolume net als de 113,3 miljoen Nm³ dat Vries-10 nog in het vigerende winningsplan mag 
produceren. 
Ook mijn stelling dat er geen low-case, mid-case of high-case scenario omschreven is voor deze 
put zodat de SodM haar controlefunctie naar behoren kan uitvoeren en kan handhaven als de 
productiewaarden toch overschreden worden door de NAM in Vries-10 blijft gehandhaafd. U bent 
in uw reactie hier niet op ingegaan. 
Maar ook mijn stelling is mijns inziens nog steeds van toepassing dat in artikel 34 van de 
Mijnbouwwet is bepaald dat het winnen van delfstoffen geschiedt overeenkomstig een 
winningsplan. In artikel 35, lid 1sub c, van de Mijnbouwwet alsmede in artikel 24, lid 1 sub c van 
het Mijnbouwbesluit is aangeven dat in het winningsplan de wijze van winning alsmede de 
daarmee verband houdende activiteiten opgenomen moeten worden. Aan deze bepalingen voldoet
de productie in Vries-10 niet. 
Punt 4 vervolg en 5.4
U stelt in uw schrijven op 30 november 2016 heeft SodM bij brief aan de NAM laten weten geen 
reden te zien de voorgenomen productie uit VRS-10 niet toe te staan. SodM verwijst daarbij onder 
andere naar haar advies op het verzoek tot wijzing van het winningsplan van 13 oktober 2016. 
En vervolgens voorziet het ontwerp-instemmingsbesluit op het nieuwe gewijzigde winningsplan in 
aanvullende monitoring door het plaatsen van versnellingsmeters op diverse plekken en een risico-
beheersysteem. Dit mede naar aanleiding van het advies van SodM. Zolang het 
instemmingsbesluit echter nog niet van kracht is, kan dit geen onderwerp zijn van handhaving. 
U stelt dat ik stel dat voorafgaande aan de start van productie uit VRS-10 geen aanvullende 
monitoring is geregeld door het plaatsen van versnellingsmeters. Ook is er geen 
risicobeheerssysteem opgesteld en geïmplementeerd. Uw veronderstelling is juist. Mijn opmerking 
is gericht op het afdwingen van bovenstaande maatregelen.
U stelt in uw volgende alinea dat uw adviezen zijn overgenomen in het ontwerp-
instemmingsbesluit, maar dat het hier om een toekomstige verplichting gaat die niet kan worden 
afgedwongen op basis van het huidige winningsplan. Maar ik ben van mening van wel, namelijk op
basis van de toezegging van de Minister van 2 april 2015; punt 1.3 van mijn aanvraag. Zeker 
omdat u in uw adviezen geen twijfel laat bestaan over welk tijdsbestek u spreekt. 
Citaat:Onder advies staat vermeld: citaat: SodM adviseert u om onder de volgende voorwaarden 
in te stemming met het winningsplan:
1.NAM dient, in overleg met het Koninklijk Nederland Meteorologisch Instituut voor 1 juni 
2017 enkele versnellingsmeters boven Eleveld en Vries-Zuid gasvelden te installeren en 
operationeel te hebben.
2.NAM dient voor 1 juni 2017, ten genoegen van de Inspecteur-generaal der Mijnen, voor de 
bevende velden in dit winningsplan een risicobeheerssysteem te ontwikkelen en 
operationeel te hebben. Einde citaat
3</pre>

====================================================================== Einde pagina 726 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 727 ======================================================================

<pre>Beide data zijn inmiddels een gepasseerd station en u laat achterwege mij te laten weten of uw 
adviezen zijn uitgevoerd zodat aan mijn verzoek eigenlijk voldaan is. Waarom zijn deze harde data
ineens niet belangrijk meer als er naar gevraagd wordt? U hebt richting de inwoners van Assen die
mijn aanvraag om te handhaven betreft met deze uitspraken een verwachting gewekt die u nu 
gemakkelijk weer intrekt. 
Wat betreft de handhaving na 2018 wijst u mijn verzoek af. 
Zowel in de genoemde aanvragen van de NAM van 2011 als in de aanvraag van de NAM in 2016 
wordt niet expliciet gesproken van een verlenging van de productie in de gasvoorkomens die 
behoren tot de vergunning Westerveld. Hierdoor blijf ik van mening dat er tot 2018 geproduceerd 
mag worden in VRS-10. Er worden geen verder data genoemd voor de productie na 2018. 
Ik verzoek u nogmaals om te gaan handhaven betreffende de gaswinning in VRS-10 
Hoogachtend,
9403 SX Assen
 
4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 727 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 728 ======================================================================

<pre>Date : 15-2-2018 17:42:45
F
T
C
S
ubject : FW: Mondelinge vraag: gasw inning onder Assen
B
este Marco,
D
e Pv dA heeft v ragen gesteld.  
V
ragen:
O
v er het gasdossier is al heel v eel gezegd maar tegelijkertijd zijn we er nog lang niet ov er uitgepraat. De gev olgen v an gaswinning in Groningen zijn duidelijk, het ov erleg ov er schadeafhandeling
v
erloopt moeizaam en de inwoners lev en in onzekerheid.
Natuurlijk is de situatie in Drenthe anders dan de situatie in Groningen maar dat neemt niet weg dat ook de inwoners v an Drenthe zich zorgen maken en zich bezighouden met de gev olgen v an
g
aswinning 
u
it de Drentse bodem.
B
egin deze maand is de gaswinning in Loppersum stilgelegd en is er adv ies uitgebracht door Staatstoezicht op de Mijnen om de gaswinning uit het Groninger v eld terug te brengen naar 12
m
iljard 
k
uub. Tegelijkertijd heeft Minister Wiebes aangegev en dat hij de lev eringszekerheid v an gas aan binnen- en buitenland niet in het geding wil brengen en zal de minister eind maart met
e
en oplossing komen v oor het terugschroev en v an Gronings gas. Momenteel wint 
d
e NAM nog steeds gas uit gasv eld Vries-10 op basis v an een oude v ergunning, in afwachting v an een nieuw
b
esluit v an de minister ov er het nieuwe winningsplan. Vorig jaar heeft de gemeente Assen samen met de omliggende gemeenten adv ies en zienswijze uitgebracht 
o
v er het winningsplan
Westerv eld en is een duidelijk nee uitgesproken.
W
ij maken ons zorgen dat de gaswinning onder Assen omhoog gaat om het v erlies uit het Groninger v eld te compenseren. Daarov er hebben we een paar v ragen:
W
at is op dit moment de stand v an zaken, en wat zijn de resultaten wat betreft het ov erleg met andere Drentse gemeenten, en de contacten ov er de gaswinning in Drenthe met het ministerie?
Z
ijn 
i
n deze contacten de ev entuele consequenties v oor Drenthe benoemd nu de gaswinning in Loppersum is stilgelegd? Is het College v an mening dat de Drentse zorgen en de eerder
geformuleerde standpunten om geen gaswinning in Drenthe toe te staan v oldoende onder de aandacht v an de v erantwoordelijke minister zijn gebracht? Kan het College aangev en hoe zij dit
d
oet?
A
ntwoord:
O
p 12 september 2017 ik u een brief gestuurd met de mededeling dat het ministerie van Economische Zaken verwachtte om na half oktober een besluit te kunnen nemen over
het Winningsplan Westerveld. Uit een recent gesprek met het ministerie is echter gebleken dat ze nog bezig zijn met het voorbereiden van een besluit. Het ministerie kan
nog niet aangeven wanneer er een besluit wordt genomen.
W
ij zijn in gesprek EZ, provincie en omringende gemeenten. Wij maken hierbij onze standpunten duidelijk. De provincie heeft in een brief mede namens het college van
A
ssen aan de minister 
v
an Economische Zaken gevraagd om te komen met een goede onafhankelijke schaderegeling voor de kleine gasvelden in de provincie Drenthe; een
r
egeling die in lijn ligt met het schadeprotocol voor Groningen.
D
e Technische commissie bodembeweging (Tcbb) is door EZ gevraagd om een advies te maken over hoe een schaderegeling buiten Groningen er uit moet zien. Naar
a
anleiding hiervan heb ik het 
i
nitiatief genomen om de voorzitter samen met een aantal leden van de Tcbb uit te nodigen voor een gesprek. Inmiddels heeft dit gesprek,
waarbij ook een aantal Noord Drentse bestuurders aanwezig waren, plaatsgevonden. Wij hebben een zeer constructief gesprek gevoerd, waarbij wij het Noord Drentse
perspectief onder de aandacht hebben gebracht.  Ons gesprek lag in lijn met wat wij al hebben verwoord in ons advies en zienswijze op het Winningsplan Westerveld. Het
g
aat om een goed meet en monitoringssysteem met o.a. 
g
oede nulmetingen; een onafhankelijke goede schaderegeling en een omgekeerde bewijslast. In het gesprek is
o
pnieuw aandacht gevraagd voor rechtsgelijkheid.
O
p dit moment hebben wij geen berichten gekregen over het verhogen van de productie in Drenthe.
NB:
I
n bovenstaande antwoord staat niets over het stoppen met gaswinning. Het kan zijn dat de raad hier wel over begint. Hier zou je kunnen zeggen dat op dit moment de lijn uit de
z
ienswijzen 
g
eldt: Geen gaswinning. En dat het  college in afwachting is van een nieuw besluit van EZ. Dat is het moment om opnieuw een standpunt te bepalen.
G
roet,
 
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
a
ansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, 
g
edateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.343
</pre>

====================================================================== Einde pagina 728 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 729 ======================================================================

<pre>Date : 31-1-2017 12:43:40
F
T
S
ubject : FW: Motie van treurnis NAM
A
ttachm ent : Motie van treurnis PvdA tegen de NAM.docx;
T
er info. Tijdens onze afspraak even bespreken.
 
V
an:
 
V
erzonden:
 
dinsdag 31 januari 2017 11:07
Aan:
O
nderwerp:
 
Motie van treurnis NAM
 
D
ag Marco,
W
e ov erwegen een motie v an treurnis in te dienen tegen de (communicatie v an de) NAM (zie bijlage). Hoewel deze motie het college niet rechtstreeks raakt wilde ik je toch op de hoogte
b
rengen 
e
n ev entueel v an je v ernemen of er bezwaren kunnen zijn om deze motie in te dienen.
Vriendelijke groet
i
  
D
isclaimer:
A
an de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.344
</pre>

====================================================================== Einde pagina 729 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 730 ======================================================================

<pre>  
 
Motie  
 
Onderwerp:  Motie van treurnis communicatie NAM  
 
De gemeenteraad van As sen, in vergadering bijeen op 2 februari 2017,  
 
Constaterende dat:  
- de NAM zowel per mail als tijdens een bewonersbijeenkomst  eerder in 2016  heeft 
aangegeven dat er geen gas zal  worden gewonnen uit put Vries -10 zolang er geen besluit 
door EZ is genomen op het nieuwe winningsplan Westerveld ; 
- de NAM in een mail heeft bevestigd dat  put Vries -10 tussen Kerst en Oud& Nieuw 
gebruiksklaar is gemaakt en dat sinds 2 weken  de put d us definitief aan staat ; 
- de NAM tijdens de informatie bijeenkomst op 17 januari jl. in Marsdijk (en  in Loon) de onrust 
niet heeft kunnen wegnemen en de bewoners niet heeft kunnen geruststellen;  
- de inwoners van Marsdijk als gevolg een handtekeningenactie z ijn gestart “ Stop Gaswinning 
Marsdijk Nu” ; 
- het college van B&W van Assen in zijn advies aan EZ over het winningsplan Westerveld heeft 
benadrukt: “voor een adequate invulling van het burgerperspectief, zoals u in het 
adviesverzoek aangeeft, is gedegen, tran sparante en consistente communicatie een absolute 
voorwaarde”.  
 
Spreekt uit  : 
- de handelwijze van de NAM en de slechte c.q. het  gebrek aan communicatie door de NAM 
te betreuren,  
En verzoekt het college deze motie onder de aandacht te brengen van de NAM en van EZ.  
 
En gaat over tot de orde van de dag.  
 
Ondertekend door:  
PvdA        VVD 
 
 
CU       D66 
 
 
CDA       Stadspartij PLOP  
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 730 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 731 ======================================================================

<pre>GL       OpAssen  
 
 
SP 
 
 
 
Stemverhouding:  
 PvdA  D66 Christen -
Unie  SP Stadspartij 
PLOP  CDA VVD Groen - 
Links  OpAssen  
Voor           
Tegen           
 
Deze motie is  
Aangenomen  
Verworpen  
Ingetrokken   
 
………………………………………………  
 
Raadsgriffier  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 731 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 732 ======================================================================

<pre>Date : 23-11-2016 12:21:11
F
rom  :  
T
S
ubject : FW: NAM m ag van Minister Kam p gas w innen bij Vries (boorput 10)
 
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
G
emeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
 
 -  
 
 
 
@assen.nl
website: 
w
w
w.assen.nl
 
V
an:
 
Verzonden:
 woensdag 23 november 2016 9:39
A
an:
 
Onderwerp:
 NAM mag van Minister Kamp gas winnen bij Vries (boorput 10)
 
 
D
 
B
ijgaand bericht staat weliswaar volledig los van het in voorbereiding zijnde casco-advies voor het Winningsplan van de NAM inzake het gasveld Westerveld, m aar het leek m e toch
goed dit bericht van gisteren, 22 novem ber 2016, onder jouw aandacht te brengen.
 
I
k neem  aan dat dit bij de provincie Drenthe en de betrokken gem eenten ook bekend is, m aar m ag ik jou – voor de zekerheid – vragen om  dit e-m ailbericht door te sturen naar allen
d
ie een rol vervullen bij de totstandkom ing van het casco-advies Westerveld?
 
D
ank voor je m edewerking!
 
Z
ie onderstaande link:
 
h
ttp://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/115538/NAM-m ag-gas-winnen-bij-Vries
 
V
o
lgens de Minister van Econom ische Zaken is bij de gaswinning Vries sprake van beschikbare productieruim te onder het geldende winningsplan. Daarom  brengt de NAM hier geen
n
ieuw winningsplan in procedure.
 
g
roeten,
 
 
 
 
B
eleidsadviseur Bestuurlijk-Juridische Zaken
W
aterschap Noorderzijlvest
 
 
    
 
@
noorderzijlvest.nl
 
 
16.345
</pre>

====================================================================== Einde pagina 732 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 733 ======================================================================

<pre>Date : 6-4-2016 09:12:20
F
rom  :  
T
@
assen.nl
S
ubject : FW: nota voorstel gasw inning
A
ttachm ent : brief gem eenteraad adviesrol apr 2016.docx;nota voorstel adviesrol lokale overheden gasw inning.doc;
 
 
M
et vriendelijke groeten,
 
B
eleidsspecialist
.
...........................................................
Gemeente Assen
N
oordersingel 33  | Assen
P
ostbus 30018 | 9400 RA | Assen
.
...........................................................
 
 -  
 
 
 
l
@assen.nl
website: 
w
ww.assen.nl
 
 
16.346
</pre>

====================================================================== Einde pagina 733 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 734 ======================================================================

<pre> 
 
Leden van de raad  
 
 
    
 Contactpersoon    
Telefoon    
Bezoekadres   Noordersingel 33  
   
Uw brief van    
Uw kenmerk    
Ons kenmerk    
 
   
Datum   29 maart 2016  
Verzenddatum    
 
Onderwerp  Adviesrol lokale overheden  gaswinning  
 
 
 
Geachte dames en heren , 
 
Wij informeren u middels deze  brief over de adviesrol van lokale overheden bij de aanvraag van een 
winningsplan  voor kleine aardgasvelden .  
 
Op 14 maart jongstleden zijn de lokale overheden in Drenthe door  het ministerie van  Economische 
Zaken (EZ) geïnformeerd over de voorgestelde aanpassingen van de Mijnbouwwet (Mbw) en de 
systematiek van de risico -analyse. In de nieuwe procedure voor de winningsplannen is een adviesrol 
voor de lokale overheden opgenomen.  
 
Adviesrol is nog ni et dichtgetimmerd  
EZ ziet de adviesrol van de gemeente vooral t.a.v. inzicht in effecten op lokaal niveau (Ruimtelijke 
ordening, infrastructuur). Zij staat echter open voor de wens van de lokale overheden om over meer 
aspecten willen adviseren. Onze instee k is dat lokale overheden naast de onderwerpen RO en 
infrastructuur ook de onderwerpen zoals communicatie naar inwoners, collectieve schaderegeling, 
omkering bewijslast, metingen etc. mee kunnen nemen  in haar adviesrol . EZ wil in een 
vervolgoverleg met lok ale overheden aan de hand van het concrete winningsplan Westerveld  (de 
gaswinning in Assen Noord valt binnen dit veld ) de adviesrol nader uitwerken.  
Dit winningsplan is door de NAM nog niet compleet aangeleverd bij EZ. Zodra dit het geval is 
worden de lok ale overheden in Drenthe door EZ hiervoor benaderd. Volgens EZ zijn er in dit 
stadium van de wijziging van de Mbw nog aanpassingen mogelijk.  
 
Samen optrekken met lokale overheden  
In Groningen is een kopgroep van lokale overheden ontstaan uit de veiligheids regio die zich met 
gaswinning bezighoud. Deze wordt getrokken door de gemeente Groningen (projectbureau 
aardbevingen).  De gemeente Groningen is bereid om over de adviesrol voor winningsplannen van 
kleine velden samen met de Drentse gemeenten op te trekken.  Zij hebben meer kennis van de 
problematiek en zijn al langer in gesprek met EZ . Ook in Groningen wordt door EZ een bijeenkomst 
over de adviesrol voor lokale overheden voor de kleine gasvelden in Groningen georganiseerd.  
 
Een kopgroep in Drenthe zou zeker ook meerwaarde bieden. Hiermee wordt een belangrijke 
samenwerkingspartner gevormd en wordt  kennis en capaciteit gebundeld. Uit de Drentse 
bijeenkomst bleek naast Aa en Hunze, Assen, Tynaarlo ook Emmen en Westerveld al ervaringen te 
hebben met de pro blematiek van de gaswinning . 
 
Het ministerie van I&M heeft in het kader van het convenant Bodem en Ondergrond een rol gekregen 
om de kloof tussen lokale overheden en EZ te dichten als het gaat om ondergrondprojecten. I&M 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 734 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 735 ======================================================================

<pre> Gemeente Assen  
Ons kenmerk:   
Pagina 2 van 3 
  
zoekt nu contact om de behoefte te inventariseren bij de lokale overheden t.a.v. het adviesrecht. Een 
kopgroep in Drenthe zou een handig aanspreekpunt zijn voor I&M.  
 
Wij gaan voor de adviesrol de samenwerking met de Drentse lokale overheden zoeken en een 
verbinding leggen met de bestaande kopgroep in Groningen. Tevens gaan we op de uitnodiging van 
EZ in om nader te spreken over de adviesrol op basis van het winningsplan Westerveld.  
 
 
Wij verwachte n u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Zodra wij meer informatie hebben 
zullen wij u nader berichten. 
 
 
Met vriendelijke groet,  
burgemeester en wethouders,  
 
 
 
 
 
 
 
 
                                        burgemeester                                         secretaris 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 735 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 736 ======================================================================

<pre> Gemeente Assen  
Ons kenmerk:   
Pagina 3 van 3 
  
 
 
BEGELEIDINGSFORMULIER CONCEPT BRIEF  
 
LET OP: Lever alle bijbehorende stukken incl. ingekomen brief aan bij het secretariaat  
 
NAAM VAN HET DOCUMENT : informatie adviesrol  gaswinning Assen -Noord 
   
 
Concept via   
:  
 
Paraaf voor gezien  :  
Briefpapier  :  
   
 
Concept d.d.   
:  
30 maart 2016 
Eenheid/Programma  : Beleid 
Steller  :  
Toestel  : 
Paraaf eenheids -
/programmamanager  :  
   
 
Origineel  : 1  Brief nr.(docbase)  :  
Archiefexemplaren  : 1  Procesnummer 
(Docbase)  :  
Afschriften  : 2  Zaaknummer 
(Docbase)  :  
       
Totaal  : 4     
       
       
       
 
Afschriften:    
 
  
  
  
  
   
Meezenden:    
 
 N.V.T. 
   
  
   
Opmerkingen:    
Na ondertekening z.s.m. naar de Griffie zodat het op het RIS (openbaar) kan worden geplaatst.  
 
Wijze afhandeling na verzending van de brief:  
- Proces afhandelen en archiveren door secretariaat (let op: alle relevante stukken toevoegen)  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 736 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 737 ======================================================================

<pre> 
  
Beleid  > Toelichting voorstel aan B&W  
 
Onderwerp:  
Adviesrol lokale overheden gaswinning  
 
Voorstel:  
1.  Instemmen om  in overleg met het ministerie van Economische Zaken (EZ)  invulling te geven aan de nieuwe 
adviesrol voor lokale overheden bij een winni ngsplan.  
 
2.  Voor de ad viesrol de samenwerking met de Drentse lokale overheden te zoeken en een verbinding te leggen 
met de bestaande kopgroep in Groningen.  
 
3. De raad informeren middels bijgevoegde brief.  
Achtergrond:  
 
Op 14 maart jongstleden  zijn de lokale overheden  in Drenthe door EZ geïnformeerd over de voorgestelde 
aanpassingen van de Mijnbouwwet (Mbw) en de systematiek van de risico -analyse. In de nieuwe procedure voor 
de winningsplannen is een adviesrol voor de lokale overheden opgenomen. Volgens EZ zijn er in dit stadium 
van de wijziging van de Mbw nog aanpassingen mogelijk.   
 
Argumenten:  
 
Adviesrol is nog niet dichtgetimmerd  
EZ ziet de adviesrol van de gemeente vooral t.a.v. inzicht in effecten op lokaal niveau (R uimtelijke ordening , 
infrastructuur). Zij staat echter open voor de wens van de lokale overheden om over meer aspecten willen 
adviseren. Insteek is dat lokale overheden naast de onderwerpen RO en infrastructuur ook de onderwerpen zoals 
communicatie naar inwoners, collectieve schadere geling, omkering bewijslast, metingen etc. mee kunnen 
nemen. EZ wil in een vervolgoverleg met lokale overheden aan de hand van het conc rete winningsplan 
Westerveld ( de gaswinning in Assen Noord valt binnen dit veld ) de adviesrol nader uitwerken. Dit winnin gsplan 
is door de NAM nog niet compleet aangeleverd  bij EZ. Zodra dit het geval is worden de lokale overheden in 
Drenthe door EZ hiervoor benaderd . 
 
Samen optrekken met lokale overheden  
In Groningen is een kopgroep van lokale overheden ontstaan uit de veil igheidsregio die zich met gaswinning 
bezighoud. Deze wordt getrokken door de gemeente Groningen (projectbureau aardbevingen). De gemeente 
Groningen is bereid om over de adviesrol voor winningsplannen van kleine velden samen met de Drentse 
gemeenten op te t rekken. Zij hebben meer kennis van de problematiek en zijn al langer in gesprek met EZ. Ook 
in Groningen wordt door EZ een bijeenkomst over de adviesrol voor lokale overheden voor de kleine gasvelden 
in Groningen georganiseerd.  
 
Een kopgroep in Drenthe zou  zeker ook meerwaarde bieden. Hiermee wordt een belangrijke samenwerkings -
partner gevormd en wordt  kennis en capaciteit gebundeld. Uit de Drentse bijeenkomst bleek naast Aa en Hunze, 
Assen, Tynaarlo ook Emmen en Westerveld al ervaringen te hebben met de p roblematiek van de gaswinning.  
 
Het ministerie van I&M heeft in het kader van het convenant Bodem en Ondergrond een rol gekregen om de 
kloof tussen lokale overheden en EZ te dichten als het gaat om ondergrondprojecten. I&M zoekt  nu contact om 
de behoefte t e inventariseren bij de lokale overheden t.a.v. het adviesrecht.  Een kopgroep in Drenthe zou een 
handig aanspreekpunt zijn voor I&M.  
 
Kanttekeningen / risico’s:  
Door de samenwerking kan door verschillende belangen en meningen de besluitvorming trager ver lopen. 
Belangrijk is dat alle betrokken gemeenten, provincie en waterschappen mee gaan doen in de kopgroep. Pas dan 
kan maximaal geprofiteerd worden van de samenwerking.  
 
Financiële toelichting:  </pre>

====================================================================== Einde pagina 737 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 738 ======================================================================

<pre> 
 N.v.t. 
 
 
Communicatie:  
De raad wordt geinformeerd mid dels een brief. Na besluitvorming worden de betreffende lokale Drentse 
overheden benaderd door de gemeente Assen om samen een kopgroep te gaan vormen.  
 
Personeel en Organisatie:  
Binnen de kopgroep wordt een trekker aangewezen die de kopgroep vorm gaat geven . Assen zou de trekkersrol 
op zich willen nemen.  
 
Uitvoering en planning:  
N.v.t. 
 
Evaluatie:  
N.v.t. 
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 738 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 739 ======================================================================

<pre> 
  
Beleid  Voorstel aan B&W  
 
 
Datum: 23-03-2016 
Eenheidsmanager/  
Progr. Manager:   
Opsteller:   
Telefoon:   
Portef. Houd er: Marco Out  
Registr.nr.:   
 
Instemming verkregen en kopie gezonden aan:  
Eenheid/ Programma/ Naam  Datum 
 
 
  
 
Paraaf  
 
 
 
 
Openbare besluitenlijst:   Ja   Nee 
Bekendmakingsplicht:   Ja   Nee 
O.R.:  Ja   Nee 
 
 
 
Bij besluit  in mandaat:   
Mandaatnummer:   
 
 
 
Informeren van de raad:  
 Alleen via openbare besluitenlijst  
 Via lijst ter inzage liggende stukken  
 Via brief en stuk(ken) ter inzage  
 Via versturen informatie met aanbiedingsbrief  
 Via brief 
 
 
Vervolgprocedure : 
Behandeling in de raad:  
 Informatief  
 Opiniërend  
 Besluitvormend  
 
 
Afhandelen door  :   
   
Kopie besluit  :  
   
Deponeren Paraaf  :  
   
  
 
Onderwerp:  
Adviesrol lokale overheden gaswinning  
 
 
Voorstel:  
1.  Instemmen om invulling te geven aan de nieuwe 
adviesrol voor lokale overheden bij een 
winningsplan.  
 
2.  Voor de ad viesrol de samenwerking met de 
Drentse lokale overheden te zoeken en een 
verbinding te leggen met de bestaande kopgroep in 
Groningen.  
 
3. De raad informeren middels bijgvoegde brief.  
 
 
Achtergrond:  
Op 14 maart jongstleden zijn de lokale overheden in 
Drenthe door het ministerie van EZ (EZ) 
geïnformeerd over de voorgestelde aanpassingen van 
de mijnbouwwet (Mbw) en de systematiek van de 
risico-analyse. In de nieuwe procedure voor de 
winningsplannen is een adviesrol voor de lokale 
overheden opgenomen. Volgens EZ zijn er in dit 
stadium van de wijziging van de Mbw nog 
aanpassingen mogelijk.  
 
 
 
 Akkoord 
 Bespreken  Signaal 
B  
   
WK  
   
WS  
   
WM  
   
WL  
   
WH  
   
S  
   
 
Besluit B&W  
 
 
 
Datum:  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 739 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 740 ======================================================================

<pre>Date : 28-2-2017 14:20:34
From  :  
To : "SMO-Beleid" sm o-beleid@assen.nl
Subject : FW: nv + inform erende brief raad gasw inning 
Attachm ent : brief gem eenteraad vervolgprocedure.docx;collegevoorstel brief aan gem eenteraad vervolgprocedure gasw inning.docx;
 
 
Met vriendelijke groeten,
 
Beleidsspecialist
............................................................
Gemeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
T 0592 - 366 
 -
E  
@assen.nl
website: 
www.assen.nl
 
Van:
   
Verzonden:
 donderdag 23 februari 2017 11:02
Aan:
 SMO-Secretariaat <SMO-secretariaat@assen.nl>
CC:
Onderwerp:
 nv + informerende brief raad gaswinning
 
 
 
Met vriendelijke groeten,
 
Beleidsspecialist
............................................................
Gemeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
T 0592 - 366 
 
E  
@assen.nl
website: 
www.assen.nl
 
16.347
</pre>

====================================================================== Einde pagina 740 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 741 ======================================================================

<pre> 
 
Leden van de raad  
 
 
    
 Contactpersoon    
Telefoon    
Bezoekadres   Noordersingel 33  
   
Uw brief van    
Uw kenmerk    
Ons kenmerk    
 
   
Datum   22 februari 2017  
Verzenddatum    
 
Onderwerp  Vervolg procedure gaswinningsplan Westerveld  
 
 
 
Geachte dames en heren , 
 
Onlangs he bben wij het advies op het Winningsplan Westerveld vastgesteld. Dit advies is verzonden 
naar de minister van EZ. Het inwinnen van adviezen door EZ, is de eerste stap in de procedure om te 
komen tot een besluit op het winningsplan van de NAM. Het vervolg van de pro cedure ziet er als 
volgt uit: 
- De minister legt alle adviezen voor aan de Mijnraad. Op basis van de verzamelde adviezen, 
komt de Mijnraad met een advies aan de minister.  
- Op basis van o.a. dit advies neemt de minister een ontwerp -besluit over het winningspla n. 
- Het winningsplan wordt vervolgens gedurende 6 weken ter inzage gelegd. De betrokken 
decentrale overheden, maar ook de inwoners van het gebied, kunnen zienswijzen inbrengen. 
Het ministerie van EZ zal in de periode van 6 weken een informatie/inspraak bije enkomst 
organiseren.  
- De minister neemt een definitief besluit op het winningsplan, waarin hij de zienswijzen 
meeneemt.  
- Tegen het besluit kan, door degenen die zienswijzen hebben ingebracht, beroep bij de Raad 
van State worden ingesteld.  
 
Omdat u eerder gev raagd heeft om een actieve betrokkenheid én de korte termijn van de zienswijze n, 
informeren wij u met deze brief over onze voorgenomen aanpak van een zienswijze op het ontwerp -
besluit. 
 
Volgens de planning van het ministerie van EZ wordt het ontwerp -besluit rond 16 maart ter inzage 
gelegd. Gelet hierop en het feit dat er vervolgens slechts 6 weken  “reactietijd” is, bereiden wij ons 
nu al voor op een vervolgtraject.  
 
Wij houden er ernstig rekening mee dat  de minister van EZ de gevraagde winningen zal toesta an. 
Gelet hierop gaan wij in samenwerking met de andere decentrale overheden werken aan  een 
zienswijze. We streven daarbij, net als voor het advies, daarbij naar het opstellen van een 
gezamenlijke zienswijze.  
 
Betrekken van de raad  
In de adviesfase heeft de raad gevraagd om een actieve betrokkenheid. Wij kunnen ons voorstellen 
dat u ook betrokken wilt worden bij de zienswijze. Wij kunnen dit doen door, net als in de advies 
fase, ons besluit over de  zienswijze te kennisname aan u voor te leggen. Als het presidium aan geeft 
hier belangstelling voor te hebben, kunnen wij in overleg met het presidium een moment hiervoor in 
plannen. 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 741 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 742 ======================================================================

<pre> Gemeente Assen  
Ons kenmerk:   
Pagina 2 van 3 
  
Communicatie met de inwoners  
Het onderwerp leeft sterk bij de inwoners van met name Marsdijk. Daarom gaan we weer in overleg 
met Dorpsbelangen Loon , Wijkvereniging Marsdijk en de Werkgroep Stop Gaswinning Marsdijk . 
Ook worden de inwoners in ieder geval via de Berichten van de Brink en de website actief 
geïnformeerd over de procedure en willen we ze faciliteren door onze zienswijze (downloadbaar) op 
de website te plaatsen.   
 
Wij verwacht u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd . 
 
 
Met vriendelijke groet,  
burgemeester en wethouders,  
 
 
 
 
 
 
                                        burgemeester                                         secretaris 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 742 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 743 ======================================================================

<pre> Gemeente Assen  
Ons kenmerk:   
Pagina 3 van 3 
  
 
 
BEGELEIDINGSFORMULIER CONCEPT BRIEF  
 
LET OP: Lever alle bijbehorende stukken incl. ingekomen brief aan bij het secretariaat  
 
NAAM VAN HET DOCUMENT : vervolgprocedure gaswinning splan Assen-Noord 
   
 
Concept via   
:  
 
Paraaf voor gezien  : Marco heeft brief gezien en is akkoord   
Briefpapier  :  
   
 
Concept d.d.   
:  
20 februari 2017 
Eenheid/Programma  : Beleid 
Steller  :  
Toestel  :  
Paraaf eenheids -
/programmamanager  :  
   
 
Origineel  : 1  Brief nr.(docbase)  :  
Archiefexemplaren  : 1  Procesnummer 
(Docbase)  :  
Afschriften  : 2  Zaaknummer 
(Docbase)  :  
       
Totaal  : 4     
       
       
       
 
Afschriften:    
 
  
  
  
  
   
Meezenden:    
 
 N.V.T. 
   
  
   
Opmerkingen:    
Na ondertekening z.s.m. naar de Griffie zodat het op het RIS (openbaar) kan worden geplaatst.  
 
Wijze afhandeling na verzending van de brief:  
- Proces afhandelen en archiveren door secretariaat (let op: alle relevante stukken toevoegen)  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 743 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 744 ======================================================================

<pre> 
 
 
  
Beleid  > Toelichting voorstel aan B&W  
 
Onderwerp:  
Brief aan gemeenteraad over  vervolgprocedure  gaswinning splan Westerveld.  
 
 
Voorstel:  
In te stemmen met bijgevoegde brief aan de gemeenteraad over de vervolg procedure van het gaswiningsplan  
Westerveld.  
 
 
Achtergrond:  
De NAM heeft bij het ministerie van Economische Zaken het gaswinningsplan Westerveld ter besluitvorming 
ingediend met onder andere een gasveld in Assen Noord. De gemeente heeft in januari 2017 hierover een 
advies ingediend bij het ministerie EZ. In bijgevo egde brief worden de de raad geinformeerd over de 
vervolgprocedure.  
 
Argumenten:  
Aan de gemeenteraad is toegezegd dat ze zouden worden geinformeerd over de procedure.  
 
 
Kanttekeningen / risico’s:  
n.v.t. 
 
 
Financiële toelichting:  
n.v.t. 
 
 
Communicatie:  
n.v.t. 
 
 
Personeel en Organisatie:  
n.v.t. 
 
 
Uitvoering en planning:  
n.v.t. 
 
 
Evaluatie:  
n.v.t. 
 
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 744 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 745 ======================================================================

<pre> 
 
 
  
 
Beleid   
Voorstel aan B&W  
 
 
Datum:  
Eenheidsmanager/  
Progr. Manager:   
Opsteller:   
Telefoon:   
Portef. Houder:  Out 
Registr.nr.:   
 
Instemming verkregen en kopie gezonden aan:  
Eenheid/ Programma/ Naam  Datum 
  
 
Paraaf   
 
 
 
 
Openbare besluitenlijst:   Ja   Nee 
Bekendmakingsplicht:   Ja   Nee 
O.R.:  Ja   Nee 
 
 
 
Bij besluit in mandaat:  
Mandaatnummer:   
 
 
 
Informeren van de raad:  
 Alleen via openbare besluitenlijst  
 Via lijst ter inzage liggende stukken  
 Via brief en stuk(ken) ter inzage  
 Via versturen informatie met aanbiedingsbrief  
 Via brief 
 
 
Vervolgprocedure:  
Behandeling in de raad:  
 Informatief  
 Opiniërend  
 Besluitvormend  
 
 
Afhandelen door  :  
   
Kopie besluit  :  
   
Deponeren Paraaf  :  
   
  
 
Onderwerp:  
Brief aan gemeenteraad over vervolgprocedure 
gaswinningsplan Westerveld.  
 
 
Voorstel:  
In te stemmen met bijgevoegde brief aan de 
gemeenteraad over de vervolgprocedure van het 
gaswiningsplan Westerveld.  
 
 
Achtergrond:  
De NAM heeft bij het ministerie van Economische 
Zaken het gaswinningsplan Westerveld ter 
besluitvorming ingediend met onder andere  een 
gasveld in Assen Noord. De gemeente heeft in 
januari 2017 hierover een advies ingediend bij het 
ministerie EZ. In bijgevo egde brief worden de de 
raad geinformeerd over de vervolgprocedure.  
 
 
 Akkoord 
 Bespreken  Signaal 
B  
   
WS  
   
WH  
   
WV  
   
WW  
   
S  
   
 
Besluit B&W  
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 745 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 746 ======================================================================

<pre>Date : 19-12-2016 16:13:46
From  :  
To :   @assen.nl,   @assen.nl
Subject : FW: nv gasw inning
Attachm ent : raadsvoorstel advies w inningsplan.docx;dum m y rapportage versie3 19dec.docx;collegevoorstel Winningsplan.docx;m em o college bij collegevoorstel
advies w inningsplan.docx;brief aanbieding advies aan m inister EZ  19-12.docx;
Was jullie nog vergeten in de haast.
 
 
Met vriendelijke groeten,
 
Beleidsspecialist
............................................................
Gemeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
T 0592 - 366 
 
E  
@assen.nl
website: 
www.assen.nl
 
Van:
 
Verzonden:
 maandag 19 december 2016 15:43
Aan:
 SMO-secretariaat <SMO-secretariaat@assen.nl>
Onderwerp:
 nv gaswinning
 
Bijgaand:
 
·
         
Memo
·
         
Collegevoorstel
·
         
Raadsvoorstel
·
         
Beg brief advies
·
         
Advies gaswinning
 
Met vriendelijke groeten,
 
Beleidsspecialist
............................................................
Gemeente Assen
Noordersingel 33  | Assen
Postbus 30018 | 9400 RA | Assen
............................................................
T 0592 - 366 
 
E  
@assen.nl
website: 
www.assen.nl
 
16.348
</pre>

====================================================================== Einde pagina 746 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 747 ======================================================================

<pre> 
> Raadsvoorstel   
 
 
Pagina 1 van 2 
Voorstel:  
Kennis te nemen van het advies op het Winningsplan Westerveld en de bij behorende aanbiedingsbrief.  
 
In uw vergadering van 8 december heeft u besloten tot een extra raadsvergadering over het advies op het Winningsplan 
Westerveld. Dit winningsplan gaat over de voo rgenomen winning van aardgas uit onder andere gasvelden in de  gemeente 
Assen.  
 
Voor u ligt het door ons vastgestelde advies met aanbiedingsbrief. Wij stellen voor om kennis te nemen van deze stukken.  
 
Het advies is opgesteld door een team vanuit de verschillende betrokken overheden en met inbreng van expertise uit d e 
zogenaamde kopgroep Groningen die al eerder een advies heeft geschreven voor het Winningsplan voor het Groninger veld. 
Wij zijn vanmening dat een gezamenlijk advies krachtiger is dan verschillende adviezen.  
 
Wij hebben bij het formuleren van het advies getracht recht te doen aan hetgeen door u als raad naar voren is gebracht  en 
wat wij hebben teruggekregen van de inwoners . Er is bij het opstellen van het advies echter ook inbreng geweest van 
andere overheden. Overigens hebben wij een deel van de suggesti es die door u zijn ingebracht, verwoord in onze 
zienswijzen op de Ontwerp Structuurvisie Ondergrond o.a. op het punt van CO2 opslag. Dit stuk is voor u terinzage gelegd.  
 
Op één punt zijn wij afgeweken van hetgeen wij met u hebben besproken. Er wordt in het advies vooralsnog niet gevraagd 
om een omgekeerde bewijslast voor schades. De reden hier voor is de volgende:   
 
Omkering van de bewijslast lijkt in de praktijk mogelijk van b eperkte waarde in gebieden waar verwacht wordt dat schade in 
beperkte aantallen zal optreden, zoals bij de velden in dit Winningsplan. De onderbouwing van een advies De Technische 
commissie bodembeweging (Tcbb), de onafhankelijke bemiddelaar bij mijnbouwsc hade, is geen voorstander van de 
omgekeerde bewijslast . We wachten nog op de argumentatie van de Tcbb.   
  
 
 
 
 Opiniërende 
bespreking:  12 januari 2017  Onderwerp:  
Besluitvormende raad:  12 januari 2017  Advies Winningsplan Westerveld  
Datum verzending:  15 december 2016   
Het college van burgemeester en wethouders van Assen,  
 
de burgemeester,  
dhr. M.L.J. Out  
 
 
 
 
de secretaris,  
dhr. T. Dijkstra  
 
 
Besluitvorming raad:  
 
De raad van de gemeente Assen;  
 
gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 15 december 2016 ; 
 
b e s l u i t :  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 747 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 748 ======================================================================

<pre> 
> Raadsvoorstel   
 
 
Pagina 2 van 2 
Kennis te nemen van het advies op het Winningsplan Westerveld en de bij behorende aanbiedingsb rief. 
 
 
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 12 januari 2017  
 
 
De raad voornoemd,   
 
 
, voorzitter   
 
 
, griffier  
 
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 748 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 749 ======================================================================

<pre>   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 19 December  2016   
 concept   
        
  Advies Winningsplan 
Westerveld    
   </pre>

====================================================================== Einde pagina 749 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 750 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
2 
 INHOUD  BLAD  
 
 
1 INLEIDING  3 
2 SAMENVATTING  4 
3 HOOFDADVIES  7 
4 ALGEMEEN  8 
5 COMMUNICATIE  9 
6 REIKWIJDTE EN KADERS  WINNINGSPLAN  11 
6.1 Doelmatigheid  11 
6.2 Kaders schade  11 
6.3 Natuur en milieu – Nationaal Park Drentse Aa  11 
6.4 Reikwijdte winningsplan m.b.t. aantal verschillende velden  12 
7 PRODUCTIE  14 
7.1 Productie  put Vries -10 14 
7.2 Productiesnelheid  14 
7.3 Productieniveau  high case  15 
8 ONZEKERHEDEN/ ONTBRE KENDE ZAKEN  16 
8.1 Onzekerheden  16 
8.2 Ontbrekende/onjuiste gegevens  16 
9 BODEMBEWEGING  17 
9.1 Bodemdaling  17 
9.2 Bodemtri lling  17 
9.3 Reservoirstimulatie/ Fracken  19 
10 SCHADE  20 
10.1  Voorkomen van schade (wettelijke verplichting)  20 
10.2  Afhandeling van schade  20 
10.3  Lusten en lasten  22 
11 RISICOBEHEERSYSTEEM  23 
 
 
      
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 750 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 751 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
3 
 1 INLEIDING  
U heeft ons in de gelegenheid gesteld om een advies uit te brengen over het door NAM  
ingediende Winningsplan Westerveld. Aangezien dit plan betrekking heeft op de winning uit 
aardgasvelden binnen onze verschillende gebiedsbegrenzingen  maken wij graag gebruik van 
deze mogelijkheid. Bij het maken van het advies hebben wij intensief samengewerkt met de 
verschillende  decentrale overheden die een adviesrecht hebben op het Winnin gsplan 
Westerveld.  
 
Wij zijn u erkentelijk dat u in een vroegtijdig stadium van uw besluitvorming ons om advies 
vraagt op het winningsplan Westerveld 2016 van NAM. Wij maken graag gebruik van dit 
adviesrecht vanwege de zorg die wij hebben over de directe e n indirecte gevolgen van de 
gaswinning op het leven van de inwoners van het gebied. Wij erkennen dat in de afgelopen 
periode meer aandacht is gekomen voor de aspecten veiligheid en welzijn van burgers in relatie 
tot gaswinning . Wij menen echter toch blijvend te moeten aandringen om  hierin  de positie van 
de inwoners centraal te stellen. Wij hebben daarom ervoor gekozen o ns advies breed in te 
steken.  
 
Als decentrale overheden hebben wij niet de technisch -inhoudelijke kennis in huis om 
seismische risico’s en alles wat daarmee samenhangt exact te kunnen beoordelen en 
controleren. Wij hebben dan ook gemeend geen nacalculatie te (laten) doen van de 
berekeningen in het winningsplan met bijbehorende ad denda. Dit laten wij graag over aan de 
door u gevraagde adviseurs (S taatstoezicht op de Mijnen (SodM , Technische commissie 
bodem beweging (Tcbb ).  
 
Wij vertrouwen erop dat u het advies behandelt conform de relevante bepalingen van de 
Algemene wet bestuursre cht en de overwegingen uit ons advies op een zorgvuldige wijze 
betrekt bij uw besluitvorming en ons transparant informeert over uw overwegingen terzake.   
 
Leeswijzer  
Wij hebben onze bevindingen, hoofdconclusies en hoofdadvies samengevat in het eerste 
hoofd stuk. In de analyse daarachter treft u een uitgebreidere beoordeling aan van het 
winningsplan met op onderdelen deelconclusies en -adviezen.   </pre>

====================================================================== Einde pagina 751 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 752 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
4 
 2 SAMENVATTING  
Vanuit betrokkenheid en zorg en oprechte belangstelling hebben wij de rapporten intensief 
bestudeerd . Veiligheid van inwoners en het voorkomen  en beperken van schade wegen hierin 
het zwaarst . Alle andere aspecten moeten daaraan ondergeschikt zijn, waaronder 
economische aspecten en leveringszekerheid.  
 
De O nderzoeksraad voor Veiligheid (OvV)  geeft over het erkennen van onzekerheden en 
communiceren de volgende toelichting: Onzekerheid en het r educeren ervan dienen 
uitgangspunten te zijn van het handelen van betrokken partijen, ook in de communicatie naar 
burgers. Onderzoek over onzekerheden en het daaraan verbinden van maatregelen is daarbij 
van cruciaal belang volgens de Raad. Onderzoek mag ge en excuus zijn om geen maatregelen te 
treffen of besluiten uit te stellen. Zij pleit derhalve ook voor het hanteren van het 
voorzorgsprincipe in dat geval “Better safe than sorry” . Dat betekent in de communicatie over 
onzekerheden in samenspraak met desku ndigen en risicodragers zoeken naar manieren van 
beheersing van het risico. Communiceren met burgers moet volgens de OvV meer zijn dan 
alleen voorlichting geven.  
 
Veiligheid wordt door de OvV breed gedefinieerd in termen van objectieve - en subjectieve 
veiligheid, respectievelijk het uitblijven van lichamelijk letsel ten gevolge van aardbevingen en 
gemoedsrust van bewoners. “Het gaat om veiligheid van burgers. Kunnen zij erop rekenen dat 
incidenten worden voorkomen, schade wordt beperkt, risico’s worden behe erst en 
onzekerheden worden verkend?” . U hebt hierop gereageerd met: “De Raad heeft met haar 
rapportage en aanbevelingen vooral willen bereiken dat bij activiteiten in de diepe ondergrond 
nu en in de toekomst het veiligheidsbelang voldoende aandacht krijgt ” . U heeft alle 
aanbevelingen uit het rapport van de OvV overgenomen.  In dit licht bezien dient bij de 
beoordeling en toetsing  van de verschillende aspecten dan ook te worden uitgegaan van een  
brede benadering van de belangenafweging die aan uw uiteinde lijke besluit ten grondslag 
moet liggen. Het past hierbij niet om u te bep erken tot een exacte en enge uitleg van 
voorgenomen wetgeving.  
 
We hebben ook geconstateerd dat in het winningsplan nog een aantal essentiële onderdelen 
ontbreekt en het plan gepaar d gaat met onzekerheden die betrekking hebben op een veilige 
gaswinning . Ook constateren wij dat ondanks de ervaringen opgedaan in Groningen, er 
vooralsnog geen sprake is van een adequate regeling voor de rest van Nederland voor 
afdoening en vergoeding van  schades en compensatie van alle bijkomende negatieve effecten.  
 
Bij bestudering van het winningsplan en onderliggende stukken hebben wij samengevat de 
volgende vragen, opmerkingen en adviezen.  
 
Veiligheid  
Uit het winningsplan van NAM en de bijbehorende ad viezen van TNO en SodM maken wij  op 
dat er geen veiligheidsrisico’s bestaan voor de gebieden rond de verschillende gasvelden en haar 
inwoners.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 752 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 753 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
5 
 Omdat volgens ons rond de effecten en gevolgen van gaswinning op de ondergrond en 
bovengrondse bouwwerken nog al tijd veel onduidelijk is, adviseren wij u met uiterst e 
terughoudend heid  conclusies te verbinden aan de berekenings resultaten  van de maximaal te 
verwachten seismische activiteit.     
Tevens hebben wij een aantal ontbrekende zaken geconstateerd. Wij komen h ier verderop in 
ons advies op terug.  
 
Communicatie  
De communicatie van zowel NAM, als het ministerie van EZ naar burgers moet zorgvuldiger en 
publieksvriendelijker dan tot nu toe is gebeurd. De lokale overheden hechten er grote waarde 
aan dat onze inwoners gedegen, consistent en transparant worden geïnformeerd over de 
(gevolgen van) gaswinning.  
 
Voorkomen en beperken van schade  
In het winningsplan worden optredende schades als niet te voorkomen beschouwd. NAM 
bepaalt daarmee zelf welk niveau van acceptatie daarbij aan de orde is. Er wordt geen aandacht 
geschonken aan maatregelen om schade door bodembeweging te voorkomen dan wel te 
beperken, terwijl dit een voorschrift in de Mijnbouwwet is.  
Wij willen dat er door NAM alles aan gedaan wordt om schad e door gaswinning aan 
eigendommen van inwoners en overheid te voorkomen. Inwoners kiezen er niet voor om te 
worden blootgesteld aan deze risico’s.  
 
Bodemdaling  
NAM  dient inzichtelijk te maken welke gevolgen de uiteindelijke totale bodemdaling (als 
resulta at van dit winningsplan Westerveld ) kan hebben voor het normale beheer en onderhoud 
van waterkeringen en waterlopen  en welke (waterhuishoudkundige) maatregelen in da t 
verband genomen moeten worden.  
Wij zijn van mening dat NAM dient te worden verplicht tot vergoeding van deze te nemen 
maatregelen en van eventuele overige schade voortvloeiend uit bovengenoemde bodemdaling .  
 
Schadeafhandeling  
Wij zijn van mening dat een adequate regeling voor afdoening en vergoeding van schades en 
compensatie van alle bijkome nde negatieve effecten een harde voorwaarde bij het 
instemmingsbesluit dient te zijn. Evenals in het aardbevingsgebied Groningen dient er een 
volledig onafhankelijk orgaan te worden ingesteld voor de afwikkeling van schade als gevolg van 
alle mijnbouwactiv iteiten. Een dergelijke regeling en onafhankelijk toetsingsorgaan dienen op 
voorhand een feit te zijn.  
 
Meet - en regelprotocol  
De reeds bevende velden Eleveld en Vries -Zuid liggen dicht tegen de grens met risicocategorie 
II aan. Op basis hiervan adviseert SodM om ook enkele maatregelen te nemen die van 
toepassing zijn voor velden waarvan de Seismische Risico Analyse (SRA) in categorie II valt. Wij 
vinden dit een goede zaak. Het gaat hier om het ontwikkelen van een risicobeheerssysteem.  
Het risicobeheerssys teem is bedoeld om tijdig te kunnen reageren zodat (grotere) schade en 
veiligheidsrisico’s niet zullen optreden. Wij zijn van mening dat een risicobeheerssysteem een 
voorwaarde moet zijn van de eventueel door de minister  te verlenen winningsvergunning.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 753 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 754 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
6 
 Fracken en zuurstimulatie  
Vanwege de mogelijke gevolgen zijn wij van mening dat geen omstreden technieken zoals 
zuurstimulatie en fracken moeten worden toegestaan.  
Schadelijke gevolgen van zuur stimulatie  / fracken kunnen bovengronds optreden door  lekkage 
van frackvloeistoffen en chemicali ën en ondergronds door het falen van de integriteit van 
afdekkende lagen waardoor ongecontroleerde bodemprocessen kunnen optreden. De kans op 
deze gebeurtenissen dienen geheel uitgesloten te worden, omdat naast lokale schade aan 
gebouwen ook de dr inkwatervoorziening in het geding is. Vanwege de mogelijke lokale impact 
vinden wij dat voor deze beslissing ook het burgerperspectief moet worden meegenomen en 
dus de lokale overheden, inwoners en de Waterleiding Maatschappij Drenthe een stem in deze 
afwe ging moeten krijgen met bijbehorende beroepsmogelijkheid.   
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 754 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 755 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
7 
 3 HOOFDADVIES  
Onze bevindingen afgewogen hebbende en uitgaande van de geformuleerde uitgangspunten 
komen wij tot het volgende hoofdadvies:  
 
Wij zijn primair van mening dat de veiligheid nooit in het geding mag zijn. Verder zijn wij van 
mening dat derden (burgers, bedrijven, gemeenten) niet de dupe mogen worden van 
gaswinningsactiviteiten of de gevolgen daarvan. Dit geldt zowel nu als ook in de  toekomst.  
 
Wij adviseren u vanwege de  geconstateerde  omissies, bestaande onzekerheden , geen 
aandacht voor maatregelen om schade door bodembeweging te voorkomen dan wel te 
beperken  en het ontbreken van een adequate schaderegeling voor afdoening en vergoed ing 
van schades en compensatie van alle bijkomende negatieve effecten : 
 
Primair:  niet in te stemmen met het winningsplan Westerveld  2016 zoals het nu voorligt;  
 
Subsidiair:  vanwege de grote onzekerheden en ontbrekende onderdelen slechts in te 
stemmen met h et winningsplan door het hanteren van het voorzorgprincipe 
"Better safe than sorry" en:  
 
1. NAM en Sodm, binnen een door u gestelde termijn, onvolkomenheden te laten 
aanvullen ; 
2. te voorzien in onafhankelijke validatie van onderzoeken en bevindingen;  
3. een termijn te stellen aan het winningsplan ; 
4. hierbij zaken als schadebeperking, schadeafwikkeling en een 
risicobeheersingsysteem op voorhand goed en volledig te regelen.  
 
In onderstaande hoofdstukken vindt u de onderbouwing van ons hoofdadvies en overige 
adviezen.  
 
 
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 755 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 756 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
8 
 4 ALGEMEEN  
Het adviesrecht voor de decentrale overheden, zoals dat dit jaar in de wijzigingen Mijnbouwwet 
is  vertaald, hangt vooral samen met de maatschappelijke impact en de maatschappelijke 
acceptatie van gaswinning .  
 
In uw adviesverzoek schrijft u: “Een van de belangrijkste aanbevelingen uit het rapport van de 
Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) richt zich op de veiligheid van de burgers en de 
infrastructurele werken. Een ander belangrijk punt betreft meer aandach t voor het 
burgerperspectief”.  
 
In het winningsplan Westerveld wordt volledig voorbijgegaan aan het burgerpe rspectief ofwel 
de maatschappelijke impact en de maatschappelijke acceptatie van gaswinning. Het is 
voorstelbaar dat NAM in het winningsplan redenee rt vanuit haar commercieel belang. NAM 
dient echter ook maatschappelijk verantwoord te ondernemen. Dit komt in het winningsplan 
niet tot uitdrukking. Wij verwachten dat u in uw besluit uw maatschappelijke 
verantwoordelijkheid duidelijk naar voren laat kome n. 
 
Het maatschappelijk draagvlak voor (nieuwe) gaswinningen in ons land neemt af. Dit als gevolg 
van de aardbevingen in de provincie Groningen, de daarmee samenhangende 
veiligheidsproblematiek en andere negatieve effecten van de gaswinning. Ook de Drentse  
decentrale overheden constateren die ontwikkeling. Het versneld terugdringen van het gebruik 
van fossiele brandstoffen is een belangrijke opgave voor onze samenleving. Wij pleiten ervoor 
dat u met spoed uw beleid inzet op duurzame energie.  
 
Bij de beslui tvorming in Groningen heeft u  veiligheid , het zo veel mogelijk voorkomen en 
beperken van schade  en het belang van leveringszekerheid  het zwaarst laten wegen.  
 
De Drentse situatie is op verschillende onderdelen anders dan Groningen.  
Wij hechten vooral waarde aan de volgende aspecten:  
- Veiligheid  
- Communicatie  
- Voorkomen en beperken van schade  
- Schadeafhandeling  a.g.v. bodemdaling/ bodemtrilling  
- Meet - en regelprotocol  
- Fracken en zuurstimulatie  
 
Uit het winningsplan van NAM en de bijbehorende adviezen van TNO en SodM m aken  wij  op 
dat er geen veiligheidsrisico’s bestaan voor de gebied en rond de verschillende gasvelden en haar 
inwoners. Dat wil zeggen dat deze organisaties aangeven dat er geen dusdanige bevingen 
optreden dat er gevaar ontstaat voor personen.  Wel zien wij aanleiding om ten aanzien van de 
gasvelden Eleveld en Vries -Zuid een risicobeheerssysteem te laten opstellen  en het daar 
horende meet - en regelprotocol onafhankelijk te laten monitoren.  De resultaten van dit 
risicobeheer systeem moeten voor ie dereen toegankelijk zijn.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 756 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 757 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
9 
 5 COMMUNICATIE  
Voor een adequate invulling van het burgerperspectief, zoals u in het adviesverzoek aangeeft, 
is gedegen, transparante en consistente communicatie een absolute voorwaarde.  
 
Advies:  
De communicatie van zowel NAM, a ls het ministerie van EZ naar burgers moet zorgvuldiger en 
publieksvriendelijker dan tot nu toe is gebeurd. De lokale overheden hechten er grote waarde 
aan dat onze inwoners gedegen, consistent en transparant worden geïnformeerd over de 
(gevolgen van) gasw inning. Wij adviseren u i n uw besluit voorwaarden op te nemen waarmee 
dit wordt geborgd.  
 
Toelichting:  
De verantwoordelijkheid van de lokale overheid is oog te hebben voor de belangen van onze 
inwoners en deze te borgen.  
Wij zijn daarom van mening dat d e rol van informatievoorziening over de (gevolgen van) 
gaswinning niet uitsluitend  aan NAM  moet worden o vergelaten. De communicatie van zowel 
NAM , als het ministerie van EZ naar burgers moet zorgvuldiger en publieksvriendelijker dan tot 
nu toe is gebeurd. De lokale overheden hechten er grote waarde aan dat onze inwoners 
gedegen, consistent  en transparant wor den geïnformeerd over de (gevolgen van) gaswinning. 
Hiermee moet onnodige onrust en zorg bij inwoners word en weggenomen.   
 
Typerend is de gebrekkige communicatie en afstemming tussen NAM en het ministerie van EZ 
over de start van de gaswinning uit put Vrie s-10, die onder he t winningsplan Westerveld valt  
(zie ook hfst 7.1) . 
 
Communicatie is een essentieel onderdeel van het omgevingsmanagement, zoals is verwoord 
in uw visie in de brief aan de Tweede Kamer van 1 februari 2016*).  
Uw uitgangspunten daarbij zijn duidelijk:  
1. Samenbinden van belanghebbenden  
2. Betrek de omgeving zo vroeg mogelijk  
3. Transparantie en vertrouwen  
4. Omgevingsmanagement is een gezamenlijke verantwoordelijkheid  
5. Maatwerk  
 
Het mag duidelijk zijn dat uw ambitie verder  moet gaan dan het organiseren van 
informatiebijeenkomsten en publicaties over de procedure.  
Wij willen graag met u meedenken  aan de verdere invulling van de communicatie en het 
omgevingsmanagement. Daarbij nemen wij graag uw visie als vertrekpunt.  
Wij geven u als s uggestie dat NAM een breed communicatieplan opstelt dat in overleg en 
instemming met u en lokale overheden tot stand komt. Communicatie die staat in een breder 
perspectief van omgevingsmanagement, rekening houdend met de 'belevingswereld' van onze 
inwoners . 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 757 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 758 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
10 
 Het winningsplan is geschreven voor ingewijden en lastig leesbaar voor inwoners. Zij mogen 
een zienswijze op het winningsplan indienen maar dan moeten zij de inhoud hiervan wel 
kunnen doorgronden.  Daarom adviseren wij u voorafgaand aan het maken van een  
ontwerpbesluit een publieksvriendelijke oplegger van het winningsplan op te stellen.  
 
In dit kader vragen wij u tevens de risicoanalyse van de gasvelden Vries Zuid en Eleveld nader 
te duiden. Uit het winningsplan blijkt dat volgens de SRA de gasvelden Vries Zuid en Eleveld 
bijna in risicoklasse 2 vallen. In zowel het winningsplan als in de adviezen van Sodm en Tcbb 
ontbreekt een nadere analyse waarom deze velden hogere risico’s met zich meebrengen dan 
de overige velden. Ligt het aan de inrichting van het gebied of komt het door de 
bodemopbouw die gevoelig is voor trilling? Toevoeging van deze analyse maakt dat de 
aangegeven risico’s beter zijn te duiden en uit te leggen aan onze inwoners.    
 
  
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 758 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 759 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
11 
 6  REIKWIJDTE EN KADE RS WINNINGSPLAN  
In dit hoofdstuk geven we aan welke kaders onduidelijk zijn of ontbreken waaraan het 
winningsplan is getoetst.  
 
6.1  Doelmatigheid  
Advies  
Wij verzoeken u inzicht te geven in de kaders waaraan het winning splan is getoet st op het aspect 
doelmatigheid . 
 
Toelichting  
In het advies van Sodm is een toetsing opgenomen van de winning aan doelmatigheid. 
Onduidelijk is hoe en waaraan is getoetst. We willen graag inzicht in de afwegings kaders 
waaraan dit aspect wordt  getoetst. De Tweede Kamer  heeft aangegeven dat  de Minister een 
afweging moet maken tussen landelijk economische belangen en de lokale veiligheid en schade -
effecten. In het verleden zijn de lokale effecten volgens de Tweede Kamer  in die afweging 
onvoldoende meegenomen. In dit kader vragen wij ons af hoe de balans u itvalt tussen 
economische belangen en de maatschappelijke aanvaardbare gevolgen en risico’s die met 
gaswinning gepaard gaan.  
 
6.2  Kaders schade   
Advies  
De minister dient zo spoedig mogelijk een kader op te stellen waarin duidelijk beschreven staat 
wat onder ‘schade’ verstaan wordt.   
 
Toelichting  
De (nog niet vastgestelde) wijziging van de Mijnbouwwet noemt als toetsingsgrond voor het 
eventueel onthouden van de instemming met een winningsplan ‘schade aan gebouwen of 
infrastructurele werken of de function aliteit daarvan’. Wij constateren dat de adviserende 
organen Tcbb en Sodm kennelijk ieder een verschillende typering hanteren voor het begrip 
schade. Dat is niet uit te leggen aan inwoners.  
Zolang niet duidelijk is wat onder ‘schade’ verstaan dient te wor den, is toetsing van het 
winningsplan op dit onderdeel lastig voor velden die gebeefd hebben en in verband waarmee 
‘schade’ is gemeld.  
 
6.3 Natuur en milieu – Nationaal Park Drentse  Aa 
Advies  
Met betrekking tot het Nationale Park Drentse  Aa adviseren wij u:  
- het winningsplan te toetsen op nationale en internationale wetgeving op het gebied 
van natuur - en soortenbescherming gelet op het aanwezige Natura2000 gebied;  
- in uw goedkeuringsbesluit op te  nemen dat bij verdere ontwikkelingen rondom de 
velden Vries -Zuid (met name het blok Vries -ZZ) en Eleveld het Drentse Aa gebied 
zoveel mogelijk wordt ontzien.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 759 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 760 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
12 
  
Toelichting  
Wij stellen vast dat de gevolgen van de gas velden in dit winningsplan  Westerveld vo or de 
beschermde status van het Natura -2000 -gebied Drentse  Aa niet zijn onderzocht althans 
onvoldoende in beeld zijn gebracht. Er blijkt ook uit niets dat met zekerheid zou kunnen worden 
gesteld dat de natuurlijke kenmerken van het Natura 2000 -gebied Drent se Aa door de 
exploitatie van de gasvelden in dit winningsplan  niet zullen worden aangetast.  
 
Het Drentse  Aa gebied is een internationaal uniek gebied, met een zeer hoge 
beschermingsstatus. Het gebied is een beek - en esdorpenlandschap; het oppervlaktewate r van 
de Drentse  Aa dient tevens als bron van drinkwater. Het is een waardevol gebied met een 
kwetsbaar geohydrologisch systeem waar invloeden vanwege de gaswinning (zoals 
bodemdaling, zuur stimulatie)  niet mogen plaatsvinden . 
 
Voor een correcte beoordeling  van de mogelijke gevolgen van de exploitatie van het 
winningsplan Westerveld   voor het Drentse Aa -gebied zou het overigens niet juist zijn om de 
getroffen en te treffen waterhuishoudkundige maatregelen in het natuurgebied bij het 
beschouwen van mogelijke effecten van mijnbouwactiviteiten op de 
instandhoudingsdoelstellingen van het natuurgebied te betrekken. Compenserende 
maatregelen maken immers in juridische zin geen onderdeel uit van de beoordeling in het kader 
van de significantie -toets. Bovendien zijn de watergerelateerde maatregelen in zekere zin met 
de mijnbouwactiviteiten verbonden, omdat de waterhuishouding noodzakelijkerwijs wel moet 
worden aangepast als gevolg van de opgetreden bodemdaling die het resultaat is van de 
gaswinning.  
 
Wij wijzen er op dat de vaststelling en goedkeuring van het winningsplan door de Minister met 
zich mee brengt dat er een toetsingsmoment ontstaat waarop moet worden beoordeeld of 
mogelijk significante gevolgen ten gevolge van de mijnbouwactiviteiten in het Westerveld 
kunne n ontstaan. Dat geldt uiteraard niet alleen voor het Drentse Aa -gebied, maar voor alle 
Natura 2000 -gebieden die door het instemmingsbesluit worden beïnvloed. Deze beoordeling 
heeft niet of in onvoldoende mate plaatsgevonden ten gevolge waarvan effecten op Natura -
2000 -gebieden niet op voorhand kunnen worden uitgesloten.  
 
Bij de actuele stand van zaken v oor wat betreft de onbekendheid van de impact van de 
gaswinning is er naar ons oordeel aanleiding om in het instemmingsbesluit aanvullende 
restricties op te nemen die waarborgen dat het Nationaal Park Drentse  Aa zo veel mogelijk 
ongemoeid wordt gelaten.  
 
6.4 Reikwijdte winningsplan m.b.t. aantal  verschillende velden  
Advies:  
Wij verzoeken u aan te geven welke overwegingen ten grondslag liggen aan de keuze om een 
grote variëteit van kleine gasvelden in het winningsplan Westerveld  te vatten? In het kader van 
de maatschappelijk e verantwoording vinden wij het transparanter om per gasveld een 
winningsplan op te stellen.   
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 760 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 761 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
13 
 Toelichting:  
Het winningsplan Westerveld bevat een groot aantal afzonderlijke gasvelden die geen directe 
relatie met elkaar hebben. Uit het winningsplan  Westerveld wordt afgeleid dat een aantal 
velden nu en naar verwachting in de toekomst niet meer produceren. Waarom zijn die  dan toch 
opgenomen in het winningsplan ? Voor de afweging tussen econom ische belangen en de 
maatschappelijke effecten is het logischer per producerend g asveld een aparte vergunning en 
winningsplan  op te stellen.  De gehanteerde methodiek belemmerd nu voor  al deze veld en 
afzonderlijk een  transparante afweging  te kunnen  maken .   
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 761 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 762 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
14 
 7  PRODUCTIE  
7.1 Productie  put Vries -10 
Advies:  
Wij adviseren u om uw toezegging jegens NAM om binnen de bestaande vergunning te mogen 
winnen uit de nieuw geboorde put ( put Vries -10) in te trekken en NAM op te dragen hiervoor 
de uitkomst van de  procedure voor onderhavige winningsplan  af te wachten . 
 
Toelichting:  
“Tijdens het vragenuur van 16 juni 2015 is gesproken over een voorgenomen gaswinning door 
NAM in Drenthe. Tijdens de mondelinge beantwoording is in algemene zin aangegeven dat er 
bij win ning uit kleine velden een winningsplan moet komen en dat omwonenden, gemeenten 
en provincies hierop zienswijzen kunnen indienen. Dit is ook bevestigd in de beantwoording van 
aanvullende schriftelijke vragen van het lid Dik -Faber (CU), waarin is aangegeven  dat “in alle 
gevallen waarbij op basis van boringen besloten wordt om gas te gaan winnen, een nieuw of 
gewijzigd winningsplan ingediend moet worden” (Kamerstukken 2015 -2016, Aanhangsel van de 
Handelingen, 57).”  
 
In het geval van Vries -10 is er een nieuwe boring geweest op basis waarvan NAM  voornemens  
is om gas te gaan winnen. Daarnaast is er juist door de minister aan de Tweede Kamer 
toegezegd, dat er een adviesrecht wordt toegepast in deze situaties. In het Winningsplan 
Westerveld is voor Vries -10 sprake  van een te winnen hoeveelheid van 0,6 Miljard M3 (high 
case). Wij zijn van mening  dat deze nieuwe winning onderdeel is van dit winningsplan en dat 
NAM  de procedure moet afwachten voordat er uit put Vries -10 gas gewonnen mag worden.  
 
Los van de vraag of er  wel of geen vigerend Winningsplan is, moeten wij constateren dat het 
oude Winningsplan niet voldoet aan de zaken die door de Onderzoeksraad voor de veiligheid 
zijn geconstateerd. Zo is bij de afgifte van de instemmingsvergunning op het vigerende  
winningsp lan niet getoetst op de veiligheid van burgers (seismische risico analyse). Wij zijn dan 
ook van mening dat er niet kan worden teruggevallen op een vergunning  waarin geen rekening 
is gehouden met zo een belangrijk aspect.   
 
7.2  Productiesnelheid  
Advies:  
Wij verzoeken u i n uw besluit aandacht te besteden aan  de productiesnelheid uit de 
verschillende gasvelden. Te meer daar vrijwel alle velden in dit winningsplan zich bevinden in de 
laatste fase van de feitelijke gaswinning . Er lijkt door NAM  bij de  bepaling van de 
productiescenario’s geen rekening te zijn gehouden met de relatie snelheid drukdaling -
bodemtrilling.  
 
Toelichting  
De snelheid waarmee gas uit de bodem wordt onttrokken is van invloed op de bodemtrilling. 
Een snelle drukdaling in het geste ente kan eerder tot bevingen leiden dan wanneer deze </pre>

====================================================================== Einde pagina 762 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 763 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
15 
 drukdaling geleidelijk verloopt.  Kan NAM  aangeven  welke hoeveelheid er per jaar per gasveld 
kan worden onttrokken zonder dat dit tot extra risico op bodemtrilling leidt ? 
Uit een toelichting van NAM  blijkt dat de productiescenario’s in het winningsplan zijn gebaseerd 
op een  technisch e inschatting wat uit  de bodem te halen is. In het plan is de winningssnelheid 
niet aangegeven .  
 
7.3 Productieniveau  high case  
Advies:  
In uw bes luit op te nemen dat a ls NAM  het “high case ” scenario overschrijdt zij een nieuw 
winningsplan dient op te stellen en deze ter  besluitvorming  aan dient te bieden.  
 
Toelichting:  
In het advies van Sodm wordt  op blz 5 aangegeven dat als een winning het “high case ” scenario 
overschrijdt NAM  een nieuwe SRA moet uitvoeren  en tevens het winningsplan dient te 
actualiseren.  Deze opmerking bevreemd ons, aangezien wij in de veronderstelling verkeren dat 
winning buiten de grenzen van het winningsbes luit niet is toegestaan.  
Wij zijn van mening dat indien deze situatie zich voordoet er te allen tijde een nieuw 
winningsplan dient te worden opgesteld.  
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 763 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 764 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
16 
 8  ONZEKERHEDEN/ ONTBRE KENDE ZAKEN  
8.1  Onzekerheden  
Advies:  
Omdat volgens ons rond de effecten en gevolgen van gaswinning op de ondergrond en 
bovengrondse bouwwerken nog altijd veel onduidelijk is, adviseren wij u met uiterst e 
terughoudend heid conclusies te verbinden aan  de berekenings resultaten van de maximaal te 
verwachten seismische activiteit.     
 
Toelichting:  
Voor de berekeningen is gebruik gemaakt van gegevens van de ondergrond. De samenstelling 
van de diepe ondergrond is complex en nooit precies in kaart te brengen. De ligging van 
breuken,  de compactiecoëfficiënt etc . zijn gebaseerd op interpretatie van een beperkt aantal 
bodemgegevens. Dit houdt in dat de resultaten altijd met grote voorzichtigheid moet worden 
geïnterpreteerd.  De Tcbb geeft aan dat in het ergste geval een beving met een m agnitude van 
3,9 kan plaatsvinden . De zwaarste beving tot nu toe in Groningen was 3,6 in Huizinge (2012). 
De velden Eleveld en Vries Zuid scoren op factoren als bebouwingsdichtheid en 
bevolkingsdichtheid duidelijk minder gunstig  dan Huizinge . Wij vermoeden  op basis van deze 
aspecten dat in het stedelijk gebied van Assen meer schade kan ontstaa n dan de door NAM  
geformuleerde licht schade aan meerdere , tot matige schade aan enkele gebouwen.   
 
8.2  Ontbrekende /onjuiste gegevens  
Advies:  
Wij verzoek u NA M op te dragen de SRA berekening opnieuw uit te voeren. Hierin rekening te 
houden met de toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen in de gebieden rond de betreffende 
gasvelden.  Evenals  de correcte bevolkingsdichtheid ten aanzien van het stedelijke gebied rond 
het gasveld Eleveld  te hanteren . Deze nieuwe SRA-berekening te beschouwen als een 
aanvulling op het voorliggende winningsplan en dit om advies voor te leggen aan Sodm, Tcbb, 
lokale overheden en de Mijnraad.  
 
Toelichting:  
In de SRA is geen rekening gehouden met de toekomstig e inrichting van Werklandschap Assen 
Zuid en de toeristisch recreatieve zone . De inrichting leidt tot intensievere bebouwing van 
bedrijven  in het gebied dan nu het geval is . Ook de n oordelijk e blokken va n Eleveld vallen 
binnen het  stedelijk gebied van Assen met o .a. de aanwezigheid van een ziekenhuis in de 
directe nabijheid.   
Waarom wordt voor bepaling risicoklasse uitgegaan van lage bevolkingsdichtheid (250 -500 
inw/km2) ? Een substantieel deel van het gasveld Eleveld ligt namelijk in het stedelijk gebied 
van Assen met hogere dichtheid (500 -1000 inw/km2 ). Een herberekening zal leiden tot een 
andere risico inschatting. Dit maakt het noodzakelijk dat alle adviesorganen zich hierover 
opnieuw een oordeel moeten kunnen vormen.  
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 764 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 765 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
17 
 9 BODEMBEWEGING  
9.1  Bodemdaling  
Advies  
Voor wat betreft de prognose van de bodemdaling  die gepaard kan gaan met de gaswinning, 
adviseren wij u:  
- NAM  in samenspraak met de betrokken decentrale overheden te laten inventariseren :  
1) welke gevolgen de uiteindelijke totale bodemdaling  die het gevolg is van de 
gaswinning uit de velden van het winningsplan Westerveld kan hebben voor het 
normale beheer en onderhoud van waterkeringen en waterlopen;   
2) welke (waterhuishoudkundige) maatregelen in dat verband genomen moeten 
worden;  
3) NAM t e verplichten tot vergoeding  van deze te nemen maatregelen en van 
eventuele overige schade voortvloeiend uit bovengenoemde bodemdaling als 
voorwaarde te verbinden aan het winningsplan;  
- NAM  de bodemdalingscomponent die het gevolg is van het leeg  produceren van het 
gasveld Norg na be ëindigen van de gasopslag aldaar, weer op te laten nemen in de 
bodemdalingsprognose voor de jaren 2050 en 2080.  
 
Toelichting  
Volgens de prognose zal de verwachte bodemdaling van de resterende gaswinning enkele 
centimeters bedragen ; het merendeel van de daling heeft al plaatsgevonden.  
De uiteindelijke totale  bodemdaling als gevolg van de gaswinning is echter van die omvang dat 
er wel effecten te verwachten zijn op de waterhuishouding. De kosten voor mitigerende 
maatregelen zijn uiteraard voor NAM . Daarom is het van belang te inventariseren welke 
afspraken er bestaan tussen NAM  en betrokken waterschap(pen) , gemeenten en provincie voor 
zover er voor hen negatieve effecten zijn. Er mag geen onduidelijkheid bestaan over de 
vergoeding van dergelijke onkosten.  
 
Het be ëindigen en leeg  produceren van de gasopslag Norg  zal volgens NAM  in de toekomst tot 
een additionele 10 cm bodemdaling leiden. Deze component is verdwenen uit de huidige set 
prognoses, vanuit de veronderstelling van NAM  de gasopslag tot 2080 in werking te zullen 
hebben. Gezien de grote onzekerheden die e r momenteel heersen omtrent de aard van onze 
toekomstige energievoorziening achten wij deze aanname niet terecht. Wij achten het zinvol op 
voorhand te weten welke additionele daling in het gebied (op mogelijk kortere termijn dan nu 
verwacht) nog verdiscont eerd moet gaan worden.  
 
 
9.2  Bodemtrilling  
Advies  
Omdat NAM in het winningsplan aangeeft dat de kans op schade ten gevolge van een 
geïnduceerde beving niet valt uit te sluiten, verzoeken wij u : </pre>

====================================================================== Einde pagina 765 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 766 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
18 
 - het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) over te nemen en NAM op te 
dragen in aanvulling op het KNMI -netwerk seismische apparatuur in en rond de 
gasvoorkomens Vries -Zuid en Eleveld op  te stellen; 
- het advies van SodM over te nemen en NAM voor d e bevende velden een 
risicobeheerssysteem te laten ontwikkelen en operationeel te hebben (zie hoofdstuk 
9); 
- de parameters en randvoorwaarden die NAM hanteert in het door haar op te stellen 
risicobeheerssysteem goed te laten onderbouwen alvorens dit systeem  goed te 
keuren;  
- te verduidelijken in hoeverre zaken als vallende objecten zijn meegenomen in de 
overwegingen die aan het winningsplan ten grondslag liggen.  
 
Toelichting  
Als decentrale overheden hebben wij niet de technisch -inhoudelijke kennis in huis om 
seismische risico’s en alles wat daarmee samenhangt exact te kunnen beoordelen en 
controleren. Wij hebben dan ook gemeend geen nacalculatie te (laten) doen van de 
berekeningen in het winningsplan met bijbehorende addenda. Dit laten wij graag over aan de 
door u gevraagde adviseurs (SodM, T cbb).  
 
Wij zijn primair van mening dat de veiligheid nooit in het geding mag zijn. Wij zijn daarom blij 
met de toegenomen belangstelling voor dit belangrijke aspect rond de gaswinning. Verder zijn 
wij van mening dat derden (burgers, bedrijven, gemeenten) niet de dupe mogen worden van 
gaswinningsactiviteiten of de gevolgen daarvan. Dit geldt zowel nu als ook in de toekomst.  
 
Uit de analyse van NAM volgt dat alle gasvelden in de laagste seismische risicogroep vallen 
(categori e I). TNO constateert in haar advies dat de risicoanalyse is uitgevoerd volgens de SRA -
leidraad en kan zich vinden in de toedeling tot de laagste risicogroep (categorie I). SodM 
onderschrijft de analyse van TNO, met de aanvulling dat de reeds bevende velde n Eleveld en 
Vries -Zuid wel dicht tegen  categorie 2 aan liggen.  
 
Uit het winningsplan van NAM en de bijbehorende adviezen van TNO en SodM menen wij 
daarom te kunnen opmaken dat er in het kader van bodemtrilling geen veiligheidsrisico’s 
bestaan voor de geb ieden rond de betreffende gasvelden.  
Hoewel de veiligheid niet in het geding lijkt te zijn, geeft NAM in het winningsplan aan dat de 
kans op schade ten gevolge van een ge ïnduceerde beving niet valt uit te sluiten. In het ernstigste 
geval kan sprake zijn van lichte, niet constructieve schade aan meerdere gebouwen en matige 
schade aan enkele gebouwen. Daarom zien wij wel aanleiding om ten aanzien van de gasvelden 
Eleveld en Vries -Zuid een risicobeheerssysteem te laten opstellen en implementeren voor 1 juni 
2017. Tevens het meet - en regelprotocol onafhankelijk te laten monitoren (zie hoofdstuk 9).  
 
Tevens kan h et risicobeheerssysteem helpen een eventuele zwaardere beving te voorkomen, 
mits sprake is van de juiste keuze van signaalparameters en het daarbi j behorende actieprotocol. 
Een goede onderbouwing van de gekozen parameters en acties is dus van belang wil het 
risicobeheerssysteem zinvol zijn. Ook een adequaat seismisch netwerk is hierbij van belang.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 766 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 767 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
19 
 9.3  Reservoirstimulatie/ Fracken  
Advies  
Wij adviseren u vanwege de mogelijke gevolgen : 
- geen omstreden technieken zoals zuurstimulatie en fracken toe te staan zoals in het 
winningsplan is omschreven ; 
- tevens besluitvorming over de toepassing van deze technieken  niet alleen bij de 
toezichthouder (Sodm)  neer te leggen , maar hiervoor apart e besluitvorming aan N AM 
op te leggen met mogelijkheden tot insp raak, zienswijzen en beroep van lokale 
overheden , inwoners  en de Waterleiding Maatschappij Drenthe ; 
- mocht dit niet uw keuze zijn, dan verzoeken wij u toch i n ieder geval in het 
goedkeuringsbesluit voorwaarden op te nemen ter beperking van risico’s voor grond - 
en drinkwater en ecologie én het optreden van bodemtrilling.  
 
Toelichting  
De velden Assen, Assen -Zuid en Vries -Zuid vallen gedeeltelijk samen met de bor ingsvrije zone 
van de grondwaterwinning Assen -Oost; het veld Assen valt bovendien samen met het 
grondwaterbeschermingsgebied Assen -West.  
 
Schadelijke gevolgen van reservoirstimulatie  / fracken  kunnen bovengronds optreden door  
lekkage van frackvloeistoffen en chemicali ën en ondergronds door het falen van de integriteit 
van afdekkende lagen  waardoor ongecontroleerde bodemprocessen kunnen optreden . De kans 
op deze gebeurtenissen dien en geheel  uitgesloten te worden omdat naast lokale schade aan 
gebouwen ook de drinkwatervoorziening in het geding is. Het advies van Sodm is gebaseerd op 
de bevoegdheid van de afweging over fracken bij de toezichthouder van de gaswinning. 
Vanwege de mogelijke lokale im pact vinden wij dat voor deze beslissing ook het 
burgerperspectief moet worden meegenomen en dus de lokale overheden , inwoners en de 
Waterleiding Maatschappij Drenthe een stem in deze afweging moeten krijgen  met 
bijbehorende beroepsmogelijkheid .   
 
 
 
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 767 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 768 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
20 
 10  SCHADE  
10.1  Voorkomen van schade (wettelijke verplichting)     
Advies:  
Wij adviseren u vanwege het ontbreken van een beschrijving van preventieve maatregelen in 
het winningsplan NAM te verplichten om preventieve maatregelen voor schade op te nemen in 
het winningsplan  alvorens hierover een besluit te nemen.  Deze beschrijving te zien als een 
aanvulling op het voorliggende winningsplan en dit om advies voor te leggen aan Sodm, Tcbb, 
lokale overheden en de Mijnraad.  
 
Toelichting:  
In de Mijnbouwwet ligt primair de nadruk op het voorkomen van schade door 
mijnbouwactiviteiten (preventief handelen), en niet op het geoorloofd zijn van 
mijnbouwactiviteiten, mits de nadelige gevolgen daarvan doo r de exploitant / operator worden 
weggenomen of verzacht (curatief handelen). NAM  heeft als initiatiefnemer de zorgplicht voor 
het voorkomen van schade. In winningsplan wordt geconcludeerd dat er lichte en lokaal 
mogelijk matige schade kan optreden aan geb ouwen. Nergens is in het winningsplan echter 
terug te lezen wat wordt gedaan om schade te voorkomen. Wij stellen vast dat ten aanzien van 
het optreden van schade in het winningsplan geen aandacht is op het voorkomen van schade. 
In het winningsplan worden o ptredende schades als niet te voorkomen beschouwd.  
 
Het Mijnbouwbesluit schrijft voor dat het winningsplan een beschrijving bevat van de mogelijke 
omvang en verwachte aard van de schade door bodembeweging. Uit het winningsplan blijkt dat 
het niet goed mog elijk is de omvang en de verwachte aard adequaat te beschrijven. NAM  lijkt 
niet in staat causaliteit aan te geven tussen aardbevingen en omvang en aard van de schade. 
Het winningsplan lijkt op dit punt niet te voldoen aan de eisen die de wet stelt aan een plan.  
 
Wij willen dat er door N AM alles aan gedaan wordt om schade door gaswinning aan 
eigendommen van inwoners en overheid te voorkomen.  Inwoners kiezen er niet voor om te 
worden blootgesteld aan deze risico’s.  
 
10.2  Afhandeli ng van schade   
Advies  
Wij zijn van mening dat:  
- een adequate regeling voor afdoening en vergoeding van schades en compensatie van 
alle bijkomende negatieve effecten een harde voorwaarde is, alvorens door uw minister 
een positief besluit op dit winningsplan kan en mag worden genomen;  
- evenals in het aardbevingsgebied Groningen er een volledig onafhankelijk orgaan dient 
te worden ingesteld voor de afwikkeling van schade als gevolg van alle 
mijnbouwactiviteiten.  
 
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 768 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 769 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
21 
 Toelichting:  
Zoals reeds in voorgaande alinea door ons is aangegeven die nt het voorkomen en beperken van 
alle schade als uitgangspunt te worden genomen. Echter kan NAM de kans op schade aan 
bebouwing in de nabije omgeving van het epicentrum van een geïnduceerde aardbeving niet 
uitsluiten. Dit wordt ook door SodM in haar advies  als zodanig aangegeven. In het ernstigste 
geval kan een geïnduceerde beving leiden tot het ontstaan van lichte, niet constructieve schade 
aan meerdere gebouwen en matige schade aan enkele gebouwen.  
 
NAM geeft in het winningsplan aan dat de historische sc hademeldingen voor "lichte, niet 
constructieve schade" hebben gezorgd en dat deze vergoed zijn (of worden) wanneer het 
duidelijk is dat zij de schade heeft veroorzaakt. Overeenkomstig de regels van het burgerlijk 
recht rust op NAM  de verplichting om schade  veroorzaakt door aardbevingen , die worden 
veroorzaakt door de gaswinning, te vergoeden.  Wij zijn van mening dat voornoemde regeling 
op basis van het burgerlijk wetboek niet altijd voldoende soelaas biedt voor burgers, bedrijven 
en lokale overheden om op een vlotte en toegankelijke wijze schade te kunnen claimen.  
 
De gaswinning in Groningen heeft voor veel overlast gezorgd in de regio en het gevoel van 
veiligheid en vertrouwen van de bewoners aangetast. Er is dan ook sprake van een groot 
wantrouwen van burgers jegens NAM en rijksoverheid. Dit heeft zowel betrekking op de 
feitelijke gaswinning, als ook het nemen van adequate en toereikende maatregelen om de 
gevolgen (waaronder schade en overige hinder) zo veel mogelijk te voorkomen en/of te 
beperken.  
Herstel van vertrouwen van onze burgers is naar onze mening dan ook  gebaat bij een 
transparante en toegankelijke organisatie voor de afwikkeling van schademeldingen. Een 
regeling waarbij het voor burgers en andere partijen niet nodeloos ingewikkeld is om een 
schademelding in te dienen en de onafhankelijkheid in voldoende mate gewaarborgd is. Dit 
zodat iedereen in redelijkheid kan vertrouwen op een eerlijke en adequate schadeafwikkeling. 
Het past niet om daarbij onderscheid te maken tussen de omvang of de locatie waar de schade 
is ontstaan. Iedere schademelding dient op zij n eigen merites te worden beoordeeld.  
 
Gezien het voorgaande zijn wij van mening dat een adequate regeling voor afdoening en 
vergoeding van schades en compensatie van alle bijkomende negatieve effecten een harde 
voorwaarde bij het instemmingsbesluit dient te zijn. Tevens dient hierbij de onafhankelijkheid 
en objectiviteit van de schadeafwikkeling in voldoende mate gegarandeerd te zijn. Wij dringen 
er daarom bij u op aan dat – evenals in het aardbevingsgebied Groningen – er een volledig 
onafhankelijk orgaan wordt ingesteld voor de afwikkeling van schade als gevolg van alle 
mijnbouwactiviteiten. Tevens zorgt het instellen van een dergelijk orgaan ervoor dat ook ingeval 
van gestapelde mijnbouw (en beheersmaatregelen voor het grondwaterpeil) gedupeerde 
partijen weten tot welke partij zij zich hiertoe dienen te wenden .   
 
Hoewel door uw minister in de Tweede Kamer reeds toezeggingen zijn gedaan aangaande het 
instellen  een dergelijke onafhankelijk orgaan voor de afwikkeling van mijnbouwschade, is één  
en ander voor alsnog geen feit. Wij adviseren u haast te maken met het instellen van een 
dergelijk onafhankelijk orgaan. Tevens dit te regelen alvorens in te stemmen met het 
onderhavige winningsplan Westerveld.  
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 769 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 770 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
22 
 10.3  Lusten en lasten  
Advies  
Gaswinning kan gepaard gaan met nadelige gevolgen voor inwoners door hinder, overlast en 
schade aan eigendommen. Wij verzoeken u zorg te dragen voor een goede verdeling van lusten 
en lasten bij mijnbouwactiviteiten, waarbij er ook baten terugvloeien naar h et gebied.  
 
Toelichting   
Gaswinning zal in Nederland nog jarenlang plaatsvinden en inwoners zullen hier last van 
ondervinden. Inwoners staan veelal afwijzend en wantrouwend tegenover plannen voor gebruik 
van de ondergrond. De lokale inwoners vinden dat z íj de lasten dragen voor het belang van 
Nederland als geheel. Mijnbouwactiviteiten brengen met zich mee dat er in zekere mate 
regionale of lokale belasting is. Schade dient volgens de wet te worden vergoed , maar inwoners 
ervaren extra ongemak waar ze niet om hebben gevraagd en waar niets tegenover staat. Het 
belang van mijnbouwactiviteiten voor de Nederlandse samenleving is evident. Het gebruik van 
de ondergrond zal ook in de toekomst een grote rol spelen bij onze verder te verduurzamen 
energievoorziening. Voor het ook in de toekomst gebruiken van de ondergrond is van belang 
dat er een goede verdeling is van lusten en lasten.  
  </pre>

====================================================================== Einde pagina 770 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 771 ======================================================================

<pre> Advies winningsplan Westerveld  
23 
 11  RISICOBEHEERSYSTEE M 
Advies:  
Met betrekking tot het risicobeheerssysteem adviseren wij u:  
• NAM  te verplichten een onafhankelijke nulmeting uit te voeren aan alle gebouwen 
boven en nabij de voorkomens van Eleveld en Vries -Zuid; 
• het advies van SodM over te nemen en NAM voor de bevende velden Eleveld en 
Vries -Zuid extra versnellingsopnemers te laten i nstalleren en operationeel te 
hebben ; 
• bij dit winningsplan een risicobeheerssysteem te laten opstellen en als onderdeel op 
te nemen bij de eventueel door de minister te verlenen winningsvergunning;  
• het meet - en regelprotocol onafhankelijk te laten monitore n. 
 
Toelichting:  
Om de schade door gaswinning goed te kunnen vaststellen is het belangrijk dat de 
uitgangssituatie goed wordt vastgelegd. Het is aan de initiatiefnemer om dit te doen naar 
goedkeuring van de vergunningverlener. Er wordt al jaren gas gewonnen in het veld maa r dit 
winningsplan is de markering van het moment dat ook het burgerperspectief wordt 
meegewogen in de besluitvorming. In dat kader is het belangrijk dat schade aan particuliere 
eigendommen goed wordt geregistreerd.  
 
Zowel NAM  als TNO concluderen op basis  van de seismische risicoanalyse (SRA) dat alle velden 
in categorie I vallen. Volgens de leidraad van SodM volstaat voor deze velden monitoring met 
het huidige geofoon en accelerometer netwerk van het KNMI. Met dit monitoringsnetwerk 
kunnen aardbevingen me t een magnitude van 1,5 en groter worden gelokaliseerd.  
 
Hoewel alle velden in categorie I vallen, liggen de reeds bevende velden Eleveld en Vries -Zuid 
echter dicht tegen de grens met categorie II aan. Op basis hiervan adviseert SodM om ook 
enkele maatreg elen te nemen die van toepassing zijn voor velden waarvan de SRA in categorie 
II valt. Wij vinden dit een goede zaak. Het gaat hier om het ontwikkelen van een 
risicobeheerssysteem.  
 
Het risicobeheerssysteem is bedoeld om tijdig te kunnen reageren zodat (g rotere) schade en 
veiligheidsrisico’s niet zullen optreden. De keuze van signaalparameters en bijbehorende 
(re)acties dient dan ook zodanig onderbouwd te zijn dat hiermee aannemelijk wordt gemaakt 
dat het systeem zinvol is. Dat wil zeggen, dat aan de hand van de signaalparameters zodanig 
tijdig kan worden ingegrepen dat het mogelijk optreden van bedoelde schade en risico’s 
voorkomen kan worden.  </pre>

====================================================================== Einde pagina 771 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 772 ======================================================================

<pre> 
 
 
  
 
Beleid   
Voorstel aan B&W  
 
 
Datum: 15-12-2016 
Eenheidsmanager/  
Progr. Manager:   
Opsteller:   
Telefoon:  6248 
Portef. Houder:  Out 
Registr.nr.:   
 
Instemming verkregen en kopie gezonden aan:  
Eenheid/ Programma/ Naam  Datum 
  
 
Paraaf  
 
 
 
 
Openbare besluitenlijst:   Ja   Nee 
Bekendmakingsplicht:   Ja   Nee 
O.R.:  Ja   Nee 
 
 
 
Bij besluit in mandaat:   
Mandaatnummer:   
 
 
 
Informeren van de raad:  
 Alleen via openbare besluitenlijst  
 Via lijst ter inzage liggende stukken  
 Via brief en stuk(ken) ter inzage  
 Via versturen informatie met aanbiedingsbrief  
 Via brief 
 
 
Vervolgprocedure:  
Behandeling in de raad:  
 Informatief  
 Opiniërend  
 Besluitvormend  
 
 
Afhandelen door  :  
   
Kopie besluit  :  
   
Deponeren Paraaf  :  
   
  
 
Onderwerp:  
Advies Winningsplan Westerveld  
 
 
Voorstel:  
1. In te stemmen met het Advies Winningsplan 
Westerveld en de bij behorende aanbiedingsbrief.  
2. In te stemmen met bijgevoegd raadsvoorstel.  
 
 
Achtergrond:  
Het college van burgemeester en wethouders heeft 
adviesrecht gekregen op het Winningsplan 
Westerveld.  
 
 
 Akkoord 
 Bespreken  Signaal 
B  
   
WS  
   
WH  
   
WV  
   
WW  
   
S  
   
 
Besluit B&W  
 
 
 
  Datum:  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 772 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 773 ======================================================================

<pre> 
 
 
  
Beleid  > Toelichting voorstel aan B&W  
 
Onderwerp:  
Advies Winningsplan Westerveld  
 
 
Voorstel:  
1. In te stemmen met het Advies Winningsplan Westerveld en de bij behorende aanbiedingsbrief.  
2. In te stemmen met bijgevoegd raadsvoorstel.  
 
Achtergrond:  
Het college van burgemeester en wethouders heeft adviesrecht gekregen op het Winningsplan Westerveld.  
 
 
Argumenten:  
Met dit advies geeft het college invulling aan het adviesrecht. Hierbij is sterk gekeken naar de belangen van de 
inwoners van Assen. 
Het adviesrecht ligt bij het college, de gemeenteraad heeft echter besloten tot een extra vergadering over het 
stuk. Om die reden is er een raadsvoorstel gemaakt.  
 
Kanttekeningen / risico’s:  
n.v.t. 
 
 
Financiële toelichting:  
n.v.t. 
 
 
Communicatie:  
De communicatie over het Winninsplan ligt bij de NAM en de minister van Economische Zaken.  
 
 
Personeel en Organisatie:  
n.v.t. 
 
 
Uitvoering en planning:  
n.v.t. 
 
 
Evaluatie:  
n.v.t. 
 
 
 
 
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 773 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 774 ======================================================================

<pre> 
Eenheid Beleid  - Beleidsregis seurs  
  
 
M e m o  
Van :  
Aan : College van B&W  
Datum  : donderdag 15 december 2016  
Onderwerp  : Advies winningsplan Westerveld  
 
Voor u ligt een advies op het Winningsplan Westerveld met collegevoorstel. In aanvulling op 
het collegevoorstel melden wij graag het volgende:  
 
- Het streven is als overheden met een gezamenlijk casco -advies te komen. 
Woensdag is er nog een bestuurlijk afstemmingsoverleg over dit casco -advies. Een 
lijn kan zijn , dat het collegevoorstel met  stukken dinsdag worden besproken en 
vervolgens aangehouden om ze vervolgens donderdag te accorderen in de extra 
college vergadering. Hierin kunnen dan nog zaken worden meegenomen uit het 
overleg van woensdag.  
- Het advies zegt pri mair ‘nee’ en subsidiair wordt er gezegd: ‘Stemt u toch in met het 
winningsplan, dan adviseren wij het volgende ….. ’ . Dit is ook zo met de 
gemeenteraad afgesproken. De gemeenten Aa en Hunze en Tynaarlo zitten ook op 
deze lijn. De provincie heeft ambtelijk  aangegeven geen ‘nee’ te willen zeggen. Dit 
zal onderwerp van gesprek zijn bij een bestuurlijk overleg op woensdag tussen 
gemeenten en provincie.  
- Het casco -advies is geschreven door de gemeenten Aa en Hunze, Tynaarlo en 
Assen en de provincie Drenthe. Er z ijn ook andere overheden die adviesrecht hebben 
zoals de gemeente Noordenveld en de waterschappen Noorderzijlvest en Hunze en 
Aa’s. De winning raakt deze overheden minder. Het definitieve casco -advies wordt 
hun via de ambtelijke lijn aangeboden. Het staat deze overheden vrij om het advies al 
of niet over te nemen.  
- Aan de gemeenteraad is toegezegd dat er in het advies wordt gevraagd om een 
omgekeerde bewijslast. Er zijn echter nieuwe inzichten waaruit blijkt dat dit niet 
gunstig is voor de inwoners. De Techn ische commissie bodembeweging (Tcbb) raad 
het af. De gemeenten Aa en Hunze en Tynaarlo willen het daarom niet in het advies. 
Er is daarom in het advies meegegaan in de lijn van de andere o verheden. In de 
aanbiedingsbrief  aan de raad /raadsvoorstel  wordt een  toelichting gegeven.  
- Bij de stukken zit een raadsvoorstel met het besluitpunt: ‘kennis te nemen van’. 
Donderdag zal deze vorm met het Presidium worden besproken. Hierbij is de vraag: 
Hoeveel ruimte krijgt de raad nog? Het adviesrecht ligt namelijk wel bij  het college en 
het college heeft al een besluit genomen.  
</pre>

====================================================================== Einde pagina 774 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 775 ======================================================================

<pre> 
 
Ministerie van Economische Zaken  
T.a.v. de heer H. Kamp  
Postbus 20401 
2500 EK  DEN HAAG   
 Contactpersoon    
Telefoon    
Bezoekadres   Noordersingel 33  
   
Uw brief van    
Uw kenmerk    
Ons kenmerk    
 
Bijlagen   1 
   
Datum   19 december 2016  
Verzenddatum    
 
Onderwerp   Advies Winningsplan Westerveld  
 
 
 
Excellentie , 
 
U heeft ons in de gelegenheid gesteld  om een advies uit te brengen over  het door de NAM inged iende 
Winningsplan Westerveld. Aangezien dit plan betrekking heeft op de winning uit meerdere 
aardgasvelden binnen onze gemeente maken wij graag gebruik van deze mogelijkheid. Wij 
waarderen de geboden mogelijkheid om andere overheden en de inwoners die doo r hun 
vertegenwoordigt worden , meer positie te geven.  
 
Zorgen en onrust  
 
Het winningsplan geeft ons zorg. In het plan en de bijbehorende adviezen van Sodm en Tcbb lezen 
wij dat er, als gevolg van de voorgenomen winningen, kans is op bevingen die kunnen lei den tot 
schade. In het Tcbb advies valt zelf te lezen dat er mogelijk kan blijken dat voor sommige kleinere 
velden de grens van magnitude 3,9 op de schaal van Richter kan worden overschreden.  
 
Deze zorg horen wij ook bij onze inwoners en bij de gemeenteraa d. Met name in de wijk Marsdijk en 
het dorp Loon zijn er zorgen en is er deels sprake van serieuze onrust. Groningen ligt dichtbij en 
vrijwel iedereen heeft vrienden of familie in het  gebied waar aardbevingen aan de orde zijn . De 
vertaalslag van de situati e naar die in Assen is snel gemaakt. De gebrekkige communicatie door de 
NAM en de beperkte  communicatie door uw ministerie naar de inwoners helpen niet bij het 
wegnemen van zorgen en onrust.  
 
Proces 
 
Hoewel wij als college bevoegd zijn om een advies uit te  brengen, hebben wij vanwege de 
maatschappelijke impact en op uitdrukkelijk verzoek de gemeenteraad betrokken bij het advies. Dit 
door met de gemeenteraad te bespreken op welke wijze invulling wordt gegeven aan de adviesrol. De 
gemeenteraad heeft zelf besl oten dat ze ook nog wilde  spreken over het definitieve advies.  
 
Parallel aan de gesprekken met de gemeenteraad hebben wij ook gesproken met Wijkvereniging 
Marsdijk en Dorpsbelangen Loon om goed zicht te krijgen wat de behoeften zijn van de inwoners. 
Daarnaast spreken onze ambtenaren op allerlei manieren met de bewoners van de gebieden die het 
betreft. 
 
Bij het maken van het advies hebben wij intensief samengewerkt met de andere overheden die een 
adviesrecht hebben op het Winningsplan Westerveld.  
 
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 775 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 776 ======================================================================

<pre> Gemeente Assen  
Ons kenmerk:   
Pagina 2 van 3 
  
Nut en noodzaak 
 
Als gemeente Assen zetten wij in op het verduurzamen van onze gemeente. Het versneld 
terugdringen van het gebruik van fossiele brandstoffen is een belangrijke opgave voor onze 
samenleving. Wij begrijpen dat er in de overgangsfase voorlopig nog aar dgas nodig blijft. Wij 
begrijpen ook de economische belangen en het belang van de inkomsten voor de staat. Wij kijken 
echter naar de belangen van onze inwoners. In dit verband zouden wij in een afweging van belangen 
niet kiezen voor een winning onder stede lijk gebied met een risico op bevingen.  
 
Mocht u desondanks het winningsplan accorderen , dan moet er gezorgd worden voor een  goede, 
vlotte en soepele  schaderegeling. Constaterend dat  in Groningeninwoners hun gelijk soms via de 
rechter moeten halen, zien wij dat vooralsnog niet  met vertrouwen tegemoet. 
 
Advies 
 
Gelet op bovenstaande en de onzekerheden en risico’s adviseren wij u dan ook om ‘nee’  te zeggen 
tegen het W inningsplan  Westerveld .  
Mocht u toch besluiten om de winning toe te staan, dan vind u bijgevoegd ons advies met het zeer 
uitdrukkelijke verzoek om dit over te nemen.  
 
Met vriendelijke groet,  
burgemeester en wethouders,  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 </pre>

====================================================================== Einde pagina 776 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 777 ======================================================================

<pre> Gemeente Assen  
Ons kenmerk:   
Pagina 3 van 3 
  
                                        burgemeester                                         secretaris 
 
 
BEGELEIDINGSFORMULIER CONCEPT BRIEF  
 
LET OP: Lever alle bijbehorende stukken incl. ingekomen brief aan bij het secretariaat  
 
NAAM VAN HET DOCUMENT : Advies Winningsplan Westeveld  
   
 
Concept via   
:  
 
Paraaf voor gezien  :  
Briefpapier  :  
   
 
Concept d.d.   
:  
12 december 2016  
Eenheid/Programma  : Beleid 
Steller  :  
Toestel  :  
Paraaf eenheids -
/programmamanager  :  
   
 
Origineel  : 1  Brief nr.(docbase)  :  
Archiefexemplaren  : 1  Procesnummer 
(Docbase)  :  
Afschriften  : 3  Zaaknummer 
(Docbase)  :  
       
Totaal  : 5     
       
       
       
 
Afschriften:    
 
  
   
  
  
   
Meezenden:    
 
 Advies Winningsplan Westerveld  
   
  
   
Opmerkingen:    
Verzenden na definitieve besluitvorming door college waarschijnlijk 
17 januari. Pas verzenden na accoord . 
Let op verzenden uiterlijk 18 januari ook per mail.  
 
Wijze afhandeling na verzending van de brief:  
- Proces afhandelen en archiveren door secretariaat (let op: alle relevante stukken toevoegen)  
 
</pre>

====================================================================== Einde pagina 777 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 778 ======================================================================

<pre>Date : 14-2-2018 13:29:11
F
rom  :  
T
o :   @assen.nl, "Marco Out" @assen.nl
C
S
ubject : FW: Om  zaken com pleet te m aken ook voor de gem eente hierbij de stukken Vries 10
T
er info de ervaring van   bij de hoorzitting van Sodm omtrent put V ries 10.
M
et vriendelijke groet,
 
B
eleidsspecialist gemeente Assen
 
 
-
W
ebsite: www@assen.nl
-----Oorspronkelijk bericht-----
V
:
. @gmail.com
] 
V
erzonden: woensdag 14 februari 2018 13:24
A
O
nderwerp: Re: Om zaken compleet te maken ook voor de gemeente hierbij de stukken V ries 10
D
H
et was een boeiende, intensieve zitting waarbij mijn argumenten en verweren de hoorcommissie niet alleen van het protocol afbracht, maar ook hun strategisch spel in de war bracht volgens de voorzitter zijn
e
igen woorden. Ik ben heel veel wijzer geworden, dan ik al was na het antwoord van SodM op mijn handhavingsverzoek.
V
erder geldt dat gelijk hebben één ding is, maar gelijk krijgen een ander.
 
                .
 
                 ,              .  
W
at ik nu met zekerheid weet is dat alle gas dat gewonnen wordt in V ries Zuid, uit V ries 10 komt, en dus onder mijn huis wegstroomt.
M
et vriendelijke groeten,
 
O
p 14-02-18 om 08:57 schreef  
>
  
>
>
 Hoe is het gisteren gegaan?
>
 Las vanochtend het artikel in het DvhN over de bevindingen van de hoorzitting.
>
 In onze zienswijze hebben we ook aandacht gevraagd voor put V ries 10. Bij het opstellen van onze de zienswijze hebben we hiervoor advies gevraagd van     van Plasbossinade.
>
>
 Die gaf aan dat  Artikel 24, lid 1 van het Mijnbouwbesluit bepaalt dat "een winningsplan onder meer een opgaaf moet bevatten van het aantal boorgaten dat bij de winning wordt gebruikt; een opgaaf van de
v
olgorde en het tijdsbestek van de boorgaten; een opgaaf van de ligging, lengte en diameter van de verbuizing van de boorgaten."
>
>
 Het vigerende winningsplan waar door de minister een winningsbesluit op heeft genomen voldoet hier niet aan; in dit plan wordt die nieuwe put V ries 10 niet genoemd; die was nog niet geboord en de NAM
h
ad voor gasveld V ries  geen plannen om dat te doen.
>
>
                         .
>
 Ik ben dus wel nieuwsgierig of je tijdens de hoorzitting op dit punt nieuwe inzichten hebt gekregen tav de regelgeving.
>
>
>
 Met vriendelijke groet,
>
>
  
>
 Beleidsspecialist gemeente Assen
>
>
  -
 
 -
>
 Website: www@assen.nl
>
>
 -----Oorspronkelijk bericht-----
>
:
@gmail.com
]
> V erzonden: vrijdag 9 februari 2018 14:16
>
> Onderwerp: Re: Om zaken compleet te maken ook voor de gemeente hierbij 
>
 de stukken V ries 10
>
>
 Dag ,
>
 Maandagmiddag gaat mij niet lukken helaas. V olgende keer beter.
>
>
 Mooi dat er weer gesprekken komen met de overheden. Want zolang dit instemmingsbesluit niet definitief is, is de oude wetgeving van kracht volgens de SodM. En dat is niet zo mooi voor alle overheden
d
ie te maken hebben met de wijziging gaswinning Westerveld.
>
>
 V erder hoop ik dat ik dinsdag wat kan neerzetten dat resultaat geeft.
>
 Dat zou heel fijn zijn.
>
>
 V riendelijke groeten,
>
  
>
>
 Op 09-02-18 om 13:53 schreef  :
>
>
>
>
> G een probleem hoor.
>
>    
>> Maandagmiddag zou prima kunnen.
>
> We hebben vorige week met EZ gesproken en een update gehad.
>> We krijgen nog geen besluit op onze zienswijze op het winningsplan. Ze willen  eerst een gesprek met de overheden. Wij hebben aangegeven hier open voor te staan.
>
>
>
> Met vriendelijke groet,
>
>
>
>
> Beleidsspecialist gemeente Assen
>
>
>
>  
 
 -
16.349
</pre>

====================================================================== Einde pagina 778 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 779 ======================================================================

<pre>>> Website: www@assen.nl
>
>
>
> -----Oorspronkelijk bericht-----
>
> V an:  
@
gmail.com
]
>
> V erzonden: donderdag 1 februari 2018 11:52
>
>
> Onderwerp: Re: Om zaken compleet te maken ook voor de gemeente 
>
> hierbij de stukken V ries 10
>
>
>
> Dag 
>
>
>
> Het heeft even geduurd maar ik heb nu een datum van de SodM, namelijk 13 februari 2018. Is er nog tijd om wat zaken te overleggen of is het voor jullie te kort dag?
>
>
>
> Een belafspraak is prima, maar ik kan ook wel even langs het gemeentehuis komen. Mijn nummer  - .
>
>
>
> Ik hoor graag van jou.
>
>
>
> Met vriendelijke groeten,
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
> Op 15-12-17 om 17:00 schreef  
>
>> Dag 
>
>>
>
>> Sorry voor de late reactie maar je mail is er even tussendoor geschoten.
>
>>
>
>> Bedankt voor je informatie over de procedure rond het bezwaar van put V ries 10.
>
>> We zijn uiteraard bereid je van advies te voorzien. Dan is het handig dat dan ook een jurist van ons betrokken wordt. Afspraak met Marco lijkt mij niet nodig omdat  en ik op hetzelfde
i
nformatieniveau zitten.
>
>> Het is misschien het meest praktisch om hiervoor een beIafspraak te organiseren waarbij wij je vragen kunnen beantwoorden.
>
>>
>
>> G eef maar aan wanneer dat zou moeten plaatsvinden.
>
>>
>
>>
>
>> Met vriendelijke groet,
>
>>
>
>
>> Beleidsspecialist gemeente Assen
>
>>
>
 
 
>
>> Website: www@assen.nl
>
>>
>
>> -----Oorspronkelijk bericht-----
>
>> V an:  
.
@gmail.com
]
>
>
> V erzonden: woensdag 6 december 2017 15:26
>
>
>
>> Onderwerp: Om zaken compleet te maken ook voor de gemeente hierbij 
>
>> de stukken V ries 10
>
>>
>
>
>>
>
>> Ik schrijf jullie beiden aan dan zijn jullie gelijktijdig op de hoogte.
>
>>
>
>> Zoals bekend mocht ik nog een keer reageren met een bezwaarschrift 
>
>> op het antwoord van de SodM om niet te gaan handhaven. Dat heb ik na 
>
>> lang nadenken en vooral na de reactie van mijn echtgenoot gedaan. 
>
>> Dus daarvan ontvangen jullie een afschrift. (ongetekende versie 
>
>> trouwens)
>
>>
>
>> Maandagavond heb ik even met de burgemeester als portefeuillehouder gesproken tijdens de fractievergadering   over het mogelijke antwoord van de SodM en mijn verwachting . Hij gaf aan dat
d
e NAM contact zocht met hem over eventueel nulmetingen. Ook gaf hij aan dat het definitieve instemmingsbesluit nog op zich laat wachten en misschien pas volgend jaar komt. En ik heb hem vertelt dat de
b
rief van de SodM belangrijke info bevat voor heel Westerveld. Namelijk hoe zij tegen diverse zaken aankijken die ook in de verschillende zienswijzen behandeld zijn. Dit is in mijn visie belangrijk in de
o
verleggen die nog komen.
>
>>
>
>> Nu heb ik gisteren een brief ontvangen van de SodM dat ik (mogelijk) een uitnodiging kan verwachten voor een hoorzitting. Ik neem zelf aan in Den Haag en dat ik dan voorafgaande de stukken nog kan
i
nzien. Ik mag er ook vanaf zien maar dat doe ik zo wie zo niet. Ik wil mijn standpunten wel toelichten als dat kan.
>
>>
>
>> Jullie hebben vast ervaring met hoorzittingen. Zouden jullie mij van advies mogen en willen dienen hoe die zitting zo goed mogelijk voor te bereiden? Zelf heb ik wel ervaring met comparities in procedures.
O
ok bij Hoger Beroep. Maar dit is bestuursrechtelijk en daar zitten jullie volgens mij meer in. Zou het ook nuttig zijn om een afspraak met Marco Out te maken?
>
>>
>
>> G raag hoor ik jullie reactie.
>
>>
>
>> V riendelijke groeten,
>
>>
>
>
>>
>
>> Disclaimer:
>
>> Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen
a
anvaardt geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 779 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 780 ======================================================================

<pre>Date : 11-4-2018 09:45:45
Subject : FW: OMEM
Attachm ent : im age001.jpg;
 
 
Van:
   
Verzonden:
 woensdag 11 april 2018 9:45
Aan:
CC:
Onderwerp:
 RE: OMEM
 
Dag 
 
Terechte vraag.  wilde dit mondeling doen. Hij heeft onderstaand verzoek gekregen.
 
Ons idee is om niet mee te gaan in het verzoek. Het kan zijn dat OMEM paniek gaat zaaien en er zitten ook commerciële belangen achter van de individuele leden (bouwkundige
onderzoeken + advisering).
 
Groet,
 
Van:
il @hotmail.com
] 
Verzonden:
 donderdag 1 maart 2018 14:11
Aan:
 Bestuurssecretariaat <
Bestuurssecretariaat@assen.nl
>
CC:
 
  
. @assen.nl
>
Onderwerp:
 
Re: Winningsplan Westerveld/Assen
 
 
Het College van B&W gemeente Assen,
t.a.v. de Burgemeester,
de weled. heer M. Out,
per e-mail.
 
 
Geachte heer Out,
 
Naar aanleiding van de onderstaande mail van ruim een jaar geleden hebben de gemeenten Assen, Tynaarlo en Aa-en-Hunze, met adviezen vanuit het Kennisplatform
OMEM, Onafhankelijk Meten Effecten Mijnbouw, gezamenlijk een stevig onderbouwde zienswijze ingediend bij Economische Zeken inzake de gaswinning binnen deze
gemeenten.
 
Wij zijn nu ruim een jaar verder en de ontwikkelingen m.b.t. de gaswinning volgen elkaar snel op.
Ook in Drenthe neemt het bewustzijn toe, maar ontbreekt het nog aan nuttige kennis.
 
Bij deze wil ik u vragen of de gemeente bereid is een locatie te faciliteren waar OMEM een voorlichtend en inzicht gevend symposium zou kunnen houden inzake een
aantal aspecten van de gaswinning: bouwkundige aspecten en risico's, procedurele aspecten, de ondergrond, meten van effecten.
 
Er zijn geen kosten voor sprekers aan de orde, en wordt voor gewaakt dat de sprekers vanuit hun onafhankelijke deskundigheid hun voordrachten houden.
 
Graag vernemen wij of de gemeente bereid is een dergelijke locatie te faciliteren.
 
Met vriendelijke groet,
hoogachtend,
 
OMEM
 
 
 
Van:
: @gemeentenoordenveld.nl
] 
Verzonden:
 
woensdag 11 april 2018 9:27
Aan:
. @assen.nl
>
Onderwerp:
 
OMEM
 
 
Nog ev en met betrekking tot de agenda v an v anmiddag,
Verzoek v an Platform OMEM komt mij niet heeeel bekend v oor…
Heb jij nadere info v oor mij?
Met v riendelijke groet,
 
projectleider
G emeente Noordenveld
Strategie en Ontwikkeling
Postbus 109
tel. 14 050
9300 AC RODEN
. i @ gemeentenoordenveld.nl
w w w .gemeentenoordenveld.nl
 
 
This email was scanned by Bitdefender
Disclaimer:
Aan de informatie in deze e-mail en ieder aangehecht databestand kunnen geen rechten worden ontleend. De e-mail is vertrouwelijk en is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. De gemeente Assen aanvaardt geen
aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden, gedateerde informatie of van een onjuiste en onvolledige verzending en ontvangst van informatie.
16.350
</pre>

====================================================================== Einde pagina 780 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 781 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 781 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 782 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 782 =================================================================

<br><br>