<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>28.1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Staatstoezicht op de Mijnen
Ministerie van Economische Zaken
Inspecteur generaal van Staatstoezicht op de Mijnen
Postbus 24037
2490 AA Den Haag
Assen,  maandag 14 augustus 2017.
Betreft: Handhavingsverzoek betreffende productieput Vries-10 gaswinning Westerveld
Geachte heer, mevrouw,
Hierbij verzoek ik u om handhavend op te treden ten aanzien van de gasproductie in productieput 
Vries-10 door de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), tot er een nieuw instemmingsbesluit 
van de Minister van Economische Zaken betreffende de gaswinning in deze productieput is, die 
niet gebaseerd is op de aanvraag wijziging gaswinning Westerveld van datum 9 september 2016 
maar op een nieuwe aanvraag wijziging gaswinning die specifiek Vries-10 betreft. 
Mocht u niet kunnen handhaven omdat er op dit moment terecht gas gewonnen wordt op basis van
de vigerende vergunning en zonder bijvoorbeeld een m.e.r en zonder toetsing aan de Mijnbouwwet
2017, dan verzoek ik u in elk geval aan het eind 2018 te handhaven omdat er voor deze 
winningsput geen aanvraag wijziging gaswinning gedaan is door de NAM, die verlenging van de 
gaswinning betreft na 2018. 
De reden voor mijn aanvraag is dat er voldoende stellingen aan te voeren zijn op basis van 
aanwezige informatie en onderbouwt door een groot aantal argumenten en conclusies die 
bewijzen dat de productie in Vries-10 op onjuiste gronden gestart is door de NAM die zich 
daarmee geen zorgzame winningspartij betoont en op onjuiste en mogelijk zelfs onrechtmatige 
gronden is toegestaan door de Minister van Economische Zaken, die zich daardoor niet als een 
betrokken en zorgzame bestuurder gedraagt. 
De redenen dat ik mijn verzoek tot u wend zijn de volgende; 
Krachtens uw functie hebt u de bevoegdheid tot het opleggen van een bestuurlijke maatregel ter 
handhaving van de Mijnbouwwet en de bij of krachtens die wet gestelde verplichtingen berust op 
grond van artikel 132 van die wet bij de Minister van EZ. In het Besluit mandaat, volmacht en 
machtiging EZ 2015 heeft de Minister van EZ deze bevoegdheid gemandateerd aan de Inspecteur-
generaal der Mijnen. Het is mij bekend dat een besluit als dit door u namens de Minister van EZ 
genomen wordt. 
En
Als eigenaar/bewoner van , gelegen in de woonwijk Marsdijk te Assen ben ik 
woonachtig circa 800 meter vanaf de productieput Vries-10. Ook ben ik een van de bewoners die 
mogelijk schade aan mijn onroerend goed ondervindt als er een aardbeving door gaswinning 
plaatsvindt tijdens de gaswinning tot 2018 of in de 30 jaar die daarop volgen. Mijn verzoek om 
handhaving dient daarom te worden beschouwd als een aanvraag om een beschikking conform 
artikel 4:2 van de Algemene wet bestuursrecht (hierna; Awb). Artikel 1:3, derde lid van de Awb 
128.2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>definieert een aanvraag als een verzoek van een belanghebbende, een besluit te nemen. Onder 
belanghebbende wordt verstaan: degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken 
(artikel 1:2, eerste lid, Awb). Ten aanzien van bestuursorganen worden de hun toevertrouwde 
belangen als hun belangen beschouwd (artikel 1:2, tweede lid, Awb).
1. IN AANMERKING GENOMEN DAT:
 1.1. Met de Actualisering winningsvergunning Drenthe; overdracht winningsvergunningen 
Drenthe III en Drenthe IV van 17 juli 2007/Nr.ET/EM/7075840 vervallen een aantal 
voorschriften uit de oorspronkelijke vergunning omdat zij onderwerpen bevat die in de 
Mijnbouwwet van 2003, dan wel andere wetgeving geregeld zijn en verder een aantal 
begrippen die verouderd zijn. De winningsvergunning Drenthe wordt op 17 juli 2007 
integraal vastgesteld.
 1.2. Na 2007 zijn er een aantal aanvragen wijziging gaswinning door de NAM ingediend die 
betrekking hebben op Vries Zuid, Vries 1, Vries 8 en Assen, allen onderdelen van het 
Westerveld Systeem,  de winningsvergunning Drenthe II (K.B. 4/11/1968, laatstelijk 
gewijzigd d.d. 17 juli 2007 bij beschikking ET-EM-7075840)  
 1.3. 2 april 2015 heeft minister Kamp van EZ de kabinetsreactie op het OVV-rapport aan de 
Tweede Kamer gestuurd. Hij geeft aan dat hij, vooruitlopend op inwerkingtreding van de
voorgestelde wijzigingen in de Mijnbouwwet, ingediende (wijzigingen van) 
winningsplannen zoveel mogelijk in de geest van de aangekondigde wijziging van de 
Mijnbouwwet behandeld.
 1.4. 21 mei 2015 heeft de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. te Assen, een aanvraag 
ingediend om een vergunning ingevolge de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht. 
De aanvraag heeft betrekking op de inrichting Vries 1, gelegen nabij Kleuvenveld te 
Taarlo in de gemeente Assen, op de percelen kadastraal ingedeeld, gemeente Assen, 
sectie Y, nummers 164, 165 en 528.
 1.5. 14 maart 2016 heeft EZ een brief gestuurd aan de NAM met als kenmerk DGETM-
EO/16034301 waarin aangekondigd wordt dat de omgevingsvergunning voor Inrichting 
Vries 1 waarvan productieput Vries-10 onderdeel uitmaakt wordt verleend en inwerking 
treed nadat de termijn van zes weken voor het indienen van een beroepsschrift 
verstreken is.
 1.6. 29 augustus 2016 is de meest recente versie van het winningsplan Westerveld nog in 
detail besproken met medewerkers van Staatstoezicht op de Mijnen en uw ministerie. 
Op basis van de aangebrachte veranderingen in de aanvraag, vraagt de NAM de 
Minister EZ de procedure tot instemming met het winningsplan te hervatten. 
 1.7. 11 september 2016 ontvangt het ministerie van Economische Zaken een aanvraag van 
de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. (hierna: NAM) tot instemming met het 
gewijzigde winningsplan Westerveld met als datum 9 september 2016. 
 1.8. Op het moment van de aanvraag wijziging winningsplan Westerveld van de NAM op 9 
september 2016 wordt er nog geen gas gewonnen in de productieput Vries-10. 
 1.9. 13 oktober 2016 stuurt de Inspecteur-generaal der Mijnen een advies winningsplan 
Westerveld naar het ministerie van EZ met als kenmerk 16152380 waarin de 
2</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>productieput Vries-10 genoemd wordt in verband met de productie van Vries Zuid.
 1.10. 26 januari 2017 Beantwoording vragen over de plannen van NAM om de put Vries-10 
in Assen op te starten door Minister Kamp van EZ.
 1.11. Van maandag 8 mei tot en met maandag 19 juni 2017 ligt het ontwerp-
instemmingsbesluit voor de gewijzigde gaswinning ter inzage. Iedereen heeft de 
mogelijkheid te reageren met een zienswijze. 
 1.12. De voorbereidingen voor de productie in Vries-10 zijn gestart tussen 25 december en 
31 december 2016. Daarna is de productie langzaam op gang gekomen. Op dit 
moment augustus 2017 wordt er gas gewonnen met toestemming van de Minister 
Kamp op basis van onder andere de vigerende vergunning. De echte startdatum van de
winning wordt wordt nergens genoemd, maar in de mail die ik op 20 juli 2017 
ontvangen heb van de  van de NAM wordt 
aangegeven dat deze tussen 25 december en 31 december 2016 ligt. (deze mail wordt 
als bijlage toegevoegd bij deze brief) 
 1.13. De aanvraag wijziging gaswinning Westerveld van 9 september 2016 staat los van de 
nieuwe productieput Vries-10 en van de aanvang van de productie in Vries-10. Voor 
Vries-10 moet de NAM nog een nieuwe aanvraag wijziging gaswinning Vries1 of Vries 
Zuid of Westerveld indienen.
 1.14. Er is voor de productieput Vries-10 door de NAM nog geen aparte aanvraag wijziging 
gaswinning ingediend na het verkrijgen van de verkrijgen van de omgevingsvergunning 
voor Inrichting Vries 1. 
2. STELLINGEN GASWINNING PRODUCTIEPUT VRIES-10
Productieput Vries-10 is een nieuwe put binnen Vries-1 en gasveld Vries Zuid.
Zowel de NAM als de Minister van EZ als SodM als TNO als alle andere de adviespartijen 
erkennen en geven aan dat Vries-10 een nieuwe productieput betreft en geen oude put die 
opnieuw in gebruik is genomen. Ook is men het erover eens dat Vries-10 een andere put VRS-3C  
die al 23 jaar gesloten is vervangt, als het gaat om de productie binnen het gasveld Vries Zuid. 
Maar dat neemt niet weg dat het wel een nieuwe put betreft waar een omgevingsvergunning voor 
is aangevraagd en afgegeven, waar een nieuwe installatie is gebouwd en waar toestemming voor 
productie van de Minister van EZ voor is gegeven. 
De vigerende vergunning waarop binnen Westerveld Systeem gasproductie plaatsvindt is de 
geactualiseerde winningsvergunning Drenthe; overdracht winningsvergunningen Drenthe III en 
Drenthe IV van 17 juli 2007/Nr.ET/EM/7075840. Daarna is er geen instemmingsbesluit meer 
genomen over Vries 1 en met name VRS-3C en de vervangende productieput Vries-10.
De  omgevingsvergunning inrichting Vries-1 Productieput 10 geeft NAM geen toestemming om te 
produceren in Vries-10. Die toestemming geeft de Minister EZ op andere gronden zoals de 
vigerende vergunning. Voor de omgevingsvergunning was geen MER (m.e.r) noodzakelijk.
De aanvraag winningsplan Westerveld van 9 september 2016 heeft betrekking op de bestaande 
gaswinning en opslag binnen het winningsplan Westerveld. Het heeft geen betrekking op de 
gaswinning van Vries-10 omdat dit een nieuwe productieput betreft, waarvoor nog een nieuw 
winningsplan wordt ingediend door de NAM. 
3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Op het moment van indienen van de aanvraag winningsplan Westerveld van 9 september 2016 
vindt er nog geen productie plaats in Vries-10. 
In de aanvraag winningsplan Westerveld van 9 september 2016 ontbreekt de prognose van het 
totale Vries-10 productievolume net als de 113,3 miljoen m³ dat Vries-10 nog in het vigerende 
winningsplan mag produceren. Ook de juiste locatie van deze productieput wordt nergens 
aangegeven met een foto of een omschrijving. In alle grafieken wordt Vries-10 niet expliciet 
genoemd. Ook niet onder de nog niet of niet producerende putten zoals bij voorbeeld Assen Zuid 
en Witten. Er is geen SAR specifiek gericht op Vries-10 en ook geen risicomatrix gebruikt in dit 
geval om Vries-10 te beoordelen voorafgaande aan de start van de productie. Ook is er geen MER
opgesteld voor de start van de productie. 
De gaswinning in Vries-10 wordt door de Minister toegestaan op de volgende punten: het niet 
overschrijden van de productiegrenzen van de vigerende vergunning door het in productie nemen 
van Vries-10 en een seismische risicoanalyse van TNO voor alle kleine velden.
De productie in Vries-10 is gestart volgens de NAM tussen Kerst en Oud en Nieuw 2016. Dus 
tussen 25 december en 1 januari 2017. Op het moment dat de eerste bewonersbijeenkomsten in 
januari 2017 gehouden werden was de productie nog niet 100%. 
De productie van Vries-10 valt wat betreft de productiegrenzen onder de vigerende vergunning en 
er kan als er geproduceerd wordt tot 2018 productie plaatsvinden, maar wat betreft van de start 
van de productie valt deze onder de nieuwe Mijnbouwwet van 1 januari 2017 en moet derhalve ook
voldoen aan alles wat gesteld wordt in deze Mijnbouwwet 2017. 
Door in te stemmen met de productie Vries-10 tot 2018 op deze wijze terwijl de werkelijke 
productie gestart is rondom het van kracht worden van de nieuwe Mijnbouwwet van 2017, heeft de
Minister niet alleen geen recht gedaan aan het adviesrecht van de partijen, die genoemd worden in
de Mijnbouwwet van 2017, hij heeft er ook mee ingestemd dat er geen aanvraag wijziging 
gaswinning Westerveld is opgesteld die specifiek Vries-10 betreft.    
Omdat de productie in Vries-10 plaatsvindt op de vigerende winningsvergunning is er nog geen 
sprake van een gedetailleerde risicoanalyse voor reservoirstimulatie als onderdeel van het 
werkprogramma voor stimulering van putten zoals die wordt gevraagd in de nieuwe Mijnbouwwet. 
Dit betekend dat er onduidelijkheid is of deze reservoirstimulatie nu gewoon wordt uitgevoerd 
zonder dat voldaan wordt aan de adviezen en voorwaarden zoals als de SodM geformuleerd heeft 
in haar brief van 13 oktober 2016. 
Er is geen low-case; mid-case of high case scenario omschreven voor deze put zodat de SodM 
haar controle functie naar behoren kan uitvoeren en kan handhaven als de productiewaarden toch 
overschreden worden door de NAM in Vries-10. 
Er is voorafgaande aan de start van de productie van Vries-10 geen aanvullende monitoring 
geregeld door middel van het plaatsen van versnellingsmeters op diverse plekken. En er is ook 
geen risicobeheerssysteem opgesteld en geïmplementeerd. 
De historische vergelijking van gasveld Eleveld en gasveld Vries Zuid gaat voor Vries-10 niet op op
diverse punten zodat de mogelijkheid bestaat dat als alle onderdelen van de analyse voor SAR 
worden ingevoerd voor Vries-10 geldt dat deze niet binnen het Seismische risico II valt. 
Het is voor Vries-10 niet duidelijk of er voldoende rekening gehouden wordt met de aanwezigheid 
van Natura2000 en het waterwingebied in de zeer nabije omgeving. 
4</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Voor de inrichting Vries-1, productieput 10 is vanaf 2007 tot heden en voor winning Westerveld is 
er voor zover bekend nog geen aanvraag wijziging gaswinning ingediend door de Nederlandse 
Aardoliemaatschappij (NAM) voor de winningsvergunning Drenthe II (K.B. 4/11/1968, laatstelijk 
gewijzigd d.d. 17 juli 2007 bij beschikking ET-EM-7075840) die expliciet een aanvraag inhoud die 
de gaswinning betreft na 2018. 
De Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM) heeft voor de winningsvergunning Drenthe II (K.B. 
4/11/1968, laatstelijk gewijzigd d.d. 17 juli 2007 bij beschikking ET-EM-7075840) voor september 
2016 en daarna nog geen aanvraag gedaan voor de verlenging van de winningstermijn na 2018 
die expliciet een aanvraag inhoud die de gaswinning betreft in Vries-10 na 2018.
In artikel 34 van de Mijnbouwwet is bepaald dat het winnen van delfstoffen geschiedt 
overeenkomstig een winningsplan. In artikel 35, lid 1sub c, van de Mijnbouwwet alsmede in artikel 
24, lid 1 sub c van het Mijnbouwbesluit is aangeven dat in het winningsplan de wijze van winning 
alsmede de daarmee verband houdende activiteiten opgenomen moeten worden. Aan deze 
bepalingen voldoet de productie in Vries-10 niet. 
3. ARGUMENTEN:
3.1 Omgevingsvergunning en toestemming gaswinningsvergunning.
21 mei 2015 heeft de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. te Assen ingevolge de Wet 
algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna Wabo) een aanvraag ingediend voor  een 
omgevingsvergunning. De aanvraag heeft betrekking op de inrichting Vries 1, gelegen nabij en 
bereikbaar via de openbare weg  Kleuvenveld te Taarlo in de gemeente Assen, op de percelen 
kadastraal ingedeeld, gemeente Assen, sectie Y, nummers 164, 165 en 528.
De aanvraag is in het Omgevingsloket Online geregistreerd onder nummer 1674527.
De vergunningaanvraag betrof de ingebruikname van gasproductieput VRS-10. Deze wordt via 
een te plaatsen gasproductie-eenheid aangesloten op het bestaande leidingwerk. Tenslotte wordt 
ten behoeve van de nieuwe put een methanolinjectie-eenheid en een anti-corrosievloeistofinjectie-
eenheid geplaatst.
De omgevingsvergunning is aangevraagd voor de volgende activiteiten:
A. Het veranderen of veranderen van werking en het in werking hebben van een inrichting.
Volgens artikel 2.1 eerste lid, onder e, sub 2 en sub 3, van de Wabo is een 
omgevingsvergunning vereist voor het veranderen of veranderen van werking of het in 
werking hebben van een inrichting of mijnbouwwerk. 
B. Bouwen van een bouwwerk
Volens artikel 2.1 eerste lid onder a, van de Wabo is een omgevingsvergunning vereist voor
het bouwen van een bouwwerk. 
Op de activiteiten is de uitgebreide voorbereidingsprocedure van 6 maanden van toepassing 
(afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht en art. 3.10 van de Wabo).
In de brief van 14 maart 2016 van Ministerie van Economische zaken met als Kenmerk DGETM-
5</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>EO/16034301 wordt aangeven dat de volgende organisaties zijn geraadpleegd. 
•Het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Assen; 
•Gedeputeerde Staten van de provincie Drenthe; Waterkwaliteitsbeheerder;
•Waterschap Hunze en Aa's; 
•De Inspecteur-generaal der Mijnen (Staatstoezicht op de Mijnen) 
Onder punt 4 in de brief worden de adviezen en zienswijzen van geraadpleegde partijen genoemd.
•het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Assen;
•Gedeputeerde Staten van de provincie Drenthe;
•Waterkwaliteitsbeheerder Waterschap Hunze en Aa's; 
•De Inspecteur-generaal der Mijnen (Staatstoezicht op de Mijnen).
Door het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Assen is facultatief advies 
uitgebracht ten aanzien van het onderdeel 'bouwen van een bouwwerk' van de aanvraag;
De Gedeputeerde Staten van de provincie Drenthe hebben verklaard geen wettelijk adviseur te 
zijn; 
Door de Inspecteur-generaal der Mijnen is advies uitgebracht ten aanzien van de aanvraag en het 
aan het (ontwerp) besluit te verbinden voorschriften.
Onder punt 5 van de brief staan de overwegingen met betrekking tot de ingediende adviezen en 
zienswijzen
•Het advies van het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Assen en 
de Veiligheidsregio Drenthe is volledig in dit besluit verwerkt. Zij geven aan dat de 
aanvraag voldoet aan artikel 2.10 van de Wabo.
•Het advies van de Inspecteur-generaal der Mijnen is volledig in dit besluit verwerkt. Daarbij 
geadviseerde voorschriften zijn verwerkt in bijlage 1 behorende bij dit besluit. 
Ook staat in deze brief onder punt 7 Overwegingen met betrekking tot het besluit. 
De aanvraag is beoordeeld aan de voor de activiteiten betreffende artikelen van de Wabo. Vooraf 
is de aanvraag getoetst aan het Bor en de aan de Regeling omgevingsrecht. 
Voor activiteit A. is gekeken naar de Milieueffectrapportage, die voor de oprichting van oppervlakte 
installaties voor de winning van aardolie of aardgas geldt, op grond van D.17.3 van het Besluit 
m.e.r. en de m.e.r. beoordelingsplicht. De conclusie is dat de omgevingsvergunning voor deze 
activiteit kan worden verleend. 
Voor activiteit B heeft er een beoordeling plaats gevonden of het bouwplan voldoet aan de 
gestelde eisen. Verder is de aanvraag met inachtneming van het bepaalde in artikel 2.10, lid 1 
onderdeel c, van de Wabo getoetst aan het geldende bestemmingsplan 'Buitengebied, Herziening 
art. 30 WRO. Voor dit perceel geldt de bestemming 'Jonge-veld-en veenontginningen met de 
aanduiding 'aardgaswinning Het bouwplan voldoet aan de bestemming. 
Ook is de aanvraag getoetst aan de redelijke eisen van welstand, met in inachtneming van het 
bepaalde in artikel 2.10 lid 1 onderdeel d, van de Wabo. De conclusie is dat het bouwplan voldoet 
aan de redelijke eisen van welstand. De conclusie is dat de omgevingsvergunning voor deze 
activiteit moet worden verleend. 
Onder punt 8 Besluit wordt vervolgens onder andere het volgende vermeld.
6</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>II De omgevingsvergunning voor de inrichting Vries 1 te verlenen aan de Nederlandse 
Aardolie Maatschappij B.V. voor de volgende activiteiten;
A. Het veranderen of veranderen van de werking van een inrichting.
B. Bouwen van een bouwwerk;
III De omgevingsvergunning voor onbepaalde tijd te verlenen, met verwijzing naar artikel 2.33 
van de Wabo;
IV Aan de omgevingsvergunning de voorschriften uit bijlage 1 te verbinden;
V De aanvraag en bijbehorende bijlagen, deel te laten uitmaken van de 
omgevingsvergunning. De bij deze omgevingsvergunning behorende documenten worden 
genoemd in bijlage 2. 
3.1.1 Conclusie(s) omgevingsvergunning en toestemming gaswinning.
De aanvraag omgevingsvergunning door de NAM is getoetst op de de Wet algemene bepalingen 
omgevingsrecht (hierna Wabo) en niet op de Mijnbouwwet van 2003 of de nieuwe Mijnbouwwet 
van 2017 die op 1 januari 2017 van kracht werd. 
De adviserende partijen zoals het college van Burgemeester en Wethouders van Assen; 
Gedeputeerde Staten van de provincie Drenthe; Waterkwaliteitsbeheerder Waterschap Hunze en 
Aa's en de Inspecteur-generaal der Mijnen (Staatstoezicht op de Mijnen) hebben niet geadviseerd 
of geoordeeld over de aanvraag omgevingsvergunning op basis van de Mijnbouwwetten van 2003 
of 2017. 
Door het geven van adviezen hebben het college van Burgemeester en Wethouders van Assen; 
Gedeputeerde Staten van de provincie Drenthe; Waterkwaliteitsbeheerder Waterschap Hunze en 
Aa's en de Inspecteur-generaal der Mijnen (Staatstoezicht op de Mijnen) nimmer expliciet 
toestemming gegeven voor het winnen van gas uit de productieput Vries-10 onderdeel van Vries1 
onderdeel van het Westerveld Systeem. 
Opvallend is dat er geen advies van Waterkwaliteitsbeheerder Waterschap Hunze en Aa's is 
opgenomen terwijl dat wel in de lijn der verwachting ligt gezien deze nieuwe productieput dicht bij 
of in een Natura 2000-gebied ligt. Natura 2000-gebied zou zeker vanuit de Mijnbouwwet 2003 en 
2017 wel beoordeeld moeten worden als het om de uiteindelijk toestemming gaswinning zou gaan.
Opvallend is ook dat er geen m.e.r. wordt uitgevoerd iets wat voor de uiteindelijk gaswinning wel 
moet gebeuren in het kader van de Mijnbouwwet 2003 en Mijnbouwwet 2017. 
Het ministerie van Economische zaken heeft namens de Minister de omgevingsvergunning 
verleend maar daarmee geen toestemming gegeven voor het winnen van gas uit de gasproductie-
eenheid Vries-10. Dit is ook nergens omschreven in de brief aan de NAM  met als Kenmerk 
DGETM-EO/16034301.
In de brief staat omschreven dat er voor onbepaalde tijd een omgevingsvergunning voor deze 
winningsput Vries-10 is afgegeven maar dit heeft geen betrekking op de gaswinning die in deze 
put plaats vindt. 
7</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>3.2 Aanvraag Instemming Winningsplan Westerveld NAM en gaswinning Vries-10
Er zijn na 2007 een aantal aanvragen wijziging gaswinning gedaan door de NAM voordat op 9 
september 2016 de aanvraag instemming winningsplan Westerveld bij het ministerie van EZ is 
ingediend. 
Alle aanvragen hebben als basis het vigerende winningsplan winningsvergunning(en) Drenthe II 
(K.B. 4/11/1968, laatstelijk gewijzigd d.d. 17 juli 2007 bij beschikking ET-EM-7075840) Groningen 
(K.B. 30/5/1963) De oorspronkelijke vergunning is van 4 november 1968.
De aanvragen vóór  9 september 2016 maken geen melding van de productieput Vries 10 of het 
vervangen van Vries C3. De aanvraag van 9 september 2016 meldt op bladzijde 16 het volgende: 
Citaat: In het Vries-Zuid veld is eind 2015 een extra productieput geboord (VRS-10) ter vervanging
van de VRS-3C put die in 1994 is geabandonneerd na overmatige waterproductie blad). einde 
citaat.  Op het moment van deze aanvraag is er geen productie in Vries-10.
De redenen voor de actualisatie van het winningsplan voor het Westerveld systeem zijn:
1.een vernieuwde seismische risico analyse
2.de stopzetting van productie uit de velden Appelscha, Roden en Norg-Zuid
3.een actualisatie van productie- en bodemdalingsvoorspellingen en
4.voorziene activiteiten om de productie in stand te houden.
Deze aanvraag bevat geen expliciete aanvraag voor de verlenging van de termijn van gaswinning 
na 2018, er worden slechts data genoemd die een verwachting betreffen. 
Er wordt geen melding gemaakt van de precieze locatie van de nieuwe productieput Vries-10 zoals
deze wel vermeld wordt in de verleende omgevingsvergunning van na 14 maart 2016. Ook wordt 
er geen melding gedaan over het moment van de start van de gaswinning in deze productie-
eenheid. 
Er worden diverse data in de aanvraag genoemd tot wanneer de verwachtte productie van het 
geheel Westerveld zal lopen en van diverse productieputten. Maar er wordt geen melding gemaakt
van de totale duur van de gaswinning in productieput Vries-10. Er wordt ook niet gesproken over 
tot 2018 nog te produceren hoeveelheid gas met betrekking tot deze put Vries-10. 
De hoeveelheid gas die productieput Vries-10 nog zou mogen produceren volgens het vigerende 
winningsplan en de prognose van het totale Vries-10 productievolume wordt niet expliciet 
genoemd in de aanvraag instemming winningsplan Westerveld van 9 september 2016. 
In een brief van de NAM aan Burgemeester Out, Burgemeester Thijsen en Wethouder Lambert 
van 23 december 2016 met als referentienummer EP201612207623 wordt door de NAM gesteld 
dat het vervelend is dat de boodschap rond de productiestart van Vries-10 onbedoeld verbonden is
geraakt met de procedure rond het aangepaste winningsplan Westerveld. (de brief wordt als 
bijlage toegevoegd)
Verder wordt er in betreffende brief gesproken over het nieuwe winningsplan voor Vries-10.  
Het aangepaste winningsplan Westerveld van 9 september 2016 heeft geen betrekking op de 
gaswinning van Vries-10 omdat dit een nieuwe productieput betreft die een oude vervangt 
waarvoor een nieuw winningsplan wordt ingediend. Dit plan heeft betrekking op de bestaande 
gaswinning en opslag binnen het winningsplan Westerveld. 
8</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>3.2.1 Conclusie(s) Aanvraag Instemming Winningsplan Westerveld en gaswinning 
Vries-10
De aanvraag Instemming Winningsplan Westerveld door de NAM bevat geen vermelding dat er 
plannen zijn om op korte termijn in productieput Vries-10 gas te gaan winnen. 
In de aanvraag instemming winningsplan Westerveld wordt aangeven dat de al 23 jaar stilliggende 
productieput VRS-3C  wordt vervangen door productieput Vries-10. Er is dus 23 jaar geen 
gaswinning in dit gedeelte van Vries 1/Vries Zuid. 
Er worden diverse data in de aanvraag genoemd tot wanneer de verwachtte productie van het 
geheel Westerveld zal lopen en van diverse productieputten. Maar er wordt geen melding gemaakt
van de totale duur van de gaswinning in productieput Vries-10. Er wordt ook niet gesproken over 
tot 2018 nog produceren met betrekking tot deze put Vries-10. 
Deze aanvraag bevat geen expliciete aanvraag voor de termijn van de verlenging van gaswinning 
na 2018 er worden slechts data genoemd die een verwachting betreffen. 
De productiestart van Vries-10 staat volgens de NAM los van de procedure rond het aangepaste 
winningsplan Westerveld. 
Er is dus volgens de NAM geen verband tussen de aanvraag 9 september 2017 en het in productie
nemen van Vries-10. Deze zaken dienen als losstaand te worden beschouwd, ze zijn 'onbedoeld 
verbonden geraakt'. 
Ook de NAM geeft aan dat er nog sprake is van een nieuw winningsplan waar het leeuwendeel 
van de productie van Vries-10 onder gaat vallen. Er is dus sprake van een nieuw winningsplan 
naast de aanvraag winningsplan Westerveld van 9 september 2016.
Het vigerende winningsplan winningsvergunning(en) Drenthe II (K.B. 4/11/1968, laatstelijk 
gewijzigd d.d. 17 juli 2007 bij beschikking ET-EM-7075840) Groningen (K.B. 30/5/1963) voldoet op 
een aantal punten niet meer aan de eisen die gesteld worden in de Mijnbouwwet van 2017 en 
dient daarom te worden bijgesteld. Dit is ook de reden dat de aanvraag wijziging Westerveld wordt 
ingediend op 9 september 2016. 
De gaswinning die plaatsvindt gebeurd dus niet op basis van de aanvraag instemming gaswinning 
Westerveld gedaan door de NAM op 9 september 2017. En wordt dus ook niet beoordeeld door de
minister op basis van de gedane aanvraag. In zijn ontwerp-instemmingsbesluit geeft de Minister 
heel duidelijk aan op welke basis er gas gewonnen wordt in Vries-10. 
In een brief van de NAM aan Burgemeester Out, Burgemeester Thijsen en Wethouder Lambert 
van 23 december 2016 met als referentienummer EP201612207623 geeft de NAM aan dat er 
overleg is geweest op 30 november en 21 december 2016 tussen partijen. 
In deze brief wordt aangegeven dat in een antwoord op een vraag van de NAM het SodM aangeeft
dat het vigerende winningsplan voor (de winningsvergunningsgebieden Drenthe II (K.B. 4/11/1968 
laatstelijk gewijzigd 17 juli 2007 bij beschikking ET-EM-7075840), Groningen (K.B 30/5/1963)) 
toestaat dat Vries-10 nog 113,3 miljoen m3 uit het Vries-Zuid gasveld mag produceren. 
De prognose van het totale productievolume van het totale Vries-10 is van de NAM en komt niet 
van de SodM. Wat opvallend is, is dat er hier gesproken wordt over een nieuw winningsplan tot 
tweemaal toe. 
Verder geeft de NAM aan gesprekspartners aan dat;
9</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>citaat: Met betrekking tot de Seismische Risicoanalyse van het Ministerie van Economische Zaken
deelt de Minister de conclusies van deze analyse zoals uitgevoerd door TNO/SodM (het kleine 
velden onderzoek) De Minister concludeert dat” in afwachting van de behandeling van het 
gewijzigde winningsplan op basis van het vigerende winningsplan de productie doorgang kan 
vinden”.  Einde citaat. 
De NAM stelt dat het vervelend is dat de boodschap rond de productiestart van Vries-10 
onbedoeld verbonden is geraakt met de procedure rond het aangepaste winningsplan Westerveld. 
Heel begrijpelijk als in het voorgaande al gesteld is dat er een nieuw winningsplan zal komen die 
deze productieput Vries-10 betreft. 
Aangezien de NAM aangeeft dat de gaswinning productieput Vries-10 een nieuwe aanvraag 
winningsplan betreft is het de vraag of er in de vigerende winningsplan voldoende rekening is 
gehouden met Nationaal Park Drentse Aa en het aanwezige Natura2000 gebied, dat wil zeggen 
volgens de Mijnbouwwet 2017. 
In de aanvraag winningsplan Westerveld van 9 september 2016 wordt een vergelijking gemaakt 
tussen Vries Zuid en Eleveld. Dit is eigenlijk speculatie en berust alleen op een theoretische 
veronderstelling niet alleen omdat er te weinig en/of er geen metingen plaats vinden in Vries Zuid 
maar ook omdat er sinds 23 jaar geen gasproductie plaats vindt. Dus zijn er geen drukverschillen 
die de bevingen veroorzaken. Dit geldt zeker voor productieput Vries-10, wat deze put betreft gaat 
de vergelijking met de historie met Eleveld helemaal niet op.
3.3 Adviezen SodM en TNO Aanvraag Instemming Winningsplan Westerveld en 
gaswinning Vries-10
A. SodM
In het advies van 13 oktober 2016 van de SodM staat onder Procesverloop, citaat: Recent is 
besloten om winningsplannen breder te toetsen en ook risico's voor omwonenden, gebouwen en 
infrastructuur mee te laten wegen in de beoordeling van het winningsplan. Dit betekent dat de 
beoordeling van de gevolgen van aardbevingen niet langer worden beperkt tot de “seismische 
hazard” (seismische dreiging, maar wordt uitgebreid naar het seismische risico . einde citaat. 
Onder Risico analyse zuur- en hydraulische stimulatie staat citaat:  In de nieuwe Mijnbouwwet  
wordt een gedetailleerde risicoanalyse gevraagd voor reservoirstimulatie als onderdeel van het 
werkprogramma voor stimulering van putten. De minimale eisen voor het werkprogramma worden 
beschreven in de bijbehorende mijnbouwregeling. Vooruitlopend op de wijziging van de 
Mijnbouwwet en Mijnbouwregeling adviseert SodM om een voorwaarde op te nemen in het 
instemmingsbesluit van het winningsplan. In deze voorwaarde dient NAM uiterlijk vier weten vóór 
aanvang van de zuur- en /of hydraulische stimulatie een lokaal specifieke risico analyse in te 
dienen.  Einde citaat
Voor de aanvraag van 9 september heeft de NAM een analyse gemaakt van het seismisch risico 
(SRA) als gevolg van gaswinning uit de onderhavige gasvelden. Citaat: De gasvelden Assen-Zuid, 
Witten en Zevenhuizen-West zullen volgens het verwachte mid-case scenario niet produceren, 
waardoor er geen drukdaling zal plaatsvinden. (gedachte= Vries-10 gaat nu wel produceren) NAM 
verwacht in het high case productie scenario voor de velden dat de drukdaling gering zal zijn, 
waarmee de kans op seismiciteit voor dit scenario 'verwaarloosbaar' is. Volgens de methodiek is 
verder analyse ('Stap 2 van de SRA) voor deze velden niet nodig. Einde citaat 
Citaat: Voor het beoordelen van het seismische risico voor gasvelden Eleveld (….) Vries Zuid (…) 
10</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>is het nodig om de risico matrix te gebruiken ('Stap 2 van de SRA).  Einde citaat
Citaat: SodM stelt vast dat in het gasveld Eleveld historisch gezien en nog in het recente verleden,
veelvuldig bevingen zijn opgetreden (in totaal 46). De zwaarste daarvan (M> 2,0) zijn in de 
omgeving duidelijk gevoeld en hebben tot schademeldingen geleid (zie ook volgende paragraaf) 
Daarnaast wordt de productie uit het bevende voorkomen Vries-Zuid (maximale gemeten 
magnitude 1,5) middel put Vries-10 weer opgestart. Op dit moment worden in deze omgeving de 
grondbewegingen aan de oppervlak nog niet geregistreerd. Het zijn deze grondbewegingen die de
schade aan bouwwerken veroorzaken. SodM adviseert hierom NAM in de omgeving van de 
Eleveld en Vries-Zuid gasvelden, aanvullende monitoring te laten uitvoeren in de vorm van het 
plaatsen van enkele versnellingsopnemers. Daarnaast adviseert SodM om NAM een 
risicobeheerssysteem voor de bevende voorkomens uit dit winningsplan te laten opstellen en 
implementeren.  Einde citaat
Onder advies staat vermeld: citaat: SodM adviseert u om onder de volgende voorwaarden in te 
stemming met het winningsplan:
1.NAM dient voor 1 maart 2017 inzichtelijk te maken welke afspraken met het Waterschap 
zijn gemaakt en bij welke hoeveelheid bodemdaling er maatregelen noodzakelijk worden 
om nadelige gevolgen te voorkomen of te beperken.
2.NAM dient bij overschrijding van de productie in het 'high-case productie scenario van de 
Velden Assen-Zuid, Witten en Zevenhuizen-west de seismische risico analyse te 
actualiseren en een wijzigingswinningsplan in te dienen. 
3.NAM dient, in overleg met het Koninklijk Nederland Meteorologisch Instituut voor 1 juni 
2017 enkele versnellingsmeters boven Eleveld en Vries-Zuid gasvelden te installeren en 
operationeel te hebben.
4.NAM dient voor 1 juni 2017, ten genoegen van de Inspecteur-generaal der Mijnen, voor de 
bevende velden in dit winningsplan een risicobeheerssysteem te ontwikkelen en 
operationeel te hebben.  Einde citaat
B. TNO
In de gasproductie wordt een low-case scenario, mid-case scenario en high-case scenario 
onderscheiden. 
Huidige producerende velden
Voor alle producerende velden in het winningsplan geldt, dat zij op basis van de DHAIS 
classificatie een niet te verwaarlozen kans op beven hebben, of reeds hebben gebeefd (1). Dit 
verplicht de NAM voor al deze velden een seismische risico analyse uit te voeren (2). 
1 (Deterministische hazard analyse voor geïnduceerde seismiciteit (DHAIS); TNO rapport 
R10198 2012
2 Methodiek voor risicoanalyse omtrent geïnduceerde bevingen door gaswinning tijdelijke 
leidraad voor adressering mbb p.versie 1.2 SodM 1 februari 2016
Huidige producerende velden
Citaat: Voor alle momenteel producerende velden in het winningsplan geldt, dat zij op basis van 
DHAIS classificatie een te verwaarlozen kans op beven hebben. TNO-AGE constateert, dat de 
risicoanalyse is uitgevoerd volgens de SRA-leidraad (..).  Einde citaat
Huidige niet producerende velden
Voor alle momenteel niet-producerende velden in het winningsplan geldt, dat zij op basis van 
DHAIS classificatie een te verwaarlozen kan op beven hebben. 
11</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>TNO-AGE kan zich hierin vinden. Echter als de productie uit de velden Assen-Zuid, Witten en 
Zevenhuizen-West het huidige NAM high case scenario overschrijdt, dan stelt TNO-AGE voor om 
opnieuw per veld te bekijken of een seismische risicoanalyse noodzakelijk is. 
3.3.1 Conclusie adviezen SodM en TNO over onder andere Vries-10
A. SodM
Een belangrijk verschil met de regelgeving van de 'oude winningsvergunning” van voor 9 
september is dat de beoordelingen niet langer worden beperkt tot de 'seismische hazard' maar 
wordt uit gebreid naar het seismische risico. (SRA)
In de 'nieuwe Mijnbouwwet', zegge die van 1 januari 2017, staat onder Risico analyse zuur- en 
hydraulische stimulatie, dat er een gedetailleerde risicoanalyse wordt gevraagd voor 
reservoirstimulatie als onderdeel van het werkprogramma voor stimulering van putten. De 
minimale eisen voor het werkprogramma worden beschreven in de bijbehorende 
mijnbouwregeling. 
De SRA voor de gaswinning voor de onderhavige gasvelden genoemd in de aanvraag 
winningsplan Westerveld van 9 september 2016 geldt niet voor productieput Vries-10 omdat die 
nog niet in productie was op het moment van de SRA. Hiervoor moet een SRA gedaan worden. 
Het deel van Vries Zuid waarin Vries-10 ligt kan gelijk gesteld worden aan de gasvelden Assen-
Zuid, Witten en Zevenhuizen-West omdat er ten tijde van het indienen van de aanvraag 
winningsplan Westerveld ook nog geen gaswinning plaatsvond en ook al 23 jaar geen gaswinning 
plaats had gevonden. 
Omdat de NAM nog geen SRA heeft gemaakt die expliciet Vries-10 betreft is het ook nog niet 
exact te stellen hoe dit gasveld zal gaan produceren en is er nog niks te zeggen over het low-case,
mid-case of high case scenario. Wat zeker zal zijn is dat de gaswinning van invloed is op de 
drukdaling maar of deze gering zal zijn is nog de vraag. 
Met zekerheid is al te stellen dat Stap1 van de SRA niet voldoende zal zijn om dit veld te 
beoordelen. Of, zoals de SodM stelt, is voor het beoordelen van het seismische risico voor Vries 
Zuid waar deze productieput Vries-10 in ligt het nodig om de risico matrix te gebruiken of te wel 
Stap 2 van de SRA. 
De SodM lijkt op bas is van de adviezen van TNO een vergelijking te maken tussen gasveld 
Eleveld en Vries Zuid c.q. Vries-10. Dit zal wel een bureaustudie betreffen want iedereen kan zien 
dat de verschillen tussen deze putten zo groot is dat er serieus voor Vries-10 een nieuwe SRA 
moet worden uitgevoerd. Bijvoorbeeld:
•Gasveld Eleveld is een actieve gaswinning waar in het recente verleden veelvuldig 
bevingen zijn opgetreden. In Vries-10 wordt al 23 jaar geen gas gewonnen op het moment 
van de aanvraag en het advies van SodM. Dus die vergelijking voor dit deel van Vries Zuid 
gaat niet op. 
•In Gasveld Eleveld zijn in totaal 46 bevingen geregistreerd, in Vries-10 worden op het 
moment van het advies de grondbewegingen aan de oppervlakte nog niet geregistreerd. Dit
is logisch want er vindt nog geen gaswinning plaats en dus is er geen drukdaling of 
bodemdaling te verwachten. 
12</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>•Bij de start van de winningsvergunning november 1968 was de situatie gasveld Eleveld en 
Vries-10 ongeveer gelijk. Het grootste verschil was dat Eleveld dicht bij de vuilopslag van 
Assen lag en dicht tegen het oefenterrein van Defensie lag en bij de toen nog eenvoudige 
TT baan. En Vries-10 lag midden in de weilanden net als VRS-3C . De woonwijk 
Baggelhuizen waar Eleveld dichtbij ligt en de ijsbaan Drenthe waren in aanbouw maar de 
woonwijken Peelo, Pittelo en Noorderpark en vooral Marsdijk (inclusief de grote en kleine 
industrieterreinen) bestonden nog niet. VRS-3C  zou als deze put werkzaam zou zijn op dit 
moment ineens onder een woonwijk liggen met de postcode 9403. (Mijn postcode dus) 
Vries-10 ligt 800 meter van deze postcode af. 
•23 jaar geleden is VRS-3C  gesloten terwijl de gaswinning in gasveld Eleveld gewoon door 
ging. 
•Rondom gasveld Eleveld is er weinig meer gebouwd. Alleen de TT Baan heeft vele 
uitbreidingen gekregen; de sport accommodaties achter de Bonte Wever, de VMBO 
opleiding Salland  en natuurlijk de huidige Bonte Wever. Boven Vries-10 is veel meer 
gebeurd. 21 jaar geleden is een groot deel van de Marsdijk de Messen; De Stoepen en 
delen die daar tegen aanliggen gebouwd, Net als de nieuwe scholen en een kerk en de 
industrieterreinen naast de woonwijk en het Messenveld I en II. Een groot deel van de 
Asser bevolking woont boven of heel dicht naast deze productieput. Of in de woonwijken 
Peelo, Pittelo en Noorderpark. 
•Gasveld Eleveld ligt nog steeds tegen het oefenterrein de Haar van Defensie aan en dat is 
een mooi natuurgebied. Vries-10 daarin tegen ligt heel dicht tegen een deel van 
Natura2000 aan. 
•Gasveld Eleveld ligt niet boven een waterwingebied, Vries-10 dus wel. Dus goede 
afspraken over zuurstimulatie als deze put niet genoeg produceert is gewoon een must. 
•Voor gasveld Eleveld is al gebleken dat hier seismische risico I geldt dat dicht tegen 
Seismisch risico II aan ligt,  net als in het al producerende deel van Vries Zuid. Omdat de 
verschillen tussen beide gasvelden zo groot is wat betreft bijvoorbeeld het aantal inwoner 
en de aanwezigheid van industrie en Natura2000 is het de vraag of bij een SRA die Vries-
10 betreft het Seismische risico II niet net overtroffen wordt.
B. TNO
De SRA die is uitgevoerd betrof de producerende velden in het winningsplan van dat moment en 
dus niet expliciet Vries-10.
Er is geconstateerd dat er een SRA is uitgevoerd die blijkbaar noodzakelijk was voor de aanvraag 
die  huidige vigerende vergunning betreft. Dat betekend dat als TNO expliciet een uitspraak zou 
doen over de huidige gaswinning in Vries-10 zij dezelfde mening zou zijn toegedaan namelijk dat 
de NAM verplicht gesteld zou moeten worden om een SRA voor dit deel van het veld uit te voeren. 
Voor alle momenteel niet-producereden velden in het winningsplan -  Assen-Zuid, Witten en 
Zevenhuizen-West - geldt, dat zij op basis van DHAIS classificatie een te verwaarlozen kan op 
beven hebben. Dit was op het moment van de aanvraag winningsplan Westerveld van 9 
september 2016 natuurlijk ook zo voor Vries-10 omdat daar nog geen productie plaatsvond. 
Vervolgens geldt de volgende uitspraak ook voor Vries-10. Citaat: Echter als de productie uit de 
velden Assen-Zuid, Witten en Zevenhuizen-West het huidige NAM high case scenario overschrijdt,
dan stelt TNO-AGE voor om opnieuw per veld te bekijken of een seismische risicoanalyse 
13</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>noodzakelijk is. Waarbij het natuurlijk op dit moment niet duidelijk is binnen welke case scenario 
de winning plaats vindt. Einde citaat.
3.4 Beantwoording vragen van de Tweede Kamer door Minister Kamp over de 
plannen van de NAM om de put Vries-10 in Assen op te starten
De vragen zijn gesteld door lid van de Tweede Kamer Dik-Faber (ChristenUnie) en gaan over de 
over de plannen van NAM om de put Vries-10 in Assen op te starten (ingezonden 13 januari 2017 
en beantwoording op 26 januari).
Citaat 1:
Ik heb uw Kamer op 22 november 2016 (Kamerstuk 33 529 nr. 316) geïnformeerd over het feit dat 
er nog ruimte beschikbaar is onder het geldende winningsplan om gas uit de put Vries-10 te 
produceren. Put Vries-10 is geboord ter vervanging van een andere put, waarvan de productie 
jaren geleden is beëindigd vanwege een te hoge waterproductie. NAM heeft Staatstoezicht op de
Mijnen (SodM) gevraagd om aan te geven of productie uit put Vries-10 is toegestaan. SodM heeft 
geconstateerd dat de grenzen van het vigerende winningsplan met het in gebruik nemen van put 
Vries-10 de komende twee jaar naar verwachting niet zullen worden overschreden en dat er op 
basis van het vigerende winningsplan gestart kan worden met de productie uit deze put. NAM
voldoet hiermee dus aan de vereisten en mag op basis daarvan een aanvang maken met de 
productie. NAM heeft de productie uit de put Vries-10 inmiddels opgestart. 
Einde citaat.
Citaat2:
(..) Daarom vind ik het belangrijk dat er voor alle kleine velden in Nederland een seismische 
risicoanalyse wordt uitgevoerd. Ik heb daarom in de gewijzigde Mijnbouwwet, die sinds 1 januari 
2017 van kracht is, opgenomen dat elk nieuw of gewijzigd winningsplan een seismische 
risicoanalyse moet bevatten. Daarnaast heb ik TNO gevraagd om onafhankelijk een seismische 
risicoanalyse uit te voeren voor alle kleine velden op land. Deze analyse van TNO heb ik op 24 
juni 2016 (Kamerstuk 33 529, nr. 275) aan uw Kamer toegestuurd. Uit deze analyse blijkt dat het 
seismische risico voor het Vries-veld in de laagste risicocategorie ligt. Dit betekent echter niet dat 
er geen bevingen kunnen voorkomen. Voor velden in de laagste risicocategorie volstaat, conform 
de procedure met betrekking tot de seismische risicoanalyse, monitoring van seismiciteit met 
behulp van het huidige KNMI geofoon- en versnellingsmeternetwerk. 
Einde citaat
Citaat 3:
Ik heb inderdaad in mijn brief van 22 november 2016 aangegeven dat eerder is gezegd dat “in alle 
gevallen waarbij op basis van boringen besloten wordt om gas te gaan winnen, een nieuw of 
gewijzigd winningsplan ingediend moet worden”. Ik heb daarbij ook aangegeven dat er zich 
situaties voor kunnen doen waarbij er nog wel ruimte is binnen het vigerende winningsplan om te 
winnen uit een nieuwe productieput. Dit is het geval bij het Vries-veld. In het geval van de put 
Vries-10 is al op basis van een eerdere put aan NAM toestemming gegeven gas te winnen
uit dit deel van het Vries-veld en dit is vastgelegd in het vigerend winningsplan. 
Einde citaat
Citaat 4:
Het vigerende winningsplan is goedgekeurd op basis van de toen geldende mijnbouwwetgeving. 
Dat betekende dat het ter advies voorleggen van het besluit aan de regionale overheden nog geen
onderdeel van de wettelijke procedure was. Echter het besluit tot instemming met een gewijzigd 
winningsplan stond wel open voor bezwaar en beroep. 
Einde citaat
14</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Citaat 5:
(…) Daarnaast heb ik TNO gevraagd om onafhankelijk seismische risicoanalyses uit te voeren 
voor alle kleine velden op land. Deze analyse van TNO heb ik op 24 juni 2016 (Kamerstuk 33 529, 
nr. 275) aan uw Kamer toegestuurd. In deze seismische risicoanalyses worden ook de factoren 
bevolkingsdichtheid, industriële inrichtingen, speciale gebouwen en vitale infrastructuur 
meegenomen. Op basis van deze analyses is er geen aanleiding om in te grijpen in het vigerende
winningsplan uit 2011. 
Einde citaat
3.4.1 Conclusies  Beantwoording vragen van de Tweede Kamer door Minister Kamp 
over de plannen van NAM om de put Vries-10 in Assen op te starten
Het gelden winningsplan dat hier bedoeld wordt is de winningsvergunningsgebieden Drenthe II 
(K.B. 4/11/1968 laatstelijk gewijzigd 17 juli 2007 bij beschikking ET-EM-7075840), Groningen (K.B 
30/5/1963). Dit is ook het vigerende winningsplan waarop de NAM haar aanvraag wijziging 
Westerveld van 9 september 2016 indient. 
Op dit winningsplan is de Mijnbouwwet 2007 en het Mijnbouwbesluit van 2007 van toepassing. 
Punten in deze vergunning die niet zijn aangepast op 17 juli 2007 is de totale productie die in 
Westerveld is toegestaan tot 2018 en de verlening van de duur van de gaswinning na 2018. 
De NAM moet de SodM vragen naar ruimte in de vigerende winningsvergunning als zij een nieuwe
productie op willen starten binnen het winningsplan Westerveld. Want er is een totale 
productiecapaciteit tot 2018. Dit antwoord heeft de NAM niet alleen nodig om een productie te 
starten maar ook om te beoordelen of het nog nuttig is om een nieuwe put te boren zoals Vries-10.
Het antwoord van de SodM op de vraag of er nog capaciteit dus nog productie is toegestaan op 
basis van het vigerende winningsplan is dus positief. En op basis van de nog aanwezig ruimte in 
de totale productie tot 2018 is dus ruimte. 
NAM voldoet dus aan de vereisen als het gaat om de ruimte in het vigerende plan wat betreft de 
hoeveelheid gas die zij wil gaan winnen tot 2018. Maar SodM geeft niet direct toestemming met dit 
antwoord om ook daadwerkelijk gas te gaan winnen zonder dat er een nieuwe aanvraag wijzing 
winningsplan noodzakelijk is. 
Op 26 januari 2017 heeft de NAM de productie in Vries-10 reeds opgestart ondanks dat zij voor 
deze put geen SRA heeft uitgevoerd en de Minister ook richting de kamer nogmaals aangeeft dat 
elk nieuw of gewijzigd winningsplan een seismische risicoanalyse moet bevatten. De gestarte 
productie van Vries-10 is niet opgenomen in de aanvraag winningsplan Westerveld van 9 
september 2017. Het antwoord van de Minister is wat Vries-10 betreft in tegenspraak met zijn 
eigen handelen en met het handelen van de NAM als verantwoordelijke winningspartij. Op dit punt 
wordt er dus gas gewonnen zonder dat er aan de eisen van de nieuwe Mijnbouwwet 2017 voldaan 
wordt. 
De NAM stelt zelf dat ze de productie langzaam opgestart hebben tussen 25 december en 31 
december 2016. Mogelijk is de echte productie na 1 januari 2017 begonnen en valt deze dus 
volledig onder de regelgeving van de nieuwe Mijnbouwwet. Welke volgens zeggen van de Minister 
geen overgangsrecht heeft 
Uit de analyse van TNO blijkt inderdaad dat het Vries Veld in de laagste risicocategorie valt maar 
ook al bijna in de volgende risicocategorie II. Dit is de Minister bekend omdat hij op 13 oktober 
2016 aanvullende adviezen heeft gehad van de SodM en van TNO waar naast de het huidige 
15</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>KNMI geofoon- en versnellingsmeternetwerk  ook enkele versnellingsmeters boven dit veld 
geïnstalleerd moet worden voor in elk geval 1 juni 2017. Maar deze adviezen gelden niet expliciet 
Vries-10 omdat op deze locatie in Vries Zuid geen productie plaats vond al 23 jaar niet. De 
geplande productie Vries-10 is niet meegenomen in de analyse van SodM en niet in die van TNO 
anders hadden ze deze in hun zorgvuldigheid expliciet vermeld als niet werkzaam net als Assen 
Zuid, Witten en Zevenhuizen-West. De Minister is hier niet volledig en zorgvuldig in zijn antwoord 
aan de Tweede Kamer omdat hij weet dat de nieuwe productieput Vries-10 niet als zodanig 
genoemd wordt in de aanvraag wijziging Westerveld van 9 september 2016. 
In alle gevallen waarbij op basis van boringen besloten wordt om gas te gaan winnen, dient een 
nieuw of gewijzigd winningsplan ingediend te worden behalve dus bij Vries-10 omdat de NAM al 
toestemming had om in Vries C3 gas te winnen 23 jaar geleden en dat dit is vastgelegd in het  
vigerende winningsplan. Hier wordt voorbij gegaan aan het feit dat er op basis van de regelgeving 
van de 'oude winningsvergunning” al een analyse gemaakt moest worden voor wat betreft de 
Seismische Hazard op basis van de Mijnbouwwet 2007. En dat er op basis van de eigen regels 
van de Minister van april 2016 al een SRA moet worden uitgevoerd voordat de winning mag 
starten op basis van de nieuwe regelgeving van de Mijnbouwwet 2017. Als de start van de echte 
winning na 1 januari 2017 is geweest dan moet dit met zekerheid volgens de Mijnbouwwet van 
2017.
Ook de Minister geeft hier aan dat Vries-10 een nieuwe productieput betreft. 
Omdat het een nieuwe productieput betreft die na april 2016 gestart is met produceren geldt 
volgens de regels van de Minister dat de nieuwe Mijnbouwwet 2017 van toepassing is. Mocht de 
werkelijke productie na 1 januari 2017 opgang gekomen zijn dan geldt natuurlijk helemaal de 
Mijnbouwwet 2017. Maar de Minister heeft natuurlijk gelijk dat het volgens de vigerende 
vergunning nog niet nodig was om advies te vragen aan de decentrale overheden, provincie 
Drenthe en Waterschappen, het was namelijk helemaal nog niet aan de orde dat er advies 
uitgebracht moest worden. Volgens de NAM staan de aanvraag winningsplan Westerveld en de 
productie in Vries-10 los van elkaar. Er kan pas advies worden uitgebracht als de NAM een 
deugdelijke aanvraag wijziging Westerveld voor Vries-10 heeft ingediend bij het Ministerie van EZ. 
In het antwoord van 13 oktober 2016 gaat TNO niet specifiek in op productieput  Vries-10. Ze gaan
in op al producerende gasvelden binnen het Westerveld Systeem. En daarvan zeggen ze dat in 
het geval van Vries Zuid een SRA aan de orde is. Dit geldt dus ook voor de nieuwe productieput 
Vries-10. Het is een zekerheid dat deze SRA niet expliciet voor Vries-10 gedaan is. 
Het lijkt er sterk op dat het de Minister er alles aan gelegen is om de productie in Vries-10 door te 
laten gaan. Als hij hiermee een foute inschatting heeft gemaakt zal hij dat zeker niet toegeven, ook 
niet als dit niet rechtmatig zou zijn. Door zijn instelling heeft de Minister ruimte geschapen voor een
discussie over de toepassing van verschillende wetgevingen en regels. Er lopen dan binnen het 
winningsplan Westerveld twee soorten regelgevingen naast elkaar, die van bestaande gaswinning 
van voor 9 september 2016 waarvoor vele partijen een advies hebben uitgebracht op basis van 
besluiten van de Minister in april 2016 en die van de vigerende vergunning en alle rechten die 
daaraan verbonden zijn. Maar dit laatste is in elk geval niet het adviesrecht van alle partijen die 
reageerden op op de aanvraag wijziging Westerveld van 9 september 2016. 
Zolang er geen problemen ontstaan door een aardbeving ontstaan door gaswinning of 
milieuschade in Natura2000 en/of aan dijken of aan woningen en gebouwen of echte risico's voor 
bewoners is er geen discussie over vergoeden van schade door de NAM. Maar als die problemen 
en schade wel aan de orde zijn ontstaat er een oeverloze discussie net als in het Groningenveld 
over binnen of buiten contouren en wel of geen C-schade of anderszins.
16</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Maar niet alleen de Minister is er sterk aan gelegen om deze productie door te zetten op basis van 
de vigerende vergunning. 
De NAM toont zich geen verantwoordelijke partij door onduidelijkheid te laten bestaan over het 
moment van de start van de werkelijke productie in Vries-10 en door zich niks gelegen te laten 
liggen aan verzoeken van bijvoorbeeld de gemeente Assen, gemeente Tynaarlo en de 
Waterschappen om deze productieput voorlopig te sluiten. 
3.5 Ontwerp instemmingsbesluit winningsplan Westerveld  en gaswinning Vries-
10
Onder punt 3 Voorgeschiedenis wordt duidelijk aangegeven:
3.1 Wijziging Mijnbouwwet; 3.1.1 Wijzing toetsingskader met als apart punt Natuur en milieu; 3.1.2 
Wijziging procedure; 3.2 Procedure winningsplan Westerveld.
Onder punt 4 Juridisch kader is opgenomen:
Punt 4.1 Mijnbouwregelgeving
Het winningsplan dient te worden getoetst aan de Mbw en de daarop gebaseerde 
regelgeving. De artikelen 34, 35 en 36 van de Mbw en de artikelen 24, 30 en 31 van het 
Mijnbouwbesluit (hierna: Mbb) vormen het juridisch kader waaraan het winningsplan wordt 
getoetst. Alvorens op basis van de Mbw over te mogen gaan tot winning is, op grond van 
artikel 34, derde lid, van de Mbw, de instemming vereist van de minister met een 
winningsplan. Het winningsplan geeft concreet inzicht in de wijze waarop de winning wordt 
uitgevoerd en de effecten daarvan en dient te voldoen aan de eisen genoemd in artikel 35 
van de Mbw. Artikel 24 Mbb bevat een aantal nadere eisen die aan een winningsplan 
worden gesteld. 
Ter beoordeling of met een winningsplan kan worden ingestemd, wordt het winningsplan 
getoetst aan artikel 36, eerste lid, van de Mbw. De minister kan slechts geheel of 
gedeeltelijk instemming weigeren of daaraan voorschriften of beperkingen verbinden: 
a. indien het in het winningsplan aangeduide gebied door de minister niet geschikt wordt 
geacht voor de in het winningsplan vermelde activiteit om reden van het belang van de 
veiligheid voor omwonende of het voorkomen van schade aan gebouwen of infrastructurele
werken of de functionaliteit daarvan,
b. in het belang van het planmatig beheer van voorkomens van delfstoffen,
c. indien nadelige gevolgen voor het milieu ontstaan, of
d. indien nadelige gevolgen voor de natuur worden veroorzaakt. Artikel 36, tweede lid, van 
de Mbw bepaalt voorts dat de minister de instemming kan verlenen onder beperkingen of 
daaraan voorschriften kan verbinden, indien deze gerechtvaardigd worden door een grond 
als genoemd in artikel 36, eerste lid of, voor zover het belang van de veiligheid voor 
omwonende of het voorkomen van schade aan gebouwen of infrastructurele werken of de 
functionaliteit daarvan daardoor niet op onaanvaardbare wijze wordt aangetast, door het 
belang van leveringszekerheid.
Punt 4.2 Voorbereidingsprocedure
Gelet op artikel 34, vierde lid, van de Mbw is dit besluit tot instemming met het winningsplan
voorbereid met toepassing van de uniforme openbare voorbereidingsprocedure als bedoeld
in afdeling 3.4 van de Awb. Tevens is naast SodM en Tcbb op grond van artikel 34, vijfde 
lid, van de Mbw ook advies gevraagd aan alle betrokken decentrale overheden. en op 
grond van artikel 105, derde lid, van de Mbw aan de Mijnraad.
Punt 5. Adviezen naar aanleiding van de aanvraag
17</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>SodM heeft bij brief van 13 oktober 2016 advies uitgebracht (kenmerk:16152380). Voor de 
beoordeling van het winningsplan Westerveld heeft SodM advies gevraagd aan TNO-AGE 
voor de verificatie van de berekeningen op de onderdelen doelmatige winning, 
bodemdaling en de SRA;
de Tcbb heeft bij brief van 6 december 2016 advies uitgebracht (kenmerk: 
TCBB/16189114);
Gedeputeerde Staten van de provincie Drenthe (hierna: de provincie Drenthe) heeft bij brief
van 17 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk: 3/3.3/2017000089);
het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Tynaarlo (hierna: de 
gemeente Tynaarlo) heeft bij brief van 10 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk: 
2016/35584, 2017/223);
het bestuur van het waterschap Hunze en Aa’s (hierna: het waterschap Hunze en Aa’s) 
heeft bij brief van 17 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk:IN16-2078/17-0083);
de Mijnraad heeft bij brief van 3 maart 2017 advies uitgebracht 
(kenmerk:MIJR/17035516)het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente
Assen (hierna: de gemeente Assen) heeft bij brief van 17 januari 2017 advies uitgebracht 
(kenmerk: 2016-04865);
het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Tynaarlo (hierna: de 
gemeente Tynaarlo) heeft bij brief van 10 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk: 
2016/35584, 2017/223);
het bestuur van het waterschap Hunze en Aa’s (hierna: het waterschap Hunze en Aa’s) 
heeft bij brief van 17 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk:IN16-2078/17-0083);
de Mijnraad heeft bij brief van 3 maart 2017 advies uitgebracht (kenmerk:MIJR/17035516)
Punt 6.1 Algemene adviezen
De decentrale overheden adviseren om de toezegging van de minister jegens NAM om 
binnen de bestaande vergunning te mogen winnen uit de nieuw geboorde put Vries-10 in te
trekken en NAM op te dragen hiervoor de uitkomst van de procedure voor onderhavig 
winningsplan af te wachten. Het vigerende winningsplan is namelijk niet getoetst op de 
veiligheid van burgers (SRA), waardoor er niet op kan worden teruggevallen.
Punt 6.3.3 Bodemtrilling
Advies SodM
(….)SodM stelt vast dat er in het gasveld Eleveld historisch gezien en nog in het recente 
verleden, veelvuldig bevingen zijn opgetreden. De zwaarste daarvan (magnitude groter dan
2,0) zijn in de omgeving duidelijk gevoeld en hebben tot schademeldingen geleid. 
Daarnaast wordt de productie uit het bevende voorkomen Vries-Zuid (maximale gemeten 
magnitude 1,5) door middel van de put Vries-10 weer opgestart. (…)
Advies Tcbb
De Tcbb merkt op dat uit de nog uit te voeren onderzoeken inzake het Groningenveld 
mogelijk kan blijken dat ook voor sommige kleinere velden de grens van magnitude 3,9 op 
de schaal van Richter kan worden overschreden. Als er ook voor het winningsplan 
Westerveld redenen blijken te zijn om de Mmax van 3,9 te herzien, dan zal NAM het 
winningsplan hiervoor moeten wijzigen.
Gezamenlijk advies decentrale overheden
De decentrale overheden constateren dat de reeds bevende velden Eleveld en Vries-Zuid 
dicht liggen bij de grens met risicocategorie II. (…) De decentrale overheden verzoeken om 
in het instemmingsbesluit aandacht te besteden aan de productiesnelheid uit de 
verschillende gasvelden. Er lijkt door NAM bij de bepaling van de productiescenario's geen 
rekening te zijn gehouden met de relatie snelheid drukdaling versus bodemtrilling. De 
decentrale overheden stellen dat de uitgevoerde SRA berekening ten onrechte geen 
18</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>rekening houdt met de toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen en ook niet met de correcte 
bevolkingsdichtheid van het stedelijk gebied rond het gasveld Eleveld. Geadviseerd wordt 
om dit te herstellen. Advies van de Mijnraad De Mijnraad geeft aan dat in het gasveld 
Eleveld veelvuldig bevingen zijn opgetreden; soms met een magnitude groter dan twee, 
met schademeldingen als gevolg.
De productie uit het gasveld Vries-Zuid wordt weer opgestart, terwijl ook hier 
bevingen zijn opgetreden (maximale gemeten magnitude 1,5).  In de SRA blijken beide 
velden desondanks in de laagste categorie (I) te vallen, zij het dicht bij de grens met 
categorie II. SodM adviseert om NAM in de omgeving van de Eleveld en Vries-Zuid 
gasvelden aanvullende monitoring te laten uitvoeren door het plaatsen van enkele 
versnellingsmeters en om NAM een risicobeheerssysteem voor de bevende voorkomens uit
dit winningsplan te laten opstellen en implementeren. De Mijnraad onderschrijft deze SodM-
aanbevelingen.
Punt 7.1 Algemeen
(….) EZ-vergunning Vries-10 intrekken; toestemming koppelen aan dit besluit. Zolang er 
binnen het vigerende winningsplan (winnings)ruimte is, zoals in het geval van de put Vries-
10, is er na een nieuwe boring geen wijziging van het winningsplan nodig. In dit geval wordt
dat veroorzaakt door het feit dat de put Vries-10 een oudere niet meer werkende put 
vervangt, waarvan de productie al in het vigerende winningsplan was opgenomen. Binnen 
het vigerende winningsplan is nog ruimte voor ongeveer twee jaar productie. SodM kan er, 
als onafhankelijk toezichthouder, op toezien dat de productie uit de put Vries-10 en 
de effecten daarvan op de bodembeweging blijven binnen hetgeen is vastgelegd in 
het vigerende winningsplan. Alhoewel er in de gewijzigde Mbw additionele eisen 
worden gesteld aan een (gewijzigd) winningsplan, is het niet zo dat het vigerende 
winningsplan indertijd niet is getoetst op de veiligheid van burgers.  Na vaststelling 
van het instemmingsbesluit met het thans in procedure zijnde winningsplan Westerveld, 
kan de productie uit de put Vries-10 ook na deze twee jaar doorgaan. In dit winningsplan is 
ook een SRA opgenomen. Uit deze risicoanalyse blijkt dat door de voorgenomen productie 
uit de put Vries-10 het seismisch risico niet verandert ten opzichte van het vigerende 
winningsplan. Ook de verwachte bodemdaling (<2 cm) blijft binnen het vigerende 
winningsplan. Er is dan ook geen aanleiding om de reeds eerder verleende instemming met
het vigerende winningsplan in te trekken, of om het opstarten van de productie uit de put 
Vries-10 aan te houden tot na de vaststelling van het thans in procedure zijnde 
instemmingsbesluit.
3.5.1 Conclusie(s) Ontwerp instemmingsbesluit winningsplan Westerveld en 
gaswinning Vries-10
Uit de informatie onder punt 5 blijkt heel duidelijk dat er door diverse partijen gebruik gemaakt is 
van hun recht om advies uit te brengen in het kader van Mijnbouwwet 2017.
Uit de informatie onder punt 6 blijkt heel duidelijk wat de decentrale overheden adviseren over de 
toezegging van de minister jegens de NAM  om binnen de bestaande vergunning te mogen winnen
uit de nieuw geboorde put Vries-10. Volgens hun is het vigerende winningsplan is namelijk niet 
getoetst op de veiligheid van burgers (SRA), waardoor er niet op kan worden teruggevallen. Hierin 
deel ik de mening van de decentrale overheden over het vigerende winningsplan en de SRA want 
dit is nu juist een van de redenen waarom de aanvraag van 9 september 2016 door de NAM is 
ingediend. 
De SodM geeft aan in haar advies dat citaat – Daarnaast wordt de productie uit het bevende 
voorkomen Vries-Zuid (maximale gemeten magnitude 1,5) door middel van de put Vries-10 weer 
19</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>opgestart – Einde citaat. Dit betekent concreet dat de aanvraag winningsplan Westerveld niet 
Vries-10 betreft omdat deze bestaande gaswinning en gasopslag betreft en geen nieuwe 
gaswinning. 
Ook de decentrale overheden geven in hun advies aan: citaat: De productie uit het gasveld Vries-
Zuid wordt weer opgestart, terwijl ook hier bevingen zijn opgetreden (maximale gemeten 
magnitude 1,5). einde citaat. Dus ook zij erkennen dat er in Vries-10 nog geen sprake is van 
gaswinning en dat deze productieput dus niet valt onder de aanvraag van 9 september. 
Onder punt 7 geeft de Minister aan op welke gronden de gaswinning in productieput Vries-10 
gestart is. Zijn eerste mededeling is: EZ-vergunning Vries-10 intrekken; toestemming koppelen aan
dit besluit. Dat klinkt voortvarend maar gaat echt over verschillende zaken die niet te rijmen zijn. 
EZ-vergunning Vries-10 is gegeven op basis van de vigerende vergunning en dit besluit (zijnde dit 
instemmingsbesluit) gaat over een aanvraag die specifiek toeziet op bestaande gaswinning en 
gasopslag en dus niet op een nieuwe productieput. De Minister is bezig appels en peren samen te 
voegen en dat lijkt niet rechtmatig. Het zou juist zijn als de Minister over Vries-10 een nieuw 
instemmingsbesluit zou nemen op basis van een nieuwe aanvraag wijziging gaswinning Vries-10 
Westerveld. 
Er kunnen gerust vraagtekens gezet worden bij de mededeling van de Minister dat het vigerende 
winningsplan voor productieput Vries-10 voldoende getoetst is op de veiligheid van de burgers 
volgens de huidige normen. Het is namelijk maar de vraag of TNO en vervolgens de SodM de 
juiste uitgangspunten hebben genomen bij het toetsen. Zie ook de conclusies over dit onderwerp 
onder 3.3.1  Conclusie adviezen SodM en TNO over onder andere Vries-10.
De Minister geeft aan dat er binnen het vigerende winningsplan nog ruimte is voor twee jaar 
productie tot 2018. Dit wordt nergens gestaafd door bewijzen of door informatie vanuit de aanvraag
door de NAM. De NAM noemt in haar aanvraag de start van de gaswinning in put Vries-10 niet, 
noch de hoeveelheid gas die deze put gaat produceren per jaar of de totale productie van deze 
put. 
De NAM heeft in haar aanvragen wijziging gaswinning van 2007, 2011 en 2016 geen expliciete 
aanvraag van de verlening van de termijn van de gaswinning tot na 2018 gedaan.  
In zijn mededeling benadrukt de minister alleen dat op basis van de vigerende winningsvergunning
er voldoende ruimte is voor de productie maar hij geeft nergens aan dat als het gaat om Vries-10 
er ook al aangeven is of er zuur en hydraulische stimulatie zal plaats vinden. Terwijl hij in dat geval 
ook geen toestemming had moeten geven op grond van zijn eigen conclusie. Verder geeft de 
Minister onvoldoende aan dat de vraag beantwoord is wat betreft de huidige gaswinning in Vries-
10  en of dit geen nadelige gevolgen zal veroorzaken op de natuur in het effectgebied.
Tot zo ver de argumenten en conclusies waarmee ik mijn stellingen onder artikel 2 onderbouw. 
Te uwer informatie:
Ook heb ik dit betreffende verzoek tot handhaving gestuurd naar de Minister van Economische 
Zaken als bevoegd gezag ingevolge artikel 132 Mijnbouwwet 2017.
Op 11 augustus 2017 heb ik de Minister van Economische Zaken gevraagd om een nieuw 
instemmingsbesluit te nemen betreffende de productie van Vries-10. 
Een afschrift van deze brief heb ik verzonden aan de NAM en de gemeenten Assen, Tynaarlo en 
20</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Aa & Hunze, de gedeputeerde staten van de provincie Drenthe; en de waterschappen. 
Tevens heb ik een groot aantal bewoners van Marsdijk en Loon gevraagd en de actiegroep 
StopgaswinningMarsdijk om mijn aanvraag te ondersteunen na het versturen van mijn verzoek. 
Hun steunbetuigingen ontvangt u binnen twee weken na mijn verzoek. 
Hoogachtend,
Mevrouw 
21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Ministerie van Economische Zaken
Minister van Economische zaken
Postbus 24037
2490 AA Den Haag
Assen,  maandag 14 augustus 2017.
Betreft: Verzoek nieuw instemmingsbesluit betreffende productieput Vries-10 gaswinning 
Westerveld
Excellentie, geachte heer Kamp,
Hierbij verzoek ik u om een nieuw instemmingsbesluit te nemen over de gasproductie in 
productieput Vries-10 door de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), die niet gebaseerd is op 
de aanvraag wijziging gaswinning Westerveld van datum 9 september 2016 maar op een nieuwe 
aanvraag wijziging gaswinning die specifiek Vries-10 betreft.
De reden voor mijn aanvraag is dat er voldoende stellingen aan te voeren zijn op basis van 
aanwezige informatie en onderbouwt door een groot aantal argumenten en conclusies die 
bewijzen dat de productie in Vries-10 op onjuiste gronden gestart is door de NAM, die zich 
daarmee geen zorgzame winningspartij betoont en op onjuiste en mogelijk zelfs onrechtmatige 
gronden is toegestaan door u als verantwoordelijke Minister van Economische Zaken zodat u zich 
daardoor niet als een betrokken en zorgzame bestuurder gedraagt. 
De redenen dat ik mijn verzoek tot u wend zijn de volgende; 
Krachtens uw functie hebt u de bevoegdheid te beslissen over een aanvraag tot wijziging 
gaswinning Westerveld betreffende Vries-10 als die ingediend wordt door de NAM en tot nemen 
van een instemmingsbesluit op grond van artikel 34, derde lid van de Mijnbouwwet 2017.
En
Als eigenaar/bewoner van , gelegen in de woonwijk Marsdijk te Assen ben ik 
woonachtig circa 800 meter vanaf de productieput Vries-10. Ook ben ik een van de bewoners die 
mogelijk schade aan mijn onroerend goed ondervindt als er een aardbeving door gaswinning 
plaatsvindt tijdens de gaswinning tot 2018 of in de 30 jaar die daarop volgen. Mijn verzoek om 
handhaving dient daarom te worden beschouwd als een aanvraag om een beschikking conform 
artikel 4:2 van de Algemene wet bestuursrecht (hierna; Awb). Artikel 1:3, derde lid van de Awb 
definieert een aanvraag als een verzoek van een belanghebbende, een besluit te nemen. Onder 
belanghebbende wordt verstaan: degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken 
(artikel 1:2, eerste lid, Awb). Ten aanzien van bestuursorganen worden de hun toevertrouwde 
belangen als hun belangen beschouwd (artikel 1:2, tweede lid, Awb).
1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>1. IN AANMERKING GENOMEN DAT:
 1.1. Met de Actualisering winningsvergunning Drenthe; overdracht winningsvergunningen 
Drenthe III en Drenthe IV van 17 juli 2007/Nr.ET/EM/7075840 vervallen een aantal 
voorschriften uit de oorspronkelijke vergunning omdat zij onderwerpen bevat die in de 
Mijnbouwwet van 2003, dan wel andere wetgeving geregeld zijn en verder een aantal 
begrippen die verouderd zijn. De winningsvergunning Drenthe wordt op 17 juli 2007 
integraal vastgesteld.
 1.2. Na 2007 zijn er een aantal aanvragen wijziging gaswinning door de NAM ingediend die 
betrekking hebben op Vries Zuid, Vries 1, Vries 8 en Assen, allen onderdelen van het 
Westerveld Systeem,  de winningsvergunning Drenthe II (K.B. 4/11/1968, laatstelijk 
gewijzigd d.d. 17 juli 2007 bij beschikking ET-EM-7075840)  
 1.3. 2 april 2015 heeft de Minister van EZ de kabinetsreactie op het OVV-rapport aan de 
Tweede Kamer gestuurd. Hij geeft aan dat hij, vooruitlopend op inwerkingtreding van de
voorgestelde wijzigingen in de Mijnbouwwet, ingediende (wijzigingen van) 
winningsplannen zoveel mogelijk in de geest van de aangekondigde wijziging van de 
Mijnbouwwet behandeld.
 1.4. 21 mei 2015 heeft de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. te Assen, een aanvraag 
ingediend om een vergunning ingevolge de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht. 
De aanvraag heeft betrekking op de inrichting Vries 1, gelegen nabij Kleuvenveld te 
Taarlo in de gemeente Assen, op de percelen kadastraal ingedeeld, gemeente Assen, 
sectie Y, nummers 164, 165 en 528.
 1.5. 14 maart 2016 heeft EZ een brief gestuurd aan de NAM met als kenmerk DGETM-
EO/16034301 waarin aangekondigd wordt dat de omgevingsvergunning voor Inrichting 
Vries 1 waarvan productieput Vries-10 onderdeel uitmaakt wordt verleend en inwerking 
treed nadat de termijn van zes weken voor het indienen van een beroepsschrift 
verstreken is.
 1.6. 29 augustus 2016 is de meest recente versie van het winningsplan Westerveld nog in 
detail besproken met medewerkers van Staatstoezicht op de Mijnen en uw ministerie. 
Op basis van de aangebrachte veranderingen in de aanvraag, vraagt de NAM de 
Minister EZ de procedure tot instemming met het winningsplan te hervatten. 
 1.7. 11 september 2016 ontvangt het ministerie van Economische Zaken een aanvraag van 
de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. (hierna: NAM) tot instemming met het 
gewijzigde winningsplan Westerveld met als datum 9 september 2016. 
 1.8. Op het moment van de aanvraag wijziging winningsplan Westerveld van de NAM op 9 
september 2016 wordt er nog geen gas gewonnen in de productieput Vries-10. 
 1.9. 13 oktober 2016 stuurt de Inspecteur-generaal der Mijnen een advies winningsplan 
Westerveld naar het ministerie van EZ met als kenmerk 16152380 waarin de 
productieput Vries-10 genoemd wordt in verband met de productie van Vries Zuid.
 1.10. 26 januari 2017 Beantwoording vragen over de plannen van NAM om de put Vries-10 
in Assen op te starten door Minister Kamp van EZ.
 1.11. Van maandag 8 mei tot en met maandag 19 juni 2017 ligt het ontwerp-
2</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>instemmingsbesluit voor de gewijzigde gaswinning ter inzage. Iedereen heeft de 
mogelijkheid te reageren met een zienswijze. 
 1.12. De voorbereidingen voor de productie in Vries-10 zijn gestart tussen 25 december en 
31 december 2016. Daarna is de productie langzaam op gang gekomen. Op dit 
moment augustus 2017 wordt er gas gewonnen met toestemming van de Minister 
Kamp op basis van onder andere de vigerende vergunning. De echte startdatum van de
winning wordt wordt nergens genoemd, maar in de mail die ik op 20 juli 2017 
ontvangen heb van de  van de NAM wordt 
aangegeven dat deze tussen 25 december en 31 december 2016 ligt. (deze mail wordt 
als bijlage toegevoegd bij deze brief) 
 1.13. De aanvraag wijziging gaswinning Westerveld van 9 september 2016 staat los van de 
nieuwe productieput Vries-10 en van de aanvang van de productie in Vries-10. Voor 
Vries-10 moet de NAM nog een nieuwe aanvraag wijziging gaswinning Vries1 of Vries 
Zuid of Westerveld indienen.
 1.14. Er is voor de productieput Vries-10 door de NAM nog geen aparte aanvraag wijziging 
gaswinning ingediend na het verkrijgen van de verkrijgen van de omgevingsvergunning 
voor Inrichting Vries 1. 
2. STELLINGEN GASWINNING PRODUCTIEPUT VRIES-10
Productieput Vries-10 is een nieuwe put binnen Vries-1 en gasveld Vries Zuid.
Zowel de NAM als de Minister van EZ als SodM als TNO als alle andere de adviespartijen 
erkennen en geven aan dat Vries-10 een nieuwe productieput betreft en geen oude put die 
opnieuw in gebruik is genomen. Ook is men het erover eens dat Vries-10 een andere put VRS-3C  
die al 23 jaar gesloten is vervangt, als het gaat om de productie binnen het gasveld Vries Zuid. 
Maar dat neemt niet weg dat het wel een nieuwe put betreft waar een omgevingsvergunning voor 
is aangevraagd en afgegeven, waar een nieuwe installatie is gebouwd en waar toestemming voor 
productie van de Minister van EZ voor is gegeven. 
De vigerende vergunning waarop binnen Westerveld Systeem gasproductie plaatsvindt is de 
geactualiseerde winningsvergunning Drenthe; overdracht winningsvergunningen Drenthe III en 
Drenthe IV van 17 juli 2007/Nr.ET/EM/7075840. Daarna is er geen instemmingsbesluit meer 
genomen over Vries 1 en met name VRS-3C en de vervangende productieput Vries-10.
De  omgevingsvergunning inrichting Vries-1 Productieput 10 geeft NAM geen toestemming om te 
produceren in Vries-10. Die toestemming geeft de Minister EZ op andere gronden zoals de 
vigerende vergunning. Voor de omgevingsvergunning was geen MER (m.e.r) noodzakelijk.
De aanvraag winningsplan Westerveld van 9 september 2016 heeft betrekking op de bestaande 
gaswinning en opslag binnen het winningsplan Westerveld. Het heeft geen betrekking op de 
gaswinning van Vries-10 omdat dit een nieuwe productieput betreft, waarvoor nog een nieuw 
winningsplan wordt ingediend door de NAM. 
Op het moment van indienen van de aanvraag winningsplan Westerveld van 9 september 2016 
vindt er nog geen productie plaats in Vries-10. 
In de aanvraag winningsplan Westerveld van 9 september 2016 ontbreekt de prognose van het 
totale Vries-10 productievolume net als de 113,3 miljoen m³ dat Vries-10 nog in het vigerende 
winningsplan mag produceren. Ook de juiste locatie van deze productieput wordt nergens 
3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>aangegeven met een foto of een omschrijving. In alle grafieken wordt Vries-10 niet expliciet 
genoemd. Ook niet onder de nog niet of niet producerende putten zoals bij voorbeeld Assen Zuid 
en Witten. Er is geen SAR specifiek gericht op Vries-10 en ook geen risicomatrix gebruikt in dit 
geval om Vries-10 te beoordelen voorafgaande aan de start van de productie. Ook is er geen MER
opgesteld voor de start van de productie. 
De gaswinning in Vries-10 wordt door de Minister toegestaan op de volgende punten: het niet 
overschrijden van de productiegrenzen van de vigerende vergunning door het in productie nemen 
van Vries-10 en een seismische risicoanalyse van TNO voor alle kleine velden.
De productie in Vries-10 is gestart volgens de NAM tussen Kerst en Oud en Nieuw 2016. Dus 
tussen 25 december en 1 januari 2017. Op het moment dat de eerste bewonersbijeenkomsten in 
januari 2017 gehouden werden was de productie nog niet 100%. 
De productie van Vries-10 valt wat betreft de productiegrenzen onder de vigerende vergunning en 
er kan als er geproduceerd wordt tot 2018 productie plaatsvinden, maar wat betreft van de start 
van de productie valt deze onder de nieuwe Mijnbouwwet van 1 januari 2017 en moet derhalve ook
voldoen aan alles wat gesteld wordt in deze Mijnbouwwet 2017. 
Door in te stemmen met de productie Vries-10 tot 2018 op deze wijze terwijl de werkelijke 
productie gestart is rondom het van kracht worden van de nieuwe Mijnbouwwet van 2017, heeft de
Minister niet alleen geen recht gedaan aan het adviesrecht van de partijen, die genoemd worden in
de Mijnbouwwet van 2017, hij heeft er ook mee ingestemd dat er geen aanvraag wijziging 
gaswinning Westerveld is opgesteld die specifiek Vries-10 betreft.    
Omdat de productie in Vries-10 plaatsvindt op de vigerende winningsvergunning is er nog geen 
sprake van een gedetailleerde risicoanalyse voor reservoirstimulatie als onderdeel van het 
werkprogramma voor stimulering van putten zoals die wordt gevraagd in de nieuwe Mijnbouwwet. 
Dit betekend dat er onduidelijkheid is of deze reservoirstimulatie nu gewoon wordt uitgevoerd 
zonder dat voldaan wordt aan de adviezen en voorwaarden zoals als de SodM geformuleerd heeft 
in haar brief van 13 oktober 2016. 
Er is geen low-case; mid-case of high case scenario omschreven voor deze put zodat de SodM 
haar controle functie naar behoren kan uitvoeren en kan handhaven als de productiewaarden toch 
overschreden worden door de NAM in Vries-10. 
Er is voorafgaande aan de start van de productie van Vries-10 geen aanvullende monitoring 
geregeld door middel van het plaatsen van versnellingsmeters op diverse plekken. En er is ook 
geen risicobeheerssysteem opgesteld en geïmplementeerd. 
De historische vergelijking van gasveld Eleveld en gasveld Vries Zuid gaat voor Vries-10 niet op op
diverse punten zodat de mogelijkheid bestaat dat als alle onderdelen van de analyse voor SAR 
worden ingevoerd voor Vries-10 geldt dat deze niet binnen het Seismische risico II valt. 
Het is voor Vries-10 niet duidelijk of er voldoende rekening gehouden wordt met de aanwezigheid 
van Natura2000 en het waterwingebied in de zeer nabije omgeving. 
Voor de inrichting Vries-1, productieput 10 is vanaf 2007 tot heden en voor winning Westerveld is 
er voor zover bekend nog geen aanvraag wijziging gaswinning ingediend door de Nederlandse 
Aardoliemaatschappij (NAM) voor de winningsvergunning Drenthe II (K.B. 4/11/1968, laatstelijk 
gewijzigd d.d. 17 juli 2007 bij beschikking ET-EM-7075840) die expliciet een aanvraag inhoud die 
de gaswinning betreft na 2018. 
4</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>De Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM) heeft voor de winningsvergunning Drenthe II (K.B. 
4/11/1968, laatstelijk gewijzigd d.d. 17 juli 2007 bij beschikking ET-EM-7075840) voor september 
2016 en daarna nog geen aanvraag gedaan voor de verlenging van de winningstermijn na 2018 
die expliciet een aanvraag inhoud die de gaswinning betreft in Vries-10 na 2018.
In artikel 34 van de Mijnbouwwet is bepaald dat het winnen van delfstoffen geschiedt 
overeenkomstig een winningsplan. In artikel 35, lid 1sub c, van de Mijnbouwwet alsmede in artikel 
24, lid 1 sub c van het Mijnbouwbesluit is aangeven dat in het winningsplan de wijze van winning 
alsmede de daarmee verband houdende activiteiten opgenomen moeten worden. Aan deze 
bepalingen voldoet de productie in Vries-10 niet. 
3. ARGUMENTEN:
3.1 Omgevingsvergunning en toestemming gaswinningsvergunning.
21 mei 2015 heeft de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. te Assen ingevolge de Wet 
algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna Wabo) een aanvraag ingediend voor  een 
omgevingsvergunning. De aanvraag heeft betrekking op de inrichting Vries 1, gelegen nabij en 
bereikbaar via de openbare weg  Kleuvenveld te Taarlo in de gemeente Assen, op de percelen 
kadastraal ingedeeld, gemeente Assen, sectie Y, nummers 164, 165 en 528.
De aanvraag is in het Omgevingsloket Online geregistreerd onder nummer 1674527.
De vergunningaanvraag betrof de ingebruikname van gasproductieput VRS-10. Deze wordt via 
een te plaatsen gasproductie-eenheid aangesloten op het bestaande leidingwerk. Tenslotte wordt 
ten behoeve van de nieuwe put een methanolinjectie-eenheid en een anti-corrosievloeistofinjectie-
eenheid geplaatst.
De omgevingsvergunning is aangevraagd voor de volgende activiteiten:
A. Het veranderen of veranderen van werking en het in werking hebben van een inrichting.
Volgens artikel 2.1 eerste lid, onder e, sub 2 en sub 3, van de Wabo is een 
omgevingsvergunning vereist voor het veranderen of veranderen van werking of het in 
werking hebben van een inrichting of mijnbouwwerk. 
B. Bouwen van een bouwwerk
Volens artikel 2.1 eerste lid onder a, van de Wabo is een omgevingsvergunning vereist voor
het bouwen van een bouwwerk. 
Op de activiteiten is de uitgebreide voorbereidingsprocedure van 6 maanden van toepassing 
(afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht en art. 3.10 van de Wabo).
In de brief van 14 maart 2016 van Ministerie van Economische zaken met als Kenmerk DGETM-
EO/16034301 wordt aangeven dat de volgende organisaties zijn geraadpleegd. 
•Het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Assen; 
•Gedeputeerde Staten van de provincie Drenthe; Waterkwaliteitsbeheerder;
•Waterschap Hunze en Aa's; 
5</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>•De Inspecteur-generaal der Mijnen (Staatstoezicht op de Mijnen) 
Onder punt 4 in de brief worden de adviezen en zienswijzen van geraadpleegde partijen genoemd.
•het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Assen;
•Gedeputeerde Staten van de provincie Drenthe;
•Waterkwaliteitsbeheerder Waterschap Hunze en Aa's; 
•De Inspecteur-generaal der Mijnen (Staatstoezicht op de Mijnen).
Door het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Assen is facultatief advies 
uitgebracht ten aanzien van het onderdeel 'bouwen van een bouwwerk' van de aanvraag;
De Gedeputeerde Staten van de provincie Drenthe hebben verklaard geen wettelijk adviseur te 
zijn; 
Door de Inspecteur-generaal der Mijnen is advies uitgebracht ten aanzien van de aanvraag en het 
aan het (ontwerp) besluit te verbinden voorschriften.
Onder punt 5 van de brief staan de overwegingen met betrekking tot de ingediende adviezen en 
zienswijzen
•Het advies van het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Assen en 
de Veiligheidsregio Drenthe is volledig in dit besluit verwerkt. Zij geven aan dat de 
aanvraag voldoet aan artikel 2.10 van de Wabo.
•Het advies van de Inspecteur-generaal der Mijnen is volledig in dit besluit verwerkt. Daarbij 
geadviseerde voorschriften zijn verwerkt in bijlage 1 behorende bij dit besluit. 
Ook staat in deze brief onder punt 7 Overwegingen met betrekking tot het besluit. 
De aanvraag is beoordeeld aan de voor de activiteiten betreffende artikelen van de Wabo. Vooraf 
is de aanvraag getoetst aan het Bor en de aan de Regeling omgevingsrecht. 
Voor activiteit A. is gekeken naar de Milieueffectrapportage, die voor de oprichting van oppervlakte 
installaties voor de winning van aardolie of aardgas geldt, op grond van D.17.3 van het Besluit 
m.e.r. en de m.e.r. beoordelingsplicht. De conclusie is dat de omgevingsvergunning voor deze 
activiteit kan worden verleend. 
Voor activiteit B heeft er een beoordeling plaats gevonden of het bouwplan voldoet aan de 
gestelde eisen. Verder is de aanvraag met inachtneming van het bepaalde in artikel 2.10, lid 1 
onderdeel c, van de Wabo getoetst aan het geldende bestemmingsplan 'Buitengebied, Herziening 
art. 30 WRO. Voor dit perceel geldt de bestemming 'Jonge-veld-en veenontginningen met de 
aanduiding 'aardgaswinning Het bouwplan voldoet aan de bestemming. 
Ook is de aanvraag getoetst aan de redelijke eisen van welstand, met in inachtneming van het 
bepaalde in artikel 2.10 lid 1 onderdeel d, van de Wabo. De conclusie is dat het bouwplan voldoet 
aan de redelijke eisen van welstand. De conclusie is dat de omgevingsvergunning voor deze 
activiteit moet worden verleend. 
Onder punt 8 Besluit wordt vervolgens onder andere het volgende vermeld.
II De omgevingsvergunning voor de inrichting Vries 1 te verlenen aan de Nederlandse 
Aardolie Maatschappij B.V. voor de volgende activiteiten;
A. Het veranderen of veranderen van de werking van een inrichting.
B. Bouwen van een bouwwerk;
6</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>III De omgevingsvergunning voor onbepaalde tijd te verlenen, met verwijzing naar artikel 2.33 
van de Wabo;
IV Aan de omgevingsvergunning de voorschriften uit bijlage 1 te verbinden;
V De aanvraag en bijbehorende bijlagen, deel te laten uitmaken van de 
omgevingsvergunning. De bij deze omgevingsvergunning behorende documenten worden 
genoemd in bijlage 2. 
3.1.1 Conclusie(s) omgevingsvergunning en toestemming gaswinning.
De aanvraag omgevingsvergunning door de NAM is getoetst op de de Wet algemene bepalingen 
omgevingsrecht (hierna Wabo) en niet op de Mijnbouwwet van 2003 of de nieuwe Mijnbouwwet 
van 2017 die op 1 januari 2017 van kracht werd. 
De adviserende partijen zoals het college van Burgemeester en Wethouders van Assen; 
Gedeputeerde Staten van de provincie Drenthe; Waterkwaliteitsbeheerder Waterschap Hunze en 
Aa's en de Inspecteur-generaal der Mijnen (Staatstoezicht op de Mijnen) hebben niet geadviseerd 
of geoordeeld over de aanvraag omgevingsvergunning op basis van de Mijnbouwwetten van 2003 
of 2017. 
Door het geven van adviezen hebben het college van Burgemeester en Wethouders van Assen; 
Gedeputeerde Staten van de provincie Drenthe; Waterkwaliteitsbeheerder Waterschap Hunze en 
Aa's en de Inspecteur-generaal der Mijnen (Staatstoezicht op de Mijnen) nimmer expliciet 
toestemming gegeven voor het winnen van gas uit de productieput Vries-10 onderdeel van Vries1 
onderdeel van het Westerveld Systeem. 
Opvallend is dat er geen advies van Waterkwaliteitsbeheerder Waterschap Hunze en Aa's is 
opgenomen terwijl dat wel in de lijn der verwachting ligt gezien deze nieuwe productieput dicht bij 
of in een Natura 2000-gebied ligt. Natura 2000-gebied zou zeker vanuit de Mijnbouwwet 2003 en 
2017 wel beoordeeld moeten worden als het om de uiteindelijk toestemming gaswinning zou gaan.
Opvallend is ook dat er geen m.e.r. wordt uitgevoerd iets wat voor de uiteindelijk gaswinning wel 
moet gebeuren in het kader van de Mijnbouwwet 2003 en Mijnbouwwet 2017. 
Het ministerie van Economische zaken heeft namens de Minister de omgevingsvergunning 
verleend maar daarmee geen toestemming gegeven voor het winnen van gas uit de gasproductie-
eenheid Vries-10. Dit is ook nergens omschreven in de brief aan de NAM  met als Kenmerk 
DGETM-EO/16034301.
In de brief staat omschreven dat er voor onbepaalde tijd een omgevingsvergunning voor deze 
winningsput Vries-10 is afgegeven maar dit heeft geen betrekking op de gaswinning die in deze 
put plaats vindt. 
7</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>3.2 Aanvraag Instemming Winningsplan Westerveld NAM en gaswinning Vries-10
Er zijn na 2007 een aantal aanvragen wijziging gaswinning gedaan door de NAM voordat op 9 
september 2016 de aanvraag instemming winningsplan Westerveld bij het ministerie van EZ is 
ingediend. 
Alle aanvragen hebben als basis het vigerende winningsplan winningsvergunning(en) Drenthe II 
(K.B. 4/11/1968, laatstelijk gewijzigd d.d. 17 juli 2007 bij beschikking ET-EM-7075840) Groningen 
(K.B. 30/5/1963) De oorspronkelijke vergunning is van 4 november 1968.
De aanvragen vóór  9 september 2016 maken geen melding van de productieput Vries 10 of het 
vervangen van Vries C3. De aanvraag van 9 september 2016 meldt op bladzijde 16 het volgende: 
Citaat: In het Vries-Zuid veld is eind 2015 een extra productieput geboord (VRS-10) ter vervanging
van de VRS-3C put die in 1994 is geabandonneerd na overmatige waterproductie blad). einde 
citaat.  Op het moment van deze aanvraag is er geen productie in Vries-10.
De redenen voor de actualisatie van het winningsplan voor het Westerveld systeem zijn:
1.een vernieuwde seismische risico analyse
2.de stopzetting van productie uit de velden Appelscha, Roden en Norg-Zuid
3.een actualisatie van productie- en bodemdalingsvoorspellingen en
4.voorziene activiteiten om de productie in stand te houden.
Deze aanvraag bevat geen expliciete aanvraag voor de verlenging van de termijn van gaswinning 
na 2018, er worden slechts data genoemd die een verwachting betreffen. 
Er wordt geen melding gemaakt van de precieze locatie van de nieuwe productieput Vries-10 zoals
deze wel vermeld wordt in de verleende omgevingsvergunning van na 14 maart 2016. Ook wordt 
er geen melding gedaan over het moment van de start van de gaswinning in deze productie-
eenheid. 
Er worden diverse data in de aanvraag genoemd tot wanneer de verwachtte productie van het 
geheel Westerveld zal lopen en van diverse productieputten. Maar er wordt geen melding gemaakt
van de totale duur van de gaswinning in productieput Vries-10. Er wordt ook niet gesproken over 
tot 2018 nog te produceren hoeveelheid gas met betrekking tot deze put Vries-10. 
De hoeveelheid gas die productieput Vries-10 nog zou mogen produceren volgens het vigerende 
winningsplan en de prognose van het totale Vries-10 productievolume wordt niet expliciet 
genoemd in de aanvraag instemming winningsplan Westerveld van 9 september 2016. 
In een brief van de NAM aan Burgemeester Out, Burgemeester Thijsen en Wethouder Lambert 
van 23 december 2016 met als referentienummer EP201612207623 wordt door de NAM gesteld 
dat het vervelend is dat de boodschap rond de productiestart van Vries-10 onbedoeld verbonden is
geraakt met de procedure rond het aangepaste winningsplan Westerveld. (de brief wordt als 
bijlage toegevoegd)
Verder wordt er in betreffende brief gesproken over het nieuwe winningsplan voor Vries-10.  
Het aangepaste winningsplan Westerveld van 9 september 2016 heeft geen betrekking op de 
gaswinning van Vries-10 omdat dit een nieuwe productieput betreft die een oude vervangt 
waarvoor een nieuw winningsplan wordt ingediend. Dit plan heeft betrekking op de bestaande 
gaswinning en opslag binnen het winningsplan Westerveld. 
8</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>3.2.1 Conclusie(s) Aanvraag Instemming Winningsplan Westerveld en gaswinning 
Vries-10
De aanvraag Instemming Winningsplan Westerveld door de NAM bevat geen vermelding dat er 
plannen zijn om op korte termijn in productieput Vries-10 gas te gaan winnen. 
In de aanvraag instemming winningsplan Westerveld wordt aangeven dat de al 23 jaar stilliggende 
productieput VRS-3C  wordt vervangen door productieput Vries-10. Er is dus 23 jaar geen 
gaswinning in dit gedeelte van Vries 1/Vries Zuid. 
Er worden diverse data in de aanvraag genoemd tot wanneer de verwachtte productie van het 
geheel Westerveld zal lopen en van diverse productieputten. Maar er wordt geen melding gemaakt
van de totale duur van de gaswinning in productieput Vries-10. Er wordt ook niet gesproken over 
tot 2018 nog produceren met betrekking tot deze put Vries-10. 
Deze aanvraag bevat geen expliciete aanvraag voor de termijn van de verlenging van gaswinning 
na 2018 er worden slechts data genoemd die een verwachting betreffen. 
De productiestart van Vries-10 staat volgens de NAM los van de procedure rond het aangepaste 
winningsplan Westerveld. 
Er is dus volgens de NAM geen verband tussen de aanvraag 9 september 2017 en het in productie
nemen van Vries-10. Deze zaken dienen als losstaand te worden beschouwd, ze zijn 'onbedoeld 
verbonden geraakt'. 
Ook de NAM geeft aan dat er nog sprake is van een nieuw winningsplan waar het leeuwendeel 
van de productie van Vries-10 onder gaat vallen. Er is dus sprake van een nieuw winningsplan 
naast de aanvraag winningsplan Westerveld van 9 september 2016.
Het vigerende winningsplan winningsvergunning(en) Drenthe II (K.B. 4/11/1968, laatstelijk 
gewijzigd d.d. 17 juli 2007 bij beschikking ET-EM-7075840) Groningen (K.B. 30/5/1963) voldoet op 
een aantal punten niet meer aan de eisen die gesteld worden in de Mijnbouwwet van 2017 en 
dient daarom te worden bijgesteld. Dit is ook de reden dat de aanvraag wijziging Westerveld wordt 
ingediend op 9 september 2016. 
De gaswinning die plaatsvindt gebeurd dus niet op basis van de aanvraag instemming gaswinning 
Westerveld gedaan door de NAM op 9 september 2017. En wordt dus ook niet beoordeeld door de
minister op basis van de gedane aanvraag. In zijn ontwerp-instemmingsbesluit geeft de Minister 
heel duidelijk aan op welke basis er gas gewonnen wordt in Vries-10. 
In een brief van de NAM aan Burgemeester Out, Burgemeester Thijsen en Wethouder Lambert 
van 23 december 2016 met als referentienummer EP201612207623 geeft de NAM aan dat er 
overleg is geweest op 30 november en 21 december 2016 tussen partijen. 
In deze brief wordt aangegeven dat in een antwoord op een vraag van de NAM het SodM aangeeft
dat het vigerende winningsplan voor (de winningsvergunningsgebieden Drenthe II (K.B. 4/11/1968 
laatstelijk gewijzigd 17 juli 2007 bij beschikking ET-EM-7075840), Groningen (K.B 30/5/1963)) 
toestaat dat Vries-10 nog 113,3 miljoen m3 uit het Vries-Zuid gasveld mag produceren. 
De prognose van het totale productievolume van het totale Vries-10 is van de NAM en komt niet 
van de SodM. Wat opvallend is, is dat er hier gesproken wordt over een nieuw winningsplan tot 
tweemaal toe. 
Verder geeft de NAM aan gesprekspartners aan dat;
9</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>citaat: Met betrekking tot de Seismische Risicoanalyse van het Ministerie van Economische Zaken
deelt de Minister de conclusies van deze analyse zoals uitgevoerd door TNO/SodM (het kleine 
velden onderzoek) De Minister concludeert dat” in afwachting van de behandeling van het 
gewijzigde winningsplan op basis van het vigerende winningsplan de productie doorgang kan 
vinden”.  Einde citaat. 
De NAM stelt dat het vervelend is dat de boodschap rond de productiestart van Vries-10 
onbedoeld verbonden is geraakt met de procedure rond het aangepaste winningsplan Westerveld. 
Heel begrijpelijk als in het voorgaande al gesteld is dat er een nieuw winningsplan zal komen die 
deze productieput Vries-10 betreft. 
Aangezien de NAM aangeeft dat de gaswinning productieput Vries-10 een nieuwe aanvraag 
winningsplan betreft is het de vraag of er in de vigerende winningsplan voldoende rekening is 
gehouden met Nationaal Park Drentse Aa en het aanwezige Natura2000 gebied, dat wil zeggen 
volgens de Mijnbouwwet 2017. 
In de aanvraag winningsplan Westerveld van 9 september 2016 wordt een vergelijking gemaakt 
tussen Vries Zuid en Eleveld. Dit is eigenlijk speculatie en berust alleen op een theoretische 
veronderstelling niet alleen omdat er te weinig en/of er geen metingen plaats vinden in Vries Zuid 
maar ook omdat er sinds 23 jaar geen gasproductie plaats vindt. Dus zijn er geen drukverschillen 
die de bevingen veroorzaken. Dit geldt zeker voor productieput Vries-10, wat deze put betreft gaat 
de vergelijking met de historie met Eleveld helemaal niet op.
3.3 Adviezen SodM en TNO Aanvraag Instemming Winningsplan Westerveld en 
gaswinning Vries-10
A. SodM
In het advies van 13 oktober 2016 van de SodM staat onder Procesverloop, citaat: Recent is 
besloten om winningsplannen breder te toetsen en ook risico's voor omwonenden, gebouwen en 
infrastructuur mee te laten wegen in de beoordeling van het winningsplan. Dit betekent dat de 
beoordeling van de gevolgen van aardbevingen niet langer worden beperkt tot de “seismische 
hazard” (seismische dreiging, maar wordt uitgebreid naar het seismische risico . einde citaat. 
Onder Risico analyse zuur- en hydraulische stimulatie staat citaat:  In de nieuwe Mijnbouwwet  
wordt een gedetailleerde risicoanalyse gevraagd voor reservoirstimulatie als onderdeel van het 
werkprogramma voor stimulering van putten. De minimale eisen voor het werkprogramma worden 
beschreven in de bijbehorende mijnbouwregeling. Vooruitlopend op de wijziging van de 
Mijnbouwwet en Mijnbouwregeling adviseert SodM om een voorwaarde op te nemen in het 
instemmingsbesluit van het winningsplan. In deze voorwaarde dient NAM uiterlijk vier weten vóór 
aanvang van de zuur- en /of hydraulische stimulatie een lokaal specifieke risico analyse in te 
dienen.  Einde citaat
Voor de aanvraag van 9 september heeft de NAM een analyse gemaakt van het seismisch risico 
(SRA) als gevolg van gaswinning uit de onderhavige gasvelden. Citaat: De gasvelden Assen-Zuid, 
Witten en Zevenhuizen-West zullen volgens het verwachte mid-case scenario niet produceren, 
waardoor er geen drukdaling zal plaatsvinden. (gedachte= Vries-10 gaat nu wel produceren) NAM 
verwacht in het high case productie scenario voor de velden dat de drukdaling gering zal zijn, 
waarmee de kans op seismiciteit voor dit scenario 'verwaarloosbaar' is. Volgens de methodiek is 
verder analyse ('Stap 2 van de SRA) voor deze velden niet nodig. Einde citaat 
Citaat: Voor het beoordelen van het seismische risico voor gasvelden Eleveld (….) Vries Zuid (…) 
10</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>is het nodig om de risico matrix te gebruiken ('Stap 2 van de SRA).  Einde citaat
Citaat: SodM stelt vast dat in het gasveld Eleveld historisch gezien en nog in het recente verleden,
veelvuldig bevingen zijn opgetreden (in totaal 46). De zwaarste daarvan (M> 2,0) zijn in de 
omgeving duidelijk gevoeld en hebben tot schademeldingen geleid (zie ook volgende paragraaf) 
Daarnaast wordt de productie uit het bevende voorkomen Vries-Zuid (maximale gemeten 
magnitude 1,5) middel put Vries-10 weer opgestart. Op dit moment worden in deze omgeving de 
grondbewegingen aan de oppervlak nog niet geregistreerd. Het zijn deze grondbewegingen die de
schade aan bouwwerken veroorzaken. SodM adviseert hierom NAM in de omgeving van de 
Eleveld en Vries-Zuid gasvelden, aanvullende monitoring te laten uitvoeren in de vorm van het 
plaatsen van enkele versnellingsopnemers. Daarnaast adviseert SodM om NAM een 
risicobeheerssysteem voor de bevende voorkomens uit dit winningsplan te laten opstellen en 
implementeren.  Einde citaat
Onder advies staat vermeld: citaat: SodM adviseert u om onder de volgende voorwaarden in te 
stemming met het winningsplan:
1.NAM dient voor 1 maart 2017 inzichtelijk te maken welke afspraken met het Waterschap 
zijn gemaakt en bij welke hoeveelheid bodemdaling er maatregelen noodzakelijk worden 
om nadelige gevolgen te voorkomen of te beperken.
2.NAM dient bij overschrijding van de productie in het 'high-case productie scenario van de 
Velden Assen-Zuid, Witten en Zevenhuizen-west de seismische risico analyse te 
actualiseren en een wijzigingswinningsplan in te dienen. 
3.NAM dient, in overleg met het Koninklijk Nederland Meteorologisch Instituut voor 1 juni 
2017 enkele versnellingsmeters boven Eleveld en Vries-Zuid gasvelden te installeren en 
operationeel te hebben.
4.NAM dient voor 1 juni 2017, ten genoegen van de Inspecteur-generaal der Mijnen, voor de 
bevende velden in dit winningsplan een risicobeheerssysteem te ontwikkelen en 
operationeel te hebben.  Einde citaat
B. TNO
In de gasproductie wordt een low-case scenario, mid-case scenario en high-case scenario 
onderscheiden. 
Huidige producerende velden
Voor alle producerende velden in het winningsplan geldt, dat zij op basis van de DHAIS 
classificatie een niet te verwaarlozen kans op beven hebben, of reeds hebben gebeefd (1). Dit 
verplicht de NAM voor al deze velden een seismische risico analyse uit te voeren (2). 
1 (Deterministische hazard analyse voor geïnduceerde seismiciteit (DHAIS); TNO rapport 
R10198 2012
2 Methodiek voor risicoanalyse omtrent geïnduceerde bevingen door gaswinning tijdelijke 
leidraad voor adressering mbb p.versie 1.2 SodM 1 februari 2016
Huidige producerende velden
Citaat: Voor alle momenteel producerende velden in het winningsplan geldt, dat zij op basis van 
DHAIS classificatie een te verwaarlozen kans op beven hebben. TNO-AGE constateert, dat de 
risicoanalyse is uitgevoerd volgens de SRA-leidraad (..).  Einde citaat
Huidige niet producerende velden
Voor alle momenteel niet-producerende velden in het winningsplan geldt, dat zij op basis van 
DHAIS classificatie een te verwaarlozen kan op beven hebben. 
11</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>TNO-AGE kan zich hierin vinden. Echter als de productie uit de velden Assen-Zuid, Witten en 
Zevenhuizen-West het huidige NAM high case scenario overschrijdt, dan stelt TNO-AGE voor om 
opnieuw per veld te bekijken of een seismische risicoanalyse noodzakelijk is. 
3.3.1 Conclusie adviezen SodM en TNO over onder andere Vries-10
A. SodM
Een belangrijk verschil met de regelgeving van de 'oude winningsvergunning” van voor 9 
september is dat de beoordelingen niet langer worden beperkt tot de 'seismische hazard' maar 
wordt uit gebreid naar het seismische risico. (SRA)
In de 'nieuwe Mijnbouwwet', zegge die van 1 januari 2017, staat onder Risico analyse zuur- en 
hydraulische stimulatie, dat er een gedetailleerde risicoanalyse wordt gevraagd voor 
reservoirstimulatie als onderdeel van het werkprogramma voor stimulering van putten. De 
minimale eisen voor het werkprogramma worden beschreven in de bijbehorende 
mijnbouwregeling. 
De SRA voor de gaswinning voor de onderhavige gasvelden genoemd in de aanvraag 
winningsplan Westerveld van 9 september 2016 geldt niet voor productieput Vries-10 omdat die 
nog niet in productie was op het moment van de SRA. Hiervoor moet een SRA gedaan worden. 
Het deel van Vries Zuid waarin Vries-10 ligt kan gelijk gesteld worden aan de gasvelden Assen-
Zuid, Witten en Zevenhuizen-West omdat er ten tijde van het indienen van de aanvraag 
winningsplan Westerveld ook nog geen gaswinning plaatsvond en ook al 23 jaar geen gaswinning 
plaats had gevonden. 
Omdat de NAM nog geen SRA heeft gemaakt die expliciet Vries-10 betreft is het ook nog niet 
exact te stellen hoe dit gasveld zal gaan produceren en is er nog niks te zeggen over het low-case,
mid-case of high case scenario. Wat zeker zal zijn is dat de gaswinning van invloed is op de 
drukdaling maar of deze gering zal zijn is nog de vraag. 
Met zekerheid is al te stellen dat Stap1 van de SRA niet voldoende zal zijn om dit veld te 
beoordelen. Of, zoals de SodM stelt, is voor het beoordelen van het seismische risico voor Vries 
Zuid waar deze productieput Vries-10 in ligt het nodig om de risico matrix te gebruiken of te wel 
Stap 2 van de SRA. 
De SodM lijkt op bas is van de adviezen van TNO een vergelijking te maken tussen gasveld 
Eleveld en Vries Zuid c.q. Vries-10. Dit zal wel een bureaustudie betreffen want iedereen kan zien 
dat de verschillen tussen deze putten zo groot is dat er serieus voor Vries-10 een nieuwe SRA 
moet worden uitgevoerd. Bijvoorbeeld:
•Gasveld Eleveld is een actieve gaswinning waar in het recente verleden veelvuldig 
bevingen zijn opgetreden. In Vries-10 wordt al 23 jaar geen gas gewonnen op het moment 
van de aanvraag en het advies van SodM. Dus die vergelijking voor dit deel van Vries Zuid 
gaat niet op. 
•In Gasveld Eleveld zijn in totaal 46 bevingen geregistreerd, in Vries-10 worden op het 
moment van het advies de grondbewegingen aan de oppervlakte nog niet geregistreerd. Dit
is logisch want er vindt nog geen gaswinning plaats en dus is er geen drukdaling of 
bodemdaling te verwachten. 
12</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>•Bij de start van de winningsvergunning november 1968 was de situatie gasveld Eleveld en 
Vries-10 ongeveer gelijk. Het grootste verschil was dat Eleveld dicht bij de vuilopslag van 
Assen lag en dicht tegen het oefenterrein van Defensie lag en bij de toen nog eenvoudige 
TT baan. En Vries-10 lag midden in de weilanden net als VRS-3C . De woonwijk 
Baggelhuizen waar Eleveld dichtbij ligt en de ijsbaan Drenthe waren in aanbouw maar de 
woonwijken Peelo, Pittelo en Noorderpark en vooral Marsdijk (inclusief de grote en kleine 
industrieterreinen) bestonden nog niet. VRS-3C  zou als deze put werkzaam zou zijn op dit 
moment ineens onder een woonwijk liggen met de postcode 9403. (Mijn postcode dus) 
Vries-10 ligt 800 meter van deze postcode af. 
•23 jaar geleden is VRS-3C  gesloten terwijl de gaswinning in gasveld Eleveld gewoon door 
ging. 
•Rondom gasveld Eleveld is er weinig meer gebouwd. Alleen de TT Baan heeft vele 
uitbreidingen gekregen; de sport accommodaties achter de Bonte Wever, de VMBO 
opleiding Salland  en natuurlijk de huidige Bonte Wever. Boven Vries-10 is veel meer 
gebeurd. 21 jaar geleden is een groot deel van de Marsdijk de Messen; De Stoepen en 
delen die daar tegen aanliggen gebouwd, Net als de nieuwe scholen en een kerk en de 
industrieterreinen naast de woonwijk en het Messenveld I en II. Een groot deel van de 
Asser bevolking woont boven of heel dicht naast deze productieput. Of in de woonwijken 
Peelo, Pittelo en Noorderpark. 
•Gasveld Eleveld ligt nog steeds tegen het oefenterrein de Haar van Defensie aan en dat is 
een mooi natuurgebied. Vries-10 daarin tegen ligt heel dicht tegen een deel van 
Natura2000 aan. 
•Gasveld Eleveld ligt niet boven een waterwingebied, Vries-10 dus wel. Dus goede 
afspraken over zuurstimulatie als deze put niet genoeg produceert is gewoon een must. 
•Voor gasveld Eleveld is al gebleken dat hier seismische risico I geldt dat dicht tegen 
Seismisch risico II aan ligt,  net als in het al producerende deel van Vries Zuid. Omdat de 
verschillen tussen beide gasvelden zo groot is wat betreft bijvoorbeeld het aantal inwoner 
en de aanwezigheid van industrie en Natura2000 is het de vraag of bij een SRA die Vries-
10 betreft het Seismische risico II niet net overtroffen wordt.
B. TNO
De SRA die is uitgevoerd betrof de producerende velden in het winningsplan van dat moment en 
dus niet expliciet Vries-10.
Er is geconstateerd dat er een SRA is uitgevoerd die blijkbaar noodzakelijk was voor de aanvraag 
die  huidige vigerende vergunning betreft. Dat betekend dat als TNO expliciet een uitspraak zou 
doen over de huidige gaswinning in Vries-10 zij dezelfde mening zou zijn toegedaan namelijk dat 
de NAM verplicht gesteld zou moeten worden om een SRA voor dit deel van het veld uit te voeren. 
Voor alle momenteel niet-producereden velden in het winningsplan -  Assen-Zuid, Witten en 
Zevenhuizen-West - geldt, dat zij op basis van DHAIS classificatie een te verwaarlozen kan op 
beven hebben. Dit was op het moment van de aanvraag winningsplan Westerveld van 9 
september 2016 natuurlijk ook zo voor Vries-10 omdat daar nog geen productie plaatsvond. 
Vervolgens geldt de volgende uitspraak ook voor Vries-10. Citaat: Echter als de productie uit de 
velden Assen-Zuid, Witten en Zevenhuizen-West het huidige NAM high case scenario overschrijdt,
dan stelt TNO-AGE voor om opnieuw per veld te bekijken of een seismische risicoanalyse 
13</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>noodzakelijk is. Waarbij het natuurlijk op dit moment niet duidelijk is binnen welke case scenario 
de winning plaats vindt. Einde citaat.
3.4 Beantwoording vragen van de Tweede Kamer door Minister Kamp over de 
plannen van de NAM om de put Vries-10 in Assen op te starten
De vragen zijn gesteld door lid van de Tweede Kamer Dik-Faber (ChristenUnie) en gaan over de 
over de plannen van NAM om de put Vries-10 in Assen op te starten (ingezonden 13 januari 2017 
en beantwoording op 26 januari).
Citaat 1:
Ik heb uw Kamer op 22 november 2016 (Kamerstuk 33 529 nr. 316) geïnformeerd over het feit dat 
er nog ruimte beschikbaar is onder het geldende winningsplan om gas uit de put Vries-10 te 
produceren. Put Vries-10 is geboord ter vervanging van een andere put, waarvan de productie 
jaren geleden is beëindigd vanwege een te hoge waterproductie. NAM heeft Staatstoezicht op de
Mijnen (SodM) gevraagd om aan te geven of productie uit put Vries-10 is toegestaan. SodM heeft 
geconstateerd dat de grenzen van het vigerende winningsplan met het in gebruik nemen van put 
Vries-10 de komende twee jaar naar verwachting niet zullen worden overschreden en dat er op 
basis van het vigerende winningsplan gestart kan worden met de productie uit deze put. NAM
voldoet hiermee dus aan de vereisten en mag op basis daarvan een aanvang maken met de 
productie. NAM heeft de productie uit de put Vries-10 inmiddels opgestart. 
Einde citaat.
Citaat2:
(..) Daarom vind ik het belangrijk dat er voor alle kleine velden in Nederland een seismische 
risicoanalyse wordt uitgevoerd. Ik heb daarom in de gewijzigde Mijnbouwwet, die sinds 1 januari 
2017 van kracht is, opgenomen dat elk nieuw of gewijzigd winningsplan een seismische 
risicoanalyse moet bevatten. Daarnaast heb ik TNO gevraagd om onafhankelijk een seismische 
risicoanalyse uit te voeren voor alle kleine velden op land. Deze analyse van TNO heb ik op 24 
juni 2016 (Kamerstuk 33 529, nr. 275) aan uw Kamer toegestuurd. Uit deze analyse blijkt dat het 
seismische risico voor het Vries-veld in de laagste risicocategorie ligt. Dit betekent echter niet dat 
er geen bevingen kunnen voorkomen. Voor velden in de laagste risicocategorie volstaat, conform 
de procedure met betrekking tot de seismische risicoanalyse, monitoring van seismiciteit met 
behulp van het huidige KNMI geofoon- en versnellingsmeternetwerk. 
Einde citaat
Citaat 3:
Ik heb inderdaad in mijn brief van 22 november 2016 aangegeven dat eerder is gezegd dat “in alle 
gevallen waarbij op basis van boringen besloten wordt om gas te gaan winnen, een nieuw of 
gewijzigd winningsplan ingediend moet worden”. Ik heb daarbij ook aangegeven dat er zich 
situaties voor kunnen doen waarbij er nog wel ruimte is binnen het vigerende winningsplan om te 
winnen uit een nieuwe productieput. Dit is het geval bij het Vries-veld. In het geval van de put 
Vries-10 is al op basis van een eerdere put aan NAM toestemming gegeven gas te winnen
uit dit deel van het Vries-veld en dit is vastgelegd in het vigerend winningsplan. 
Einde citaat
Citaat 4:
Het vigerende winningsplan is goedgekeurd op basis van de toen geldende mijnbouwwetgeving. 
Dat betekende dat het ter advies voorleggen van het besluit aan de regionale overheden nog geen
onderdeel van de wettelijke procedure was. Echter het besluit tot instemming met een gewijzigd 
winningsplan stond wel open voor bezwaar en beroep. 
Einde citaat
14</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Citaat 5:
(…) Daarnaast heb ik TNO gevraagd om onafhankelijk seismische risicoanalyses uit te voeren 
voor alle kleine velden op land. Deze analyse van TNO heb ik op 24 juni 2016 (Kamerstuk 33 529, 
nr. 275) aan uw Kamer toegestuurd. In deze seismische risicoanalyses worden ook de factoren 
bevolkingsdichtheid, industriële inrichtingen, speciale gebouwen en vitale infrastructuur 
meegenomen. Op basis van deze analyses is er geen aanleiding om in te grijpen in het vigerende
winningsplan uit 2011. 
Einde citaat
3.4.1 Conclusies  Beantwoording vragen van de Tweede Kamer door Minister Kamp 
over de plannen van NAM om de put Vries-10 in Assen op te starten
Het gelden winningsplan dat hier bedoeld wordt is de winningsvergunningsgebieden Drenthe II 
(K.B. 4/11/1968 laatstelijk gewijzigd 17 juli 2007 bij beschikking ET-EM-7075840), Groningen (K.B 
30/5/1963). Dit is ook het vigerende winningsplan waarop de NAM haar aanvraag wijziging 
Westerveld van 9 september 2016 indient. 
Op dit winningsplan is de Mijnbouwwet 2007 en het Mijnbouwbesluit van 2007 van toepassing. 
Punten in deze vergunning die niet zijn aangepast op 17 juli 2007 is de totale productie die in 
Westerveld is toegestaan tot 2018 en de verlening van de duur van de gaswinning na 2018. 
De NAM moet de SodM vragen naar ruimte in de vigerende winningsvergunning als zij een nieuwe
productie op willen starten binnen het winningsplan Westerveld. Want er is een totale 
productiecapaciteit tot 2018. Dit antwoord heeft de NAM niet alleen nodig om een productie te 
starten maar ook om te beoordelen of het nog nuttig is om een nieuwe put te boren zoals Vries-10.
Het antwoord van de SodM op de vraag of er nog capaciteit dus nog productie is toegestaan op 
basis van het vigerende winningsplan is dus positief. En op basis van de nog aanwezig ruimte in 
de totale productie tot 2018 is dus ruimte. 
NAM voldoet dus aan de vereisen als het gaat om de ruimte in het vigerende plan wat betreft de 
hoeveelheid gas die zij wil gaan winnen tot 2018. Maar SodM geeft niet direct toestemming met dit 
antwoord om ook daadwerkelijk gas te gaan winnen zonder dat er een nieuwe aanvraag wijzing 
winningsplan noodzakelijk is. 
Op 26 januari 2017 heeft de NAM de productie in Vries-10 reeds opgestart ondanks dat zij voor 
deze put geen SRA heeft uitgevoerd en de Minister ook richting de kamer nogmaals aangeeft dat 
elk nieuw of gewijzigd winningsplan een seismische risicoanalyse moet bevatten. De gestarte 
productie van Vries-10 is niet opgenomen in de aanvraag winningsplan Westerveld van 9 
september 2017. Het antwoord van de Minister is wat Vries-10 betreft in tegenspraak met zijn 
eigen handelen en met het handelen van de NAM als verantwoordelijke winningspartij. Op dit punt 
wordt er dus gas gewonnen zonder dat er aan de eisen van de nieuwe Mijnbouwwet 2017 voldaan 
wordt. 
De NAM stelt zelf dat ze de productie langzaam opgestart hebben tussen 25 december en 31 
december 2016. Mogelijk is de echte productie na 1 januari 2017 begonnen en valt deze dus 
volledig onder de regelgeving van de nieuwe Mijnbouwwet. Welke volgens zeggen van de Minister 
geen overgangsrecht heeft 
Uit de analyse van TNO blijkt inderdaad dat het Vries Veld in de laagste risicocategorie valt maar 
ook al bijna in de volgende risicocategorie II. Dit is de Minister bekend omdat hij op 13 oktober 
2016 aanvullende adviezen heeft gehad van de SodM en van TNO waar naast de het huidige 
15</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>KNMI geofoon- en versnellingsmeternetwerk  ook enkele versnellingsmeters boven dit veld 
geïnstalleerd moet worden voor in elk geval 1 juni 2017. Maar deze adviezen gelden niet expliciet 
Vries-10 omdat op deze locatie in Vries Zuid geen productie plaats vond al 23 jaar niet. De 
geplande productie Vries-10 is niet meegenomen in de analyse van SodM en niet in die van TNO 
anders hadden ze deze in hun zorgvuldigheid expliciet vermeld als niet werkzaam net als Assen 
Zuid, Witten en Zevenhuizen-West. De Minister is hier niet volledig en zorgvuldig in zijn antwoord 
aan de Tweede Kamer omdat hij weet dat de nieuwe productieput Vries-10 niet als zodanig 
genoemd wordt in de aanvraag wijziging Westerveld van 9 september 2016. 
In alle gevallen waarbij op basis van boringen besloten wordt om gas te gaan winnen, dient een 
nieuw of gewijzigd winningsplan ingediend te worden behalve dus bij Vries-10 omdat de NAM al 
toestemming had om in Vries C3 gas te winnen 23 jaar geleden en dat dit is vastgelegd in het  
vigerende winningsplan. Hier wordt voorbij gegaan aan het feit dat er op basis van de regelgeving 
van de 'oude winningsvergunning” al een analyse gemaakt moest worden voor wat betreft de 
Seismische Hazard op basis van de Mijnbouwwet 2007. En dat er op basis van de eigen regels 
van de Minister van april 2016 al een SRA moet worden uitgevoerd voordat de winning mag 
starten op basis van de nieuwe regelgeving van de Mijnbouwwet 2017. Als de start van de echte 
winning na 1 januari 2017 is geweest dan moet dit met zekerheid volgens de Mijnbouwwet van 
2017.
Ook de Minister geeft hier aan dat Vries-10 een nieuwe productieput betreft. 
Omdat het een nieuwe productieput betreft die na april 2016 gestart is met produceren geldt 
volgens de regels van de Minister dat de nieuwe Mijnbouwwet 2017 van toepassing is. Mocht de 
werkelijke productie na 1 januari 2017 opgang gekomen zijn dan geldt natuurlijk helemaal de 
Mijnbouwwet 2017. Maar de Minister heeft natuurlijk gelijk dat het volgens de vigerende 
vergunning nog niet nodig was om advies te vragen aan de decentrale overheden, provincie 
Drenthe en Waterschappen, het was namelijk helemaal nog niet aan de orde dat er advies 
uitgebracht moest worden. Volgens de NAM staan de aanvraag winningsplan Westerveld en de 
productie in Vries-10 los van elkaar. Er kan pas advies worden uitgebracht als de NAM een 
deugdelijke aanvraag wijziging Westerveld voor Vries-10 heeft ingediend bij het Ministerie van EZ. 
In het antwoord van 13 oktober 2016 gaat TNO niet specifiek in op productieput  Vries-10. Ze gaan
in op al producerende gasvelden binnen het Westerveld Systeem. En daarvan zeggen ze dat in 
het geval van Vries Zuid een SRA aan de orde is. Dit geldt dus ook voor de nieuwe productieput 
Vries-10. Het is een zekerheid dat deze SRA niet expliciet voor Vries-10 gedaan is. 
Het lijkt er sterk op dat het de Minister er alles aan gelegen is om de productie in Vries-10 door te 
laten gaan. Als hij hiermee een foute inschatting heeft gemaakt zal hij dat zeker niet toegeven, ook 
niet als dit niet rechtmatig zou zijn. Door zijn instelling heeft de Minister ruimte geschapen voor een
discussie over de toepassing van verschillende wetgevingen en regels. Er lopen dan binnen het 
winningsplan Westerveld twee soorten regelgevingen naast elkaar, die van bestaande gaswinning 
van voor 9 september 2016 waarvoor vele partijen een advies hebben uitgebracht op basis van 
besluiten van de Minister in april 2016 en die van de vigerende vergunning en alle rechten die 
daaraan verbonden zijn. Maar dit laatste is in elk geval niet het adviesrecht van alle partijen die 
reageerden op op de aanvraag wijziging Westerveld van 9 september 2016. 
Zolang er geen problemen ontstaan door een aardbeving ontstaan door gaswinning of 
milieuschade in Natura2000 en/of aan dijken of aan woningen en gebouwen of echte risico's voor 
bewoners is er geen discussie over vergoeden van schade door de NAM. Maar als die problemen 
en schade wel aan de orde zijn ontstaat er een oeverloze discussie net als in het Groningenveld 
over binnen of buiten contouren en wel of geen C-schade of anderszins.
16</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Maar niet alleen de Minister is er sterk aan gelegen om deze productie door te zetten op basis van 
de vigerende vergunning. 
De NAM toont zich geen verantwoordelijke partij door onduidelijkheid te laten bestaan over het 
moment van de start van de werkelijke productie in Vries-10 en door zich niks gelegen te laten 
liggen aan verzoeken van bijvoorbeeld de gemeente Assen, gemeente Tynaarlo en de 
Waterschappen om deze productieput voorlopig te sluiten. 
3.5 Ontwerp instemmingsbesluit winningsplan Westerveld  en gaswinning Vries-
10
Onder punt 3 Voorgeschiedenis wordt duidelijk aangegeven:
3.1 Wijziging Mijnbouwwet; 3.1.1 Wijzing toetsingskader met als apart punt Natuur en milieu; 3.1.2 
Wijziging procedure; 3.2 Procedure winningsplan Westerveld.
Onder punt 4 Juridisch kader is opgenomen:
Punt 4.1 Mijnbouwregelgeving
Het winningsplan dient te worden getoetst aan de Mbw en de daarop gebaseerde 
regelgeving. De artikelen 34, 35 en 36 van de Mbw en de artikelen 24, 30 en 31 van het 
Mijnbouwbesluit (hierna: Mbb) vormen het juridisch kader waaraan het winningsplan wordt 
getoetst. Alvorens op basis van de Mbw over te mogen gaan tot winning is, op grond van 
artikel 34, derde lid, van de Mbw, de instemming vereist van de minister met een 
winningsplan. Het winningsplan geeft concreet inzicht in de wijze waarop de winning wordt 
uitgevoerd en de effecten daarvan en dient te voldoen aan de eisen genoemd in artikel 35 
van de Mbw. Artikel 24 Mbb bevat een aantal nadere eisen die aan een winningsplan 
worden gesteld. 
Ter beoordeling of met een winningsplan kan worden ingestemd, wordt het winningsplan 
getoetst aan artikel 36, eerste lid, van de Mbw. De minister kan slechts geheel of 
gedeeltelijk instemming weigeren of daaraan voorschriften of beperkingen verbinden: 
a. indien het in het winningsplan aangeduide gebied door de minister niet geschikt wordt 
geacht voor de in het winningsplan vermelde activiteit om reden van het belang van de 
veiligheid voor omwonende of het voorkomen van schade aan gebouwen of infrastructurele
werken of de functionaliteit daarvan,
b. in het belang van het planmatig beheer van voorkomens van delfstoffen,
c. indien nadelige gevolgen voor het milieu ontstaan, of
d. indien nadelige gevolgen voor de natuur worden veroorzaakt. Artikel 36, tweede lid, van 
de Mbw bepaalt voorts dat de minister de instemming kan verlenen onder beperkingen of 
daaraan voorschriften kan verbinden, indien deze gerechtvaardigd worden door een grond 
als genoemd in artikel 36, eerste lid of, voor zover het belang van de veiligheid voor 
omwonende of het voorkomen van schade aan gebouwen of infrastructurele werken of de 
functionaliteit daarvan daardoor niet op onaanvaardbare wijze wordt aangetast, door het 
belang van leveringszekerheid.
Punt 4.2 Voorbereidingsprocedure
Gelet op artikel 34, vierde lid, van de Mbw is dit besluit tot instemming met het winningsplan
voorbereid met toepassing van de uniforme openbare voorbereidingsprocedure als bedoeld
in afdeling 3.4 van de Awb. Tevens is naast SodM en Tcbb op grond van artikel 34, vijfde 
lid, van de Mbw ook advies gevraagd aan alle betrokken decentrale overheden. en op 
grond van artikel 105, derde lid, van de Mbw aan de Mijnraad.
Punt 5. Adviezen naar aanleiding van de aanvraag
17</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>SodM heeft bij brief van 13 oktober 2016 advies uitgebracht (kenmerk:16152380). Voor de 
beoordeling van het winningsplan Westerveld heeft SodM advies gevraagd aan TNO-AGE 
voor de verificatie van de berekeningen op de onderdelen doelmatige winning, 
bodemdaling en de SRA;
de Tcbb heeft bij brief van 6 december 2016 advies uitgebracht (kenmerk: 
TCBB/16189114);
Gedeputeerde Staten van de provincie Drenthe (hierna: de provincie Drenthe) heeft bij brief
van 17 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk: 3/3.3/2017000089);
het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Tynaarlo (hierna: de 
gemeente Tynaarlo) heeft bij brief van 10 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk: 
2016/35584, 2017/223);
het bestuur van het waterschap Hunze en Aa’s (hierna: het waterschap Hunze en Aa’s) 
heeft bij brief van 17 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk:IN16-2078/17-0083);
de Mijnraad heeft bij brief van 3 maart 2017 advies uitgebracht 
(kenmerk:MIJR/17035516)het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente
Assen (hierna: de gemeente Assen) heeft bij brief van 17 januari 2017 advies uitgebracht 
(kenmerk: 2016-04865);
het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Tynaarlo (hierna: de 
gemeente Tynaarlo) heeft bij brief van 10 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk: 
2016/35584, 2017/223);
het bestuur van het waterschap Hunze en Aa’s (hierna: het waterschap Hunze en Aa’s) 
heeft bij brief van 17 januari 2017 advies uitgebracht (kenmerk:IN16-2078/17-0083);
de Mijnraad heeft bij brief van 3 maart 2017 advies uitgebracht (kenmerk:MIJR/17035516)
Punt 6.1 Algemene adviezen
De decentrale overheden adviseren om de toezegging van de minister jegens NAM om 
binnen de bestaande vergunning te mogen winnen uit de nieuw geboorde put Vries-10 in te
trekken en NAM op te dragen hiervoor de uitkomst van de procedure voor onderhavig 
winningsplan af te wachten. Het vigerende winningsplan is namelijk niet getoetst op de 
veiligheid van burgers (SRA), waardoor er niet op kan worden teruggevallen.
Punt 6.3.3 Bodemtrilling
Advies SodM
(….)SodM stelt vast dat er in het gasveld Eleveld historisch gezien en nog in het recente 
verleden, veelvuldig bevingen zijn opgetreden. De zwaarste daarvan (magnitude groter dan
2,0) zijn in de omgeving duidelijk gevoeld en hebben tot schademeldingen geleid. 
Daarnaast wordt de productie uit het bevende voorkomen Vries-Zuid (maximale gemeten 
magnitude 1,5) door middel van de put Vries-10 weer opgestart. (…)
Advies Tcbb
De Tcbb merkt op dat uit de nog uit te voeren onderzoeken inzake het Groningenveld 
mogelijk kan blijken dat ook voor sommige kleinere velden de grens van magnitude 3,9 op 
de schaal van Richter kan worden overschreden. Als er ook voor het winningsplan 
Westerveld redenen blijken te zijn om de Mmax van 3,9 te herzien, dan zal NAM het 
winningsplan hiervoor moeten wijzigen.
Gezamenlijk advies decentrale overheden
De decentrale overheden constateren dat de reeds bevende velden Eleveld en Vries-Zuid 
dicht liggen bij de grens met risicocategorie II. (…) De decentrale overheden verzoeken om 
in het instemmingsbesluit aandacht te besteden aan de productiesnelheid uit de 
verschillende gasvelden. Er lijkt door NAM bij de bepaling van de productiescenario's geen 
rekening te zijn gehouden met de relatie snelheid drukdaling versus bodemtrilling. De 
decentrale overheden stellen dat de uitgevoerde SRA berekening ten onrechte geen 
18</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>rekening houdt met de toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen en ook niet met de correcte 
bevolkingsdichtheid van het stedelijk gebied rond het gasveld Eleveld. Geadviseerd wordt 
om dit te herstellen. Advies van de Mijnraad De Mijnraad geeft aan dat in het gasveld 
Eleveld veelvuldig bevingen zijn opgetreden; soms met een magnitude groter dan twee, 
met schademeldingen als gevolg.
De productie uit het gasveld Vries-Zuid wordt weer opgestart, terwijl ook hier 
bevingen zijn opgetreden (maximale gemeten magnitude 1,5).  In de SRA blijken beide 
velden desondanks in de laagste categorie (I) te vallen, zij het dicht bij de grens met 
categorie II. SodM adviseert om NAM in de omgeving van de Eleveld en Vries-Zuid 
gasvelden aanvullende monitoring te laten uitvoeren door het plaatsen van enkele 
versnellingsmeters en om NAM een risicobeheerssysteem voor de bevende voorkomens uit
dit winningsplan te laten opstellen en implementeren. De Mijnraad onderschrijft deze SodM-
aanbevelingen.
Punt 7.1 Algemeen
(….) EZ-vergunning Vries-10 intrekken; toestemming koppelen aan dit besluit. Zolang er 
binnen het vigerende winningsplan (winnings)ruimte is, zoals in het geval van de put Vries-
10, is er na een nieuwe boring geen wijziging van het winningsplan nodig. In dit geval wordt
dat veroorzaakt door het feit dat de put Vries-10 een oudere niet meer werkende put 
vervangt, waarvan de productie al in het vigerende winningsplan was opgenomen. Binnen 
het vigerende winningsplan is nog ruimte voor ongeveer twee jaar productie. SodM kan er, 
als onafhankelijk toezichthouder, op toezien dat de productie uit de put Vries-10 en 
de effecten daarvan op de bodembeweging blijven binnen hetgeen is vastgelegd in 
het vigerende winningsplan. Alhoewel er in de gewijzigde Mbw additionele eisen 
worden gesteld aan een (gewijzigd) winningsplan, is het niet zo dat het vigerende 
winningsplan indertijd niet is getoetst op de veiligheid van burgers.  Na vaststelling 
van het instemmingsbesluit met het thans in procedure zijnde winningsplan Westerveld, 
kan de productie uit de put Vries-10 ook na deze twee jaar doorgaan. In dit winningsplan is 
ook een SRA opgenomen. Uit deze risicoanalyse blijkt dat door de voorgenomen productie 
uit de put Vries-10 het seismisch risico niet verandert ten opzichte van het vigerende 
winningsplan. Ook de verwachte bodemdaling (<2 cm) blijft binnen het vigerende 
winningsplan. Er is dan ook geen aanleiding om de reeds eerder verleende instemming met
het vigerende winningsplan in te trekken, of om het opstarten van de productie uit de put 
Vries-10 aan te houden tot na de vaststelling van het thans in procedure zijnde 
instemmingsbesluit.
3.5.1 Conclusie(s) Ontwerp instemmingsbesluit winningsplan Westerveld en 
gaswinning Vries-10
Uit de informatie onder punt 5 blijkt heel duidelijk dat er door diverse partijen gebruik gemaakt is 
van hun recht om advies uit te brengen in het kader van Mijnbouwwet 2017.
Uit de informatie onder punt 6 blijkt heel duidelijk wat de decentrale overheden adviseren over de 
toezegging van de minister jegens de NAM  om binnen de bestaande vergunning te mogen winnen
uit de nieuw geboorde put Vries-10. Volgens hun is het vigerende winningsplan is namelijk niet 
getoetst op de veiligheid van burgers (SRA), waardoor er niet op kan worden teruggevallen. Hierin 
deel ik de mening van de decentrale overheden over het vigerende winningsplan en de SRA want 
dit is nu juist een van de redenen waarom de aanvraag van 9 september 2016 door de NAM is 
ingediend. 
De SodM geeft aan in haar advies dat citaat – Daarnaast wordt de productie uit het bevende 
voorkomen Vries-Zuid (maximale gemeten magnitude 1,5) door middel van de put Vries-10 weer 
19</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>opgestart – Einde citaat. Dit betekent concreet dat de aanvraag winningsplan Westerveld niet 
Vries-10 betreft omdat deze bestaande gaswinning en gasopslag betreft en geen nieuwe 
gaswinning. 
Ook de decentrale overheden geven in hun advies aan: citaat: De productie uit het gasveld Vries-
Zuid wordt weer opgestart, terwijl ook hier bevingen zijn opgetreden (maximale gemeten 
magnitude 1,5). einde citaat. Dus ook zij erkennen dat er in Vries-10 nog geen sprake is van 
gaswinning en dat deze productieput dus niet valt onder de aanvraag van 9 september. 
Onder punt 7 geeft de Minister aan op welke gronden de gaswinning in productieput Vries-10 
gestart is. Zijn eerste mededeling is: EZ-vergunning Vries-10 intrekken; toestemming koppelen aan
dit besluit. Dat klinkt voortvarend maar gaat echt over verschillende zaken die niet te rijmen zijn. 
EZ-vergunning Vries-10 is gegeven op basis van de vigerende vergunning en dit besluit (zijnde dit 
instemmingsbesluit) gaat over een aanvraag die specifiek toeziet op bestaande gaswinning en 
gasopslag en dus niet op een nieuwe productieput. De Minister is bezig appels en peren samen te 
voegen en dat lijkt niet rechtmatig. Het zou juist zijn als de Minister over Vries-10 een nieuw 
instemmingsbesluit zou nemen op basis van een nieuwe aanvraag wijziging gaswinning Vries-10 
Westerveld. 
Er kunnen gerust vraagtekens gezet worden bij de mededeling van de Minister dat het vigerende 
winningsplan voor productieput Vries-10 voldoende getoetst is op de veiligheid van de burgers 
volgens de huidige normen. Het is namelijk maar de vraag of TNO en vervolgens de SodM de 
juiste uitgangspunten hebben genomen bij het toetsen. Zie ook de conclusies over dit onderwerp 
onder 3.3.1  Conclusie adviezen SodM en TNO over onder andere Vries-10.
De Minister geeft aan dat er binnen het vigerende winningsplan nog ruimte is voor twee jaar 
productie tot 2018. Dit wordt nergens gestaafd door bewijzen of door informatie vanuit de aanvraag
door de NAM. De NAM noemt in haar aanvraag de start van de gaswinning in put Vries-10 niet, 
noch de hoeveelheid gas die deze put gaat produceren per jaar of de totale productie van deze 
put. 
De NAM heeft in haar aanvragen wijziging gaswinning van 2007, 2011 en 2016 geen expliciete 
aanvraag van de verlening van de termijn van de gaswinning tot na 2018 gedaan.  
In zijn mededeling benadrukt de minister alleen dat op basis van de vigerende winningsvergunning
er voldoende ruimte is voor de productie maar hij geeft nergens aan dat als het gaat om Vries-10 
er ook al aangeven is of er zuur en hydraulische stimulatie zal plaats vinden. Terwijl hij in dat geval 
ook geen toestemming had moeten geven op grond van zijn eigen conclusie. Verder geeft de 
Minister onvoldoende aan dat de vraag beantwoord is wat betreft de huidige gaswinning in Vries-
10  en of dit geen nadelige gevolgen zal veroorzaken op de natuur in het effectgebied.
Tot zo ver de argumenten en conclusies waarmee ik mijn stellingen onder artikel 2 onderbouw. 
Te uwer informatie:
Een afschrift van deze brief heb ik verzonden aan de NAM en de gemeenten Assen, Tynaarlo en 
Aa & Hunze, de gedeputeerde staten van de provincie Drenthe; en de waterschappen. 
20</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Tevens heb ik een groot aantal bewoners van Marsdijk en Loon gevraagd en de actiegroep 
StopgaswinningMarsdijk om mijn aanvraag te ondersteunen na het versturen van mijn verzoek. 
Hun steunbetuigingen ontvangt u binnen twee weken na mijn verzoek. 
Hoogachtend,
Mevrouw 
21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>         » Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag    college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Assen  Postbus 30018  9400 RA Assen    . Ae.  Cotte Crib PASI ES    Reg.nr. ae  2016/4435 ron    rit    13 oktober 2016 oe  verzoek tot het uitbrengen van advies betreffende het winningsplan  Westerveld    Datum  Betreft    Geacht college/bestuur,    Het kabinet heeft naar aanleiding van het rapport van de Onderzoeksraad  voor Veiligheid (OVV) over de aardbevingsrisco's in Groningen besloten  om alle aanbevelingen van de OVV over te nemen.    Een van de belangrijkste aanbevelingen uit het OVV rapport richt zich op  de veiligheid van de burgers en de infrastructurele werken. Een ander  belangrijk punt betreft meer aandacht voor het burgerperspectief.    Deze en andere aanbevelingen, hebben tot gevolg dat de Mijnbouwwet op  verschillende onderdelen zal worden gewijzigd. Deze wijzigingen zijn op  26 november 2015 ingediend bij de Tweede Kamer (TK, 2015-2016,  34348) en het wetsvoorstel zal naar verwachting in de eerste helft van  2017 in werking treden. In afwachting van de inwerkingtreding van het  wetsvoorstel, heeft de Minister de Kamer toegezegd zoveel als mogelijk in  de geest van de nieuwe Mijnbouwwet te handelen.    Nieuwe Mijnbouwwet   Het besluit om zoveel als mogelijk in de geest van het wetsvoorstel te  handelen, heeft tot gevolg dat de veiligheid voor omwonenden, gebouwen  en infrastructurele werken getoetst moet worden. Dit houdt in dat de  beoordeling van de gevolgen van aardbevingen niet langer wordt beperkt  tot de “seismische hazard" (seismische dreiging), maar wordt uitgebreid  naar het daadwerkelijke seismische risico (effecten voor omwonenden).  Het gevolg is dat de reeds ingediende (wijzigingen van) winnings- en  opslagptannen door de operator aangevuld moeten worden met een  seismische risicoanalyse (SRA). Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) heeft  hiervoor een leidraad opgesteld. U kunt de leidraad vinden op:    www.nlog.nl/resources/Seismic Risk/Tijdelijke®%20leidraad%20SRA%20v    1-2.pdf    Ministerie van Economische Zaken    Directoraat-generaal  Energie, Telecom &  Mededinging   Directile Fnergic en Omgeving    Bezoekadres  Bezuidenhoutseweg 73  2594 AC Den Haag    Postadres  Postbus 20401  2500 EK Den Haag    Factuuradres  Postbus 16180  2500 BD Den Haag    Overheidsidentificatienr  000000010032 14 369000    T 070 379 8911 (algemeen)  www rijksoverheid nl/ez    Behandeld door    7  EEE ine: 0    Ons kenmerk  DGETM-EO / 16095939    Uw kenmerk    Bijlage(n)  1    Pagina 1 van 3</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>         Daarnaast vindt het kabinet het van groot belang dat het Directoraat   . : . . -generaal  burgerperspectief in de besluitvorming wordt meegenomen. Om Energie, Telecom &  hieraan tegemoet te komen wordt de uniforme openbare Mededinging  voorbereidingsprocedure in beginsel toegepast bij zowel instemming Directie Energie en Omgewing  met nieuwe winnings- en opslagplannen, als bij de wijziging van deze  plannen. Dit houdt in dat ontwerpbesluiten ter inzage worden gelegd Deer 095939  met de mogelijkheid tot het indienen van zienswijzen. Om verder  invulling te geven aan het burgerperspectief krijgen, naast de huidige  wettelijke adviseurs (SodM, Tcbb en Mijnraad), ook provincies,  gemeenten en waterschappen adviesrecht. Daarnaast vindt er  gedurende de periode van terinzagelegging van het ontwerpbesluit ook  een informatieavond plaats voor belangstellenden.    Verzoek tot advies winningsplan Westerveld   Op 12 september jl. heeft NAM een verzoek tot instemming voor het  aangepaste winningsplan Westerveld ingediend. Het winningsptan is  aangepast naar aanleiding van het eerder uitgebrachte advies van SodM  van eind juni 2016. U vindt het aangepaste winningsplan als bijlage bij  deze brief. Onderdeel van dit winningsplan is een confidentieel document  dat bedrijfsgevoelige gegevens bevat. Het document is daarom niet  openbaar en wij verzoeken hier als zodanig mee om te gaan.    Zoals hier bij procedure is aangegeven ontvangt u -zodra wij dit hebben  ontvangen- per e-mail het advies van SodM en de Tcbb.    Wij verzoeken u om binnen 14 weken na dagtekening van deze brief,  advies uit te brengen ten aanzien van het winningsplan Westerveld.    ecifieke inf tiesessie  Zoals hierboven al is aangegeven, wordt per winningsplan een specifieke  informatiesessie georganiseerd. Voor deze sessie worden de provincie(s),  gemeenten en waterschappen uitgenodigd, die binnen het winnings- of  opslaggebied vallen van het desbetreffende plan.    8 november a.s. van 10.00 tot 12.00 uur op het provinciehuis Drenthe.  Westerbrink 1 in Assen    Hiervoor is reeds op 7 oktober jl. per mail een uitnodiging verstuurd.    Achtergrond Winnings- en opslagplannen   In een winnings- of opslagplan wordt beschreven hoe er gewonnen of  opgeslagen gaat worden en wat de te verwachte seismische risico's zijn.  De scope is dus de ondergrond en de veiligheid (van omwonenden en  infrastructurele werken).    Procedure   Wanneer de minister van Economische Zaken, in haar hoedanigheid als  bevoegd gezag, van een operator een verzoek tot instemming met een  winnings- of opslagplan ontvangt, wordt het betreffende winnings- of  opslagplan ter advisering voorgelegd aan de betrokken provincie(s),  gemeente(n) en waterschap(pen). De betrokken overheden hebben 14  weken de tijd om advies uit te brengen.    Pagina 2 van 3</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>         Parallel aan het verzoek tot advies aan de betrokken overheden, wordt Directoraat-generaal  Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) verzocht om binnen 6 weken advies _ energie, Telecom &   uit te brengen. Zodra dit advies is ontvangen wordt deze aan de Mededinging  betrokken overheden gestuurd. Drectie Energie en Omgeving    Ons kenmerk    Vervolgens wordt het advies van SodM samen met het winningsplan ter oserm.ro 7 16095949    advisering voorgelegd aan de Technische commissie bodembescherming  (Tcbb). De Tcbb heeft 4 weken de tijd om advies uit te brengen. Zodra  het advies is ontvangen, wordt ook deze aan u gestuurd.    2 weken na ontvangst van het advies van SodM. wordt een overleg  georganiseerd, waar de betrokken overheden specifieke vragen kunnen  stellen naar aanleiding van het betreffende winnings- of opslagplan. In  beginsel zulten hierbij ook SodM en de operator aanwezig zijn.    Na ontvangst van de adviezen van de betrokken overheden wordt in  principe binnen 4 weken advies gevraagd aan de Mijnraad. De Mijnraad  ontvangt naast het betreffende winnings- of opslagplan, alle uitgebrachte  adviezen.    Vervolgens zal een ontwerpbesluit worden opgesteld, waarin de adviezen  worden meegewogen. Tijdens de 6 weken durende ter inzage legging van  het ontwerpbesluit, kan een ieder zienswijzen indienen. Ook wordt er een  bewonersavond georganiseerd, waar men vragen kan stellen over het  plan.    Als laatste wordt het definitieve besluit opgesteld. Dit besluit is vatbaar  voor beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.    Hoogachtend           mevr. mr. drs. J.H. Brouwer  MT-lid directie Energie en Omgeving    Pagina 3 van 3</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>    t    {  i    |    =  i  =   ==  =  ee  qu   ===  —   =  &   En  —  <=   ==  =    Ne    NAM    Nederlandse Aardolie Maatschappij BN.    De Minister van Economische Zaken   T.a.v. mr. J.H. Brouwer, plv. Directeur Energiemarkt  Postbus 20401   2500 EK DEN HAAG    Uw ref: DGETM-EO / 16115980    Brief ref. EP201609202456    Datum: 9 september 2016    Betreft: Aanbieden gewijzigd Winningsplan Westerveld    Uwe Excellentie,   Op 29 augustus 2016 is de meest recente versie van het winningsplan Westerveld in detail  besproken met medewerkers van Staatstoezicht op de Mijnen en uw ministerie. De  voorgestelde wijzigingen uit dit overleg zijn als bijlage bij deze brief toegevoegd   Gaarne verzoeken wij u de procedure tot instemming met het winningsplan te hervatten.    Voor eventuele vragen of een nadere toelichting verwijs ik graag door naar de hee  Nn de 3507 mao! per en en Omgevingsmanagement. Hij is bereikbaar op    telefoonnummer 0592 of per oma EE eer  Hoogachtend,    Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V.         = — Land    Schepersmoot 2 Postbus 28000 T +31 (0)592 369111  9405 TA Assen 9400 HH Assen BTW NL-801315670.801    www.nam.nl  Nederlandse Aardolie Maatschappij h V is watutoir gever! gd te 's-Gravenhoge - Hundelsregister no 04008869</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>         \    Bijlage: Overzicht van veranderingen aan het Winningspian Westerveld — september 2016    Naar aanleiding van de constructieve gesprekken tussen SodM/EZ en NAM in augustus 2016, zijn  veranderingen aan het Winningsplan Westerveld doorgevoerd. De belangrijkste wijzigingen zijn:    1. Informatie per voorkomen, in plaats van gecombineerd Westerveld:  a. Productieprofielen per voorkomen (low-mid-high)  b. Bodemdaling voor een peilmerk in elk voorkomen (figuur C2)    2. Bodemdalingsfiguren  Verduidelijking over bodemdaling veroorzaakt door productie uit voorkomens in dit  winningsplan en andere voorkomens    3. Volledige informatie voor de 3 voorkomens zonder verwachte productie (Zevenhuizen-West,  Assen-Zuid, Witten): behandel de velden bij productieprofielen, bodemdaling, SRA    4. Belangrijkste kleine veranderingen  a. “Hydraulische stimulatie  b. Statische GIP toegevoegd in winningstabel  c. Voorwaarde voor productie toegevoegd in sectie B1  d. Verwijderen van subjectieve kwalificaties of stellingen zonder referentie</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>         @  Sy    NAM    Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V.    Aanvraag Instemming Winningsplan  Westerveld</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>    Inleiding    De Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. (NAM) is houder van de winningsvergunning Drenthe |l en Groningen.  Conform de Mijnbouwwet (Mw) dient de winning van kociwaterstoffen te gebeuren overeenkomstig een Winningsplan.  In het Mijnbouwbesluit (Mb) is in artike! 24 aangegeven welke informatie het Winningsplan moet bevatten.    De gasvelden die (via verschillend locaties) produceren naar de locatie Westerveld zijn samengevoegd in het  “Winningsplan Westerveld”. Dit Winningsplan bestaat uit vier onderdelen:  A. Algemene gegevens  B. De bedrijfs- en productiegegevens. Dit onderdeel beschrijft de winningsstrategie, de ondergrondse geologie  van de laag waaruit gewonnen wordt, de aanwazige infrastructuur, de stoffen die worden geproduceerd en  een beschrijving van de toekomstige plannen orr de winning te optimaliseren.  C. Informatie over bodemdaling ten gevolge van de winning.  D. Informatie over bodemtrilling ten gevolge van de winning inclusief mogelijke aardbevingen en maatregelen.    Bijlage 1,2 & 3 geven meer informatie ten ondersteuning van onderdeel C en D.  Bijlage 4 bevat de geologische kaarten.    Onderdeel B1 probeert een algemeen overzicht van de plannen te geven. Technische details worden in verdere  onderdelen beschreven.    Een klein onderdeel van het Winningsplan (onderdeel E) wordt apart toegezonden aan het Ministerie van  Economische Zaken. Dit vertrouwelijke deel bevat bedrijfsgevoelige informatie en kan NAM's concurrentiepositie in    gevaar brengen en is daarom niet openbaar. Het onderdeel E bevat met name informatie over de verwachte  productiekosten en investeringskosten</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>    Formulier aanvraag instemming winningsplan ex a lid 1 Mlinbo Mw,    luncto artikel 24 Mijnbouwbesluit (Mb)    indienen In 6-voud bij:   Ministerie van Economische Zaken  Diractie Energieproductie   Postbus 20101   2500 EC DEN HAAG    Artikel 1)                                                                                Verzoek om instemming voor een  wijziging/actualisatie van het  winningsplan    |_] een winningsplan voor voorkomens in het  continentaal plat vanaf de 3 zeemijlszone                          PD] een winningsplan voor voorkomens in Nederlands   territoir tot 3 zeemijl   De wijziging/actualisatie bestaat voornamelijk uit een   vernieuwing van de seismische risico analyse en   actualisatie van productie- en bodemdalings-  rspellingen    voo .  A) Algemene gegevens pS  A1.1) Naam indiener Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V.   A1.2) Adres Postbus 28000   9400 HH Assen  A1.3) Contactpersoon pe  A1.4) E-mail | pe  A1.6) Indiener DI is houder van de vergunning   [] is uitvoerder cf artikel 22 Mw   A2) Winningsvergunningsgebled(en) |_| winningsvergunning(en)   - Drenthe ll (K.B. 4/11/1968, laatstelijk   gewijzigd d.d. 17 juli 2007 bij beschikking ET-    EM-7075840)  - Groningen (K.B. 30/5/1963)            Westerveld                                                                                     2  ¥  E                                                                           ME Oa lid ta A2.1) Voorkomens koolwaterstoffen e Assen e Witten  e Assen-Zuid e Witterdiep  e Een e Zevenhuizen  e Eleveld e Zevenhuizen-West  e Vries-Noord  e Vries-Centraal  e Vries-Zuid                        Mb 24 lid 1a olie  hoog calorisch gas    A2.2) Soort koolwaterstof die wordt  [] Groningen kwaliteit gas  CO  Cj    gewonnen    laag calorisch gas  zwavelhoudend gas  (J aardgascondensaat    Uit alle voorkomens wordt hoogcalorisch gas  gewonnen.          A3) Bestaande of nieuwe winning oJ winningsplan voor reeds bestaande winning  nn, voorziene uitbreiding)    winningsplan voor nieuwe winning    milieubeheer |_| ja: te weten:         </pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>    Mb 24 lid  ic.d    B) Bedrijfs- en productiegegevens    B1) Beknopte beschrijving van het winningsplan  De redenen voor de actualisatie van het winningsplan voor het Westerveld systeem zijn:    een vernieuwde seismische risico analyse   de stopzetting van productie uit de velden Appelscha, Roden en Norg-Zuid  een actualisatie van productie- en bodemdalingsvoorspellingen en  voorziene activiteiten om de productie in stand te houden.    Het winningsplan Westerveld omvat 11 gasvelden (voorkomens):    Gasveld Locatie  Assen ASN  Assen-Zuid WIT  Een NOR-3  Eleveld ELV en WIT  Vries-Noord VRS-4  Vries-Centraal VRS-2  Vries-Zuld VRS-1  Witten WIT  Witterdiep WIT  Zevenhuizen ZVH  Zevenhuizen-West ZVH    Sectie B3 geeft een overzicht van de ligging van de locaties. Alle productie wordt per pijpleiding  getransporteerd naar de behandelingsfocatie VRS-4. Het geproduceerde gas wordt na behandeling  (ontwaterd en op hogere druk gebracht) op de VRS-4 locatie per pijpleiding getransporteerd naar de  locatie Westerveld (WTV) en daar afgeleverd aan GasTerra B.V.    De voorkomens Appelscha, Roden en Norg-Zuid maakten in het verleden ook deel uit van het  winningsplan Westerveld. De productie in deze velden is echter inmiddels gestopt en de putten en  productielocaties zijn veiliggesteld (“gesuspendeerd”). Ook zijn er op dit moment geen actieve  herontwikkelingsplannen. De productie vanuit deze voorkomens wordt derhalve niet meer genoemd in dit  winningsplan. De faciliteiten zijn nog wel onderdeel van het productiesysteem en worden als zodanig wel  vermeld in dit winningsplan. Ook zijn de contouren van deze drie voorkomens aangegeven op de  overzichtskaart. De historische bodemdaling veroorzaakt door deze velden is vanzelfsprekend  meegenomen in sectie C. Bodemdaling.    De nieuwe bodemdalingsprognose gaeft minder bodemdaling aan dan de prognose in het vorige  winningsplan: de verwachte bodemdaling door toekomstige productie uit de velden beschreven in dit  winningsplan is minder dan 2 cm. Ce seismische risicoanalyse laat zien dat de voorkomens in dit  winningsplan in de laagste seismische risicocategorie vallen.    Het winningsplan zal aangepast worden als de bodemdaling of seismische risicoanalyse afwijkt van de  prognose zoals in dit winningsplan beschreven. Als voorzien wordt dat de cumulatieve productie uit een  voorkomen gaat uitkomen boven de prognose van de uiteindelijke cumulatieve productie zoals in dit  winningsplan beschreven, zal dit besproken worden met de regulerende overheden. Eventuele  toekomstige activiteiten op de locaties (b.v. compressie) of in het reservoir (b.v. extra putten) zullen de  gangbare vergunningsprocedures volgen en behoeven geen aanpassing van het winningsplan.    B1.1) Beknopte beschrijving van wijze van winning door middel van (een) mijnbouwwerk(en)    De onbehandelde productie van de verschillende satellietlocaties komt samen op de behandelingslocatie  VRS-4, zoals in de figuur hieronder is aangegeven. Productie van locatie ELV wordt onder lage druk  gewonnen en op de locatie WTV gecomprimeerd om de VRS-4 locatie te kunnen bereiken.    Op de behandelingslocatie VRS-4 werden de met het gas meegeproduceerde vloeistoffen (water en  aardgascondensaat) van het gas gescheiden. Deze vloeistoffen worden vanaf deze locatie afgevoerd.  Het aardgascondensaat wordt uiteindelijk in Delfzijl van het water gescheiden waarna het  aardgascondensaat aan raffinaderije1 wordt geleverd en het water bij Borgsweer in de diepe ondergrond  wordt geïnjecteerd.    </pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>    De resulterende gasstroom wordt op VRS-4 via druk- en temperatuurbehandeling op specificatie gebracht  en naar WTV getransporteerd voor aflevering aan GasTerra B.V.    Schematische voorstelling van de gasstromen    </pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>    B2) Geologische beschrijving van voorkomen(s)    Het gas is gevormd in de koollagen van het geologische tijdperk Carboon. Vervolgens is het gas  gemigreerd naar bovenliggende zandsteenlagen in het Rotliegend. Dit reservoir wordt afgesloten  door een dikke zoutlaag van de Zechstein for natie.    B2.1) Geologische doorsnede van voorkomen(s)    Bijlage 4 bevat voor elk voorkomen een doorsnede en kaart van de Top Rotliegend. De figuren zijn  naar een bijlage verplaatst om de leesbaarhe d van het document te verbeteren.    </pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>    B3) Overzicht ligging voorkomens, gasputten    6°240°E    An en    ROD-2 (Roden-2)    enh |    3  VRS-2 (Vries-2)    *Deze 2 observatieputten zijn geboord in het Norg veld (maakt geen deel uit van dit winningsplan)    </pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>    Mb 24 lid  1d.eg         83.1) Situering mijnbouwwerken situatietekening /eventueel foto    Overzicht mijnbouwlocaties, gesorteerd per gemeente                                                                          Gemeente   Ooststellingwerf  Nee Aa en Hunze Drenthe   Ja Noorderveld   Nee | Noorderveld] Drenthe i   Ee [sa _| Noosderveld_| Drenthe _   |VRS-1 [Nee [Tynaarlo  Nee Tynaarlo Drenthe   [WIV [Nee ___[AaenHunze [Drenthe |   WT [Nee [Assen _____ | Drenthe |   ZVH Nee                        Foto's van mijnbouwlocaties, alfabetisch gesorteerd    Appelscha Satelliet (APS          Assen Satelliet (ASN               </pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>    Eleveld Satelliet (ELV    Norg-3 Satelliet (NOR3    </pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>    Roden-1 satelliet (ROD-1)    hadt    Roden    </pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>    Vries-1 satelliet (VRS-1)    ALP} VRE.    Vries-2 satelliet (VRS-2)    Vries-4 Proc uctie Faciliteit (VRS-4    </pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>    Westerveld Productie Faciliteit (WTV    Witten satelliet (WIT:    </pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>    B4) Overzicht boringen in voorkomen(s)    Het is mogelijk dat er in de toekomst nog één of meerdere putten in de in dit winningsplan genoemde  voorkomens geboord gaan worden. Mogelijke activiteiten worden in sectie B5.2 genoemd.  Eventuele toekomstige activiteiten zullen de gangbare vergunningsprocedures volgen.    B4.1) Schematische voorstelling putverbuizing(en)    </pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>    B4.1) Plaats en wijze waarop koolwaterstoffen In verbuizing treden                        De putten zijn tussen 2700 en 3700 meter (verticaal) diep en verbonden met de gashoudende Rotliegend  formatie op een diepte tussen 2600 en 3250 meter beneden NAP (Normaal Amsterdams Peil) Zie ook B.2.1.             B5) Productieontwikkeling strategie                  In navolgend overzicht wordt de verwachte totale gaswinning per voorkomen gegeven. De “statische GIP”  geeft de hoeveelheid gas die oorspronkelijk in het reservoir aanwezig was. De "Mid Case” en “High Case”  verwijzen naar de voorspellingen zoals beschreven in sectie B5.3.             Assen  -Zuid    Eleveld    Vries-Centraal  Vries-Zuid    Witterdiep    Zevenhuizen    —  Vries-Noord    Zevenhuizen-West         Voor de Assen, Een en Vries-Zuid voorkomens geldt dat het winningspercentage relatief laag uitvalt door  waterproductie en een matige kwaliteit van het reservoir. Voor de voorkomens Zevenhuizen-West, Assen-  Zuid en Witten geven evaluatieresultaten van de boringen aan dat de winbare hoeveelheden gas  waarschijnlijk zeer gering zullen zijn. Er zijn daarom momenteel geen winbare volumes aan deze velden  toegekend in de Mid Case. Ook voor het voorkomen Witterdiep wordt geen verdere productie verwacht in de  Mid Case.                            B5.1) Productie filosofie                 De voorkomens genoemd ín dit winningsplan worden dusdanig geproduceerd dat er optimaal gebruik wordt  gemaakt van de productiefaciliteiten. De locaties ASN, ELV, NOR-3, VRS-4, VRS-1, VRS-2, WIT, ZVH en  WTV worden voor een belangrijk deel op afstard bestuurd. De installaties kunnen altijd van afstand veilig  uitgeschakeld worden. Niet alle faciliteiten kunnen op afstand gestart worden. Er vinden regelmatig bezoeken  plaats door operators voor controle en eventuele reparaties.                                      De productie uit alle voorkomens genoemd in dit winningsplan gebeurt met behulp van compressie op VRS-4  (en tevens op WTV voor het deel van het Eleveld veld dat vanaf de locatie ELV wordt gewonnen). Eventuele  verdere installatie van compressiecapaciteit zal ce gangbare vergunningsprocedures volgen.                    B5.2) Reservoir management    Voor alle voorkomens binnen dit winningsplan geldt dat er via regelmatige drukmetingen in de  productieputten informatie wordt verkregen over de ontwikkeling van drukken in de gasvoorkomens.                 De waterproductie wordt continu gecontroleerd op systeem niveau. Verschillende maatregelen worden  getroffen om waterproductie te minimaliseren.                      Vries voorkomens (Noord/Centraal/Zuid)  Het reservoir gesteente van de voorkomens Vries-Centraal en Vries-Zuid bestaat grotendeels uit  conglomeraten waarvan de productiviteit slecht is in vergelijking met de zandsteen reservoirs. Vries-Noord  heeft meer zandsteen in de gaszone en daardoor een betere productiviteit. De huidige Vries putten  produceren naast gas ook formatiewater. De gasproductie wordt geoptimaliseerd door toepassing van  “continuous foam” installaties (waarbij schuimende zeep onderin de put wordt ingebracht) door                         </pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                 gecontroleerde onderbroken productie om de druk onderin de productieputten te doen toenemen en door  waterpreventiemaatregelen. In het Vries-Zuid veld Is eind 2015 een extra productieput geboord (VRS-10) ter  vervanging van de VRS-3C put die in 1994 is geabandonneerd na overmatige waterproductie. Verder wordt  er gestudeerd op de mogelijkheid om op termijn nog putten te boren ten westen en ten oosten van het Vries-  Zuid veld.            Een  Door de lage permeabiliteit zal de productie van de huidige put door middel van productiecycli gebeuren. Dit  betekent dat de putproductie zal worden onderbroken door steeds langer wordende tijdsintervallen.            Eleveld  Dit veld wordt geproduceerd vanaf 2 locaties, ELV (met putten ELV-101 en ELV-102) en WIT (put WIT-5). De  ELV locatie wordt geproduceerd met behulp van bovengrondse compressie van het geproduceerde gas; put  ELV-101 produceert momenteel terwijl de productie van ELV-102 gestopt is. Put WIT-S is begin 2015 in  productie genomen. Deze put is geboord naar het noordelijk deel van het Eleveld voorkomen.            Assen  Het voorkomen Assen laat een snelle afname in productie zien, hoogstwaarschijnlijk veroorzaakt door  waterproductie en zoutafzetting in de put. Mogelijkheden tot productieoptimalisatie worden bekeken om het  niveau van de productie uit dit voorkomen te herstellen.            Witterdiep  De reservoirdruk van dit voorkomen wordt regelmatig gecontroleerd. Metingen suggereren dat er een  langzame toestroom van gas naar de put plaatsvindt door slechte communicatie tussen de verschillende  ondergrondse compartimenten van het voorkomen. Mochten verdere drukmetingen uitwijzen dat niet alle  ondergrondse compartimenten van het voorkomen geproduceerd worden dan is het mogelijk dat er in de  toekomst nog een extra put wordt geboord.            Zevenhuizen  Als gevolg van de lage reservoirdruk In de put vindt productie plaats door middel van onderbroken  productiecycli. De reservoirdruk wordt regelmatig gecontroleerd. Het is mogelijk dat er in de toekomst een  nieuwe put naar het westelijk dee! van het Zevenhuizen veld zal worden geboord.          Naast metingen aan de productie van de gasvelden, worden ook metingen gedaan aan de integriteit van de  putten. Beide bronnen van informatie kunnen leiden tot activiteiten waarvoor mogelijk een boorinstallatie  nodig is. Ook het (mechanisch of chemisch) stimuleren van de productie in een klein gedeelte van de putten  behoort tot de mogelijkheden.    Hw 35 lid | 85.3) Omvang winning (hoeveelheden per voorkomen/per jaar)    mb 24 ld De aanvraag om een winningsplan gaat uit van drie productiescenario's (Low, Mid en High Case). Reden    0 hiervoor is dat de productie niet precies op voorhand kan worden ingeschat.    Het lage productiescenario ("Low Case”) gaat uit van de resterende hoeveelheden gas die op basis van  een conservatieve inschatting met de huidige putten geproduceerd kunnen worden. Hiertoe is met behulp  van een “decline curve analysis" (DCA) gekeken naar een trend in de afname van het productieniveau ten  opzichte van de cumulatieve productie, waarbij wordt aangenomen dat de productie ophoudt wanneer de  minimum stroomsnelheid van een put bereikt wordt.    Het midden productiescenario ("Mid Case”) gaat uit van de resterende hoeveelheden gas die op basis van  een gemiddelde inschatting met de huidige putten geproduceerd kunnen worden. Hierin zijn tevens de    verwachte productieprofielen van de onlangs geboorde WIT-5 put en de eind 2015 geboorde put in het  Vries-Zuid veld (VRS-10) meegenomen. Ook is hierin de verwachte bijdrage van verdere “continuous  foam” injecties, productie optimalisatie en ontwateringsactiviteiten in putten in het Vries voorkomen  meegenomen.    Het hoge productiescenario (“High Case”) gaat uit van de resterende hoeveelheden gas die op basis van  een optimistische inschatting met de huidige putten geproduceerd kunnen worden. Hierin zijn tevens de  “high case” productieprofielen van de WIT-5 put en de VRS-10 put meegenomen, alsook een verlengd  gasproductie profiel ten gevolge van optimalisatie en ontwateringsactiviteiten in putten in het Vries  voorkomen.    In geen van deze scenario's zijn bijzondere omstandigheden meegenomen waardoor de productie  bijvoorbeeld voor langere tijd stil zou kunnen komen te liggen.    </pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>    In onderstaande grafiek wordt naast de historische productie van 2003-2015 ook de verwachte productie  weergegeven (Low-Mid-High scenario's) van de nog te verwachten gasproductie uit de voorkomens zoals  omschreven in dit winningsplan.    Winringspien Westerveld  « productie voorspelling -    mm bar ernche bange nhete  ken na  — rad    tage    POPPE OE LOE REE EEE PEPE PEPPER?         Onderstaande tabel geeft de historische jaarlijkse productie uit de voorkomens zoals opgenomen in dit  winningsplan.    De volgende tabel geeft de verwachte totale productie uit de voorkomens zoals opgenomen in dit  winningsplan. De drie eerder genoemde scenario's (Low-Mid-High) geven de onzekerheid aan met  betrekking tot de nog te verwachten hoeveelheden geproduceerd gas.         17</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>    ee    en    dadadada: i    dadadada  edad eaddeenddded   paden aadandead ede:  sds eaddnddnndde adden:    dd    tatie anje |  tay |    B5.4) Duur van de winning (per voorkomen)    De verwachte einddatum van de productie in het Westerveld systeem is volgens de huidige voorspellingen    gesteld op 2023, maar kan uitlopen tot 2028 volgens het hoge productiescenario. Het gedrag van de  bestaande en mogelijke toekomstige putten is moeilijk te voorspellen aangezien het veld bijna leeg is.    Hierdoor is de onzekerheidsmarge met betrekking tot de precieze einddatum van productie aanzienlijk.    De winning zal worden beëindigd indien de totale kosten van de productie de opbrengsten van de    productie zullen overtreffen dan wel zoveel eerder indien door onvoorziene technische of andere oorzaak    voortzetting van de winning niet plaats kan vinden.         18</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>    Mb 24 lid  Ik    B6) Stoffen die jaarlijks worden mee geprcduceerd   Met de gasproductie worden water en aardgascondensaat meegeproduceerd. De geproduceerde  hoeveelheid water en aardgascondensaat is afhankelijk van de totale gasproductie. De hoeveelheid  aardgascondensaat wordt gegeven door de (aardgas-) Condensaat Gas Ratio (CGR) en het water door    de Water Gas Ratio (WGR). Navolgend overzicht geeft bij benadering de waarden van de CGR en de  WGR per voorkomen:    Assen  Assen-Zuid    Vries-Noord  Vries-Centraal  Vrles-Zuid    Witterdiep    Zevenhuizen-West    De waarden voor de WGR stijgen naarmate de druk in het reservoir afneemt.  B7) Jaarlijks elgengebruik bij winning  Voor eigen gebruik wordt op de locatie WTV per jaar ca. 0,02 min Nm3 aangewend.    Op de centrale behandelingslocatie VRS-4 wordt per jaar voor eigen gebruik (incl. fornuis + fakkel  spoelgas + fakkel waakvlam) ca. 0,64 min Nm3 gas aangewend.    B8) Jaarlijks bij winning afgeblazen/afgefakkelde koolwaterstoffen    Het volume koolwaterstoffen dat jaarlijks op de locatie Westerveld (WTV) wordt afgeblazen (ten gevolge  van het afgaan van veiligheidskleppen dan wel onderhoud) is ca. 0,001 min Nm3.    Op de locatie VRS-4 wordt per jaar gemiddeld 0,1 min Nm3 gas afgefakkeld dan wel afgeblazen. Het  volume op VRS-4 Is hoger dan op Westerveld aangezien op de VRS-4 locatie de daadwerkelijke  gasbehandeling plaatsvindt om gas op specificatie te kunnen afleveren, terwijl op WTV slechts  compressie plaatsvindt.    Deze gegevens zijn gebaseerd op de waarden uit de jaren 2011 t/m 2014 en dienen als indicatie gebruikt  te worden voor de latere jaren.    89) Jaarlijks bij winning in de ondergrond terug te brengen delfstoffen en andere stoffen    Het vrijkomende productiewater wordt via een injectieput op de Borgsweer locatie geïnjecteerd in de diepe  ondergrond.         19</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>    nm C) Gegevens inzake bodemdaling als gevolg van de winning van koolwaterstoffen.    C1) Aard van de bodemdaling                                                                                               Door de winning van koolwaterstoffen uit olie- en gasvoerende gesteentelagen zal de druk in de poriën van  het gesteente verminderen waardoor compactie van de olie- en gasvoerende lagen optreedt. Dit  manifesteert zich aan de oppervlakte in de vorm van bodemdaling. Zie voor een uitgebreide beschrijving  van het bodemdalingsproces “Bodemdaling door Aardgaswinning -NAM-velden ín Groningen, Friesland en  het Noorden van Drenthe Status Rapport 2015 en Prognose tot het jaar 2080” (EP201511213444).          C2) Gekalibreerde bodemdaling en bodemdalingprognoses (uiteindelijk verwachte mate van  bodemdaling)            Gekalibreerd bodemdalingsmodel  De meest recente uitgebreide bodemdalingsmeting in dit gebied heeft plaatsgevonden in het jaar 2013  (Meetregister bij de meetplannen Noord Nederland 2014). Deze en alle andere beschikbare metingen uit  het verleden zijn gebruikt om een bodemdalingsmodel te kalibreren. In figuur C1 wordt de in 2013 op de  peilmerken gemeten daling sinds de nulmeting in 1975 weergegeven door punten. De blauwe lijnen geven  de contouren van de gemodelleerde bodemdaling door gaswinning.          Figuur C1: In 2013 gemeten daling in cm op de peilmerken (sinds 1975) en contourlijnen van de  gemodelleerde bodemdaling voor het jaar 2013 ten gevolge van gaswinning uit de in dit winningsplan  beschreven voorkomens én naburige voorkomens.          Om inzicht te verkrijgen over de kwaliteit van het model ten opzichte van historische metingen is boven de  in dit winningsplan genoemde producerende voorkomens een meetpunt geselecteerd waar meerdere  keren in de tijd bodemdaling is gemeten. Figuur C2 toont de resultaten voor deze meetpunten. Tevens  laat dit figuur de nog te verwachten totale bodemdaling zien. Deze totale bodemdaling wordt veroorzaakt  door productie uit het voorkomen zelf en de bodemdaling die wordt veroorzaakt door omliggende  producerende voorkomens. De tijdelijke stijging die te zien is in de modelresultaten voor punten boven  Een en Zevenhuizen wordt veroorzaakt door de injectie van gas in de Norg gasbuffer.           20</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>    errors Een    5    1980 19% 2000 2010 2020 200 2060 2030 1900 1990 2000 2010 F030 20e 2040 2030 $980 1990 2000 3610 2026 200 040 O10    01288029 Vries-Centraal 012708193 Vries-Zuid 01288211    Nen,    oi 2ftoie Eleveld    Figuur C2: Vergelijking van gemeten (groene punten) en voorspelde bodemdaling voor een peilmerk  boven ieder producerend voorkomen genoemd in dit winningsplan. De meetonzekerheid in de metingen  (gekozen als één standaard deviatie) bedraagt 4mm per meetpunt. De blauwe lijn toont de voorspelde  bodemdaling op deze locatie, met de onzekerheid (licht blauwe gebied) op de uiteindelijke bodemdaling.  De minimale onzekerheid voor de voorspelling is +/- 2cm.    Meer informatie over de bodemdalingsmodellering en prognoses is terug te vinden in het rapport  “Bodemdaling door Aardgaswinning -NAM-velden in Groningen, Friesland en het Noorden van Drenthe  status Rapport 2015 en Prognose tot het j EP201511213444)'.         21</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>    Toekomstige bodemdaling    De nog te verwachten bodemdaling door gaswinning uit de voorkomens zoals beschreven in dit  winningsplan is weergegeven in figuur C3°. De nog te verwachten bodemdaling die wordt veroorzaakt door  gasproductie uit de voorkomens in dit winningsplan bedraagt minder dan 2 cm. Aangezien het niet  mogelijk is een dergelijke kleine daling met voldoende precisie te meten, zijn er verder geen figuren getoond  die de toekomstige bodemdaling tonen boven de individuele voorkomens. Indien een significante afwijking  van de bodemdaling plaatsvindt ten opzichte van de huidige voorspelling, zal deze worden beschreven in  een herziening van het winningsplan.    Figuur C3: Nog te verwachten bodemdaling die wordt veroorzaakt door gasproductie uit de voorkomens in  dit winningsplan (2016 — 2023). De omvang van het gasvoerend gedeelte van de reservoirs is in groen  weergegeven, die van het watervoerend gedeelte in blauw. Aangezien de verwachte bodemdaling minder  dan 2cm is, zijn geen contouren getekend.    Figuur C4 toont de totale bodemdaling als gevolg van gaswinning voor het jaar 2025. Figuur C5 toont de  situatie ruim na afloop van de in dit winningsplan beschreven productieprofielen (het jaar 2080).    Het dient benadrukt te worden dat Figuur C4 en C5 de totale bodemdaling geven als gevolg van gaswinning  uit de in dit winningsplan genoemde voorkomens én de omliggende voorkomens (waaronder het Groningen  veld in het noordoosten), waar Figuur C3 de (bijna afwezige) bodemdaling laat zien door de productie van  voorkomens beschreven in dit winningsplan.    Onzekerheid in verwachte bodemdaling    Bijlage 1 in dit winningsplan geeft een overzicht van de kentallen die gebruikt zijn in de berekening van de  bodemdaling. Deze bijlage beschrijft ook de onzekerheidsanalyse voor deze bodemdalingsprognose  resulterend in een maximum en minimum bodemdalingscenario. De analyse laat zien dat ook in het  maximale scenario de verdere bodemdaling als gevolg van gaswinning uit de in dit winningsplan genoemde  voorkomens in de toekomst onder de 2 cm blijft.         2 In het verwachte “Mid Case” productiescenario zullen de voorkomens Assen-Zuid, Witten en Zevenhuizen-West niet  produceren. Mogelijke bodemdaling in het “High case” productiescenario wordt beschreven in de  onzekerheidsanalyse beschreven in Bijlage 1.    22</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>    Figuur C4: Prognose van de totale bodemdaling als gevolg van gaswinning uit de in dit winningsplan  genoemde voorkomens en de omliggende voorkomens voor 2025. De contourlijnen geven de bodemdaling  in cm aan.    Figuur C5: Verwachte eindsituatie (2080) van de totale bodemdaling als gevolg van gaswinning uit de in dit  winningsplan genoemde voorkomens en de omliggende voorkomens. De contourlijnen geven de  bodemdaling in cm aan         23</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>    C3) Omvang en aard van de schade  C3.1 Algemeen    Bodemdaling door gaswinning manifesteert zich aan de opperviakte in de vorm van een platte, zeer gelijkmatige  schotel. Die schotel veroorzaakt een zeer geringe helling van maximaal een paar centimeter over een kilometer  afstand aan het maaiveld. Zoals in figuur C3 is aangegeven, bedraagt de nog te verwachten bodemdaling door  gaswinning uit de in dit winningsplan beschreven voorkomens minder dan 2 cm over een periode van meer dan  10 jaar.    C3.2 Schade aan openbare infrastructuur door bodemdaling    Omdat bodemdaling een geleidelijk en gelijkmatig verloop heeft, wordt geen directe schade aan infrastructuur  verwacht. Niet uitgesloten is echter dat de bodemdaling gevolgen kan hebben voor het normale beheer en het  onderhoud van waterkeringen en waterlopen. Voor zover dat beheer onvermijdelijk te maken meerkosten met  zich meebrengt die, in overeenstemming met het gestelde in onderdeel C5, voor vergoeding in aanmerking  komen dan rust op NAM de verplichting die schade overeenkomstig de regels van het burgerlijk recht te  vergoeden. In sommige gevallen loopt dat via een hiertoe ingestelde commissie. In andere gevallen kunnen  afspraken worden gemaakt in bilateraal verband met de betreffende waterschappen.    C3.3 Schade aan bouwwerken door bodemdaling    Omdat bodemdaling door gaswinning een geleidelijk en gelijkmatig verloop heeft en de resulterende vervorming  (zoals scheefstand, kromming en horizontale rek) van de bovengrond zeer klein is, wordt geen directe schade  aan bebouwing verwacht. Hierbij wordt verwezen naar “Studieresultaten betreffende ongelijkmatige zakkingen in  verband met aardgaswinning in de provincie Groningen; een uitgave van de Commissie Bodemdaling door  Aardgaswinning; maart 1987”. Meer recente rapporten die mogelijke oorzaken van schade in het gebied rondom  West-Groningen? en Loppersum’ beschrijven bevestigen dit beeld.    C3.4 Schade aan natuur en milieu door bodemdaling    Bij een daling van minder dan 2 cm in gebieden met een kunstmatig peilbeheer is de mate van bodemdaling  aanzienlijk kleiner dan de jaarlijkse schommelingen in de waterstand (verschil zomer- en winterpeil). De  waterhuishouding in het gebied dat wordt beïnvloed door bodemdaling ten gevolge van gaswinning is in de loop  van eeuwen tot stand gekomen en wordt tegenwoordig volledig kunstmatig geregeld. Waterpeilen zijn vastgelegd  in peilbesluiten. Indien een relatieve stijging van het waterpeil t.o.v. het maaiveld de geldende norm dreigt te  overschrijden, zal dit worden tegengegaan door aanpassingen in de waterafvoer (compartimentering, versnelde  afvoer waterbezwaar). Het waterschap is verantwoordelijk voor het waterbeheer in het beheersgebied. De totale  bodemdaling boven de voorkomens is echter groter dan deze twee centimeter en indien nodig zullen afspraken  worden gemaakt met de betreffende waterschappen om zorg te dragen dat de geldende normen niet worden  overschreden.    C4) Maatregelen om bodemdaling te voorkomen / te beperken    Dit winningsplan beschrijft productie met behulp van al bestaande faciliteiten uit al producerende voorkomens.  De effecten door verdere bodemdaling als gevolg van de nog resterende gasproductie zijn gering. Er worden  daarom geen extra maatregelen voorzien.    C5) Maatregelen die gevolgen van schade door bodemdaling beperken of voorkomen    Zoals beschreven in sectie C3 wordt geen schade aan bouwwerken verwacht. Indien als gevolg van  bodemdaling door gaswinning de waterhuishouding of andere waterstaatkundige werken wel in betekenende  mate worden beïnvloed dan kunnen waterhuishoudkundige maatregelen worden getroffen. Als met het nemen  van maatregelen niet alle door gaswinning veroorzaakte schade afdoende kan worden voorkomen dan rust op  NAM de verplichting die schade overeenkomstig de regels van het burgerlijk recht te vergoeden.         24</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>    D) Gegevens inzake bodemftrilling als gevolg van de winning van koolwaterstoffen.    D1) Aard van de bodemtriling    Compactie van de olie- en gasvoerende lagen kan onderlinge beweging tussen gesteentelagen veroorzaken. Dit  kan zich soms aan de oppervlakte manifesteren in de vorm van bodemtrillingen. Deze Sectie D beschrijft de  risicoanalyse en mogelijke maatregelen gerelatee-d aan gasproductie beschreven in dit winningsplan.    Om de doorlatendheid van het gashoudende gesteente te vergroten kunnen operators gebruikmaken van de  hydraulische stimulatie of zuurstimulatie. De kans op schadelijke bodembeweging (trilling en daling) die zou  kunnen volgen uit deze operaties wordt als verwaarloosbaar ingeschat. Bijlage 2 geeft hiervoor een  onderbouwing.    D2) Risicoanalyse bodemtrilling    D2.1 Risico voor bodemtriltingen als gevolg van geïnduceerde bevingen door gasproductie   De winning van aardgas gaat gepaard met een daling van de druk in de ondergrond met als gevolg een  verandering van de gesteentespanningen. Deze verandering van spanning kan leiden tot plotselinge  bewegingen langs bestaande breuken, waardoor mogelijk een lichte aardbeving kan plaatsvinden. In Nederland  is/wordt uit ongeveer 140 olie- en gasvelden of het vasteland geproduceerd. Boven ongeveer 20% van de  velden zijn bevingen geregistreerd. Boven 11 velden zijn bevingen geregistreerd die ook duidelijk aan het  oppervlak voelbaar waren (Magnitude meer dan 2,0 op de schaal van Richter).    In tabel D1 is voor de voorkomens in dit winningsplan weergegeven of deze seismisch actief zijn geweest.  Tevens is per voorkomen de beving weergegeven met de grootste magnitude die in dat veld is geregistreerd.  Hieruit blijkt dat alleen bij Eleveld aan het oppervlak duidelijk voelbare bevingen zijn geweest (de laatste in  2014).    Tabel! D1: Overzicht van historische seismicitei: boven de producerende voorkomens ín het Westerveld  winningsplan. Per voorkomen is de beving met de grootste magnitude die ooit boven het betreffende  voorkomen is geregistreerd weergegeven.    oorkomen Historische bevingen Maxlmate gemeten magnitude | locatie |  EE  |  Geelbroek (Zuid    12 Vries (West) |_ 2008  pine | 199 |    ries Centraal  ries Noord    ries Zuid pa    Vries (Zuid  Geelbroek (West  ee    Onderstaande grafieken in figuur D1 geven de observaties aan voor het aantal bevingen en de magnitudes  van de bevingen per voorkomen. De laatste gra“iek laat zien dat de laatste 7 jaar alleen bevingen boven  Eleveld zijn geregistreerd.         25</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>    Aardbevingen geregistreerd In voorkomen Eleveld    |    PERT EREE REESE         ER RRRRREREES PERDEERRR EES    02,5<Ms30   92,0<M<¢2,5   o15<Ms2,0  Ms15    02,5<M 53,0   320<Ms2,5   “15<Ms20  M415    82,5<M 53,0   @2,0<Ms2,5   *1,S<Ms2,0  Ms1,5    Figuur D1: Historische bevingen voor voorkomens in dit EE Vanaf 1996 is het seismische netwerk  voldoende accuraat om ook kleine (niet voelbare bevingen) betrouwbaar te kunnen registreren.         26</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>    | Sinds het begin van de jaren negentig houden verschillende instanties, waaronder de overheid,  kennisinstituten en mijnbouwmaatschappijen, zich gezamenlijk met deze problematiek bezig.°*”* Sinds 2002  zijn bovengenoemde instanties verenigd in het Technisch Platform Aardbevingen (TPA). Hiermee is de  aanwezige kennis op het gebied van aardtrillingen gebundeld en wordt deze kennis optimaal ingezet met  gebruikmaking van de meest actuele stand der techniek. In respons op het in het Mijnbouwbesluit is onder  begeleiding van het TPA een risicoanalyse omtrent bodemtrilingen als gevolg van winning van olie of gas  uitgevoerd" '°!!. Tevens is in dit kader een samenvattend rapport uitgebracht waarin de resultaten van  bovengenoemde studies zijn geïntegreerd *. Deze rapporten zijn gepubliceerd op   d ‚nlog.nln ubsi shtml.    Recent heeft SodM een tijdelijke leidraad voor Seismische Risico Analyse (SRA) gepubliceerd'®. De SRA  voorziet in een analyse van het seismisch risico op basis van veld-specifieke kwantitatieva parameters en geeft  een richtlijn voor maatregelen die passend zijn bij een bepaaide risicocategorie die uit de analyse voigt. De  basis van de analyse en de toepassing van deze leidraad op de Westerveld voorkomens wordt beschreven in  bijlage 3.    Seismische Risico Analyse (SRA) voor de voorkomens in dit winningsplan  Bijlage 3 geeft een uitgebreid overzicht van de waarden van de parameters die gebruikt worden in de formules  zoals gehanteerd in de SRA!“ en hoe deze bepaald zijn.    De voorkomens Assen-Zuid, Witten en Zevenhuizen-West zullen volgens het verwachte “mid case” scenario  niet produceren waardoor er geen drukdaling zal plaatsvinden. Ook in het “high case” productiescenarlo voor  deze voorkomens zal de drukdaling gering zijn, waarmee de kans op seismiciteit voor dit scenario volgens de  DHAIS methodiek “verwaarloosbaar” is. Volgens de SRA zijn verdere analyses in stap 2 voor deze  voorkomens niet nodig.    Voor de voorkomens Eleveld, Assen, Een, Vries-Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid, Witterdiep en Zevenhuizen  binnen het winningsplan Westerveld is het nodig gebleken om de risico matrix te gebruiken (“Stap 2" van de  SRA zoals beschreven in bijlage 3). Voor elke factor die bepaald is voor de onder- en bovengrond wordt een  score gegeven waarbij de som van de scores een positie geeft in de matrix.    « De som van de scores voor “invloedfactoren ondergrond” (genormeerd voor de maximale score) geeft  de positie op de x-as.  « De som van de scores voor “invloedfactoren bovengrond” (genormeerd voor de maximale score) geeft  de positie op de y-as weer.  Details voor de score van elke factor is weergeven in bijlage 3.  Uitkomst van de Seismische Risico Analyse (SRA)    Figuur D2 geeft het resultaat van de SRA analyse voor de voorkomens in dit winningsplan. Uit de SRA analyse  volgt dat alle voorkomens in Categorie | vallen (laagste seismische risicocategorie).         5 Eindrapport muttidisciplinair onderzoek naer de relatie tussen Gaswinning en Aardbevingen in Noord-Nederland;  Begeteidingscommissie Onderzoek Aardbevingen, 1993  5 De relatie tussen schade aan gebouwen en lichte ondiepe aardbevingen In Nedertand; TNO Bouw, 1998  7 Selsmisch risico in Noord-Nederland; de Crook et al, KNMI, 1998  ® Kalibratiestudie schade door aardbevingen” TNO-034-DTM-2008-04435 (2009)  ® seismisch hazard van geïnduceerde aardbevingen; Wassing et al  " TNO-NITG rapporten 03-185-C (2003), 03-186-C (2004), 04-233-C (2004)  Deterministische hazard analyse voor geïnduceerde selsmiciteit (DHAIS); TNO-rapport R10188, 2012  '? Seismisch hazard van geïnduceerde aardbevingen, integratie van deelstudies; TNO/KNM!, TNO 2012 R11139  '$ Methodiek voor risicoanalyse omtrent geïnduceerde bevingen door gaswinning tijdelijke leidraad voor adressering mbb. 24,1.p,  versie 1.2, SodM, 1 februari 2016    27</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>                 invloedsfactor bovengrond                                         0.2 0.4 0.6    0.  2.0  invloedsfactor ondergrond    Figuur D2: Uitkomst van de Seismische Risico Analyse (SRA). Alle voorkomens in dit winningsplan vallen in  risico Categorie |.    0.8 1.0                                                                                                        In sectie D3 en 04 wordt beschreven welke mogelijke risico's en maatregelen gekoppeld zijn aan deze  risicocategorie. In onderdeel DS worden de schade beperkende maatregelen en condities voor eventuele  vergoedingen in geva! van schade uiteengezet.  D3) Omvang en aard van de schade    D3.1 Schade aan openbare infrastructuur door bodemtrillingen            In het verleden is onderzoek uitgevoerd naar de mogelijke schade aan buisleidingen door potentiele  aardbevingen!“ Hierin wordt onder andere geconcludeerd dat mogelijke schade door geïnduceerde  aardbevingen klein zal zijn (zowel in mogelijk aantal als ernst).    D3.2 Schade aan bouwwerken door bodemtrillingen          De praktijkervaring met gasproductie in Nederland over de afgelopen jaren leert dat lichte aardbevingen ten  gevolge van gasproductie in de meeste gevallen niet leiden tot schade. Toch kan de kans op schade aan  bebouwing in de nabije omgeving van het epicentrum van een geïnduceerde aardbeving niet worden uitgesloten.  Hierbij speelt zowel kwetsbaarheid van de bebouwing als de intensiteit van de beving een belangrijke rol. Al in  1998 is voor Noord-Nederland door het KNMI beschreven’ dat de maximaal te verwachten intensiteit bij het  optreden van een dergelijke geïnduceerde aardbeving ongeveer VI-VIl op de Europese Macroseismische Schaal  is. Dat betekent (kwalitatief) dat in het ernstigste geval in de nabijheid van het voorkomen lichte, niet  constructieve schade kan optreden aan meerdere gebouwen en matige schade (lees, scheuren in muren tot  constructieve schade in het uiterste geval) aan enkele gebouwen. Dit laatste wordt bevestigd door de resultaten  van de seismische hazard studie van TNO-NITG'°.In deze studie zijn ook voor de Vries en Eleveld voorkomens    4 Deltares 2010 Schade aan buisleiding door aardbeving  YS Wassing en Dost, 2012, TNO 2012 R11139    28</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>    de resultaten getoond voor de berekeningen van de maximale horizontale pieksnelheden boven en rondom deze  voorkomens. Deze berekeningen bevestigen dat er een kleine kans op schade bestaat door geïnduceerde  bevingen boven of rondom deze voorkomens.    De omvang van het gebied waar mogelijk schade kan optreden wordt bepaald door de magnitude, de diepte en  de duur van de beving en de lokale grondsamenstelling en aard en conditie van de bebouwing. Bij een beving  die krachtig genoeg is om schade te veroorzaken, is het aantal potentiële schadegevallen binnen dit gebied sterk  afhankelijk van de dichtheid van bebouwing, terwijl de mate van schade (geen, lichte, matige) op een bepaalde  afstand van het epicentrum in grote mate wordt bepaald door het type bebouwing, de staat van onderhoud en de  lokale bodemgesteldheid. Deze afhankelijkheid wordt verder beschreven in het TNO rapport’.    De tabel hieronder geeft de historische schademeldingen, gerelateerd aan bevingen in voorkomens genoemd in  dit winningsplan. Voor al deze meldingen betreft het “lichte, niet constructieve schade” die vergoed is (of wordt)  wanneer duidelijk is dat de schade veroorzaakt is door NAM.    Jaar van  schademelding Datum beving Bevend veld Aantal meldingen    ME EC CC   om |B |  ME EN CC  ME CC CC  EC  er [ee    D4) Maatregelen om bodemtrillingen te voorkomen / te beperken    Het KNMI kan met behulp van het huidige monitoringsnetwerk aardbevingen met een magnitude van 1,5 en  groter lokaliseren. De leidraad'®, geeft aan dat voor de voorkomens in risicoklasse | geen additionele  monitoringmaatregelen hoeven te worden getroffen.    Eventuele verdere monitoring zal evenwel in overweging genomen worden. Hierover zal overleg met de  omgeving plaatsvinden. Hierbij kan gedacht worden aan het plaatsen van versnellingsmeters boven de  seismisch actieve voorkomens in dit winningsplan.    D5) Maatregelen die gevolgen van schade door bodemtrillingen beperken of voorkomen    Voor mogelijke schade veroorzaakt door aardbevingen die worden veroorzaakt door gaswinning rust op de NAM  de verplichting deze te vergoeden overeenkomstig de regels van het burgerlijk recht. Er is een schaderegeling  opgesteld voor schade veroorzaakt door aardbevingen als gevolg van gaswinning en/of opslag. Deze regeling is  beschreven op de website www.namplatform.nl en in de folder “Bodemdaling” (www.nam.nl).    t  Ondertekening Datum: J (5 / / 6  Plaats: Asse    Naam:  Functie: Asset Manager Land         29</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>    Bijlage 1: Kentalien bodemdaling en onzekerheidsanalyse bodemdaling    Enkele algemene kentallen voor de In dit winningsplan beschreven voorkomens zijn samengevat in Tabel 1.1. Deze  (gemiddelde) kentallen reflecteren een zeer vereenvoudigd model van de voorkomens. De omvang van de  voorkomens worden weergegeven in figuur C3, waarbij in groen het gasvoerend en in blauw het watervoerend  gedeelte is aangegeven van het reservoir dat expliciet wordt gemodelleerd in het reservoir model. Dit reservoirmodel  ligt ten grondslag aan de bodemdalingsberekeningen zoals gepresenteerd in dit winningsplan.    Tabel 1.1: Enkele kentallen ter indicatie van de in dit winningsplan beschreven voorkomens.    Vries- Vdes-Noord  | certaa | ereen |    Diepte veld [m) ”  Gemiddelde dikte reservoir [m | 138 |  Initiële druk [bar 342 |  Druk in 2016 [bar | 80 |  |Eindduk sd ae  Cm [107 bar    PO         1) Eleveld: De drukken in de tabel geven de gemiddelde reservoirdruk weer over de compartimenten.   2) Witterdiep, Assen-Zuid Witten en Zevenhuizen-West: Geen verwachte (verdere) productie in Mid Case   3) Dit betreft de totale dikte van de zandsteenlaag (water- plus gasvoerend gedeelte). Voor het Assen  voorkomen is de dikte van de gaskolom genomen omdat het watervoerend gedeelte van de zandsteenlaag in  drukcommunicatie staat met de Norg UGS die zich op een hogere gemiddelde druk bevindt.    Onzekerheidsanalyse voor de bodemdalingsprognose   Om een inschatting te maken van de onzekerheid over de toekomstige bodemdaling voor de voorkomens in dit  winningsplan is de onzekerheid in de Cm (compressibiliteit) gecombineerd met de verschillende depletiewaarden (DP)  die volgen uit de scenario's voor de productievoorspellingen. De Cm onzekerheid bevat meerdere componenten:  onzekerheid over het compactiegedrag, onzekerheid over de depleterende dikte en onzekerheid over de  compressibiliteit op basis van coreplug metingen. Niet al deze onzekerheden zijn kwantitatief te bepalen en daarom is  er voor een inschatting ervaring uit het verleden gebruikt. Voor een nieuw voorkomen op land wordt deze onzekerheid  geschat op 75% op basis van ervaring uit het verleden. Na één of meerdere bodemdalingsmetingen is meer kennis  beschikbaar gekomen over de combinatie van de depleterende dikte en compressibiliteit waarmee de onzekerheid  geschat wordt op 25%. De onzekerheid voor de DP volgt uit de reservoirmodellen voor de “low-mid-high case”. De  vermenigvuldiging van de Cm met de DP geeft een maat voor de compactie. Wanneer een hoge Cm met een hoge  DP wordt vermenigvuldigd geeft dit een maximum scenario voor de onzekerheid. Een combinatie van lage waarden  geeft een minimum.    ' Voor “diepte veld” is hier de minimale diepte van de top structuurkaart gebruikt    30</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>    De verwachte bodemdaling is doorgerekend met de Geertsma en van Opstal methode'’. Om de impact van de  onzekerheid in de gekozen parameters te berekenen is gebruik gemaakt van Geertsma'®. Geertsma geeft een  eenvoudige formule om de maximale bodemdaling te berekenen voor een cilindrisch compacterend reservoir:    D /r    Ji + 7a    De straal van dit model (effectieve reservoir straal in Tabel 1.2) is dusdanig gekozen dat de verwachte bodemdaling in  het diepte punt overeenkomt met de waarde die word: berekend met het Geertsma en van Opstal model. Na deze  kalibratiestap wordt de bovenstaande formule gebruikt om de onzekerheid voor de bodemdaling te bepalen.    Hmax = 2Cm(1—v) APH { 1-    Waarbij:   D: Diepte veld [m]   H: Depleterende reservoir dikte [m), in deze analyse constant gehouden omdat de onzekerheid over de depleterende  dikte verdisconteerd is in de Cm onzekerheid.   AP: reservoir depletie (huidige druk — eind druk) [bar]   v: Poisson's ratio [-]   R: “effectieve" straal van het veld (m], waarbij de straal wordt gekozen op basis van een vergelijking tussen de  maximale voorspelde bodemdaling boven de verschillende voorkomens zoals berekend met het bodemdalingsmodel  gebaseerd op de werkelijke veldgeometrie.   Cm: Compressibiliteit van het veld [10° bar]    De parameters die gebruikt zijn in deze onzekerheidsanalyse zijn te vinden in Tabel 1.2. Tabel 1.3 toont de  onzekerheden zoals bepaald voor de voorkomens in dit winningsplan.    Tabel 1.2: Parameters voor de bepaling van de bodemdalingsonzekerheid met de Geertsma formule    Nog te  verwachten Depleterende Reservoir | Effectieve  Compressibiliteit drukdaling reservoir diepte reservoir Polsson’s  Voorkomen ä straal (m) ratio    Assen   Assen-Zuld   Een   Eleveld  Vries-Centraal  Vries-Noord ZIE TABEL 1.1  Vries-Zuid   Witten   Witterdiep  Zevenhuizen  Zevenhuizen-West         Geertsma J. and Van Opstal G., “A Numerical Techn que for Predicting Subsidence Above Compacting Reservoirs  Based on the Nucleus of Strain Concept”, Verhandelingen Kon. Ned. Geol. Mijnbouwk. Gen., Vol. 28, pp. 63-78,  1973a.   ® Geertsma, J., A basic theory of subsidence due to reservoir compaction: The homogeneous case, Verh. K. Ned.  Geol. Mijnbouwkd. Genoot., 28, 43 — 62, 1973a.    31</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>    Tabel 1.3: Onzekerheid voor de voorspelde bodemdaling per voorkomen door productie uit het betreffende  voorkomen (2016 tot einde productie)    Te verwachten drukdaling (bar)  Ondergrens    Mid Case Low Case High Case bodemdaling in    productie productie productie | Compressibilitelt Onze  scenarto scenario scenario 20° bar”    Assen   Assen-Zuid* , Geen daling Geen daling  Een <2 <2  Eleveld <2 <2  Vries-Centraal <2 <2  Vries-Noord , <2 <2  Vrles-2u\d R <2 <2    Witten® Geen daling Geen daling  Witterdiep    Zevenhulzen         Zevenhuizen-West®    * De velden Assen-Zuid, Witten en Zevenhuizen-West zullen in het verwachte Mid Case en Low Case scenario nooit produceren waardoor er In  deze scenario's voor deze voorkomens geen bodemdaling zal optreden door productie uit deze voorkomens.    Aquifers (watervoerende lagen)   Mogelijke drukdaling in de aquifers zal leiden tot bodemdaling. Voor de aquifers die behoren tot de voorkomens in dit  winningsplan wordt aangenomen dat ze tijdens de productieperiode voor 50% meedalen met de gasdruk. Dit betekent  dat wanneer de gasdruk met 200 bar is gedaald, de druk in de aangrenzende aquifers met 100 bar is gedaald. Na de  productieperiode wordt aangenomen dat de druk in de aangrenzende aquifers gelijk is aan die in het gasveld.    De verwachting is dat met deze aanname de compactie in de aquifers en daarmee de bodemdaling boven deze  aquifers overschat wordt in de berekeningen. Deze verwachting wordt bevestigd door de vergelijking tussen het model  en de metingen zoals getoond in figuur C1: de gemodelleerde bodemdaling is over het algemeen hoger dan de  gemeten bodemdaling boven de aquifers. Aangezien de aanname over de drukdaling in aquifers al conservatief is, is  er verder geen onzekerheidsanalyse uitgevoerd voor de drukdaling in de aquifers.    32</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>    Bijlage 2: Risico voor bodembeweging als gevolg van reservoirstimulatie    Risico voor bodembeweging als gevolg van zuurstimulatie van het reservoir   De kans op eventuele bodembeweging als gevolg van een kortdurende zuurstimulatie is verwaarloosbaar gezien de  beperkte volumes die gebruikt worden, Dit is een activiteit die met grote regelmaat en wereldwijd in de olie en gas  industrie toegepast wordt en voor zover bekend zijn dergelijke gevolgen nog nooit gerapporteerd.    Risico voor bodembeweging als gevolg van hydraulische stimulatie van het reservoir    Hydraulische stimulatie - Algemeen   Om de gaswinning te bevorderen, of op gang te brengen, zijn werkzaamheden op bestaande locaties mogelijk. Om de  doorlatendheid van het gashoudende gesteente te vergroten gebruiken operators de hydraulische stimulatie-techniek.  Deze techniek wordt al sinds de jaren 50 regelmatig en succesvol toegepast in Nederland. Dankzij gebruik van deze  techniek wordt er meer aardgas uit bestaande en nieuwe gasvelden geproduceerd.   Bij hydraulische stimulatie wordt vloeistof onder hoge druk via de boorput in het gasveld gebracht. Door de hoge druk  ontstaan op gecontroleerde wijze plaatselijk kleine scheuren in het gashoudende gesteente dat zich meestal op een  diepte van ruim drie kilometer bevindt. De vloeistof bestaat uit water (90%), chemicaliën (2%) en kleine keramiek  korrels (8%). De korrels blijven als opvulmiddel in het gesteente achter. Zij houden de gecreëerde scheuren open  zodat het gas gemakkelijker naar de boorput kan stromen. Meer dan de helft van de vloeistof wordt weer  teruggewonnen, de rest blijft achter in het gashoudende gesteente en kan daaruit niet vrijkomen.    Verdere uitleg over de techniek en werkzaamheden op locaties waar gestimuleerd wordt staan beschreven op de  website van NAM (nam.nl). Onder de algemene informatie bevindt zich ook een document “Risico duiding  conventioneel fracken in Nederland” waarin meer achtergrond informatie wordt gegeven.    Analyse van een mogelijk seismische dreiging   De seismische dreiging geassocieerd met hydraulische stimulatie in Nederland wordt als zeer laag ingeschat. In de  afgelopen SQ jaar zijn in Nederland meer dan 220 stimulaties uitgevoerd. Hierbij zijn geen voelbare bevingen  geconstateerd.    Dat de kans op seismiciteit zeer klein is wordt bevestigd in het rapport van Witteveen en Bos (W&B) uit 2013  (Witteveen en Bos, “Aanvullend onderzoek naar mogelijke risico's en gevolgen van de opsporing en winning van  schalie- en steenkoolgas In Nederland”, Rapport aan Ministerie EZ, 2013). In dit rapport is een mogelijk verband  tussen hydraulische stimulatie en aardbevingen onderzocht, aan de hand van alle sinds 1986 uitgevoerde stimulaties  in Nederland en de waarnemingen van aardbevingen gedurende die periode. Hierin wordt gesteld dat er geen  duidelijk verband is tussen hydraulische stimulatie en aardbevingen. Van de 94 bestudeerde stimulaties kan er bij  slechts 1 stimulatie een mogelijk verband met een aan het oppervlak niet voelbare beving niet volledig uitgesloten  worden.    Locatie specifieke risico analyse voor hydraulische stimulatie   Zonder een specifiek boorplan (voor nieuwe putten) of, in geval van het stimuleren van een bestaande put, een  specifiek stimulatieplan ís het niet mogelijk om een locatie specifieke risico analyse of duiding te geven. Deze zal  worden vastgelegd in een werkveiligheidsplan dat als onderdeel van een VG aanvraag ingediend zal worden bij elk  gericht boorplan of stimulatieplan.    In die locatie specifieke risico analyse zal ingegaan worden op:  - Status en integriteit van de put  - _ Integriteit van de afdekkende lagen  -__ Hydraulische stimulatie (gebruikte vloeistof samenstelling en —-volumes, afstand van gekarteerde breuken)  -  Injectiedrukken en gevolg voor spanningscondities in het reservoir  - _ Locatie van de put ten opzichte van waterwingebieden en intrekgebieden    33</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>    Bijlage 3: Samenvatting SRA en gebruikte gegevens m.b.t. de SRA voor de  voorkomens in dit winningsplan    Samenvatting SRA    Recent heeft SodM een tijdelijke richtlijn voor Seismische Risico Analyse (SRA) gepubliceerd (methodiek voor  risicoanalyse omtrent geïnduceerde bevingen door gaswinning tijdelijke leidraad voor adressering mbb. 24.1.p,  versie 1.2, SodM, 1 februari 2016). De SRA gaat uit van het schema zoals getoond in Figuur 3.1.              Screening Potentieel  Stop 1  oO @&=  Ss  &  =  =    Figuur 3.1: Schematische weergave van de verschillende stappen en risico categorieén (I, Il, Ill) in de seismische  risico inventarisatie (conform SodM, 2016)    Stap 1:  In stap 1 worden alle voorkomens bekeken. De voorkomens die direct in risicocategorie | (zeer laag seismisch  risico) vallen worden gekarakteriseerd doordat ze:   e _Voorkomens zijn die niet seismisch actief zijn geweest.   e _Voorkomens zijn waarvoor de kans laag is dat ze in de toekomst seismisch actief kunnen worden (volgens  de DHAIS “Deterministische hazard analyse voor geïnduceerde seismiciteit” methodiek) en/of waarvoor op  basis van reservoircompactie of mogelijke breukverplaatsing de waarde voor de mogelijke maximale  bevingsmagnitude (Mmax) laag uitvalt (M < 2,5).   e _Voorkomens die niet meer produceren.    Voorkomens die niet aan deze criteria voldoen schuiven door naar stap 2.    Stap 2:  In deze stap worden alle voorkomens bekeken die  e seismisch actief zijn geweest en  * een hogere toekomstige kans op seismiciteit hebben (volgens de DHAIS methodiek) en waarvoor op basis  van reservoircompactie of mogelijke breukverplaatsing de waarde voor Mmax (“maximale  bevingsmagnitude”) hoger uitvalt dan M=2,5    In stap 2 wordt op basis van een risico matrix benadering het risico van geïnduceerde aardbevingen verder  gekwalificeerd. Figuur 3.2 geeft een schematische weergave van de verschillende factoren die bepalen of een  geïnduceerde beving kan resulteren in een sterke grondbeweging (de “invloedfactoren ondergrond") en de  verschillende factoren die invloed hebben op de grootte van de mogelijke gevolgen (de “invloedfactoren  bovengrond”).</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>         Figuur 3.2: Schematische weergave. van de bedrei ingen en gevolgen van geïnduceerde bevingen en de  verschillende invloedfactoren die daarbij een rol spelen (So M, 2016).    In de risico matrix analyse worden de verschillende factoren zoveel mogelijk kwantitatief geanalyseerd en op basis  van de uitkomst per factor gerankt. Over de scores van de individuele factoren wordt gesommeerd, zodat een  totaalscore voor zowel de invloedfactoren ondergrond als de invioedfactoren bovengrond wordt bepaald. Deze    worden genormaliseerd met het maximaal te behalen aantal punten voor ondergrond cq. bovengrond en in de risico  matrix tegen elkaar uitgezet waarmee kwalitatief een risicocategorie wordt bepaald (zie figuur 3.3).    1  09  08  07 f  06  05  0d  03  0.2    01         Q  0    as 02 03 04 OS 06 OF O8 0. 1  invioedsiactor ondergrond    Figuur 3.3: De risicomatrix. De zwarte lijnen zijn lijnen van gelijk genormaliseerd risico. De verdeling in categorieën is  gedaan op basis van 1/3 en 2/3 van het genormaliseerde risico. (SodM, 2016).    De mogelijke seismische dreiging volgt uit een analyse en score van de volgende invloedfactoren voor de  ondergrond:  e Veld indicator DHAIS. Dit is een methode die beschrijft hoe — per voorkomen - de kans op het mogelijk  optreden van een beving kan worden berekenc aan de hand van ondergrondse kenmerken.  « Realistisch sterkste beving (Mmax).Voor een realistische inschatting van de sterkste beving zijn twee  verschillende benaderingen genomen:  1. een bepaling van de compactie-energie die beschikbaar is in een producerend gasveld en kan leiden tot  een beving en  2. een maat voor de mogelijke bevingsmagnitude als de langste breuk in het producerende veld in zijn  geheel in één keer in beweging zou komer.    35</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>    Methode [1] resulteert doorgaans in lagere waardes voor Mmax dan methode [2]. Dit kan er op duiden dat  de totale hoeveelheid beschikbare energie die tot een beving kan leiden waarschijnlijk niet voldoende is om  de grootste breuken in een veld in één keer in beweging te brengen.   e Ligging van het voorkomen. In de SRA methodiek (SodM, 2016) wordt er een onderscheid gemaakt tussen  velden ten noorden van de lijn Amsterdam-Arnhem en velden ten zuiden van deze lijn. Dit onderscheid is  gemaakt op basis van observaties. Er is nog nooit een aardbeving waargenomen ten zuiden van de lijn  Amsterdam-Arnhem.   « Opslingering: de ondiepe ondergrond kan een opslingering veroorzaken van de seismische golven en wordt  daarom boven het veld gekarakteriseerd. Voor relatief slappe ondergrond (veen, klei) is dit effect groter dan  voor relatief stevige ondergrond (zand)    Het mogelijke gevolg van een beving volgt uit een analyse en score van de invloedfactoren bovengrond:  bevolkingsdichtheid, industrie, speciale gebouwen, vitale infrastructuur en de aanwezigheid van dijken.  e Voor de bepaling van de bevolkingsdichtheid wordt de CBS Statline data gebruikt; hierbij krijgt de categorie  flats/appartementencomplexen extra aandacht in de uiteindelijke score.  e _ Industriële inrichtingen, speciale gebouwen en vitale infrastructuur en dijken worden in kaart gebracht m.b.v.    de risicokaart. (http://www. risicokaart.nl)    De laatst genoemde drie factoren (speciale gebouwen, vitale infrastructuur en de aanwezigheid van dijken) zijn van  invloed op een mogelijk gevolgrisico voor schade en veiligheid. Het is echter zeer onwaarschijnlijk dat de  geïnduceerde bevingen kunnen leiden tot een dergelijk gevolgrisico omdat de bevingen te zwak zulten zijn om een  bedreiging te vormen voor deze objecten. Deze gevolgen zijn tot nu toe dan ook nooit waargenomen.    indien uit het voorgaande blijkt dat voorkomens binnen een Winningsplan in risico categorie III vallen gaan deze  door naar Stap 3    Stap 3:   In deze stap worden alleen de voorkomens die in Categorie Il vallen verder bestudeerd. Voor deze voorkomens dient  een Kwantitatieve Risico Analyse uitgevoerd te worden. Van alle bekende voorkomens in Nederland valt alleen het  Groningen gasveld in deze categorie.    Uitwerking SRA voor de voorkomens in dit winningsplan  Stap 1: Inschatten risicopotentieel voor de verschillende voorkomens    De kans op beven van een olie- of gasvoorkomen   In de studie ‘Deterministische Hazard Analyse voor Geïnduceerde Seismiciteit (DHAIS)” is onderzocht welke  eigenschappen (geologische, productietechnische en geomechanische eigenschappen) van de olie- en  gasvoorkomens invloed hebben op het wel of niet optreden van aardbevingen. In 2012 is een update van deze  studie uitgevoerd, waarin alle nieuwe data zijn meegenomen tot mei 2010.   Aan de hand van de volgende parameters van een olie- of gasvoorkomen wordt de kans op beven van dat  voorkomen bepaaid:    - DP/Pini: De ratio van drukval (DP) en initiële druk (Pini) in het reservoir,    - E: de verhouding tussen de Young's moduli (stijfheidsmoduli) van de ‘overburden’ en het    reservoirgesteente;  E = B ardon  Waarbij : Ene serwn    - B: een maat voor de breukdichtheid van het reservoir.    p= breukopperviakte”® _ hh? _ hh? vh  brutogesteentevolume = A-h A    Waarbij. h= De totale breuklengte van de Intra reservoir breuken en de randbreuken van het voorkomen in meters;  h = De maximale dikte van de gaskolom van het voorkomen in meters:  A = De opperviakte van het voorkomen gemeten binnen de GWC dieptecontour (in vierkante meters):    19 TNO-rapport NITG 04-171-C. Van Eijs, 2004. Deterministische hazard analyse voor geïnduceerde seismiciteit  20 TNO-rapport 2012 R10198. Van Thienen, 2012. Deterministische hazard analyse voor geïnduceerde seismiciteit in Nederland.    36</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>    De combinatie van de parameterwaarden geven een kans op beven voor een bepaald voorkomen gedurende de  productietijd.    DP/P „228%    B > 0,86 en 1.015 E < 1,33: P,= 0.102 0.05  OP/P,4<28%    De waarden die zijn gebruikt in de bepaling van de DHAIS kans zijn gegeven in Tabel 3.1.         Tabel 3.1: Invoergegevens voor de bepaling van de DHAIS en de DHAIS kansen    Reservoir  dikte / tnkiëie je Maximale Aantal  gaskolom®* t wasrgenomen aardbevingen    Assen <5 per Jaar 42%  Een <5 per jaar 42%    Eleveld <5 per jaar bevend veld    Vries-  Centraal  Vries-Noord j <5 per jaar bevend veld    <5 per jaar bevend veld    Vries-Zuid <5 per jaar bevend veld  Witterdlep <5 per jaar bevend veld  Zevenhuizen <5 per jaar 19%  Assen-Zuid . J <5 per jaar verwaarloosbaar  Witten . . <5 per jaar . verwaarloosbaar  Zevenhuizen-  West   * De getoonde drukdaling en de DHAIS waarden van de voorkomens Assen-Zuid, Witten en Zevenhuizen-West zijn volgens het High Case  productie scenario. Omdat in het verwachte scenario deze voorkornens niet zullen produceren zal er geen drukdaling plaatsvinden en is de DHAIS  kans voor deze voorkomens in de Mid Case verwaarloosbaar.    * Voor de DHAIS berekening wordt zowel de hoogte van de gaskolom als de totale reservoir dikte beschouwd. Het minimum van deze twee wordt  gekozen voor de berekening van de “B” waarde zoals voorgeschreven door de DHAIS msthodiek.    <5 per jaar , verwaarloosbaar         Realistisch sterkste beving   Naast de kans op beven, wordt ook de waarde voor de realistisch sterkste beving (Mmax) bepaald om tot een  oordeel te komen of een niveau 2 analyse noodzakelijk is. Er worden twee methoden gebruikt om de Mmax waarde  te bepalen: op basis van breukgeometrie en op basis van energiebalans. In de Seismisch Risico Analyse leidraad  worden beide methoden gebruikt. Voor de berekeningen van de Mmax is uitgegaan van de standaardwaarden voor  de “stress drop” en “partitie co@fficiënt” die gegeven zijn in de leidraad (respectievelijk 5 MPa en 0,01). De veld  specifieke waarden die benodigd zijn voor de berekeningen en de uitkomsten voor de Mmax staan vermeld in Tabel  3.2 (behalve voor de voorkomens met verwaarloosbare DHAIS kans, zoals Assen-Zuid, Witten, Zevenhuizen-West).    Tabel 3.2: Invoergegevens voor de bepaling van de Mmax, en de Mmax waarden volgens de twee methoden    Langste  breukiengte Breukhoogte Mmax Mmax  km Poisson's ratio m) energiebalans breukstip    Assen   Een   Eleveld  Vries-Centraal    Vries-Noord  Vries-Zuid  Witterdiep  Zevenhuizen         37</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>    Stap 2: Risico matrix   De voorkomens Assen-Zuid, Witten en Zevenhuizen-West zullen volgens het verwachte “Mid Case” scenario niet  produceren waardoor er geen drukdaling zal plaatsvinden. Ook in het high case productie scenario voor deze  voorkomens zal de drukdaling gering zijn, waarmee de kans op seismiciteit voor dit scenario volgens de DHAIS  methodiek “verwaarloosbaar” is. Volgens de SRA zijn verdere analyses in stap 2 voor deze voorkomens niet nodig.  Voor de voorkomens Eleveld, Assen, Een, Vries-Noord, Vries-Centraal, Vries-Zuid, Witterdiep en Zevenhuizen  binnen het winningsplan Westerveld is het nodig gebleken om de risico matrix te gebruiken (“Stap 2” van de SRA).  Voor elke factor die bepaald is voor de onder- en bovengrond wordt een score gegeven waarbij de som van de  scores een positie geeft in de risico matrix.    In dit deel van de bijlage worden de figuren en tabellen getoond die gebruikt zijn om tot een risicobeoordeling te  komen. Figuur 3.4, 3.5 en 3.6 tonen de situaties voor respectievelijk “Bevolkingsdichtheid”, “Industriële inrichtingen”,  “Speciale gebouwen en vitale infrastructuur” en “Dijken”. Figuur 3.7 toon de kaart van de grondsoorten in de ondiepe  ondergrond kaart om de mate van opslingering te bepalen. Tabel 3.3 A en B toont de evaluatie en scores voor de  invloedfactoren. De risico matrix is afgebeeld in Figuur D2 (sectie D van dit winningsplan).    </pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>    ef te    ts  Figuur 3.4: Overzicht van de bevolkingsdichtheid boven de in dit winningsplan genoemde voorkomens.    ries (-Noord, -Centraal, -Zuid)  rte, + 3 as         39</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>    Figuur 3.5: Overzicht van de industriële inrichtingen (rode punt), ziekenhuizen (groene plus) onderwijsinstellingen  (groene driehoek), tehuizen (groene x) en publieksgebouwen (groene ruit) boven de in dit winningsplan genoemde  voorkomens. De rode cirkels geven de 5 km straal rond voorkomens aan die relevant is voor de SRA.    -         Midctârf.nr ar    Figuur 3.6: Overzicht van de dijken. De rode cirkels geven de 5 km straal rond voorkomens aan die relevant is voor de  SRA.</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>    TT  \    9TO0C-6-         GB Masse ‘special study soils’  CJ kiasse ‘stijve grond’  ER klasse ‘slappe grond’    Figuur 3.7: Overzicht van de grondsoorten in de ondiepe ondergrond om de mate van opslingsring te bepalen    Uit de analyse op basis van bovenstaande figuren volgen de scores voor de verschillende factoren. Deze zijn per  voorkomen inclusief onderbouwing en uitkomst, weergegeven in Tabel 3.3.    41</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>    Tabel 3.3: Kwantitatieve evaluaties (A) en daaruit voortkomende scores (B) voor de invloedfactoren onder- en    bovengrond    Vries-Zuld    Bevend  veld met  M kleiner   dan 4,5    Mo>z 1,5  minder  dan 5  bevingen  per jaar    Boven de  ijn  Amsterdam  - Arnhem    Boven de  (ya  Amsterdam  - Arnhem    Amsterdam  - Arnhem    Boven de  lijn  Amsterdam  - Arnhem    Boven de  jn  Amsterdam  - Arnhem    Boven de  lijn  Amsterdam  - Arnhem    Alle  methodes  3,1-3,5    Boven de  lijn  Amsterdam  - Arnhem    1  methode  3,1-3,5    Boven de  lijn  Amsterdam  - Arnhem    Bevolkingsdichtheld  (aantal Inwoners per    12000 - 2500 en/of  500-1000 met  flats/app.    < 10% slappe  grond    500 - 1000 en/of  250-500 met  flats/app.    < 10% slappe  grond    250 - 500 en/of <250  met flats/app.    < 10% slappe  gerond    250 - 500 en/of <250  met flats/app.    < 10% slappe  grond    < 10% slappe  grond    250 - 500 en/of <250  met flats/app.    1000 - 2500 en/of  500-1000 met  flats/app.    < 10% slappe  grond    1000 - 2500 en/of  500-1000 met  flats/app.    < 10% slappe  grond    500 - 1000 en/of  250-500 met  flats/app.    < 10% slappe  grond    Meerdere  direct boven  het veld    1 boven het  veld en/of  meerdere   binnen 5 km   rond het  veld.    Meerdere  direct boven  het veld    Meerdere  direct boven  het veld    1 boven het  veld en/of  meerdere   binnen S km   tond het  veld.   1 boven het  veld en/of  meerdere   binnen 5 km   rond het  veld.   1 boven het  veld en/of  meerdere   binnen 5 km   rond het  veld.   1 boven het  veld en/of  meerdere   binnen 5 km  rond het   veld.    Speciale gebouwen en  vitale Infrastructuur    1 ziekenhuis en/of  energievoorziening  direct boven het veld of  meerdere binnen 5 km  rond het veld. Meerdere  schoten, tehuizen en/of  publieksgebouwen  direct boven het veld    1 school, tehuis en/of  publieksgebouw boven  het veld of meerdere  binnen 5 km rond het  veld.    1 ziekenhuis en/of  energievoorziening  direct boven het veld of  meerdere binnen 5 km  rond het veld. Meerdere  scholen, tehuizen en/of  publieksgebouwen  direct boven het veld    1 ziekenhuis en/of  energlevoorziening  direct boven het veld of  meerdere binnen 5 km  rond het veld. Meerdere  scholen, tehulzen en/of  publieksgebouwen  direct boven het veld    1 school, tehuis en/of  publieksgebouw boven  het veld of meerdere  binnen 5 ken rond het  veld.    1 school, tehuis en/of  publieksgebouw boven  het veld of meerdere  binnen 5 km rond het  veld.    1 school, tehuis en/of  publieksgebouw boven  het veld of meerdere  binnen S km rond het  veld.    1 school, tehuis en/of  publieksgebouw boven  het veld of meerdere  binnen 5 km rond het  veld.    Primaire  dijken binnen  5 km rond  het veld  en/of  secundaire  dijken boven  het veld    Geen dijken  binnen 5 km  rond het veld    Secundaire  dijken binnen  5 km rond  het veld    Secundalre  dijken binnen  5 km rond  het veld    Secundaire  dijken binnen  5 km rond  het veld    Secundaire  dijken binnen  S km rond  het veld    Secundaire  dijken binnen  5 km rond  het veld    Secundaire  dijken binnen  5 km rond  het veld         42</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>    score Invloedfactoren ondergrond score Invloedfactoren bovengrond |    if                                                                                     Assen                  Een  Eleveld  Vries-Centraal  Vries-Noord  Veles-Zuid  Witterdiep  Zevenhuizen                                              me ew ww  a oe od  Ny NN NM NM NM ON NM  oo 00 00090 090  NW WwW eee Ww  wwww ke & w &  Nw NY NS Ww WwW NW  NNN NN hw OO WwW          43</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>    Bijlage 4: Geologische kaarten voor de voorkomens  Doorsnede Assen voorkomen    «00 800 4200 1600    Vertical exaggeration x3  {All degthe in m TVMAP)    ° = to.  teed  120000    Pvi2_GLEVELD_PF_AMB_340ct14_Poot-Drill.pet    </pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>    Kaart Assen voorkomen  Roo _ nx    a                              45</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>    9%    “00 3080 3000 200 3800 2000 2800    „00 “3080 0 3300 5800 3200 2200 100    N-S Cross section of the Assen-Zuld Fieid    > i  i  i    ,    /    7 1  /    /    ,         Zechetein  Retiagendes  (EBD cwrenpee Gusts  (ER ntevetapes Govt  NAM «=: WHPLA Cow. or. SP 29 TEEDNODONERZ dann Seth Odibaon  10 as 8 8 1980 bend a 208 End =                   U9WOYIOOA pinz-uessy epaussoog</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>    Kaart Assen-Zuid voorkomen    ara    \A                   47</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>    Sv    1380 10 10 « 01e “e =D MP MW NM Ze    NW-SE Cross section of the Een Field         ! 1  1 ‘    USWOYJOOA Uy epeusIood</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>    Kaart Een voorkomen    Groningen  NAM    Project name:   Een _and_ZVH_Feb2012_Mariana_Deterministic.pet  All depths in metres below NAP   Coordinate Projection: RD   Contour interval: 60 m    * Nederlandse Aardolie Mi BV | Project: WIPLA              Drenthe    NAM                  Een   Top Rotliegend  (RO)   |__Author. LandAsset | Date: Aug 2015 |Draw. No.: EP201507215380003 |    49</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>    os    peren  ost oe eis          nr  oo           eee    en ren    ral    cose eae cots    g>    eee    U9WOKIOOA pie A9|J epeussoog</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>    Kaart Eleveld voorkomen                           Drenthe  NAM    J    1  '          Project name:  SLEVELD_FF_AM6_3100t#4 pont Ore ARR Pa ae  Ad depths in metres NAP  Prejection. RD  Contour interval: 20 m ;  6 oo 10000  Am — tn                        Date: Dec 2014 | Draw. No: EP201307200101001    51</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>    es    NW-SE Cross section of the Vries Field    eere  ae a =m mo ao “ 4    ee +  se                  eee ee eee eeen eee  omst os coer:    vos         eren er  oet    oee oo    oes    ea eee eee er en  GES ot         vane ee    SUOWOHIOOA [BEIUGD-SSIA UG PIOON-S9IIA epeusI0og</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>    Kaart Vries-Noord en Vries-Centraal voorkomens         Vries North    1  ‘ so .  Sua  ‘ ‘  / 4    1    yt    is  it    \ Cait    ó  Kl  ha  nd  o   oO  vi  4   >    WL                             53</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>    pied wnos-seuA etn JO UORzeE 88019 ISS - MNN    -SUA 5         5  i  i  { ‘. 8 >  ores: ove: ones: oscs- oes oc oor onse oe: cose: oer ore    U@WOXJOOA PjNZ-se}JA epeussoog</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>    . Kaart Vries-Zuid voorkomen    dvn vang came a wate pv    S    Be    f :  unos ol :  vs    i - «    d&s : DN S  1S 7 jj )  ie P Gi wack ef of \ Ta  .    t t t  Vries-South Field  Tov Rotlileaend  (RO)         NAM aaneen aart wav] Pree aOR] aster: tan aww] ow Fon aon | row he: nnn!</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>    WTAA  1 a ke ed vn 1 kad 7e 2 we 86 a 2 za 0 2 OC a ae  +         SW-NE Cross section of the Witten Field              USWOJ00A USHA EPeUsI00G</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>    Kaart Witten voorkomen         57</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>         wae = = Pd = == ==  nase eee amedee:    onee nen eee ee ee ee    NW-SE Cross section of the Witterdiep Field    eek ae eee eee    W    |  |  |  |    R >    GEE OF ice ane cmt OOF CG GE OB OB BL CML On ont ost oor    USWOYJO0A deypsemI MA opeussoog</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>    Kaart Witterdiep voorkomen    - — - - k - - — 4 =, ~ = Ae  9 \ ‘ LON 8  \, 7 ~ ‘ rn                                          '    GWC 3140 mT /NAP             {GAT 2095 mTVNAP,  ! a                   59</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>    Doorsnede Zevenhuizen & Zevenhuizen-West voorkcmen    a eo B et OE GE GE OL GK UE OL OE OL ME OE OM OO ORL OOR B 0 B ao @& oo ee  an INES 2 2D AR  = EB, ps    ld a 6 3 §    f  weno nie Gi    2 ee  wedaenatnee theme ineneberebhenenbennednenedsernnene td tecnchasaberamreteebeanafene bis         „en Je om Deed  wanbeheer enden bee    ae teen en sedan ate dene b eee ede    a  Vv    <2    \  ee: ant ant ave one: = on oa a ae et ar ar    i :  4 | SPISLy OY -USEMYUSATT PUL ISZINYUVOAST GIJ JO UORGOS 96059 F-M  i    A</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>    co    Kaart Zevenhuizen & Zevenhuizen-West voorkomen    210000 2000 217000 21e  oe    a - =    Hi  HH         =         Sr Zevenhuizen and Zevenhuizen-West  er Top Rotliegend  NAM (RO)    | Nedertendse Aardse MJ DV | Prolect:- WLA | Author Land Aeset | Dale: Sup 2010 | Crew. No: GP201S0821 1114001    61</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>    VERTROUWELIJK    Behoort bij aanvraag om instemming winningsplan Westerveld.              Mb 24 lid    E) Bedrijfs- en productiegegevens  (conform het bepaalde in artikel 10 lid 1 sub c van de Wet openbaarheid van bestuur wordt deze Informatie vertrouwelijk  medegedeeld en niet ter inzage gelegd of openbaar gemaakt.)         E1) Beschrijving omvang, structuur en samenstelling van koolwaterstoffen    De samenstelling van het te produceren gas is hieronder getabelleerd    Field Name   Reservoir   Formation   Condensate Density (Kg/m3)  Retative Gas Density {errel)  Gas Quality Type   OHV (Mi/hmd)   wobbe (M1/Nm3}   Ci (mol)   C2 (mol®)   C3 (mole)   1-4 (mol%)   n-Ca (mol)   1-CS$ {mot}   n-CS (mot%)   n-C6 {moi}   n.€7 (mo!)   CO2 (mol%)   N2(molh)                   Mw 35 lid         E2) Investeringen (Capex):    lrwesteringen Winningsplan Westerveld  - Capex «          tastings ge jew bales eel    vem |    De investering in 2016 betreft voornamelijk de Vries-10 put, perforatie en aansluiting daarvan         Economische en marktconforme verwachtingspatronen en omstandigheden zullen bij het nemen van  verdere investeringsbeslissingen doorslaggevend zijn. Om die redenen zijn hiervoor alleen de  goedgekeurde investeringen in dit schema opgenomen.    </pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>    VERTROUWELIJK              Mw 35 lid te E3) Bedrijfsvoeringkosten/aar (Opex):              Mb 24 lid 11  De bedrijfsvoeringkosten bestaan uit de kosten die gemaakt worden door het huidige systeem.  Sedrijfsvoeringskosten Winningsplan Westerveld  - Opex -  700  140  i 160  foo.  1 wo  1  tan  an  ao  B Be deiner ingsosten [rljoen vu 0}  Ondertekening Datum: Y / C } / 4 6    Plaats: Assen ©           Naam:  Functie: Asset Manager Land              </pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>    PostNL  Port Betaaid    NAM Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V.    bsten 28009 9400 HH Assen         WOE Wa EO         BRON VAN ONZE ENERGIE</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>28.4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>28.5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>    Aan het College van B en W van de gemeente Assen    Geachte College,    Op 12 november ontvingen wij de “Aankondiging instemmingsbesluit winningsplan  Westerveld”    Onze werkgroep heeft begin 2017 handtekeningen verzameld tegen het voornemen tot  gaswinning onder de wijk Marsdijk. Uit het instemmingsbesluit maken wij op, dat onze  verzoeken: Stopzetting gaswinning, nulmeting, en omgekeerde bewijslast bij schade,  niet zijn gehonoreerd.    Voor de werkgroep is dat reden om in beroep te gaan. Dat maken wij kenbaar met het  persbericht dat wij voor uw informatie bijvoegen.    Wij verzoeken u eveneens in beroep te gaan en daarbij ook die inwoners te  ondersteunen die dezelfde stap willen zetten. Dat kan via een voorbeeldberoepschrift.  Daarmee wordt dezelfde aanpak gevolgd als bij de acties van vorig jaar. Wij geven de  inwoners de gelegenheid adhesie te betuigen aan onze actie door het plaatsen van hun  handtekening.    Om in beroep te kunnen gaan dienen griffierechten te worden betaald. Dat kan voor  inwoners een te hoge drempel zijn op deze stap te zetten. Dat zou dan een vertekend  beeld geven van de mate van onrust.   Wij verzoeken u na te gaan of enige vorm van ondersteuning mogelijk is. In feite geldt    hetzelfde voor onze werkgroep. Haar onafhankelijkheid brengt met zich, dat ook geen  financieringsmiddelen aanwezig zijn.    Met vriendelijke groet,    Namens de ii’ SGMN</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>    PERSBERICHT STOP DE GASWINNING MARSDIJK NU    Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat voornemens in te stemmen  met het winningsplan Westerveld. Ter compensatie van het terugdraaien van de  gaskraan in Groningen, moeten de kleine gasvelden meer gas leveren.  Westerveld (Vries-Zuid) wordt helemaal leeggepompt.   Vries-Zuid is de gaslocatie die pal onder de wijk Marsdijk en de dorpen Loon en  Taarloo ligt.    De werkgroep SDGMN is het met dit voornemen oneens, omdat met de zorgen  die leven onder de inwoners niets is gedaan. Zorgen die de inwoners hebben  verwoord in bijna 1000 zienswijzen (bezwaarschriften). Zorgen over  gezondheid, kwaliteit van leven, eventuele schade-afhandeling en waarde van  onroerend goed.   Wij betreuren het dat het ministerie niets heeft geleerd van de vele fouten die bij  de afhandeling van schade in Groningen zijn gemaakt.   Onze wens met betrekking tot de nulmeting en het plaatsen van tiltmeters is niet  gehonoreerd.    Het ministerie wil de ‘omgekeerde bewijslast’ die in het Groninger  winningsgebied wèl geldt, niet voor ons gebied van toepassing verklaren. Wij  moeten ons bij schade nog steeds tot de NAM wenden. We hebben in Groningen  gezien waartoe dit leidt.    De werkgroep Stop De Gaswinning Marsdijk NU gaat tegen dit besluit van het  ministerie van EZK in beroep bij de Raad van State. ledere wijkbewoner die een  brief heeft ontvangen kan in principe ook in beroep gaan. Dit moet wel gebeuren  vóór 27 december 2018 en er moet per bezwaar € 170,00 griffiegeld worden  betaald.   De werkgroep gaat onderzoeken welke juridische mogelijkheden er voor de  groep zijn om in bezwaar te gaan.   Wij kunnen ons voorstellen dat het betalen van € 170,00 voor vele bewoners een  bezwaar is.   Daarom zal er in wijkcentrum ‘De Dissel’ een lijst komen te liggen. Daarop kunt u  uw handtekening zetten om op deze manier adhesie te betuigen aan ons beroep.  Dit kunt u ook doen via onze website www.stopgaswinningmarsdijk.nu.    Samen met de gemeente Assen, andere betrokken gemeenten in Drenthe en de  provincie gaat Stop De Gaswinning Nu onderzoeken hoe er gezamenlijk bezwaar  gemaakt kan worden.    De werkgroep Stop De Gaswinning Marsdijk Nu  November 2018</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>28.6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>    B    Van:   Verzonden: donderdag 15 november 2018 8:43   Aan: Griffier   Onderwerp: Groen licht minister gaswinning in en rond Assen  Categorieën: Categorie Blauw    Geachte Gemeenteraad,    Ik las vanmorgen dat minister Wiebes groen licht heeft gegeven voor gaswinning door de NAM in en rond Assen. In  het kort wil ik van de gemeenteraad Assen weten wat er wordt gedaan aan het leefbaar houden van Assen met in  het achterhoofd houdend de grote gevolgen van gaswinning in Groningen. Complete dorpen zijn onleefbaar  geworden. Ik neem verder aan dat de gemeente Assen in beroep gaat tegen het winningsplan bij de Raad van State.  Graag hoor ik van u.    Met vriendelijke groet,</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>    Reg.nr.  | en R Wesen : 201 5/3929         Overeenkomst    Tussen    Gemeente Assen  en    Shell Nederland Verkoopmaatschappij BV    Overeenkomst Europese aanbesteding Brandstoffen Gemeente Assen en Shell Nederland Verkoopmaatschappij BV</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>    Ondergetekenden:    |. De publiekrechtelijke rechtspersoon gemeente Assen ten deze ingevolge artikel 171  Gemeentewet rechtsgeldig vertegenwoordigd door dhr. A. Somsen eenheidsmanager  Uitvoering.    2. Shell Nederland Verkoopmaatschappij BV, hierna te noemen: ‘opdrachtnemer’, rechtsgeldig  vertegenwoordigd door RN Saies Manager Commercial Fleet SNV.    In aanmerking nemende dat:    De gemeente Assen gebruikt voornamelijk fossiele motorbrandstoffen voor haar voertuigen. De  brandstoffen worden in hoofdzaak gebruikt door zware voertuigen van de eenheden Uitvoering,  Services en Leefomgeving.    Opdrachtnemer op 2 juni 2015 om 11:22:45 uur een aanbieding heeft gedaan met kenmerk 2015-  29004.    Verklaren te zijn overeengekomen als volgt:  Artikel 1 Onderwerp van de overeenkomst    |. Op grond van deze overeenkomst wordt aan opdrachtnemer de opdracht verstrekt om op  verzoek van opdrachtgever tegen de in deze overeenkomst gestelde voorwaarden Europese  aanbesteding brandstoffen.   2. De volgende bijlagen maken integraal deel uit van deze overeenkomst:  Bijlage 1: Nota van Inlichtingen  Bijlage 2: Aanbestedingsdocument voorwaarden Europese aanbesteding brandstoffen.   gemeente Assen   Bijlage 3: Algemene inkoopvoorwaarden gemeente Assen  Bijlage 4: Inschrijving inclusief de Prijsbijlage D.   3. Ingeval van strijdigheid tussen een of meerdere bepalingen van deze bijlagen geldt, tenzij  partijen schriftelijk anders overeengekomen, de volgende rangorde:    Bijlage 1: Nota van Inlichtingen   Bijlage 2: Aanbestedingsdocument Europese aanbesteding brandstoffen gemeente Assen  Bijlage 3: Algemene inkoopvoorwaarden gemeente Assen   Bijlage 4: Inschrijving inclusief de Prijsbijlage D.    Artikel 2 Duur van de overeenkomst    —  .    De overeenkomst treedt in werking op 01-08-2015.   2. De overeenkomst wordt aangegaan voor een periode van 2 jaar (01-08-2017).   3. Na het verstrijken van de looptijd kan de overeenkomst tweemaal schriftelijk worden verlengd  met een periode van 12 maanden.   4. Opzegging of verlenging van de overeenkomst dient te geschieden per aangetekende brief zes  maanden voor de expiratiedatum van de overeenkomst of voor de afloop van het jaar waarmee  de overeenkomst is verlengd.   5. Na verloop van de termijn waarmee de overeenkomst is verlengd is de overeenkomst van   rechtswege beëindigd.    Paraaf Opdrachtgever Paraaf htnemer          mn mennen wannes men meme Ee ee eneen enen Pagina ? van 4    Overeenkomst Europese aanbesteding Brandstoffen Gemeente Assen en Shell Nederland Verkoopmaatschappij BV</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>    Artikel 3 Ontbinding overeenkomst  Opdrachtgever is gerechtigd de overeenkomst zonder rechterlijke tussenkomst door middel van een  aangetekend schrijven met onmiddellijke ingang te beëindigen indien:  a) opdrachtnemer haar verplichtingen voortvloeiende uit deze overeenkomst blijvend niet kan  nakomen;  b) ten aanzien van de rechtspersoon faillissement of surseance van betaling is aangevraagd;  c) voorts is de opdrachtgever gerechtigd deze overeenkomst te ontbinden in geval de  opdrachtnemer haar verplichtingen voortvloeiend uit deze overeenkomst verwijtbaar niet  naleeft, terwijl geen sprake is van een onmogelijkheid tot nakoming.  d) een ontbinding vindt niet eerder plaats dan nadat de opdrachtgever opdrachtnemer in gebreke  heeft gesteld en opdrachtnemer na deze ingebrekestelling in verzuim is gebleken.  e) ontbinding van de overeenkomst laat onverlet het recht van opdrachtgever om  schadevergoeding te vorderen.    Artikel 4 Betaling   |. Inschrijver dient in de prijsbijlage (bijlage D) de prijzen op te geven.   2. Facturering dient eenmaal per maand digitaal te geschieden via crediteuren@assen.nl onder  vermelding, van het zaaknummer inkoop 2015-29004 en contactpersoon  Perceel 1 op de factuur dient minimaal vermeld te worden per ordernummer separaat:  Aantal getankte liters/geleverde hoeveelheid liters per “clustercode”, per brandstof soort in  betreffende maand die wordt gefactureerd  - Geldende GLA per liter per dag dat er getankt is exclusief de BTW  - BTW  - WVerrekende korting van de in de voorgaande maand getankte hoeveelheid    brandstof         tod    Let op indien de factuur niet voldoet aan de gestelde eisen word deze niet in behandeling  genomen.    Artikel 5 Geheimhouding   |. Opdrachtnemer is verplicht afdoende maatregelen te treffen, om de geheimhouding te  verzekeren van alle kennis en gegevens van Opdrachtgever, waarmede hij zelf, zijn  Personeelsleden of ingeschakelde derden bij de uitvoering van de mantelovereenkomst en/of  Nadere opdrachten in aanraking komen.   2. Opdrachtnemer staat ervoor in, dat zijn Personeel, alsmede ingeschakelde derden, zich  onderwerpen aan de in artikel 2.1 bedoelde geheimhoudingsplicht alsmede aan de door  Opdrachtgever vastgestelde en aan Opdrachtnemer kenbaar gemaakte regelingen ter zake.   3. Geen van beide partijen zal zonder schriftelijke toestemming van de andere partij in  publicaties of reclame-uitingen van de inhoud van deze mantelovereenkomst melding maken.    Paraaf Opdrachtgever Paraaf nemer          === ee Pagina 3 van 4    Overeenkomst Europese aanbesteding Brandstoffen Gemeente Assen en Shell Nederland Verkoopmaatschappij BV</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre>    Artikel 6 Gewijzigde omstandigheden  Indien zich naar het oordeel van een der partijen gedurende de looptijd van deze overeenkomst  omstandigheden voordoen die van dien aard zijn dat de andere partij naar maatstaven van redelijkheid  en billijkheid ongewijzigde instandhouding van de overeenkomst niet mag verwachten. zullen partijen  in overleg treden over aanpassing van de overeenkomst en zullen zij te goeder trouw rekening houden  met de redelijke verlangens over en weer.  Indien gedurende de looptijd van deze overeenkomst nieuwe wettelijke voorschriften van Kracht  worden geven partijen hieraan in goed gemeen overleg gevolg.  Artikel 7 Toepasselijk recht; geschillen; bevoegde rechter  1. Op deze overeenkomst zijn de Aanbestedingswet 2012 (AW 2012), en de principes zoals zijn  beschreven in de Gids Proportionaliteit van toepassing.  2. In geval naar aanleiding van deze overeenkomst, dan wel bij de uitvoering daarvan geschillen  ontstaan, zullen partijen onverwijld met elkaar in overleg treden om tot een oplossing daarvan  te komen.  3. Geschillen, die in onderling overleg niet kunnen worden opgelost, zullen uitsluitend ter  beslechting kunnen worden voorgelegd aan de bevoegde rechter te Assen.    4    Ondertekening    Plaats en datum: Plaats en datum    Opdrachtgever:         Paraaf Opdrachtgever Paraaf Opdggehinemer          m=nemvenen Pagina 4 van 4    Overeenkomst Europese aanbestedmg Brandstoffen Gemeente Assen en Shell Nederland Verkoopmaatschappij BV</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre>28.8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre>    Overeenkomst    Tussen    Gemeente Assen  en    Shell Nederland Verkoopmaatschappij BV    Overeenkomst Europese aanbesteding Brandstoffen Gemeente Assen en Shell Nederland Verkoopmaatschappij BV</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre>    Ondergetekenden:    1. De publiekrechtelijke rechtspersoon gemeente Assen ten deze ingevolge artikel 171  Gemeentewet rechtsgeldig vertegenwoordigd door dhr. A. Somsen eenheidsmanager  Uitvoering.    2. Shell Nederland Verkoopmaatschappij BV, hierna te noemen: ‘opdrachtnemer’, rechtsgeldig    In aanmerking nemende dat:    De gemeente Assen gebruikt voornamelijk fossiele motorbrandstoffen voor haar voertuigen. De  brandstoffen worden in hoofdzaak gebruikt door zware voertuigen van de eenheden Uitvoering,  Services en Leefomgeving.    Opdrachtnemer op 2 juni 2015 om 11:22:45 uur een aanbieding heeft gedaan met kenmerk 2015-  29004.    Verklaren te zijn overeengekomen als volgt:  Artikel 1 Onderwerp van de overeenkomst    1. Op grond van deze overeenkomst wordt aan opdrachtnemer de opdracht verstrekt om op  verzoek van opdrachtgever tegen de in deze overeenkomst gestelde voorwaarden Europese  aanbesteding brandstoffen.   2. De volgende bijlagen maken integraal deel uit van deze overeenkomst:   Bijlage 1: Nota van Inlichtingen   Bijlage 2: _Aanbestedingsdocument voorwaarden Europese aanbesteding brandstoffen.  gemeente Assen   Bijlage 3: Algemene inkoopvoorwaarden gemeente Assen   Bijlage 4: Inschrijving inclusief de Prijsbijlage D.   3. Ingeval van strijdigheid tussen een of meerdere bepalingen van deze bijlagen geldt, tenzij  partijen schriftelijk anders overeengekomen, de volgende rangorde:    Bijlage i: Nota van Inlichtingen   Bijlage 2: Aanbestedingsdocument Europese aanbesteding brandstoffen gemeente Assen  Bijlage 3: Algemene inkoopvoorwaarden gemeente Assen   Bijlage 4: Inschrijving inclusief de Prijsbijlage D.    Artikel 2 Duur van de overeenkomst    1. De overeenkomst treedt in werking op 01-08-2015.   2. De overeenkomst wordt aangegaan voor een periode van 2 jaar (01-08-2017).   3. Na het verstrijken van de looptijd kan de overeenkomst tweemaal schriftelijk worden verlengd  met een periode van 12 maanden.   4. Opzegging of verlenging van de overeenkomst dient te geschieden per aangetekende brief zes  maanden voor de expiratiedatum van de overeenkomst of voor de afloop van het jaar waarmee  de overeenkomst is verlengd.   5. Na verloop van de termijn waarmee de overeenkomst is verlengd is de overeenkomst van  rechtswege beëindigd.    Par. tgever Paraaf tnemer    Pagina 2 van 4           Overeenkomst Europese aanbesteding Brandstoffen Gemeente Assen en Shell Nederland Verkoopmaatschappij BV</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre>    Artikel 3 Ontbinding overeenkomst  Opdrachtgever is gerechtigd de overeenkomst zonder rechterlijke tussenkomst door middel van een  aangetekend schrijven met onmiddellijke ingang te beëindigen indien:   a) opdrachtnemer haar verplichtingen voortvloeiende uit deze overeenkomst blijvend niet kan  nakomen;   b) ten aanzien van de rechtspersoon faillissement of surseance van betaling is aangevraagd;   c) voorts is de opdrachtgever gerechtigd deze overeenkomst te ontbinden in geval de  opdrachtnemer haar verplichtingen voortvloeiend uit deze overeenkomst verwijtbaar niet  naleeft, terwijl geen sprake is van een onmogelijkheid tot nakoming.   d) een ontbinding vindt niet eerder plaats dan nadat de opdrachtgever opdrachtnemer in gebreke  heeft gesteld en opdrachtnemer na deze ingebrekestelling in verzuim is gebleken.   e) ontbinding van de overeenkomst laat onverlet het recht van opdrachtgever om  schadevergoeding te vorderen.    Artikel 4 Betaling   1. Inschrijver dient in de prijsbijlage (bijlage D) de prijzen op te geven.   2. Facturering dient eenmaal per maand digitaal te geschieden via crediteuren@assen.nl onder  vermelding van het zaaknummer inkoop 2015-29004 en contactpersoon   3. Perceel 1 op de factuur dient minimaal vermeld te worden per ordernummer separaat:  Aantal getankte liters/geleverde hoeveelheid liters per “clustercode”, per brandstof soort ín  betreffende maand die wordt gefactureerd  - Geldende GLA per liter per dag dat er getankt is exclusief de BTW  - BTW  - Verrekende korting van de in de voorgaande maand getankte hoeveelheid    brandstof    Let op indien de factuur niet voldoet aan de gestelde eisen word deze niet in behandeling  genomen.    Artikel 5 Geheimhouding   1. Opdrachtnemer is verplicht afdoende maatregelen te treffen, om de geheimhouding te  verzekeren van alle kennis en gegevens van Opdrachtgever, waarmede hij zelf, zijn  Personeelsleden of ingeschakelde derden bij de uitvoering van de mantelovereenkomst en/of  Nadere opdrachten in aanraking komen.   2. Opdrachtnemer staat ervoor in, dat zijn Personeel, alsmede ingeschakelde derden, zich  Onderwerpen aan de in artikel 2.1 bedoelde geheimhoudingsplicht alsmede aan de door  Opdrachtgever vastgestelde en aan Opdrachtnemer kenbaar gemaakte regelingen ter zake.   3. Geen van beide partijen zal zonder schriftelijke toestemming van de andere partij in  publicaties of reclame-uitingen van de inhoud van deze mantelovereenkomst melding maken.          Paraaf Opdrachtgever Paraaf    NR Pagina 3 van 4         Overeenkomst Europese aanbesteding Brandstoffen Gemeente Assen en Shell Nederland Verkoopmaatschappij BV</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>    Artikel 6 Gewijzigde omstandigheden   Indien zich naar het oordeel van een der partijen gedurende de looptijd van deze overeenkomst  omstandigheden voordoen die van dien aard zijn dat de andere partij naar maatstaven van redelijkheid  en billijkheid ongewijzigde instandhouding van de overeenkomst niet mag verwachten, zullen partijen  in overleg treden over aanpassing van de overeenkomst en zullen zij te goeder trouw rekening houden  met de redelijke verlangens over en weer.   Indien gedurende de looptijd van deze overeenkomst nieuwe wettelijke voorschriften van kracht  worden geven partijen hieraan in goed gemeen overleg gevolg.    Artikel 7 Toepasselijk recht; geschillen; bevoegde rechter   i. Op deze overeenkomst zijn de Aanbestedingswet 2012 (AW 2012). en de principes zoals zijn  beschreven in de Gids Proportionaliteit van toepassing.  In geval naar aanleiding van deze overeenkomst, dan wel bij de uitvoering daarvan geschillen  ontstaan, zullen partijen onverwijld met elkaar in overleg treden om tot een oplossing daarvan    nà    te komen.  3. Geschillen, die in onderling overleg niet kunnen worden opgelost, zullen uitsluitend ter    beslechting kunnen worden voorgelegd aan de bevoegde rechter te Assen.    Ondertekening    Plaats en datum: a + + 7A Y Plaats en datum                Paraaf Opdrachtgever Paraaf  ER 0-7-0 Pagina 4 van 4    Overcerkomst Europese aanbesteding Brandstotien Gemeente Assen en Shell Nederland Verkoopmaatschappy BV</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>    28.9    Reg.nr.  vw 2018/1420    NAM Nederlandse Aardolie Maatschappij BV.  AANGETEKEND  Gemeente Assen  Tav    Postbus 30 018  9400 RA Assen         Datum: 18 juni 2018    Betreft: Aanbiedingsbrief ‘beving Zuidlaren’: afhandeling ‘oude’ schademelding  Geachte    U heeft voor 10 april 2018 een schademelding gedaan bij NAM ot CVW die nog niet afgehandeld is,  dit worden oude’ meldingen genoemd. Het betreft een melding naar aanleiding van de beving van 23  december 2016 in Zuidlaren In navolging van besluiten over Groningen hebben Drentse bestuurders  aan NAM verzocht om ook alle betrokken schademelders bij de genoemde beving voór 1 juli 2018 een  ruimhartig aanbod te doen voor de afhandeling van hun openstaande ‘oude’ schademeldingen De  beht gewijzigde spelregels hiervoor zijn afgestemd met de bestuurders en afgeleid van de spelregels  voor Groningen    Aanbiedingsbrief  Nadat wij u eerder informeerden over de werkwijze rond uw schademelding. ontvangt u in deze brief  een aanbad voor de afhandeling van uw ‘oude’ schadedossier    Uw schademelding(en)   Voor uw woning / gebouw Is bij NAM het volgende bekend over uw ‘oude’ schademelding   = Uw ‘oude’ schademelding ts geregistreerd onder. 131680   * De gemelde schade is door Witteveen+Bos vastgelegd in expertiserapport.  Inspectierapport ‘Het Grote Veld 2, 9403 TW Assen’ van 18 november 2017    Aanbod   Ter afronding van uw ‘oude’ schademelding doet NAM u graag het volgende aanbod NAM is bereid  de schade die u voûr 10 april 2018 heeft gemeld aan u te vergoeden, met uitzondering van schades  die volgens de uitspraken van de Arbiter Bodembeweging evident niet voor vergoeding in aanmerking  komen Hiermee geeft NAM uitvoering aan de afspraken die met de Drentse bestuurders zijn gemaakt  over de afhandeling van de ‘oude’ schademeldingen NAM doet geen uitspraak over de vraag of de  schade al dan niet veroorzaakt kan zijn door gaswinning mn de nabije Drentse velden    Concreet houdt dit het volgende in    ‘Totale vergoeding is als volgt opgebouwd:              Scheper mou! 2    Festo: 23000 q FFP (MSE? Bes’ Li  GAOS TA Asser FADD HH dsser ETW NL-BO1 3! 5470 801 oN to 1    Woe: sede Mardan PAgetuverg Rv stoolar amer andie es Geovenkage Hardelweg ter oan DOES</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre>    In de bijlage treft u de kostencalculatie aan op basis waarvan het aanbod tot stand is gekomen.    Uitbetaling van de schadevergoeding   Indien u het aanbod accepteert wordt de schadevergoeding binnen 30 dagen overgemaakt op uw  bankrekening. Wij verzoeken u de ondertekende antwoordstrook aan ons terug te sturen, met uw  bankgegevens en een kopie van uw bankpas.    Geeft u de voorkeur aan herstel van de schade door een erkende aannemer? U kunt dit kenbaar  maken op de antwoordstrook. U wordt vervolgens benaderd door CVW om de verdere gang van  zaken met u door te nemen. CVW is de organisatie die namens NAM opdracht geeft voor de  uitvoering van het schadeherstel aan uw woning / gebouw. De kosten van de herstelwerkzaamheden  komen voor rekening van NAM tot het hiervoor genoemde bedrag.    Opmerkingen bij dit aanbod   * _ Dit aanbod komt in de plaats van de afhandeling van uw schademelding in het kader van de  beving van Zuidlaren van 23 december 2016. Dit aanbod heeft geen gevolgen voor andere door u  geleden schade, zoals waardevermindering van uw gebouw, derving van woongenot of  immateriële schade.   „ Eventuele nieuwe schade aan uw woning / gebouw valt niet onder djt áanbod. Nieuwe schade,”  waarvan u meent of vermoedt dat deze is ontstaan door bodembeweging door de |  gaswinningsactiviteiten, kunt u melden op de website van NAM. Deiinhoudelijke behandelitg yan  uw schademelding zal worden gedaan conform de landelijke onafhdnkelijke schadeafhandgling,  waarvan de komst is aangekondigd door de Minister van Economisthe Zaken en Klimaat , zijn  brief van 30 mei 2018 aan de Tweede Kamer (“Advies Tcbb inzake afhandeling van  mijnbouwschade in Nederland”). Voor u als schademelder voert NAM tot die tijd de administratie  en zodra dat mogelijk is, zullen wij uw melding aan het nieuwe instituut overdragen !   * Indien u het aanbod accepteert, betekent dit dat de afhandeling van uweude-sehademelding- - --—  hiermee is afgerond. Een eventueel openstaand aanbod van NAM komt dan te vervallen. en   » _ U krijgt op basis van dit aanbod een extra toeslag van 25% uitgekeefd dat gebaseerd is opi het  gecalculeerde herstelbedrag, met een minimum van Euro 200,- en den maximum van Eura  4.000,- inclusief BTW Deze toeslag za! op uw rekening worden gestort.    Vervolgstappen  U wordt vriendelijk verzocht om binnen vier weken na dagtekening van deze aanbiedingsbrief aan  te geven of u het aanbod van NAM wel of niet accepteert. U kunt uw besluit kenbaar maken opr e  antwoordstrook ingevuld en ondertekend aan ons te retourneren. U kunt hiervoor gebruik maken den  de bijgesloten antwoordenvelop. Een postzegel is niet nodig. a :    Stuurt u de antwoordstrook niet binnen vier weken terug? Dan gaan wij @r vanuit dat u het aanbod{  niet accepteert. Het aanbod komt dan te vervallen, |   U hebt na het vervallen van het aanbod de mogelijkheid om uw schademelding voor te leggen an de  Arbiter Bodembeweging of een gelijkwaardige instantie. Dit kan tot 1 september 2018. Meer in atie  over de Arbiter vindt u op www.arbiterbodembeweging.nl. Als u het aanbod niet accepteert en dok  geen gebruik maakt van de mogelijkheid om uw schademelding aan de Arbiter of de gelijkwaardige  instantie voor te leggen, dan zal NAM uw schademelding sluiten. —- a -    Contact  Heeft u vragen? NAM beantwoordt deze graag. U kunt contact opnemen met NAM via  telefoonnummer 0596-MEEN Mailen kan natuurlijk ook, via NAM-Grontdzaken@shell.com  Met vriendelijke groet,    Nederlandse Aardolie Maatschappij    BRON VAN ONZE ENERGIE</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>    Antwoordstrook “Beving Zuidlaren” bij de aanbiedingsbrief    Schadedossier(s): 131680  Adres: Het Grote Veld 2  PC+woonplaats: 9403 TW Assen    Naam: ne Gemeente Assen    mn Ja, ik accepteer het aanbod zoals omschreven in deze aanbiedingsbrief. Ik wil het bedrag van    Ee: ontvangen op mijn bankrekening.    Mijn bankgegevens zijn:  ser DOODDE  Ten name van:  Adres rekeninghouder: … … … … … on een een een ee er ern een ene en  Postcode en plaats: … … … … … on ee ee een ee eer eer eeen  Ja, ik accepteer het aanbod zoals omschreven in deze aanbiedingsbrief. Ik wil de schade Jaten    herstellen door een door CVW gecontracteerd bouwbedrijf. Graag ontvang ik aanvullende informatie  over hoe dit in zijn werk gaat. it    [] Nee, ik accepteer het aanbod zoals omschreven in deze aanbiedingsbrief niet.    Ruimte voor opmerkingen         Plaats: Plaats: _ | /    aur JOOD ver OO OOOH         handtekening eigena(a)r(en)    BRON VAN ONZE ENERGIE</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre>    ejsed 'n'urp ueejsjeneb ualjejsJeu  joaje|d Sjambaon uallelsJeu    waMBaoa uayyeuyn    a us]soysjee|dmnog suawabye   | ubpls‘o Ua}SOHHeEWUOOYIS   | ubpis‘o (inayeyelsul) vesoreipes verejuowIsy Ue -ap  isd}1    YJAM UIP LAISOM HES    . MLA xe  apeyos sad} ~”ALg ‘jour oyeu  MLgibeisdo ‘jour eej yusg| jeivey BuIAlLUIS UD  leejo t    LNAWIOVNVAW NILSOXMNOE 8102-90-90 wmeg    SJ n H O89LEL 4U ML C06 491SSOQ         uale|pINZ aneinojed         </pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre>    UalINA ‚neyos    ueagemyn ‚neyos    joaje|d “y…ambeon UeltelsJey    WS | “D'a ‘POM ‘SIBE|AYHeUIS USS]UOWAY Ud -ap  pe    L    Wu  ‚U    us ‘pe 'p'o'm ‘sseejeHeyIs UeJSJUOUIEY US -oP  u HaonyH/SaAse|b jow Uayanye    uaqqesyyIn unayos    | us| ‘pia ‘prom ‘sueejayeyos UsJaJUOWAY Ud -ap  uk | Bao /SalAse|b Jaw UayaNye  wlz    u ueqgenpin ;neyos  "(oxe  apeyos jad] ~ALg ‘oul % MLA bersdo ou oneu slug yue3  jeejo,|° leeio jeejo ‘yua3         Ke BuIAlYISWO</pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre>    apeuos Jad| ML oul    oo  Se    ze]  ze  Tl  EZ  ET  a  a  |  5  e_  E  ie  on  om  [|  um  P|  ua  |  a  5  ET  DT  Pe  je  |  [  |  _  un    MLS "|9x9  Maaglbeisdo ‘jour    JER}OL    Oyeu  |eeyo |    up | veggenpin mneyss  us | “pe 'p'o'm ‘sJeejsjeyIs veISJUOWIEY UI -op  ut | Hao y/Saase|b Jaw Uayanye  a uaqqesjin inayos  ma “po pom ‘sIeejejeuIs UeIejuOWIeY US -op  | Beonunysaeljnse[b zow UesIemje  ule uaqqesyyin inayos  ma pa :p'om ‘sieeppHeyIs UaIejuowsey UI -ap  | Baonyysaijsei6 jew versomje  u veagenpin ‚neus  ma ‘p'e pom 'sjeeppgeuyds veIsjuowJey US -op  a Baony/SalAse|6 Jou UaxJanye  ae uaggesmin inayos  =a pe pom sieejejeyos USJaJUOWAY UA -ap    Haonyy/sayAse6 Jow uayanwye    yuag] jejuey BulAluyosUQ    </pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>    ue | ‘pa 'p'o'm 'sJeejejeyos UeJSJUOWJEY US -ApP  u | Baonyyseijnselb Jew uorIome  pf uaqqesyyIn snayos  u | Baonyy JEW UdYaMe  pe uagqeryyin inayos  | us| ‘p'a ‘pom ‘SIER|SYeYIS USJOJUOWWIJSY Ud -3P  we | Baonyy/Sayase|6 jouw Uawanye  pz] uaqqesyin ‚neyos  [us "p'9 'P'9'M ‘SIBB|SYEUIS UBB] UOWWAY Ud -ap  fe Haony/SayAselh jaw Uayenye  pe veggespin ‚neyos  Lue | ‘pe pom 'sIeejejeyIs ueISJLOWJEY US -oPp  pu | Baonyny/Sal|Ase|b jaw UaxaMye  = vaggenin ‚neus  | ue | ‘pa ‘pom ‘SIeRjaHeYIS Usa}UOWJAY Ud -ap  } le | Beaonmyseljnseib Jew UAYJOMe    ML '19x8  oyeu slug  ‘pul qua) reVeyY IAN BPEYIS  |eeIo “yuag  JEE\OL    Tel — C(O —  OPEL    —  |    —  al    [el — —  NL NEN N    apeyas Jad] ALG jour  [eejoL    gjbejsdo ‘jour         m  PE  P|  ze  ie  re  —  le  pr  iz  LZ   LE   m  Em  P|  rz  pos</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 135 ======================================================================

<pre>    uaqqemyin inayos  jee ‘pe pom ‘sieejeyeuyos UIIBJUOWaY US -ap  P| Baoan y/SayAse|p Jew uerJomje  Pe uaqqesy}In unayos  | us | ‘pe pom ‘sieejojeyos U9I9JUOWIEY US -op  ee | Baonnyseijnsei jew verJonje  u | ueggenin unayos  mn pe 'p'o'm ‘sleelejeyIs LeI9JUOWISY US -oP  an Beonijseijnseib jew uaylanye    oa  fe  m  7  PT  TE  on  aa  [  om  _  ED  on  jz  m  ED  _  jz  on  on  [  on  jz  on  Em  c   ET  jz    pe ueqqesyjin inayos    . MIJ '19x9  apeyos Jad} LG “jou! Il  M_LalBeisdo ‘oui / yuag] jejuey Bulafuyosuo epeyIs  |eeJo    di — Hany y/SOyASe|B Jaw uayamye    °    </pre>

====================================================================== Einde pagina 135 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 136 ======================================================================

<pre>               ejsed ‘A'u'p ugaysjaAab ualjay}siay  jonjeld ‘y1ambaon Uajjo)sJeu  ue | HsomBeon uaxgeurn    Fass | ejsed ‘A'wp ueejsjensf EO                                                         u | jonje|d ‘ysamBa0a ualjayssey    yaMBaon uayyeyjIN                 \onjerd yambaon ueyjersJey         OA}E|d ‘YYaMBaOa UaJleIsJeu                                    | we | ‘p'e'p'o'M 'SIRBJPHEUIS USISJUOWIEY UI -AP  u Beonnysseinseib ew Uayanye  u uaqqezyjin inauss  } 4s | ‘pd “pom ‘SJER|@YEUDS UDJB]UOWAY Ua -9p  = | yiamsnes  pt BaoAly/saljnseib Jew UAaMe  Lu | UajjnA ‚neyos  Pe uaqqelyin inayos  |  a ‘pe (p'o'M ‘SJEBJSHEUOS UBJE]UOWEY Ud -8p  Poses  Pie | Baonn/Sayase|6 Jaw Uayanje    jo                                                                                         SZ opeyIs                                 — - nl Kal B = elelel| le ef ett, DEN bul ba en  | PLE EEL PEL PEE EEE PEE                  MLg ‘9x9  Maglêeisdo ‘jou  JEE}OL                 apeyos Jad} ALG “joul  JER}OL           2  En    SuIAlLYISWD    oyeu  Jee}O]</pre>

====================================================================== Einde pagina 136 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 137 ======================================================================

<pre>    ek | Beonnissorjse[B Jew UayJanye  wi | veqgensin mauos  es | p'e 'p'o'm ‘sJeejayeyos Ussejuowsey ue -op  uz Baoan y/SelJAse|b jou: vExIoMJe  ue | veggenin ‚neyos  a    pe p'oM'sJeejereygs U9J9JUOULEY US -op    Beonpnyjsaijnseib jaw uayawe  = oe uaqgelyyin inayos  ue | p'e 'p'om ‘sJeejoeyos ueIeluouIeY US -op  pe Boon /SalAse|b jaw uaypanje  ah veggentin ‚neuos  ii jone|d ‘yambaon ual|a}ssay    ywaMBao0a uayyeuUN    joajetd YJaMBa0a uayaysuay    Jonje|d “yiamBaon uayaysuay    '|2xe  apeyos Jad} AALG jul ML |I    lEEJOL    glbejsdo ‘oui         TE  rz  2  TT  rz  pT  ET  fe  2  TT  iz  P|  ez  re  fe  TT  En  oa  ET  En  PE  _  fz  rz  -_  Hz | €  ET  _  fz  ET</pre>

====================================================================== Einde pagina 137 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 138 ======================================================================

<pre>    | ek Baonusyseijnseib ew varemse  | ek | uaqqesy}in ‚neus  | ws ‘pa 'p'o'm 'sJeejegeyds USJB]UOWAY Ud -ap  Le Bao y/S@NASe[b Jaw Uayanye  | vaagenin meus  | us ‘p'e 'p'o'm ‘sJeejejeyIs UeISJUOUEY US -oP  je Baoaimysaijnseb jew UAKIAmje  EREN ueggenpin ‚neuos  js | ‘p'e 'p'o'm ‘sIeejereyos USJO}UOWAY UD -ap  u | Beonmyseinseib ve UaWeMye  OY ___telmneuos  ek | uaqqesyin snayos  jules | ‘p'a ‘Pom ‘SIBE[aHEUIS UdJa]UOWAY Ud -ap  pp se  u | Baony/Sayrse|b yaw Uayenye  Pf uaqqesyyin ‚neyos  ee  pf us| ‘pe 'p'o'm'sJeejayeyIs UBJA]UOWAY Ua -ap    M19 ‘8x9  oyeu  be [eejoL Uus EEY Buinluyoswo    =    apeyos sad) AALG jour  leejoj    g|6elsdo ‘jour         iz]  ie]  |  —  re  |  ez]  LE   LE   5  re]  P|  re  a  fe  |  |  P  rz  LE   ze  —  re  P|  ze  Em  En  |  |  pos</pre>

====================================================================== Einde pagina 138 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 139 ======================================================================

<pre>    Ll | a | |  a  ON    O}jeu  [eejoL    joajerd ‘s-embBaon vagersJeuy  yJamMbBsoa usyyeyyIN   6  ejsed ‘A'ur'p uaa}sjanab uayjay}suay  JOAje|d ‘4JaMBa0A uajja}ssey    yIamMBSoa usyyHeyYIN    pf ue \onteid ‘yamBaoa uayayssey  ju | yJomBao0n uayyeuyn  Pf | jorje|d aMBaoa uayeyssay  juk | MiomBaon uaxeugn  | u | joneld ‘“y1amBeon uerrels.eu  ju | y4amBao0a uayyeuIN  A  | wus | ‘p'e pom ‘sIeeppjeyos verejuowJey US -op  | we | sayslardsais amnalu  | ke | puem uesssijebe + UayeWUOOUDS  | u | jOajeyd ‘y2amBeoa uayjaysuay  Pf we | yJambaoa usyyeuyin  ee  | ws ‘pa pom ‘SIEBJSYEUOS UBJa]UOWAY Ud -ap  oe Baon/SayASelb Jow Uaxanye  Fa uaqqesyin ‚nayos  er ee  pj ‘pe ‘pom ‘SIeRJSYEUOS UdJe]UOWIY Ud -ap    ao “_    </pre>

====================================================================== Einde pagina 139 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 140 ======================================================================

<pre>    \onjerd ‘“yembaon vapo sJeu  a yiamBaoa uayyeyyIN  a    UdUa]S BMNalu Jew Ue[esjew 3UIIP  usuays UayxYeuIN    OAje|d ‘y1aMBa0a uajayssay    joaje|d ‘ysamBaon ualja}ssey    jOAje|d ‘ysaMBa0a uala}ssay    v  joAje|d ‘ysaMBaoa uatja}ssay    7 cir  N NEN    joajetd yemôaon uajletsJey    |_|  =  N    é    ==  N    | | | |  =  N    L    - -  ON N    jonje|d ‘ysamBaoa ualjalsiay    |_|  =    apeyos Jad} MAL joul    BuinfuUIs WO  leeJO |         </pre>

====================================================================== Einde pagina 140 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 141 ======================================================================

<pre>                     yJamOa0a uayyeyRIN          | {| 4    E               49 SPEUIS         ejsed ‘A'w'p uaajsjeneb uayjaysiay    E    Joaje|d ‘ysaMBaoa uala}suay    =lT[ =  NI] AN] N  E    N st WD @  oO @ © @  U ® U w  D Dv Do 3  5 oO 5 5  6 5 SG <  oO Ö 0 0  ” yv) y) n    4JamMBSoa uayyeuIN                   eysed ‘A'w'p ugaysjane6 uayaysiau    joaje|d ysamBaoa ualjaysiay    Hamborn uayyeuIn    | | |                                             eysed ‘a wp uaa}sjana6 ualjaysuay  Joaje|d ‘yaMBa0n ualjaysuay    MJOMBSOn USYYEUIN    le — el —  NE NEN NP NTN            e)sed ‘A'w°p Uealsjene6 uayaysuay  lojerd ‘yiaMBao0n uajaysuay    4JamBaoa uayyeyyin    ef —  NEON ON                      €9 apeyos    joaje|d ‘y1amMBa0a uayjayssay    yamBa0a uayyeyyIN    clo  NPE ON            JOAje|d ‘ysaMBa uajjaysuay            E    €    ydaMBaoa uayyeyyN                             —  ©  ®  5  5  oo  oO  gy)                               tonjerd ‘“yuombaor UejpeIsJeu    yaMBaoa usyyeuLIN    Pf ue Joaje|d ‘y48aMB90A Uala]suey  jee Iembaon UarHeurn    eren    =| ee | —  NEN NEN    09 SPeUIS    | =—  NEON                       65 speyIs                     MLB [9x    apeuos Jad} ALG oul  6esdo ‘jout            Bulaluyosuo apeyos    JEE}O]    opeu  % MLA  jeero    </pre>

====================================================================== Einde pagina 141 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 142 ======================================================================

<pre>    jub | Baonyn/sayasesb jaw Usyanye  ue | uaqqesyyin ‚neyos  pf ate BaonyysseijseIB jow UayJaMJe  je | uaqqesyyIn unayos  i i | Baony/Sayaselb jaw Uayanye    veqgenin inayos    LS tj  - -]Jur  aris    | ft  |T    Lj  Tiel    e    Lj | |  —lele    L    ejsed ‘n'urp uearsjens6 UejpersJeu  jonje|d ‘ysamBeon ualjaisiay    y4JIMBS0A uayHeUIN    pf | Jonje|d ‘yaMBaon ual|a}ss9y  Pf | YJaMbBSon udsHYeuRIN    se | eysed ‘A'w'p uaajs|anab ualjaysuay  ju | jonyeyd ‘yaMBSon ualjayssay    |e eysed “A'w'p uaals|aaab ualjaysuay    joaje|d ‘ysaMH30n ual[alsiay  '[oxe  apeyos jad] ALG ‘jou! MLB |I fi Pe  ‘youl . uus) IeJUEY/    |||  =| el    |  =    Ll  == Tiele    x  Fm  a  5  8  o  a  0  oS  £    </pre>

====================================================================== Einde pagina 142 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 143 ======================================================================

<pre>    | ee | weggenin ‚neuIs  ue Haony/sayaselh Jew usyanye    uaqqesyyin inayos    pt |  fel < a Ke  NL NTN NIN    8    fe |  ee |  ie |    Z    LL |  lef ©  NL NEN    9    USsQqesyyIN INBYOS    M19 “xe oneu  Ya Ma glôeysdo ‘jour BuinfuyIs wo apeyos  JEE}OL  |EB\OL    a  2 | ll  NL NTN    apeyos Jad| ML Jul  jeejo    </pre>

====================================================================== Einde pagina 143 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 144 ======================================================================

<pre>         ae</pre>

====================================================================== Einde pagina 144 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 145 ======================================================================

<pre>         Reg.nr.    A 2018  vy /835    NAM Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V.    Gemeente Assen  Tav.  Postbus 30.018    9400 RA Assen  Brief ref: EP201804201126    Datum: 11 april 2018    Betreft: Informatiebrief inzake afhandeling schademeldingen beving Zuidlaren    Geachte heer/mevrouw NN    Deze brief ontvangt u omdat u tot de groep inwoners behoort die vóór 10 april 2018 een  schademelding heeft gedaan bij NAM naar aanleiding van de beving bij Emmen van 30  september 2015 of de beving bij Zuidlaren van 23 december 2016.    Uw melding is in opdracht van ons door Witteveen +Bos onderzocht, waarna u een  rapport van dat onderzoek heeft ontvangen. Op basis van dit rapport hebben wij uw  melding afgewezen of nog in behandeling. Voor meldingen tot 10 april 2018 geldt dat  wij u met deze brief graag willen Informeren over het vervolg.    Zoals u misschien weet, heeft het kabinet aan NAM gevraagd de zogenoemde ‘oude’  schademeldingen voor Groningen alsnog af te handelen. Het gaat om meldingen van  vóór 31 maart 2017 die te maken hebben met de bevingen in de regio Groningen. Wij  zijn gevraagd die melders vóór 1 juli 2018 een aanbod te doen en daar is NAM mee  akkoord gegaan. Omdat uw melding geen relatie heeft met bevingen in Groningen viel  uw melding bulten deze speciale regeling.    In overleg met de betrokken overheden in Drenthe is alsnog besloten dat uw melding  voor de bevingen van Emmen of Zuidlaren ook een aanbod krijgt en wordt afgehandeld.  Het gaat daarbij om die meldingen die deel uitmaakten van de onderzoeken die in 2016  en 2017 naar aanleiding van de bevingen bij Emmen en Zuidlaren van respectievelijk 30  september 2015 en 23 december 2016 zijn uitgevoerd.    Alle melders uit deze onderzoeken krijgen een aanbod, ongeacht of de schade een  relatie heeft met activiteiten van NAM. Met dit aanbod wil NAM uw dossier afsluiten.    Als uitgangspunt voor de aanpak van de oude schades in Drenthe hanteert NAM de  werkwijze die voor Groningen wordt toegepast. De licht gewijzigde aanpak voor Emmen  en Zuidlaren is in goed overleg met de betrokken instanties in Drenthe vastgesteld.  Binnenkort ontvangt u van NAM een aanbod voor herstel van uw schade en wordt u  gevraagd aan te geven wat u met het aanbod wilt doen. De spelregels voor de verdere  afhandeling kunt u in de bijlage nalezen.    Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd over de hoofdlijnen van de  afhandeling van ‘oude’ schademeldingen.    Met vriendelijke groet,    Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V.          sset-manager Land    Schepersmaat 2 Postbus 28000 T  9405 TA Assen 9400 HH Assen BTW NL-801315670.801 www. .nornanal  Nederlandse Aardolie Maatschappij B V is statutair gevestigd te 's-Grovenhage - Handelegister no. 04008869</pre>

====================================================================== Einde pagina 145 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 146 ======================================================================

<pre>    SPELREGELS VOOR HET AANBOD VAN NAM — Eeroneers eere Zestellaesa  Versie 10 april    Aanleiding — snelle en ruimhartige afhandeling ‘oude’ schademeldingen in Groningen   Kabinet en Groningse bestuurders hebben eind januari afspraken gemaakt over een nieuw Protocol Mijnbouwschade  Groningen. Vanaf 19 maart 2018 kan iedere bewoner met een schademelding die ná 31 maart 2017 is gedaan terecht  bij de onafhankelijke Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen. Daarmee resteren nog ruim zesduizend  ‘oude’ schademeldingen die vóór 3} maart 2017 zijn gedaan bij NAM af het Centrum Veilig Wonen (CVW) en nog  nict zijn afgehandeld. Het kabinet heeft besloten dat deze schademeldingen onder het oude schadeprotocol worden  afgehandeld. Kabinet en Groningse bestuurders hebben daarom NAM verzocht deze oude schademeldingen af te  ronden en dit op een snelle en ruimhartige wijze te doen. NAM heeft ingestemd met dit verzoek. Vanaf 1 juli 2018  speelt NAM geen rol meer in de afhandeling van schademeldingen door bevingen in het Groningen gasveld.    Verzoek van EZK en Drenthse bestuurders aan NAM   Bestuurders uit Drenthe hebben via EZK aan NAM verzocht om de ongeveer vijfhonderd schademeldingen naar  aanleiding van de beving in het Emmen gasveld (30 september 2015, hierna “Emmen beving”) en de beving in het  Annerveen gasveld (23 december 2016, hierna “Zuidlaren beving”) op vergelijkbare wijze af te handelen, waarbij  feiten uit eerdere rapportages opnieuw en anders worden gewagen. NAM heeft hierin toegestemd.    Spelregels   Er zijn in totaal ongeveer vijfhonderd schademeldingen gerelateerd aan bovenstaande “Emmen beving” en “Zuidlaren  beving”. Voor deze meldingen worden onderstaande spelregels gehanteerd ten behoeve van een vlotte afhandeling.  Met de spelregels wordt gestreefd naar uniformiteit in de afhandeling van ‘oude’ schademeldingen. Overige regels die  specifiek bepaald zijn voor het Groningen dossier zijn aangepast. Toepassing van deze spelregels geeft schademelders  duidelijkheid over wat men op hoofdlijnen kan verwachten. Voor een klein aantal complexe meldingen zal nog extra  maatwerk in de afwegingen nodig zijn.    SPELREGEL #1 — Afbakening ‘oude’ schademeldingen  De afhandeling door NAM betreft de schademeldingen van vóór 10 april 2018, gerelateerd aan de twee voornoemde    bevingen.    SPELREGEL #2 — Antwoordtermijn   a. Het aanbod van NAM geldt voor een periode van 3 weken na dagtekening van de aanbiedingsbrief met daarin  het aanbod van NAM. Schademelders wordt gevraagd om binnen deze termijn te reageren. De schademelder  reageert schriftelijk en kan daarbij akkoord gaan met het aanbod of het afwijzen.   b, Als de schademelder het aanbod afwijst vervalt vervolgens het aanbod.   ce. Het aanbod vervult eveneens na het verstrijken van de antwoordtermijn van drie weken, behalve als dit door  omstandigheden (ziekte, verblijf in het buitenland, etc.).tot een uitzonderlijk onredelijke situatie zou leiden    SPELREGEL #3 — Aard van het aanbod van NAM   a. Alle schademelders ontvangen voor | juli 2018 een aanbod van NAM waarbij alle geïnventariseerde schades!  worden vergoed, met uitzondering van schades die volgens cerdere beslissingen van de Arbiter Bodembeweging  of een gelijkwaardige instantie evident nict voor vergoeding in aanmerking komen (afgebladderde verf,  waterschade, lekkend dak, etc.).   b. Als de schademelder het aanbod afwijst vervalt automatisch het aanbod (conform spelregel 2b). De schademelder  heef! de mogelijkheid om binnen drie weken na het vervallen van het aanbod de schademelding voor te leggen  aan de Arbiter Bodembeweging of ecn gelijkwaardige instantie. Indien het aanbod niet wordt geaccepteerd en de  schademelding niet tijdig wordt voorgelegd aan de Arbiter Bodembeweging, wordt de schademelding afgesloten.   c. Als de schademelding groter is dan €25.000 (d.w.z. de optelsom van alle gecalculeerde schades) en de  schademelder het aanbod afwijst, dan zal NAM de schademelding voorleggen aan de Arbiter.   d. Indien de schademelding aan de Arbiter wordt voorgelegd, volgt een nieuwe beoordeling en uitspraak van de  Arbiter hierop. Indien deze uitspraak een lager bedrag inhoudt dan het (afgewezen) aanhod van NAM, zal NAM  dit lagere bedrag vergoeden. Indien deze uitspraak een hoger bedrag inhoudt, zal NAM dit hogere bedrag  vergoeden,    Mct alle gcinventariseerde schades wordt bedoeld de tijst met schades aan woning en opstallen van schademelders  waarover ís gerapporteerd in de Witteveen+Bos onderzoeken, waaronder ook de niet-aardbevingsgerelateerde schades.</pre>

====================================================================== Einde pagina 146 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 147 ======================================================================

<pre>    SPELREGEL #4 — Geen nieuwe processtappen   Er worden geen nieuwe processtappen gezet in het proces van schadeafhandeling:   a. NAM doct een aanbod op basis van de reeds aanwezige informatie in de vorm van de in het schadedossier  beschikbare schaderapporten.   b. Het aanbod van NAM zal zijn gebaseerd op bestaande schadeopnames   c. De calculatie van de schades is of wordt verzorgd door een deskundig bureau of daartoe gekwalificeerde  aannemer, op basis van de in Nederland geldende standaarden.    SPELREGEL #5 — Toeslag-regeling voor meldingen van de Emmen en Zuidiaren beving   ‘Ter compensatie van de vertragingen in de schadeafhandeling. zal het aanbod van NAM opgehoogd worden met 25%,  met een minimum van €200 en cen maximum van €4.000, naar eigen inzicht te besteden, maar bijvoorbeeld ook als  bijdrage aan verduurzaming/energietransitie van het pand.    SPELREGEL #6 — Uitbetaling   Als de schademelder schriftelijk akkoord gaat met het aanbod van NAM ontvangt deze binnen 30 dagen een  financiële vergoeding op de cigen bankrekening, tenzij de schademelder de voorkeur geeft aan herstel via het Centrum  Veilig Wonen.    SPELREGEL #7 — Rechter  Schademelders hebben te allen tijde het wettelijk recht om hun schademelding voor te leggen aan de burgerlijke  rechter.    SPELREGEL #8 — Einddatum   Voor schadeclaims tat 10 april 2018 zat de NAM de snelle en ruimhartige regeling voor de oude gevallen hanteren.  Schadeclaims van na die datum zullen onder een generiek landelijk protocol worden afgehandeld. Dit generiek  landelijk protocol is thans in voorbereiding. Na invoering daarvan zal NAM ook geen rol meer spelen in  schadeafhandcling gerelateerd aan bevingen in kleine gasvelden.</pre>

====================================================================== Einde pagina 147 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 148 ======================================================================

<pre>    28.11  Reg.nr.    sr 2017/901    NAM Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V.  GEMEENTE ASSEN    NOORDERSINGEL 33  9400 RAASSEN    Assen, 21 februari 2017    Onze ref. J Doorkiesnummer: 0592 A    Verhoging standaard-huurprijs voor huur c.q. inkomstenderving    LS,    Hiermede berichten wij u het volgende. In de maand maart 2017 begint met betrekking tot op de achterzijde  vermelde terrein(en) een nieuwe driejaarlijkse termijn als bedoeld in artikel 7 van de Algemene Voorwaarden  betreffende het huren van terreinen 2012 (A V.T.-2012).    Op basis van de door het Centraal Bureau voor de Statistiek ter beschikking gestelde Consumentenprijsindex    (CPI) gegevens is een berekening gemaakt voor deze nieuwe driejaarlijkse termijn en dit heeft als resultaat dat  de standaardh rr crc rrr rr    Als gevolg hiervan is onze maatschappij, ter uitvoering van het bepaalde in de overeenkomst, bereid met  ingang van 2017 de volgende verhoging toe te passen.         Uw vergoeding(en) vindt u op de achterzijde van deze brief.    Wij nemen aan, dat u zich met het bovenstaande kunt verenigen. Mocht dit niet het geval zijn, dan verzoeken  wij u binnen 14 dagen contact op te nemen met mevrouw J vie telefoonnummer 059    Hoogachtend,  Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V.    Deze brief is automatisch gegenereerd en derhalve niet ondertekend.    HA GORUD ti  WW OTL SONG HA BOI         eer ede we elen ad cules</pre>

====================================================================== Einde pagina 148 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 149 ======================================================================

<pre>    Object Vergoedings Basisbedrag Basisbedraglotaalbedrag Totaalbedrag  Omschrijving opp. (ha.) oud nieuw oud nieuw</pre>

====================================================================== Einde pagina 149 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 150 ======================================================================

<pre>    sr  NAM Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V.    GEMEENTE ASSEN  NOORDERSINGEL 33  9400 RAASSEN    Assen, 01 maart 2017    Onze ref MEN Doorkiesnummer os, nn  Overeengekomen vergoeding over de periode maart 2017 - maart 2018.    LS,    Hierbij delen wij u mede dat volgens onderstaande specificatie de volgende vergoeding aan u zal worden  uitbetaald:    Overeenkomstnr. Soort Verval- Object Oppervlakte € Bedrag  Datum datum omschrijving in ha         Het totaalbedrag in euro zal omstreeks de vervaldatum op uw rekeningnummer NL28BNGH0285000497  worden overgemaakt.    Bij eventuele vragen over bovenstaande vergoeding kunt u contact met ons opnemen  door te bellen met 059:    Wilt u een wijziging met betrekking tot het adres, uw bankrekening of in de eigenaarssituatie ruimschoots  voor de vervaldatum schriftelijk doorgeven onder vermelding van het contractnummer?  Dit kan per post naar NAM BV, t.a.v. (RJ Postbus 28000, 9400 HH Assen of per email naar    BE << con    Deze brief is automatisch gegenereerd en derhalve niet ondertekend    beper es Pe atbun MOK LO eh yp at Gee ye  7 A Aaen EACN Atl d Aaver BIA fab Roa bat?    zov Haalnaf! van 1           Ener Aeg reep vete at ave eee eedt ee uh</pre>

====================================================================== Einde pagina 150 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 151 ======================================================================

<pre>    Bi  Bi  IL    io</pre>

====================================================================== Einde pagina 151 =================================================================

<br><br>