<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel


jaar         stuknr.           categorie     agendanr.        Stuknr.
             Raad                                             B. en W.
2019         RA19.0041         B             3                19/349


Onderwerp:
Kadernota 2020 inclusief Berap 2019-I en Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2019


Portefeuillehouder: J. Otter

Team: Concern Strategie en Advies
A.M. Bosma, telefoonnummer 140591

Aan de gemeenteraad

Voorgesteld besluit
1.De Kadernota 2020 vast te stellen en de hieruit voortvloeiende financiële consequenties voor de
jaren 2020-2023 middels een begrotingswijziging te verwerken.
2.De Berap 2019-I vast te stellen en de hieruit voortvloeiende financiële consequenties middels een
begrotingswijziging te verwerken.
3.Kennisnemen van het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2019.

Bijlage(n)
Kadernota 2020
Bestuursrapportage 2019-I
Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2019 (MPG)

Stuk(ken) ter inzage
Collegebesluit d.d. 27 mei 2019 en de daarbij behorende stukken
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Gemeente Emmen,
blad 2-6



jaar       stuknr.                 categorie       agendanr.         stuknr.
           Raad                                                      B. en W.

2019       RA19.0041               B               3                 19/249



1. Inleiding
In de masterplanning P&C-cyclus 2019 is opgenomen dat we:
- een Kadernota opstellen
- twee Berap’s opstellen met een tussenrapportage t/m juni.
Het MPG is een bijlage bij de kadernota.

2. Beoogd effect
In de Kadernota 2020 worden, vooruitlopend op de begroting voor het komende jaar, de beleidsmatige
kaders gesteld. De doorontwikkeling van de kadernota tot hét kaderstellend document wordt in de
Kadernota 2020 verder vormgegeven door het opnemen van 10 volledig uitgewerkte
beleidsprogramma’s. In de Kadernota 2020 zijn geen voorstellen met een financieel effect verwerkt (met
uitzondering van het effect van het MPG). De financiën zijn naar voren gehaald bij de Bijstelling
(meerjaren-)begroting 2019-2023.

In de Berap 2019-I wordt een prognose gegeven over de begrotingsontwikkeling 2019, op basis van de
analyse van de financiële stand van zaken tot en met maart 2019.

3. Argumenten
1.1. Het budgetrecht ligt bij de raad.
Omdat het budgetrecht bij de raad ligt moet de raad de Kadernota 2020 vast stellen.

1.2. De raad stelt de beleidskaders vast.
De raad is het kaderstellende orgaan en geeft het college richting mee.

1.3. Met het maken van een begrotingswijziging is er aansluiting tussen het planning & control-
document Kadernota 2020 en de administratie.
Hiermee wordt de administratie in overeenstemming gebracht met de financiële uitgangspositie volgens
de Kadernota. Vanuit deze positie kan dan verder worden gewerkt aan:
- Het op geld zetten van de actuele financiële ontwikkelingen in de raadsbrief van juni 2019
- Het zoeken naar aanvullende begrotingsruimte door middel van nieuwe ombuigingen
- Het stellen van prioriteiten binnen de restant investeringsagenda
- Het opstellen van een volledig sluitende begroting.

2.1. Het budgetrecht ligt bij de raad.
Omdat het budgetrecht bij de raad ligt moet de raad de Berap 2019-I vast stellen.

Op basis van de Bijstelling (meerjaren-)begroting 2019-2023 en enkele aanpassingen kleiner dan
€ 50.000 was er sprake van een verwacht voordeel van € 303.000 voor 2019. In Berap 2019-I zijn
afwijkingen gerapporteerd van per saldo -/- € 2.499.000 nadelig. Het verwacht nadelig resultaat 2019
komt daarmee uit op -/- € 2.196.000 (€ 303.000 - € 2.499.000).

2.2. Met het maken van een begrotingswijziging is er aansluiting tussen het planning & control-
document Berap 2019-I en de administratie.
Hiermee wordt de administratie in overeenstemming gebracht met de financiële uitgangspositie volgens
de Berap 2019-I.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Gemeente Emmen,
blad 3-6


2.3. Uit het oogpunt van begrotingsrechtmatigheid is het gewenst dat de raad de Berap 2019-I vast
stelt.
Daar waar zich overschrijdingen voordoen zijn de uitgaven eigenlijk niet toegestaan. Ondanks dat er
soms een hele goede reden voor is. Als de raad de Berap 2019-I vast stelt wordt deze afwijking (achteraf)
goedgekeurd. De uitgave is dan alsnog rechtmatig.

3.1. De grondexploitaties zijn politiek een belangrijk onderwerp met mogelijk grote financiële gevolgen.
De doorrekening van het MPG wordt jaarlijks herzien. Met het MPG 2019 kan de raad de financiële
resultaten (die zijn verwerkt in de kadernota 2020) beter duiden.

4. Kanttekeningen
2.1. Berap 2019-I laat een tekort zien.
Ten tijde van het schrijven van Berap 2019-I is er sprake van een tekort. Hiervoor hebben we nu nog
geen oplossing. Er zijn echter nog een aantal onzekerheden die nog niet op geld zijn gezet maar die een
groot effect kunnen hebben op het resultaat 2019. Het gaat dan bijvoorbeeld om de cao-ontwikkelingen,
de ontwikkeling van de kosten in het sociaal domein, de ontwikkeling van het accres gemeentefonds
(meicirculaire 2019) en de mogelijke extra rijksmiddelen voor jeugdhulp (meicirculaire 2019). In de
raadsbrief van juni 2019 zullen we een actueel financieel perspectief schetsen. Indien er dan nog sprake
is van een tekort zullen wij ook voorstellen doen voor oplossingsrichtingen. Een tekort zou namelijk
betekenen dat dit bij de jaarrekening 2019 ten laste van de algemene reserves komt. Dat is gezien de
huidige stand van de algemene reserves (negatief na verwerking jaarrekeningresultaat 2018) een zeer
ongewenste situatie.

5. Financiën
Het actueel financieel perspectief volgens de Kadernota 2020 staat in hoofdstuk 2.1. Financieel
perspectief en is als volgt:

Financieel perspectief 2019-2023                             2019     2020      2021      2022      2023
Conform Bijstelling (meerjaren-)begroting 2019-2023           285       502     1.497     2.856     4.672
Amendement Esdalcollege                                                 -80      -196      -196      -196
Aanpassing resultaat MPG                                         2    - 489     - 946     - 600       - 19
Kleine aanpassingen                                             16
Resultaat Berap 2019-I                                      -2.499       nvt       nvt      nvt       nvt
Aangepast financieel perspectief 2019-2023                 - 2.196       -67      355    2.060     4.457

Ten opzichte van het financieel perspectief bijstelling (meerjaren-)begroting 2019-2023 is er alleen een
wijziging als gevolg van het MPG.

Het meerjarenperspectief is op dit moment sluitend. Er is echter onvoldoende ruimte voor investeringen.

De financiële situatie stelt ons voor een stevige opgave. Wij zijn daarin niet uniek. Net als veel andere
gemeenten zijn we de afgelopen jaren geconfronteerd met fors oplopende tekorten door jeugdzorg, Wmo
en teruglopende inkomsten uit het gemeentefonds en grondexploitaties. Het sociaal domein drukt zwaar
op de begroting van onze gemeente. Ook hebben we daarbovenop nog eens te maken met extra kosten als
gevolg van de oplossingsrichtingen bij de herstructurering van Wildlands.

Ook komen er nog zaken op ons af die nu nog onzeker zijn. Voorbeelden daarvan zijn:
   • de uitkomsten van een nieuwe cao
   • de ontwikkeling van de kosten binnen het sociaal domein
   • de ontwikkeling van het accres van het gemeentefonds (meicirculaire 2019)
   • de omvang van de rijksmiddelen uit het BTW-Compensatiefonds (meicirculaire 2019)
   • de aanpassing rijksmiddelen BUIG vanaf 2020 (voorjaarsnota Rijk mei 2019)
   • de mogelijke extra rijksmiddelen voor jeugdhulp (meicirculaire 2019)
   • de herziening van de financiële verhoudingen (meicirculaire 2020)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Gemeente Emmen,
blad 4-6


Door alle onzekerheid kunnen we nu niet zeggen welke investeringsmogelijkheden er zijn. Het is de
verwachting dat de huidige financiële ruimte door deze ontwikkelingen per saldo nog verder verkleind
zal worden. Sterker nog: een realistisch scenario is dat zonder aanvullende ombuigingen er geen
investeringsruimte zal zijn. In de raadsbrief Actueel financieel perspectief, die we in de loop van juni
2019 aanbieden, kunnen we de meest actuele stand van de financiële ruimte weergeven.

Onvoldoende ruimte hebben voor investeringen is een probleem bij veel andere gemeenten. De grens is
bij veel gemeenten bereikt. Om te doen wat wij kunnen zijn wij actief op diverse terreinen.

    •   Via VNG en G40 hebben we bij het Rijk diverse keren voor extra rijksmiddelen voor de
        jeugdhulp gepleit. De VNG heeft op 8 mei via een open brief aan het Kabinet gevraagd om
        gemeenten voldoende tegemoet te komen anders moeten de gemeenten serieus overwegen of zij
        de gedecentraliseerde taken weer bij het Rijk terugleggen. Het is een landelijk probleem dat de
        tekorten binnen het sociaal domein bij gemeenten dusdanig oplopen dat noodzakelijke
        investeringen op vele andere beleidsterreinen niet meer kunnen worden betaald. Wij zijn hierop
        geen uitzondering.

    •   Er is politieke inzet om de gemeentefinanciën te verbeteren door het gericht benaderen van de
        politieke partijen in Den Haag.

    •   Wij zijn ambtelijk en bestuurlijk betrokken bij de herziening van de financiële verhoudingen.
        De herziening van de financiële verhoudingen gaat voor ons als gemeente Emmen over een
        bedrag van € 230 miljoen. Wij willen vanuit Emmen en via de VDG de belangen van Emmen en
        de Drentse gemeenten verdedigen. De herziening is een potentieel risico waarmee ons financieel
        perspectief fors kan veranderen.

    •   Wij gaan de komende periode nader verkennen waar mogelijke aanvullende ombuigingen
        mogelijk zijn en we gaan de investeringsagenda nogmaals prioriteren. Bij de begroting 2020
        zullen wij hiervoor voorstellen doen.

    •   Naast het feit dat er geen begrotingsruimte is voor investeringen, hebben wij in de jaarrekening
        2018 ook te maken met een ontoereikende stand van ons weerstandsvermogen. Versterking van
        ons weerstandsvermogen is een absolute noodzaak. Hiervoor maken wij vanaf 2020 jaarlijks
        € 2,7 miljoen vrij. Op basis van de uitkomsten van de jaarrekening 2018 is het sneller versterken
        van het weerstandsvermogen gewenst. Dit nemen wij mee in de raadsbrief van juni 2019.
        Mogelijk kan ook de verkoop (van een deel) van de aandelen Enexis ons hierbij helpen. Dit zijn
        wij ook aan het verkennen.

    •   Wij zijn met de provincie als toezichthouder in gesprek om inzicht te geven in onze financiële
        situatie en te bespreken of de provincie in relatie tot hun beoordelingskader richting kan
        meegeven.

Het spreekt voor zich dat we op dit moment te maken hebben met een stevige financiële opgave. De
verwachting is ook dat dit de komende jaren zo zal blijven. In elk geval zal de provinciale eis van een
materieel sluitende begroting ook voor onze begroting 2020-2023 gaan gelden. Onze inspanningen
zijn erop gericht dat wij aan deze eis gaan voldoen.

Een verklaring van de financiële ontwikkelingen van de Berap 2019-I op hoofdlijnen is opgenomen op
blz. 6.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Gemeente Emmen,
blad 5-6




6. Uitvoering
De raad neemt conform de masterplanning P&C-cyclus 2019 in zijn vergadering van 27 juni 2019 een
besluit over de Kadernota 2020 en de Berap 2019-I.

Na besluit wordt de begrotingswijziging opgesteld en verwerkt in de administratie.


Een concept-besluit is bijgevoegd.


Emmen, 27 mei 2019.

Burgemeester en wethouders van Emmen,

de gemeentesecretaris,                 de burgemeester,




I.A.A. Oostmeijer-Oosting              H.F. van Oosterhout
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Gemeente Emmen,
blad 6-6


jaar           stuknr.              categorie        agendanr.         stuknr.
               Raad                                                    B. en W.

2019           RA19.0041            B                3                 19/349



Raadsbesluit

De raad van de gemeente Emmen;

gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 27 mei 2019, B&W nummer: 19/349;


besluit:

       1. De Kadernota 2020 vast te stellen en de hieruit voortvloeiende financiële consequenties voor
          de jaren 2020-2023 middels een begrotingswijziging te verwerken.
       2. De Berap 2019-I vast te stellen en de hieruit voortvloeiende financiële consequenties middels
          een begrotingswijziging te verwerken.
       3. Kennisnemen van het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2019.


Vastgesteld in de openbare vergadering van 27 juni 2019.

de griffier,                               de voorzitter,




H.D. Werkman                               H.F. van Oosterhout
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>