<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Raadhuisplein   1       Postbus 30001
7811 AP Emmen           7800 RA Emmen
t. 140591               e. gemeente@emmen.nl
f. 0591 685599          i. gemeente.emmen.nl




Aan de gemeenteraad van de gemeente Emmen                                    team
                                                                             Concern Strategie en Advies




ons kenmerk             uw kenmerk              bijlage             behandeld door                     BSN
19.010269                                                           A.M. Bosma

datum                   telefoon                fax                 e-mail
13juni 2019             140591                                      gemeente~emmen.nl

onderwerp
Actualisatie financieel perspectief 2019-2023



Geachte leden van de raad,


In de kadernota 2020 hebben wij aangegeven ons financieel perspectief te zullen actualiseren voordat de
behandeling van de kadernota plaatsvindt. Sinds de bijstelling meerjarenbegroting 2019-2023 is ons
perspectief fors verslechterd. Dit is een landelijk beeld. Hadden wij nog de hoop dat de meicirculaire
2019 voor een verbetering van ons begrotingsresultaat 2020 en verder zou zorgen, inmiddels is bekend
dat dit helaas niet het geval is. De extra middelen voor jeugdhulp worden meer dan teniet gedaan door
een lager accres van het gemeentefonds en minder geld uit het BTW Compensatiefonds. Er zijn echter
meer ontwikkelingen waar we rekening mee moeten houden, bijvoorbeeld structurele effecten van
afwijkingen uit de Berap 2019-1 en de te verwachten loonontwikkeling op basis van de nog afte sluiten
cao.

In deze brief wordt een zo compleet mogelijk overzicht gegeven van de ontwikkelingen die leiden tot een
aanpassing van ons financieel perspectief. Tijdens de bijeenkomst op 17 juni a.s. wordt u nader
geïnformeerd over de ontwikkelingen waar wij mee te maken hebben en krijgen. Deze raadsbrief sluit
daarbij aan en kan worden gezien als een aanvulling op de kadernota 2020. De raadsbrief maakt ook
onderdeel uit van de te behandelen stukken op 27 juni aanstaande.

Deze brief is als volgt opgebouwd.

1. Uitgangspunten en gemaakte keuzes
2. Actueel perspectief totaaloverzicht
3. Toelichting op het actueel perspectief
4. Verdere vervolg




                                                                                     1111111111111111111111111111111111111111111111111111111
                                                                                      *    1    9 _      0 1      0 2       69*
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Gemeente Emmen,
19·010269
blad 2-11

1.   Uitgangspunten en gemaakte keuzes
Bij de bijstelling meerjarenbegroting 2019-2023 hebben wij aangegeven enkele uitgangspunten te
hebben gehanteerd. Het gaat daarbij met name om de volgende uitgangspunten:
     • Het principe van behoedzaamheid: nadelen meenemen als ze bekend zijn en voordelen c.q.
         rijksmiddelen meenemen als ze zijn gerealiseerd.
     • Wij willen ons weerstandsvermogen uiterlijk in 2023 weer op ruim voldoende hebben staan. Dit
         doen we door jaarlijkse stortingen in de algemene reserve en het toewerken naar positieve
         rekeningresultaten.
     • We willen taakstellingen en ombuigingen zo realistisch mogelijk begroten en zo snel mogelijk
         invullen.
     • We willen PM posten zoveel mogelijk op geld zetten.
     • Voor jeugdhulp hebben we budget gereserveerd voor risico's van budgetoverschrijdingen.

Uw raad heeft breed aangegeven deze uitgangspunten te steunen. Deze uitgangspunten hebben we bij de
actualisatie van het financieel perspectief ook weer toegepast en zullen wij ook toepassen bij het opstellen
van de begroting 2020.

2.   Actueel perspectief totaaloverzicht
Het totaaloverzicht van de ontwikkelingen in het actueel perspectief is als volgt:

Financieel perspectief 2019-2023                                                        2019    2020   2021    2022    2023
Conform Bijstelling (meerjaren- )begroting 2019-2023                                     285    502    1.497   2.856   4.672
Amendement Esdalcollege                                                                          -80   -196    -196     -196
Aanpassing resultaat MPG                                                                    2   -489   -946    -600     -19
Kleine aanpassingen                                                                       16
Resultaat Berap 2019-1                                                                 -2.499    nvt    nvt     nvt     nvt
Aangepast financieel perspectief 2019-2023 (Kadernota 2020/ Berap 2019-1)
                                                                                       -2.196    -67    355    2.060   4.457


Ontwikkelingen:


Structurele effecten Berap 2019-1
8.3 Wonen en bouwen Gebruiksvergunningen                                                         -29    -29     -29      -29
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden De inkooptarieven voor elektriciteit en gas               -36    -36     -36      -36
zijn fors hoger door externe omstandigheden.
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden De huuropbrengsten gebouwen blijven                       -40    -40     -40     -40
achter.
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden vergoeding erfpacht Zonnepark                              60     60      60      60
Oranjepoort.
7.3 Afval Dalende inkomsten van Nedvang.                                                         -95    -95     -95     -95
7.3 AfvalOnttrekking nadeel aan de voorziening.                                                   30      0       0       0
7.3 Afvalopvangen   binnen tarief afval                                                           65     95      95      95
2.1 Verkeer en vervoer De inkooptarieven   voor elektriciteit en gas zijn fors hoger            -124   -124    -124    -124
2.1 Verkeer en vervoer De bijdrage van de provincie Drenthe voor het bedienen van                -60    -60     -60     -60
bruggen en sluizen voor de vaarverbinding Erica-Ter Apel is dubbel geraamd.
5.2 Sportaccommodaties De inkooptarieven voor elektriciteit en gas zijn fors hoger.             -128   -128    -128    -128
6.6 Maatwerkvoorzieningen    (WMO) Woonvoorzieningen                                            -250   -250    -250    -250
6.6 Maatwerkvoorzieningen    (WMO) Verbond van verzekeraars het regresrecht wordt                -70    -70     -70     -70
beëindigd.
0.4 Overhead De inkooptarieven   voor elektriciteit en gas zijn fors hoger.                     -140   -140    -140    -140
Totaal structurele effecten Berap 2019-1                                                   0    -817   -817    -817    -817
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Gemeente Emmen,
19·010269
blad 3-11

Gemeentefonds                                                                        2019     2020     2021     2022     2023
Uitkomsten meicirculaire 2019 (algemene uitkering)                                  2.999    1.418      603     ·466     -506
Verlagen ruimte onder plafond BTW-Compensatiefonds                                  -1.200   -2.000   -1.850   -1.300   -1.300
Effect meicirculaire (WSW-middelen) op bijdrage aan EMCO                              500      PM       PM       PM       PM
Af: verrekening met de taakstelling EMCO                                             -500      PM       PM       PM       PM
Totaal gemeentefonds                                                                1.799     -582    -1.247   -1.766   -1.806


Collegebesluiten
Veiligheidsregio     Drenthe                                                                  -178      PM       PM        PM
Regionale Uitvoeringsdienst       Drenthe                                                      -98      -80     -190     -304
Af: Ombuiging op niet-Drentse Maat                                                             150      150      150      150
GGD Drenthe                                                                                       4     -13      -38     -231
Veilig Thuis Drenthe                                                                          -269     -269     -269     -269
Recreatieschap Drenthe                                                                          -10     -10       -10      -10
Regiodeal- gemeentelijk        aandeel in de uitvoering                                       -866     -866     -866     -866
Af: dekking uit gemeentelijke      budgetten                                                   866      866      866      866
Renovatie Dorpshoeve Nieuw-Schoonebeek                                               -150
Af: te dekken uit de reserve calamiteitenfonds       accommodaties                    lSO
Activering bijdrage renovatie Dorpshoeve Nieuw-Schoonebeek (daardoorook geen                    PM       PM      PM        PM
beroep op de reserve calamiteitenfonds         accommodaties)
Wassen en strijken                                                                                       PM       PM
Totaal collegebesluiten                                                                  0    -401     -222     -357      -664


BUIG
Korting macrobudget BUIG (voorjaarsnota Rijk)                                                 -915     -771     -710      -692
Af: reeds verwerkte korting macrobudget BUIG                                                  2.025    2.088    2.135    2.167
Af: effect op de reserve BUIG (reservering vanaf 3,5 miljoen resultaat)                       -439    -1.317   -1.425   -1.475
BUIG - aanpassing 2023 (lagere reservering)                                                                               340
Totaal BUIG                                                                              0     671         0        0     340


Weerstandsvenmogen
Versneld versterken weerstandsvermogen           (zie Kadernota 2020)                          -700     -700    -700      -700
Bijstelling stortingweerstandsvermogen         a.g.v. verkoop Enexis aandelen                   PM       PM       PM       PM
Lagere opbrengst dividend a.g.v. verkoop Enexis aandelen                                        PM       PM       PM       PM
Totaal weerstandsvermogen                                                                0     -700     -700    -700      -700


Overige
Nieuwe cao t.O.V.stelpost van 2% - (3% voor 2019/2020, daarna 2,5%)                  -570    -1.140   -1.425   -1.710   -1.995
Onderuitputting     kapitaallasten - aanpassing 2023                                                                      364
Benodigde middelen voor 75 jaar bevrijding in 2020                                              PM
Budget Wildlands - conform raadsbesluit                                             -1.922   -1.733   -1.733   -1.733   -1.733
Budget Wildlands - restantbudget t.b.v. incidentele kosten                           -278       -67      -67      -67      -67
Af: Budget Wildlands - verwerkt in Bijstelling meerjarenbegroting       2019-2023    2.200    1.800    1.800    1.800    1.800
SAM-middelen                                                                          154      239       239     239      239
Af: verrekening met taakstelling op taakmutaties gemeentefonds                       -154      -239     -239     -239     -239
Autonome ontwikkelingen         op basis van uitvraag in organisatie                   PM       PM       PM       PM       PM
Totaaloverige                                                                        -570    -1.140   -1.425   -1.710   -1.631


Totaalontwikkelingen                                                                 1.229   -2.969   -4.411   -5.350   -5.278


Nieuwactueel       perspectief vóór restant investeringsagenda en ombuigingen        -967    -3.036   -4.056   -3.290     -821




Voor hetjaar 2019 is het actueel perspectief -j- € 967.000. Dit is dus een verbetering van circa C 1,5
miljoen ten opzichte van de prognose Berap 2019-1. Voor de jaren daarna hebben we te maken met
tekorten van afgerond -j- € 3 miljoen voor 2020, -j- € 4 miljoen voor 2021, -j- € 3 miljoen voor 2022
en -j- € 1 miljoen voor 2023.

Dit geschetste perspectief is exclusief voorstellen uit de restant investeringsagenda en exclusief verdere
ombuigingen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Gemeente Emmen,
19·010269
blad 4-11

3. Toelichting in detail op het actueel perspectief
Hierna worden de ontwikkelingen in detail toegelicht.

Structurele effecten Berap                             2019-1
De afwijkingen zoals die in Berap 2019-I zijn verwerkt, zijn nader beoordeeld op het structurele of
incidentele effect daarvan. De structurele effecten zijn verwerkt in het actueel perspectief.

Gemeentefonds

Uitkomsten meicirculaire 2019 (algemene uitkering)
De uitkomsten (inclusief een verklaring) van de meicirculaire 2019 zijn als volgt:

Oorzaken effect ol! het begrotingsresultaat:                         2019         2020         2021         2022         2023
Accres                                                          ·1.284.000   -1.881.000   -2.832.000   -3.964.000   -4.086.000
U itkeringsbasislhoeveelheidsversch   illen etc.                   445.000      622.000      707.000      687.000      704.000
Beheersovereenkomst       DSO-LV                                               -114.000     -117.000     -120.000     -123.000
OZB verevening                                                     196.000      124.000        7.000        7.000        7.000
Meer indexatie sociaal domein in alg.uitk. dan benodigd             16.000       96.000      168.000      225.000      292.000
Middelen int.uitkerings    sociaal domein tgv. alg.middelen        327.000       79.000      134.000      134.000      134.000
Jeugdhulp extra middelen                                         3.274.000    2.523.000    2.566.000    2.566.000    2.566.000
Overige/afronding                                                   25.000      -31.000      -30.000       -1.000            0
Totaal                                                          2.999.000    1A18.000      603.000      -466.000     -506.000




De oorzaken van dit effect op het begrotingsresultaat worden hierna in het kort toegelicht.

Accres
Het accres wordt op basis van de trap-op/trap-af systematiek neerwaarts bijgesteld. Dit effect betreft
voor 2019 een bedrag van -/- € 1.284.000 en loopt op tot -/- € 4.086.000 in 2023. De bijstelling
accressen is hoofdzakelijk als gevolg van een lagere loon- en prijsontwikkeling in het Centraal
Economisch Plan (CEP) van het Centraal Plan Bureau. Op de rijksbegroting wordt voor dat doel minder
geraamd. De prijzen dalen van ± 2,0 naar ± 1,5%, de lonen dalen van ± 3,5% naar ± 2,0%. De lagere
accressen hebben alle een structureel karakter en cumuleren dus. In totaal gaat het tim 2023 om C 603
miljoen Oandelijk).

Uitkeringsbasis/hoeveelheidsverschillen
Bij het begrip ontwikkeling van de uitkeringsbasis praten we over de mutaties van de landelijke aantallen
inwoners, woonruimten, leerlingen, uitkeringsgerechtigden enzovoort. In de veronderstelling dat het te
verdelen bedrag niet toeneemt als de hoeveelheid (Q) stijgt, dan zal per maatstaf het maatstafgewicht (P)
evenredig moeten dalen. Dat is een ingewikkelde methode en daarom wordt gekozen voor een
eenvoudiger oplossing, in casu de daling/stijging van de uitkeringsfactor.

Beheersovereenkomst DSO-LV
Op 18 december 2018 hebben de VNG, het IPO, de UvW en de Minister van BZKde Beheerovereenkomst
DSO-LV13ondertekend. De overeenkomst regelt onder andere de inhoud en de uitvoering van de
beheertaak, de financiering en de samenwerkingsafspraken voor een optimale werking van het Digitaal
stelselOmgevingswet landelijke voorziening (DSO-LV).Op grond van de beheerovereenkomst DSO-LV
gaan gemeenten vanaf 1 januari 2020 jaarlijks € 18 miljoen bijdragen aan de kosten van het basisniveau
DSO-LV en het informatiepunt Omgevingswet. Ons aandeel in deze € 18 miljoen is voor 2020 een bedrag
van C 114.000 oplopend naar C 123.000 in 2023.

OZB-verevening
Betreft effect aanpassing WOZ-waarde stijging en stijging rekentarief.

Meer indexatie sociaal domein in algemene uitkering dan benodigd
In onze begroting hebben wij rekening gehouden met een loon/prijsindexatie sociaal domein voor de in
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Gemeente Emmen,
19.010269
blad 5-11

de algemene uitkering geïntegreerde onderdelen. Uit de meicirculaire 2019 blijkt dat wij meer indexatie
krijgen dan eerder ingeschat. Dit voordeel is € 16.000 voor 2019 en loopt op tot € 292.000 voor 2023.

Middelen integratieuitkering sociaal domein t.g.v. algemene middelen
De middelen in de integratieuitkering sociaal domein worden aangepast met loon-Zprijsindexatie 2019.
De gegeven indexatie Beschermd Wonen is hoger dan dat wij contractueel verschuldigd zijn aan onze
aanbieders. Verder krijgen we voor 2019 extra middelen Voogdij/rê+. Deze middelen kunnen ten gunste
van het begrotingsresultaat worden gebracht omdat de kosten Voogdij/rê+ al meegenomen zijn in de
Berap 2019- I.

Jeugdhulp extra middelen
Voor jeugdhulp krijgen we extra middelen van het Rijk. Voor de jaren 2019 tot en met 2021 zijn deze
middelen verwerkt in de meicirculaire 2019. Voor de jaren vanaf 2022 gaat de VNG in onderhandeling
met het Rijk over de omvang van de compensatie van de tekorten. De inzet van de VNG is erop gericht
om een structurele toereikende compensatie te krijgen. Hoewel voor de jaren vanaf 2022 formeel nog
geen budget beschikbaar is gesteld staat in een brief van het Ministerie van VWS genoemd dat
gemeenten voor hun meerjarenbegroting ervan uit mogen gaan dat de middelen na 2021 structureel
worden doorgetrokken. In de brief van VWSstaat het volgende:

"Het Rijk komt hiertoe in overleg met de provinciale toezichthouders tot een richtlijn ten aanzien van de
meerjarenraming jeugd in de gemeentelijke begroting. Deze richtlijn wordt door de provinciale
toezichthouder op uniforme wijze gehanteerd. De richtlijn is erop gericht dat de toezichthouder
meeweegt dat er nog een onderzoek loopt dat erop is gericht om een nieuw kabinet te laten besluiten over
een passend budget voor 2022 en latere jaren. Hierdoor worden gemeenten in staat gesteld om in het
licht van de afspraken een meerjarenraming in de begroting op te nemen voor uitgaven jeugd."

De provincie als toezichthouder, neemt zelfstandig een besluit en heeft recent aangegeven over een
landelijke richtlijn nog in overleg te zijn met het Rijk en de VNG.

De extra middelen jeugdhulp hebben we in de berekening van de uitkomsten meicirculaire 2019 in zijn
geheel ten gunste van het begrotingsresultaat gebracht. Dit omdat we nu ook het tekort op jeugdhulp
oplossen ten laste van het begrotingsresultaat. Daarbij hebben wij met de kennis van nu de inschatting
gemaakt dat de taakstellingen op de kosten jeugdhulp kunnen worden ingelost. In aanloop naar de
begroting zullen wij dit richting de provincie als toezichthouder ook zo goed mogelijk onderbouwen. De
taakstellingen zijn als volgt:

Taakstellingen Jeugdhulp                                                                       2019     2020       2021     2022     2023
Begroting 2019 - taakstelling nieuwe aanbesteding                                                       1.000     1.500    2.000    2.000
Begroting 2019 - ombuigen kosten jeugdhulp                                                      250         250     350      450      450
Bijstelling meerj.begr. 2019-2023 Goedmaken indexatie - collegebesluit                          600         600     600      600      600
Bijstelling meerj.begr. 2019-2023 Terugverdieneffect   uitbr. formatie jeugd - coll.beslult     385         150     150      150      150
Bijstelling meerj.begr. 2019-2023 Terugverdieneffect   handhavingsplan                           35          70      70       70       70
Totaal taakstellingen Jeugdhulp                                                                                            3.270    3.270


Reservering voor risico's Jeugdhulp I=budget)                                                 -2.300   -2.300     -2.300   -2.300   -2.300




De nadere details achter de berekening hiervan zijn weergegeven in bijlage                             1.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Gemeente Emmen,
19·010269
blad 6-11

Verlagen ruimte onder plafond BTW-Compensatiefonds
Op basis van de meicirculaire 2019 is inzicht verkregen in de ruimte onder het plafond BTW-
Compensatiefonds over 2018. Het Rijk heeft aangegeven dat de provincie als toezichthouder erop gaat
toezien dat in de meerjarenbegroting van gemeenten de ruimte 2018 als maximale ruimte voor 2019 en
verder wordt doorgetrokken. Voor ons betekent dit een fors nadeel. De berekening daarvan is als volgt:

BTW-Compensatiefonds                                                                     Z019     ZOZo     ZOll     ZOZZ     ZOZ3
Meicirc 2018: Ruimte onder plafond BCF 50%                                               1.500   1.900    2.100    2.500    2.500
Begroting 2019: B1W Compensatiefonds percentage van 100-100-75-50%                       1.500   1.900    1.050         0        0
Sept. Circ. 2018: verlaging plafond BCF                                                 -1.000   -1.000    -500     -400     -400
Bijstelling meerjarenbegroting   2019-2023 Verdere verlaging ruimte onder plafond BCF    -500     -500                       -500
                                                                                         1.500   2.300    2.150    1.600    1.600
Ruimte 2018 volgens meicirculaire 2019 (€ 40 miljoen)                                     300      300      300      300      300
Bijstelling in perspectief                                                              -l.Z00   -2.000   -1.850   -1.300   -1.300



Effect meicirculaire (WSW-middelen) op bijdrage aan EMCO
Op basis van de meicirculaire 2019 krijgen we extra middelen WSW, onder andere als gevolg van
indexatie. Deze middelen zetten we door naar de EMCO.EMCOheeft als gevolg hiervan voor 2019 een
beter resultaat. Onze bijdrage in het tekort EMCO wordt hierdoor voor 2019 met C 500.000 verlaagd. Dit
voordeel verrekenen we met de taakstelling op de EMCO.Vóór deze verrekening is de taakstelling voor
2019 € 950.000,   voor 2020 € 800.000 en voor 2021 en 2022 € 600.000. Vanafhetjaar 2023 staat de
taakstelling op € o.

Collegebesluiten

Gemeenschappelijke regelingen
Wij hebben een aantal besluiten genomen over de begrotingen van gemeenschappelijke regelingen. Wij
hebben inmiddels in Drents verband een traject in gang gezet om meer te kunnen sturen op de door de
gemeenschappelijke regelingen in te dienen begrotingen.

Regiodeal - gemeentelijk aandeel in de uitvoering
Op basis van de Regiodeal wordt een beroep op onze begroting gedaan van € 866.000 per jaar voor de
jaren 2020 tot en met 2023. De dekking van de middelen vindt plaats vanuit de huidige middelen danwel
de investeringsagenda.

Renovatie Dorpshoeve Nieuw-Schoonebeek
Ten behoeve van de renovatie van de Dorpshoeve uit Nieuw-Schoonebeek hebben wij een bedrag van
€ 150.000 beschikbaar gesteld. Dit kan in eerste instantie worden gedekt uit het calamiteitenfonds
accommodaties. We onderzoeken nog of de kosten kunnen worden geactiveerd. Indien dit mogelijk is
zullen we de € 150.000 gaan afschrijven.

Wassen en strijken
Met de hoofdaanbieders van schoonmaakondersteuning en begeleiding wordt de komende tijd
onderhandeld over het eventueel beschikbaar stellen van extra middelen in verband met de was-en
strijkservice. Vooralsnog hebben wij deze post op PM gezet. In aanloop naar de begroting 2020 wordt
deze PM op geld gezet.

BUIG

Korting macrobudget BUIG (Voorjaarsnota Rijk)
In de voorjaarsnota 2019 van het Rijk zijn kortingen doorgevoerd op het macrobudget BUIG. Wij hadden
in onze bijstelling meerjarenbegroting 2019-2023 rekening gehouden met een grotere korting van ruim
C 2 miljoen. Het voordelige effect wordt voor 2020 voor C 671.000 ten gunste van het begrotings-
resultaat gebracht. Het meerdere wordt (in verband met de afgesproken reserveringsgrens bij een
resultaat boven de € 3,5 miljoen) in de reserve BUIG gestort. Voor de jaren 2021 en verder zat het
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Gemeente    Emmen,
19·010269
blad 7-11

resultaat BUIG al boven de C 3,5 miljoen en wordt het voordeel als gevolg van de lagere korting in de
reserve BUIG gestort.

BUIG - aanpassing 2023 Oagere reservering)
De reservering BUIG in de jaarschijf 2023 wordt aangepast in verband met een administratieve
aanpassing.

Weerstandsvermogen

Versneld versterken weerstandsvermogen (zie Kadernota 2020)
In de Kadernota 2020 is gemeld dat willen wij voldoen aan de norm ruim voldoende in 2023, we C 0,7
miljoen per jaar extra in de algemene reserves moeten storten. Dit komt bovenop de reeds begrote
structurele storting van C 2,7 miljoen.

Bijstelling storting weerstandsvermogen a.g.v. verkoop Enexis aandelen
Wij verkennen op dit moment of wij onze aandelen Enexis kunnen verkopen. De opbrengst bij gehele
verkoop zal rond de C 25 miljoen liggen. Hiermee kunnen wij in één keer ons weerstandsvermogen op
peil brengen en wellicht ook mogelijke andere knelpunten oplossen. Indien ons weerstandsvermogen op
peil is, kan de jaarlijkse storting in het weerstandsvermogen (fors) worden verlaagd.

Lagere opbrengst dividend a.g.v. verkoop Enexis aandelen
Indien wij de aandelen verkopen, zullen we ook dividend gaan missen. Het begrote bedrag aan
opbrengsten dividend Enexis ligt rond de €: 0,6 miljoen.

Overige

Nieuwe cao t.o.v. stelpost van 2% - (3% voor 2019/2020, daarna 2,5%)
De onderhandelingen over een nieuwe cao lopen nog. Het laatste loonbod dat de VNGtijdens de
onderhandelingen heeft gedaan, was 4,9 % voor twee jaar (2019 en 2020). Op basis van de berichtgeving
schatten wij in dat voor de jaren 2019 en 2020 de loonsverhoging rond de 3% per jaar zal zijn. Voor de
jaren daarna schatten wij de loonsverhoging in op 2,5% per jaar. In onze huidige begroting 2019-2023
hebben wij een stelpost van 2% per jaar verwerkt. Een verhoging van de stelpost met 1%geeft een
financieel effect van C 570.000.

Onderuitputting kapitaallasten - aanpassing 2023
De stelpost onderuitputting kapitaallasten wordt voor de jaarschijf   2023   aangepast.

Benodigde middelen voor 75 jaar bevrijding in 2020
Voor het vieren van 75 jaar bevrijding zullen allerlei activiteiten worden ontplooid. Financiering is voor
een deel met eigen middelen en voor een deel met middelen van de provincie/het Rijk. Vooralsnog zetten
wij deze ontwikkeling op PM. In aanloop naar de begroting 2020 zal deze PM op geld worden gezet.

Budget Wildlands
In maart is er een raadsbesluit genomen over Wildlands. Uw raad heeft besloten een bedrag van
€: 1.922.000 voor 2019 en €: 1.713.000.000 vanaf 2020 beschikbaar te stellen. In de bijstelling
(meerjaren- )begroting 2019-2023 zijn hogere bedragen als reservering meegenomen. Het verschil
bedraagt €: 278.000 voor 2019 en C 67.000 vanaf 2020. Dit verschil houden wij beschikbaar voor de
extra kosten in verband met advisering en onderhoud.

SAM-middelen
De in het SAM-beleid opgenomen middelen zijn inclusief een nog op te halen taakrnutatie voor
armoedebeleid. Op basis van de huidige informatie is het in de administratie beschikbare bedrag voor
SAM-beleidhoger dan bij het opstellen van de SAM-beleidwerd gedacht. Het van de taakmutatie op te
halen bedrag kan daarmee worden verlaagd. Het niet opgehaalde bedrag wordt vervolgens verrekend
met de nog openstaande taakstelling op taakrnutaties.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>             Gemeente Emmen,
             19·010269
             blad 8-11



             Autonome ontwikkelingen op basis van uitvraag in organisatie
             In aanloop naar het opstellen van de begroting 2020 doen wij een uitvraag in de organisatie naar
             autonome ontwikkelingen. Het gaat daarbij om (structurele) effecten op onze budgetten. Dit kunnen
             zowel voor- als nadelen zijn.

             Risico's

             Met betrekking tot het gemeentefonds lopen wij op dit moment enkele risico's:

                  •     Er loopt op dit moment een traject herziening financiële verhoudingen. Het gaat daarbij om het
                        onderdeel algemene uitkering (ook wel klassiek genoemd) en het onderdeel sociaal domein. De
                        herziening gaat in per 2021 en de uitkomsten worden in de meicirculaire 2020 gepubliceerd.
                        Onze inzet is erop gericht om het Emmens en Drents belang kenbaar te maken. Wij hebben
                        echter op dit moment geen beeld of de herijking in zijn totaliteit voor- of nadelig uitpakt. Voor
                        herijkingstrajecten uit het verleden hanteerde het Rijk een ingroeimodel met stappen van
                        maximaal C 15per inwoner per jaar. Voor ons is dat afgerond C 1,5 miljoen per jaar. Dit betekent
                        voor 2021 een maximaal risico van {; 1,5 miljoen, C 3 miljoen voor 2022 en voor 2023 een
                        maximaal risico van C 4,5 miljoen.
                  •     We lopen het risico dat door onderuitputting bij het Rijk op basis van het trap-op/trap-af
                        principe er een korting op het accres wordt doorgevoerd. Op dit moment is niet duidelijk of dit
                        zich zal voordoen. De rijksuitgaven worden op vele manieren beïnvloed, zowel positief als
                        negatief. Recente voorbeelden daarvan zijn de aardbevingsproblematiek in Groningen en de
                        effecten van een pensioenakkoord.

            Het zal voor zich spreken dat deze ontwikkelingen een forse impact kunnen hebben. Wij volgen de
            ontwikkelingen op deze onderdelen op de voet en zullen zodra de financiële effecten bekend zijn, deze
            verwerken in ons financieel perspectief.

            4.   Tot slot

            Het actueel perspectief sluit met een aanzienlijk tekort. Dit betekent dat de komende maanden nog een
            forse inspanning van het bestuur en de organisatie wordt gevraagd. In aanloop naar de begroting 2020
            moeten nog keuzes gemaakt worden.

            Graag willen wij met uw raad tijdens de vergadering op 27 juni 2019 in gesprek over de te maken keuzes.
            Tevens leggen wij u dan de vraag voor hoe en in welk stadium de raad in de tweede helft van dit jaar bij
            dit proces wil worden betrokken.



            Hoogachtend,
            burgemeester en wethouders van Emmen,
            de gem/tesecretaris,

       / :::ffi O"l
- <:
                                                                                  //"'-

                                                                        i I '.   /;
                                                                          W/
   /                    ~
       '-'TL\KOo;t~-;ij~-~-Oosting
       /'
            //
                                                                    j       /
                                                                             van Oosterhout


                                                               L/
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Gemeente        Emmen,
19·010269
blad 9-11

Bijlage           1:    Uitkomsten meicirculaire                                2019      (details)
Effect op het begrotingsresultaat                             2019     tot en met        2022

Bij het maken van de berekeningen is als volgt gehandeld:
         gebruik makend van de rekenmodule Pauw wordt de uitkomst van de meicirculaire 2019
         berekend;
         hiervan wordt dan de uitkomst van de berekening van de laatste berekening decembercirculaire
         2018 afgetrokken
         het alsdan ontstane verschil is nog niet het resultaat voor onze begroting; daarvoor wordt het
         verschil gecorrigeerd voor
             o inbegrepen bedragen van taakmutaties;
             o inbegrepen bedragen van integratie-decentralisatieuitkeringen;
             o inbegrepen bedragen van de 3 decentralisaties - integratieuitkering sociaal domein
                  (Jeugd, AWBZen Participatie);
        vervolgens verrekenen we eerder ingeboekte voordelen of nadelen op het gemeentefonds
        vervolgens resteert het effect op het begrotingsresultaat

Cijfermatig ziet het er als volgt uit:

XCi

                                                                               2019                2020               2021          2022          2023
Stand dec.-circulaire 2018 - na aanpassing basisgegevens                 233.027.000        237.487.000         239.467.000    243.236.000   247.841.000
Stand mei-circulaire 2019                                                240.581.000        243.122.000         243.991.000    243.786.000   248.178.000
Structureel maken extra middelen Jeugdhulp vanaf 2022                in mei-circ.2019   in mei-circ.20 19   in mei-circ.2019     2.566.000     2.566.000
Verschil (" resultaat)        "A                                          7.554.000          5.635.000           4.524.000     3.116.000     2.903.000


Waarvan inbegrepen bedragen"                   8
Taakmutaties                                                                  62.000            126.000             144.000        163.000       183.000
Integ ratie/d ecentra I isatieu itkerin g en                               1.138.000            805.000             511.000        169.000       169.000
Integratieuitkering     sociaal domein                                     1.953.000          1.340.000           1.369.000      1.461.000     1.268.000
Totaal inbegrepen bedragen                                                 3.153.000          2.271.000           2.024.000      1.793.000     1.620.000


Effect op het begrotingsresultaat              (A-S) vóór C              4A01.000            3.364.000          2.500.000      1.323.000     1.283.000


Reeds verwerkt        in de begroting 2019·2023 " C
Begroting 2019
Weglekeffect    areaaluitbreiding     OZB via gem.fonds                      -50.000           -100.000            -100.000      -100.000      -100.000
Indexatie WMO-hh                                                             196.000            196.000             196.000       196.000       196.000

Bijstelling begroting    2019-2023
Effect 3 sporen op gemeentefonds                                                                 -21.000            -75.000      -213.000      -213.000
Accres gemeentefonds                                                        -600.000
Uitname gem.fonds i.v.m. Bed Bad en Brood                                    -50.000            -35.000             -30.000
Prijsindex sociaal domein - door te geven                                  1.706.000          1.706.000           1.706.000      1.706.000     1.706.000
Prijsindex sociaal domein - ombuigingsvoorstel                               200.000            200.000             200.000        200.000       200.000

Totaal reeds verwerkt         in de begroting 2019-2023                    1.402.000          1.946.000           1.897.000      1.789.000     1.789.000

Effect op het begrotingsresultaat              (A-S-C)                   2.999.000           1A18.000             603.000       -466.000      -506.000
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Gemeente        Emmen,
19·010269
blad 10-11

Taak.mutaties
Het effect van de taakmutaties is als volgt te specificeren:
XC1
Taakmutaties                                                 2019        2020        2021        2022        2023
Verhoging     leeftijdsgrenzen    gezinshuizen               18.000     50.000      65.000      81.000      98.000
Waterschapsverkiezingen                                      76.000
OigiO en MijnOverheid                                       ·20.000
GOI Voorzieningen                                           ·12.000
Invoering Wvggz                                                        176.000     181.000     186.000     192.000
Verrekening voogdij/18+                                                -100.000   -102.000    -104.000     -107.000
Totaal                                                      62.000    126.000     144.000     163.000     183.000



Integratie-decentralisatieuitkeringen
Het effect van de integratie-decentralisatieuitkeringen is als volgt te specificeren:
XC1
Integratie/decentralisatieuitkeringen
Door te geven bedragen t.g.v. beleidsveld                    2019        2020        2021        2022        2023
Maatschappelijke begeleiding                                107.000
Landelijke voorzieningen         vreemdelingen   (LVV)     621.000     375.000     207.000
Programma geweld hoort nergens thuis                        75.000      75.000      75.000
Verhoging taalniveau statushouders                          125.000     125.000
Sportakkoorden                                               15.000
Maatschappelijke Opvang                                     -20.000     -20.000     -20.000     -20.000     -20.000
Gezond in de stad                                           60.000      60.000      60.000
Vrouwenopvang                                               33.000      33.000      32.000      32.000       32.000
Bonus beschut werken                                        122.000
Armoedebestrijding      kinderen                                        -21.000     -21.000     -21.000     -21.000
Jeugdhulp aan kinderen in een AZC                                       178.000    178.000      178.000     178.000
Totaal                                                   1.138.000    805.000     511.000     169.000     169.000



Integratieuitkering                     sociaal domein
Het effect op de budgetten van de integratieuitkering sociaal domein is als volgt te specificeren:
XC1
Door te geven bedragen t.g.v. beleidsveld                    2019        2020        2021        2022        2023
Beschermd Wonen                                            680.000     679.000     734.000     734.000     734.000
Af: ten gunste van de algemene middelen                     -80.000     -79.000   -134.000    -134.000     -134.000
Participatie WSW                                          1.228.000   1.195.000   1.222.000   1.311.000   1.115.000
Participatie Werkdeel                                      125.000      29.000      31.000      34.000      37.000
Voogdij/18+                                                247.000    -484.000    -484.000    -484.000     -484.000
Af: ten gunste van de algemene middelen                   -247.000
Totaal                                                    1.953.000   1.340.000   1.369.000   1.461.000   1.268.000




Gemaakt keuzes bij berekeningen meicirculaire                          2019

De berekening van de effecten op het begrotingsresultaat zijn hiervoor weergegeven. Bij die berekening
zijn een aantal beleidskeuzes gemaakt. Deze beleidskeuzes zijn de volgende:

Algemeen
   • Extra middelen jeugdhulp in zijn geheel ten gunste van het begrotingsresultaat gebracht en vanaf
      2022 meerjarig meegenomen
   • De basisgegevens zijn aangepast o.a. door het verwerken van de lagere aantallen WWB als gevolg
      van de 3 sporen aanpak. Het eerder berekende negatieve effect op het gemeentefonds is
      verrekend.
   • Groei OZBwaarden 2020 t.O.V. 2019 o.b.v. circulaire (9% woningen en 2% niet woningen),
      eerder ingeschat effect areaalgroei 2019 en 2020 op gemeentefonds nu verrekend.
   • Rekentarief OZB in gemeentefonds houdt rekening met 2,4% inflatiecorrectie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Gemeente Emmen,
19·010269
blad 11-11


       •   Korting DSO is geen rekening mee gehouden bij budget Omgevingswet,wordt dus t.l.v. algemene
           middelen gebracht
       •   Indexatie sociaal domein voor in algemene uitkering geïntegreerde onderdelen berekend op
           basis van de circulaire; eerder in de begroting verwerkt bedrag voor deze indexatie verrekend;
           het meerdere ten gunste van de algemene middelen gebracht.
       •   Taakmutaties en integratiejdecentralisatieuitkering in eerste instantie opzij gezet (wordt
           centraal gereserveerd). Op een later moment naar kijken of geld voor de genoemde doelen nodig
           is. NB. We hebben nog een taakstelling op taakmutaties.
       •   Middelen akkoord over GGZ zitten niet in deze meicirculaire (akkoord nog niet getekend); nu
           ook niet meegenomen in de berekening; volgt wellicht in de septembercirculaire 2019
       •   Middelen klimaatakkoord zitten niet in deze meicirculaire (akkoord nog niet getekend) nu ook
           niet meegenomen in de berekening; volgt wellicht in de septembercirculaire 2019

Integratieuitkering sociaal domein
    • Indexatie beschermd wonen wordt voor €: 600.000 doorgegeven naar budget aan de kostenkant.
         Dit is de indexatie op basis van de contractuele afspraken.
    • Indexatie middelen Voogdij 18plus voor 2019 ten gunste van de algemene middelen. Korting
        Voogdij-rêplus vanaf 2020 doorvertaald naar kostenkant.
    • Indexatie c.q. extra middelen IU part.wet worden doorgegeven naar de kostenkant (WSW
         middelen naar de EMCOen Werkdeelbudget t.b.v. Menso)
    • Indexatie middelen WSW geven wij door aan de EMCO;het effect op het begrotingsresultaat van
        de EMCO wordt in het actueel perspectief verwerkt. Hierbij houden we rekening met de
        bestaande taakstelling op de EMCO.

Overige (in actueel perspectief verwerkt)
   • Aanpassen ruimte onder plafond BTW Compensatiefonds
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>