<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Emmen, Zonneakkers</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>         Gemeente  Emmen, gemeentelijke structuurvisie Emmen, Zonneakkers (vastgesteld)
 Inhoudsopgave
Beleidstekst                                                                             3
Hoofdstuk 1 Inleiding                                                                    4
Hoofdstuk 2 Het licht op zonneakkers                                                     6
2.1    Bestaande situatie                                                                6
2.2    Beschrijving recente ontwikkelingen                                               7
2.3    Betekenis zonneakkers voor de verschillende partijen                              7
2.4    Uitvoeringzonneakkers                                                             8
Hoofdstuk 3 Beleid                                                                       9
3.1    Emmen biedt ruimte                                                                9
3.2    Beleidskader Zonneakkers Provincie Drenthe                                        9
3.3    Beleid gemeente Emmen                                                            10
Hoofdstuk 4 Uitgangspunten                                                              13
4.1    Technische achtergrond                                                           13
4.2    Potentie en ambitie                                                              14
4.3    Locaties                                                                         15
4.4    Criteria                                                                         15
4.5    Overige uitgangspunten                                                           15
Hoofdstuk 5 Visie                                                                       17
5.1    Criteria                                                                         17
5.2    Locaties                                                                         18
Hoofdstuk 6 Maatschappelijke en financiële haalbaarheid                                 22
6.1    Maatschappelijkebetrokkenheid                                                    22
6.2    Financiële haalbaarheid                                                          22
Hoofdstuk 7 Uitvoering                                                                  23
7.1    WABO-vergunning                                                                  23
7.2    Ruimtelijke inpassing                                                            23
7.3    Tools en het Steunpunt Zonneakkers                                               23
Bijlagen bij het beleidsdocument                                                        26
Bijlage 1      Visiekaart                                                               27
Vaststellingsbesluit                                                                    29
2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>     Gemeente Emmen, gemeentelijke structuurvisie Emmen, Zonneakkers (vastgesteld)
8eleidstekst
                                                                                   3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>           Gemeente  Emmen, gemeentelijke   structuurvisie Emmen, Zonneakkers (vastgesteld)
Hoofdstuk 1              Inleiding
In 2012 hebben wij de Energienota Gemeente Emmen vastgesteld. In aansluiting op
nationale ontwikkelingen streven wij hiermee naar een vermindering van de C02 uitstoot in
2025 met 25% van de uitstoot in 2012 en naar een C02 neutraal Emmen in 2050. Emmen is
C02 neutraal als het energiegebruik volledig bestaat uit duurzame energie. Het moment
waarop Emmen C02 neutraal kan zijn is afhankelijk van het tempo waarin energie kan
worden bespaard en tegelijkertijd het aandeel duurzame energie in de energievoorziening
groeit. Wij hebben gekozen voor het benutten van zonne-energie. Op basis van de nota heeft
ons college het uitvoeringsprogramma "Energieprogramma 2012-2015, Werken aan groene
groei" vastgesteld. In dit programma wordt de mogelijkheid van zonneakkers als kansrijke
optie besproken.
Voorliggende structuurvisie geeft uitwerking aan onze ambitie om mede met behulp van inzet
van zonneakkers onze doelstelling om C02 neutraal te worden te realiseren. Met deze
structuurvisie bieden wij locaties, criteria en ondersteunende faciliteiten aan de samenleving
en marktpartijen om de realisatie van zonneakkers te stimuleren en te faciliteren. De
realisatie van grondgebonden zonne-energie is uiteindelijk afhankelijk van initiatieven uit de
samenleving en van marktpartijen.
Vanuit de markt is er in toenemende mate belangstelling voor het realiseren van
grootschalige grondgebonden vormen van zonne-energie. Onder de namen zonneweides,
zonneparken of zonneakkers verschijnen deze vormen van grondgebonden zonne-energie in
het Nederlandse landschap. Dit kan een welkome aanvulling vormen om ambities van
groene, duurzame energie te realiseren. Net als bij windenergie ontstaat de
maatschappelijke discussie over de landschappelijke kwaliteit van deze zonneakkers. Mogen
ze zichtbaar zijn of niet? Welke locaties zijn geschikt en onder welke voorwaarden?
De gemeente Emmen is door diverse bedrijven benaderd met een verzoek om een
principe-uitspraak betreffende de bouw van zonneakkers op verschillende locaties in de
tuinbouwconcentratiegebieden van Erica en Klazienaveen (privégrond ondernemers) en voor
de bouw van een zonneakker op gemeentegronden in het Rundedal. Ook andere
initiatiefnemers vragen om duidelijkheid van de gemeente over de mogelijkheden voor het
maken van sluitende businesscases.
Doel
Met voorliggende structuurvisie hebben wij beleid geformuleerd om de ontwikkeling van
grondgebonden zonnepanelen, zgn. zonneakkers, te kunnen faciliteren ter ondersteuning
van onze doelstelling om de gemeente Emmen in 2050 C02 neutraal te laten zijn.
De visie gaat niet over de plaatsing van zonnepanelen op daken omdat rijksbeleid
vergunningvrije plaatsing op daken al mogelijk maakt (m.u.v. monumenten). Vanuit het
principe "zuinig en multifunctioneel ruimtegebruik" en maatschappelijk draagvlak geniet
plaatsing van zonnepanelen op daken de voorkeur.
In de visie zijn, op basis van gemeentelijk beleid en in afstemming met provinciaal beleid,
ontwikkellocaties benoemd. Voor deze locaties zijn criteria gegeven, om met name een
goede ruimtelijke inpassing te kunnen waarborgen. Deze structuurvisie vormt het ruimtelijk
kader voor de ontwikkeling van zonneakkers in gemeente Emmen.
Op basis van de structuurvisie, vastgesteld door de raad d.d .... , kunnen aanvragen van
derden worden getoetst en beoordeeld en kan het college een besluit nemen in kader van de
procedure voor een WASO-vergunning.
4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>          Gemeente Emmen, gemeentelijke structuurvisie Emmen, Zonneakkers (vastgesteld)
Leeswijzer
De structuurvisie start met een verkenning van het fenomeen zonneakkers. Hiertoe wordt in
hoofdstuk 2. "Het licht op zonneakkers", een schets van de ontwikkeling gegeven en worden
de belangen vanuit marktpartijen, lokale partijen en de gemeente belicht.
Hoofdstuk 3. "Beleid", geeft een analyse van het beleid van de gemeente en van de
provincie, dat van belang is voor de ontwikkeling van de visie op zonneakkers.
In hoofdstuk 4 "Uitgangspunten" zijn de procesmatige en inhoudelijke overwegingen over de
totstandkoming van deze structuurvisie opgenomen.
In hoofdstuk 5. "Visie", wordt de visie op zonneakkers uiteen gezet met de twee pijlers;
ontwikkellocaties en criteria.
Hoofdstuk 6. "Maatschappelijke en Financiële haalbaarheid" geeft een beeld van de
maatschappelijke betrokkenheid bij de tot standkoming van de structuurvisie en inzicht in de
financiering van de uitvoering.
Hoofdstuk 7. "Uitvoering", geeft "tools" voor de uitwerking van het criterium "Ruimtelijke
kwaliteit", het faciliteren van de initiatieven met behulp van het steunpunt Zonneakkers en
geeft de procedureachtergrond van een aanvraag om WABO vergunning.
In bijlage 1. wordt de visiekaart weergegeven. Daarnaast is het vaststellingsbesluit hier
opgenomen.
                                                                                             5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>           Gemeente  Emmen, gemeentelijke structuurvisie Emmen, Zonneakkers (vastgesteld)
 Hoofdstuk 2              Het licht op zonneakkers
2.1      Bestaande situatie
We staan aan de vooravond van een doorbraak van zonneakkers. De branche zelf is zeer
positief over de uitrol in Nederland. Een paneel op het dak is al gemeengoed, maar niet
iedereen beschikt over een geschikt dak. Deelnemen aan een corporatie die de energie wint
op een zonneakker is een optie. Naast coöperatieve financiering en projectontwikkeling met
vreemd vermogen is realisatie door marktpartijen ( bedrijven met een energievragende
activiteit) voor de eigen energievoorziening, of grondeigenaren, een mogelijkheid. Locaties
die in aanmerking komen kunnen zijn bedrijventerreinen met een stagnerende
gebiedsontwikkeling. Ook niet benutte percelen op bedrijventerreinen en in
glastuinbouwgebieden kunnen een goede locatie zijn. Veel bouwprojecten stagneren, de
gronden liggen te wachten op een nieuwe functie. In theorie zijn van deze benoemde
percelen bijna alle gronden geschikt. De locaties moeten voldoende bereikbaar zijn voor
aanleg, onderhoud en hulpdiensten.
De ontwikkeling van zonneakkers en de beoordeling van de haalbaarheid ervan is aan
marktpartijen. De overheid heeft tot taak om dit nieuwe gebruik in het landschap ruimtelijk,
vergunning technisch en maatschappelijk goed te begeleiden.
Het aanleggen van een zonneakker is niet omgevingsvergunningvrij. Als een zonneakker niet
past in de bestemming is het voeren van een procedure tot bestemmingsplanwijziging of tot
het verkrijgen van een omgevingsvergunning in afwijking van het bestemmingsplan (WABO)
noodzakelijk. De voorkeur gaat uit naar een omgevingsvergunning in afwijking van het
bestemmingsplan zodat de huidige bestemming van het gebied blijft bestaan. Daarmee
houdt het perceel juridisch en beleidsmatig de bestaande functie. Het is dan mogelijk om
bijvoorbeeld na een exploitatie van 20 jaar terug te gaan naar de oorspronkelijke
bestemming. Daarmee heeft de zonneakker een tijdelijke functie, ook wel pauzefunctie
genoemd.
Het college is bevoegd m.b.t. het verlenen van een vergunning in afwijking van het
bestemmingsplan. In beginsel is verlenen van een vergunning om af te wijken van het
bestemmingsplan altijd mogelijk. Er moeten dan afwegingen worden gemaakt m.b.t. de
ruimtelijke aanvaardbaarheid, maatschappelijk betekenis, belangen van omwonenden, etc.
Met deze structuurvisie stelt de gemeenteraad kaders en richtlijnen vast voor afwijken van de
geldende bestemmingsplannen t.b.v. zonneakkers. De gemeenteraad dient bij verlenen van
een vergunning in afwijking van het bestemmingsplan door het college een zogeheten
verklaring van geen bedenkingen af te geven (zie verder hoofdstuk 7).
Als onderdeel van de ruimtelijke procedure vraagt de gemeente, in afstemming met het
provinciale beleid, om een goede ruimtelijke inpassing. De welstandsnota en de ruimtelijke
waardenkaart bieden hiervoor het algemeen geldende kader. (zie verder hoofdstuk 3)
Hiermee wordt in het buitengebied het belang van een zorgvuldige ruimtelijke en
landschappelijke inpassing in kader van een goede ruimtelijke ordening geborgd. Het gaat
hierbij om de zonnepanelen op zich en om ondersteunende (technische) bebouwing.
Naar verwachting zal de inpassing van zonneakkers niet dezelfde discussie over
landschapsaantasting oproepen als bij windmolens, dit omdat de zonneakkers zich niet,
zoals windmolens, voornamelijk aan de horizon manifesteren maar vooral aan het oppervlak.
Daarmee hoeven zij het landschap niet noodzakelijk te domineren. Voor een ruimtelijke
inpassing op maaiveldniveau en ooghoogte zijn verschillende opties denkbaar. Omdat we
nog geen ervaring hebben opgedaan met inpassing van zonneakkers binnen onze gemeente
noch elders in Noord Nederland, zullen we in deze structuurvisie nader verkennen waar en
6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>           Gemeente Emmen, gemeentelijke structuurvisie Emmen, Zonneakkers (vastgesteld)
binnen welke kaders zonneakkers       ingepast kunnen worden met ruimtelijke kwaliteit.
Resumé
De ontwikkeling is geheel aan marktpartijen. De rol van de gemeente is de afweging of de
initiatieven wenselijk zijn op bepaalde locaties en of de belangen van andere functies in het
gebied niet worden geschaad.
De gemeente benoemt bij alle locaties criteria waaraan de zonneakker moet voldoen. Voor
alle locaties staat de ruimtelijke inpassing voorop. Bij dorpen en wijken is daarnaast
maatschappelijk draagvlak en de energieafzet naar bewoners een voorwaarde. Bij bedrijven
in het buitengebied is de energieafzet voor eigen bedrijf randvoorwaardelijk. Op basis van
gemeentelijk beleid, in afstemming met provinciaal beleid, is de rol van de gemeente
begrensd tot het afwegen en beoordelen van een aanvraag tot een WABO-vergunning in
afwijking van het bestemmingsplan voor het creëren van zonneakkers op geschikte locaties.
Voorliggende structuurvisie biedt hiervoor de kaders.
2.2       Beschrijving     recente ontwikkelingen
Sinds december 2014 worden verschillende algemene gesprekken gevoerd met
marktpartijen die locaties zoeken voor zonne-akkers. De verzoeken gaan gelijk op met de
beleidsverkenning. Na vaststelling van de structuurvisie kunnen marktpartijen geïnformeerd
worden over de mogelijkheden en kunnen initiatieven worden voorgelegd aan de gemeente.
In zijn algemeenheid is gebleken dat door de subsidie die door het rijk door middel van de
regeling Stimulering Duurzame Energie (SDE) wordt gegeven, meer aanvragen bij
gemeenten worden ingediend. Ook de technische ontwikkeling van zonnepanelen zelf en het
daarmee verhoogde rendement heeft ervoor gezorgd dat er meer belangstelling van
ondernemers is gewekt.
De nieuwe SDE regeling voor zonnepanelen staat met ingang van 2015 weer open voor
aanvragen. Uit de gesprekken met de marktpartijen komt naar voren dat ze bij voorkeur
kiezen voor de ontwikkeling van zonneakkers van minimaal 1 ha groot. Deze
schaalvergroting wordt ingegeven door rendementsoverwegingen.
2.3       Betekenis zonneakkers voor de verschillende           partijen
Zonneakkers kunnen van betekenis zijn voor de verschillende partijen. De haalbaarheid en
wenselijkheid van de ontwikkeling van zonneakkers blijkt uit bijvoorbeeld de volgende
opsomming per partij:
Betekenis voor de marktpartijen
•    Realiseren van grond- en gebouwgebonden projecten;
•    Een oplossing bieden voor beschikbare nog niet ontwikkelde bedrijventerreinen;
•    Voor de exploitatie samenwerken met coöperaties, deze samenwerking actief in gang
     zetten via voorlichting en contact met de bevolking en omwonenden;
•    Het bieden van financiële structuren;
•    Het opwekken van lokaal geproduceerde duurzame elektriciteit.
Betekenis voor de gemeente
•    C02 reductie t.b.v. energiedoelstellingen;
                                                                                              7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>          Gemeente   Emmen, gemeentelijke structuurvisie Emmen, Zonneakkers (vastgesteld)
•    Extra grondopbrengsten;
•   Toepassing voor braakliggend terrein, reductie beheerskosten;
•    Beschikbaarheid lokaalopgewekte duurzame energie;
•    Duurzaam alternatief of aanvulling op duurzame energie;
•    Positieve beeldvorming (mits goed ingevuld en goed begeleid)
Betekenis voor lokale partners
•   Opbrengsten voor grondeigenaren;
•    Beschikbaarheid lokaal duurzaam geproduceerde energie;
•    Minder braakliggende terreinen;
•    Lokale investeringsmogelijkheden voor ondernemers, of voor particulieren via
     postcoderoos (bewoners in postcodegebied zonneakker en aanpalend postcodegebied,
     kunnen deelnemen in energiecoöperatie);
•   Vorming van slimme energienetwerken per gebied (Smart Grid).
Betekenis voor ondernemers
•   Voor ondernemers kan het om de volgende redenen interessant zijn om zonnepanelen te
     plaatsen op (gebouwen of) akkers: Verbeterde opbrengst (pacht) van in eigen bezit
    zijnde en braakliggende akkers;
•   Vermarkten eigen productie met een duurzaamheidslogo, consument wil dit graag zien;
•   Gebruik van de elektriciteit afkomstig van de zonnepanelen;
•   Gebruik voor verwarming van de kassen en bedrijfsgebouwen;
•    De keuze voor deelname kan afhankelijk zijn van het gegeven of een tuinder een groot of
     kleinverbruiker is.
2.4      Uitvoering zonneakkers
Zonne-energie is duurzaam: het raakt niet op en er komt geen broeikasgas bij vrij. De
uitvoering betreft de realisatie van grondgebonden zonnepanelen. Een opstelling in rijen van
panelen gemonteerd op stellages in een open veld. Hiernaast wordt per locatie een of
meerdere gebouw(en) gerealiseerd met technische voorzieningen zoals omvormers. De
uitstraling, hoogtes en bijbehorende gebouwen zullen afhankelijk van het marktinitiatief en
afhankelijk van de gebruikte materialen variëren. De verbetering van de techniek(en) en
rendementen zijn aan innovaties onderhevig.
8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>          Gemeente Emmen, gemeentelijke structuurvisie Emmen, Zonneakkers (vastgesteld)
Hoofdstuk 3             Beleid
3.1      Emmen biedt ruimte
De gemeente Emmen heeft de ruimte en geeft graag ruimte. Aan ondernemers,
maatschappelijke organisaties, burgers en wijk- en dorpscoöperaties. Ruimte aan
innovatieve en duurzame initiatieven die economische gunstig zijn of de leefbaarheid en
samenhang in een gemeenschap vergroten.
De gemeente Emmen heeft ruimte op braakliggende gronden die niet tot de geplande
ontwikkeling zijn gekomen door met name de economische crisis. Bedrijventerreinen kunnen
gemeentelijk of particulier eigendom zijn. Voor de bedrijventerreinen in gemeentelijk
eigendom komen gebieden in aanmerking voor zonneakkers die fysiek minder geschikt zijn
voor vestiging van bedrijven of gebieden, die door overaanboed niet tot ontwikkeling worden
gebracht. Terreinen in particulier eigendom, welke opgenomen zijn op de visiekaart, komen
ook voor zonneakkers in aanmerking.
Ondernemers als tuinders en agrariërs hebben mogelijk ruimte voor zonne-energie op het
eigen bedrijfsperceel. Bij dorpen en wijken zijn er misschien mogelijkheden voor een
collectieve zonneakker voor bewoners, bijvoorbeeld georganiseerd in dorpscoöperaties
Een zonneakker draagt bij aan een nuttige invulling van gronden als pauzefunctie, het
genereren van opbrengst en een vermindering van de C02-uitstoot en het levert duurzame,
lokaalopgewekte goedkope groene energie voor bedrijven of burgers. In deze structuurvisie
hebben wij beleid geformuleerd waarmee de realisatie van zonneakkers op verschillende
locaties mogelijk is als aan voorwaarden kan worden voldaan.
Onderstaand worden bestaande beleidskaders besproken en geanalyseerd op hun
toepasbaarheid voor zonneakkers.
3.2      Beleidskader Zonneakkers Provincie Drenthe
De provincie Drenthe streeft naar een volledig C02-neutrale energiehuishouding in 2050.
Daartoe heeft de provincie in de Energiestrategie de ambitie geuit om het in Drenthe
geïnstalleerde areaal aan niet-grondgebonden panelen in de periode 2010-2020 met
minimaal een factor 50 te doen toenemen van circa 2 ha. naar 100 ha.
Het standpunt t.a.v. grondgebonden opstellingen is terughoudend. Daarom heeft de
provincie in 2014 een verkenning uitgevoerd naar de mogelijkheden van zonneakkers in
Drenthe. De verkenning is gedaan aan de hand van twee sporen;
• Ruimtelijke spoor (ruimtelijke betekenis zonneakkers);
• Energiespoor (bedrijfseconomische aspecten).
Vanuit de conclusies van de verkenning is de provincie tot de volgende aandachtsvelden
gekomen die zijn beslag hebben gekregen in de geactualiseerde Omgevingsvisie 2014:
Locaties; zonneakkers op of naast andere functies.
Met zonneakkers kan meerwaarde worden gecreëerd in gebieden waar bestaande functies
oppervlakten onbenut laten. Drenthe leent zich voor kleinschalige velden op of aan randen
van woon- of werklocaties (tuinbouw) en voor initiatieven die een iconische uitstraling hebben
door ligging of vorm (vuilstorten, luchthaven, circuits of infrastructurele projecten). De
provincie heeft een voorkeur voor locaties waar de zonnestroom direct gekoppeld kan
worden aan de eindgebruikers.
Omvang; omvang zonneakkers in balans met energieafname omgeving
                                                                                             9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>            Gemeente Emmen, gemeentelijke structuurvisie Emmen, Zonneakkers (vastgesteld)
Er moet een goede ruimtelijke verhouding zijn tussen de oppervlakte van een initiatief en de
nabijgelegen gebouwde omgeving. Daarnaast is het vanuit zuinig en doelmatig ruimtegebruik
wenselijk dat er een balans is tussen de productie en afname van stroom in de omgeving.
Ruimtelijke    inpassing; een ontwerp geïnspireerd    op kernkwaliteiten
Initiatiefnemers dienen en plan op te stellen waarin aandacht is voor de ruimtelijke fysieke
context met oog voor:
•    een samenhangend ontwerp;
•     meerwaarde voor het gebied;
•    de inrichting van de randen. Deze dient afgestemd      te zijn op de kernkwaliteiten van de
     gebiedsomgeving .
De concept-structuurvisie     Zonneakkers gemeente Emmen is in lijn met het beleid van de
provincie Drenthe tot stand gekomen. Voor een goede afstemming hebben enkele
constructieve ambtelijke overleggen plaatsgevonden. De ontwikkeling van Zonneakkers is
een nieuw fenomeen. De gesprekken hebben provincie en gemeente verder gebracht in de
visievorming.
3.3        Beleid gemeente Emmen
Energienota gemeente Emmen "Energie voor groene groei"
In 2012 heeft de gemeenteraad de Energienota Gemeente Emmen vastgesteld. In
aansluiting op nationale ontwikkelingen streeft de gemeente Emmen met dit energiebeleid
naar een vermindering van de C02 uitstoot in 2025 met 25% van de uitstoot in 2012 en
streeft naar C02 neutraal Emmen in 2050.
Emmen is C02 neutraal als het energiegebruik volledig bestaat uit duurzame energie. Het
moment waarop Emmen C02 neutraal kan zijn is afhankelijk van het tempo waarin energie
kan worden bespaard en tegelijkertijd het aandeel duurzame energie in de
energievoorziening groeit. In de nota heeft de raad gekozen voor het benutten van
zonne-energie. Op basis van de nota heeft het college het uitvoeringsprogramma
"Energieprogramma 2012-2015, Werken aan groene groei" vastgesteld. In dit programma
wordt de mogelijkheid van zonneakkers als kansrijke optie besproken.
Voorliggende structuurvisie geeft uitwerking aan onze ambitie om zonneakkers mogelijk te
maken in het streven naar C02 reductie.
In de structuurvisie ligt het accent op locatiekeuzes en een goede ruimtelijke inpasbaarheid
van de zonneakkers. Wij verstaan daaronder:
Een zodanige vormgeving en inpassing dat deze optimaal is afgestemd op bestaande
danweI nog te ontwikkelen ruimtelijke, natuurlijke en cultuurhistorische landschapskwaliteiten.
Hiervoor gelden de volgende ruimtelijke beleidskaders: De Ruimtelijke Waardenkaart
Emmen, "Gemeente Emmen in perspectief van het landschap" en de Welstandsnota.
Ruimtelijke Waardenkaart Emmen
De Ruimtelijke Waardenkaart is het beleidskader voor landschap en cultuurhistorie in de
gemeente Emmen (vastgesteld september 2011). Het document belicht de
cultuurhistorische en de landschappelijke waarden van het grondgebied van de gemeente
Emmen. Het geeft een beschrijving van het ontstaan van het landschap en stelt de
belangrijkste karakteristieken van het landschap vast. Het stelt een strategie op voor behoud,
versterking en ontwikkeling van landschap in relatie tot cultuurhistorie. Tevens biedt het
10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>           Gemeente  Emmen, gemeentelijke structuurvisie Emmen, Zonneakkers  (vastgesteld)
document concrete handvatten voor de ontwikkeling van het landschap in relatie tot
cultuurhistorie en geeft het aan met welke aspecten rekening gehouden dient te worden in de
planvorming, zodanig dat het landschap zijn kwaliteit, identiteit en zeggingskracht kan blijven
behouden en nieuwe kwaliteiten kan ontwikkelen. De nota onderscheidt drie
landschapstypen met voor elk type onderscheidende karakteristieken. Daarnaast bevat het
rapport acht generieke / algemeen geldende aandachtspunten. o.a. het punt 'beeldkwaliteit'
vraagt aandacht voor de plaatsing van nieuwe objecten in het open veld en is o.a. van
toepassing op zonneakkers.
De beleidsnota vormt in zijn algemeenheid de 'onderlegger' voor het ruimtelijk beleid en
beheer binnen de gemeente. In die zin dat bij beleidsvorming, zoals het opstellen van visies,
bestemmingsplannen, inrichtings- en beheerplannen rekening gehouden moet worden met
de ruimtelijke waarden zoals vastgesteld in de waardenkaart.
Voor de structuurvisie zonneakkers is de Ruimtelijke Waardenkaart van toepassing.
Allereerst als onderlegger voor de locatiekeuzes en ten tweede als handreiking voor een
passende landschappelijke inpassing van de zonneakkers.
Gemeente Emmen in perspectief van het landschap
In het kader van het bestemmingsplan buitengebied is de Ruimtelijke Waardenkaart verder
uitgewerkt in het rapport "de Gemeente Emmen in het perspectief van het landschap". In dit
rapport worden de algemene ruimtelijke en visuele aspecten zoals beschreven in de
Ruimtelijke Waardenkaart verder uitgewerkt naar een lager (meso) schaalniveau.
Doel van dit rapport is om, gegeven de gelaagdheid, dynamiek en variatie van het landschap,
inzicht te geven in de karakteristieken die het landschap in een gebied bepalen en de mate
waarin deze nog herkenbaar aanwezig zijn in het huidige landschap. Inzicht in de
landschappelijke karakteristieken biedt de gemeente en initiatiefnemers de mogelijkheid
verantwoorde overwegingen en keuzes te maken bij ruimtelijke ontwikkelingen. Dit rapport
dient dan ook als beoordelingskader én inspiratiebron bij ruimtelijke ontwikkelingen
Alhoewel de mogelijke locaties voor zonneakkers in Emmen niet in het buitengebied liggen,
is het rapport "de Gemeente Emmen in het perspectief landschap" de tool voor
landschappelijke inpassing in relatie tot cultuurhistorie. Dit rapport beschrijft in algemeenheid
de historische karakteristieken en waarden van die gebieden waar deze structuurvisie
zonneakkers wel mogelijk maakt. Hierdoor is het mogelijk de vormgeving en inpassing van
de zonneakkers af te stemmen op de specifieke gebiedskwaliteiten.
De borging van de landschappelijke waarden op hoofdlijnen vindt plaats in de
bestemmingsplannen van de betreffende gebieden. Men zoekt hiervoor aak aansluiting bij de
bestaande (historische) ruimtelijke structuur van het gebied: het verkavelings-, het water-,
wegen-, groen-, en bebouwingspatroon.
Welstandsnota
Bouwwerken moeten voldoen aan "redelijke eisen van welstand". Op 16 december 2010
heeft de gemeenteraad de Welstandsnota vastgesteld. In deze nota wordt vooraf bepaald
wat de redelijke eisen van welstand zijn. Dit betekent dat gekeken wordt of een bouwplan qua
uitstraling wel past bij de omgeving.
De welstandsnota ziet toe op gebouwen. Zonneakkers zijn niet zo zeer gebouwen, waardoor
er geen specifiek welstandsbeleid geldt. Wel kan in de lijn van het gestelde in de
Welstandsnota geadviseerd worden. Het ondersteunende gebouw bij een zonneakker
bijvoorbeeld kan middels deze algemene uitgangspunten worden beoordeeld.
                                                                                               11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>   Gemeente Emmen, gemeentelijke structuurvisie Emmen, Zonneakkers (vastgesteld)
12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>           Gemeente Emmen, gemeentelijke structuurvisie Emmen, Zonneakkers (vastgesteld)
 Hoofdstuk 4             Uitgangspunten
Wij staan positief tegenover zonneakkers als bronnen van groene, duurzame energie en
willen de realisatie hiervan stimuleren in relatie tot onze doelstelling om in 2050 C02 neutraal
te zijn in de gemeente Emmen overeenkomstig de vastgestelde energienota (2012). Wij
hebben hierin aangegeven om te kiezen voor
 •   Energiebesparing (gebouwde omgeving en gebouwen);
 •   Verbetering van de energie-efficiency en slim ketenbeheer (warmtenetten);
 •   Ontwikkeling van 60 MW windenergie;
 •   Geothermie;
 •   Zonne-energie in de vorm van zonnepanelen op daken en grondgebonden zonnepanelen
     in de vorm van zonneakkers.
Echter er dient beleid te zijn om goed te kunnen faciliteren. De uitgangspunten bij deze
structuurvisie zijn ontwikkeld op basis van bestaand beleid, overleg met de provincie en
afwegingen met verdere wensen en eisen van de gemeente.
4.1      Technische achtergrond
 De gemeente heeft een taakstelling van 95,5 MW opgesteld vermogen aan windenergie.
 Deze is goed voor ongeveer 38 % van de totale energievraag. De resterende 62% moet met
andere bronnen opgewekt worden. In het rapport "Energie profiel en energietrends:
gemeente Emmen", is inschatting gemaakt voor de totale energieverbruik (particulier en
zakelijk) in de gemeente Emmen en is onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om deze
nodige elektriciteit op te wekken met inzet van hernieuwbare energiebronnen.
Uit deze studie blijkt dat in Emmen voldoende daken beschikbaar zijn voor 170% van de
benodigde (elektrische) energie voor de huishoudens en bijna 50% van de totale (elektrische)
energievraag.
In de studie is ook geconstateerd dat in 2014 1 op de 48 woningen zonnepanelen heeft.
Hiermee wordt 0,7 % van het totale energieverbruik binnen de gemeente Emmen
gerealiseerd.
Hoe snel het aandeel in energie van de zonnepanelen op daken gaat groeien is moeilijk in te
schatten. Er is in ieder geval een groei van 12% per jaar nodig om in 2050 de potentie
maximaal benut te hebben. In Emmen is een dergelijke forse groei niet realistisch.
Met de huidige technische ontwikkelingen worden de panelen echter steeds efficiënter en
dus steeds interessanter voor de particuliere woningbezitters. Wij schatten een jaarlijkse
groei tot 5% daarom in als (optimistisch) realistisch. Dat komt overeen met 4 % van de totale
energieverbruik. Bij een meer optimistisch scenario waarbij de groei 8 % is, stijgt het aandeel
van de zonne-energie opgewekt op daken tot 12 % van de totale energieverbruik.
Om de doelstelling van de C02 neutraliteit te halen is noodzakelijk om ook grootschalige
opwekking van zonne-energie mogelijk te maken. Naar verwachting zullen zonneakkers in
totaal 15-20% van de totale elektrische energievraag opwekken.
                                                                                              13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>          Gemeente Emmen, gemeentelijke structuurvisie Emmen, Zonneakkers (vastgesteld)
4.2      Potentie en ambitie
De gemeente Emmen stimuleert het gebruik van duurzame energie. Zonneakkers kunnen
hiervan onderdeel uitmaken. Gemeenten hebben geen taakstelling (van provincie of rijk)
opgelegd gekregen om een bepaald aantal hectares te realiseren. Juist de marktpartijen
mogen met initiatieven komen. De gemeente Emmen wil de aanleg van zonneakkers
stimuleren via de structuurvisie Zonneakkers.
Ter illustratie; als de taakstelling van 95.5 MWaan windenergie zou moeten worden
vervangen door zonneakkers, dient circa 335 MW (MWp) aan zonnepanelen te worden
opgesteld. Bij de huidige stand der techniek vereist dit circa 420 hectare.
 Om de opbrengsten van windenergie en zonne-energie te kunnen vergelijken, is gebruik
 gemaakt van MW (MegaWatt). Echter, de kwaliteit van een zonnepaneel en daarmee het
 vermogen van een zonnepaneel wordt in Wp (Wattpiek) uitgedrukt. De wattpiek is een
 specifieke eigenschap van een zonnepaneel, onafhankelijk waar op de wereld deze wordt
 getest. De wattpiek is dus nuttig om de prestaties of efficiëntie van zonnepanelen te
 vergelijken. Een voorbeeld: Een opstelling met zonnepanelen 4000 Wp (voor concumenten
 met de technieken anno 2014) genereert per jaar ongeveer 3400 kWh elektriciteit. Een
 gemiddelde zonnepaneel haalt een rendement van ongeveer 10 à 20%.
 Een recente aanvraag (maart 2015) heeft betrekking op circa 19 hectare aan
 zonnepanelen, welke een vermogen van 11.9 MWp aan duurzame energie zal kunnen
 opbrengen. Het gaat hier om panelen voor professionele bedrijven met de technieken van
 2015. Daarom is de recente aanvraag niet rechtstreeks te vergelijken met MW windenergie.
Uit de energienota blijkt dat circa 20% van de benodigde energie via zonnepanelen zou
kunnen worden opgewekt. Opwekking van 20% van het geheel aan benodigde energie komt
overeen met 45 MW aan elektriciteit via zonnepanelen. Dit betekent dat er circa 194 hectare
nodig is om deze doelstelling met de huidige techniek te kunnen behalen.
Op de visiekaart zijn de locaties aangegeven waar zonneakkers zijn gewenst. Deze zijn
mede ingegeven door de braakliggende percelen in glastuinbouwgebieden en op
industrieterreinen. Een grove schatting op deze gebieden is dat er circa 200 hectare in
gebruik kan worden genomen voor zonneakkers.
De potentie aan zonneakkers binnen de gemeente Emmen is bruikbaar onder de in deze
structuurvisie beschreven laagdrempelige criteria. Een klein deel hiervan is in bezit van
gemeente Emmen. Afhankelijk van hoe het Rijk besluit over de subsidieverstrekking (SDE+)
in de komende jaren, zal door marktwerking hier daadwerkelijk uitvoering aan worden
gegeven. Ook is onduidelijk hoeveel particuliere, corporatieve initiatieven zich aandienen.
Indien het financieel haalbaar, zullen bedrijven en particulieren proberen zelfvoorzienend te
worden door onder andere zonnepanelen te plaatsen. Verder worden tegenwoordig
zonnepanelen op daken geplaatst, wat wel bijdraagt aan de hectares en de doelstelling om
energieneutraal te worden, maar geen extra ruimtebeslag betekent. Of de potentie
daadwerkelijk wordt uitgevoerd, is geheel afhankelijk van marktpartijen en de samenleving.
14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>          Gemeente  Emmen, gemeentelijke  structuurvisie Emmen, Zonneakkers (vastgesteld)
 4.3     Locaties
 Het buitengebied van Emmen omvat een groot areaal. Het overgrote deel is in gebruik voor
 de landbouw. Uit een gesprek met L Ta is naar voren gekomen dat zij geen zonneakkers wil
 in landbouwgebieden. LTa ziet dit als verstedelijking en daarmee als een beperking van de
 haar agrarische bedrijfsactiviteiten.
 Het is eveneens niet wenselijk om in bossen, natuurgebieden, Natura2000-gebieden en de
 Ecologische Hoofdstructuur (EHS) zonneakkers toe te staan.
 Zonneakkers zijn goed mogelijk op gebieden die "over" zijn. Braakliggende gronden en
 hoekjes zijn bruikbaar voor dergelijke pauzefuncties als zonneakkers. Wij gaan ervan uit dat
 een zonneakker ongeveer 20 jaar wordt gebruikt. Andere ontwikkelingen op en nabij de
 beoogde locaties mogen niet worden belemmerd. Daarom is vooral gekeken naar
woongebieden en bedrijventerreinen. Voor heel veel bedrijven staat maatschappelijk en
 duurzaam ondernemen hoog in het vaandel. Dit willen wij graag faciliteren voor zowel de
werklocaties als agrarische bedrijven. Met name recreatieve bedrijven in het buitengebied
willen graag projecten met een combinatie van recreatie en duurzaamheid uitvoeren.
4.4      Criteria
 Landschappelijk vormt de Ruimtelijke Waardenkaart uitgangspunt, allereerst als onderlegger
voor de locatiekeuzes en ten tweede als handreiking voor een passende landschappelijke
 inpassing van de zonneakkers.
 De structuurvisie sluit bijvoorbeeld gronden met een agrarische bestemming zonder
 bouwvlak in het buitengebied van Emmen uit, als mogelijke locatie voor zonneakkers. Deze
gronden dragen overwegend de landschappelijke karakteristiek 'openheid'. Ingebruikname
als zonneakker, ook tijdelijk, zal een aantasting van de openheid betekenen zodra de
zonnepanelen boven ooghoogte uitstijgen. Dit is reden om zonneakkers uit te sluiten in het
 buitengebied en te concentreren op werklocaties waar aantasting van de openheid en het
agrarisch karakter en gebruik niet (meer) in het geding is. De studies van de provincie
 Drenthe op gebied van verkeersaders of hoogteverschillen als een vuilstort, vinden wij in
Emmen niet toepasbaar. Overige zaken van de provinciale studie zijn door de gemeente
naar de eigen situatie vertaald. Gelet op de economische en landschappelijke waarde van
het buitengebied, hebben we het buitengebied uitgesloten.
4.5      Overige uitgangspunten
Wellicht ten overvloede is ook aandacht geschonken aan grondeigenaren. Logischerwijze
geven grondeigenaren toestemming tot de plaatsing van zonnepanelen. Om twee redenen
schenken wij hier aandacht aan. Ten eerste zijn op delen van bedrijventerreinen gronden nog
in het bezit van de gemeente. De gemeente heeft per bedrijfslocatie een economische
strategie. Soms vanuit actieve acquisitie, soms vanwege de (uitzonderlijke) grootte van het
perceel. Andere percelen liggen minder goed in de markt en kunnen met een pauzefunctie,
zoals een zonneakker, tijdelijk gebruikt worden.
Daarnaast kan een rem worden gezet op initiatieven voor zonneakkers die niet vergezeld
gaan van helder en solide exploitatieplan.
Wij zijn ons ervan bewust dat niet elke locatie even economisch haalbaar is, omdat de
technische uitvoerbaarheid, zoals aansluiting op een transformator of schakelstation niet
overal mogelijk is.
                                                                                            15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>           Gemeente Emmen, gemeentelijke structuurvisie Emmen, Zonneakkers (vastgesteld)
Initiatiefnemers en grondeigenaren   dienen zich bewust te zijn van de consequenties     van een
dergelijke pauzefunctie.
Aan de hand van dit omschreven     proces is de visie tot stand gekomen.
16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>           Gemeente Emmen, gemeentelijke structuurvisie Emmen, Zonneakkers (vastgesteld)
 Hoofdstuk 5             Visie
De analyse van het gemeentelijke en provinciale beleid in hoofdstuk 3, heeft geleid tot een
visie op locaties en criteria.
Wij kiezen er voor geen (vormvrije) MER uit te voeren Zonneakkers zijn immers niet
benoemd in de D-lijst van het Besluit MER, d.w.z. niet MER-plichtig.
 In dit hoofdstuk wordt gestart met het benoemen van de verschillende criteria. De gestelde
criteria verschillen per locatie. Navolgend worden de locaties en criteria in samenhang
besproken. Het hoofdstuk wordt afgerond met een verdieping van het criterium "goede
ruimtelijke inpasbaarheid".
5.1       Criteria
De aanvragen worden getoetst op onder andere de volgende criteria:
Ruimtelijke inpasbaarheid
Onder ruimtelijke inpasbaarheid verstaan we het volgende:
"Een zodanige vormgeving en inpassing dat deze optimaal is afgestemd op bestaande
danweI nog te ontwikkelen ruimtelijke, natuurlijke en cultuurhistorische
landschapskwaliteiten. "
Uitgangspunt is de Emmense manier van werken en de bestuursstijl "meer van de
samenleving, een andere overheid". Wij willen daarom niet alleen harde criteria stellen, maar
de initiatiefnemer de gelegenheid geven om zelf, binnen door ons gestelde kaders, een
uitwerkingsvoorstel te doen, voor een goede ruimtelijke inpassing van de zonneakker.
Wij zien het proces met de initiatiefnemer als een interactief proces waarbij de gemeente
faciliteert en kaders bewaakt.Daarvoor worden in deze structuurvisie tools aangereikt.
Hiertoe dienen allereerst bestaande kaders en instrumenten als Welstandsnota en
Ruimtelijke waardenkaart en het Rapport "Gemeente Emmen in perspectief van het
landschap".
Daarnaast tools als: inspelen op landschapsstructuur; begrenzen van het terrein;
overgangen naar het landschap; zichtbaarheid vanaf de openbaarheid; toevoegen van
maatschappelijk gewenst programma. In hoofdstuk 5: "Uitvoering", wordt de wijze van
uitwerking van deze tools nader beschreven.
Maatschappelijk draagvlak
Voor zonneakkers nabij dorpen en/of wijken is maatschappelijk draagvlak een eerste
vereiste. Zonneakkers bieden hier energetische voordelen voor bewoners, maar geven een
andere beleving in het landschap. Maatschappelijk draagvlak voor een initiatief van
bijvoorbeeld een dorpscoöperatie, moet in het dorp en door het dorp zelf gevonden worden.
De gemeente wil in dit proces faciliteren door de EOP te ondersteunen. Het actief betrekken
van de dorpen en de wijken bij de uitvoering van de structuurvisie wordt gefaciliteerd door
Educohof. In paragraaf 7.3 wordt de werkwijze op hoofdlijnen toegelicht.
Energieafzet
De energieafzet kan op verschillende manieren plaatsvinden.
                                                                                            17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>          Gemeente  Emmen, gemeentelijke  structuurvisie Emmen, Zonneakkers (vastgesteld)
Voor zonneakkers op werklocaties op bedrijventerreinen wordt onderzocht in hoeverre de
afzet lokaal kan plaatsvinden waarbij een win-win situatie kan ontstaan zowel voor de
afnemer als voor de producent. De exploitant en de grondeigenaar maken hier afspraken
over. Voor grondgebonden zonnepanelen in tuinbouwconcentratiegebieden en op
bouwpercelen van agrarische en overige bedrijven (buitengebied) geldt dat de
energieopbrengst aantoonbaar in meerdere mate ten goede moet komen van de
bedrijfsvoering. Dus minimaal 50% van de opbrengst dient in het bedrijfte worden gebruikt.
Dit impliceert ook de bepaling van de omvang van de betreffende zonneakker. In de
tuinbouwgebieden mag de energieafzet ten goede komen van meerdere bedrijven in het
gebied. De grondgebonden zonnepanelen gelden als aanvullende mogelijkheid voor panelen
op dakvlakken van bedrijfsgebouwen.
De energieafzet van akkers nabij dorpen/wijken moet ten gunste komen van de bewoners
om op die manier een bijdrage te kunnen leveren aan het betaalbaar houden van de
woonlasten en de C02 reductie. Te denken valt aan zowel financiële participatie als aan
prijsvoordelen (bij directe afneming zijn de transportkosten aanzienlijk lager). Dit impliceert
ook de bepaling van de omvang van de betreffende zonneakker.
Tijdelijkheid
De technologie van zonnepanelen is zodanig dat momenteel verwacht wordt dat een paneel
20 tot 25 jaar meegaat. Ook mede door het huidige subsidiestelsel is de economische
afschrijvingsperiode van een paneel 20 tot 25 jaar. Dit betekent dat het verlenen van een
WABO-vergunning de voorkeur geniet om zo de onderliggende bestemming na 20 á 25 jaar
weer als zodanig te gebruiken.
Goede ruimtelijke ordening
Uiteraard dient een vergunning te voldoen aan een goede ruimtelijke ordening. Een
vergunning dient in gevolge van artikel 2.12, eerste lid, onderdeel a, onder 3°, Wabo te zijn
voorzien van een goede ruimtelijke onderbouwing. In het Besluit omgevingsrecht (art. 5.20
Bor) is aangeven waaraan deze moet voldoen. Hierbij wordt verwezen naar art. 3.1.6 Bro.
Een ruimtelijke onderbouwing is daardoor vergelijkbaar met de toelichting van een
bestemmingsplan. In artikel 3.1.6 Bro is onder andere aangegeven dat ingegaan moet
worden op de gevolgen van de ontwikkeling voor de waterhuishouding, cultuurhistorie en
relatie met de kwaliteitseisen uit hoofdstuk 5 van de Wet milieubeheer. Tevens moet voldaan
worden aan de onderzoeksverplichtingen van de Awb.
Ook zal aandacht besteedt moeten worden aan aspecten van externe veiligheid. De externe
veiligheid heeft onder andere betrekking op buisleidingen van NAM en Gasunie, zowel onder-
ais bovengronds. Ook zal aandacht besteedt moeten worden aan eventuele gevolgen voor
de hoogspanningsleidingen van Tennet.
5.2      Locaties
Aan de hand van uitgangspunten zijn diverse locaties aangewezen
Werklocaties
Wij willen medewerking geven aan het plaatsen van grondgebonden zonnepanelen op
geselecteerde werklocaties. Werklocaties met de functie wonen en werken zijn uitgesloten
18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>           Gemeente    Emmen, gemeentelijke  structuurvisie Emmen, Zonneakkers (vastgesteld)
 van medewerking vanwege de functie wonen.
 Werklocaties kunnen geschikt zijn voor de situering van zonneakkers omdat de percelen, of
 delen er van, niet tot ontwikkeling komen overeenkomstig het bestemmingsplan of de
 planologische ontwikkelvisie. Vanuit economische motieven en de geringe ruimtelijke
 kwetsbaarheid van deze locaties, lenen deze locaties zich goed voor de functie van
zonneakkers, terwijl de oorspronkelijke bestemming niet gewijzigd hoeft te worden.
 Bedrijven/eigenaren dienen zich bewust te zijn van de pauzefunctie, zodat bij
 bedrijfsontwikkeling deze terreinen voor het eigen gebruik ten behoeve van de oorspronkelijke
 bedrijfsactiviteiten dienen te worden ingezet
 De ingebruikname van gronden op bedrijventerreinen voor zonneakkers kan en zal geen
 reden zijn voor de uitbreiding van het areaal aan bedrijventerreinen.
 Bedrijventerreinen
 Geschikte locaties op bedrijventerreinen worden niet per locatie benoemd of aangewezen.
Voor de bedrijventerreinen in gemeentelijk eigendom komen alleen het zuidelijk deel van De
Tweeling en Oranjepoort (geheel) in aanmerking. Het zuidelijk deel van de Tweeling is fysiek
 minder geschikt voor de vestiging van bedrijven. Oranjepoort wordt niet tot ontwikkeling
gebracht door het overaanbod aan bedrijveenterreinen in de gemeente. In de visie is er
oorspronkelijk voor gekozen om geen specifieke bedrijventerreinen aan te wijzen om
daarmee de mogelijkheid open te houden om alle marktontwikkelingen mee te kunnen wegen
 bij concrete initiatieven. In de praktijk zou de afweging en beoordeling waarschijnlijk leiden tot
dezelfde gebiedskeuzes.
  Vanuit economische criteria wordt per aanvraag bezien of een zonneakker mogelijk is.
 Bedrijventerreinen zijn ruimtelijk niet kwetsbaar voor de realisatie van zonneakkers.
 Bedrijventerreinen zijn bovendien goed ontsloten. Met de tijdelijke functie van zonneakkers
(circa 20 jaar) kan de exploitatie voor een deel worden goed gemaakt en kunnen bedrijven
profiteren van goedkope en duurzame energie en wordt een bijdrage geleverd aan de C02
reductie. Wij vinden het belangrijk dat de energieafzet zo veel mogelijk in de directe
omgeving plaatsvindt. Wij verwachten van initiatiefnemers dat naar de afzetmogelijkheden in
de directe omgeving onderzoek is gedaan met aantoonbare bevindingen en conclusies.
 Criteria:
 •    Locaties opgenomen in de visiekaart behorende bij deze structuurvisie
 •    Een goede ruimtelijke inpasbaarheid
 •    Onderzoeksresultaten van de afzetmogelijkheden van zonne-energie aan de directe
      omgeving.
 Tuinbouwbedrijven in de tuinbouwconcentratiegebieden van Erica en Klazienaveen
De tuinbouwconcentratiegebieden zijn bestemd voor bedrijvigheid met veel glasoppervlakte.
De tuinbouw bevindt zich in een transitiefase mede als gevolg van de economische
neergang. Tuinders breken kassen af en oriënteren zich deels op nieuwe
tuinbouwproducten. Het plaatsen van grondgebonden zonnepanelen levert duurzame en
goedkope energie voor verwarming van kassen en levert inkomsten op in moeilijke tijden.
Zonne-energie levert een bijdrage aan de C02 reductie. Zonneakkers hebben bovendien een
functie in het tegengaan van verpaupering en verrommeling op de bouwpercelen. In
economisch moeilijke tijden biedt een zonneakker een functionele invulling van een
braakliggend terrein die nu om economische redenen niet tot ontwikkeling kan worden
gebracht.
Criteria:
                                                                                                  19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>           Gemeente   Emmen, gemeentelijke structuurvisie Emmen, Zonneakkers (vastgesteld)
•    Locaties opgenomen in de visiekaart behorende bij deze structuurvisie
•    Een goede ruimtelijke inpasbaarheid.
•    De energieafzet moet aantoonbaar in meerdere mate (50%) ten gunste komen van de
     eigen bedrijfsvoering van één of meerdere bedrijven gezamenlijk in de tuinbouwgebieden.
(Oorspronkelijk) tuinbouwconcentratiegebied Rundedal
Het oorspronkelijke tuinbouwconcentratiegebied Rundedal, met 180 ha netto uitgeefbare
grond, is als gevolg van verandering in economische omstandigheden en gewijzigd
rijksbeleid, niet tot ontwikkeling gekomen als tuinbouwlocatie.
Daarom heeft de gemeenteraad op 20 december 2012 een ontwikkelvisie voor het Rundedal
vastgesteld. De oorspronkelijke bestemming "glastuinbouw" ligt nog op het gebied.
In dit gebied loopt een procedure voor een WASO vergunning in afwijking van het
bestemmingsplan voor de realisatie van een zonneakker. Voorliggende
ontwerp-structuurvisie vormt de beleidsmatige onderlegger. De zonneakker is gelokaliseerd
in het middengebied van het Rundedal. Dit gebied van 46 ha heeft in de ontwikkelvisie, de
onwikkelfunctie "functieverbreding" en biedt de mogelijkheid voor de ontwikkeling van een
agropark met energie. Hierbij kan gedacht worden aan een grootschalige niet
grondgebonden melkveehouderij, agro-gerelateerde bedrijvigheid, energieteelt, maar ook het
plaatsen van zonnepanelen in de vorm van een zonneakker is een passende invulling op
basis van de Ontwikkelvisie Rundedal. Op de visiekaart is dan ook het gedeelte wat is
omschreven in de ontwikkelvisie als bedrijvigheid opgenomen en het gedeelte wat is
omschreven als landbouw bezien als buitengebied.
Criteria:
•    Een goede ruimtelijke inpasbaarheid.
•    Onderzoeksresultaten van de afzetmogelijkheden van zonne-energie aan de directe
     omgeving.
Nabij dorpen en wijken als pilot
Wij geven ruimte aan maatschappelijke initiatieven om de leefbaarheid en sociale
samenhang in een dorp of wijk te vergroten. Wij willen de duurzaamheid en betaaibaarheid
van het wonen vergroten door de beschikbaarheid van groene energie voor bewoners te
bevorderen. Wij zien graag dat de toepassing van zonnepanelen op daken wordt vergroot,
maar niet iedereen heeft hiervoor een geschikt dak of kan een grote investering doen.
Participatie in de mogelijkheden van een zonneakker biedt dan kansen.
Op de visiekaart is dan ook niet aangegeven waar binnen het dorp en/of wijk een zonneakker
geplaatst kan worden. Daarom is volstaan met een stip op de kaart.
Productiebossen zijn locaties in het buitengebied die periodiek volledig gekapt worden ten
behoeve van de houtproductie. De praktijk is dat stobben niet geruimd worden en in het land
blijven. Locaties van productiebossen die aansluitend aan het dorp of de wijk gelegen zijn
zouden in aanmerking kunnen komen voor de situering van een zonneakker. Maatschappelijk
draagvlak hiervoor is een belangrijke voorwaarde.
Duurzame, groene, goedkope energie, opgewekt nabij het dorp of de wijk, biedt kansen voor
het verminderen van de C02 uitstoot; voor het grip houden op de woon/energielasten en de
participatie van bewoners bij dorps- of wijkinitiatieven.
Criteria:
•    Er moet overtuigend maatschappelijk draagvlak zijn voor het initiatief bij het dorp of de
     wijk.
20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>           Gemeente     Emmen, gemeentelijke structuurvisie Emmen, Zonneakkers (vastgesteld)
•    Er moet sprake zijn van een goede ruimtelijke inpassing waarvoor ook draagvlak moet
     zijn bij de bevolking.
•    De energieafzet moet direct of indirect (financieel) ten gunste komen van de bewoners
     die betrokken zijn bij de zonneakker. Er moet een zekere balans zijn tussen de
     energieproductie en de afname in de directe omgeving. Hierdoor wordt de grootte van de
     akker bepaald.
Aan de gestelde criteria kan niet bij alle dorpen en wijken worden voldaan. Daarom worden
initiatieven van dorpen of wijken als pilot opgenomen in de Structuurvisie Zonneakkers. Per
initiatief wordt de haalbaarheid ter plaatse onderzocht en afgewogen.
Maatschappelijk draagvlak voor een initiatief van bijvoorbeeld een dorpscoöperatie, moet in
het dorp en door het dorp zelf gevonden worden. De gemeente wil in dit proces faciliteren
door de EOP te ondersteunen. Het actief betrekken van de dorpen en wijken bij de uitvoering
van de structuurvisie wordt gefaciliteerd door Educohof. In paragraaf 7.3 wordt de werkwijze
op hoofdlijnen toegelicht.
Bouwpercelen        agrarische en overige bedrijven         buitengebied
Wij willen in principe geen zonneakkers in het agrarisch buitengebied. De gemeente Emmen
heeft voldoende locaties waar zonneakkers aangelegd kunnen worden en waar ze een
goede functie vervullen. Het kwetsbare buitengebied geeft letterlijk ruimte aan belangrijke
functies als voedselvoorziening en recreatie en toerisme. Wij geven prioriteit aan deze
functies in het buitengebied. Op de visiekaart is dan ook geen locatie opgenomen.
Als uitzondering hierop willen wij wel meewerken aan het plaatsen van grondgebonden
zonnepanelen binnen de grenzen van bouwpercelen van agrarische en overige bedrijven.
Als voorwaarde geldt dat eerst de benutbare daken van de bedrijfsbebouwing moeten
worden gebruikt voor zonne-energie. In feite wil de gemeente meewerken aan een
grondgebonden opstelling van zonnecollectoren indien de dakvlakken onvoldoende
mogelijkheden bieden. De C02 reductie wordt hiermee bevorderd.
Criteria:
•    De energieafzet wordt aantoonbaar in meerdere mate gebruikt voor de eigen
     bed rijfsvoering .
•    Een goede ruimtelijke inpasbaarheid.
                                                                                             21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>         Gemeente Emmen, gemeentelijke   structuurvisie Emmen, Zonneakkers (vastgesteld)
Hoofdstuk 6            Maatschappelijke             en financiële haalbaarheid
6.1     Maatschappelijke      betrokkenheid
Ten behoeve van de totstandkoming van deze structuurvisie is uitgebreid overleg gevoerd
met provincie Drenthe. De overige betrokken instanties zijn o.a. L TO Noord Glaskracht,
Vereniging Parkmanagement en allee Erkende Overleg Partners. Daarnaast zijn de
waterschappen, de natuurorganisaties, de leidingbeheerders en het recreatieschap
benaderd. Gemakshalve wordt verwezen naar het Vaststellingsbesluit.
Het ontwerp van de structuurvisie is in kader van advies en inspraak verzonden naar deze
betrokken instanties. Ten behoeve van het draagvlak van de bevolking is een
inloopbijeenkomst gehouden op 18 mei 2015 in hotel Emmen, Van der Valk te
Nieuw-Amsterdam. Tijdens deze bijeenkomst konden geïnteresseerden kennisnemen van
de ontwerp-structuurvisie.
Diverse geïnteresseerden hebben de structuurvisie bekeken en een aantal hebben
mondeling en/of schriftelijk gereageerd op de structuurvisie. Deze zijn als zienswijze
aangemerkt en in het bijgevoegde vaststellingsbesluit verwerkt.
Het ontwerp van de structuurvisie heeft vanaf 8 mei 2015 voor 6 weken ter inzage gelegen.
Tijdens deze periode zijn zienswijzen ingediend. De 9 zienswijzen hebben niet geleid tot
aanpassing van de structuurvisie. Wel zijn her en der verhelderende zinnen opgenomen. Dit
is eveneens verwerkt in het bijgevoegde Vaststellingsbesluit.
6.2     Financiële haalbaarheid
De uitvoering van deze structuurvisie is afhankelijk van aanvragen van derden. Vanuit het rijk
zijn subsidies beschikbaar, op basis waarvan diverse aanvragen worden verwacht. De
kosten van de te voeren procedures in het kader van de WABO-vergunningen kunnen
worden gedekt door de leges en/of een afzonderlijke overeenkomst.
De wijken en dorpen worden actief geïnformeerd en betrokken bij de uitvoering van de
structuurvisie "Emmen, Zonneakkers". Dit wordt gefaciliteerd door Educohof. De kosten
hiervoor worden gedekt uit het budget Natuur- en Milieu-educatie.
22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>           Gemeente  Emmen, gemeentelijke structuurvisie Emmen, Zonneakkers (vastgesteld)
 Hoofdstuk 7             Uitvoering
 De uitvoering van deze structuurvisie is afhankelijk van aanvragen van derden. Vanuit het rijk
zijn subsidies beschikbaar, op basis waarvan diverse aanvragen worden verwacht. Er is in
2015 een concrete aanvraag binnengekomen die in de lijn van deze structuurvisie is getoetst
en beoordeeld. Onderstaand volgt een toelichting op: de procedure voor een
WASO-vergunning; de ruimtelijke inpassing en tools en het Steunpunt Zonneakkers om tot
een goede afweging en begeleiding van de vergunningaanvraag te komen.
7.1       WABO-vergunning
Aanvragen voor zonneakkers betreffen WASO-vergunningen met afwijking van het
bestemmingsplan. De wettelijke proceduretijd is maximaal 26 weken (exclusief vooroverleg
en exclusief eventueel beroep).
De raad dient aan te geven geen bedenkingen tegen de aanvraag te hebben. Omdat
meerdere aanvragen worden verwacht is het gewenst om een algemene verklaring van geen
bedenkingen door de Raad te laten afgeven. Dit bespaart proceduretijd. Tegelijkertijd met de
vaststelling van deze structuurvisie wordt de raad gevraagd aan de lijst met algemene
verklaring van geen bedenkingen een volgende categorie toe te voegen: "aanleg van
zonneakkers, voor zover in overeenstemming met de structuurvisie "Emmen, Zonneakkers".
Aanvragen voor zonneakkers die passen binnen de structuurvisie behoeven niet door de
raad beoordeeld te worden.
Een aanvraag tot een WASO-vergunning ten behoeve van een zonneakker is tevens een
aanvraag voor een vergunning in afwijking het bestemmingsplan. Dit houdt in dat de
bestemming geregeld in het bestemmingsplan ongewijzigd blijft en dat in afwijking daarvan
daarnaast de specifieke activiteit gebruik ten behoeve van een zonneakker kan worden
verleend. De bestemming blijft bestaan bij de verlening van de vergunning voor de afwijking.
Sijvoorbeeld de bestemming glastuinbouw blijft van kracht, terwijl conform de verleende
vergunning het terrein tevens voor zonneakker kan worden gebruikt. Als het zonneakker
wordt verwijderd, vervalt de afwijking en is de bestemming, bijvoorbeeld glastuinbouw, nog
steeds, onverminderd van kracht.
7.2       Ruimtelijke inpassing
De structuurvisie geeft aan op welke locaties en onder welke voorwaarden ruimte gegeven
kan worden aan zonneakkers. Een van de voorwaarden is dat voldaan wordt aan ruimtelijke
kwaliteit.
De rolverdeling hierbij is dat de gemeente de kaders bepaalt en de initiatiefnemer aangeeft
hoe hij voldoet aan de eisen inzake ruimtelijke kwaliteit. Vervolgens toetst de gemeente
initiatieven aan de hand van de kaders.
Voor het beantwoorden van de vraag of een zonneakker voldoet aan de eisen van ruimtelijke
kwaliteit worden de bestaande kaders van provincie en gemeente gehanteerd.
7.3      Tools en het Steunpunt Zonneakkers
Interactief proces
                                                                                              23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>             Gemeente Emmen, gemeentelijke structuurvisie Emmen, Zonneakkers (vastgesteld)
In de praktijk van vergunningverlening       is deze taak en rolverdeling vaak minder rigide dan hier
voorgesteld. Zeker als het gaat om nieuwe initiatieven waar maatwerk gewenst is, vindt
afstemming tussen partijen plaats in een interactief proces. De wat abstract ervaren kaders
van de gemeente en de concrete eisen t.a.v. bedrijfsvoering worden in enkele stappen in
samenspraak met elkaar in overeenstemming             gebracht tot een tot een door beide partijen
gedragen ontwerp en inrichtingsplan.
Werkatelier
Specifiek voor de ruimtelijke inpassing worden ook wel werk sessies gehouden waarbij
zowel vanuit de ruimtelijke kant als vanuit de technische bedrijfsvoeringskant         de adviseurs
van de gemeente en de initiatiefnemer bij elkaar aan tafel zitten. Wij hebben inmiddels
ervaring opgedaan met deze werkvorm in het kader van vergunningverlening               in het agrarisch
gebied, bijvoorbeeld als het gaat om inpassing van nieuwe agrarische bedrijven of andere
ruimtelijke ontwikkelingen.
Tools
Ten aanzien van het vormgeven van de ruimtelijke /Iandschappelijke inpassing staan de
initiatiefnemer en overheid verschillende 'tools' tot hun beschikking. Allereerst de kaders zelf.
Zij geven de landschappelijke kaders i.c. de karakteristieken van het landschap aan. Voor de
kaders, zie hoofdstuk 3.
Steunpunt Zonneakkers
Omdat zonneakkers een nieuw fenomeen zijn, wordt een team van verschillende
deskundigen en disciplines ingesteld om de ontwikkeling, inpasbaarheid en, waar aan de
orde, het onderzoeken van maatschappelijk draagvlak, integraal te begeleiden. Het
Steunpunt Zonneakkers gaat invulling geven aan de nadere uitwerking van de genoemde
tools en begeleidt aanvragen tot en met vergunningverlening,          indien mogelijk.
Voorlichting     aan dorpen en wijken over het toepassen      van duurzame    energie
De gemeente initieert en faciliteert in samenspraak met de EOP's het proces waarbij met
bewoners wordt gesproken over het belang van verduurzaming en de mogelijkheden die het
realiseren van en het participeren in zonneakkers daartoe bieden. Educohof faciliteert dit
traject. Voor de actieve benadering van dorpen en wijken wordt onderstaand plan van
aanpak (op hoofdlijnen) voorgesteld:
           Stap 1 Het polsen van de belangstelling         in de dorpen en wijken
           Belangrijk is om zoveel mogelijk inwoners van de dorpen en wijken te bereiken. De
           wijze waarop dit het beste kan worden gerealiseerd kan wezenlijk verschillen per wijk
           en dorp. Dit kan het beste worden gevraagd aan de EOP's. Alle EOP's, als
           ingangskanaai voor de inwoners van de dorpen en wijken, worden benaderd door
           Educohof met de vraag op welke wijze de inwoners het best geïnformeerd kunnen
           worden over de mogelijkheden en kansen die de structuurvisie biedt voor een dorp of
           wijk. Educohof verzorgt vervolgens de informatie die verleidend is, links bevat voor
           meer informatie, duidelijkheid biedt wie er gebeld kan worden voor vragen en hoe het
           vervolgtraject er globaal uit ziet. Middelen die daar onder andere voor ingezet kunnen
           worden zijn wijkkrantjes, een persbericht en een huis aan huis brief.
           Stap 2 Belangstellenden       breed informeren      over de omvang van
           zonneakkerproject
           Op basis van de belangstelling worden er 1 of meerdere bijeenkomsten
24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>         Gemeente    Emmen, gemeentelijke  structuurvisie Emmen, Zonneakkers (vastgesteld)
       georganiseerd waar mensen uitgebreide (onafhankelijke) voorlichting krijgen over
       een zonneakkerproject.
       Voor deze bijeenkomst wordt expertise ingezet vanuit ons eigen Steunpunt
       Zonneakkers, maar ook vanuit externe organisaties zoals adviesbureaus en
       ervaringsdeskundigen uit de samenleving. Aan de orde komen: technische en
       economische aspecten, het perspectief, mogelijkheden voor samenwerkingsvormen
       zoals een coöperatie, wat een volledig traject tot realisatie inhoudt.
       Stap 3 Op weg naar concrete initiatieven
        Na stap 2 wordt met nader geïnteresseerden of met mensen die een concreet
        initiatief hebben, aparte sessies georganiseerd met de benodigde expertise. Een
       excursie naar een reeds gerealiseerde zonneakker of een opgerichte coöperatie is
       een mogelijkheid. Collectief participeren in een zonneakker past uitstekend in het
        lokale subsidieprogramma van LEADER onder de noemer 'versterking lokale
        samenwerking'. Of uiteindelijk een aanvraag bij LEADER zal worden ingediend hangt
        uiteraard af van de initiatieven die uit de samenleving komen want de initiatiefnemer
       dient ook de aanvrager te zijn. Of er hierbij eventuele ondersteuning nodig is, wordt
       op dat moment bekeken.
       Stap 4 Het verbinden van vraag en aanbod
        Om vraag en aanbod bij elkaar te brengen wordt er een bijeenkomst georganiseerd
        met diverse belanghebbenden zoals de projectontwikkelaars, bedrijven,
       vertegenwoordiging van het Steunpunt Zonneakkers, belangstellende bewoners met
       een initiatief.
        Planning
        Uitgaande van het ervaren gegeven dat het betrekken van de dorpen en wijken
        minstens 6-8 weken in beslag neemt, wordt een eerste bijeenkomst voor
        belangstellende bewoners eind januari gepland.
Daaruit voortkomende initiatieven moeten door bewoners in voldoende mate worden
gedragen. De gemeente begeleidt het initiatief tot realisatie van een economisch-financieel
haalbaar en gedragen project, met behulp van de inzet van het Steunpunt Zonneakkers.
Deze begeleiding vindt plaats in kader van de procedure voor een WABO vergunning.
                                                                                              25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>       Gemeente Emmen, gemeentelijke structuurvisie Emmen, Zonneakkers (vastgesteld)
Bijlagen bij het beleidsdocument
26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>