<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Jaarrekening en jaarverslag 2021</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
Algemeen
1. Bestuurlijke verantwoording en voorwoord           5
2. Financiële verantwoording                          8
3. Overzicht van baten en lasten                     11
4. Balans met toelichting                            13
Programmaverantwoording
Programma 1 - Inwoners en bestuur                    21
Programma 2 - Economie en werkgelegenheid            25
Programma 3 - Veiligheid                             33
Programma 4 – Onderwijs en jeugd                     39
Programma 5 – Bouwen, wonen en milieu                43
Programma 6 – Inkomensondersteuning                  51
Programma 7 – Openbare ruimte en Verkeer en vervoer  55
Programma 8 – Sport en cultuur                       61
Programma 9 – Sociaal domein                         65
Programma 10 – Bedrijfsvoering en inkomstenbronnen   73
Paragrafen
1. Paragraaf lokale heffingen                        77
2. Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing  81
3. Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen              87
4. Paragraaf financiering                            91
5. Paragraaf bedrijfsvoering                         93
6. Paragraaf verbonden partijen                      97
7. Paragraaf grondbeleid                             99
8. Paragraaf corona                                 107
Financiële details
Financiële details                                  113
Bijlagen
A. Reserves en voorzieningen
B. Begrotingsrechtmatigheid
C. Financiële analyses
D. Financiële kengetallen
E. Verbonden partijen
F. Specifieke uitkeringen
G. Interbestuurlijk toezicht
H. Overzicht beleidsindicatoren
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1. Bestuurlijke verantwoording en voorwoord
Voor u ligt de jaarrekening 2021. In de jaarrekening leggen we verantwoording af over het gevoerde beleid.
In dit hoofdstuk gaan we kort in op het financiële resultaat, de gevolgen van corona en laten we in
vogelvlucht zien wat er in het afgelopen jaar gerealiseerd is.
Financieel beter op orde
Bij de kadernota 2021 (juni 2020) is besloten tot een fors pakket aan bezuinigingsmaatregelen van ruim
€ 12 mln. om tot een sluitend financieel perspectief te komen. Er is bewust gekozen voor een forse ingreep
om zo de financiën structureel weer op orde te brengen zodat we hier op lange termijn voordeel van zouden
hebben. Daarnaast is ervoor gekozen om behoedzamer te begroten zodat de kans op positieve
rekeningresultaten groter wordt, om zo onze reservepositie te versterken. De bezuinigingen en het meer
behoedzame financieel beleid waren destijds noodzakelijk vanwege de onzekerheid over de omvang van de
rijksmiddelen, relatief veel tekorten op verschillende onderdelen en risico’s door onzekerheid rondom een
aantal dossiers (o.a. Wildlands, renteontwikkeling, herverdeling gemeentefonds). De uitgangspositie voor
2021 was een voordelig begrotingsresultaat 2021 van € 1,2 mln.
Bij de Berap II 2021 was de prognose bijgesteld naar een voordelig resultaat van € 7,8 mln. voordelig,
ofwel € 6,6 mln. voordeliger dan de oorspronkelijke begroting. Het grotere voordeel kwam vooral doordat
de algemene uitkering in de meicirculaire 2021 met ca. € 6,5 mln. is toegenomen waarvan € 3,5 mln. aan
extra middelen voor compensatie kosten jeugdhulp in 2021. Verder waren er diverse afwijkingen
waaronder een voordeel op de bedrijfsvoering van € 0,9 mln.
Na het verwerken van de decembercirculaire 2021 was het begrotingsresultaat over 2021 € 8,5 mln.
Bij de jaarafsluiting over 2021 hebben we een jaarrekening 2021 met een voordelig resultaat van totaal
€ 17,1 mln. Er is dus sprake van een aanvullend voordeel ten opzichte van de (bijgestelde) begroting 2021
van € 8,6 mln. De grote voordelen over 2021 zijn hoofdzakelijk incidenteel en ontstaan enerzijds doordat
we behoedzamer zijn gaan begroten en prognosticeren, maar ook doordat er vanwege corona en door de
krapte op de arbeidsmarkt minder personeel beschikbaar was. Dit resulteert direct in een voordeel op de
bedrijfsvoering, maar ook indirect in diverse kleinere voordelen doordat er minder uitgevoerd kan worden.
Dit is toegelicht in de programma’s en in de gedetailleerde verschillenanalyse in bijlage 3. Naast de
voordelen op bedrijfsvoering (€ 2,0 mln.) zien we in programma 10 een vrijval van taakmutaties en
stelposten a € 1,2 mln. Binnen het sociaal domein zijn diverse voordelen zoals € 2,0 mln. voordeel bij
jeugdhulp vanwege vrijval van oude balansposten en vertraging in de besteding van transformatie-
budgetten en € 0,8 mln. lagere uitgaven bij de Wmo.
Voorgesteld wordt om het positieve jaarrekeningresultaat toe te voegen aan de algemene reserve. De stand
van de algemene reserve wordt dan € 26,0 mln. Hierdoor wordt voldaan aan de ondergrens van de
algemene reserve (3% van de begroting) en het ratio weerstandsvermogen voldoet weer aan de norm ‘ruim
voldoende’.
Coronacrisis
In 2021 stelde de corona pandemie onze inwoners en onze organisatie aanhoudend op de proef. Hoewel de
maatregelen grote invloed hadden op de dienstverlening, de interne organisatie en de realisatie van doelen,
is de financiële impact op het resultaat van de jaarrekening 2021 gering: extra lasten als gevolg van corona
en extra ontvangsten van het rijk zijn incidenteel en gestort of onttrokken aan de reserve corona. De zorgen
die we nog uitspraken in de begroting over de coronasteun van het Rijk zijn daarmee voor de korte termijn
weggenomen.
In de dienstverlening, de interne organisatie en de realisatie zien we de impact echter wel, zowel positief
als negatief. De digitalisering van onze dienstverlening heeft een boost gekregen en nut en noodzaak tot
maatwerk daarin werden als vanzelf duidelijk. We zagen zowel medewerkers als inwoners en
maatschappelijke partners snel schakelen en creatieve oplossingen bedenken, waarmee de dienstverlening
op peil kon blijven. Door inwoners aan elkaar te verbinden en particuliere initiatieven te ondersteunen met
kredieten of regelruimte borgden we continuïteit voor ondernemers en instellingen waar dat kon.
Bij inwoners zagen we dat -ondanks het stilvallen van activiteiten tijdens lockdowns en andere beperkende
maatregelen - het aantal uitkeringen in Emmen daalde. Inspanningen van EMCO en Menso leidden onder
meer tot deze positieve ontwikkeling. Met de diverse steunmaatregelen werden daarnaast schulden- en
armoedesituaties voorkomen.
Naast deze goede berichten zijn ook sectoren en groepen hard geraakt door Corona in 2021, zoals de vrije
tijdssector en onze jeugd. Minder mensen bezochten en verbleven in 2021 in onze gemeente en dat heeft
zijn weerslag op onder meer de horeca en ondernemers in diverse andere sectoren, groot en klein. In het
oog springt natuurlijk het teruglopende bezoekersaantal van Wildlands in 2021. Met de coronasteun is het
jaar toch positief afgesloten en de verwachting is dat het resultaat de komende jaren weer zal aantrekken.
In 2021 hebben we dan ook hard gewerkt aan beleid en plannen op dat gebied: de nota verblijfsrecreatie en
Jaarrekening 2021 – Algemeen                                                                                 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>de herijkte beleidskader vrijetijdseconomie zijn vastgesteld en de uitvoering wordt in de steigers gezet. De
plannen rondom het Van Gogh huis en het Veenpark krijgen ook in 2021 vorm en zullen in 2022 in
uitvoering worden genomen in de aanloop naar 2023, het Van Gogh-jaar.
Kijkend naar onze inwoners zien we dat de maatregelen en de lockdowns vooral voor jongeren en
alleenstaande ouderen leidde tot beperkingen in sociaal contact en eenzaamheid. We zagen tegelijkertijd
ook de veerkracht van onze samenleving waarin inwoners en instanties zich inzetten voor elkaar met vaak
vrijwillige hulp en aandacht. Die weerbare samenleving hebben we vanuit de gemeente direct ondersteund,
maar we hebben ook geanticipeerd op herstel na corona op de langere termijn. De herijking van sociaal
beleid en het beleidskader Perspectief op Jeugd waarmee we gestart zijn in 2021 zijn daar voorbeelden van,
maar ook de lobby in de VNG mede vorm te geven richting het Rijk met het oog op de financiering
daarvan.
Ten slotte zagen we dat corona de gemoederen in de samenleving bezig hield en een vergrootglas legde op
ongenoegens en groeiend gebrek aan vertrouwen. Het vertrouwen in de overheid staat onder druk (met
name door landelijke ontwikkelingen) en hier hebben we als lokale overheid ook last van. Door te
investeren in de afstemming met bijvoorbeeld organisatoren van demonstraties en begeleiding van dit
soort uitingen hebben we geleerd hoe we hierin kunnen de-escaleren.
Al met al was een groot deel van onze gemeentelijke apparaat in 2021 belast met het opvangen van de
directe en indirecte gevolgen van corona, op zowel de korte als de langere termijn. In het licht van de
krappe arbeidsmarkt en de bezuinigingen was dit dan ook een uniek jaar. Een jaar waarin we inzicht
kregen in zowel de kwetsbaarheid van onze samenleving én organisatie, als in de weerbaarheid en de
veerkracht van inwoners én medewerkers.
Ambities collegeprogramma
In het collegeprogramma 2018-2022 en in de begroting 2021 drukten we onze ambities uit in zes
eigenschappen: Emmen wil een betrokken, leefbare, duurzame, bereikbare, sociale en ondernemende
gemeente zijn. In 2021 zien we dat we ondanks corona het merendeel van de ambities hebben bereikt.
Zo staat Emmen als aantrekkelijke gemeente om te wonen en te ondernemen, door corona in een ander
licht: wonen en werken in onze ruime natuurrijke omgeving komt door thuiswerken ineens voor meer
mensen binnen handbereik. Dat zien we terug in een lichte groei in inwoneraantal in 2021, waarmee een
jarenlange trend van krimp lijkt te zijn gekeerd.
In 2021 realiseren we ons echter ook dat bereikbaarheid, leefbaarheid, zorg- en onderwijslandschap,
arbeidsmarkt en cultureel en sportief aanbod op peil moeten blijven om die aantrekkelijkheid te behouden
en te verzilveren in de toekomst.
Belangrijke stappen daarin zetten we in 2021 met een Integraal meerjaren huisvestingsplan onderwijs dat
we samen met het veld ontwikkelden. Een goed voorbeeld van hoe gezamenlijke belangen partijen bij
elkaar kunnen brengen en zij hun verzameling van eigen belangen in lijn kunnen brengen voor een hoger
doel: goede randvoorwaarden voor breed en duurzaam onderwijsaanbod in Emmen.
Dit type aanpakken – samen met het veld, vanuit een gezamenlijk doel, van buiten naar binnen
pragmatisch stappen zetten - begint te groeien in 2021 en zien we op meer plekken terug. Het programma
Welzijn op koers beoogt grip te krijgen op het voorliggend veld door samen met het veld te werken aan de
verbetering van de impact van maatschappelijk werk en welzijn. Onder andere door preventie en de
verschuiving van hulp en ondersteuning naar de voorkant: vroegsignalering, laagdrempelige hulp en
begeleiding voorkomen erger en houden gezinnen bij elkaar en jongeren op school. De noodzaak tot deze
koers is mede ingegeven door het visitatietraject dat in 2021 plaatsvond waarbij aanknopingspunten voor
verbetering zijn aangereikt. Een ander voorbeeld is het programma Angelslo dat we in 2021 verlengen.
Hierin werken we interdisciplinair, gebiedsgericht en stap voor stap samen met inwoners en partners aan
de verbetering van de leefbaarheid in de wijk.
Succesvolle samenwerking vinden we in 2021 ook rondom de Universiteit van het Noorden en het
Masterplan Regiocampus. Beide voorbeelden van samenwerkingen met kennisinstellingen en bedrijven,
maar ook met andere gemeenten in onder andere de Regiodeal en de Dutch Techzone. Dit type
vraagstukken houdt zich namelijk niet aan gemeentegrenzen en dat zien we ook op andere terreinen. Zo
werken we op het gebied van de energietransitie en klimaatadaptatie in 2021 met andere gemeenten in het
Noorden samen aan de RES en aan de NOVI. De wegenruil in het kader van het Bereikbaarheidsakkoord
N391-N862 laat zien hoe slimme samenwerking met de Provincie kan leiden tot verbeterde bereikbaarheid
van Emmen.
Een aantal zaken realiseren we ook op Emmense schaal, zoals de invoering van Diftar, het gereed komen
van de fietsberg: de Muur van Emmen, de herinrichting sportparken en de investeringen in kunst en
cultuur. Met de sloop van het Biochron ten gunste van CBK Emmen verrijken we de functie van het
Rensenpark verder als broed- en bloeiplaats van culturele activiteiten die bijdragen aan een aantrekkelijk
centrum. In 2021 stond die cultuursector onder druk. Noodsteun hield initiatieven in de lucht, maar met
de vaststelling van de cultuurnota 2022-2024 ‘De Waarde van Cultuur’ wierpen we ook de blik naar voren
én naar buiten. De nota kwam namelijk tot stand in samenwerking met alle culturele partners, culturele
Jaarrekening 2021 – Algemeen                                                                                 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>vrijwilligersorganisaties, amateurkunst en jongeren. Een proces dat in 2021 vooral digitaal tot stand kwam
en in 2022 in uitvoer wordt genomen.
In deze en andere ontwikkelingen zien we de verwevenheid van de Emmense ambities om leven, wonen,
leren, werken, recreëren en ondernemen in Emmen aantrekkelijk te maken en te houden. Daarmee
bedoelen we dat wat de gemeente doet (uitvoering) en wil (beleid), wordt bepaald door inwoners en
partners, door wie zij zijn en wat ze nodig hebben om hun leven vorm en zin te geven in verschillende
omstandigheden. De inwoner van vandaag maar zeker ook die van morgen, zoals we zien in de
Strategienota die in 2021 werd herijkt. In een proces met inwoners, instellingen, bedrijven en andere
maatschappelijke partners geeft de Strategienota blijk van die verwevenheid en geeft deze globaal vorm
aan de toekomst van Emmen. In 2021 bieden we daarmee de inspiratie en de basis voor een nieuw
bestuursakkoord vanaf 2022.
Leeswijzer
De jaarrekening vorm het sluitstuk van de planning & controlcyclus waarbij er verantwoording wordt
afgelegd over het gerealiseerde beleid en de daarvoor ingezette middelen. In de financiële hoofdstukken is
een analyse van het resultaat (op hoofdlijnen) opgenomen en aanvullende verantwoordingsinformatie.
Over dit onderdeel geeft de accountants een controleverklaring af. In de bijlagen is nadere detailinformatie
opgenomen.
De opzet van de programma’s sluit aan bij de begroting 2021 waarbij eerst de belangrijkste ontwikkelingen
worden geschetst die zich hebben voorgedaan en vervolgens in een doelenboom is aangegeven ‘wat hebben
we bereikt’ (het doel) en ‘wat hebben we daarvoor gedaan’ (de prestaties). Hierbij is per doel als volgt
aangegeven in hoeverre dit is gerealiseerd:
        De prestatie is gerealiseerd danwel loopt volgens planning
        De prestatie is deels gerealiseerd danwel vertraging in de planning
        De prestatie is niet gerealiseerd danwel nog niet opgestart
Het programma sluit af met een financieel overzicht dat inzicht geeft in ‘wat heeft het gekost’.
De paragrafen zijn teruggebracht tot de kern van de informatie zodat dit beter geschikt wordt als
sturingsinstrument en geven een thematische dwarsdoorsnede van de jaarrekening. In sommige gevallen is
detailinformatie opgenomen in de bijlagen.
Emmen, 17 mei 2022
College van Burgemeester en Wethouders
Jaarrekening 2021 – Algemeen                                                                                7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Jaarrekening 2021 – Algemeen 8</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>2. Financiële verantwoording
Dit hoofdstuk geeft een nader inzicht in de ontwikkelingen van de begroting 2021 en het resultaat van de
jaarrekening. Eerst wordt inzicht gegeven hoe de begroting zich heeft ontwikkeld en welk resultaat er werd
verwacht. Vervolgens wordt inzichtelijk gemaakt wat het resultaat van de jaarrekening is voor en na de
reservemutaties. Tot slot wordt inzichtelijk gemaakt wat het weerstandsvermogen is bij deze jaarrekening.
2.1 Ontwikkeling begroting
In de onderstaande tabel is de ontwikkeling van het begrotingsresultaat 2021 weergegeven. Hiermee wordt
inzichtelijk hoe de begroting zich heeft ontwikkeld en wat daarmee het uitgangspunt was voor de
jaarrekening.
De financiële effecten van corona maken geen onderdeel uit van de bijstellingen van de begroting, dit komt
doordat alle financiële effecten van corona worden verrekend met de reserve en daardoor geen effect
hebben op het resultaat. Wel is de raad geïnformeerd over de mogelijke financiële effecten bij de
bestuursrapportages.
  Bedragen * € 1.000        Resultaat       Toelichting
  Primitieve begroting            1.206     Begroting 2021 na vaststelling.
  Septembercirculaire             1.084     De septembercirculaire 2020 leverde een positief resultaat op (met name
                                            door het bevriezen van de opschalingskorting)
  Berap I 2021                     - 137    Nadelen door afboeken klimaatinstallatie werkplein en omgevingswet en
                                            voordeel door extra algemene uitkering jeugdhulp
                                  2.153     Bijgesteld begrotingsresultaat
  Meicirculaire 2021              2.808     De meicirculaire 2021 had een positief effect op het begrotingssaldo,
                                            vooral door een hogere uitkeringsfactor en btw-compensatie
                                 4.961      Bijgesteld begrotingsresultaat
  Berap II 2021                   2.921     Voordelen met name door bedrijfsvoering, effect septembercirculaire
                                            2021, rentevoordeel.
                                 7.782      Bijgesteld begrotingsresultaat
  Decembercirculaire                628     De decembercirculaire 2021 had een positief effect op het begrotingssaldo
                                            door het beschikbaar stellen van extra middelen die in 2021 niet meer
                                            uitgegeven kunnen worden.
                                 8.509      Begrotingsresultaat 2021 na wijzigingen
2.2 Resultaat jaarrekening
In de bijgestelde begroting werd uitgegaan van een voordelig resultaat van € 8,5 mln.
Het totale resultaat van de jaarrekening 2021 is € 17,1 mln. voordelig. De afwijking van de jaarrekening ten
opzichte van de begroting is dus € 8,6 mln. voordelig.
In onderstaand overzicht is op hoofdlijnen weergegeven in hoeverre de baten en lasten en reservemutaties
afwijken ten opzichte van de begroting. Vervolgens is aangegeven wat de belangrijkste afwijkingen zijn.
 bedragen x € 1.000          Begroting 2021    Rekening 2021 Afwijking
                                na wijziging
 Lasten                             446.612          440.325      6.286
 Baten                              462.338          466.800      4.462
 Saldo van baten en lasten           15.726           26.474    10.748
 Storting in reserves                21.478           31.063     -9.585
 Onttrekking aan reserves            14.261           21.690      7.429
 Resultaat                            8.509           17.101      8.592
In paragraaf 3.2 is een analyse opgenomen van de grootste voor- en nadelen per programma. Bij deze
analyse is een grensbedrag van € 250.000 gehanteerd. Voor een nog uitgebreidere analyse wordt verwezen
naar bijlage C waar een analyse is opgenomen van de verschillen groter dan € 50.000.
Weerstandsvermogen
Afgelopen jaren was er sprake van een negatieve algemene reserve en daarmee onvoldoende
weerstandscapaciteit. Bij de begroting 2021 werd nog uitgegaan van een ratio weerstandsvermogen van
0,78 (onvoldoende). Bij het laatste P&C document waar het weerstandsvermogen is berekend (begroting
2022), was de weerstandscapaciteit verder verbeterd en kwam het ratio weerstandsvermogen uit op 1,10
(voldoende).
Bij de jaarrekening 2021 komt het ratio weerstandsvermogen, mede dankzij het zeer positieve
jaarrekeningresultaat, uit op een ratio van 1,83. Op basis van de in de beleidsnota Risicomanagement en
weerstandsvermogen opgenomen normen duidt dit op ruim voldoende weerstandsvermogen waarmee
weer wordt voldaan aan de norm.
Jaarrekening 2021 – Algemeen                                                                                  9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre> bedragen x € 1.000                               Primitieve Begroting 2022 Jaarrekening 2021
                                              begroting 2021
 Algemene reserve                                      4.014          8.303                 8.850
 Onvoorzien                                              335            318                   318
 Stille reserves                                      13.921         13.724                13.724
 Rekening-/ begrotingsresultaat                                       4.963                17.101
 Beschikbare weerstandscapaciteit                     18.270         27.308                39.993
 Benodigde weerstandscapaciteit                       23.330         24.834                21.814
 Ratio weerstandsvermogen (beschikt/benodigd)           0,78           1,10                  1,83
Jaarrekening 2021 – Algemeen                                                                      10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>3. Overzicht van baten en lasten
In dit hoofdstuk wordt inzicht gegeven in de ontwikkeling van de baten en lasten per programma.
Vervolgens worden de grootste financiële afwijkingen (> € 250.000) toegelicht. Nadere financiële
verantwoordingen zoals onder andere incidentele baten en lasten, algemene dekkingsmiddelen, post
onvoorzien en waarderingsgrondslagen zijn opgenomen in het onderdeel financiële details aan het einde
van deze jaarrekening.
3.1 Baten en lasten per programma
In de onderstaande tabel is per programma weergegeven hoe de baten en lasten zich hebben ontwikkeld
van de primitieve begroting tot de bijgestelde begroting (zoals op hoofdlijnen is toegelicht in paragraaf 2.1)
en wat het verschil is tussen begroting en jaarrekening.
bedragen x €1.000                         Prim itieve begroting       Begroting na w ijzigiging             Rekening            Verschil
Program m a                             Lasten     Baten    Saldo    Lasten   Baten       Saldo    Lasten    Baten    Saldo    begr-werk
1 Inw oners en Bestuur                    8.810      1.219    -7.591   8.333      996       -7.336   8.094     1.645   -6.449          887
2 Economie en Werkgelegenheid             7.361      1.049    -6.312  11.958    3.381       -8.576   9.418     1.773   -7.645          932
3 Veiligheid                              9.690         64    -9.626   9.729      291       -9.438  10.125       478   -9.647         -209
4 Onderw ijs en Jeugd                    46.404     35.455  -10.949   50.938   41.214       -9.724  53.379    44.611   -8.768          957
5 Bouw en, Wonen en Milieu               43.971     41.687    -2.284  47.291   43.972       -3.319  48.939    45.652   -3.287           32
6 Inkomensondersteuning                  64.058     53.322  -10.736   71.438   60.105     -11.333   69.765    61.787   -7.979        3.354
7 Openbare Ruimte en Verkeer & Vervoer   29.638      5.780  -23.857   29.021    5.883     -23.138   28.819     4.942  -23.877         -739
8 Sport en Cultuur                       17.809      2.443  -15.367   18.870    2.359     -16.511   18.702     2.778  -15.925          586
9 Sociaal domein                        151.867      2.038 -149.829  154.694    3.925    -150.769  150.261     2.674 -147.587        3.182
10 Bedrijfsvoering en Inkomstenbronnen    2.453     49.739   47.286    6.036   46.830      40.794    4.500    47.282   42.782        1.988
Totaal program m a's                    382.063   192.799  -189.264  408.307  208.957    -199.350  402.001   213.621 -188.380      10.971
Algem ene dekkingsm iddelen
Algemene uitkering                        1.588   196.979   195.392      445  216.860     216.415      127   216.885  216.758          343
Dividend                                    268        826       559     268      909          642     239       911      673           31
Lokale heffingen                               0    27.965   27.965         0  28.123      28.123         0   27.972   27.972         -151
Saldo financieringsfunctie                 -376      1.727     2.103    -440    1.957        2.397     569     1.753    1.184       -1.213
Algem ene dekkingsm iddelen               1.479   227.498   226.019      273  247.850     247.577      934   247.522  246.588         -989
Overhead                                 37.980      4.569  -33.411   38.032    5.531     -32.501   37.218     5.657  -31.561          939
Vennootschapsbelasting                         0         0         0        0       0            0     172         0     -172         -172
Saldo baten / lasten                    421.522   424.866      3.343 446.612  462.338      15.726  440.325   466.800   26.474      10.748
Toevoeging / onttrekking reserves
1 Inw oners en Bestuur                      133        220        87     311      510          199     580       666       86         -113
2 Economie en Werkgelegenheid               410         25      -385     510    2.492        1.982     962     2.566    1.604         -378
3 Veiligheid                                   0        14        14        0      14           14        0      162      162          148
4 Onderw ijs en Jeugd                     1.227        308      -919   1.227      308         -919   1.515       464   -1.051         -133
5 Bouw en, Wonen en Milieu                1.090      1.350       260   2.389    2.785          396   2.532     2.025     -507         -903
6 Inkomensondersteuning                      -2          0         2      -2      210          212   5.675     3.719   -1.956       -2.168
7 Openbare Ruimte en Verkeer & Vervoer         0         9         9     959      931          -28     959     2.393    1.434        1.462
8 Sport en Cultuur                           12        226       215     337    1.460        1.123   2.121     2.952      831         -292
9 Sociaal domein                             22         30         8   3.962    2.564       -1.398   4.883     3.542   -1.341           57
10 Bedrijfsvoering en Inkomstenbronnen    3.400      1.972    -1.428  11.785    2.987       -8.798  11.837     3.202   -8.635          163
Toevoeging / onttrekking reserves         6.289      4.153    -2.136  21.478   14.261       -7.217  31.063    21.690   -9.373       -2.156
Resultaat na bestem m ing               427.811   429.019      1.207 468.090  476.599        8.509 471.389   488.490   17.101        8.592
3.2 Verschillenanalyse jaarrekening 2021
Hieronder is een analyse opgenomen van de grootste verschillen per programma. Voor de financiële
afwijkingen is een grensbedrag van € 250.000 aangehouden. Afwijkingen als gevolg van administratieve
verrekeningen die per saldo neutraal zijn, zijn niet meegenomen. Een gedetailleerdere verschillenanalyse
per programma is opgenomen in bijlage C.
De verschillen met betrekking tot corona zijn hier niet in opgenomen, deze verschillen en de bijbehorende
reservemutaties zijn terug te vinden in de paragraaf corona.
Omschrijving                                                                                                            Nadeel       Voordeel
Programma 3 - Veiligheid
Extra kosten in het kader van toezicht en handhaving rondom het stationsgebied en extra ontvangsten vanuit                    -250           125
een specifieke uitkering (SPUK) van ministerie van justitie en veiligheid voor tijdelijke ondersteuning toezicht
en handhaving.
Programma 5 - Bouwen, wonen en milieu
Rondom afvalverwerking zijn diverse voor- en nadelen. Vanwege de gestegen papierprijs ontstaat een voordeel                   -405           516
op inzamelkosten oud papier, opbrengsten voor PMD vielen in totaal hoger uit ondanks een nadeel door
afkeuring van een deel van PMD. Daarnaast zijn er extra kosten gemaakt voor communicatie over diftar. Door
deze mutaties is er een hoger bedrag gestort in de voorziening afval.
Onder druk van de deelnemers is de begroting van de RUD 2021 minder gestegen dan in aanvang werd                                             465
voorgesteld. Op basis van een eerdere kadernota, was in onze begroting rekening behouden met grotere
kostenstijgingen dan zich nu hebben voorgedaan. Een deel van de kostenstijgingen komt op een later moment.
Voordelig resultaat op de grondexploitaties 2021 zoals in detail toegelicht in de paragraaf grondbeleid                                    2.072
Correctie van teveel genomen winsten in 2019 en 2020 bij de grondexploitaties, dit is nader toegelicht in de                -3.618
paragraaf grondbeleid.
Jaarrekening 2021 – Algemeen                                                                                                             11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Omschrijving                                                                                                     Nadeel   Voordeel
Lagere onttrekking aan de voorziening riolering omdat er minder investeringen zijn gedaan dan was voorzien           -693
bij de begroting.
Incidentele inkomst vanwege verkoop grond (Breehof Nieuw Amsterdam) aan St. Leger des Heils.                                     638
De voorbereidingskosten voor regieplan windenergie 2016 stonden op de balans, en worden verwerkt in de               -260
jaarrekening 2021. Deze kosten mogen maximaal 5 jaar op een balans staan en tevens wordt voorkomen dat
het voorbereidingskrediet voor plankosten windenergie wordt overschreden.
Programma 6 - Inkomensondersteuning
Voordeel op voorziening bijstandsdebiteuren. Vanwege een zuiverdere opbouw van de voorziening                                    668
(schattingswijziging) sluit deze beter aan bij de werkelijke situatie. Het voordeel ontstaat met name omdat
risicomarges niet meer zijn meegenomen bij het berekenen van de voorziening.
Programma 7 - Openbare ruimte en Verkeer & vervoer
Hogere lasten voor gladheidsbestrijding (meer uitrukken en meer zoutverbruik).                                       -252
Doordat het ontwikkelen van een herinrichtingsplan voor begraafplaats de Wolfsbergen meer tijd heeft gekost,                     342
zijn de begrote kosten nog niet gemaakt. Voor het voordeel dat in 2021 vrijvalt wordt in Berap I 2022 een
resultaatbestemmingsvoorstel ingediend.
Programma 9 - Sociaal domein
Afname in het aantal aanvragen voor PGB begeleiding (Wmo).                                                                       268
Bij de jaarrekening 2020 was een bedrag gereserveerd voor nog te betalen zorgkosten jeugdhulp over 2018 en                       572
2019. Na afstemming met de zorgaanbieders blijkt dat alle kosten zijn voldaan waardoor de resterende
reservering kan vrijvallen.
In 2021 is een lokaal transformatiebudget gevormd met als doel om ontwikkelingen in gang te zetten waarmee                       500
op termijn de uitgaven voor jeugdhulp afnemen. Echter door vertraging in de ontwikkeling en besluitvorming
zullen de bestedingen plaatsvinden in 2022. Hiertoe wordt bij Berap I een resultaatbestemmingsvoorstel
ingediend.
Ook dit jaar zien we dat er minder jeugdhulp (ZIN) is geleverd dan was verwacht bij de begroting. Waarschijnlijk                 300
komt dit deels door beleidsmatige interventies en omdat er (oa door corona) minder zorg geleverd kan worden
door de zorgaanbieders.
Vanwege grote veranderingen binnen Beschermd wonen (invoering Wet langdurige zorg, de modulaire                    -1.270      2.026
structuur bij de zorgproducten en door verschuiving van PGB naar ZIN) ontstaan forse afwijkingen ten opzichte
van de begroting.
Omdat Emmen centrumgemeente is voor de BOCE-gemeenten is bij berap II 2021 besloten om het
eindresultaat te verwerken via de nieuw gevormde reserve Beschermd wonen.
Nadeel rondom de eigen bijdragen CAK door afname van het aantal cliënten beschermd wonen.                            -263
Programma 10 - Bedrijfsvoering en inkomstenbronnen
Een onderdeel van treasury kan gezien worden als ‘bank’. Er worden leningen aangetrokken voor de                   -1.200
financiering van de investeringen. De rentelasten hiervan worden doorbelast naar de taakvelden en betalen ze
aan ‘de bank’ op basis van het begrote rente-omslagpercentage. Doordat er ‘door de bank’ minder leningen
zijn aangetrokken en tegen een lager rente-percentage dan begroot, is het werkelijke rente-omslagpercentage
lager. Omdat deze afwijking groter is dan 25%, moet conform BBV een correctie plaatsvinden ten behoeve van
de getrouwe weergave van de rentelasten op de taakvelden. Dit geeft een voordeel op de diverse taakvelden
en een nadeel op taakveld treasury, per saldo neutraal. Voor 2022 en verder is het rente-omslagpercentage
structureel verlaagd.
Vrijval taakmutaties ca. die wel zijn begroot, maar niet zijn besteed.                                                           318
Stelpost loonstijgingen – de stijging van de pensioenpremies is niet verdeeld over de teams. Dit resulteert in                   295
een voordeel op deze stelpost en in een nadeel op de loonkosten over alle programma’s, als de verdeling wel
was toegepast. Vanwege het organisatie brede voordeel op de loonsom is dit nadeel niet zichtbaar.
Stelpost loonstijgingen – de CAO overeenkomst 2021-2022 resulteert in een voordeel.                                              327
Overrealisatie van de taakstelling op bedrijfsvoering.                                                                           408
Er is geen beroep gedaan op de stelpost/volume ICT verbeterinvesteringen.                                                        250
BTW naheffingen en BTW compensatie over de diverse jaren.                                                                        368
Jaarrekening 2021 – Algemeen                                                                                                 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>4. Balans met toelichting
4.1 Balans
 B edragen x €1.000
 Activa                              31-12-2020 31-12-2021           Passiva                           31-12-2020 31-12-2021
 Vaste activa                                                        Eigen verm ogen
    Immateriële vaste activa               6.430          12.882       Reserves                             35.239       46.952
    Materiële vaste activa              493.162         493.336        Resultaat                             2.340       17.101
    Financiële vaste activa               95.615          90.292     Totaal eigen verm ogen                 37.579       64.053
                                                                     Vreem d verm ogen
                                                                       Voorzieningen                        13.225       13.764
                                                                       Langlopende schulden                526.085      510.798
 Totaal vaste activa                    595.208         596.510      Totaal vreem d verm ogen              539.310      524.562
 Vlottende activa                                                    Vlottende passiva
    Voorraden                             34.455          27.494       Kortlopende schulden                 49.456       24.315
    Vorderingen                           32.684          51.801       Overlopende passiva                  47.406       77.713
    Liquide middelen                       1.294              634
    Overlopende activa                    10.109          14.204
 Totaal vlottende activa                  78.543          94.133     Totaal vlottende passiva               96.862      102.027
 Totaal activa                          673.751         690.643      Totaal passiva                        673.751      690.643
                                                                     Gew aarborgde geldleningen                  89            89
                                                                     Garantstellingen                      355.053      350.919
De balans is de basis van de financiële huishouding en geeft inzicht in het bezit en vermogen van de
gemeente. Bij de activa gaat het om de eigendommen en bezittingen van de gemeente, zoals gebouwen,
wegen en bouwgronden, maar ook om uitstaande geldleningen. De passivazijde van de balans maakt
inzichtelijk hoe de bezittingen zijn gefinancierd. Voor de gehanteerde waarderingsgrondslagen wordt
verwezen naar pagina 113 van deze jaarrekening.
Uit onderstaande grafieken komt naar voren dat de bezittingen van de gemeente hoofdzakelijk
gefinancierd worden door langlopende schulden.
Activa: bezittingen                                                          Passiva: financiering
                           2% 2% 0%                                                           2%    2%
                            4%                                                            7%
                      8%
                                                                                  11%
                 13%
                                                                                 4%
                                               71%
                                                                                                               74%
      Materiële vaste activa (71,4%) Financiële vaste activa (13,1%)    Langlopende schulden (74,0%)  Kortlopende schulden (3,5%)
      Vorderingen (7,5%)             Voorraden (4,0%)                   Overlopende passiva (11,3%)   Reserves (6,8%)
      Overlopende activa (2,1%)      Immateriële vaste activa (1,9%)    Voorzieningen (2,0%)          Resultaat (2,5%)
      Liquide middelen (0,1%)
Jaarrekening 2021 – Algemeen                                                                                                   13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>4.2 Activa - vaste activa
Bij vaste activa wordt onderscheid gemaakt in immateriële, materiële en financiële vaste activa. Hieronder
zijn de ontwikkelingen op hoofdlijnen weergegeven, waarna per onderdeel de details zijn opgenomen.
                                                Boekw aarde   Verm eer- Verm inde-      Afschij- Afw aarde- Boekw aarde
 Vaste activa                                     31-12-2020   deringen      ringen      vingen      ringen   31-12-2021
 Immateriële vaste activa                              6.430       6.831            25      355          -        12.882
 Materiële vaste activa                              493.162      23.973      4.405      18.703       3.930      493.336
 Financiële vaste activa                              95.615       2.641         854      7.111          -        90.292
 Totaal                                              595.208      33.446      5.284      26.168       3.930      596.510
Immateriële vaste activa
 Bedragen x €1.000
                                                Boekw aarde   Vermeer- Verminde-        Afschij- Afw aarde- Boekw aarde
 Immateriële vaste activa                         31-12-2020   deringen      ringen      vingen      ringen   31-12-2021
 Kosten onderzoek en ontw ikkeling                        522        190          -            8         -            703
 Bijdragen activa in eigendom derden                   5.908       6.642            25      346          -        12.179
 Totaal immateriële vaste activa                       6.430       6.831            25      355          -        12.882
Onder de immateriële vaste activa zijn met name kosten geactiveerd die gemaakt worden voor onderzoek
en ontwikkeling. De vermeerdering komt vooral door bijdragen aan activa in eigendom van derden,
namelijk de wegenruil met de provincie Drenthe; de N391 (de Rondweg) naar de provincie en de N862
(weg Emmen-Nieuw-Schoonebeek) en de N379 (weg Zwartemeer-Ter Apel) naar gemeente Emmen.
Materiële vaste activa
De materiële vaste activa zijn onder te verdelen in economisch nut, maatschappelijk nut en economisch nut
met een dekking door heffing. Onder maatschappelijk nut vallen die investeringen die het algemeen belang
dienen en welke uitsluitend door de gemeente uitgevoerd kunnen worden. Bij activa met een economisch
nut gaat het om activa die bijdragen aan de mogelijkheid om middelen te genereren, bijvoorbeeld door het
vragen van rechten, heffingen, leges of prijzen. Ook activa waarbij de mogelijkheid bestaat om deze te
verkopen behoren tot de activa met economisch nut. Het gaat hierbij met name om gebouwen.
 B edragen x €1.000
                                                Boekw aarde   Verm eer- Verm inde-     Afschij- Afw aarde- Boekw aarde
 Materiële vaste activa                           31-12-2020   deringen     ringen      vingen     ringen    31-12-2021
 Investeringen m et econom isch nut
 Gronden en terreinen                                 37.542          32-       -            38            6     37.466
  voorziening gronden                                  4.582-       -           -          -           -          4.551-
 Woonruimten                                           6.881           5        -          189         -          6.697
 Bedrijfsgebouw en                                  183.641       3.730        495       5.234       3.879     177.764
  voorziening boekwaarden schoolgebouwen               3.209-       -           -          -           -            -
 Grond-, w eg-, en w aterbouw kundige w erken         43.237      1.687        615       1.438           46      42.826
 Vervoermiddelen                                         173        -           -            39        -            135
 Machines, apparaten en installaties                  12.614      4.118         -        2.390         -         14.342
 Overige materiële vaste activa                        4.855        885         -        1.255         -          4.486
 Totaal                                             281.155      10.394      1.110      10.583       3.930     279.164
 Investeringen m et econom isch nut, w aarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan w orden geheven
 Gronden en terreinen                                    292        -           -          -           -            292
 Bedrijfsgebouw en                                       246        -           -            13        -            233
 Grond-, w eg-, en w aterbouw kundige w erken         96.939      5.638             4    2.607         -         99.966
 Machines, apparaten en installaties                     482          39        -          106         -            414
 Overige materiële vaste activa                          110        -           -            13        -              97
 Totaal                                               98.069      5.676             4    2.739         -       101.002
 Investeringen in openbare ruim te m et m aatschappelijk nut tot en m et 31-12-2016
 Gronden en terreinen                                  2.465        -           -          -           -          2.465
 Bedrijfsgebouw en
 Grond-, w eg-, en w aterbouw kundige w erken         34.804        -           -        2.264         -         32.540
 Machines, apparaten en installaties                     785        -           -            89        -            696
 Overige materiële vaste activa                          168        -           -            72        -              97
 Totaal                                               38.223        -           -        2.425         -         35.798
 Investeringen in openbare ruim te m et m aatschappelijk nut vanaf 1-1-2017
 Gronden en terreinen                                 14.937        -           -          358         -         14.579
 Bedrijfsgebouw en                                     1.682        148         -          102         -          1.727
 Grond-, w eg-, en w aterbouw kundige w erken         49.452      7.233      3.267       2.297         -         51.121
 Machines, apparaten en installaties                   4.002        499         -          145         -          4.356
 Overige materiële vaste activa                          827          24          24         41        -            787
 Totaal                                               70.898      7.903      3.291       2.942         -         72.569
 Materiële vaste activa die in erfpacht zijn uitgegeven
 Erfpacht                                              4.817        -           -            14        -          4.803
 Totaal m ateriële vaste activa                     493.162      23.973      4.405      18.703       3.930     493.336
Jaarrekening 2021 – Algemeen                                                                                             14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Conform de verslaggevingsregels (BBV) zijn de ‘niet in exploitatie genomen gronden’ verantwoord onder
de immateriële en materiële vaste activa. Bij immateriële vaste activa gaat het dan om de kosten van
onderzoek en ontwikkeling voor onder meer het tuinbouwgebied Rundedal. Bij de materiële vaste activa
gaat het dan om de Gronden en terreinen, dit omvat onder meer de strategische grondvoorraad en
compensatiegronden.
Activa die vallen onder bedrijfsgebouwen betreffen hoofdzakelijk gemeentelijke huisvesting aan het
Raadhuisplein, huisvesting werkplein ZO Drenthe, de praktijkschool, scholen, sporthallen, het zwembad
en de brandweerkazerne. De vermeerderingen hebben voornamelijk betrekking op schoolgebouwen.
Daarnaast is ook geïnvesteerd in de sporthal Emmer-Compascuum en de herontwikkeling Biochron. De
afwaardering heeft grotendeels betrekking op schoolgebouwen welke ten laste van de voorziening is
gebracht. Daarnaast was er een afwaardering op de klimaatinstallatie van het Werkplein.
De vermeerdering op machines, apparaten, en installaties betreft investeringen in ICT en installaties
Werkplein. De vermeerdering van de grond-, weg- en waterbouwkundige werken betreffen onder meer
investeringen in wegen, herinrichting Hoofdstraat Emmen, wielerbaan de Muur van Emmen en de
gemeentelijke riolering.
Investeringen in openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut
Conform vernieuwing BBV moeten per 1 januari 2017 alle investeringen met maatschappelijk nut, die
vanaf het begrotingsjaar 2017 of later gereedkomen, geactiveerd worden. Dit betekent een geleidelijke
invoering, met als gevolg dat pas over 30 tot 40 jaar alle investeringen op een identieke manier op de
balans worden opgenomen en worden afgeschreven. Door de geleidelijke invoering van de nieuwe
systematiek blijven verschillen bestaan in de wijze waarop mag worden afgeschreven op investeringen die
vóór het begrotingsjaar 2017 zijn gedaan. Om hierin inzicht te geven is in het verloopoverzicht aangegeven
welk bedrag volgens de nieuwe systematiek is verantwoord en welk deel volgens de oude systematiek.
Financiële vaste activa
De financiële vaste activa bestaan uit leningen en kapitaalverstrekkingen. Voorzieningen die getroffen zijn
om eventueel de oninbaarheid van vorderingen op te vangen, zijn in de balans rechtstreeks verantwoord
onder de financiële vaste activa. Het verloop van de financiële vaste activa gedurende het jaar 2021 wordt
in onderstaand overzicht weergegeven.
                                           Boekwaarde           Her- Vermeer-   Verminde- Aflossinge Boekwaarde
 Financiële vaste activa                     31-12-2020  rubricering  deringen     ringen           n 31-12-2021
 Kapitaalverstrekkingen aan:
   Deelnemingen                                  4.457                                                    4.457
    voorziening stadionbedrijf                   1.800-                                                   1.800-
   Overige verbonden partijen                   23.820        9.543-                  854                13.423
    voorziening Wildlands                       10.000-                                                  10.000-
 Leningen aan:
   Woningbouwcorporaties                         5.998                                           434      5.564
   Deelnemingen                                 67.992        9.543      2.490                 6.032     73.993
    voorziening stadionbedrijf                   1.125-                                                   1.125-
   Overige verbonden partijen                       -                                                        -
 Overige langlopende leningen                    6.291                     151                   644      5.798
   voorziening GKB risicofonds                       18-                                                      18-
 Totaal financiële vaste activa                 95.615          -        2.641        854      7.111     90.292
Voor de kapitaaldeelname in het Stadionbedrijf Emmen ad € 1,8 mln. is voor hetzelfde bedrag een
voorziening gevormd. Voor de verstrekte geldlening waar geen zekerheden op gevestigd zijn, is voor 50%
van de lening een voorziening gevormd ad € 1,125 mln. De redenen hiervoor zijn dat het eigen vermogen
van het Stadionbedrijf volgens de meest recente jaarrekening negatief is en de begroting vooralsnog geen
ruimte biedt deze te laten groeien.
De vermindering van kapitaalverstrekking aan overige verbonden partijen betreft de leningen uitgezet via
het stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVN). De vermeerderingen van de leningen aan deelnemingen
betreft de rekening-courant Wildlands. Doordat er afgerond € 6 miljoen is afgelost door Wildlands, is het
saldo op de rekening-courant verlaagd.
De aflossing van de lening aan woningbouwcorporaties heeft betrekking op de aflossing van de
achtergestelde leningen aan Lefier en Domesta. De gemeente is aangesloten bij het Waarborgfonds Sociale
Woningbouw. Indien een woningbouwcorporatie niet aan de verplichtingen kan voldoen, kan deze een
beroep doen op dit fonds.
Ontwikkelingen Wildlands
Herstructurering in 2019
Op 28 maart 2019 heeft de raad ingestemd met het voorgestelde herstructureringsscenario.
De gemeente Emmen heeft daarmee de financiering van Rabobank en Volker Wessels overgenomen en is
vanaf 1 mei 2019 enig financier. Dit heeft tot gevolg dat daarmee het gemeentelijk bruto financieel belang
in Wildlands is toegenomen naar € 80,5 miljoen.
Jaarrekening 2021 – Algemeen                                                                                15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>In 2020 heeft de raad Wildlands in het kader van corona tijdelijk een aanvullende kredietfaciliteit verstrekt
ad € 5,5 miljoen. Dit aanvullende rekening courant is 29 april 2021 met een jaar verlengd tot en met juni
2022. Tevens zijn de aflossingen tot diezelfde datum opgeschort. De raad heeft op 28 april 2022 besloten
om de tijdelijke maatregel, zijnde het verhogen van het bestaande rekening courant krediet ad
€ 7,5 miljoen met € 5,5 miljoen naar maximaal € 13 miljoen tegen hetzelfde rentepercentage van 2,25%,
t/m juni 2022 met een jaar te verlengen t/m juni 2023 tegen dezelfde voorwaarden. Het opschorten van de
aflossingsverplichtingen is niet meer nodig.
Per 31 december 2021 betreft het bruto financieel belang minus gedane aflossingen een bedrag van € 85,1
miljoen.
Dit bedrag per ultimo 2020 is als volgt opgebouwd:
Lening u/g                                 : € 62,1 miljoen
Lening in rekening courant                 : € 13 miljoen (maximaal)1
Certificaten aandelen Wildlands            : € 10,0 miljoen2
Totaal                                     : € 85,1 miljoen
Uit de geactualiseerde businesscase 2022-2031 van Wildlands concluderen wij dat Wildlands aan de uit de
leningen voortvloeiende verplichtingen (rente en aflossing) kan voldoen.
Ter nadere analyse is er op basis van de geactualiseerde businesscase 2022-2031 een netto contante
waarde berekening van de kasstromen van NDP B.V. opgesteld, waaruit ook blijkt dat NDP B.V. gedurende
de looptijd van de leningen aan de uit de leningen voortvloeiende verplichtingen aan de gemeente Emmen
kan voldoen. Bij de netto contante waarde berekening is uitgegaan van een aantal parameters en
uitgangspunten (zoals bezoekersaantallen, abonnementen, yield per kaartje, omzet horeca en detailhandel,
ontwikkeling kosten en investeringen, etc.), die bepalend zijn voor de waardering van de hierboven
verantwoorde leningen aan Wildlands. De belangrijkste betreft het geraamde aantal bezoekers waarbij
wordt uitgegaan van 822.000 in 2022.
De netto contante waarde berekening loopt over 39 jaar, de periode 2022-2060. Het jaar 2031 van de
geactualiseerde businesscase is constant veronderstelt, wat inhoudt dat er zowel aan de omzet als
kostenkant geen indexaties meer plaats vinden. Dit is afgezet ten opzichte van het ultimo 2021 uitstaande
bedrag aan langlopende lening (€ 62,1 miljoen) en rekening courant (€ 6,0 miljoen) ad € 68,1 miljoen. Dit
is de minimale waarde die de geactualiseerde businesscase moet genereren. Uit de uitgevoerde
berekeningen blijkt dat Wildlands bij een rentepercentage van 2,81% nog een netto contante waarde
genereert van € 68,1 miljoen. Dit percentage ligt momenteel hoger dan de huidige rente (1,75% en na 2028
2,25%) die Wildlands moet voldoen aan de gemeente, maar belangrijker nog is dat dit percentage hoger ligt
dan het rente omslagpercentage (ROP) van de gemeente Emmen van thans 1,16%. De ROP is het
rentepercentage dat de gemeente betaalt over haar totale vermogen. Zolang de businesscase een
percentage kan dragen dat hoger is dan de ROP kunnen de leningen gewaardeerd worden tegen nominale
waarde en is er geen aanleiding de leningen te waarderen tegen een lagere marktwaarde.
Handhaven van de voorziening m.b.t. de aandelen
Naast de leningen bestaat het bruto financieel belang voor € 10 miljoen uit aandelen in Noorderdierenpark
B.V. (NDP B.V.) Wij zijn voor 100% aandeelhouder van NDP B.V. (aandeelhouder van Wildlands
Adventure Zoo Emmen B.V.). Voor wat betreft de aandelen NDP B.V. per ultimo 2019 geldt conform de
regels van het BBV het principe van verkrijgingsprijs of lagere marktwaarde. In het kader van de
herstructurering heeft er bij Wildlands in 2018 een bedrijfswaarde berekening plaats gevonden. Deze
bedrijfswaarde berekening leidde er toe (mede als gevolg van een hogere vereiste rendementspercentage)
dat NDP B.V. een groot deel van de aanwezige activa moest afboeken. Dit leidde tot een negatief eigen
vermogen bij Wildlands. Dit heeft als bijkomend gevolg dat de in de gemeentelijke balans ultimo 2018
opgenomen certificaten van aandelen middels het treffen van een voorziening zijn afgewaardeerd naar €
nihil.
Mocht na verloop van tijd het vermogen van het Noorderdierenpark B.V. weer positief worden en daarmee
de marktwaarde van de aandelen, kan de voorziening voor dit deel weer vrijvallen tot de dan geldende
marktwaarde en tot maximaal de verkrijgingsprijs. Bij de jaarrekening 2021 is hiervan echter geen sprake.
De voorziening van € 10 miljoen kan dus niet vrijvallen en blijft gehandhaafd.
1 de rekening courant faciliteit is t/m juni 2022 tijdelijk verruimd met € 5,5 miljoen naar € 13 miljoen, van de rekening
courant was ultimo 2021 € 6,0 miljoen verstrekt.
2 De certificaten zijn ultimo 2018 voor het volledige bedrag van € 10 miljoen voorzien.
Jaarrekening 2021 – Algemeen                                                                                             16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>4.3 Activa - vlottende activa
Voorraden
Onder de voorraden zijn de in exploitatie genomen bouwgronden opgenomen. In de paragraaf grondbeleid
is dit nader toegelicht. Voor te verwachten verliezen op grondexploitaties is een verliesvoorziening
getroffen.
 Vlottende activa
                                                  Boekw aarde       Van/naar      Verm eer- Verm inde-    Winst Boekw aarde
                                                    31-12-2021    gronden in       deringen    ringen  uitnam e   31-12-2021
 Voorraden                                                         exploitatie
 Bouw grond in exploitatie
 Herstructurering                                           23              15        1.046     1.103       131-         113
 Woningbouw                                              7.679            105         2.214     6.160     1.077-       4.914
 Bedrijventerreinen                                     50.721            -           1.642     3.499     3.242       45.623
 Totaal                                                 58.423            119         4.902    10.761     2.034       50.650
 Voorzieningen bouw grond
 Herstructurering                                          101-                           2                              103-
 Woningbouw                                              9.281-                                 1.106                  8.175-
 Bedrijventerreinen                                     14.613-                         293                           14.906-
 Totaal                                                 23.995-                         295     1.106       -         23.183-
 Gereed product en handelsgoederen                          27                            1                               28
 Totaal voorraden                                       34.455                        5.198    11.868     2.034       27.494
De boekwaarde wijkt af van de paragraaf grondbeleid omdat in de balans het complex Stroomdal voor 2/3e onder
kortlopende schulden wordt verantwoord omdat het een publiek-private samenwerking betreft.
Vorderingen
De vorderingen zijn in de onderstaande tabel uitgesplitst. De vorderingen op openbare lichamen heeft
grotendeels betrekking op het btw compensatiefonds. De overige vorderingen zijn voornamelijk debiteuren
(incl. belasting,- en bijstandsdebiteuren). Hier tegenover staan deels voorzieningen voor oninbaarheid.
De rekening-courantverhoudingen heeft betrekking op SVn (Stimuleringsfonds Volkshuisvesting) ad € 1,9
mln.
Schattingswijziging voorziening bijstandsdebiteuren
De wijze van berekening van de voorziening bijstandsdebiteuren is (in afstemming met de accountant)
gewijzigd. Voorheen werd bij de berekening van de voorziening rekening gehouden met opslagpercentages
voor risico’s. Omdat de risicomarges niet meer worden meegenomen, is een lager bedrag nodig voor de
voorziening waardoor er sprake is van een incidentele vrijval van deze voorziening bij de jaarrekening 2021
ad € 0,7 miljoen.
Vanwege de wet op het schatkistbankieren moeten overtollige middelen (banktegoeden boven een
drempelbedrag van € 8,6 mln.) worden afgestort bij ’s Rijks schatkist en deze worden weer teruggevraagd
indien de stand van de liquide middelen daarom vraagt. Echter doordat de BNG negatieve rente in
rekening brengt boven een banktegoed van € 500.000, zorgen we dat dagelijks het banktegoed lager is.
Doordat in 2021 meer ontvangsten zijn geweest dan uitgaven, is het saldo op schatkistbankieren een stuk
hoger dan in 2020. Zo is € 28 miljoen ontvangen van het ministerie van BZK voor herstructurering
volkshuisvesting.
 B edragen x €1.000
 Vorderingen                                           31-12-2020      31-12-2021
 Vorderingen openbare lichamen                              18.890          17.986
 Rekening-courantverhoudingen met niet-financiële
 instellingen                                                1.051           1.919
 Overige vorderingen                                        10.662          11.793
   voorzieningen                                             2.918-          2.374-
 Schatkistbankieren                                          5.000          22.477
 Totaal vorderingen                                         32.684          51.801
Liquide middelen
Liquide middelen maken net als voorraden en vorderingen onderdeel uit van de vlottende activa. Dit
betreffen de saldi van de bankrekeningen (voornamelijk de huisbank BNG) en saldi in de kas.
 B edragen x €1.000
 Liquide m iddelen                                     31-12-2020      31-12-2021
 Kassaldi                                                      261             278
 Banksaldi                                                   1.033             356
 Totaal liquide m iddelen                                    1.294             634
Jaarrekening 2021 – Algemeen                                                                                           17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Overlopende activa
Overlopende activa bestaan uit vooruitbetaalde of nog te vorderen bedragen. Het zijn kosten of
opbrengsten die vooraf worden betaald, dan wel (nog te) ontvangen maar betrekking hebben op een
volgende periode.
 B edragen x €1.000
 Overlopende activa                                      31-12-2020    31-12-2021
 Vooruitbetaalde bedragen                                     1.864         6.414
 Van Europese en Nederlandse overheidslichamen te
 ontvangen voorschotten op specifieke uitkeringen:
   Europese overheidslichamen                                   162            87
   Nederlandse overheidslichamen                                592           613
 Overig nog te ontvangen bedragen                             8.241         7.705
   voorziening oninbaarheid vordering CQ                       -750           615-
 Totaal overlopende activa                                   10.109        14.204
In 2014 is een voorziening oninbaarheid opgenomen voor de afwikkeling van het faillissement van CQ. In
2021 is een bedrag ontvangen voor het recht van 2e hypotheek op het pand, daardoor is de voorziening
verlaagd. Aangezien de verdere afwikkeling nog gaande is, blijft de voorziening staan.
4.4 Passiva – vaste passiva
Het eigen vermogen van de gemeente bestaat uit de reserves en het (onverdeeld) resultaat van de
jaarrekening.
 B edragen x €1.000
 Vaste passiva
 Eigen verm ogen
 Reserves                                                         31-12-2020       Stortingen Onttrekkingen   31-12-2021
 Algemene reserve                                                      4.995            6.150          2.295       8.850
 Egalisatiereserves                                                      458              452            220         690
 Amortisatiereserves                                                   5.137            1.151            447       5.841
 Overige bestemmingsreserves                                          24.649           25.650         18.728      31.572
 Resultaat jaarrekening                                                2.340                                      17.101
 Totaal eigen verm ogen                                               37.579           33.404         21.690      64.053
 Vreem d verm ogen
 Voorzieningen                                                    31-12-2020       Stortingen Onttrekkingen   31-12-2021
 Voorziening riolering                                                 8.956              -                65      8.891
 Voorziening afvalstoffenheffing                                         574              751            -         1.325
 Voorziening sloopkosten Aquarena                                        170              -              -           170
 Voorziening groot onderhoud Atlastheater                                928              360            268       1.020
 Voorziening wethouderspensioenen                                      2.597              -              239       2.358
 Totaal voorzieningen                                                 13.225            1.111            572      13.764
 Langlopende schulden                                             31-12-2020 Verm eerdering        Aflossing  31-12-2021
 Obligatielening                                                    128.000            15.000         25.000    118.000
 Onderhandse leningen:
   Binnenlandse pensioenfondsen en verzekeringsinstellingen              614              -              296         318
   Binnenlandse banken en overige financiële instellingen           355.829            45.000         49.931    350.898
   Openbare lichamen                                                  40.000              -              -        40.000
 Waarborgsommen                                                          262              -              -           262
 Vooruitontvangen afkoopsommen                                         1.380              -                60      1.320
 Totaal vreem d verm ogen                                           526.085            60.000         75.287    510.798
Reserves en resultaat
In bijlage A is een nadere specificatie opgenomen van de reserves en de bijbehorende stortingen en
onttrekkingen.
Vreemd vermogen
Het vreemd vermogen van de gemeente bestaat uit voorzieningen en langlopende schulden. De
voorzieningen kunnen worden onderverdeeld in twee soorten. De eerste soort voorzieningen zijn bedoeld
voor ter dekking van of egalisatie van bepaalde lasten. Deze worden onder andere gebruikt ter regulering
van jaarlijks schommelende lasten.
De andere voorzieningen worden opgenomen als correctie op de waarde van een actief. Deze worden in
mindering gebracht op de betreffende lening of vordering op basis van reëel in te schatten risico’s op de
activa-zijde van de balans. In bijlage A is een totaaloverzicht opgenomen van alle voorzieningen.
Ten opzichte van een jaar eerder zijn de langlopende schulden per saldo afgenomen met € 15 mln.
Jaarrekening 2021 – Algemeen                                                                                          18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>In 2021 is er voor een totaalbedrag van € 15 mln. opgenomen als obligatielening en € 45 mln. als
onderhandse lening bij de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). De vooruit ontvangen afkoopsommen
hebben betrekking op een eenmalige ontvangst voor erfpacht zonnepark Oranjepoort.
De totale rentelast voor de leningen bedroeg in 2021: € 8.318.031.
4.5 Passiva – vlottende passiva
 B edragen x €1.000
 Vlottende passiva
 Kortlopende schulden                                      31-12-2020 31-12-2021
 Openbare lichamen                                              8.018      5.745
 Kasgeldleningen                                               25.000        -
 Overige schulden                                              16.438     18.570
 Totaal kortlopende schulden                                   49.456     24.315
 Overlopende passiva                                       31-12-2020 31-12-2021
 Vooruitontvangen bedragen                                        741      1.163
 Van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te
 besteden voorschotten op specifieke uitkeringen:
   Europese overheidslichamen                                     235        309
   Rijk                                                         8.575     32.654
   Nederlandse overheidslichamen                               17.919     25.304
 Nog te betalen bedragen                                       19.937     18.283
 Totaal overlopende passiva                                    47.406     77.713
 Totaal vlottende passiva                                      96.862   102.027
Kortlopende schulden
De openbare lichamen in bovenstaande tabel betreffen voornamelijk de crediteuren sociale zaken Borger-
Odoorn en Coevorden.
De overige schulden betreffen voornamelijk de crediteuren en te betalen loonheffing en sociale lasten.
De kasgeldleningen zijn in de loop van 2021 afgelost, omdat er voldoende liquide middelen beschikbaar
waren.
Overlopende passiva
Overlopende passiva bestaat onder andere uit vooruit ontvangen en nog te betalen bedragen. Het betreffen
kosten die ten laste komen van het boekjaar, maar waar de factuur nog niet van is ontvangen of kosten die
vooruitbetaald zijn voor een volgend jaar. Het grootste onderdeel van de overlopende passiva betreft de
van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te besteden voorschotten op specifieke uitkeringen.
Zo is € 28 miljoen ontvangen van het ministerie van BZK voor herstructurering volkshuisvesting. Vanuit
de provincie zijn diverse uitkeringen ontvangen zoals het Regiostedenfonds en de Regiodeal.
4.6 Overige financiële verplichtingen
Onder de niet uit de balans blijkende verplichtingen worden meerjarige financiële verplichtingen
opgenomen waaraan de gemeente voor toekomstige jaren is verbonden. Deze bestaan onder andere uit
waarborgen en garanties en langlopende financiële verplichtingen.
Waarborgen en garantstellingen
 B edragen x €1.000
                                                      Oorspronkelijk   % borg Boekw aarde Boekw aarde     Eind
 Gew aarborgde geldleningen                                  bedrag   stelling   31-12-2020 31-12-2021  datum
 Drentse Energie Organisatie (DEO)                                89      30%           89         89     2028
 Totaal                                                           89                    89         89
Bij de gewaarborgde lening (ook wel borgstelling genoemd) stelt de gemeente zich ten opzichte van een
geldverstrekker onder voorwaarden garant voor de rente- en aflossingsverplichtingen van een af te sluiten
geldlening. De Drentse Energie Organisatie voert de regeling Energielening Emmen uit. Voor de door DEO
verstrekte leningen vanuit deze regeling staat de gemeente voor 30% borg.
 B edragen x €1.000
                                                             Garantie
 Garantstellingen                                             bedrag
 WSW: Woonservice Drenthe/Lefier/Domesta/Woonzorg            347.373
 WEW: Nationale Hypotheekgarantie                               3.546
 Totaal                                                      350.919
Het WSW staat voor Waarborgfonds Sociale Woningbouw. Indien een corporatie niet aan de
betaalverplichtingen kan voldoen zal het WSW garant staan. Pas als het WSW niet aan deze verplichting
kan voldoen, zal de gemeente renteloze leningen aan het WSW moeten verstrekken, zodat ze alsnog aan de
Jaarrekening 2021 – Algemeen                                                                             19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>betaalverplichtingen kunnen voldoen. Het risico hierop is zeer klein gezien WSW momenten de hoogst
mogelijke kredietstatus (triple A) heeft. In 2021 is een nieuwe achtervangovereenkomst met het WSW
afgesloten. Deze omvat een aantal wijzigingen die de positie van WSW ten opzichte van deelnemende
corporaties en de achtervangers verduidelijken. De achtervang wordt eerlijker verdeeld over gemeenten en
het proces eenvoudiger.
Het WEW staat voor het Waarborgfonds Eigen Woningen. Dit betreft de Nationale Hypotheek Garanties
die worden verstrekt aan particulieren. Hier gelden dezelfde regels als bij het WSW. De gemeente is slechts
achtervang.
Langlopende financiële verplichtingen
De gemeente is voor een aantal toekomstige jaren verbonden aan verschillende, niet uit de balans
blijkende, financiële verplichtingen. Hieronder volgt een opsomming van de belangrijkste van deze
verplichtingen:
 B edragen x €1.000
                                                                     Looptijd in
 Langlopende financiële verplichtingen     Ingangsdatum Verplichting      jaren  Opm erking
 Gemeentew inkel Klazienaveen                  01-07-2020         57         1,5 Verlenging per 3 jaar
 Gemeentew inkel Emmer Compascuum              01-07-2014        117        12,5 Verlenging per 10 jaar
 Huur 'De Fabriek' CBK                         01-08-2019         64         0,5 Met een mogelijkheid tot verlenging van 5 jaar
 Onderhoudscontract Atlas theater              19-10-2016      6.495         15  Meerjarenonderhoudsplan/onderhoudsvz
 Lease w agenpark                                   divers     1.588    divers   Exclusief brandstof
 Totaal                                                        8.320
4.7 Ontwikkelingen na balansdatum
Op 24 februari 2022 is Rusland Oekraïne binnengevallen en woedt er binnen Europa een oorlog. Op het
moment van vaststelling van deze jaarrekening veranderd de situatie in Oekraïne nog continue. Voor de
gemeente zijn er enerzijds directe effecten zoals rondom de opvang van vluchtelingen, maar ook indirecte
effecten zoals een verdere toename van prijsstijgingen en materialen die moeilijker verkrijgbaar zijn.
De risico’s voor de gemeente en aanverwante organisaties worden continue gemonitord. Onze organisatie
loopt geen risico wat betreft de continuïteit. Bij de Berap I 2022 en Kadernota 2023 is al zoveel mogelijk
rekening gehouden met hogere lasten voor met name energie.
Jaarrekening 2021 – Algemeen                                                                                                20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Programma 1 - Inwoners en bestuur
Ontwikkelingen in 2021
Corona
De coronacrisis was van invloed op de wijze waarop we diensten verleenden. Het contact met inwoners en
Erkende Overlegpartners (EOP’s) was zoveel mogelijk digitaal. We zagen mooie voorbeelden van inwoners
en instellingen die snel schakelden als de situatie daarom vroeg. Dit terwijl fysiek contact, waar dat kon,
ook belangrijk bleef in de samenwerking. De coronacrisis had ook gevolgen voor inwoners en de EOP’s en
de initiatieven die ze konden uitvoeren. Bestedingen over het jaar 2021 zijn dan ook achtergebleven en om
die reden is de bestedingsperiode verlengd tot 31 december 2022.
Regionale samenwerking
We zien dat Europa en het Rijk de (stedelijke) regio’s steeds belangrijker vinden. Omdat de opgaven
steeds meer bovenlokaal zijn, komt de uitvoering daarvan steeds meer op regionaal niveau te liggen. Denk
daarbij aan de regionale energietransitie, de Omgevingsagenda Noord-Nederland, de Regiodeal, de sociale
agenda Drenthe, jeugd(hulp) en zorg. Ook voor het verkrijgen van steun van Europa, het Rijk en de
provincie Drenthe voor investeringen in toekomstige plannen is regionale samenwerking een vereiste.
Daarbij gaat het niet alleen om samenwerking tussen gemeenten, maar zeker ook om de samenwerking
met onderwijsinstellingen, het bedrijfsleven en steeds vaker de samenleving. Hiervoor zijn een goede
inhoudelijke agenda en een bijpassende governance structuur nodig, die het gemeentebestuur in staat stelt
om kaders te stellen en beleidskeuzes te maken. Daarnaast vergroot deze samenwerking de regionale
bestuurskracht en maakt het de regio sterker. Eind 2021 werd duidelijk dat het Rijk de Regiodeals, met
name in de grensregio´s, wil voortzetten na 2023. Daarom zijn we gestart met een oriëntatie op de wijze
waarop we dit vervolg samen met de andere gemeenten willen vormgeven. Een professionele en
strategische aanpak van onze lobby is daarnaast ook steeds belangrijker. In 2021 is dan ook een werkgroep
lobbycoördinatie ingesteld en deze heeft een lobbyvisie opgesteld. Eind 2021 is besloten tot het vertalen
van die lobbyvisie naar een lobbystrategie in de eerste helft van 2022.
Digitale dienstverlening
Corona onderstreept het belang van een snelle, maar kwalitatief goede digitalisering van onze
dienstverlening. Het Rijk werkt in samenwerking met de VNG aan nieuwe concepten, zoals een unieke
digitale identiteit en standaarden die de kwaliteit en efficiency van onze dienstverlening verhogen. Dit
wordt vertaald naar de Emmense dienstverlening en inrichting. Een belangrijke les is dat er heel veel
voordelen zijn, zoals tijdswinst en betrokkenheid, maar dat dit niet voor iedereen geldt, niet overal en niet
altijd. Digibetisme en laaggeletterdheid vragen onze voortdurende aandacht. De communicatie wordt dan
ook aangepast op de verschillende inwonersgroepen die de gemeente wil bereiken, want zelfredzame,
redzame en kwetsbare inwoners hebben elk een eigen benadering nodig en is dus maatwerk.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                              21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Wat hebben we gedaan en bereikt?
Doelenboom
In de navolgende doelenboom is voor dit programma per onderwerp, schematisch de relatie weergegeven
tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties/acties (wat hebben we gedaan). Bij de prestaties
is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd.
Taakveld 0.1 Bestuur
 Doel                                                      Prestatie
 Het versterken van de relatie tussen inwoners en          We hebben geëxperimenteerd met andere vormen van
 gemeente                                                  democratie:
                                                             • Er zijn twee experimenten met e-participatie
                                                                gedaan met een online participatie-tool:
                                                             • 1. Er is door de raad een online uitvraag gedaan
                                                                onder inwoners van De Monden naar
                                                                onderwerpen voor een top-10.
                                                             • 2. Inwoners van de gemeente Emmen konden
                                                                online stemmen op het beste inwonerinitiatief in
                                                                het kader van de Waarderingsprijs. Uiteindelijk
                                                                zijn 974 stemmen uitgebracht, waarvan 234
                                                                digitaal;
                                                             • Er zijn in 2021 36 initiatieven ‘Id€€ voor uw
                                                                buurt’ ingediend en beoordeeld. Daarvan hebben
                                                                18 ideeën een bijdrage ontvangen;
                                                             • In Emmerhout zijn inwoners gevraagd naar welke
                                                                thema´s zij belangrijk vinden. Hierin kwam een
                                                                onderzoek naar de realisatie van een wijkcentrum
                                                                in Emmerhout als belangrijkste thema naar voren.
                                                                In 2022 kijken we samen met de wijk of ze op dit
                                                                punt gebruik willen maken van het uitdaagrecht.
                                                           We zijn gestart met de ontwikkeling van een kader en
                                                           spelregels voor e-participatie en het uitdaagrecht. De
                                                           eerste gesprekken zijn gevoerd met Emmerhout en
                                                           Oranjedorp. Oranjedorp heeft aangegeven hier de
                                                           komende tijd van onderop, dus vanuit de inwoners,
                                                           vorm aan te geven.
                                                           In Angelso is een pilot gestart met een integrale dorp-
                                                           en wijkgerichte aanpak op basis van een woon- en
                                                           leefbaarheidsvisie. Hierin is de input van inwoners
                                                           opgenomen door een nieuwe vorm van participatie:
                                                           ´Stem van de Wijk´. Dit krijgt in Angelslo concreet een
                                                           vervolg in 2022 met de voortzetting van het
                                                           programma, maar het levert ook input voor een
                                                           integrale dorp- en wijkgerichte aanpak.
                                                           We hebben alle kiesgerechtigde inwoners in staat
                                                           gesteld om te stemmen voor de Tweede
                                                           Kamerverkiezingen, met in achtneming van de
                                                           coronamaatregelen van het RIVM.
 Effectindicator: Waardering inwoners                      Inwoners van Emmen waardeerden de samenwerking
 samenwerking tussen gemeente en inwoners                  met de gemeente in 2020 (laatste van tweejaarlijkse
                                                           metingen) met een 6,02. Hoewel daarmee niet de
                                                           ambitie voor 2020/2021 van 6,04 is gehaald, zien we
                                                           sinds 2014 (5,62) een stijgende lijn in dit cijfer.
 Invloed uitoefenen op de landelijke en regionale          Eind 2021 is de herijking van de Strategienota - met als
 agenda om de doelen uit onze strategische visie te        resultaat één strategische visie – vastgesteld door de
 bereiken                                                  raad. Deze visie geeft richting aan het beleid en de
                                                           strategische keuzes die de gemeente Emmen de
                                                           komende jaren maakt, bijvoorbeeld inzake de NOVI
                                                           Omgevingsagenda Noord-Nederland 2021, de
                                                           Omgevingsvisie Emmen in 2023 en de herijking
                                                           Samen verder in het Sociaal Domein.
                                                           In 2021 is een lobbycoördinatie-werkgroep ingericht.
                                                           Deze heeft een lobbyvisie opgesteld. De visie geeft
                                                           richting aan een lobbystrategie, met o.a. inzicht in de
                                                           effectiviteit van ons (inter)nationale netwerk en
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                             22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre> Doel                                               Prestatie
                                                    mogelijke verbeteringen daarin. Deze krijgt in 2022
                                                    vorm.
Taakveld 0.2 Burgerzaken
 Doel                                               Prestatie
 Inwoners zijn tevreden over de dienstverlening van Er is gewerkt aan passende (digitale) en geregisseerde
 de gemeente. Dienstverlening is nabij. Dit kan     dienstverlening per klantgroep (zelfredzame, redzame
 persoonlijk contact zijn, maar ook digitale        en kwetsbare klanten).
 dienstverlening                                    Bij burgerzaken zijn e-diensten ingericht. Inwoners
                                                    kunnen nu hun verhuizing, geboorteaangifte,
                                                    vermissing document en allerlei soorten akten en
                                                    uittreksels digitaal aanvragen.
                                                    Aangifte overlijden en andere producten worden de
                                                    komende tijd uitgerold. Dit is verschoven naar 2022.
                                                    Verkenning van alternatieve, vernieuwende en
                                                    slimmere vormen van dienstverlening, indien
                                                    wenselijk op locatie. Hier gaat het om maatwerk en
                                                    corona speelde hierin een belangrijke rol. Aan de ene
                                                    kant was het daardoor lastiger om nieuwe vormen uit
                                                    te proberen, maar aan de andere kant werden we ook
                                                    creatiever: Als het niet kon zoals het moest, dan moest
                                                    het maar zoals het kon.
                                                    De werkgroep Direct duidelijk richt zich op een
                                                    standaard taalniveau voor brieven en andere
                                                    communicatiemiddelen in eenvoudig Nederlands (B1).
                                                    In 2021 is dit breder en hoger in de organisatie op de
                                                    agenda gezet. Dit gaf de werkgroep een nieuwe focus:
                                                    in 2022 zal zij het perspectief van inwoners actief
                                                    ophalen om van die input te leren en de organisatie op
                                                    dat punt te verbeteren.
                                                    Prestatie-indicator: Tijdigheid afgehandelde contacten:
                                                    88% van de contacten werd in 2021 tijdig afgehandeld,
                                                    tegen 89% in 2020.
                                                    Hiermee komen wij dicht in de buurt van de ambitie
                                                    van 90%, maar feit is wel dat in 12% van de gevallen
                                                    (dus 10296 keer in 2021) inwoners niet op tijd zijn
                                                    teruggebeld.
                                                    Dit blijft in onze organisatie een moeilijk item.
                                                    Wanneer contacten worden doorgezet naar de
                                                    backoffice wordt ruim 60% niet tijdig afgehandeld wat
                                                    leidt tot herhaalverkeer en ontevreden inwoners. Dit
                                                    thema wordt projectmatig opgepakt in 2022. De
                                                    verwachting is dat de oorzaken dan duidelijk worden
                                                    en er gerichte maatregelen kunnen worden
                                                    doorgevoerd.
                                                    Prestatie-indicator: Tijdigheid afgehandelde zaken
                                                    93% van de zaken werd in 2021 tijdig afgehandeld,
                                                    tegen 94% in 2020 (ambitie 90%).
 Effectindicator: Waardering inwoners over onze     De dienstverlening aan de balie wordt zeer goed
 dienstverlening (balie, telefonie en website)      beoordeeld door de klant. De medewerkers kregen
                                                    gemiddeld een 8,4 (ambitie: 8,3) voor hun diensten en
                                                    service.
                                                    De telefonische dienstverlening werd goed beoordeeld
                                                    en kreeg als rapportcijfer een 7,8 (ambitie 8,4). Bijna
                                                    60% werd volledig geholpen door de telefonistes
                                                    tijdens het eerste telefonische contact, dat is een
                                                    stijging van 17% ten opzichte van vorig jaar.
                                                    Een kleine 20% van de bellers kreeg een
                                                    terugbelverzoek van de vak-afdeling. Bijna de helft van
                                                    de bellers werd dezelfde dag of de volgende dag
                                                    teruggebeld. Niet alle inwoners zijn tevreden over het
                                                    daadwerkelijk terugbellen. Ruim 38% is pas binnen
                                                    een week of helemaal niet teruggebeld.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                      23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre> Doel                                                                    Prestatie
                                                                         De tevredenheid over de digitale dienstverlening via de
                                                                         gemeentelijke website groeit (ambitie: 8). Inwoners
                                                                         geven de website gemiddeld een 7,3. De
                                                                         begrijpelijkheid van de teksten krijgt een 7,6 en de
                                                                         vindbaarheid van informatie een 7,9. De
                                                                         gebruiksvriendelijkheid krijgt een 7,3.
Indicatoren
De onderstaande tabel geeft de realisatie van de bij de begroting 2021 opgenomen indicatoren weer, met
daarbij ook historische informatie.
Effectindicatoren                                                       2018        2019*        2020        2021*
Waardering samenwerking gemeente - inwoners*                             6,01                     6,02
Waardering inwoners dienstverlening balie                                 8,1           8,3        8,4          8,4
Waardering inwoners dienstverlening telefoon                              8,1           8,4        7,6          7,8
Waardering inwoners dienstverlening website                               7,6           7,6        7,3          7,3
Prestatie-indicatoren
Tijdigheid afgehandelde contacten                                       89%           91%        89%           88%
Tijdigheid afgehandelde zaken                                           84%           87%        94%           93%
*w ordt tw eejaarlijks gemeten: bron: w aarstaatjegemeente.nl
Wat heeft het gekost?
De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van
de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage C van de jaarrekening is op
hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich heeft ontwikkeld en is een verschillenanalyse op
detailniveau opgenomen.
Taakveld                                              Primitieve              Begroting           Rekening        Verschil
 (Bedragen * €1.000)                                  begroting
Bestuur                                                          5.532                   5.579             5.009        570
Burgerzaken                                                      3.279                   2.754             3.085       -331
Totaal lasten                                                    8.810                  8.333              8.094       239
Bestuur                                                               0                      0               248        248
Burgerzaken                                                      1.219                     996             1.397        401
Totaal baten                                                     1.219                    996              1.645       649
Mutatie reserves                                                    -87                   -199                -86      -113
Saldo Inwoners en Bestuur (netto)                                7.504                  7.138              6.363       774
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                                          24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Programma 2 - Economie en werkgelegenheid
Ontwikkelingen in 2021
2021 begon met een lockdown midden in de coronacrisis. Dat dit ingrijpende effecten zou hebben op de
regionale economie was duidelijk. In Drenthe werden diverse sectoren sterk geraakt door de coronacrisis.
Ondanks de uitdagingen die begin 2021 speelden is de regionale economie in het derde kwartaal van 2021
met 4% gegroeid ten opzichte van het derde kwartaal in 2020. Tegelijkertijd is in onze regio de transitie
naar een slimme, groene economie met impact voor de samenleving op gang gekomen. Om concurrerend
te blijven is het noodzakelijk dat onze speerpuntsectoren (in het bijzonder de groene chemie en
maakindustrie) steeds meer gericht zijn op duurzaamheid, kennis en ontwikkeling.
Belangrijke mijlpalen in de transitie naar slimme, groene economie met impact
Ontwikkeling RegioCampus
Met het Masterplan RegioCampus Emmen is in 2021 een belangrijke mijlpaal behaald. In dit Masterplan is
de gezamenlijke visie en strategie van de Rijksuniversiteit Groningen (RuG), NHL Stenden, Drenthe
College (DC), gemeente Emmen en de provincie Drenthe verwoord. Doel is om van hieruit een sterke brug
te slaan richting het bedrijfsleven om te komen tot ontwikkeling en uitvoering van onderzoeks-, innovatie-
en onderwijsprogramma’s. Deze ontwikkeling staat in verbinding met de noordelijke ontwikkeling
‘Universiteit van het Noorden’. De RegioCampus wordt het knooppunt waar innovatievraagstukken,
ondernemers, onderzoek en onderwijs samenkomen op gebied van de groene chemie/circulaire economie,
HTSM/Maakindustrie, energie(transitie) en Zorg & Technologie.
Naast de oplevering van het Masterplan, is de financiering voor de komende jaren geborgd en de
governance voor deze eerste fase ingeregeld.
Samenwerking en ontwikkelingen in de groene chemie
De samenwerking en ontwikkelingen in de groene chemie hebben als vliegwiel gefungeerd voor de
RegioCampus. In 2021 heeft dit geleid tot een Hybride onderzoeksgroep (samenwerking van onderzoekers
RuG en NHL Stenden) op een voor ons essentieel thema: Sustainable Polymers. Dat onderzoek en
kennisontwikkeling leidt tot innovatie, laat bijvoorbeeld het project CuRe zien. Een project van een drietal
bedrijven dat in 2021 van start is gegaan. De innovatie is gericht op een nieuwe (mondiale) technologie
voor chemische recycling, waardoor polymeren zodanig worden gerecycled dat deze weer als grondstof
voor veel toepassingen kunnen worden ingezet.
Betekeniseconomie
In 2021 is de City Deal Impact Ondernemen met het Rijk gesloten, als onderdeel van Agenda Stad. Ook is
in het kader van de Regiodeal Zuid- en Oost-Drenthe in 2021 een Actieprogramma Impact Ondernemen
Zuid- en Oost-Drenthe opgesteld. Het stimuleren van impact ondernemen draagt bij aan de
innovatiekracht in de regio, het versterkt de economische structuur en maatschappelijke vindingrijkheid.
Hiermee wordt de beweging van de betekeniseconomie gestimuleerd en willen we de bijdrage van het
bedrijfsleven aan de brede welvaart vergroten.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                            25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Just Transition Fund
Eind januari 2021 werd bekend dat Emmen, naast drie gebieden in Groningen, één van de vier gebieden
wordt waar de Just Transition Fund (JTF)-gelden naar toe gaan, onder voorbehoud van Europese
goedkeuring. Dankzij een goede gezamenlijke lobby van Noord-Nederland komt er € 330 miljoen euro
beschikbaar voor de JTF-regio Groningen en de gemeente Emmen. Met het transitiefonds kunnen
investeringen worden gegenereerd voor onder andere de noodzakelijke verandering naar een groene
economie, gebaseerd op duurzame energie en grondstoffen. Deze middelen komen na de zomer van 2022
beschikbaar (via het SNN). Hiervan is ongeveer de helft voor de arbeidsmarkt en de helft voor de
energietransitie bestemd. Onder voorbehoud van besluitvorming van de Europese Commissie, wordt een
deel van deze middelen ingezet voor projecten in Emmen. Emmen is ambtelijk en bestuurlijk nadrukkelijk
betrokken bij de ontwikkelingen en de belangen worden geborgd via deelname aan verscheidene stuur- en
werkgroepen.
Regiodeal Zuid- en Oost- Drenthe
Het doel is om te investeren in brede welvaart en een krachtige regio. Door slim samen te werken kunnen
brede maatschappelijke opgaven worden opgepakt. Aanvullend op de verscheidene projecten en
samenwerkingsverbanden waaraan wordt bijgedragen is in 2021 ook stevig ingezet op de mogelijkheden
vanuit de Regiodeal Zuid- en Oost-Drenthe. Dit heeft zijn vruchten afgeworpen.
In 2021 heeft de stuurgroep Regiodeal positief besloten over de volgende projecten waar Emmen
penvoerder voor is:
-          RegioCampus;
-          Innovatienetwerk Welzijn en Zorg(IWZ);
-          Haalbaarheidsonderzoek Nationaal Kenniscentrum Recycling van Polymeren;
-          Impact Ondernemen;
-          Blue Zone Innovations.
De projecten Skills4Future, Solar Innovation Experience Center, en HBO-V zijn in 2021 voortgezet.
Vrijetijdseconomie
Corona heeft stevige impact gehad op de vrijetijdssector in Emmen. De bezoekersaantallen en de daaraan
gerelateerde bestedingen binnen de sector waren in 2020 fors afgenomen ten opzichte van 2019. De
overnachtingscijfer van 2021 lagen echter bijna weer op het oude niveau van voor corona.
In 2021 zijn wel flinke stappen gezet richting toekomst. Er zijn twee belangrijke beleidsnotities opgeleverd,
de nota verblijfsrecreatie en de herijkte beleidskader vrijetijdseconomie. Daarnaast is er besluitvorming
geweest over een aantal wenselijke initiatieven, waaronder het realiseren van een gemeentelijke
camperplaats. Ook de samenwerking heeft ondanks corona niet stilgelegen. Zo is in 2021 een tweede
Regiodealproject vrijetijdseconomie gehonoreerd en is met de Duitse partners een Natuurparkplan
opgesteld als basis voor grensoverschrijdende Interreg6 projectaanvragen.
Land- en tuinbouw
Voor de land- en tuinbouw is de energietransitie van cruciaal belang. Inzet op economische verduurzaming
en innovatie is randvoorwaardelijk voor een toekomstbestendige land- en tuinbouwsector. De
Stimuleringsregeling Revitalisering Landbouw Emmen (SRLE) is bedoeld om een impuls te geven aan de
sector om te innoveren en verduurzamen. In 2021 is de SRLE geëvalueerd, daaruit is gebleken dat deze
effectief is geweest. De aanbevelingen uit deze evaluatie worden meegenomen bij het inrichten van de
nieuwe SRLE die in 2022 wordt opgesteld. Naast de energietransitie brengt ook de stikstof problematiek
de nodige uitdagingen met zich mee voor de sector. De gemeente en provincie erkennen deze uitdagingen
en zijn hierover met de sector in gesprek.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                            26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Wat hebben we gedaan en bereikt?
Doelenboom
In de navolgende doelenboom is voor dit programma per onderwerp, schematisch de relatie weergegeven
tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties/acties (wat hebben we gedaan). Bij de prestaties
is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd.
Taakveld 3.1 Economische ontwikkeling
 Doel                                                      Prestatie
 Een robuuste en evenwichtige economische                  Wij hebben in 2021 bijgedragen aan het versterken van
 structuur met (maatschappelijke) impact in de             de speerpunten sectoren (HTSM/maakindustrie,
 regio, groei van werkgelegenheid en versterken van        chemie/biobased economy, energie en
 de concurrentiekracht                                     transport/logistiek), door onder meer de volgende
                                                           activiteiten:
                                                             • Het vaststellen van het innovatieplan
                                                                chemie/biobased/ circulaire economie 2021-2025
                                                                door het college van B en W. Deze wordt conform
                                                                uitgevoerd.
                                                             • Bedrijven betrokken bij Skills4Future en hun
                                                                events (zoals Future Shock) om ondernemers
                                                                bewust te maken van ontwikkelingen in de Smart
                                                                Industry en de noodzaak om te investeren in de
                                                                scholing van hun medewerkers.
                                                             • Het Center of Expertise Smart Manufacturing is
                                                                gestart met de projectpartners NHL Stenden, RUG
                                                                en de bedrijven Dopple, Getech, Stevens
                                                                Engineering, KxA en R2R Reliability Support.
                                                             • Als onderdeel van de groene energiehub GZI Next
                                                                Emmen is in januari het 12 MW zonnepark
                                                                geopend. Daarnaast is de vergunning verstrekt
                                                                voor de realisatie van het waterstoftankstation in
                                                                2022. Gesprekken zijn gevoerd met de industrie
                                                                over afname groene waterstof. In bewoners-
                                                                bijeenkomsten zijn de omwonenden geïnformeerd
                                                                over de plannen voor de groen gas installatie.
                                                             • We hebben de City Deal ‘Impact Ondernemen’ met
                                                                het Rijk gesloten als onderdeel van Agenda Stad.
                                                                Daarnaast is in het kader van de Regiodeal het
                                                                ‘Actieprogramma Impact Ondernemen Zuid- en
                                                                Oost-Drenthe’ opgesteld en gehonoreerd. Van
                                                                2021 tot en met 2023 wordt hieraan uitvoering
                                                                gegeven.
 Effectindicatoren:                                        In het derde kwartaal van 2021 bedraagt de
 Economische groei Zuidoost Drenthe in%                    economische groei 4% ten opzichte van het derde
 Totaal aantal werknemers in de gemeente Emmen             kwartaal 2020.
 Een toekomstbestendige kennis- en                         Wij hebben in 2021 (deels via boven genoemde
 netwerkeconomie en arbeidsmarkt met een sterke            prestaties) bijgedragen aan kennisontwikkeling,
 verbinding tussen kennis- en onderwijsinstellingen        innovatievermogen en clustervorming in de kansrijke
 en werkgevers                                             sectoren chemie/circulaire economie,
                                                           HTSM/maakindustrie, Transport en logistiek, energie,
 De RegioCampus is een belangrijke ontwikkeling            vrijetijds- en zorgeconomie.
 die een spilfunctie kan vervullen zo kan bijdragen
 aan het behalen van dit doel
                                                           Er zijn belangrijke stappen gezet om te komen tot een
                                                           RegioCampus:
                                                             • Met de betrokken partners is een Masterplan
                                                                Campus Emmen opgesteld, werktitel
                                                                ‘RegioCampus’;
                                                             • De aanvraag ‘RegioCampus’ is vanuit de Regiodeal
                                                                gehonoreerd en middelen zijn toegekend;
                                                             • De governance van de RegioCampus is ingeregeld
                                                                (stuurgroep / programmateam);
                                                             • Er is een hybride onderzoeksgroep Sustainable
                                                                Polymers gestart en gefinancierd vanuit de
                                                                RegioCampus;
                                                             • De pijler ‘Circular Plastics’ is gestart.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                           27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre> Doel                           Prestatie
                                Enkele fysiek / ruimtelijke ontwikkelingen, die nauw
                                verband houden met de RegioCampus zijn:
                                  • Onderzoek naar gezamenlijke nieuwbouw en
                                     vorming van een beroepsonderwijscampus van
                                     NHL Stenden en Drenthe College op de
                                     voormalige locatie van het Aquarena. Hiervoor
                                     hebben de scholen en de gemeente in 2021 een
                                     intentieverklaring getekend en wordt aan de
                                     nadere verkenning gewerkt.
                                  • Gesprekken tussen RegioCampus en een
                                     potentiële ontwikkelaar over beoogde
                                     ontwikkeling van een Innovatiecentrum (groene
                                     chemie / maakindustrie).’
                                We hebben met de provincie deelgenomen aan het
                                Regionaal Investeringsfonds (RIF) aanvraag voor het
                                onderwijs vernieuwingsprogramma voor MBO-
                                bedrijven in de gastvrijheidssector (RIF Hospitality
                                Hubs Drenthe).
                                Voor de opstart van het Innovatienetwerk IWZ is een
                                programmamanager geworven voor de periode 2022-
                                2023. De verbinding met de pijler Zorg & Technologie
                                uit de RegioCampus maakt onderdeel uit van de
                                opdracht.
                                We nemen bestuurlijk deel aan de ‘Technologie en
                                Zorg Academie Drenthe’.
                                We zijn met onze partners NHL Stenden en Drenthe
                                College gestart met het actieprogramma ‘Emmen
                                Studiestad’. Gezamenlijk willen we Emmen sterker
                                positioneren als aantrekkelijke studiestad, met als doel
                                om meer studenten aan te trekken en te behouden voor
                                de regio.
                                In 2021 hebben we in samenwerking met de provincie
                                cofinanciering geleverd voor een tweetal initiatieven
                                ter verhoging van de werkgelegenheid. Deze
                                cofinanciering heeft bij een van de bedrijven een
                                investering uitgelokt van €10 miljoen en geleid tot 25
                                nieuwe arbeidsplaatsen.
                                Fresenius gaat zich toeleggen op andere activiteiten. Er
                                wordt ruim €100 miljoen hiertoe geïnvesteerd in de
                                transformatie van de fabriek. Daarnaast moet een
                                groot deel van het personeel worden om- en
                                bijgeschoold. De totale begroting voor de scholings- en
                                ontwikkelingsopgave bij Fresenius bedraagt €4
                                miljoen. In maart 2021 heeft de raad besloten om een
                                cofinanciering van € 500.ooo hiervoor beschikbaar te
                                stellen.
                                Met dit project wordt het personeel van Fresenius om-
                                en bijgeschoold wat direct bijdraagt aan het behoud
                                van zo’n 140 arbeidsplaatsen. De investeringen en de
                                cofinanciering van de gemeente daarop, verankeren
                                Fresenius bovendien in onze regio en plaveien de weg
                                voor nieuwe investeringen van Fresenius in Emmer-
                                Compascuum.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Taakveld 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
 Doel                                              Prestatie
 Stimuleren van innovatie en verduurzaming in      Met onze partners hebben wij een bijdrage geleverd
 industrie, land- en tuinbouw                      aan de (beleidsmatige) randvoorwaarden en
                                                   stimulering voor verduurzaming van de industrie,
                                                   land- en tuinbouw.
                                                   We nemen deel aan stuur- en werkgroepen JTF om de
                                                   belangen van Emmen te borgen en te zorgen dat
                                                   wenselijke projecten gefinancierd worden op gebied
                                                   van :
                                                     • Het verwezenlijken van de energietransitie.
                                                     • Een wendbare arbeidsmarkt.
                                                     • Het creëren van een nieuw economisch perspectief
                                                        voor de regio.
 Toekomstbestendige bedrijventerreinen dragen bij  Met de provincie werken we samen aan
 aan verduurzaming in de industrie                 toekomstbestendige bedrijventerreinen. Hiervoor is
                                                   ook een Regiodeal aanvraag ingediend, waarover de
                                                   stuurgroep in december 2021 positief heeft besloten.
                                                   In 2022 wordt verdere uitvoering gegeven aan het
                                                   project.
                                                   Samen met de provincie en de tuinbouwsector zijn we
                                                   in gesprek over het realiseren van een gezamenlijke
                                                   tuinbouwvisie. Hier wordt in 2022 verder invulling aan
                                                   gegeven.
 Er is een impuls gegeven aan de verduurzaming van In totaal waren negen subsidieaanvragen gehonoreerd
 de landbouw via de SRLE                           voor de Stimuleringsregeling Revitalisering Landbouw
                                                   Emmen (SRLE). Uit de evaluatie van de regeling is de
                                                   behoefte én noodzaak van de regeling gebleken. In
                                                   2021 zijn voorbereidingen getroffen om een vervolg
                                                   aan deze regeling te geven en daarmee innovatie en
                                                   verduurzaming te stimuleren. Dit wordt in 2022 verder
                                                   uitgevoerd.
Taakveld 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
 Doel                                              Prestatie
 Emmen heeft een aantrekkelijk                     In 2021 hebben we ondernemers ontzorgd door het
 ondernemingsklimaat. Dat blijkt onder andere uit  bieden van integrale dienstverlening. De
 de toegenomen vraag naar bedrijfskavels           accountmanagers zijn het eerste aanspreekpunt om
                                                   bedrijven te helpen met allerlei vragen, de weg te
                                                   wijzen naar informatie en bedrijven met elkaar te
                                                   verbinden.
                                                   In de afgelopen periode zijn diverse bedrijfskavels
                                                   verkocht in o.a. de sectoren transport & logistiek en
                                                   HTSM. De vraag naar (grote) bedrijfskavels is enorm
                                                   gestegen, gezien het aantal kavels wat ook
                                                   daadwerkelijk gereserveerd en onder optie is.
                                                   Hieronder zitten een aantal grootschalige acquisities
                                                   met omvangrijke werkgelegenheid.
                                                   Prestatie-indicatoren:
                                                   Aantal ha beschikbare bedrijvenkavels: 64,7
                                                   Aantal ha uitgegeven bedrijvenkavels: 5,6
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                   29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Taakveld 3.4 Economische promotie
 Doel                                       Prestatie
 Vergroten van de aantrekkingskracht van de In 2021 is de nota verblijfsrecreatie opgeleverd.
 gemeente Emmen om daar te verblijven, te   Daarnaast is de nota vrijetijdseconomie herijkt, deze is
 recreëren en te winkelen                   in januari 2022 vastgesteld.
                                            Het Masterplan voor een toekomstbestendig Veenpark
                                            is opgeleverd en de uitvoering is gestart. In aanloop
                                            naar het Van Gogh jaar 2023 zijn voorbereidingen
                                            getroffen met verscheidene stakeholders om komen tot
                                            een gezamenlijk project/programmering. Zie ook
                                            programma 8.
                                            Met Marketing Drenthe wordt de samenwerking op de
                                            Hondsrug verstevigd om versnippering in de
                                            marketing/promotie tegen te gaan.
                                            Het Regiodeal project ‘Blue Zone Innovations’ is
                                            gehonoreerd. Dit project heeft als doel om de
                                            innovatiekracht van de sector te vergroten en te zorgen
                                            voor een betere aansluiting tussen bedrijfsleven en
                                            MBO-HBO. Daarnaast wordt er uitvoering gegeven
                                            aan het eerder gehonoreerde Regiodeal project
                                            ‘Digitalisering Vrijetijdseconomie’.
                                            Er is gestart met de uitvoering van het Interreg5
                                            project ‘meertaligheid’. Bij vijf musea en
                                            ondernemingen voor dagrecreatie wordt de
                                            informatievoorziening, waaronder de
                                            informatiepanelen, in het NL/DUI/EN gerealiseerd.
                                            Daarnaast is in samenwerking met de Duitse regio’s
                                            (Natuurpark Moor Veenland) een Natuurparkplan
                                            opgesteld dat als basis dient voor grensoverschrijdende
                                            Interreg6 projectaanvragen.
                                            Middels het stimuleringsfonds R&T zijn diverse
                                            initiatieven ondersteund die bijdragen aan de
                                            versterking en diversificatie van het recreatief,
                                            toeristisch aanbod.
                                            Per januari 2021 is de subsidierelatie met de Stichting
                                            Regiomarketing Emmen beëindigd. In 2021 is ingezet
                                            op het voorlopig in stand houden van de website M&
                                            en het afronden van lopende projecten.
                                            Er stonden in 2021 veel evenementen gepland
                                            waarvoor veel voorwerk is verricht. In verband met de
                                            coronamaatregelen zijn de meeste evenementen niet
                                            doorgegaan / verzet naar volgend jaar.
                                            In 2021 zijn alle voorbereidingen getroffen voor het
                                            winterevenement ‘Onder Nul’, met het doel om een
                                            boost te geven aan de detailhandel, horeca en
                                            binnenstad. Dit evenement kon wegens de
                                            coronamaatregelen geen doorgang vinden. Wel is alle
                                            voorwerk gedaan waardoor we dit evenement in 2022
                                            kunnen organiseren.
                                            In 2021 heeft besluitvorming plaatsgevonden over de
                                            realisatie van een wandelknooppuntennetwerken en de
                                            realisatie van gemeentelijke camperplaatsen. Hier
                                            wordt in 2022 uitvoering aan gegeven.
                                            In 2021 zijn op basis van de Beleidsregel
                                            Binnenstadfonds 6 transformatiesubsidies verstrekt.
                                            Hierdoor is het aantal leegstaande winkelmeters
                                            teruggedrongen met 970 m2. Daarnaast zijn op basis
                                            van de Beleidsregel Binnenstadfonds vijf
                                            planontwikkelingssubsidies en een
                                            gevelverbeteringssubsidie verstrekt. Tevens is een
                                            subsidie verstrekt voor de transformatie van het
                                            voormalige belastingkantoor aan het Raadhuisplein tot
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                             30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre> Doel                                                 Prestatie
                                                      wonen. Er lopen nog een aantal mogelijke
                                                      verplaatsingen en transformaties in het centrum.
                                                      Voor meer woningbouw- en gebiedsontwikkelingen in
                                                      Emmen Centrum zie programma 5.
                                                      In juni 2021 is er een subsidieaanvraag bij de provincie
                                                      Drenthe ingediend in het kader van het
                                                      Regiostedenfonds. Het Regiostedenfonds vormt een
                                                      vervolg op het Binnenstadfonds, maar is breder van
                                                      opzet. De provincie heeft in december 2021 besloten
                                                      om voor de gemeente Emmen €4,55 miljoen
                                                      beschikbaar te stellen.
                                                      In 2021 zijn, in opdracht van programmabureau
                                                      Emmen Vernieuwt (EV), minder integrale
                                                      gebiedsvisies voor ontwikkelingen in Emmen Centrum
                                                      opgesteld dan gepland. Dit als gevolg van onvoldoende
                                                      beschikbare personele capaciteit, vooral op het gebied
                                                      van stedenbouw. Daardoor zijn er in 2021 ook minder
                                                      kosten toegerekend vanuit andere teams aan Emmen
                                                      Vernieuwt. Voor het exploitatiebudget EV geldt
                                                      overigens een gesloten systeem. Dit betekent dat
                                                      voordelen in enig jaar ten gunste komen van de
                                                      bestemmingsreserve EV en nadelen in enig jaar ten
                                                      laste komen van de bestemmingsreserve EV. Zo
                                                      worden de kosten evenredig gespreid over de jaren.
 Effectindicator: Aantal toeristische overnachtingen
 Positioneren en profileren in regionaal, nationaal   Ook in 2021 hebben we ingezet op gericht
 en internationaal verband op onze                    samenwerken, netwerken en lobbyen vanuit verbanden
 speerpuntensectoren en bereikbaarheid                als Ik Ben Drents Ondernemer (IBDO), Dutch
                                                      TechZone (DTZ), Regiodeal, de 4 grote noordelijke
 Via de geleverde prestaties dragen we stevig bij aan gemeenten (NG4), Economic Board Noord Nederland
 de positie en zichtbaarheid van Emmen in             (EBNN), Eems Dollard Regio (EDR) en Europese
 regionaal, nationaal en internationaal verband       netwerken om de (internationale) positie van de regio
                                                      te versterken.
                                                      In 2021 is de nieuwe aanbesteding voor IBDO vergund.
                                                      Vanaf dit jaar zijn wij als gemeente samen met de
                                                      andere Drentse gemeenten, kennisinstellingen, VNO-
                                                      NCW en de provincie gezamenlijk partner van het
                                                      programma. Zowel bestuurlijk als ambtelijk zijn wij
                                                      vertegenwoordigd in de governance en hebben wij in
                                                      2021 een actieve bijdrage geleverd aan het programma.
                                                      Eind 2021 hebben de vier gemeenten, provincie
                                                      Drenthe en het ministerie van EZK de voortzetting van
                                                      de samenwerking DTZ bekrachtigd met het
                                                      ondertekenen van de samenwerkingsovereenkomst
                                                      2022-2025. Tevens is de strategische koers DTZ
                                                      vastgesteld door de programboard DTZ. In een
                                                      gezamenlijke raden- en statenbijeenkomst in oktober
                                                      is de raad meegenomen in de ontwikkelingen in de
                                                      regio en de strategische koers.
                                                      We geven doorlopend uitvoering aan de Agenda NG4
                                                      EU Office Brussel 2020 – 2024, in 2021 onder meer
                                                      door het opzetten van een Europese leergang. De opzet
                                                      is in volle gang, vanwege corona is de eerste
                                                      bijeenkomst uitgesteld tot maart 2022.
                                                      In februari 2022 is de raad middels een brief
                                                      geïnformeerd over de voortgang van de
                                                      Europastrategie. In de Community of Regions is het
                                                      voorstel voor een verordening van het Europees
                                                      Parlement en de Raad tot vaststelling van
                                                      geharmoniseerde regels betreffende artificiële
                                                      intelligentie (Wet op de artificiële intelligentie) en tot
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                         31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre> Doel                                                           Prestatie
                                                                wijziging van bepaalde wetgevingshandelingen van de
                                                                Unie vastgesteld.
Indicatoren
De onderstaande tabel geeft de realisatie van de bij de begroting 2021 opgenomen indicatoren weer, met
daarbij ook historische informatie.
Effectindicatoren                                        2018          2019          2020     2021
Economische groei Zuid Oost Drenthe in %                 2,3%          0,1%           -3%       4%
Totaal aantal werknemers in gem Emmen                 45.507        45.859        45.940    46.445
Aantal toeristische overnachtingen                   388.442       412.452       316.307   405.000
Prestatie-indicatoren
Aantal ha beschikbare bedrijvenkavels                    -             69,8          69,8     64,7
Aantal ha uitgegeven bedrijvenkavels                     -           -                 2,1      5,6
Wat heeft het gekost?
De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van
de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage C van de jaarrekening is op
hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich heeft ontwikkeld en is een verschillenanalyse op
detailniveau opgenomen.
Taakveld                                          Primitieve             Begroting         Rekening        Verschil
 (Bedragen * €1.000)                              begroting
Bedrijfsloket en -regelingen                                 1.133                  1.190            1.036       154
Economische ontwikkeling                                     4.336                  7.667            5.270     2.398
Economische promotie                                         1.624                  2.855            2.858        -3
Fysieke bedrijfsinfrastructuur                                 268                    246              254        -8
Totaal lasten                                                7.361                11.958            9.418     2.540
Bedrijfsloket en -regelingen                                   275                    252              177       -75
Economische ontwikkeling                                       150                  2.505              872    -1.633
Economische promotie                                           619                    619              721       103
Fysieke bedrijfsinfrastructuur                                   6                      6                2        -4
Totaal baten                                                 1.049                 3.381            1.773    -1.609
Mutatie reserves                                               385                 -1.982           -1.604      -378
Saldo Economie en Werkgelegenheid (netto)                    6.697                 6.594            6.040       554
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                                   32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Programma 3 - Veiligheid
Ontwikkelingen in 2021
Corona
In het kader van corona is veel werk verzet o.a. voor toezicht en handhaving. De extra rijksmiddelen zijn
hiervoor ingezet.
Maatschappelijke ontwikkelingen
Emmen is een van de veiligste grote gemeenten van Nederland. Een veilige leef- en werkomgeving geven
we samen vorm. ‘Naoberschap’ is daarbij een belangrijke basis. Mede door corona wordt zichtbaar dat het
anti-overheidssentiment groeit en de waardering voor het overheidsoptreden snel afneemt en leidt tot
meer agressie. Dit wordt zichtbaar door een toename van onheuse bejegeningen naar onze handhavers,
alsook geweld tegen hen. Het aantal demonstraties en de daarbij behorende werkzaamheden is het
afgelopen jaar toegenomen. De ervaring leert dat het investeren in een goede afstemming en begeleiding
duidelijke meerwaarde geeft en wederzijds begrip bij organisatoren en gemeente waardoor de
demonstraties positief verlopen.
Veiligheidsvraagstukken zijn vaak complex en vragen daarom om een goede samenwerking en een
bestendige meerjaren aanpak. De gemeente kan deze niet alleen oplossen, maar is daarbij mede
afhankelijk van externe samenwerkingspartners. Van de gemeente wordt hierin steeds meer een regierol
gevraagd. Op die manier kunnen duurzame oplossingen worden gevonden. Ten aanzien van een aantal
onderwerpen wordt daarom ingezet op tactische veiligheidsoverleggen (hierna TVO).
Deze overleggen brengen professionals uit diverse domeinen (bijvoorbeeld zorg, openbare ruimte,
participatie) bij elkaar. Signalen worden gebundeld en gezamenlijk geduid.
Zonder de verantwoordelijkheid over te nemen, dragen de professionals oplossingen vanuit de eigen
professie aan. De regelgeving rondom privacy vergt daarbij extra aandacht.
Een van de onderwerpen waar dit succesvol wordt toegepast, is de problematiek rondom het stationsgebied
Emmen. Samen met partners worden maatregelen getroffen om de overlast aldaar terug te dringen naar
een beheersbaar niveau. De beschikbare rijksmiddelen zijn hiervoor ingezet. Ook wordt gezamenlijk
aandacht gevraagd voor de knelpunten die worden ervaren in de gemeentelijke aanpak en die buiten onze
invloedsfeer liggen. Op die manier is bijvoorbeeld de overlast bij de inloopvoorziening van het Leger des
Heils succesvol aangepakt.
Het totaal aantal overlastmeldingen is over het algemeen gedaald. Dat lijkt goed nieuws, maar de
veiligheidsbeleving van de inwoners kan anders zijn. Overlastsituaties hebben immers grote invloed op de
veiligheidsbeleving. De veiligheidsbeleving van inwoners vormt een belangrijk aandachtspunt. Deze wordt
2-jaarlijks in de MM-meter en één keer per vier jaar in de landelijke Veiligheidsmonitor (VM) getoetst.
Momenteel loopt het onderzoek voor de VM 2021, medi0 april 2022 worden de uitkomsten van dit
onderzoek verwacht.
Het aantal boa’s is uitgebreid en daarnaast heeft een aantal boa’s zich verder gespecialiseerd via een
opleiding (wijk- en jeugdboa en de-escalerend optreden). De boa’s zijn daarnaast uitgerust met bodycams
en de eerste ervaringen hiermee zijn positief.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                           33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Zorg en Veiligheid
De sterke stijging in 2020 van overlast door personen met verward gedrag is in 2021 enigszins afgezwakt
maar vormt nog steeds een belangrijk aandachtspunt. De afbouw van de GGZ bedden als ook de wachtlijst-
problematiek bij de GGZ geven extra druk op de veiligheid in wijken en dorpen.
Dit is terug te zien in de toegenomen werkdruk in de uitvoering van de OGGz. Die groeiende werkdruk
wordt mede veroorzaakt door de uitvoering van de Wet Verplichte GGZ (Wvggz). Via de Wvggz krijgen
meer mensen bemoeizorg via het OGGZ aangeboden. Daar staat echter tegenover dat in Drenthe
geprobeerd wordt om zo min mogelijk gedwongen zorg op te leggen.
In Emmen Oost is ervaring opgedaan met een laagdrempelige toegang tot afgestemde zorg via ‘Optimaal
leven’. De ervaringen zijn positief maar uitbreiding in Emmen en Drenthe breed vormt een belangrijk
aandachtspunt.
Ondanks het vorenstaande neveneffect, is de gemeente content met de Drentse uitvoering van de Wet
Verplichte GGZ (Wvggz). Hierdoor hoeven minder dure onderzoeken uitgevoerd te voeren en de inwoners
hebben minder te maken gekregen met het opleggen van gedwongen zorg. Hierdoor is er geen
overschrijding van de door het Rijk beschikbaar gestelde middelen voor de invoering van de Wvggz. De
Drentse samenwerking in het kader van de Wvggz verdient aandacht. Het gaat hierbij om zorgvuldige
opdrachtverlening/aanbesteding aan partijen en de bijbehorende overeenkomsten.
Dit dient met de nu beschikbare data rondom personen met verward gedrag nader geanalyseerd en geduid
te worden.
In 2021 is gewerkt aan een regionale voorziening (project Ketenveldnorm/Levensloopregeling) waarin de
gemeente voor Noord-Nederland de beschikking krijgt over beveiligde bedden en specifieke expertise voor
de hoog complexe zorg. In 2021 heeft Bureau HHM onderzocht op welke wijze de gemeente Emmen het
op- en afschalen van zorg en de afspraken over casus- en proces regie moet gaan organiseren. De
uitkomsten van het onderzoek worden meegenomen in de transformatie van het sociaal domein.
De gemeente Emmen heeft als centrumgemeente de regie op het stoppen van huiselijk geweld en
kindermishandeling. De Drentse gemeenten hebben de Regiovisie Geweld Hoort Nergens Thuis (GHNT)
vastgesteld. Daarbij is overeengekomen dat alle gemeenten een eigen (lokaal) plan opstellen om huiselijk
geweld en kindermishandeling te doen stoppen. Met een integrale aanpak vanuit veiligheid, onderwijs,
sport, gezondheid, cultuur, etc. voeren we een noodzakelijke versnelling door.
Jeugd en Veiligheid
Vanuit de gemeente en de politie wordt aangegeven dat de signalen rondom overlast van jongeren bij
scholen, sportpleinen en andere openbare plekken toeneemt. De mate van jeugdcriminaliteit geeft zorgen.
Een deel van de overlast kunnen we relateren aan corona en de behoefte om zich te uiten.
In dat kader hebben we op het thema jeugd een TVO en een casustafeljeugd ingericht. Vanuit het TVO
wordt gewerkt aan een gecoördineerd en integrale aanpak, waarbij nadrukkelijk aandacht is voor contact
met de jeugd en het bieden van activiteiten. Er wordt dan ook actief een verbinding gemaakt met Jong
Emmen (programma 4). In de casustafel wordt individuele casuïstiek opgepakt met als doel een
gedragsverandering bij jongeren te realiseren.
Georganiseerde/ondermijnende criminaliteit
We constateren dat Drenthe en ook Emmen aantrekkingskracht heeft op criminele activiteiten. Ruimte,
rust en plekken waar weinig mensen komen, meerdere grote industrieterreinen dicht bij de Duitse
afzetmarkt; het zijn vestigingsvoorwaarden voor een ‘bedrijfstak’ die we willen bestrijden. In dat kader is
een Actieplan aanpak ondermijning opgesteld met daarin een groot aantal projecten die enerzijds de
bewustwording moet vergroten en anderzijds projecten waarin we gericht barrières opwerpen via
bijvoorbeeld de standaard Bibob-procedure, het barrièremodel van de schaarse vergunningen en de
aangescherpte Algemene Plaatselijke Verordening (APV).
Cybersafety
Eind 2021 werd de gemeente, net als heel Nederland, getroffen door het log4J incident. In het kader van
Cyber-safety was al een draaiboek opgesteld voor een eventuele cybercrisis. Dit draaiboek kon direct
toegepast worden en heeft goed gefunctioneerd. In 2022 wordt dit geëvalueerd en daar waar nodig op
onderdelen aangepast.
Datagericht werken
Het afgelopen jaar zijn belangrijke stappen gezet in de ontwikkeling van datagericht werken. Er is een
veiligheidsdashbord ontwikkeld waardoor onze informatiepositie is verbeterd. Trends en ontwikkelingen
worden sneller gedetecteerd waardoor de gemeente in staat is om adequater in te spelen op veiligheids-
vraagstukken. Met de beschikbare data kunnen we beter prioriteren en de (beperkte) capaciteit gericht
inzetten. Op termijn kunnen we daarmee ook de effecten van onze inspanningen meten en verantwoorden.
Verkeersveiligheid
In het afgelopen jaar zijn een groot aantal de infrastructurele projecten uitgevoerd zoals de Ermerweg, de
Oranjedorpstraat (Nieuw-Dordrecht) en de Dordseweg in Weiteveen. De volgende kruispunten zijn
verkeersveiliger gemaakt; Statenweg/Landschapslaan, Houtweg/Laan van de Marel in Emmen en
Burgemeester Ossenlaan/Veenschapsweg in Schoonebeek.
Ondanks minder verkeersbewegingen door de coronamaatregelen lag het aantal verkeersslachtoffers in
onze gemeente gelijk aan 2019. Opvallend is het aantal jong volwassenen (17 – 23 jarigen) dat betrokken
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                             34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>was bij een verkeersongeval. Er zijn signalen dat veel jonge bestuurders zonder rijbewijs rijden. Ook rijden
onder invloed gebeurt steeds vaker. Het gebruik van lachgas in het verkeer, waarvoor nog geen eenvoudige
test bestaat om het gebruik aan te tonen, baart ons zorgen. In het verkeer is sprake van verruwing. De
gemeente ontvangt steeds meer meldingen over asociaal verkeersgedrag, straatraces en andere vormen van
verkeersoverlast.
Wat hebben we gedaan en bereikt?
Doelenboom
In de navolgende doelenboom is voor dit programma per onderwerp, schematisch de relatie weergegeven
tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties/acties (wat hebben we gedaan). Bij de prestaties
is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd.
Het hoofddoel van programma 3 is: Emmen de veiligste 100.000+ gemeente
Deze ambitie is ontstaan in de tijd dat het AD de misdaadcijfers van gemeenten jaarlijks publiceerde. Nu
bijna 10 jaar later zien we dat de laatste AD misdaadmeter dateert van 2019 en gebaseerd is op de cijfers
van 2018.
Op basis van de CBS cijfers van het aantal geregistreerde misdrijven in de 100.000+ gemeenten behoort
Emmen tot de top 4 van de veiligste 100.000+ gemeenten.
Taakveld 1.1 Crisisbeheersing en brandweer
 Doel                                                        Prestatie
 Samen met bedrijven/instellingen en inwoners                In 2021 hebben we nieuwe processen ingericht voor
 bevorderen we de fysieke/externe veiligheid                 het datagericht werken bij vergunningverlening,
                                                             toezicht en handhaving.
                                                             Met horeca en ondernemers wordt goed samengewerkt
                                                             waardoor de corona richtlijnen in Emmen soepel
                                                             verlopen.
                                                             Samen met partners bereiden we ons voor op het
                                                             inrichten van het thema fysieke/externe veiligheid in
                                                             de omgevingsplannen van 2022.
                                                             Een verkenning van fysieke/externe veiligheid i.r.t. de
                                                             omgevingswet heeft plaatsgevonden. De borging dient
                                                             nog plaats te vinden.
 We beperken de impact van crises en rampen in het           In 2021 hebben we de Crisis Management Organisatie
 fysieke/sociale domein                                      (CMO) verder geoptimaliseerd. De uitvoering van de
                                                             corona-pandemie is een langdurige crisis in de gehele
                                                             samenleving (breder dan het fysieke/sociale domein.
                                                             De leer- en verbeterpunten worden meegenomen in de
                                                             CMO.
                                                             Ten aanzien van een cybercrisis is er een draaiboek
                                                             opgesteld. Eind 2021 werden we, net als heel
                                                             Nederland, getroffen door het log4J incident. Het
                                                             draaiboek kon direct toegepast worden. Dit heeft goed
                                                             gefunctioneerd. In 2022 wordt dit geëvalueerd en daar
                                                             waar nodig op onderdelen aangepast.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                            35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre> We beperken zoveel mogelijk de gevolgen van         Waar nodig hebben wij passende (beschermende)
 COVID-19                                            maatregelen genomen naar onze inwoners en
                                                     ondernemers. Op basis van goed overleg met de
                                                     horeca zijn passende maatregelen getroffen en is er
                                                     wederzijds sprake van onderling vertrouwen.
                                                     We hebben inwoners en bedrijven continu
                                                     geïnformeerd. over verantwoordelijkheden en
                                                     mogelijkheden binnen de vastgestelde richtlijnen.
Taakveld 1.2 Openbare Orde en veiligheid
 Doel                                               Prestatie
 Iedereen kan veilig deelnemen aan het verkeer      Vanuit de risico-gestuurde aanpak (Strategisch plan
                                                    Verkeersveiligheid 2030) wordt gewerkt aan de
                                                    verbeterplannen voor gevaarlijke trajecten (o.a.
                                                    school - thuisroutes). Verschillende campagnes zijn
                                                    uitgevoerd. Het actieprogramma Doorfietsen is
                                                    gestart om senioren veiliger en zelfstandiger mobiel te
                                                    houden.
 Effectindicator: In 2021 vermindert het aantal     Voorlichtingscampagnes zijn deels uitgevoerd.
 verkeersslachtoffers t.o.v. de periode 2015-2019   Oorzaak corona en hierdoor ook minder deelname
                                                    per voorlichtingsbijeenkomst.
 Samen met inwoners zorgen we voor een              Grote en middelgrote evenementen hebben niet
 omgeving waarin inwoners zich veilig voelen en     plaatsgevonden. Er is ingezet op adequate,
 waarin jongeren veilig kunnen opgroeien            toekomstbestendige handhaving die zichtbaar is in
                                                    dorpen en wijken.
                                                    Preventie campagnes alcohol/drugs onder jongeren
                                                    gekoppeld aan de grote evenementen hebben niet
                                                    plaatsgevonden.
                                                    De aanpak van veiligheid is geborgd door de TVO
                                                    structuur en de casustafel. De aanpak van een aantal
                                                    veiligheidsthema’s is goed geborgd. Ten aanzien van
                                                    de inloopvoorziening van het Leger des Heils nabij
                                                    het stationsgebied en jeugd overlast in de wijk
                                                    Emmermeer zijn gezamenlijk met partners adequate
                                                    maatregelen getroffen om de overlast aan te pakken.
                                                    Het Regionaal uitvoeringsprogramma "Geweld hoort
                                                    nergens thuis" is vastgesteld. De vertaling naar het
                                                    lokale uitvoeringsplan heeft vertraging opgelopen en
                                                    zal in 2022 in samenhang met duidelijke afspraken
                                                    over casus en procesregie plaatsvinden.
                                                    Het aantal boa’s is uitgebreid en daarnaast heeft een
                                                    aantal boa’s zich verder gespecialiseerd via een
                                                    opleiding (wijk- en jeugdboa en de-escalerend
                                                    optreden). De boa’s zijn daarnaast uitgerust met
                                                    bodycams en de eerste ervaringen zijn positief. De
                                                    boa’s merken dat de bodycams de-escalerend werken
                                                    en hierdoor voelen zij zich veiliger in de uitvoering
                                                    van hun taken.
 We verminderen overlast en onveilige situaties van We zien dat de overlast van personen met verward
 en door (kwetsbare) inwoners                       gedrag door de jaren heen fors is gestegen. Deze
                                                    overlast is in 2021 iets afgezwakt. Maar de
                                                    problematiek van deze doelgroep door o.a. meer
                                                    ambulante behandeling en de wachttijden bij de GGZ
                                                    zorgen voor meer veiligheidsvraagstukken. Voor deze
                                                    doelgroep zijn passende (woon)voorzieningen en
                                                    passende zorg (binnen de gemeente kaders) niet altijd
                                                    voorhanden. Dat geeft extra veiligheidsproblematiek
                                                    en daarbij ook extra werkdruk. Een nadere analyse
                                                    dient plaats te vinden.
                                                    Een analyse met betrekking tot de afspraken over op-
                                                    en afschalen van zorg en over casus- en procesregie
                                                    heeft plaatsgevonden. Met direct betrokken (zorg)
                                                    partijen dienen duidelijk afspraken over het op- en
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                      36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                                                                  afschalen van zorg en de verantwoordelijkheid van
                                                                  casus- en procesregie te worden gemaakt.
                                                                  In eerste instantie zal dit in samenhang met de
                                                                  aanpak van Geweld Hoort Nergens Thuis en, de
                                                                  gefaseerde ketenzorg en de MDA++ methodiek vorm
                                                                  gaan krijgen. Om daarna vervolgstappen te zetten in
                                                                  het brede sociaal domein. Er wordt o.a. in dit kader
                                                                  een procesregisseur geworven die ook belast gaat
                                                                  worden met de implementatie en het versterken van
                                                                  de gemeentelijke (regie) rol.
                                                                  Er is een veiligheidsdashboard ontwikkeld. In dit
                                                                  dashboard bundelen we de relevante data voor het
                                                                  veiligheidsdomein. Hierdoor is onze informatiepositie
                                                                  verstrekt en kunnen we adequater inspelen op
                                                                  veiligheidsvraagstukken.
 Effectindicator: De overlastcijfers uit de                       Mensen met een hoog veiligheidsrisico kunnen in
 gebiedsscan van de politie stabiliseren in 2021                  aanmerking komen (mits ze voldoen aan de criteria)
                                                                  voor langdurig zorg/begeleiding. In regioverband
                                                                  wordt hieraan gewerkt via de Ketenveldnorm
                                                                  /levensloopregeling. Als gevolg van vertraging zal dit
                                                                  in 2022 geeffectueerd gaan worden.
Indicatoren
De onderstaande tabel geeft de realisatie van de bij de begroting 2021 opgenomen indicatoren weer, met
daarbij ook historische informatie.
Effectindicatoren                                            2018         2019     Begr.2020  Begr.2021
In 2021 vermindert het aantal verkeersslachtoffers met
                                                                                                 -2%
2% t.o.v de periode 2015-2019
De overlastcijfers per 1000 inwoners uit de gebiedsscan
                                                           17,0        17,9          n.v.t.       22
van de politie stabiliseren in 2021.
Prestatie-indicatoren
Het aantal keren getraind met de CMO (In 2021 is de
                                                                                                   1
CMO ingericht)
In 2021 worden 5 voorlichtingscampagnes gegeven. Het
aantal deelnemers stijgt in 2021 met 5 % t.o.v. 2020       n.v.t.      n.v.t.        n.v.t.     5/5%
Wat heeft het gekost?
De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van
de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage C van de jaarrekening is op
hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich heeft ontwikkeld en is een verschillenanalyse op
detailniveau opgenomen.
Taakveld                                 Primitieve            Begroting                Rekening         Verschil
 (Bedragen * €1.000)                     begroting
Crisisbeheersing en brandweer                        7.731                 7.724                  7.716          8
Openbare orde en veiligheid                          1.959                 2.005                  2.409       -403
Totaal lasten                                       9.690                 9.729                 10.125       -395
Crisisbeheersing en brandweer                           49                    131                    155        25
Openbare orde en veiligheid                             15                    160                    322       162
Totaal baten                                            64                    291                   478       187
Mutatie reserves                                       -14                     -14                  -162       148
Saldo Veiligheid (netto)                            9.612                 9.424                   9.485        -61
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                                    37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Jaarrekening 2021 – Programma’s 38</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Programma 4 – Onderwijs en jeugd
Ontwikkelingen in 2021
Onderwijshuisvesting
In september 2021 is het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs PO-VO vastgesteld door de gemeenteraad.
Dit is een meerjarig plan waarin tussen gemeente en onderwijs is afgestemd welke scholen in welke
volgorde aan bod komen in het bouwschema. Deze worden vertaald in jaarprogramma’s. Voor 2021 heeft
het college – conform het jaarplan – de start van de bouw van VSO Thrianta en het gezamenlijk project
Openbaar Onderwijs Klazienaveen (OOK) en de voorbereiding voor de gezamenlijk projecten in de
Bargeres (OBS De Barg en De Brink en SO Tine Marcusschool) en Klazienaveen (RKBS Pastoor
Middelkoop en CBS De Kap) gerealiseerd.
De jaarplannen worden in het jaar voorafgaand aan het uitvoeringsjaar bepaald op basis van de dan
beschikbare (financiële) informatie. De vooralsnog stijgende bouwkosten is daarbij een punt van blijvende
zorg.
Perspectief op Jeugd
Met ‘Perspectief op Jeugd, kansen voor ieder kind’ (PoJ) is een duidelijke ambitie geformuleerd om ervoor
te zorgen dat kinderen en jongeren gelukkig, veilig, gezond en met perspectief opgroeien. Binnen
Perspectief op Jeugd is dit vertaald in actielijnen. Voor een aantal actielijnen is budgettair ruimte
gecreëerd om transformatie te kunnen realiseren. Van inzet in gespecialiseerde jeugdhulp (op basis van
individuele beschikkingen) naar preventieve, voorliggende en collectieve voorzieningen. Voorbeelden
hiervan zijn de inzet van gezinscoaches, uitbreiding van het aantal praktijkondersteuners bij huisartsen en
pilots op zorgintensieve scholen gericht op combinaties van passend onderwijs en jeugdhulp. Zie ook
programma 9.
Nationaal Programma Onderwijs (NPO)
Het demissionair kabinet heeft het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) in het leven geroepen voor de
schooljaren 2021-2022 en 2022-2023. Dit programma is bedoeld om onderwijsvertragingen in te lopen en
moet leerlingen ondersteunen die het moeilijk hebben door schoolsluitingen en corona. Het programma
maakt onderdeel uit van het Deltaplan Jeugd. Het budget is verdeeld tussen onderwijsinstellingen en
gemeenten. De gemeentelijke middelen zijn ondersteunend aan het onderwijs. In 2021 is bij de
onderwijsinstellingen opgehaald welke effecten zij voorzien bij kinderen en jongeren door corona. Met de
onderwijsinstellingen en onze partners, zoals sport- en cultuurinstellingen, GGD en Sedna, is
geïnventariseerd welke bestaande en nieuwe initiatieven daarvoor ingezet zouden kunnen worden. Het
door de raad vastgestelde Perspectief op Jeugd is – naast de regeling zelf – het kader waarlangs deze
initiatieven zijn getoetst. In december zijn de eerste rijksmiddelen hiervoor ontvangen, op basis van
concrete aanvragen kunnen deze worden ingezet.
Jong Emmen
Door corona is ook 2021 een bijzonder jaar. Jongeren zijn bovengemiddeld geraakt door de maatregelen,
bleek uit gesprekken met hen (via maandelijkse onlinebijeenkomsten en whatsapp-contact). Door het
wegvallen van fysiek contact ervoeren jongeren – meer dan mensen uit andere leeftijdsgroepen – angst,
somberheid, eenzaamheid en stress.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                           39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Vanuit Jong Emmen zijn er daarom activiteiten georganiseerd, zoals digitale dance en game events. De
opkomst en deelname van jongeren nam hierdoor enorm toe. Daar waar het kon, zijn – door jongeren en
betrokken organisaties – fysieke activiteiten georganiseerd, zoals workshops toneel en robots maken,
suppen en trefbal.
Naar aanleiding van de oproep vanuit de VNG aan alle wethouders jeugd en burgemeesters om de COVID-
dialogen met de jeugd te gaan voeren, is een dag vol gesprekken met kinderen en jongeren georganiseerd.
Zowel via scholen als een vrijblijvende, online bijeenkomst in de avond. De behoefte van de jongeren was
vooral elkaar ontmoeten en met elkaar in gesprek gaan. Dit mondde uit in een maandelijkse digitale
meeting in de avond. De voorbereiding per bijeenkomst werd gedaan door de wethouder jeugd en 2 of 3
jongeren. Vele thema's hebben, naar behoefte van jongeren en/of gemeente, de revue gepasseerd in de 2 á
3 uur durende gesprekken in wisselende samenstellingen.
Verzelfstandiging Openbaar Onderwijs Emmen
Het Openbaar Onderwijs Emmen (OOE) heeft in 2021 de verzelfstandiging voorbereid. Per 1 januari 2022
gaat OOE verder als zelfstandige stichting. De Raad van Toezicht en het College van Bestuur zijn
geïnstalleerd. Daarnaast zijn de personele en financiële administratie overgezet van de gemeente naar de
stichting. Verder is er gewerkt aan het ontvlechten van de dienstverlening en contracten, die nu nog in een
enkel geval via de gemeente lopen. De inhoudelijke verantwoording over 2021 is een apart proces.
Laaggeletterdheid
Corona heeft een flinke weerslag gehad op met name het informeel volwassenonderwijs. Veel cursisten en
(vaak wat oudere) vrijwilligers hebben hun activiteiten in 2021 tijdelijk gestaakt vanwege de
coronamaatregelen en besmettingsangst. Zowel de individuele lessen als groepslessen en de Avondschool
konden geen doorgang vinden. Op het moment dat de beperkende corona maatregelen werden versoepeld,
zijn er stappen gezet. In het laatste kwartaal van 2021 heeft er een inhaalslag plaatsgevonden met extra
capaciteit vanuit de regio (inzet regio taalhuiscoördinator) om intakegesprekken en koppelingen van
cursisten te realiseren. Voor de vrijwilligers die deelnemen aan informele onderwijstrajecten, worden
trainingen gepland.
In de Arbeidsmarkt Regio Drenthe werkt de gemeente samen aan een regionale aanpak laaggeletterdheid
(2020-2024) In deze samenwerking zijn er stappen gezet ten behoeve van continuïteit, kwaliteit en
effectiviteit.
Voor de continuïteit kan er nu een regio taalhuiscoördinator op verzoek ingezet worden. Ten behoeve van
kwaliteit wordt er ingezet op een certificering van de taalhuizen/punten. Werkprocessen zijn in kaart
gebracht en de daadwerkelijke certificering wordt in 2022 uitgevoerd.
Voor het meten van het effect van de informele taaltrajecten op persoonlijk en maatschappelijk leven van
cursisten, is in november een monitorsysteem aangeschaft. De eerste resultaatmetingen worden in het
najaar van 2022 verwacht.
Leerlingenvervoer
In februari is gestart met het project ‘stimuleren zelfredzaamheid in het Leerlingenvervoer’. Dit heeft tot
doel om kinderen die nu afhankelijk zijn van het taxivervoer, waar mogelijk, gestimuleerd worden om te
leren reizen met het Openbaar vervoer. Voor de bewegingsvrijheid nu en in de toekomst is dit van
meerwaarde. Tijdens het schooljaar 2021 -2022 gaan gecontracteerde partners (‘de Reiskoffer’ voor het
VSO en ‘MEE op weg' voor het basis SO) in samenwerking met geselecteerde scholen, ouders en leerlingen
kijken of de stap naar meer zelfstandig reizen te maken is. Ondanks de vertraging die het project door
corona heeft opgelopen doordat scholen (deels) gesloten waren, zijn enkele kinderen gestart met 'de
reiskoffer'.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                             40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Wat hebben we gedaan en bereikt?
Doelenboom
In de navolgende doelenboom is voor dit programma per onderwerp, schematisch de relatie weergegeven
tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties/acties (wat hebben we gedaan). Bij de prestaties
is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd.
Taakveld 4.1 Openbaar onderwijs
 Doel                                                      Prestatie
 Het openbaar onderwijs (OOE) heeft een                    De externe verzelfstandiging van het openbaar
 zelfstandig bestuur dat OOE volledig aandacht geeft       onderwijs Emmen is volgens planning verlopen.
 en onafhankelijk is t.o.v. de gemeente, net als de        De akte voor de bestuursoverdracht inclusief de
 andere schoolbesturen                                     juridische overdracht van alle schoolgebouwen met de
                                                           kavels per 01-01-2022 is op 31-12-2021 ondertekend
                                                           en notarieel gepasseerd.
Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting
 Doel                                                      Prestatie
 Er zijn goede, eigentijdse scholen voor onze jonge        Door de enorme stijging van de kosten en langere
 inwoners gerealiseerd                                     levertijden van bouwmaterialen en het moeilijk
                                                           kunnen vinden van vakbekwaam bouwpersoneel is de
                                                           uitvoering van het jaarplan onderwijshuisvesting 2021
                                                           wat vertraagd. Dit heeft geleid tot uitstel van de
                                                           aanbesteding voor het Kind Centrum Emmer-
                                                           Compascuum in 2021.
                                                           Er is gestart met de bouw van VSO Thrianta op de
                                                           Meerdijk en met de bouw van een nieuwe school in en
                                                           bij het Esdal College Klazienaveen voor 3 basisscholen
                                                           Van OOE (na fusie wordt dit 1 school).
                                                           VSO De Atlas locatie Angelsloërdijk 13 (inwonend bij
                                                           het Esdal) is verhuisd naar een eigen onderkomen met
                                                           gymzaal op locatie Angelsloërdijk 13A. Dit voormalige
                                                           schoolgebouw kwam vrij en is na een grondige upgrade
                                                           weer opnieuw in gebruik genomen voor het onderwijs.
                                                           Er is een extra investering in de gezamenlijke
                                                           nieuwbouw van 3 scholen in de wijk Bargeres gedaan.
Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
 Doel                                                      Prestatie
 Jongeren zijn betrokken bij zaken die over jongeren       Er zijn – onder de vlag van Jong Emmen –
 gaan                                                      verschillende activiteiten geweest voor, door en met
                                                           jongeren. Voorbeelden hiervan zijn digitale bezoeken
                                                           aan leerlingen van het Carmel College en OBS
                                                           Angelslo. Fysiek bezoek aan groep 7 en 8 van de Sint
                                                           Gerardusschool en op verzoek van jongeren een
                                                           maandelijkse online bijeenkomst met een fysieke
                                                           afsluiter vlak voor de zomervakantie.
                                                           Voor het ontwikkelen van de Cultuurnota 2022-2024
                                                           is de beleidsadviseur cultuur in gesprek gegaan met
                                                           een groep jongeren tijdens één van de maandelijkse
                                                           online bijeenkomsten. Daarbij is er breed een enquête
                                                           gedeeld via de scholen om input op te halen. De input
                                                           is verwerkt in de Cultuurnota.
                                                           Tijdens een andere maandelijkse bijeenkomst hebben
                                                           de jongeren input geleverd op de vraag ‘Wat is er nodig
                                                           tijdens en ná corona?’ Waar we kunnen geven we daar
                                                           gehoor aan en samen met de jongeren kijken we steeds
                                                           of ze er zelf een rol in kunnen hebben.
                                                           De JongerenAdviesRaad heeft gevraagd en ongevraagd
                                                           advies gegeven over beleid m.b.t. WMO, mantelzorg,
                                                           contact, carbon footprint en stichting De Toegang.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                            41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre> Doel                                                                    Prestatie
                                                                         Jongeren verzochten veel om digitale activiteiten in de
                                                                         schoolvakanties. EpicYouth heeft dit samen met de
                                                                         jongeren opgepakt.
                                                                         Door corona ontstonden er stagetekorten voor MBO-
                                                                         ers. Jongeren wilden een stage-actie. In dit kader zijn
                                                                         ze bij wethouder Rink geweest om om hulp te vragen
                                                                         richting bedrijven in de regio. Verder wordt er nu
                                                                         gekeken naar mogelijkheden om meer MBO-stagiaires
                                                                         een plek te geven in de interne organisatie.
                                                                         Vanuit Jong Angelslo is er een jongerencentrum
                                                                         gerealiseerd waar jongeren nu terecht kunnen.
 Iedere jeugdige kan met perspectief opgroeien en                        Er zijn middelen beschikbaar gesteld en afspraken
 zich ontwikkelen                                                        gemaakt met het primair en voortgezet onderwijs en de
                                                                         beide samenwerkingsverbanden t.b.v. een pilot op 4
                                                                         scholen, waarbij jeugdhulp binnen de school wordt
                                                                         vormgegeven in een collectieve voorziening.
                                                                         Door de doorontwikkeling van de plusvoorziening is
                                                                         bijgedragen aan een goed functionerende
                                                                         ondersteuningsstructuur op en bij de VO- en MBO-
                                                                         scholen. De plusvoorziening is nu een combinatie van
                                                                         toeleiding dichtbij school en nieuw aanbod voor
                                                                         kwetsbare jongeren. Zo is gestart met een stamgroep
                                                                         voor kwetsbare jongeren die de overstap maken van
                                                                         het V(S)O naar het MBO. Ook is er een specifiek
                                                                         opleidingstraject tot facilitair medewerker niveau 2
                                                                         gestart voor kwetsbare jongeren (combinatie werken
                                                                         en leren). Tevens is er gewerkt aan een
                                                                         branchegerichte aanpak op schooluitval (MBO) in
                                                                         specifieke branches.
                                                                         Prestatie-indicator: % nieuwe jaarlijkse voortijdig
                                                                         schoolverlaten (vsv) in de RMC-regio, % vsv dat jaar
                                                                         later opleiding volgt en % vsv dat jaar later werk heeft.
Indicatoren
De onderstaande tabel geeft de realisatie van de bij de begroting 2021 opgenomen indicatoren weer, met
daarbij ook historische informatie.
Prestatie-indicatoren                                                   2018          2019        2020    Begr.2021
% nieuwe jaarlijkse vsv in RMC regio                                     2,29          2,16      1,94*            2,1
% vsv dat jaar later opleiding volgt                                                                33*           26
% vsv dat jaar later werk heeft                                                                     46*           39
*het betreft hier de voorlopige cijfers voor schooljaar 2019-2020 op basis van eigen gegevens.
Wat heeft het gekost?
De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van
de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage C van de jaarrekening is op
hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich heeft ontwikkeld en is een verschillenanalyse op
detailniveau opgenomen.
Taakveld                                               Primitieve             Begroting            Rekening          Verschil
 (Bedragen * €1.000)                                   begroting
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken                                9.888                 10.388              10.140         248
Onderwijshuisvesting                                              5.647                  5.447               4.964         483
Openbaar basisonderwijs                                          30.869                 35.104              38.276      -3.172
Totaal lasten                                                   46.404                 50.938              53.379      -2.441
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken                                4.800                  6.036               6.178         142
Onderwijshuisvesting                                                 70                    144                 171          27
Openbaar basisonderwijs                                          30.585                 35.034              38.262       3.228
Totaal baten                                                    35.455                 41.214              44.611       3.397
Mutatie reserves                                                    919                    919               1.051        -133
Saldo Onderwijs en Jeugd (netto)                                11.868                 10.643                9.819        824
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                                             42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Programma 5 – Bouwen, wonen en milieu
Ontwikkelingen in 2021
Voor de energietransitie was 2021 een overgangsjaar. Er zijn voorbereidingen getroffen om de opgaven op
te pakken binnen het nieuwe programma Duurzaamheid en Energie. Dit start in 2022. Hierin worden de
ontwikkelingen rondom de realisatie van GZI next, warmtenetten en de verduurzaming van het GETEC
terrein verder opgepakt. Er is gestart met de verduurzaming van ons eigen gemeentelijke vastgoed. Voor de
kantoorlocatie gemeentehuis geldt dat in 2023 wordt voldaan aan het wettelijk vereiste energielabel. Bij
het ontwikkelen van plannen voor de locatie Handelsweg is rekening gehouden met het feit dat de locatie
op dit moment qua ARBO-omstandigheden niet meer voldoet. Om capaciteitsknelpunten in het huidige
elektriciteitsnet op te lossen heeft TenneT een investeringsbeslissing genomen van miljoenen euro’s voor
de regio Zuid-Oost Drenthe.
De woningmarkt in Nederland is al enige tijd overspannen. De vraag naar woningen is fors toegenomen en
daarmee zijn de woningprijzen flink gestegen. Dit is ook in Emmen het geval. Daarnaast heeft de gemeente
Emmen nagenoeg geen kavels meer in de verkoop. Op basis van het woningmarktonderzoek uit 2020, de
herijkte strategienota en het Deltaplan voor het Noorden is een motie aangenomen door de raad voor het
creëren en versnellen van extra bouwmogelijkheden, onder andere door het versnellen van de uitgifte van
kavels. Verder heeft de gemeente Emmen middelen ontvangen uit het Volkshuisvestingfonds van het Rijk
om deze in te zetten voor de transformatie en verduurzaming van bestaande wijken en dorpen.
In 2021 is de gemeente, in het kader van het nationale Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie, gestart met de
vertaling naar maatregelen die nodig zijn om de riolering en de leefomgeving in het algemeen beter
bestand te laten zijn tegen extreme regenval, droogte en hitte.
In maart 2021 is het kaderplan 'Van Afval Naar Grondstof’: Huishoudelijk afval- en grondstoffenbeleid
Emmen 2021-2025 vastgesteld. Hiermee wordt een verdere vermindering van het restafval nagestreefd.
Het kaderplan beschrijft hoe de gemeente Emmen haar wettelijke zorgplicht wil uitvoeren met betrekking
tot het inzamelen van huishoudelijk afval. Dit met als doel om in 2025 minimaal de landelijke
doelstellingen van 2020 te realiseren, namelijk 75% afvalscheiding en het verminderen van de hoeveelheid
restafval naar 100 kg per inwoner per jaar.
In 2021 is door een programmateam gewerkt aan de invoering van de Omgevingswet die per 1 juli 2022 in
zou gaan. Eind 2021 werd bekend dat de invoering is uitgesteld tot 1 januari 2023.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                          43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Wat hebben we gedaan en bereikt?
Doelenboom
In de navolgende doelenboom is voor dit programma per onderwerp, schematisch de relatie weergegeven
tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties/acties (wat hebben we gedaan). Bij de prestaties
is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd.
Taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
 Doel                                                      Prestatie
 Duurzamer maken gemeentelijk vastgoed                     Het gemeentehuis wordt in 2022 voorzien van extra
                                                           zonnepanelen en er worden aanvullende maatregelen
                                                           genomen zodat het in 2023 voldoet aan label C. In het
                                                           Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) worden
                                                           maatregelen opgevoerd om aanvullende maatregelen
                                                           te nemen op natuurlijke momenten.
                                                           De toekomst van de locatie Handelsweg is onzeker.
                                                           Sloop en nieuwbouw wordt overwogen. Er worden
                                                           geen maatregelen genomen om het gebouw naar label
                                                           C te brengen. Momenteel worden de mogelijkheden
                                                           onderzocht voor nieuwe huisvesting voor de
                                                           gebruikers van de Handelsweg. Hiervoor is een
                                                           concept-plan van aanpak opgesteld, die in de komende
                                                           periode nadere uitgewerkt wordt. De kosten hiervoor
                                                           worden in de eerste helft van 2022 duidelijk.
                                                           Er is een project opgezet om gemeentelijk vastgoed te
                                                           verduurzamen. Locaties zijn geïdentificeerd en
                                                           maatregelen worden uitgewerkt op basis van
                                                           Duurzame Vastgoed Investerings Plannen.
                                                           Maatregelen worden als natuurlijke momenten in het
                                                           MJOP meegenomen.
 Gemeentelijk vastgoed draagt bij aan                      De eerste fase van de sloop (bovenbouw) van Biochron
 maatschappelijke doelstellingen                           is inmiddels afgerond en er is na de zomer gestart met
                                                           de tweede fase (binnenwerk van de kelders). De
                                                           plannen voor de herontwikkeling van het Biochron tot
                                                           multifunctioneel gebouw met huisvesting CBK zijn in
                                                           de ontwerpfase. Een en ander verloopt volgens
                                                           planning.
                                                           Het verplichte vijfjarig onderzoek naar de stand van
                                                           zaken van het onderhoud van onze gemeentelijke
                                                           gebouwen is uitgevoerd en in zijn geheel afgerond.
                                                           De werkzaamheden rondom de nieuwbouw van de
                                                           sporthal en het Kindcentrum Emmer-Compascuum
                                                           zijn wat vertraagd. Dit in verband langere levertijden
                                                           van materialen en het moeilijk kunnen vinden van
                                                           bouwpersoneel. Het Kindcentrum zal volgens de
                                                           planning eind 2022 opgeleverd worden en de sporthal
                                                           in het voorjaar van 2023.
Taakveld 7.2 Riolering
 Doel                                                      Prestatie
 Emmen wordt waterrobuuster en                             De maatregelen voor het terugdringen van
 klimaatbestendiger                                        wateroverlast worden meestal uit de rioolheffing
                                                           betaald. Specifieke maatregelen tegen verdroging en
                                                           hittestress worden meegenomen in de
                                                           rioleringsprojecten, mits ze doelmatig en te
                                                           verantwoorden zijn. De rioolheffing is een
                                                           doelbelasting. Hierdoor moeten de middelen die we via
                                                           de heffing binnenkrijgen ook aan het doel van de
                                                           heffing besteden (het beschermen van de
                                                           volksgezondheid en milieu door het inzamelen en
                                                           transporteren van afvalwater en overtollig regen- en
                                                           grondwater uit de directe leefomgeving tegen de
                                                           laagste maatschappelijke kosten). Maatregelen tegen
                                                           hittestress en verdroging zouden in alle projecten
                                                           meegenomen moeten worden. De financiering verloopt
                                                           alleen via de rioolheffing mits het binnen het doel van
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                           44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre> Doel                                              Prestatie
                                                   de heffing past. Er is een uitvoeringsprogramma
                                                   Deltaplan Ruimtelijke adaptatie opgesteld waar in het
                                                   beleid en maatregelen zijn opgenomen om de
                                                   gevolgen van klimaatontwikkeling voor de middellange
                                                   termijn te beperken. Deze maatregelen zijn gekoppeld
                                                   aan de investeringsplanning in het GRP.
Taakveld 7.3 Afval
 Doel                                              Prestatie
 Terugdringen van huishoudelijk afval en           Het kaderplan 'Van Afval Naar Grondstof’:
 bevorderen van het hergebruik van grondstoffen    Huishoudelijk afval- en grondstoffenbeleid Emmen
                                                   2021-2025 is vastgesteld. Een belangrijke pijler hierin
                                                   is in 2022 de invoering van Diftar.
 Effectindicator: (Rest)afval verminderen naar 100 Door het instellen van een aanbiedtarief voor restafval
 kg per inwoner per jaar                           wordt de inwoner (financieel) geprikkeld om het
                                                   huishoudelijk afval beter te scheiden. Het doel is om in
                                                   2025 per inwoner maximaal 100 kg restafval in te
                                                   zamelen.
 Effectindicator: 75% scheiding van het            Dit loopt gelijk op met de effectindicator van de
 huishoudelijk afval                               hoeveelheid restafval. De financiële prikkel draagt bij
                                                   aan een hoger percentage afvalscheiding. Het doel is
                                                   om in 2025 het doel voor 75% te hebben gerealiseerd.
Taakveld 7.4 Milieubeheer
 Doel                                              Prestatie
 Emmen energieneutraal in 2050                     De Transitievisie Warmte is november 2021
                                                   vastgesteld door het college en begin 2022 unaniem in
                                                   de raad vastgesteld. In het laatste kwartaal van 2021
                                                   zijn onze BOCE-partners geïnformeerd en daarna zijn
                                                   via de kwadranten-overleggen de EOP’s meegenomen.
                                                   Na vaststelling wordt in 2022 in samenspraak met de
                                                   gebieden gestart met het opstellen van de
                                                   wijkuitvoeringsplannen (WUP's).
                                                   De RES 1.0 is in juli 2021 opgeleverd. Emmen heeft
                                                   hier samen met de provincie Drenthe, andere Drentse
                                                   gemeenten en de in Drenthe actieve waterschappen
                                                   input voor aangeleverd. In 2021 zijn tevens de
                                                   voorbereidingen voor de RES 2.0 gestart.
                                                   De ontwikkelingen in de energietransitie vragen een
                                                   flinke inspanning van de gemeente. In de verlengde
                                                   energienota, die eind 2021 is vastgesteld, wordt
                                                   gekozen om prioriteit te geven aan de verduurzaming
                                                   van de industrie en van de gebouwde omgeving, met
                                                   als belangrijke ondersteunende thema’s: het opwekken
                                                   van duurzame energie en participatie en
                                                   communicatie. Het college heeft ingestemd met het
                                                   vormen van een programma duurzaamheid en energie,
                                                   om de opgaven van de gemeente slagvaardig en in
                                                   samenhang uit te voeren. De Project Start Up hiervoor
                                                   heeft plaatsgevonden. Daarnaast speelt er een aantal
                                                   ontwikkelingen, zoals het project Drentse Zonneroute
                                                   A37 en de aan de gemeente toegekende RREW-
                                                   subsidie.
                                                   De gemeente is de komende jaren aan het Drents
                                                   Energieloket verbonden en draagt €20.000 per jaar
                                                   bij. Als tegenprestatie neemt het energieloket een
                                                   aantal taken op het gebied van energie over, het gaat
                                                   hierbij om informatievoorziening aan inwoners op het
                                                   gebied van verduurzaming en energiebesparing.
 Verhoging omgevingskwaliteit via                  Emmen ligt dankzij het uitstel op schema met de
 vergunningverlening en toezicht en handhaving     implementatie van de Omgevingswet. Er bestaat een
                                                   spanningsveld tussen het werk in de lijn (regulier
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                   45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre> Doel                                         Prestatie
                                              werk) en het werk voor het programma. De capaciteit
                                              is schaars. (zie ook hieronder bij taakveld 8.1). Naast
                                              de Omgevingswet treedt ook de Wet Kwaliteitsborging
                                              voor het Bouwen in werking. Deze wet heeft als doel de
                                              bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door
                                              inschakeling van private kwaliteitsborgers.
                                              De invoering van het nieuwe VTH-systeem ‘LEEF’
                                              heeft vertraging opgelopen en wordt in de eerste helft
                                              van 2022 afgerond. Mede om die reden zijn we ook blij
                                              met het uitstellen van de invoeringsdatum van de
                                              OGW. De aangekondigde nieuwe impuls aan het
                                              werken binnen wettelijke termijnen en
                                              dienstverleningsnormen, zowel voor
                                              vergunningverlening, als voor toezicht en handhaving
                                              blijft echter overeind. Alleen iets later dan
                                              oorspronkelijk gepland.
                                              Prestatie-indicator: 95% van de vergunningaanvragen
                                              afgehandeld volgens wettelijke normen.
                                              Bij de uitvoering van de VTH-taken streven we ernaar
                                              om de vergunningaanvragen af te ronden volgens de
                                              wettelijke normen. Door het toegenomen aantal
                                              vergunningaanvragen, krapte op de arbeidsmarkt
                                              (vacatures zijn lastig in te vullen) en de coronacrisis
                                              kost het moeite dit % te halen.
Taakveld 8.1. Ruimtelijke Ordening
 Doel                                         Prestatie
 Verhoging omgevingskwaliteit via ruimtelijke Emmen is vertegenwoordigd in de werkgroep van de
 initiatieven en plannen                      noordelijke omgevingsagenda Nationale
                                              Omgevingsvisie (NOVI) en doet actief mee in de
                                              werkplaatsen. De Emmense ruimtelijk strategische
                                              keuzes worden daarbij ingebracht.
                                              Emmen ligt op schema voor wat betreft de
                                              implementatie van de Omgevingswet. Hierbij ervaren
                                              we wel een spanningsveld tussen het regulier werk en
                                              het vele werk dat nog verzet moet worden voor de
                                              invoeringsdatum van deze wet. Om goed te kunnen
                                              oefenen met de wet moeten de producten tijdig
                                              worden opgeleverd, wat door capaciteitsgebrek onder
                                              spanning staat. We focussen ons op het minimaal
                                              noodzakelijke en maken keuzes om te voorkomen dat
                                              mensen overbelast raken. Waar het kan nemen we,
                                              mede als gevolg van het uitstel van de
                                              invoeringsdatum van de wet, meer tijd.
                                              Er wordt op dit moment gewerkt aan een integrale
                                              visie Campus Emmen. Bargermeer / Chemiecampus
                                              betreft een van de nader uit te werken onderdelen
                                              binnen deze integrale visie Campus Emmen, net als de
                                              gebiedsvisie Zorgcampus.
 Emmen wordt waterrobuuster en                 Aan de hand van de in 2020 opgestelde
 klimaatbestendiger                           klimaatstresstest (effectanalyse hitte, droogte en
                                              wateroverlast) is een maatregelprogramma opgesteld
                                              onder de titel uitvoeringsprogramma Deltaplan
                                              Ruimtelijke Adaptatie. Een belangrijk onderdeel gaat
                                              over de implementatie van/aandacht voor
                                              klimaatadaptatie in de reguliere bedrijfsvoering. De
                                              vaststelling van het uitvoeringsprogramma DPRA
                                              stond gepland voor het najaar van 2021. Besluit-
                                              vorming over dit plan vindt echter plaats in het eerste
                                              kwartaal van 2022. Er is gewerkt aan het integreren
                                              van klimaatadaptatie in de normale bedrijfsvoering
                                              door dit waar mogelijk aandacht te geven in de
                                              projecten. Na vijf jaar zal opnieuw een stresstest
                                              worden uitgevoerd op basis van dan geldende
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                               46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre> Doel                                      Prestatie
                                           klimaatprognoses en om te bekijken of de maatregelen
                                           effect hebben gehad.
                                           Het onderzoek naar de oorzaak en de effecten van de
                                           bodemdaling in Nieuw-Amsterdam is uitgevoerd,
                                           opgeleverd en actief gecommuniceerd met de
                                           omgeving. Provincie, waterschap en gemeente hebben
                                           gezamenlijk besloten tot een vervolg op de pilot
                                           bodemdaling. Deels zijn dat gezamenlijke acties, deels
                                           eigen acties voor elke deelnemende overheid. Risico’s
                                           voor infrastructuur waren geen onderzoeksvraag in de
                                           pilot, maar komen wel aan bod in het vervolg. In het
                                           laatste kwartaal van 2021 is gestart met het opstellen
                                           van een programmaplan (deze is inmiddels opgeleverd
                                           en in de stuurgroep met instemming ontvangen).
                                           Het instellen van een gezamenlijk serviceloket
                                           bodemdaling is vertraagd. Opening zal eerste kwartaal
                                           2022 plaatsvinden.
                                           In het kader van de zoektocht naar een oplossing voor
                                           de peilproblematiek van de Rietplas zijn diverse
                                           onderzoeken uitgevoerd. Een eindoplossing is nog niet
                                           in zicht. Het probleem kan worden beperkt door een
                                           afgesloten deel van de Veldhuizerwijk weer conform
                                           het oorspronkelijk ontwerp aan de Rietplas te
                                           koppelen. Deze aankoppeling heeft inmiddels plaats
                                           gevonden. De effecten van deze maatregel worden
                                           gemonitord. Met het waterschap wordt dit de komende
                                           periode, in samenhang met andere oplossingen, verder
                                           uitgewerkt.
Taakveld 8.3. Wonen en bouwen
 Doel                                      Prestatie
 Woningen toekomstbestendiger en passender We hebben goede stappen gezet in het bevorderen en
 maken                                     faciliteren van de kwalitatieve transitie van de
                                           bestaande woningvoorraad. Zowel de aanscherping
                                           van de woonvisie als de uitvoering van de proeftuinen
                                           in het kader van de Regiodeal en het experiment
                                           publiek ontzorgen lopen op schema, zodat we een
                                           aanloop kunnen nemen naar de volgende stap: het
                                           uitrollen van de opgedane ervaring naar een groot deel
                                           van de bestaande woningvoorraad. Te beginnen met
                                           de naoorlogse wijken die een bijdrage hebben
                                           ontvangen uit het Volkshuisvestingsfonds.
                                           Het formuleren van beleid omtrent alternatieve en
                                           flexibele woonvormen verloopt volgens planning. De
                                           provincie heeft onderzoek gedaan naar doelgroepen
                                           die last hebben van de verstopte woningmarkt en
                                           waarvoor een flexibele woonvorm een oplossing zou
                                           kunnen zijn. Samen met stakeholders (o.a. de
                                           woningcorporaties) formuleren we het Emmens beleid
                                           voor de doelgroepen die gebruik kunnen of willen
                                           maken van flexibele woonvormen.
                                           Daarnaast heeft het college na de zomervakantie het
                                           besluit genomen om een Woon-Zorg visie te
                                           ontwikkelen. Dit proces is in november in BOCE
                                           verband gestart.
                                           De aansluiting van de kwantitatieve woningvoorraad
                                           op de vraag is er nog niet, maar er worden wel goede
                                           stappen gezet. Naast het aanscherpen van de
                                           woonvisie is er inmiddels extra inzet op het
                                           inventariseren van mogelijkheden om op korte termijn
                                           bouwkavels te ontwikkelen en ruimte te creëren voor
                                           bouwinitiatieven. Ook zijn er gesprekken met de
                                           corporaties om meer nieuwbouwplannen te realiseren.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                            47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre> Doel                                Prestatie
 Emmen versterkt zijn bovenregionale Voor de realisatie van een compacter, aantrekkelijker
 aantrekkingskracht                  en levendiger centrum van Emmen hebben we de
                                     volgende stappen kunnen zetten:
                                     • Visies: het opstellen en afronden van de
                                        gebiedsvisie voor het gebied Tussen Markt en
                                        Weiert en de Westwand Weiert. Hier wordt nog aan
                                        gewerkt. Daarnaast wordt een integrale visie voor
                                        het gebied rondom de Weerdingerstraat, met
                                        diverse uitgewerkte deel-gebiedsvisies voorbereid.
                                        De beschikbare capaciteit voor het opstellen en
                                        uitwerken van gebiedsvisies is echter helaas zeer
                                        beperkt, waardoor er keuzes gemaakt moeten
                                        worden en prioriteiten gesteld moeten worden.
                                        Daarnaast heeft corona het maken van visies
                                        belemmerd, aangezien het lastig is om stakeholders
                                        adequaat te betrekken en in overleg te gaan met de
                                        omgeving.
                                     • Realisatie van woningbouwontwikkelingen: er
                                        wordt gewerkt aan (de voorbereiding van) diverse
                                        woningbouwontwikkelingen in Emmen Centrum,
                                        zoals bijvoorbeeld op de locatie voormalige
                                        Brandweerlocatie (Oost en West), de locatie
                                        Klokkenslag, de locatie Westerstraat, locatie
                                        omgeving voormalige ING Bank aan de
                                        Wilhelminastraat. De Hondsrugtoren is inmiddels
                                        gereed. Daarnaast zijn er diverse ontwikkelingen en
                                        initiatieven die op dit moment verder worden
                                        verkend en onderzocht. Ook is er in Emmen
                                        Centrum gewerkt aan diverse kleinere en grotere
                                        transformaties naar woningbouw, al dan niet met
                                        gebruikmaking van transformatiesubsidies uit het
                                        Binnenstadfonds. Enkele voorbeelden hiervan zijn
                                        het voormalig Belastingdienstgebouw aan het
                                        Raadhuisplein en De Oude Drukkerij aan de
                                        Wilhelminastraat; maar er zijn ook nog diverse
                                        andere transformaties naar woningbouw gaande in
                                        met name de Kolhoopstraat, Hoofdstraat en
                                        Wilhelminastraat.
                                     • Gebiedsontwikkelingen in het centrumgebied: er is
                                        sprake van een groot aantal lopende
                                        gebiedsontwikkelingen in het centrumgebied van
                                        Emmen, die zich in uiteenlopende fases van
                                        uitvoering bevinden. De gebiedsontwikkeling
                                        Willinkplein Zuid is nagenoeg afgerond.
                                     Herinrichten van openbaar gebied in het centrum van
                                     Emmen: de herinrichting van het Oude Centrum
                                     (Emmen centrum Noord) is eind 2021 grotendeels
                                     afgerond.
                                     Voor wat betreft het faciliteren van ontwikkelingen op
                                     de locaties met goedgekeurde visies is het volgende
                                     bereikt: de ontwikkeling van P-Oost is in
                                     voorbereiding op basis van de vastgestelde
                                     gebiedsvisie, evenals de ontwikkeling van de Oude
                                     Ambachtsschool (Oude Esdal Vakcollege). Deze laatste
                                     ontwikkeling heeft echter enige vertraging opgelopen
                                     voor wat betreft het opstellen van de gebiedsvisie
                                     Locatie Ambachtsschool en omgeving. Deze
                                     gebiedsvisie is in december 2021 vastgesteld.
                                     In juni 2021 is er een subsidieaanvraag bij de provincie
                                     Drenthe ingediend in het kader van het
                                     Regiostedenfonds. Het Regiostedenfonds vormt een
                                     vervolg op het Binnenstadfonds, maar is breder van
                                     opzet. De provincie heeft in december 2021 besloten
                                     om voor de gemeente Emmen 4,55 mln. Euro
                                     beschikbaar te stellen.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                     48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre> Doel                                            Prestatie
                                                  In samenspraak met NHL Stenden worden de
                                                  mogelijkheden voor studenthuisvesting verkend en
                                                  onderzocht.
 Verbeteren van de woon- en fysieke leefomgeving  Er zijn nog knelpunten rondom de coördinatie en
                                                  aansturing van de uitvoering van vastgestelde Woon-
                                                  en Leefbaarheidsvisies (WLV’s). Dit bemoeilijkt de
                                                  uitvoering aanzienlijk.
                                                  Er zouden WLV's voor twee wijken en/of dorpen
                                                  worden gemaakt volgens nieuwe systematiek. Er is
                                                  inmiddels één WLV nieuwe stijl gerealiseerd
                                                  (Zwartemeer). Een evaluatie hiervan volgt.
                                                 De wijkvisie ‘Bargeres Verrast!’ 2022-2032 is afgerond
                                                 (vastgesteld in januari 2022 door het college); een
                                                 samenvoeging van de woon- en leefbaarheidsvisie
                                                 Bargeres en de uitkomsten van de prijsvraag
                                                 ‘Panorama Lokaal’ (initiatief Rijksbouwmeester - Min.
                                                 BZK). De wijkvisie beschrijft de woonopgaven in
                                                 samenhang met diverse andere opgaven en kwam tot
                                                 stand in nauwe samenwerking met diverse andere
                                                 betrokken partijen. De eerste speerpunten worden in
                                                 2022 nader uitgewerkt.
                                                 Op basis van de evaluatie van het programma Angelslo
                                                 heeft het college besloten de voortgang van deze
                                                 integrale aanpak in Angelslo te verlengen tot 1-1-2025.
                                                 Focus zal met name worden gericht op de samenhang
                                                 van de thematiek veiligheid, jongeren en wonen
                                                 (inclusief fysiek openbare ruimte).
                                                 Er wordt ingezet op de ontwikkeling van het
                                                 Masterplan Angelslo waarbij een stedenbouwkundige
                                                 visie als basis zal dienen (traject samen met
                                                 Stedenbouwkundig architect ingezet). Ontwerp
                                                 nieuwbouw van het Wijkcentrum/Aldi is door college
                                                 akkoord bevonden en is doorgeleid naar de Raad (mrt
                                                 2022). Gesprekken over verbetering van het
                                                 Winkelcentrum Angelslo vinden plaats. Een Wijkfonds
                                                 Angelslo wordt verkend. De proeftuin Angelslo-
                                                 Regiodeal (tweede fase gestart samen met Lefier).
                                                 Nieuwbouw en ontwikkeling locaties Drenthe College
                                                 (gesprekken vinden plaats) tevens in gesprek met
                                                 Carmel college over mogelijke ontwikkelingen. Aanpak
                                                 fysiek openbare ruimte (eerste projecten zijn samen
                                                 met inwoners succesvol afgerond) eerste
                                                 schetsontwerp van een visie op de Statenweg is gereed
                                                 en wordt besproken/of vastgesteld en herziening
                                                 beleid kamerverhuur. Jongerencentrum Base in
                                                 Angelslo is geopend.
Taakveld 5.5. Cultureel erfgoed
 Doel                                            Prestatie
 Beschermen van het Emmens erfgoed               Er is inmiddels begonnen met de aanpassing van de
                                                 erfgoedverordening. Insteek was het inhuren van een
                                                 consultant/bureau. Hiervoor is een Emmense
                                                 organisatie benaderd en vinden gesprekken plaats. Het
                                                 proces heeft wel vertraging opgelopen.
                                                 Hierkomjijweg.nl is de website die aansluit op de
                                                 erfgoedkaart door achtergrondinformatie te geven van
                                                 het erfgoed. Het beschikbaar stellen van
                                                 erfgoedinformatie loopt volgens de planning en wordt
                                                 in principe doorgaand gerealiseerd. Er wordt nog
                                                 steeds nieuwe informatie toegevoegd aan
                                                 Hierkomjijweg.nl van verschillende partijen, zoals
                                                 historische verenigingen en het gemeentearchief.
                                                 Daarnaast proberen we initiatiefnemers te stimuleren
                                                 om informatie beschikbaar te stellen: online op
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre> Doel                                                             Prestatie
                                                                  Hierkomjijweg.nl of in het echt via bijvoorbeeld
                                                                  informatieborden.
                                                                  De eerste actualisatie van de publieke
                                                                  erfgoedbeleidskaart loopt. Primaire insteek is het
                                                                  publieksvriendelijker maken van de kaart. Daarnaast
                                                                  wordt de kaart inhoudelijk op enkele punten
                                                                  aangepast.
Indicatoren
De onderstaande tabel geeft de realisatie van de bij de begroting 2021 opgenomen indicatoren weer, met
daarbij ook historische informatie.
Effectindicatoren                                                2018         2019        2020     Begr.2021
(Rest)afval verminderen naar 100 kg per inwoner per jaar       210 kg       202 kg      199 kg         200 kg
75% scheiding van het huishoudelijk afval                       62,5%          63%         67%           69%
Prestatie-indicator
95% volgens dienstverleningsnormen                               80%           80%         99%           99%
Wat heeft het gekost?
De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van
de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage C van de jaarrekening is op
hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich heeft ontwikkeld en is een verschillenanalyse op
detailniveau opgenomen.
Taakveld                                      Primitieve             Begroting           Rekening        Verschil
 (Bedragen * €1.000)                          begroting
Afval                                                   11.059                 11.762             11.457       305
Beheer overige gebouwen en gronden                       4.798                  4.820              5.007      -187
Cultureel erfgoed                                           129                   129                108        21
Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)               6.584                  7.012             10.593    -3.581
Milieubeheer                                             4.912                  6.037              4.945     1.092
Riolering                                                9.019                  7.584              7.375       208
Ruimtelijke Ordening                                     1.471                  1.958              2.236      -278
Wonen en bouwen                                          6.000                  7.990              7.217       772
Totaal lasten                                          43.971                47.291              48.939    -1.648
Afval                                                   15.250                 15.845             15.655      -190
Beheer overige gebouwen en gronden                       3.867                  4.064              4.771       707
Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)               6.702                  6.746              8.526     1.780
Milieubeheer                                                  0                 1.152              1.174        23
Riolering                                               12.452                 11.112             10.446      -666
Ruimtelijke Ordening                                          0                     0                246       246
Wonen en bouwen                                          3.417                  5.053              4.832      -221
Totaal baten                                           41.687                43.972              45.652     1.679
Mutatie reserves                                           -260                  -396                507      -903
Saldo Bouwen, Wonen en Milieu (netto)                    2.024                 2.923              3.794      -871
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                                    50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>Programma 6 – Inkomensondersteuning
Ontwikkelingen in 2021
Participatiewet
Het aantal uitkeringen is gedaald in de gemeente Emmen. Volgens de benchmark met vergelijkbare
gemeenten daalt het aantal uitkeringen in Emmen harder dan gemiddeld. Dit is een positieve ontwikkeling
en terug te zien als positief resultaat in de jaarrekening.
Van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (TOZO) is veelvuldig gebruik gemaakt
door zelfstandigen. Zij zijn financieel ondersteund door deze coronasteunmaatregel. Hierdoor zijn
schulden- of armoedesituaties voorkomen.
Er wordt meer gebruik gemaakt van de ruimte die de Participatiewet biedt. Er zijn mogelijkheden
gecreëerd om de inwoner financieel zelfredzaam te maken. Het beleid omtrent het vrijlaten van giften in de
bijstand is hier een voorbeeld van.
Schulden-, armoede- en minimabeleid
Het schulden-, armoede- en minimabeleid (SAM-beleid) is erop gericht om met goed bereikbare,
laagdrempelige dienstverlening meer mensen uit een (uitzichtloze) schulden- of armoedesituatie te helpen.
Het doel is om de oorzaken aan te pakken in plaats van de symptomen te (blijven) bestrijden. Enerzijds is
werk de beste weg om schulden te voorkomen of structureel armoede of problematische schulden te
verminderen. Anderzijds gaan armoede en schulden meestal gepaard met problemen op meer
levensgebieden dan alleen financiën. Life events zoals bijvoorbeeld het verlies van een baan, ernstige
gezondheidsproblemen, sterfgevallen en echtscheidingen vormen niet zelden het voorportaal van
financiële problemen. Binnen het SAM-beleid wordt dan ook een integrale aanpak voorgestaan. Hierbij
wordt nauw samengewerkt met maatschappelijke partners.
Binnen het armoedepact worden door maatschappelijke partners ervaringen uitgewisseld over het werken
aan armoedebestrijding. In gezamenlijkheid wil de gemeente inwoners die in armoede leven en/of
schuldenproblematiek ervaren, zo vroeg mogelijk een helpende hand bieden. In 2021 bleek dat de wijze
waarop dat gebeurde effectiever kon. In 2021 is een eerste aanzet gegeven tot een effectievere aanpak
waarin onderwerpen als outreachend werken, intensiever samenwerken, gezamenlijk doen wat
gezamenlijk kan (bijv. intake) worden opgepakt. Naast deze zaken bieden de hernieuwde Beleidsregels
Schuldhulpverlening 2021, de professionals die er mee werken, een aanzienlijk ruimer afwegingskader
waardoor er meer maatwerkbeslissingen kunnen worden genomen.
De kosten van bijzondere bijstand ten behoeve van bewindvoering zijn al meerdere jaren erg hoog. Er is
een behoefte aan invloed op zowel de instroom, doorstroom en uitstroom van bewindvoeringstrajecten.
Daarom is in samenwerking met een viertal kantoren, die gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor ongeveer
50% van onze kosten, een convenant voorbereid. Deze overeenkomst zal naar verwachting operationeel
worden in 2022. Vooruitlopend op het convenant maakt de gemeente sinds januari 2021 gebruik van de
Wet op het adviesrecht bij schuldenbewind. Hierin kan de gemeente de Rechtbank achteraf adviseren over
het onder bewindstellen van een inwoner.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                           51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Naast samenwerking met externe partners wordt er sinds 2021 op gebied van armoedebeleid ook
intensiever samengewerkt met ‘interne partners’. Een voorbeeld hiervan is de aanpak energiearmoede. In
de tweede helft van 2021 zijn de energieprijzen exorbitant gestegen. Inwoners die van energieleverancier
moesten wisselen of met een variabel contract, werden geconfronteerd met een grote stijging van de
energielasten. Vooral huishoudens met een laag inkomen (op of net boven het sociaal minimum) hebben
moeite met het betalen van de hoge energierekening. Momenteel wordt in nauwe samenspraak met het
fysieke domein naar zowel preventieve als curatieve oplossingen gezocht om deze nieuwe vorm van
armoede te bestrijden. In 2022 zal dit verder vorm krijgen door onder andere een belastingverlaging van
€400 op de energierekening voor iedereen en een eenmalige tegemoetkoming van €800 voor huishoudens
met de laagste inkomens.
Wat hebben we gedaan en bereikt?
Doelenboom
In de navolgende doelenboom is voor dit programma per onderwerp, schematisch de relatie weergegeven
tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties/acties (wat hebben we gedaan). Bij de prestaties
is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd.
Taakveld 6.3 Inkomensregelingen
 Doel                                     Prestatie
 Zoveel mogelijk mensen hebben              In 2021 zijn we (vooruitlopend op het nieuwe strategiedocument
 betaald werk (naar vermogen),             Sociaal Domein ‘Samen Verder’ en beleidskader participatie) gestart
 daardoor beperken wij het aantal          met het inzetten op doelgroep B (doelgroep met een grotere afstand tot
 Participatiewet uitkeringen               de arbeidsmarkt - zie ook programma 9).
 Effectindicator: Aantal                  Het tweesporenbeleid, dat wordt uitgevoerd door Menso blijft in een
 Participatiewet uitkeringen              behoefte voorzien.
 (huishoudens) op 31-12-2021              Spoor 1: Activeren van uitkeringsgerechtigden met een grote afstand tot
                                          de arbeidsmarkt.
                                          Spoor 2: Extra inzet op baanafspraakbanen voor uitkeringsgerechtigden.
                                          De doelstellingen bij beiden sporen zijn gehaald. Bij spoor 2 zijn er bijna
                                          twee keer zoveel werkzoekende uitgestroomd als eerder geraamd.
                                          In 2021 is het aantal Participatiewet uitkeringen met 5,6% gedaald. De
                                          instroom is historisch laag en de uitstroom is gestegen naar het niveau
                                          van 2019.
 Zoveel mogelijk inwoners leven            De beoogde 200 huisbezoeken zijn gerealiseerd. Tevens zijn alternatieve
 boven het bestaansminimum en              methoden ingezet om meer inwoners met betalingsachterstanden of
 hebben geen problematische                schulden te bereiken en een hulpaanbod te doen.
 schulden
                                           De voorbereidingen met ketenpartners voor het opzetten van een
                                           Geldloket zijn getroffen om in het eerste kwartaal van 2022 van start te
                                           gaan. Het ondersteunen van ondernemers met schulden is door middel
                                           van informatie en advies in het Geldloket geborgd.
                                          Binnen het Jongeren Perspectief Fonds (JPF) wordt gewerkt aan het
                                          bestrijden van schuldenproblematiek onder jongeren. In de praktijk
                                          blijken er echter vooral jongeren met meervoudige problematiek in te
                                          stromen. De trajectduur voor deze groep is als gevolg van de
                                          problematiek aanzienlijk langer gebleken dan verwacht. Dit heeft effect
                                          op de inzet van middelen en op de behaalde resultaten. In de loop van
                                          2021 is een koers ingezet om meer jongeren met enkelvoudige
                                          problematiek in te laten stromen. De toeleiding verloopt echter traag.
                                          Rondom het onderwerp schulden heerst nog steeds een taboesfeer en de
                                          coronamaatregelen beperken de noodzakelijke ruimte om optimaal
                                          vindplaatsgericht te kunnen werken. De methodiek blijkt goed te werken
                                          bij de jongeren die in 2021 ondersteund werden. Door de goede
                                          resultaten is besloten om de pilot voor twee jaar te verlengen.
                                           Voor het eerst sinds vijf jaar is er een voorzichtige daling in de omvang
                                           en kosten van bewindvoering. Het jaar 2021 laat ten opzichte van 2020
                                           een kostendaling van € 33.389 zien. Het aantal unieke dossiers is met 11
                                           afgenomen en de gemiddelde prijs is met € 13 gedaald. Oorzaken zijn
                                           mogelijk het adviesrecht van gemeenten aan rechtbanken, onze
                                           samenwerking met bewindvoerders en het inzetten op lichtere vormen
                                           van ondersteuning.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                               52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>                                Vorig jaar werd de nieuwe Wet gemeentelijke schuldhulpverlening
                                (Wgs-2021) ingevoerd. Voor een groot deel werkten wij al volgens de
                                nieuwe Wgs-2021. Dit was het gevolg van tweetal pilots, die al eerder
                                waren gestart:
                                1. Pilot vroegsignalering
                                2. Pilot schuldhulp aan Zzp’ers
                                De nieuwe wet en de ervaringen die zijn opgedaan in de twee pilots zijn
                                in 2021 ingebed in de reguliere werkprocessen.
                                In 2021 bleek uit de Kinderopvangtoeslagenaffaire (KOT), dat sommige
                                inwoners buiten hun schuld problematische schulden opgebouwd
                                hadden. In totaal hebben 290 inwoners uit onze gemeente zich bij de
                                belastingdienst gemeld. Met al deze inwoners is door de gemeente
                                Emmen contact opgenomen. Er is in deze gesprekken hulp aangeboden
                                en aanvullende informatie verstrekt.
                                Gemeente Emmen participeert samen met de gemeenten Coevorden en
                                Hardenberg in het Regiodealproject Gezinscoaches Intergenerationele
                                Armoede. Dit project wordt gesubsidieerd door de Provincie Drenthe. In
                                2021 zijn een aantal gezinnen begeleid door medewerkers van Sedna.
                                Het project loopt door in 2022 en wordt halverwege dat jaar
                                geëvalueerd. Een voorlopige conclusie is dat het doorbreken van de
                                vicieuze cirkel van intergenerationele armoede een lange adem vergt.
 Minima- en                     De vernieuwde, meer gebruikersvriendelijke webshop is in gebruik. Per
 schulddienstverlening is goed  1 april 2021 is doemee.emmen.nl gelanceerd. Dit is een vernieuwde
 bereikbaar, integraal,         webshop voor besteding van minimaregelingen, stimulerings- en
 laagdrempelig en duurzaam      participatieregeling. De nieuwe webshop heeft de toegang
                                laagdrempeliger gemaakt door het vereenvoudigen van inloggen middels
                                DigiD. Tevens zorgt de techniek voor meer mogelijkheden in de
                                toekomst. Bijvoorbeeld een spaarfunctionaliteit voor tegoeden.
                                Prestatie indicator: Minimaal 96% van het via de webshop aan inwoners
                                toegekende budget voor minimaregelingen wordt benut.
                                Prestatie indicator 2021: 91%
                                De prestatie is niet gehaald. De nieuwe webshop is bereikbaar via DigiD.
                                Aan de ene kant betekent dit dat inwoners makkelijker kunnen
                                inloggen. Aan de andere kant betekent dit dat niet alle contactgegevens
                                bekend zijn. Hierdoor is het lastiger om de inwoner te informeren over
                                het tegoed. Verder heeft de coronacrisis tot gevolg gehad dat niet alle
                                producten en activiteiten door de aanbieders werden aangeboden. Naar
                                aanleiding van de resultaten gaan wij evalueren hoe de webshop
                                toegankelijker en bekender gemaakt kan worden.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                 53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>Indicatoren
De onderstaande tabel geeft de realisatie van de bij de begroting 2021 opgenomen indicatoren weer, met
daarbij ook historische informatie.
Effectindicator                                                 2018       2019        2020          2021
Aantal Pwet uitkeringen (huishoudens) per 31-12                 3248       3125        3190          3011
Prestatie-indicator
% benut budget minimaregelingen                               94,3%      94,9%        95,0%         91,4%
Wat heeft het gekost?
De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van
de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage C van de jaarrekening is op
hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich heeft ontwikkeld en is een verschillenanalyse op
detailniveau opgenomen.
Taakveld                                        Primitieve           Begroting           Rekening        Verschil
 (Bedragen * €1.000)                            begroting
Inkomensregelingen                                        64.058               71.438             69.765     1.672
Totaal lasten                                            64.058              71.438              69.765     1.672
Inkomensregelingen                                        53.322               60.105             61.787     1.682
Totaal baten                                             53.322              60.105              61.787     1.682
Mutatie reserves                                              -2                 -212              1.956    -2.168
Saldo Inkomensondersteuning (netto)                      10.734              11.121                9.935    1.186
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                                 54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>Programma 7 – Openbare ruimte en Verkeer en vervoer
Ontwikkelingen in 2021
Eén van de belangrijkste voorwaarden voor een prettige leefomgeving voor onze inwoners is een openbare
ruimte, die schoon, heel en veilig is. Inwoners zijn graag betrokken bij hun leefomgeving.
In de afgelopen periode zijn de inwoners, al dan niet digitaal, nog meer betrokken bij
herinrichtingsplannen (groot en klein) van hun wijk, dorp of straat. Met de Stimuleringsregeling Dorpen
en Wijken is een bijdrage geleverd aan lokale initiatieven in dorpen en wijken.
De gemeente Emmen wil een bereikbare gemeente zijn voor iedereen: de automobilist, de fietser en de
reiziger die kiest voor openbaar vervoer. Bedrijven moeten goed bereikbaar zijn voor personeel en klanten.
Bezoekers moeten ons vlot en snel kunnen vinden, zodat ze zich welkom voelen in Emmen. De projecten
van het bereikbaarheidsakkoord hebben we hier de afgelopen periode actief aan bijgedragen.
Het gemotoriseerd verkeer is, na een aanvankelijke coronadip in 2020, qua intensiteit weer op het niveau
van voor 2020. Het aantal reizigers in het openbaar vervoer is echter fors afgenomen. Het algemene beeld
is dat het huidig gebruik van het openbaar vervoer ongeveer 60 tot 75% is van voor de crisis. De
dienstregeling is hierop aangepast.
De parkeerinkomsten op de gemeentelijke parkeerterreinen zijn minder door de sluiting van winkels
tijdens de lockdowns.
Het landelijke beeld voor fietsverkeer is dat het aantal fietsers is toegenomen. Dit is ook het geval in de
gemeente Emmen. Mensen gebruiken de (elektrische) fiets als alternatief voor het openbaar vervoer en
meer mensen maken een recreatieve fietstocht (als vervanging van andere vormen van vrijetijdsbesteding,
die door de coronacrisis niet mogelijk waren).
Ruimte, groen en de landschappelijke waarden gecombineerd met de stedelijke voorzieningen worden
gekoesterd we en willen we versterken. Daarbij wordt ingezet op een duurzame inrichting van de ruimte
die anticipeert op klimaatverandering en biodiversiteit versterkt. In onder andere de projecten
herinrichting Het Oude Centrum en Oranjedorpstraat in Nieuw Dordrecht is rekening houden met
klimaat(adaptatie) en ecologie. Ook het onderhoud wordt steeds meer aangepast om biodiversiteit en
klimaatadaptatie te bevorderen.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                             55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Wat hebben we gedaan en bereikt?
Doelenboom
In de navolgende doelenboom is voor dit programma per onderwerp, schematisch de relatie weergegeven
tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties/acties (wat hebben we gedaan). Bij de prestaties
is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd.
Taakveld 0.63 Parkeerbelasting
Doel                                                  Prestatie
Parkeren in Emmen centrum met                         De volgende kostenbesparende en opbrengst-
kostendekkende exploitatie                            verhogende maatregelen zijn doorgevoerd:
                                                        • stelsel van vergunningen is vereenvoudigd met
                                                           marktconforme tarieven
                                                        • meer parkeervergunningen uitgegeven
                                                        • inzet verkeersregelaars beperkt en zijn betaald
                                                           uit projecten
                                                      Door de coronapandemie zijn de
                                                      parkeeropbrengsten drastisch verminderd. Hierdoor
                                                      is er geen effect zichtbaar van de doorgevoerde
                                                      maatregelen. Voor een deel is de taakstelling gehaald
                                                      (bijvoorbeeld vergunningenverstrekking), maar
                                                      vanwege corona ook hier een tekort.
                                                      Prestatie-indicator: Realisatie taakstelling van
                                                      €400.000
                                                      Onderzoek (deskresearch) naar mogelijkheden ter
                                                      bevordering van naleefgedrag is doorgeschoven naar
                                                      2022 vanwege vertekend beeld door corona
Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer
Doel                                                   Prestatie
Een goede en veilige bereikbaarheid van Emmen          De (lobby op de) realisatie van de spoorlijn Emmen-
met auto, openbaar vervoer en fiets:                   Rheine is in een besluitvormende fase aanbeland.
  • toekomstbestendige verbindingen                    Van Duitse zijde wordt op korte termijn uitsluitsel
  • betere doorstroming van het verkeer                verwacht over de financiële inzet. De werkgroep
                                                       ‘Internationale Samenwerking’ (betreft de sociaal-
                                                       economische aspecten van de spoorverbinding
                                                       Emmen-Rheine) is in 2021 opgestart. De gemeenten
                                                       Emmen en Coevorden hebben hier zitting in en
                                                       bespreken hierin welke (niet financiële) inzet zij
                                                       kunnen plegen.
                                                       Het Deltaplan Noord-Nederland (bod van ons als
                                                       regio aan het Rijk, extra woningbouw in ruil voor,
                                                       onder andere, extra investeringen in het spoor)
                                                       heeft mogelijk grote invloed op het rendabel, en
                                                       daarmee haalbaar, zijn van de Nedersaksenlijn. Het
                                                       Deltaplan wordt op dit moment doorgerekend
                                                       waarbij de extra te realiseren woningen gerelateerd
                                                       worden aan de (mogelijke) reizigersaantallen van de
                                                       Nedersaksenlijn.
                                                       In BOCE verband wordt gekeken naar de
                                                       meerwaarde van een gezamenlijke Lobby agenda.
                                                       Dit naar aanleiding van de BOCE-
                                                       bereikbaarheidsvisie. Dit proces loopt.
                                                       Uitvoering programma Bereikbaarheid Emmen.
                                                       Prestaties 2021:
                                                         • Ongelijkvloerse aansluiting N34/Rondweg is
                                                            afgerond en opgeleverd.
                                                         • Reconstructie ongelijkvloerse kruising Rondweg
                                                            Emmerschans is aanbesteed; werkzaamheden
                                                            zijn gestart in 2021.
                                                         • Wegenruil Emmen - provincie is gerealiseerd;
                                                            feitelijke levering over en weer heeft
                                                            plaatsgevonden op 1 juli 2021. De betaling van
                                                            de gemeentelijke bijdrage heeft in september
                                                            2021 plaatsgevonden.
                                                         • Realisatie ongelijkvloerse kruising N391-
                                                            Pottendijk is voorbereid; het omgevingsproces
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                           56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>                                                    is opgestart en wordt komende periode met de
                                                    focusgroep voortgezet.
                                                    Bestemmingsplanprocedure wordt opgestart.
                                                    Verwachte start uitvoering zomer 2022.
                                                 • Uitgebreid omgevingsproces realisatie weg
                                                    Emmen-Klazienaveen is gestarten wordt
                                                    komende periode met de focusgroep
                                                    voortgezet.
                                                 • Uitgebreid omgevingsproces reconstructie
                                                    Rondweg is gestart; het omgevingsproject voor
                                                    deelproject Centrale aansluiting Bargermeer is
                                                    opgestart en wordt komende periode met de
                                                    focusgroep voortgezet.
                                                 • Onderzoek vervanging folieconstructie rondweg
                                                    ter hoogte Rietlanden en Bargeres;
                                                    onderzoeksfase loopt
                                                 • Informatiecentrum MMbereikbaar is
                                                    operationeel
                                               De gemeente Emmen heeft meegewerkt aan de
                                               totstandkoming van het Nationaal Toekomstbeeld
                                               Fiets (NTF) door het Rijk en de herijking van het
                                               Drents fietsnetwerk door de Provincie. Hiermee is
                                               goed zicht op de mogelijkheden voor het verkrijgen
                                               van rijks-/provinciale middelen voor
                                               fietsknelpunten. In 2022 wordt dit verder
                                               uitgevoerd met de middelen die in de kadernota
                                               2022 beschikbaar zijn gesteld.
Goed beheerde en onderhouden wegen, paden en   Het onderhoud aan wegen en paden is conform
kunstwerken                                    planning uitgevoerd. Er is geprioriteerd op
                                               veiligheid en het voorkomen van
                                               kapitaalsvernietiging. Desondanks is er sprake van
                                               een forse achteruitgang van het areaal op basis van
                                               de meest recente inspectie. De sterke achteruitgang
                                               wordt mede veroorzaakt door veenoxidatie in en om
                                               de dorpen tijdens de droge zomers van 2019 en
                                               2020. Een inhaalslag is in 2021 voorbereid,
                                               uitvoering start vanaf 2022.
                                               Onderhoud kunstwerken op basis van inspectie
                                               2019 en prioritering op veiligheid en voorkomen
                                               van kapitaalsvernietiging, is uitgevoerd. In 2022
                                               worden de gegevens geactualiseerd aan de hand van
                                               nieuwe inspecties. Ook hier hebben de droge
                                               zomers geleid tot meer schade aan beschoeiingen en
                                               bruggen.
Effectindicatoren: Burgerpeiling (onderdelen
leefomgeving en staat van de buurt)
                                               Prestatie-indicator: Streefniveau CROW-
                                               Richtlijnen. Zie verdere toelichting onderdeel 3
Taakveld 2.2 Parkeren
Doel                                          Prestatie
Gastvrije, voldoende en goed bereikbare       Het effect van de verbetering van de verwijzingen
parkeergelegenheden in samenwerking met       naar onze parkeervoorzieningen is niet meetbaar
ketenpartners                                 door de sterke afname van het aantal
                                              parkeerbezoeken vanwege de Coronapandemie.
                                              Nieuw digitaal vergunningensysteem is
                                              operationeel.
Taakveld 2.5 Openbaar vervoer
Doel                                          Prestatie
Goede bereikbaarheid met het openbaar vervoer De maatregelen tegen verspreiding van het
                                              coronavirus hebben geleid tot een forse daling van
                                              het aantal reizigers. In 2021 is dat niet hersteld. De
                                              dienstregeling 2021 is daarop aangepast met als
                                              gevolg minder ritten en een andere opzet van de
                                              routevoering van en naar Klazienaveen. De bus
                                              door Roswinkel is vervallen. Het versnellen van de
                                              bus naar Hoogeveen is nu niet aan de orde.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                     57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>Taakveld 5.7 Openbaar groen
Doel                                                   Prestatie
Aantrekkelijk en goed onderhouden openbaar             Integraal onderhoud van het openbaar gebied door
groen dat bijdraagt aan klimaatadaptatie en            samenwerking ketenpartners (o.a. Emco, Area en
biodiversiteit                                         andere aannemers) is gerealiseerd. We blijven de
                                                       samenwerking coördineren.
 Effectindicatoren: Burgerpeiling (onderdelen          Door andere maaimethodes toe te passen dragen
 leefomgeving en staat van de buurt)                   we bij aan de vergroting van de biodiversiteit. Het
                                                       vergroten van het areaal met ecologisch maaibeheer
                                                       vergt meer tijd. Sommige inwoners moeten nog
                                                       wennen aan het ecologisch maaibeleid.
                                                       Er was duidelijk minder overlast dan in andere
                                                       jaren, door lagere temperaturen dan voorgaande
                                                       jaren en preventieve bespuitingen. De resultaten
                                                       van de evaluatie wordt betrokken bij de aanpak van
                                                       de eikenprocessierups 2022.
                                                       Prestatie indicator CROW-richtlijn.
Taakveld 7.5 Begraven
Doel                                                   Prestatie
Begraven in Emmen sluit aan op de                      Het natuurbegraven blijft onverminderd populair.
maatschappelijke behoefte                              Andere alternatieve manieren van begraven volgen
                                                       we op de voet.
Toelichting Taakveld 2.1
De laatste weginspectie in het najaar van 2020 heeft geleid tot de Beheerrapportage Wegenonderhoud
2021-2025. De resultaten van de inspectie zijn weergegeven in onderstaande tabel.
                                   Voldoende (A/B) Matig (C)               Onvoldoende (D)
  Streefniveau (CROW)                    77-87%              9-14 %               4-9%
  Inspectie najaar 2020                   66 %                 7%                 27 %
.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                            58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>Indicatoren
De onderstaande tabel geeft de realisatie van de bij de begroting 2021 opgenomen indicatoren weer, met
daarbij ook historische informatie.
Effectindicatoren                                            2018          2019    Begr.2020     Begr.2021
Burgerpeiling - waardering woon-leefomgeving
score 1-10                                                      6,3                          6,5       7.92
Burgerpeiling - perken, plantsoenen en parken in mijn
buurt zijn goed onderhouden x % van de respondenten
vindt dit                                                     53%                           55%       60%
Burgerpeiling - Straten, paden en trottoirs zijn goed
begaanbaar x % van de respondenten vindt dit                  51%                           53%       58%
Prestatie-indicatoren
Realisatie taakstelling parkeerbelasting                                            € 400.000    € 400.000
CROW norm voor onderhoud wegen                              V 83%            ntb         V 84%      V 84%
77-87% voldoende (Emmense streefwaarde is 80%)             M 5%                          M 5%       M 5%
  9-14% matig                                              O 12%                         O 11%      O 11%
4-9% onvoldoende
Wat heeft het gekost?
De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van
de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage C van de jaarrekening is op
hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich heeft ontwikkeld en is een verschillenanalyse op
detailniveau opgenomen.
Taakveld                                                 Primitieve           Begroting          Rekening        Verschil
 (Bedragen * €1.000)                                     begroting
Begraafplaatsen                                                     1.340                1.480             1.135       345
Economische Havens en waterwegen                                       13                   13                19        -6
Openbaar groen en (openlucht) recreatie                             8.699                8.547             8.515        32
Openbaar vervoer                                                      146                  102               181       -79
Parkeerbelasting                                                         0                   0                 3        -3
Parkeren                                                            3.234                3.180             3.021       159
Verkeer en vervoer                                                 16.205               15.699            15.944      -245
Totaal lasten                                                     29.638              29.021             28.819       203
Begraafplaatsen                                                       743                  803               914       110
Openbaar groen en (openlucht) recreatie                               292                  293               262       -31
Openbaar vervoer                                                      100                  100               197        97
Parkeerbelasting                                                    4.194                4.209             2.774    -1.435
Parkeren                                                              269                  269               221       -49
Verkeer en vervoer                                                    181                  209               575       366
Totaal baten                                                        5.780               5.883             4.942      -941
Mutatie reserves                                                        -9                  28            -1.434     1.462
Saldo Openbare Ruimte en Verkeer & Vervoer (netto)                23.848              23.166             22.442       724
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                                    59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>Jaarrekening 2021 – Programma’s 60</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>Programma 8 – Sport en cultuur
Ontwikkelingen in 2021
Cultuur
Ook in 2021 heeft corona veel impact gehad op sport en cultuur. Voor cultuur geldt dat veel activiteiten en
evenementen niet uitgevoerd konden worden. Het ATLAS theater, het CBK en Loods13 moesten net als de
musea tijdelijk hun deuren sluiten. Ook veel amateurkunstactiviteiten lagen nog steeds stil. Toch waren er
ook in 2021 bijzondere culturele evenementen zoals Into Nature en Writer’s Block Grafitti Jam in de
Olifantenstal in het Rensenpark. De cultuurcoaches hebben in 2021 40 (unieke) activiteiten uitgevoerd
waaraan in totaal 4.524 kinderen meegedaan.
In 2021 is uitvoering gegeven aan de regelingen Compensatie Corona Amateurkunst en Culturele
Infrastructuur. In totaal zijn 35 amateurkunstorganisaties, 4 grote culturele partners, 5 culturele
vrijwilligersorganisaties, 8 musea en 3 festivals ondersteund. In maart 2021 is een aangepaste
cultuurmonitor uitgevoerd, met daarin aandacht voor de gevolgen van corona. De raad heeft in december
de cultuurnota 2022-2024 ‘De Waarde van Cultuur’ vastgesteld. De cultuurnota is tot stand gekomen in
samenwerking met alle culturele partners, culturele vrijwilligersorganisaties, amateurkunst en jongeren.
Een proces dat vooral digitaal tot stand is gekomen.
Het Veenpark vertelt het verhaal over het veen, de vervening en turfwinning. Om dit verhaal op een
nieuwe, eigentijdse manier te vertellen, is in 2021 gestart met het ontwikkeltraject Veenpark. Het Veenpark
ondergaat een kwaliteitsimpuls als gevolg van de gezamenlijke investering van de Provincie Drenthe en de
gemeente Emmen.
In het najaar van 2023 is het 140 jaar geleden dat Vincent van Gogh in Drenthe verbleef. In de opmaat
naar dit jubileumjaar met onder meer een grote Van Goghtentoonstelling in het Drents Museum is samen
met het Drents Museum, Marketing Drenthe, de provincie Drenthe en de gemeenten Coevorden en
Hoogeveen in 2021 het projectplan ‘Van Gogh in Drenthe’ opgesteld. De gemeente wil de culturele erfenis
van Vincent van Gogh in Drenthe blijvend zichtbaar en beleefbaar maken voor de eigen inwoners en
bezoekers uit binnen-en buitenland.
In 2021 is de sloop van het bovengrondse deel van het Biochron uitgevoerd en is de herontwikkeling van de
kelders van het Biochron voor onder andere CBK Emmen gestart. Dit proces is gericht op verhuizing na de
zomer van 2023 en ligt op schema.
Er is uitvoering gegeven aan cultuureducatie met kwaliteit 2021-2024. De verwachting is dat de scholen
per 2025 wettelijk verantwoordelijk worden voor deze taak.
Sport
Ook in de sportwereld heeft corona in 2021 nog steeds een zeer grote impact. Ondanks dat sportief
bewegen in deze tijd zelfs werd aangeraden en er veel minder beperkende maatregelen golden, waren de
gevolgen enorm. De sportdeelname was door het steeds veranderende rijksbeleid wisselend. Hierdoor zijn
veel sportverenigingen in een soort winterslaap gekomen en is de sportdeelname veelal veranderd in
individuele sporten. Sportverenigingen doen hun best om de betrokkenheid van hun leden op peil te
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                            61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>houden. Dat valt niet overal mee. Er is vanaf maart 2020 een coronawerkgroep Sport ingesteld die de
sportaanbieders (particulier en stichtingen) ondersteunt. Ook zijn de sportaanbieders op de hoogte
gehouden van de financiële ondersteuningsmogelijkheden vanuit het Rijk. Elke nieuwe wijziging van regels
werd via een e-mail aan de besturen en eigenaars van praktische betekenis voorzien. Vanwege het weinige
gebruik is het beheer en toezicht in de binnensport minimaal geweest. Voor de buitensport geldt dat het
onderhoud in 2021 ‘gewoon’ is doorgegaan.
Ondanks dat de maatregelen rondom sportief bewegen soepeler zijn geworden, zijn niet alle geplande
sportstimuleringsactiviteiten van buurtsportcoaches doorgegaan. De doelgroep van de
seniorensportmedewerkers vond het in 2021 nog spannend om samen sportief te bewegen. De
seniorensportwerkers hebben daarom vooral ingezet op online en beweegmomenten op afstand.
De drie overdekte zwembaden in de gemeente Emmen hebben een moeilijk jaar achter de rug. Het
bezoekersaantal zit nog lang niet op het niveau van 2019.
Sinds 1 juni 2021 worden er wekelijks minimaal 3 activiteiten gericht op sportief bewegen georganiseerd
voor jongeren in de leeftijd tot 18 jaar die verblijven in het AZC in Emmen-Zuid.
Medio 2021 is de Muur van Emmen in gebruik genomen. De andere projecten op het gebied van
sportaccommodaties zoals zwembad De Slagen, sporthal Emmer-Compascuum en de sportparken Emmer-
Compascuum en Veenoord zijn- ondanks Corona- in een ver gevorderd stadium. Mondiaal zorgen
problemen ten aanzien van materiaallevering voor vertragingen en hogere kosten in de bouwsector. In
2021 was er sprake van prijsstijgingen en daardoor is er financieel minder speelruimte.
Wat hebben we gedaan en bereikt?
Doelenboom
In de navolgende doelenboom is voor dit programma per onderwerp, schematisch de relatie weergegeven
tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties/acties (wat hebben we gedaan). Bij de prestaties
is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd.
Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering
 Doel                                                           Prestatie
 Iedereen de mogelijkheid bieden om deel te nemen               Zeven partners die zich verbonden hebben aan het
 aan natuurlijk en sportief bewegen om een bijdrage             lokaal sportakkoord hebben een plan ingediend en in
 te leveren aan een gezonde samenleving                         uitvoering gebracht (= 54%). Drie partners hebben
                                                                aangegeven vanwege corona te willen wachten en drie
                                                                partners hebben geen bijdrage “kunnen” leveren.
                                                                We werken samen met Drenthe College.
                                                                Onderwijsopdrachten van leerlingen worden
                                                                uitgevoerd in 4 van de 6 gebieden (gebiedsleren).
                                                                In 2021 zijn 94 sportstagiaires begonnen (MBO en
                                                                HBO).
                                                                LifeGoals Emmen (plan in het lokaal sportakkoord) is
                                                                in september 2021 gestart met 2 groepen waarbij
                                                                kwetsbare inwoners (mensen zonder onderdak, met
                                                                verslavingen, in de reclassering of die
                                                                geen Nederlands spreken en uit een ander land
                                                                komen) samen kunnen sporten.
 Effectindicatoren: Het percentage inwoners dat lid             In het najaar van 2021 zijn lidmaatschappen en
 is van een sportvereniging en het percentage niet              buitenspelen uitgevraagd bij basisscholen (Sport Jij
 sporters                                                       Ook). De opbrengsten hiervan moeten nog uitgewerkt
                                                                worden en zijn nog niet beschikbaar.
                                                                Voor jeugd/ jongeren wordt elke 4 jaar de
                                                                gezondheidsmonitor jeugd uitgevoerd waarin dit wordt
                                                                meegenomen. De gezondheidsmonitor volwassenen
                                                                wordt elke 4 jaar uitgevoerd. De volgende monitor
                                                                wordt in 2024 uitgevoerd.
 Vitale en maatschappelijk betrokken                            In 2021 is met 14 sportverenigingen een
 sportverenigingen dragen bij aan de opvoedkracht               ontwikkelproces gestart.
 van dorpen en wijken
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                              62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>Taakveld 5.2 Sportaccommodaties
 Doel                                               Prestatie
 Onze sportaccommodaties zijn goed exploitabel,     Het inzicht in de bezettingsgraad, de 0-meting
 duurzaam, functioneel en eigentijds voor nu en in  verduurzaming en de onderhoudsplanning van de
 de toekomst en hebben tevreden gebruikers          sportaccommodaties is nog niet samengebundeld. De
                                                    routekaart verduurzaming sportaccommodaties kan
                                                    afstemming krijgen met IHP Onderwijs dat in
                                                    september 2021 is vastgesteld.
                                                    Er wordt integraal gewerkt aan de voorbereiding van
                                                    de nieuwbouw van sporthal Emmer-Compascuum
                                                    (verwachting gereed 2023), de aanleg van het
                                                    wielerparcours ‘de Muur’ is medio 2021 afgerond en
                                                    het verduurzamen van het zwembad De Slagen heeft
                                                    enige vertraging opgelopen. De verwachting is dat dit
                                                    in 2022 gereed is.
                                                    De voorbereidingen lopen en begin 2022 start de
                                                    aanbesteding voor de sportparken in Emmer-
                                                    Compascuum en Nieuw-Amsterdam/Veenoord.
 Iedereen de mogelijkheid bieden om deel te nemen   Er zijn vijf 1/3 regelingen verstrekt en er is vooroverleg
 aan sportief bewegen, sport of topsport            met veel nieuwe gegadigden. Voor het revolverend
                                                    fonds (bedoeld voor verduurzaming van
                                                    sportaccommodaties) zijn geen aanvragen
                                                    binnengekomen. Het revolverend fonds is een lening
                                                    en geen subsidie.
                                                    Prestatie-indicatoren: Aantal aanvragen 1/3 regeling is
                                                    vijf. Voor het revolverend fonds zijn geen aanvragen
                                                    binnengekomen in 2021.
Taakveld 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
 Doel                                               Prestatie
 Een divers cultuuraanbod dat dichtbij en           In 2021 hebben we ons ingezet voor het behouden en
 bereikbaar is voor alle inwoners                   ontwikkelen van samenwerkingsverbanden op lokaal,
                                                    provinciaal en noordelijk niveau (Emmense culturele
                                                    partners, VDG en We the North).
                                                    We hebben nieuwe culturele initiatieven in onder
                                                    andere het Rensenpark ondersteund. Zo hebben we
                                                    uitvoering gegeven aan de regeling Impuls Rensenpark
                                                    i.s.m. het VSBfonds.
 Effectindicatoren: Cultuurmonitor indicatoren      In 2021 is de cultuurmonitor uitgevoerd. De resultaten
 waardering en deelname                             zijn te vinden op gemeente.emmen.nl/cultuur.
 Kunst, cultuur en erfgoed leveren een bijdrage aan In 2021 is gestart met ontwikkeltrajecten om te
 het sociaal domein, de leefbaarheid en de economie stimuleren dat cultureel erfgoed rond Van Gogh en het
 van Emmen                                          veengebied zichtbaar en beleefbaar wordt.
                                                    In 2021 is uitvoering gegeven aan een interactief
                                                    beleidsproces om te komen tot een nieuwe cultuurnota
                                                    die verbinding heeft met jeugd, vrije tijdseconomie en
                                                    erfgoed. De cultuurnota is in december 2021
                                                    vastgesteld.
                                                    Prestatie-indicatoren: Aantal toekenningen
                                                    initiatievenbudget / Buurtcultuurfonds: Totaal 24
Taakveld 5.6 Media
 Doel                                               Prestatie
 Inwoners van Emmen weten de bibliotheek Emmen      In 2021 zijn door Bibliotheek Emmen en De
 te vinden in hun culturele en maatschappelijke     Kunstbeweging belangrijke stappen gezet om samen
 ontwikkeling.                                      verder te gaan in een nieuwe organisatie. Per 1 januari
                                                    2022 zijn de krachten gebundeld in één stichting. Er
                                                    zijn gesprekken gevoerd met Openbare Bibliotheek
                                                    Emmen over huisvesting. Dit traject loopt door in
                                                    2022.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                      63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>Indicatoren
De onderstaande tabel geeft de realisatie van de bij de begroting 2021 opgenomen indicatoren weer, met
daarbij ook historische informatie.
Effectindicatoren                                                    2018      2019            2020         2021
Het percentage lid van een sportvereniging                            25%      25%             25%           25%
Percentage niet sporters                                                                       63%           63%
Cultuurmonitor beleven                                                  6,7      6,8             6,8
Cultuurmonitor deelname                                               48%      41%             41%           47%
Prestatie-indicatoren
Aantal aanvragen 1/3 regeling                                              4       2               7             5
Aantal aanvragen revolverend fonds                                         1       2               2             0
Toegekende aanvragen
initiatievenbudget/buurtcultuurfonds                                     19      20              20            24
Wat heeft het gekost?
De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van
de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage C van de jaarrekening is op
hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich heeft ontwikkeld en is een verschillenanalyse op
detailniveau opgenomen.
Taakveld                                                    Primitieve        Begroting              Rekening        Verschil
 (Bedragen * €1.000)                                        begroting
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie            5.521             6.656                6.667        -11
Media                                                                  2.606             2.628                2.609         19
Sportaccommodaties                                                     8.413             8.472                8.308        164
Sportbeleid en activering                                              1.269             1.114                1.119         -5
Totaal lasten                                                        17.809           18.870                 18.702       167
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie                11              196                   244        48
Media                                                                     100              100                   100         0
Sportaccommodaties                                                     2.315             2.045                2.348        303
Sportbeleid en activering                                                  17               17                    85        68
Totaal baten                                                           2.443            2.359                 2.778       419
Mutatie reserves                                                         -215           -1.123                  -831      -292
Saldo Sport en Cultuur (netto)                                       15.152           15.388                 15.094       294
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                                         64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>Programma 9 – Sociaal domein
Ontwikkelingen in 2021
Stichting de Toegang
Stichting de Toegang handelt in opdracht van het college op basis van een lumpsum budget. De taken
omvatten primair de toegang (het zogenaamde op- en afschalen) tot hulp-op-maat in het kader van de
Wmo en de Jeugdwet, inclusief regie op veiligheid, cliëntondersteuning en casusregie en de toegang tot
gemeentelijke schulddienstverlening. Secundaire taken zijn verbindingen leggen met de zorg- en
veiligheidsketen en het voorliggend veld. Over het geheel genomen weet de stichting meer en meer binnen
het budget te blijven. In 2021 zijn er spanningen opgetreden rondom het tijdig behandelen van aanvragen
voor Wmo en Jeugd, waardoor de dienstverlening naar inwoners onder druk kwam staan. Voor de
oplossingen is nadrukkelijk verbinding gezocht in de keten met aanbieders en maatschappelijke partners.
Dit heeft ertoe geleid dat knelpunten rondom de dienstverlening zijn opgelost of zijn verbeterd.
Hoewel de stichting steeds beter invulling geeft aan haar taken, ligt er daarnaast een opgave om de basis op
orde te brengen in overeenstemming met het rapport ‘evaluatie toegangsproces’. Om hier gevolg aan te
geven is in het najaar van 2021 het Programma ‘Verbinden en Versnellen’ gestart. De Toegang en de
gemeente werken hierin gezamenlijk aan verbeteringen. In het najaar van 2021 zijn de doorlooptijden voor
Wmo-aanvragen dermate opgelopen, dat deze niet langer binnen de wettelijke termijnen behandeld
werden en er een stuwmeer aan aanvragen ontstond. In goede samenwerking tussen aanbieders, de
gemeente en De Toegang is dit opgepakt en zijn de aanvragen weggewerkt. Inmiddels zijn de
doorlooptijden weer conform afspraak.
Woningaanpassingen
De kosten van (grote) woningaanpassingen zijn flink toegenomen. Dit is deels te verklaren uit externe
effecten met betrekking tot de woningmarkt en gestegen bouwkosten. Daarnaast is het een effect van het
abonnementstarief. Met de woningcorporaties zijn afspraken gemaakt over de duurzame inzet van
aangepaste (huur)woningen. Het thema zal ook worden meegenomen in de op te stellen woonzorgvisie in
2022.
Mantelzorgbeleid
Het mantelzorgbeleid is in 2021 herijkt en vastgesteld door de raad voor de periode 2021-2024. Het
mantelzorgbeleid kent 3 pijlers: waarderen, ondersteunen, en bewustwording creëren. In het kader van
bezuinigingen is het mantelzorgcompliment verlaagd naar € 50 zodat het bedrag de komende jaren stabiel
kan blijven ook bij een toenemend aantal aanvragen. We hebben in 2021 voor het eerst deelgenomen aan
de week van de jonge mantelzorger en hebben toenemend meer aandacht voor de positie van jonge
mantelzorgers.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                           65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>Beschermd Wonen
Binnen beschermd wonen spelen momenteel een aantal grote ontwikkelingen.
•    Op 1 januari 2020 is de Wet langdurige zorg (Wlz) opengesteld voor mensen met psychische
     problematiek. Dit betekent deels een verschuiving van de doelgroep die nu Beschermd Wonen vanuit
     de Wmo ontvangt. Een groot deel van de Emmense Beschermd Wonen populatie is in 2021
     overgegaan naar de Wlz. Daarnaast betekent dit ook een financiële verschuiving. Hiertoe is op
     voorhand een uitname gedaan in het budget. In eerste instantie is deze uitname gebaseerd op circa
     30% van de Emmense Beschermd Wonen populatie, in de praktijk blijkt echter dat het gaat om circa
     50%. De definitieve nacalculatie is meegenomen in de septembercirculaire 2021.
•    In de WLZ zijn de eisen strenger dan de Wmo. Dit brengt het risico met zich mee dat er op termijn
     inwoners uit de WLZ worden gezet als gevolg van slecht gedrag en terecht komen in de
     Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang.
•    Vanaf 2023 worden individuele gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering van Beschermd
     Wonen. Vooralsnog is Emmen centrumgemeente namens Coevorden en Borger-Odoorn. Budgetten
     voor de instroom van Beschermd Wonen zullen vanaf 2023 via de individuele gemeenten lopen. In
     centrumgemeente Emmen is een projectleider aangesteld die dit proces voorbereid. In 2021 is in dat
     kader de Regiovisie Beschermd Wonen & Maatschappelijke Opvang opgesteld. Dit betreft een
     uitwerking van de Norm van Opdrachtgeverschap. In 2022 worden vraagstukken t.a.v. de inrichting
     van Beschermd Wonen nader uitgewerkt en vastgelegd in een overeenkomst. De intentie van de
     BOCE-gemeenten is om gezamenlijk verder te werken.
•    Vanaf 2020 wordt binnen Beschermd Wonen gewerkt met een modulaire productstructuur en
     meerdere ambulante vormen van Beschermd Wonen. De nieuwe structuur heeft een gunstig
     inhoudelijk en financieel effect. Hiermee is het mogelijk om meer maatwerk te leveren. In 2021 was
     daardoor minder instroom in de zware vormen van Beschermd Wonen.
Reserve Beschermd Wonen
Voor Beschermd Wonen is in BOCE-verband een convenant afgesloten. Hierin staat dat er een reserve
wordt gevormd bij overschot van het budget. De afgelopen jaren waren er geen overschotten, maar een
nadeel. In de aanloop naar de decentralisatie is de bestemmingsreserve bij Berap II van 2021 alsnog
ingesteld. De voor- en nadelen op Beschermd Wonen lopen via deze reserve. Over de besteding van deze
reserve worden nadere afspraken gemaakt in relatie tot de decentralisatie en besproken met de
regiogemeenten. In 2023 wordt een nieuw convenant aangegaan. Er zal dan ook worden bezien of en hoe
nadelen uit het verleden verrekend worden met de reserve.
Reserve Maatschappelijke Opvang/Vrouwenopvang
Voor Maatschappelijke Opvang (MO) en Vrouwenopvang (VO) ontvangen wij als centrumgemeente
rijksmiddelen. Deze middelen zijn bedoeld om in de regio in te zetten. In 2021 zijn extra structurele
rijksmiddelen ontvangen. Het gaat om een bedrag van circa € 1 miljoen per jaar. Uit deze rijksmiddelen is
de extra inzet Veilig Thuis bekostigd. Hiervoor is eind 2021 een plan opgesteld. Daarnaast is er in 2021
extra ingezet op opvang en begeleiding bij dak- en thuisloosheid en huiselijk geweld of het voorkomen
hiervan. De nog niet bestede middelen zijn gestort in een bestemmingsreserve zodat deze beschikbaar
blijven voor het bestemde doel.
Hulpmiddelen
Sinds 1 augustus 2021 is er een nieuwe gecontracteerde leverancier voor hulpmiddelen. Na zeven jaar heeft
Welzorg dit als uitkomst van een aanbesteding overgedragen aan Medipoint. De overgang is soepel
verlopen en inwoners hebben geen hinder ondervonden van de wisseling van aanbieder.
Reserve brede aanpak dak- en thuisloosheid
In het kader van de brede aanpak dak- en thuisloosheid is middels een plan van aanpak incidenteel
een bedrag van € 1.583.000 toegekend aan de regio. In 2021 is een start gemaakt met alle projecten in het
kader van de brede aanpak dak- en thuisloosheid. De uitvoering van deze projecten loopt door in 2022. De
niet bestede middelen zijn gestort in een bestemmingsreserve en meegenomen naar 2022. Deze middelen
worden ingezet bij de uitvoering van de projecten in 2022.
Jeugd
•    In 2021 is een verdere daling van het aantal cliënten en voorzieningen zichtbaar. Aan de andere kant
     ontstaan er binnen de jeugdhulpregio wachtlijsten bij de specialistische zwaardere vormen van
     jeugdhulp. Met name binnen de Jeugd GGZ. De veronderstelling is dat deze ontwikkelingen voor een
     deel toe te schrijven zijn aan de coronapandemie en de effecten van de daaruit voortvloeiende
     maatregelen.
•    De wachtlijsten en druk op de specialistische jeugdhulp heeft effect op de contractueel afgesproken
     omzetbegrenzing bij betrokken jeugdhulpaanbieders. Door de toenemende hulpvraag is de
     omzetbegrenzing sneller bereikt. In 2021 is daarom de keuze gemaakt de omzetbegrenzing voor een
     aantal aanbieders incidenteel te verhogen. Daarnaast is er vanuit de specialistische GGZ ook gebruik
     gemaakt van landelijke SPUK middelen. Dit is echter financieel nog niet terug te zien in de totale
     omzet jeugdhulp. Deze is ten opzichte van 2020 nagenoeg gelijk gebleven. Doordat er behoedzaam is
     begroot ontstaat wel een financieel voordeel.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                           66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>•    Binnen de verschillende zorgvormen van jeugdhulp (o.a. verblijf, individuele behandeling,
     dagbesteding en begeleiding en gezinsbehandeling) is geen sprake van grote verschuivingen. Binnen
     de zorgvormen zelf is echter wel sprake van een verschuiving in de gradatie van zorgzwaarte. De
     doorlooptijd van de zorgduur (aantal maanden in zorg) is eveneens toegenomen. Een en ander vraag
     echter om een verdere analyse.
•    In 2021 is lokaal ingezet op transformatie. Vanuit de actielijnen zoals opgenomen in Perspectief op
     Jeugd heeft de implementatie plaatsgevonden van: inzet gezinscoaches, uitbreiding
     Praktijkondersteuner Huisartsen en de verbinding inzet jeugdhulp en passend onderwijs. In de
     komende jaren wordt deze transformatiebeweging verder uitgebreid en vormgeven. Hierbij wordt
     gebruik gemaakt van het Dashboard Jeugd voor analyse en monitoring. Bovendien gaan we met onze
     regiogemeenten benchmarken middels een regionaal Dashboard Jeugd, waardoor we ontwikkelingen
     en trends kunnen signaleren en vergelijken. Daarnaast wordt in 2022 incidenteel extra ingezet om de
     (na)effecten van corona op het welzijn van jeugdigen zoveel mogelijk te beperken.
Ambulantisering
Een doel van de gemeente is dat inwoners met (ernstige) psychische aandoeningen zo veel mogelijk
kunnen deelnemen aan en wonen in de maatschappij. Het streven is: minder en kortere psychiatrische
opnamen en gelijktijdig verbetering van de ambulante zorg en ondersteuning. Dit vraag om goede
samenwerking tussen gemeenten, zorgverzekeraars, zorgaanbieders en andere maatschappelijke partners.
De toenemende ambulantisering vraagt ook om draagkracht van wijken en buurtgenoten. Toenemende
spanning en overlast is hierbij een risico. De afbouw van de GGZ-bedden en de wachtlijst-problematiek bij
de GGZ geven extra druk op de veiligheid in wijken en dorpen.
Arbeidsparticipatie
Het aantal inwoners met een uitkering wordt steeds minder. De instroom is gedaald. Daarnaast neemt de
uitstroom verder toe. De instroom is te relateren aan de huidige krapte op de arbeidsmarkt. De uitstroom
uit de uitkering is daarentegen niet zo vanzelfsprekend. Door de huidige krapte heeft vooral de doelgroep
met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt (doelgroep B) een uitkering op basis van de participatiewet.
De hogere uitstroom ten opzichte van 2020 wijst erop dat de integratie-instrumenten van Menso werken.
Daarnaast is er - volgens de benchmark – in de gemeente Emmen sprake van meer uitstroom naar werk
dan in vergelijkbare gemeenten. Tevens is het aantal inwoners met participatie-uitkering gemiddeld meer
gedaald, dan bij vergelijkbare gemeenten.
In het licht van deze ontwikkelingen, het advies van de rekenkamercommissie en de wens van de raad om
meer in te zetten op doelgroep B, heeft de gemeente zich in 2021 meer gericht op deze doelgroep. Onder
andere door maatschappelijke partners te betrekken in het project Netwerk Emmen en het verkorten van
de wachtlijst voor beschut werk.
Capaciteit ondersteuning
De krapte op de arbeidsmarkt brengt risico's mee voor het huidige serviceniveau van ondersteuning. Zo
ontstaat er tekorten aan schoonmakers en chauffeurs voor het collectief vervoer. Ook de levering van
hulpmiddelen staat onder druk door de huidige economische situatie. Samen met aanbieders en Menso
zoekt de gemeente naar duurzame oplossingen.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                           67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>Wat hebben we gedaan en bereikt?
Doelenboom
In de navolgende doelenboom is voor dit programma per onderwerp, schematisch de relatie weergegeven
tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties/acties (wat hebben we gedaan). Bij de prestaties
is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd.
Toegang tot zorg (onderdeel van verschillende taakvelden)
 Doel                                                      Prestatie
 De toegang tot hulp en ondersteuning is                   We inventariseren met de deelnemers van de sociale
 laagdrempelig georganiseerd en inwoners worden            teams in de zes gebieden, of de inzet van sociale teams
 snel en adequaat geholpen                                 voldoet en komen tot een advies. Dit wordt onderdeel
                                                           van de opdracht van het voorliggend veld. De
                                                           uitvoering van het onderzoek is gestart in 2021. Het
                                                           advies wordt opgeleverd in het eerste kwartaal van
                                                           2022.
 Effectindicator: % gebruikers van Wmo                     Een analyse met betrekking tot de afspraken over op-
 ondersteuning dat positief is over ervaren contact        en afschalen van zorg en over casus- en procesregie
 met de toegang en gemeente en kwaliteit en effect         heeft plaatsgevonden. Met direct betrokken
 van de ondersteuning                                      (zorg)partijen dienen duidelijk afspraken over het op-
                                                           en afschalen van zorg en de verantwoordelijkheid van
                                                           casus- en procesregie te worden gemaakt.
                                                           In eerste instantie zal dit in samenhang met de aanpak
                                                           van Geweld Hoort Nergens Thuis en, de gefaseerde
                                                           ketenzorg en de MDA++ methodiek vorm gaan krijgen.
                                                           Om daarna vervolgstappen te zetten in het brede
                                                           sociaal domein. Er wordt o.a. in dit kader een
                                                           procesregisseur geworven die ook belast gaat worden
                                                           met de implementatie en het versterken van de
                                                           gemeentelijke (regie) rol.
                                                           We zijn gestart met de opvolging van de aanbevelingen
                                                           uit de evaluatie van het toegangsproces. Er is een
                                                           gezamenlijk programma gestart vanuit de gemeente en
                                                           Stichting De Toegang waarin gewerkt wordt aan de
                                                           aanbevelingen. Het programma loopt door tot het
                                                           vierde kwartaal van 2022.
 We sluiten aan op de leefwereld van de inwoner en         Er is een plan gemaakt om te komen tot inzet van een
 pakken hulpvragen in samenhang op                         gezinscoach, gericht op laagdrempelige ondersteuning
                                                           op alle levensterreinen. Sedna is aan de slag gegaan
                                                           met de concrete uitwerking van de gezinscoach op
                                                           basis van de opdracht vanuit de gemeente. De
                                                           gezinscoach is per 1 januari 2022 operationeel.
Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
 Doel                                                      Prestatie
 Er is een inclusieve samenleving waar iedereen            Er is als onderdeel van de Brede Aanpak gestart met
 onderdeel van mag en kan zijn en waaraan iedereen         het project Welkom in de Buurt dat is gericht op het
 mee kan doen                                              bevorderen van sociale inclusie en het vergroten van
                                                           acceptatie van mensen met een psychische
                                                           kwetsbaarheid. Ketenpartners in het sociaal domein
                                                           zijn opgeroepen om in dat kader goede ideeën aan te
                                                           dragen. Op basis hiervan zijn er diverse initiatieven
                                                           ingediend. De initiatiefnemers ontvangen in 2021 een
                                                           opstartsubsidie. De subsidie loopt tot en met 2022. Na
                                                           afloop wordt een verantwoording ingediend.
                                                           Er is uitvoering gegeven aan de jaaragenda
                                                           regenboogbeleid en er zijn inwonersacties uitgevoerd,
                                                           gericht op meer gevoel van veiligheid. Hier is wegens
                                                           personele wisseling en ondercapaciteit in de eerste
                                                           helft van 2021 beperktere inzet op geweest. Per
                                                           september is de personele capaciteit op orde en zijn er
                                                           meerdere inwonerinitiatieven gefaciliteerd op het
                                                           gebied van emancipatie en acceptatie van LHBT-
                                                           personen. Ondanks de coronamaatregelen hebben er
                                                           uiteindelijk meer activiteiten plaatsgevonden dan waar
                                                           op was gerekend.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                           68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre> Doel                                                 Prestatie
 Een inwoner met een hulpvraag benut het eigen        Onze inzet op mantelzorgondersteuning is herijkt.
 netwerk en de omgeving waar dat kan
Taakveld 6.4 Begeleide participatie
 Doel                                                 Prestatie
 Inwoners van de gemeente Emmen hebben een            Eind 2021 is begonnen om de wachtlijst voor beschut
 zinvolle (arbeidsmatige) dagbesteding en/of baan     werk te verkorten. Er zijn 10 extra werkplekken
                                                      gecreëerd boven op de taakstelling.
                                                      Daarnaast heeft de raad in de kadernota extra
                                                      middelen beschikbaar gesteld om extra in te zetten op
                                                      groepen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt
                                                      (doelgroep B). Menso heeft de opdracht gekregen om
                                                      hier samen met de gemeente Emmen in 2022 invulling
                                                      aan te geven.
                                                      Eind 2020 is de implementatiedatum voor de Wet
                                                      inburgering verschoven van 1 juli 2021 naar 1 januari
                                                      2022. Vooruitlopend op inwerkingtreding van de wet
                                                      per 1 januari 2022 is Menso gestart om conform de
                                                      nieuwe werkwijze van de wet te werken. Het inrichten
                                                      en inkopen van de onderwijsroute kende in 2021
                                                      landelijke invoeringsproblemen omdat er te weinig
                                                      financiële middelen beschikbaar zijn gesteld door het
                                                      Rijk. In december 2021 zijn er aanvullende middelen
                                                      beschikbaar gesteld waardoor het aanbestedingstraject
                                                      in februari 2022 weer opgestart kan worden.
Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie
 Doel                                                 Prestatie
 Er is een toename van het aantal inwoners (ook met   In 2021 is de aanzet gegeven tot een nieuw
 een arbeidsbeperking) dat op weg is naar betaald     beleidskader voor participatie. Het nieuwe
 werk, of dat betaald werkt                           beleidskader wordt integraal onderdeel van Samen
                                                      Verder in het Sociaal Domein.
                                                      Vooruitlopend hierop zijn verschillende projecten in
                                                      gang gezet zoals Netwerk Emmen van At7 (Menso en
                                                      Emco) en vanuit Europese middelen wordt er extra
                                                      ingezet op extra job- scholingscoaches.
 Effectindicator: aantal uitkeringsgerechtigden       Het regionale actieplan Perspectief op Werk is met de
 Participatiewet dat uitstroomt naar regulier werk of arbeidsmarktregio Drenthe uitgevoerd. De gemeente
 als zelfstandige                                     en Menso zijn hier onderdeel van. Dit plan is
                                                      aangepast aan de gevolgen van de coronacrisis. Het
                                                      regionale actieplan Perspectief op werk is verlengd met
                                                      een half jaar tot 1 juli 2022.
                                                      In het kader van de landelijke steun- en herstelpakket
                                                      is er in de arbeidsmarktregio Drenthe een regionaal
                                                      mobiliteitsteam ingericht voor crisisdienstverlening.
                                                      Dit team heeft als taak te voorkomen dat de
                                                      werkloosheid als gevolg van de coronacrisis toeneemt
                                                      en ondernemers belemmerd worden door gebrek aan
                                                      gekwalificeerd personeel. Het Mobiliteitsteam kan snel
                                                      en flexibel inspelen op ontwikkelingen en zoveel
                                                      mogelijk mensen van werk naar werk begeleiden.
Taakveld 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
 Doel                                                 Prestatie
 Het aanbod in het voorliggend veld sluit beter aan   Het in 2021 vastgestelde document Welzijn Op Koers
 bij de vragen van inwoners en de sociaal-            gebruiken we als kompas voor onderstaande
 maatschappelijke problemen in de gebieden            activiteiten. Er zijn afspraken gemaakt om op basis van
                                                      het dashboard Jeugd te komen tot een gemeente brede
                                                      monitoring van het sociaal domein. Er is een
                                                      onderzoek gestart naar afstemming van vraag en
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                      69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre> Doel                                        Prestatie
                                             aanbod jeugdpreventie i.s.m. partners. In de Blokken
                                             en de Monden is i.s.m. partners gewerkt aan de
                                             herijking van de gebiedsagenda. In de Velden is in het
                                             project Aan de slag met preventie op basis van data en
                                             dialoog met partners en inwoners vraag en aanbod op
                                             elkaar afgestemd.
                                             Op basis van de uitkomsten van het onderzoek "Anders
                                             denken, anders doen, betere resultaten! Transformatie
                                             in de Wmo-domeinen Schoonmaakondersteuning,
                                             Begeleiding en Beschermd wonen", is met de
                                             hoofdaanbieders een transformatieagenda gemaakt,
                                             gericht op meer (gebruik van) algemene voorzieningen
                                             en het voorliggend veld. Dit vertalen we naar
                                             (aangescherpte) opdrachten voor de hoofdaanbieders
                                             en we faciliteren de uitvoering hiervan.
                                             Transformatieagenda’s zijn opgesteld en worden actief
                                             besproken en bijgehouden met de aanbieders.
Taakveld 6.81 Geëscaleerde zorg 18+
 Doel                                        Prestatie
 Inwoners met een (psychische) kwetsbaarheid Op regionaal en lokaal niveau is inzichtelijk of en
 krijgen de juiste zorg op de juiste plek    welke effecten de afbouw van GGZ-bedden heeft op het
                                             gemeentelijk domein. Dit wordt in samenwerking met
                                             de twaalf Drentse gemeenten opgepakt. Uitwerking
                                             moet volgen in 2022.
                                             Er is een wijkgerichte aanpak in Emmen Oost waarbij
                                             welzijn, begeleiding en behandeling dicht bij de
                                             inwoners met ernstig psychiatrische aandoeningen
                                             (EPA) is georganiseerd, onder de naam Optimaal
                                             Leven. Deze aanpak sluit aan op het bestaande aanbod
                                             in het Sociaal Domein. In het najaar van 2021 is
                                             toegewerkt naar een regionaal convenant. Doel is om
                                             het convenant in Q1-2022 bestuurlijk te ondertekenen.
                                             Op lokaal niveau worden uitvoeringsafspraken
                                             gemaakt.
                                             Er zijn afspraken gemaakt met sociale partners over
                                             wie welke rol heeft bij de aanpak van huishoudens met
                                             oplopende problematiek. Vanuit het voorliggende veld
                                             zijn een aantal pilots, (o.a. gezinscoaches) gezinnen
                                             door één professional ondersteund bij vraagstukken op
                                             verschillende levensterreinen.
 Inwoners met een (psychische) kwetsbaarheid Er zijn vanuit het actieprogramma "Weer Thuis!"
 kunnen langer thuis wonen                   afspraken gemaakt met woningcorporaties en
                                             zorgaanbieders over de uitstroom uit Beschermd
                                             Wonen, Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang.
                                             Het actieprogramma bevindt zich in de afrondende
                                             fase.
                                             Als vervolg op het actieprogramma "Weer Thuis!" is er
                                             een structurele overlegtafel "Weer Thuis" ingericht. Dit
                                             volgt na ondertekening van het convenant in 2022.
                                             In samenwerking met lokale partners is een start
                                             gemaakt met de huisvesting van inwoners met een
                                             psychische kwetsbaarheid. De afspraken ten aanzien
                                             van het beschikbaar stellen van huisvesting van deze
                                             doelgroep wordt meegenomen in de
                                             prestatieafspraken.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                              70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>Taakveld 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
 Doel                                                    Prestatie
 De inwoner krijgt hulp en ondersteuning op maat,        In overleggen, afspraken en opdrachtverstrekking
 zoveel mogelijk thuis, in het gezin, op school en in    m.b.t. jeugd/transformatie is ‘normaliseren’, de
 de buurt                                                beweging van “wat heeft dit kind” naar "wat heeft dit
                                                         kind en/of deze ouders nodig", een centraal
                                                         onderwerp. Op basis van data wordt deze discussie
                                                         aangescherpt. We hebben dit op verschillende wijzen
                                                         vorm gegeven: in accountgesprekken met aanbieders,
                                                         pilots gericht op transformatie en het versterken van
                                                         de integrale verbinding zowel binnen als buiten de
                                                         Jeugdhulpketen. Dit blijven we voortzetten in 2022.
                                                         We hebben in 3 huisartsenpraktijken, in afstemming
                                                         met de Jeugd-GGZ en huisartsondersteuners van de
                                                         GGD, een pilot praktijkondersteuner GGZ Jeugd.
                                                         Onder Perspectief op Jeugd is er (financiële) ruimte
                                                         gekomen om deze inzet uit te breiden tot 8 praktijken
                                                         in 2022.
                                                         Voor jeugdigen en gezinnen waar sprake is van
                                                         ernstige opvoed- en opgroeirisico’s en voor jeugdigen
                                                         met complexe en meervoudige problematiek hebben
                                                         we verschillende (regionale) expert tafels ingericht.
                                                         Zo is er in 2021 een start gemaakt met de Drentse
                                                         Expert Tafel (DExT) en zijn er afspraken gemaakt voor
                                                         de inzet van een Reizend Specialistisch Team voor
                                                         ondersteuning bij complexe casussen.
Taakveld 6.82 Geëscaleerde zorg 18-
 Doel                                                    Prestatie
 Kinderen groeien veilig en gezond op, zo veel           Er ligt een vertaling van het regionale
 mogelijk in hun eigen omgeving                          uitvoeringsprogramma "Geweld hoort nergens thuis"
                                                         naar doelen en resultaten gemeente Emmen. Dit omvat
                                                         onder andere een ontwikkelplan gericht op het
                                                         tegengaan van huiselijk geweld en
                                                         kindermishandeling. Het lokale plan is in de
                                                         afrondende fase. Inzet was om het plan in 2021 vast te
                                                         stellen. Door ziekte en capaciteitsgebrek is dit echter
                                                         niet gelukt. Het plan zal nu in 2022 door het college
                                                         worden vastgesteld waarna uitvoering en
                                                         implementatie zullen plaatsvinden.
 Effectindicator: Het aantal jeugdigen dat jeugdhulp
 krijgt neemt af (er vindt een verschuiving plaats van
 ‘zware, specialistische’ jeugdhulp naar ‘lichtere’ vrij
 toegankelijke ondersteuning, in de eigen omgeving)
Taakveld 7.1. Volksgezondheid
 Doel                                                    Prestatie
 We passen de brede benadering van ‘positieve            In 2021 is de strategienota Emmen 2030 vastgesteld
 gezondheid’ toe                                         waar het sociaal domein onderdeel van is. In 2022
                                                         volgt de herijking van “samen verder in het sociaal
                                                         domein 2017-2021”. Hierin geven we verdere betekenis
                                                         aan het gedachtegoed van positieve gezondheid.
                                                         In 2021 zijn de contouren opgesteld voor een lokaal
                                                         preventieakkoord. In 2022 zal het akkoord worden
                                                         ondertekend en in uitvoering worden gebracht.
 Er is goede en bereikbare gezondheidszorg voor          "Welzijn op recept" is geïmplementeerd in één gebied,
 inwoners                                                waarbij huisartsen kunnen verwijzen naar de
                                                         welzijnsketen in plaats van naar de medische keten. In
                                                         september vond de kick-off plaats en zijn de pilots
                                                         gestart van Welzijn op Recept . Er is regelmatig
                                                         afstemming ten aanzien van de voortgang met de
                                                         welzijnscoach, Sedna, huisartsen en Proscoop.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                           71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre> Doel                                                         Prestatie
                                                              We hebben huisartsen ondersteund bij het maken van
                                                              een plan gericht op toekomstbestendige
                                                              huisartsenzorg. Een kerngroep bestaande uit leden van
                                                              de ZODHC en de gemeente heeft een visiedocument
                                                              opgesteld met daarin verschillende actielijnen. In 2022
                                                              zal door de leden van de ZODHC een prioritering
                                                              worden aangebracht en op basis hiervan gestart
                                                              worden met de uitvoering.
Indicatoren
De onderstaande tabel geeft de realisatie van de bij de begroting 2021 opgenomen indicatoren weer, met
daarbij ook historische informatie.
Effectindicatoren                                             2018          2019      2020         2021
Aantal uitkeringsgerechtigden Participatiewet dat              480           438        363         434
uitstroomt naar regulier werk of als zelfstandige.
Aantal jeugdigen dat jeugdhulp ontvangt neemt af              3330          3200      3037         2974
% gebruikers Wmo ondersteuning dat positief is over              71           76         78           77
ervaren contact met De Toegang, kwaliteit van
ondersteuning en effect van de ondersteuning
Wat heeft het gekost?
De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van
de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage C van de jaarrekening is op
hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich heeft ontwikkeld en is een verschillenanalyse op
detailniveau opgenomen.
Taakveld                                   Primitieve        Begroting           Rekening         Verschil
 (Bedragen * €1.000)                       begroting
Arbeidsparticipatie                                  10.882            14.406              14.424       -18
Begeleide participatie                               26.433            26.967              26.928        39
Geescaleerde zorg 18+                                17.398            12.427              12.216       211
Geescaleerde zorg 18-                                   401               401                 401         0
Maatwerkdienstverlening 18+                          33.246            33.945              32.996       950
Maatwerkdienstverlening 18-                          36.537            36.062              33.693     2.369
Maatwerkvoorzieningen (WMO)                           6.020             6.608               6.431       176
Samenkracht en burgerparticipatie                     5.885             6.876               6.449       428
Volksgezondheid                                      12.407            14.161              14.044       117
Wijkteams                                             2.659             2.841               2.681       161
Totaal lasten                                      151.867          154.694              150.261     4.433
Arbeidsparticipatie                                        0              591                 560       -31
Begeleide participatie                                     0                0                  20        20
Geescaleerde zorg 18+                                   829               889                 626      -263
Maatwerkdienstverlening 18+                             900               928                 748      -180
Maatwerkdienstverlening 18-                                0               61                  82        21
Maatwerkvoorzieningen (WMO)                             198               198                 141       -57
Samenkracht en burgerparticipatie                       112               212                 256        44
Volksgezondheid                                            0              911                 242      -670
Wijkteams                                                  0              134                   0      -134
Totaal baten                                          2.038            3.925               2.674    -1.251
Mutatie reserves                                          -8            1.398               1.341        57
Saldo Sociaal Domein (netto)                       149.821          152.167              148.928     3.239
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                             72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>Programma 10 – Bedrijfsvoering en inkomstenbronnen
Ontwikkelingen in 2021
Taakstelling op de bedrijfsvoering gerealiseerd
De taakstelling op de bedrijfsvoering is bij de kadernota 2021 vastgesteld en liep op van € 1,3 miljoen in
2021 naar € 2,3 in 2024 en verder. De forse inspanningen voor de invulling van de taakstelling op de
bedrijfsvoering en de doorontwikkeling van de organisatie (waaronder de vergroting van de efficiency en
de wendbaarheid) zijn in elkaars verlengde opgepakt en voorzien van concrete maatregelen. Dit alles heeft
ertoe geleid dat de vastgestelde taakstelling meerjarig is gerealiseerd. Voor 2021 is er sprake van een
overrealisatie, hetgeen een voordeel geeft in de jaarrekening.
Cao-afspraken over 2021
Jaarlijks worden de te verwachte loonstijgingen centraal begroot op een stelpost. Deze stelpost wordt naar
rato toegerekend aan de betreffende teams. Vanwege het aflopen van de huidige cao op 1 januari 2021 is
voor het jaar 2021 een stelpost van € 1,5 miljoen (ruim 2%) loonstijging begroot. Eind januari jl. is de
nieuwe cao vastgesteld en zijn de effecten ervan voor 2021 inzichtelijk geworden. Het blijkt dat op de
eerder begrote stelpost in 2021 een bedrag van € 0,3 miljoen over blijft.
Risico/onzekerheid personeel
In 2021 is het merendeel van de interne gemeentelijke vacatures middels eigen werving ingevuld. De
krapte op de arbeidsmarkt heeft het afgelopen jaar invloed gehad op doorlooptijd van vacatures. Het
werven binnen bepaalde domeinen blijkt lastiger dan voorheen. Dit doet zich bijvoorbeeld voor bij de
vakgebieden ICT, Ruimtelijke Ontwikkeling en het werven van beleidsmedewerkers en projectleiders. Dit
heeft bij bepaalde onderdelen geleid tot vrijval van loonsom en uitstel van werkzaamheden. Voor 2021 is
hierop geanticipeerd door (deels) gebruik te maken van extra inhuur. Bij de Berap II 2021 is vanuit de
middelen bedrijfsvoering een storting gedaan in de reserve bedrijfsvoering van € 1 miljoen. Daarnaast is er
bij de jaarrekening 2021 sprake van een aanvullend niet-benut deel van de loonsom hetgeen een voordeel
geeft in 2021. Door het voornoemde is het balanceren tussen de schaarste aan middelen en mensen
enerzijds en de uitvoering van de taken en de dienstverlening op het gewenste niveau anderzijds. De krapte
op de arbeidsmarkt vraagt van de gemeente een ander visie op werving & selectie. Deze nieuwe visie is
uitgewerkt in een aanpak die nu al wordt geïmplementeerd.
Risico/onzekerheid ICT-apparatuur
In heel 2021 is er sprake geweest van het moeizaam kunnen leveren van de nodige ICT-apparatuur. Terwijl
wereldwijd de vraag naar chips stijgt (nieuwe toepassingsmogelijkheden, groei in thuiswerken,
verdergaande digitalisering en automatisering), kunnen fabrikanten minder produceren als gevolg van de
coronacrisis en andere leveringsproblemen. Dit heeft voornamelijk effect op ICT-projecten die hiervan
afhankelijk zijn. Hierdoor zijn er incidentele voordelen op de kapitaallasten gerealiseerd. Experts
verwachten dat de leveringsproblemen nog wel aanhouden tot in de tweede helft van 2022.
Informatieveiligheid en privacy
We zien de dreiging op de veiligheid van aan ons toevertrouwde gegevens sterk toenemen. Incidenten
hebben steeds ingrijpendere gevolgen en er is geen standaardoplossing. In 2021 zijn een aantal incidenten
geweest die een grote claim op onze inzet heeft gelegd waarmee de impact op de dienstverlening beperkt is
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                            73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>gebleven. Meest recente was de wereldwijde kwetsbaarheid in Log4J eind 2021. Deze ontwikkeling
versterkt de behoefte aan detectie- en controlemogelijkheden (logging en monitoring) evenals
continuïteitsmanagement, met als belangrijk aandachtspunt het vinden van aansluiting op de bestaande
crisisorganisatie, zoals de GRIP-structuur. Onderzocht wordt of de gemeentelijke informatiebeveiligings-
en privacy-organisatie, passend bij het dreigingsbeeld, nog robuuster neergezet moet worden. Dit zal naar
verwachting invloed hebben op benodigde capaciteit en middelen.
In 2021 zijn er belangrijke stappen gezet op het gebied van informatieveiligheid en privacy. Er is uit intern
en extern onderzoek gebleken dat de gemeente nog niet op het gewenste niveau zit. Zowel het jaarplan
informatiebeveiliging 2022 als het actieplan privacy 2021-2022 hebben ambitieuze doelstellingen om een
flinke stap voorwaarts te zetten. Ook in de jaren daarna zal het structureel inzetten op capaciteit en
middelen voor informatiebeveiliging en privacy van belang zijn.
Omvang gemeentefonds
Van groot belang voor de financiële positie van de gemeente is de omvang van het gemeentefonds. De raad
is door middel van raadsbrieven geïnformeerd over de effecten van de circulaires. Voor 2021 heeft het Rijk
incidenteel extra geld voor gemeenten beschikbaar gesteld door middel van het bevriezen van de
opschalingskorting3. Ook hebben zijn in 2021 extra rijksmiddelen voor jeugdhulp ontvangen. Daarnaast is
er meer ruimte in het BTW Compensatiefonds.
De effecten van de circulaires op het resultaat 2021 zijn:
•     meicirculaire 2021 een voordeel van € 3,4 miljoen
•     septembercirculaire 2021 een voordeel van € 0,2 miljoen
•     decembercirculaire 2021 een voordeel van € 0,6 miljoen.
Naast deze genoemde effecten van de circulaires is er in 2021 ook sprake geweest van vrijval van voor 2021
ontvangen/begrote middelen taakmutaties/decentralisatie- en integratie-uitkeringen die niet zijn besteed.
Herverdeling van het gemeentefonds
De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) heeft zijn consultatierapport bij het aangepaste verdeelmodel
van het gemeentefonds gepubliceerd. De VNG heeft het Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (BZK) om een reactie gevraagd alvorens te willen starten met de eigen consultatie. BZK
heeft in een reactie laten weten content te zijn met de adviezen van de ROB, maar wil het huidige
herverdeelvoorstel niet aanpassen. De minister van BZK heeft laten weten de herverdeling met ingang van
2023 door te willen voeren en gelijktijdig diverse onderzoeken te willen starten voor eventuele
aanpassingen op termijn. Op een door de VNG ingelaste ledenvergadering van 13 januari 2022 is op dit
punt besloten om BZK dringend te adviseren om bij de invoering van het nieuwe verdeelmodel volledig
recht te doen aan adviezen van de ROB en te borgen dat er draagvlak is bij gemeenten voor een gewijzigd
model. Ook wordt BZK gevraagd indien invoering per 1 januari 2023 niet mogelijk is om gemeenten die
hier nadeel van ondervinden (gemist voordeel) te compenseren tot het moment van daadwerkelijk
invoeren.
Versterken weerstandsvermogen
In 2021 wordt, in overeenstemming met de begroting, een bedrag van € 3,4 miljoen in de algemene reserve
gestort. Verder wordt het jaar 2021 afgesloten met een positief resultaat, dit resultaat wordt ook aan de
algemene reserve toegevoegd. De komende jaren zal de gemeente verder blijven werken aan het versterken
van het weerstandsvermogen. Enerzijds door het jaarlijks storten in de algemene reserve en anderzijds
door behoedzaam begroten.
3 De opschalingskorting is een door het rijk ingeboekte bezuiniging op het gemeentefonds. Het idee daarachter was dat
veel gemeenten zouden moeten samengaan/opschalen en dat daarmee flinke besparingen zouden worden gerealiseerd.
Deze opschaling heeft in werkelijkheid niet plaats gevonden. De korting is echter wel blijven staan.
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                                     74
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>Wat hebben we gedaan en bereikt?
Doelenboom
In de navolgende doelenboom is voor dit programma per onderwerp, schematisch de relatie weergegeven
tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties/acties (wat hebben we gedaan). Bij de prestaties
is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd.
Taakveld 0.4 Overhead
 Doel                                                      Prestatie
 Als betrouwbare overheid handelen wij                     In 2021 is in opdracht van het college fors ingezet op
 binnen(wettelijke) kaders                                 sturing en extra capaciteit op de onrechtmatigheid op
                                                           inkoop en aanbestedingen. De verwachting is dat
                                                           hierdoor de mate van onrechtmatigheid is verminderd.
                                                           Het resultaat hiervan zal echter pas zichtbaar worden
                                                           na 1 januari 2022. Ook in 2022 zal volle aandacht
                                                           blijven voor het verbeteren van de rechtmatigheid op
                                                           inkoop en aanbestedingen.
                                                           We zetten in op het doorlopend versterken van
                                                           informatieveiligheid en privacy zodat we kunnen
                                                           voldoen aan de normen van de BIO (Baseline
                                                           Informatiebeveiliging Overheid) en de wettelijke
                                                           verplichting vanuit de AVG (Algemene verordening
                                                           gegevensbescherming). Hierin zijn inmiddels
                                                           belangrijke stappen voorwaarts gezet, maar er is ook
                                                           nog een lange weg te gaan. Daarbij nemen taken op het
                                                           gebied van informatiebeveiliging en privacy toe,
                                                           overeenkomstig de toename van het dreigingsbeeld. In
                                                           het jaarplan informatieveiligheid 2022 worden de
                                                           randvoorwaarden en de belangrijkste speerpunten en
                                                           acties voor 2022 beschreven.
                                                           Eind juni heeft het Ministerie van BZK aangegeven de
                                                           invoering van de rechtmatigheidsverantwoording door
                                                           het college met minimaal één jaar uit te stellen. Dit
                                                           betekent dat de rechtigmatigheidsverklaring pas in
                                                           2022 door het college zal worden vastgesteld.
 Effectindicator: Goedkeurende                             Zoals hierboven al aangegeven zal de onrechtmatigheid
 accountantsverklaring                                     van inkoop en aanbesteding pas in het jaar 2022
                                                           substantieel afnemen. Hierdoor is het de verwachting
                                                           dat we voor het jaar 2021 geen goedkeurende
                                                           accountantsverklaring krijgen voor het onderdeel
                                                           rechtmatigheid.
 Het zijn van een slagvaardige en wendbare                 Om de slagvaardigheid en wendbaarheid van onze
 organisatie in een veranderende samenleving               organisatie te vergroten, is meer focus aangebracht in
                                                           de gesprekken met het management en de
                                                           medewerkers. Doel om zo sneller dan voorheen te
                                                           anticiperen om externe ontwikkelingen, die in invloed
                                                           zijn op onze organisatie, teams en medewerkers.
                                                           Hierbij wordt onder andere ondersteuning vanuit HR
                                                           gegeven op zaken als SPP, de gesprekscyclus,
                                                           loopbaanontwikkeling en werving & selectie.
                                                           Er ligt een concept opdracht doorontwikkeling
                                                           werkconcept “werken daar waar het werk is”. Doel
                                                           hierbij is om plaatsonafhankelijk werken in te zetten
                                                           om integraler te werken en de afstand tussen onze
                                                           organisatie en onze inwoners te verkleinen. Het
                                                           concept wordt verder uitgewerkt op consequenties en
                                                           maatregelen waaronder de noodzakelijk investeringen
                                                           in faciliteiten.
                                                           Visie en strategie op informatisering is vertaald naar
                                                           een meerjarenplan inclusief een structuuraanpassing,
                                                           waarvan de realisatie in 2021 is gestart.
                                                           In 2021 zijn wij gestart met het programma
                                                           ‘Opgavegericht werken’. Met dit programma werken
                                                           wij als organisatie aan flexibeler handelen bij de
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                            75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre> Doel                                                            Prestatie
                                                                 vraagstukken die op ons afkomen (meer loslaten van
                                                                 de vaste teamindeling).
                                                                 Prestatie-indicator: 5 teams hebben het proces "teams
                                                                 aan zet" doorlopen (conform doelstelling).
                                                                 Prestatie-indicator: het VTO-budget is als gevolg van
                                                                 corona voor 77% benut (doelstelling > 95%).
Taakveld 0.8 Overige baten en lasten
 Doel                                                            Prestatie
 Het zijn van een financieel gezonde gemeente                    Volgens de normen van de beleidsnota
                                                                 weerstandsvermogen wordt in 2021 € 3,4 miljoen in de
                                                                 algemene reserve gestort. Aanvullend vindt bij de
                                                                 jaarrekening 2021 nog een storting plaats als gevolg
                                                                 van een verwacht positief resultaat.
 Effectindicator: Uiterlijk 2024 voldoet het                     Na de storting van het jaarrekeningresultaat 2021
 weerstandsvermogen aan de norm ruim voldoende                   voldoet het weerstandsvermogen weer aan de norm.
                                                                 Prestatie-indicator: De algemene reserve is eind 2024
                                                                 minimaal 3% van de totale lasten (± € 12,6 miljoen).
                                                                 Op basis van de huidige prognoses (opgesteld bij de
                                                                 begroting 2022) is deze doelstelling eind 2023
                                                                 gerealiseerd.
Indicatoren
De onderstaande tabel geeft de realisatie van de bij de begroting 2021 opgenomen indicatoren weer, met
daarbij ook historische informatie.
Effectindicatoren                                               2018         2019         2020            2021
Goedkeurende accountantsverklaring rechtmatigheid                 nee         nee          nee              nee
Uiterlijk 2024 voldoet het weerstandsvermogen aan de
norm ruim voldoende (dat is nu ca. € 30,2 miljoen)                 7,8        10,6         20,0            40,0
                                                                  nee         nee          nee                ja
Prestatie-indicatoren
5 teams doorlopen proces "teams aan zet"                           nvt          nvt           2                5
VTO-budget is voor 95% benut                                     75%        102%          60%              77%
De algemene reserve is eind 2024 minimaal 3% van de
totale lasten (ca. € 12,6 mln.)                                   -1,4          3,4         6,3            26,0
                                                                  nee         nee          nee                ja
Wat heeft het gekost?
De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van
de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage C van de jaarrekening is op
hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich heeft ontwikkeld en is een verschillenanalyse op
detailniveau opgenomen.
Taakveld                                             Primitieve          Begroting         Rekening         Verschil
 (Bedragen * €1.000)                                 begroting
Algemene uitkering                                              1.588                 445              127        318
Belastingen Overig                                                468                 467              440         27
OZB woningen                                                    1.426               1.583            1.480        103
Overhead                                                       37.980              38.032           37.218        814
Overige baten en lasten                                         2.633               3.986            2.580      1.406
Treasury                                                       -2.183                -173              807       -980
Vennootschapsbelasting                                              0                   0              172       -172
Totaal lasten                                                 41.912              44.340           42.825      1.516
Algemene uitkering                                            246.043            263.246           263.267         21
Belastingen Overig                                                345                  81              106         25
OZB woningen                                                   16.701              17.059           17.071         12
OZB- niet woningen                                             11.447              11.247           11.103       -144
Overhead                                                        4.569               5.531            5.657        126
Overige baten en lasten                                           148                 181              594        413
Treasury                                                        2.553               2.866            2.664       -202
Totaal baten                                                 281.806            300.211           300.461        250
Mutatie reserves                                                1.428               8.798            8.635        163
Saldo Bedrijfsvoering en Inkomstenbronnen (netto)           -238.466           -247.072          -249.002      1.929
Jaarrekening 2021 – Programma’s                                                                                       76
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>1. Paragraaf lokale heffingen
Deze paragraaf geeft meer inzicht in de lokale heffingen en belastingen van de gemeente. Er wordt
inzichtelijk gemaakt wat de verschillen zijn tussen de begrote en de werkelijke opbrengsten.
Beleid
Algemeen
De woonlasten voor de eigenaren/inwoners bestaan hoofdzakelijk uit de optelsom van OZB, rioolheffing en
afvalstoffenheffing. Elk gezin betaalt afvalstoffenheffing en praktisch iedere woning is aangesloten op het
riool. Huurders betalen geen OZB, dus daar is de omvang van afvalstoffen- en rioolheffing bepalend voor
de woonlasten. Voor de lagere inkomens is er ook de mogelijkheid van kwijtschelding.
Voor een aantal heffingen staan daar rechtstreekse, individuele prestaties tegenover (leges, begraven,
parkeren, markten).
Geraamde inkomsten
In onderstaande tabel is aangegeven welke inkomsten zijn begroot en wat de werkelijke inkomsten waren.
 B edragen x €1.000                               Begroting 2021 Rekening 2021       Verschil
 OZB (onroerende zaakbelasting)                            28.156           27.945         -211
 Afvalstoffenheffing                                       14.215           14.271           56
 Rioolheffing                                              10.213           10.133          -81
 Parkeergelden                                              4.089            2.665       -1.424
 Sporttarieven c.a.                                         2.315            2.361           46
 Grafrechten                                                  743              910          167
 Bouw leges                                                 2.759            2.906          146
 Leges documenten                                             942              899          -43
 Overige leges en vergunningen                                378              413           35
 Belastingen (oa toeristen- en reclamebelasting)              928              620         -308
 Totaal                                                    64.740           63.123       -1.616
Nadere toelichting op de verschillen tussen begroot en werkelijk:
Onroerende zaakbelasting (OZB)
De OZB wordt geheven over woningen en over bedrijven (niet-woningen). De opbrengsten zijn iets lager
uitgevallen, omdat sommige objecten gedurende het jaar administratief omgezet moesten worden naar
woning. Bijvoorbeeld door feitelijk ander gebruik of door nieuwe jurisprudentie. Veelal gebeurt dit ook
door de start van bouw van woningen. Een perceel grond wordt aangemerkt als niet-woning, terwijl dit
wordt omgezet naar een woning zodra de bouw gestart is. Omdat het tarief voor woningen lager ligt dan
van niet-woningen, zijn de inkomsten ook lager. Daarnaast zijn na de tariefstelling enkele categorieën niet-
woningen (zoals horeca) verlaagd in waarde, vanwege landelijke richtlijnen in verband met corona. Dit had
lagere inkomsten tot gevolg en dit zal in de daarvoor bestemde paragraaf nader worden toegelicht.
Parkeren
De opbrengsten van parkeren zijn flink achtergebleven bij de begroting vanwege corona en speciale acties
met betrekking tot gratis parkeren die op deze manier de lokale ondernemers moesten ondersteunen.
Sporttarieven
Bij de sport is er sprake van een lagere opbrengst door corona: veel sportvelden en -accomodaties moesten
(deels) gesloten worden, waardoor er geen huurinkomsten meer waren. Daartegenover staat een meer-
opbrengst van de zwembaden door zwemlessen die wel doorgingen, waardoor het saldo alsnog positief is.
Grafrechten
Door een grotere vraag naar natuurbegraven zijn meer inkomsten gegenereerd.
Bouwleges
Er zijn aanzienlijke inkomsten geweest voor omgevingsvergunningen, mede vanwege een aantrekkende
economie en meer aangevraagde vergunningen. Daar staat tegenover dat er ook veel capaciteit ingehuurd
moest worden voor (tijdige) vergunningverlening en het wegwerken van achterstanden.
Overige belastingen
In 2021 leek corona een aanzienlijke rol bij de opbrengsten van de toeristenbelasting te gaan spelen.
Echter, veel binnenlandse vakanties zorgden toch voor goede inkomsten. Medio 2022 is pas goed
inzichtelijk wat de werkelijke effecten zijn geweest, na de definitieve aangifte over 2021. Daarnaast is over
2021 besloten tot het niet opleggen van de reclamebelasting, wat het grote tekort op deze post verklaart. De
budgetten voor het toekennen van de subsidies zijn gevuld vanuit de coronareserve.
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                               77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>Kostendekkendheid van heffingen
Omdat een belastingplichtige geen keuze heeft om ze te ontgaan, heeft de wetgever bepaald dat de hoogte
van de tarieven afvalstoffenheffing en rioolheffing, diverse leges en de lijkbezorgingsrechten maximaal
kostendekkend mogen zijn. De gemeente mag er niet aan verdienen. Voor andere heffingen geldt niet dat
er verplichte afname bestaat, maar men kan ook niet naar een concurrent. Daarom mogen ze ook
maximaal kostendekkend zijn. De toetsing van de maximale kostendekkendheid vindt plaats bij de
begroting. Bij de jaarrekening wordt inzichtelijk gemaakt wat de werkelijke kostendekkendheid was.
Wanneer er sprake is van overdekking, wordt het restant gestort in een voorziening.
 B edragen x €1.000                             Rioolheffing Afvalstoffen- Begraven     Leges
                                                               heffing
 Kosten taakveld(en)                                     7.032      11.490      1.135     5.522
 Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen                     0      -1.200          0         0
 Netto kosten taakveld                                   7.032      10.290      1.135     5.522
 Toe te rekenen kosten                                     907         924          0         0
 Overhead                                                  692         115        429     2.779
 BTW                                                     1.647       2.191          0         0
 Totale kosten                                          10.278      13.520      1.564     8.301
 Opbrengst heffingen                                    10.133      14.271        911     4.218
 Dekkingspercentage                                       99%        106%        58%       51%
Rioolheffing
Bij de begroting was rekening gehouden met een kostendekkendheid van de rioolheffing van 82%. Volgens
bovenstaande tabel is dat in 2021 uiteindelijk toch 99% geworden. Dit is voornamelijk het gevolg van
minder lasten door vertraging van investeringen, planvorming en onderzoeken voor riolering (en de
toerekening aan btw over deze onderdelen). Hierdoor is ook substantieel minder onttrokken aan de
voorziening rioolheffing, namelijk € 65.000 in plaats van € 2,2 mln.
Afvalstoffenheffing
Bij de begroting werd rekening gehouden met een kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing van
100%.
De werkelijke kostendekkendheid komt uit op 106%. Dit is te verklaren door lagere lasten voor
afvalverwerking en de bijbehorende btw toerekening. Daarnaast was er sprake van hogere opbrengsten
voor PMD dan begroot (ondanks dat een deel in het laatste kwartaal is afgekeurd). Er wordt in totaal €
751.000 in de voorziening afval gestort. Dit is beschikbaar als buffer voor de invoering van ‘Diftar’ per
2022, waarbij er meer onzekerheid is over de baten.
Begraven
Bij begraven is sprake van een hoger dekkingspercentage ten opzichte van de primitieve begroting, omdat
het natuurbegraven een vlucht heeft genomen (inkomsten) en doordat er minder uitgaven zijn gedaan door
vertraging bij de ontwikkeling van begraafplaatsen.
Leges
In onderstaande tabel is gedetailleerder aangegeven wat de baten en lasten zijn van de leges en de
kostendekkendheid per titel.
 Kostendekkendheid per titel                                                                 Bedragen x €1.000
 Titel 1: Algem ene dienstverlening                                Lasten     Baten       Kostendekking
 Hoofdstuk 1 - Burgerlijke stand                                   €      717 €      341       47,5%
 Hoofdstuk 2 - Reisdocumenten                                      €      590 €      438       74,3%
 Hoofdstuk 3 - Rijbew ijzen                                        €      478 €      444       92,8%
 Hoofdstuk 4 - Verstrekkingen uit de Basisregistratie personen     €      336 €        18       5,3%
 Hoofdstuk 9 - Overige Publiekszaken                               €       26 €      -          0,0%
 Hoofdstuk 16 - Verkeer en vervoer                                 €      370 €        52      14,0%
 Kostendekking Titel 1                                             €    2.515 €    1.292       51,4%
 Titel 2: Dienstverlening vallend onder fysieke
 leefom geving/om gevingsvergunning                                Lasten     Baten       Kostendekking
 Hoofdstuk 3 - Omgevingsvergunning                                 €    5.786 €    2.926       50,6%
 Kostendekking Titel 2                                             €    5.786 €    2.926       50,6%
 Kostendekking totale tarieventabel                                €    8.301 €    4.218       50,8%
De kostendekkendheid van de leges is toegenomen van 46,6% in de begroting naar 50,8% in deze
jaarrekening. Dit komt met name door de lagere lasten en hogere opbrengsten bij de burgerlijke stand (titel
1) en hogere inkomsten voor omgevingsvergunningen dan begroot (titel 2).
Sommige van de in titel 1 genoemde legessoorten kennen een kostendekkendheid van minder dan 50%. Dit
komt doordat sommige producten vrijgesteld zijn van leges (bijvoorbeeld aangifte geboorte/overlijden en
verhuizingen), de kostendekkendheid kan hier niet omhoog. Andere leges zijn aan maximale tarieven
gebonden, deze zijn niet altijd kostendekkend.
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                                 78
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>Lastendruk 2021
Jarenlang zijn de woonlasten bevroren en is de stijging van prijzen van onze diensten beperkt tot maximaal
de landelijke prijsindexering. Vanaf 2019 zijn de belastingen, heffingen en tarieven verhoogd. In de
begroting is voor 2021 rekening gehouden met een stijging van de OZB van 6% (zonder rekening te houden
met de areaaluitbreiding). Daarnaast zijn de tarieven voor afvalstoffenheffing en rioolheffing ook licht
verhoogd. De uiteindelijke lasten zijn weergegeven in het volgende overzicht, waarbij voor de huurder en
de eigenaar uit is gegaan van dezelfde (gemiddelde) WOZ-waarde.
 Eigenaar woning                    2020                2021     Stijging
 WOZ-waarde                    €    171.750        €    183.000        6,6%
 OZB                           €      318,42       €     338,92        6,4%
 Afvalstoffenheffing           €      302,04       €     310,32        2,7%
 Rioolheffing                  €      172,11       €     173,12        0,6%
                               €      792,57       €     822,35        3,8%
 Huurder woning                     2020                2021
 Afvalstoffenheffing           €      302,04       €     310,32        2,7%
 Rioolheffing                  €       69,56       €      70,64        1,6%
                               €      371,60       €     380,96        2,5%
Door het beleid van de afgelopen jaren om de stijging van de woonlasten te beperken, is de positie van de
gemeente Emmen op de COELO ranglijst van gemeenten met de hoogste woonlasten in de afgelopen jaren
verbeterd. In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de woonlasten weergegeven, waarbij vermeld moet
worden dat een lagere plaats op de ranglijst betekent dat we relatief lagere lasten hebben. De eerste plaats
op de ranglijst heeft de hoogste lasten. Daarnaast gaat Coelo uit van een gemiddeld lagere waarde voor een
huurwoning, daarom is er verschil tussen de bedragen bij een huurwoning in bovenstaand en onderstaand
schema.
 Woonlasten bij gemiddelde woningwaarde                                                               (Bron: Coelo)
                                                                             2018     2019     2020       2021
 Emmen huurw oning (gebruiker)                                             € 316,89 € 331,25 € 344,22   € 352,95
 Plaats op ranglijst lasten gebruiker Coelo 37 grote gemeentes                23        23      24          28
 Emmen eigen w oning (eigenaar/gebruiker)                                  € 750,33 € 767,25 € 796,09   € 825,35
 Gemiddeld Coelo grote gemeentes eigen w oning                               677       700     734         774
 Plaats op ranglijst eigenaar/gebruiker Coelo 37 grote gemeentes              12        10      14          16
Kwijtschelding
Inwoners met een laag inkomen hebben recht op kwijtschelding van de OZB, riool- en afvalstoffenheffing.
Verzoeken om kwijtschelding moeten worden getoetst aan de landelijke normen die zijn vastgesteld in de
Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990. De raad heeft hierin enige beleidsvrijheid en heeft besloten om
een kwijtscheldingsnorm van 100% te hanteren. Dit betekent dat aanvragers met een inkomen op
bijstandsniveau voor kwijtschelding in aanmerking kunnen komen indien zij aan de normen voldoen. De
gemeente Emmen gaat uit van volledige kwijtschelding en bij de normering wordt gebruik gemaakt van de
meest ruime norm.
Het bedrag voor kwijtschelding van lokale lasten is al enkele jaren gelijk gehouden, ongeveer € 1,1 mln.
Ondanks de hogere tarieven is het aantal inwoners dat kwijtschelding ontving iets lager geworden, vooral
vanwege de aantrekkende economie.
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                                      79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>Jaarrekening 2021 – Paragrafen 80</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>2. Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing
In de begroting en in de jaarstukken wordt inzicht gegeven in de risico’s die de financiële positie van de
gemeente kunnen beïnvloeden. Bij het opstellen van de begroting en de jaarstukken wordt met de
voorzienbare en kwantificeerbare risico’s rekening gehouden. Deze paragraaf gaat over de meest in het oog
springende risico’s.
Het beleid is gericht op een proactief risicomanagement, waarbij voortdurend de relatie met de
beschikbare weerstandscapaciteit in ogenschouw wordt genomen. In deze paragraaf verstaan wij onder
risicomanagement het identificeren en kwantificeren van risico’s en het bepalen van activiteiten die de
kans van optreden en/of de gevolgen van risico’s beheersbaar houdt.
De beschikbare weerstandscapaciteit dient alleen ter dekking van de incidentele resterende risico’s. Er
wordt een zekerheidspercentage gehanteerd van 90%. Als blijkt dat het weerstandsvermogen matig,
onvoldoende of slecht is, moet worden aangegeven welke concrete maatregelen zijn/worden getroffen om
het weerstandsvermogen op peil te brengen. Het beleid ten aanzien van risicomanagement is vastgelegd in
de beleidsnota ‘Risicomanagement en weerstandsvermogen”. Deze nota is op 25 juni 2020 door de
gemeenteraad vastgesteld en bevat de volgende kaders:
     •    Als minimale stand van de algemene reserve wordt 3% van de begroting genoemd;
     •    De vrije ruimte in de bestemmingsreserves telt vanaf 2021 niet meer mee;
     •    De post onvoorzien wordt meegenomen als weerstandscapaciteit;
     •    Onbenutte belastingcapaciteit wordt meegenomen als weerstandscapaciteit (bij onze gemeente is
          dit nu niet aan de orde);
     •    De stille reserves mogen onder voorwaarden worden meegenomen als weerstandscapaciteit
          (bijvoorbeeld aandelen Enexis die wij nu voor 50% meenemen);
     •    De norm is dat het aanwezige weerstandsvermogen ruim voldoende moet zijn (de beschikbare
          weerstandscapaciteit moet minimaal 140% zijn van het benodigde weerstandsvermogen).
2.1 Benodigde weerstandsvermogen
De benodigde weerstandscapaciteit wordt onder andere berekend op basis van inschatting van risico’s met
behulp van de module Naris, de reden hiervoor is dat we gebruik willen kunnen maken van risicosimulatie
in Naris (de Monte Carlo berekening). Dit omdat niet alle risico’s zich gelijktijdig en in volle omvang
voordoen. Uitzonderlijke en grote risico’s zoals bijvoorbeeld Wildlands en de gevolgen van corona worden
buiten de Monte Carlo simulatie gehouden en afzonderlijk berekend. Dit omdat deze risico’s zich niet
verhouden tot de omvang van andere risico’s en daarmee afbreuk zou doen aan de bruikbaarheid van de
uitkomsten.
Gevolgen corona algemeen
Het Rijk heeft in 2020 en 2021 de kosten en wegvallende inkomsten vergoed. Ook over 2022 wordt op
bepaalde beleidsterreinen compensatie ontvangen. De compensatie van het Rijk lijkt voldoende te zijn om
tegenvallers in verband met corona op te vangen en de nodige steun te verlenen aan
inwoners/organisaties/ instellingen binnen onze gemeente. Het is nu nog onzeker hoe het verder gaat met
de coronacrisis. We schatten dat er structurele effecten op onze begroting zullen zijn, maar deze zijn nu
nog lastig in te schatten. Bij de kadernota 2023 zullen we bekijken of een inschatting te maken is.
Op basis van de huidige stand van zaken willen wij bij het opmaken van de jaarrekening 2021 vasthouden
aan de tot nu toe gehanteerde lijn voor wat betreft risico-inschatting. Er wordt geschat dat er rekening
moet worden gehouden met een risico van 1% van het begrotingsbedrag aan mogelijke ongedekte lasten.
Het gaat dan om € 4,7 mln. Dit is een ruwe inschatting. Voorgesteld wordt om het risicoprofiel gelijk te
houden aan eerder gemaakte keuzes, dat betekent uitgaan van een kans van optreden van 50%. Per saldo
nemen we voor dit onderdeel een bedrag van € 2,35 mln. mee als benodigde weerstandscapaciteit.
Zodra het duidelijk is wat de structurele effecten zijn, wordt dit meegenomen in de begroting en kan dit
risico komen te vervallen.
Wildlands
Op 28 maart 2019 heeft de raad ingestemd met het Businessplan Wildlands en het hierin voorgestelde
scenario, herstructurering. Bij de jaarrekening 2018 is mede om die reden, voor de bepaling van het
benodigde gemeentelijk weerstandsvermogen inzake het risico Wildlands, er voor gekozen dit in afwijking
van de gangbare gemeentelijke systematiek buiten de Monte Carlo berekening gehouden. Dit omdat dit
risico zich niet verhoudt tot de omvang van de andere risico’s en daarmee afbreuk zou doen aan de
bruikbaarheid van de uitkomsten. Het bepalen van het risicoprofiel omtrent de belangen in Wildlands
vergt maatwerk.
De gemeente heeft hiertoe een berekening gemaakt van de eventuele liquiditeitsbehoefte van Wildlands in
een worst-case scenario van 850.000 bezoekers en op basis van 4 jaar overbrugging. Hiervoor is gekozen
op basis van een bij het Businessplan Wildlands uitgevoerde gevoeligheidsanalyse. Hierbij is een aantal
scenario’s doorgerekend (gelijkblijvende yield, gelijkblijvende horeca en retailbestedingen, een lagere
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                             81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>realisatie van voorgenomen bezuinigingen en een gelijkblijvend lager bezoekersaantal van 850.000).
Hieruit blijkt dat het lagere bezoekersaantal de belangrijkste variabele is.
De berekening die we hanteren voor de bepaling van het risico is als volgt:
-    het gemiddelde liquiditeitstekort per jaar bepalen over een periode van 4 jaren (2022 t/m 2025) in dit
     geval € 961.141;
-    hierin blijven de hogere energiekosten ook in de jaren na 2022 stijgen (geen correctie doorgevoerd
     zoals wel bij de NCW berekening het geval is);
-    uitgaan van een geleidelijke afbouw in 4 jaar nemen we het 1ste jaar 100% - 2e jaar 75% - 3e jaar 50% -
     en 4e jaar 25% van het jaarrisico mee;
-    in totaal is dit 250% van het jaarbedrag, oftewel een factor 2,5.
Hiermee komt het benodigde weerstandsvermogen, specifiek voor het risico Wildlands, uit op 2,5 * € 0,96
miljoen. = € 2,4 miljoen.
Bij het berekende benodigde weerstandsvermogen op basis van het gemiddelde liquiditeitstekort tellen we
een aantal specifieke posten op:
•    de onzekerheden op basis de begroting 2022: De begroting 2022 kent een tekort van € 1,6 miljoen,
     daarnaast geven de actuele ontwikkelingen reden tot zorg dat er over 2022 sprake zal zijn van een
     (nog) hoge(re) inflatie (stijging brandstof-, energie, en overige diverse prijzen). De exacte omvang laat
     zich gissen, voorzichtigheidshalve hanteren we een bandbreedte voor deze onzekere effecten van € 1,6
     - € 2,7 miljoen. In de bepaling van ons weerstandsvermogen gaan we uit van het slechtste scenario en
     nemen we een bedrag van € 2,7 miljoen mee.
•    Daarnaast blijven we een bedrag reserveren voor mogelijke gevolgen van corona. De afgelopen jaren is
     Wildlands dan relatief goed doorgekomen, dit neemt niet weg dat dit grotendeels komt door bijdragen
     vanuit LNV en de gemeente. Opgeteld gaat het om compensaties in de orde van grootte van €4
     miljoen. Daarnaast heeft Wildlands zelf ruim € 2 miljoen extra bezuinigd. Daarom nemen wij, in lijn
     met vorig jaar, 50% van het becijferde maximale effect als gevolg van corona (50% van € 6,2 miljoen =
     € 3,1 miljoen) mee bij de bepaling van ons benodigd weerstandsvermogen.
In totaal geeft dat het volgende beeld:
  Bedragen x € 1,0 mln.                                      Risico
  Worst case scenario (850.000 bezoekers)                       2,4
  Onzekerheden in de begroting 2022                             2,7
  Risico maximale efect corona (50% van € 6,2 mln.)             3,1
  Totaal                                                       8,2
 Daarmee komt het berekende risico voor Wildlands bij de jaarrekening 2021 uit op € 8,2 miljoen.
Daarnaast willen we met ingang van de jaarrekening 2021 ook gaan werken met een zogeheten ondergrens
voor het benodigd weerstandsvermogen. Deze ondergrens is bepaald op 5% van de uitstaande
leningenportefeuille per 31/12 van het betreffende boekjaar. Bij de jaarrekening 2021 gaat het dan om een
bedrag van € 3,4 miljoen (5% van 68,1 miljoen).
Mocht in enig jaar het benodigd weerstandsvermogen op basis van de systematiek onder deze ondergrens
komen te liggen, dan hanteren we het bedrag van de ondergrens als aan te houden weerstandsvermogen.
Om de toegenomen belangen en de financiële positie van de gemeente Emmen in Wildlands zeker te
stellen en gezien het economisch en maatschappelijke belang van Wildlands voor de regio, is de
governancestructuur aangepast. Hiertoe zijn nadere voorwaarden verbonden aan de verstrekte
geldleningen. De governancestructuur is aangepast op basis van de volgende uitgangspunten:
     •    het vereenvoudigen van de bestuurlijke structuur en toezicht;
     •    het vergroten van de betrokkenheid en de bevoegdheden van de gemeente ;
     •    het werken vanuit een risicomanagementmodel;
     •    de huidige observer of the board vervult namens de gemeente een rol in de governancestructuur;
     •    een nader uitgewerkte en aangescherpte monitoring.
De door de raad in 2016 vastgestelde monitoringsystematiek is daarmee in 2019 herzien. De aansturing /
monitoring is verbeterd.
Tot slot merken wij op dat het inschatten van dit risico, ook bij de nu gekozen maatwerkberekening, erg
complex, omvangrijk en gevoelig is en blijft.
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                              82
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>Risico’s volgens risicoprofiel
Om de risico's in kaart te brengen is een risicoprofiel opgesteld. Via inventarisatie zijn alle financiële
risico's in kaart gebracht. Daarnaast onderkent de gemeente nog kwaliteits- en imagorisico's die 'niet
financieel' van aard zijn, of waarvan de omvang op dit moment niet te bepalen valt. In het onderstaande
overzicht worden de risico’s boven de zogenaamde rapportagegrens gepresenteerd (zie figuur hieronder:
risicokaart en rapportagegrens).
De risico’s die vallen boven de zogenaamde rapportagegrens worden in onderstaande tabel weergegeven.
Bedragen x € 1.000
  Risico                                  Kans     In €         Invloed        t.o.v. begroting
  5-jaarlijkse afrekeningen onderwijs     50%      € 2.500           13,62%            Ongewijzigd
  Fluctuatie Algemene Uitkering           50%      € 2.500           11,19%            Ongewijzigd
  Eigen bijdrage WMO voorzieningen        70%      € 1.250             6,27%           Ongewijzigd
5-jaarlijkse afrekeningen onderwijs (gelijkstelling openbaar en bijzonder onderwijs)
Over de 5-jaarlijkse afrekeningen met het bijzonder onderwijs vanaf 2000 is nog geen overeenstemming
bereikt met de besturen van de bijzondere scholen. In april 2022 komt dit aan de orde bij de afdeling
rechtspraak van de Raad van State.
Fluctuatie Algemene uitkering
De hoogte van de algemene uitkering is moeilijk te beïnvloeden en te voorspellen. Uit ervaring van de
afgelopen jaren blijkt dat een afwijking van 1% al snel aan de orde is. Daarom is een risico opgenomen van
€ 2,5 mln. De uitkering kan immers beide kanten op afwijken.
Eigen bijdrage WMO voorzieningen
De eigen bijdrage in de vorm van een abonnementstarief die vanaf 2019 van kracht is heeft een aanzuigen-
de werking op het gebruik van de WMO Voorzieningen.
Overige risico’s
Naast de in de tabel 1 genoemde risico’s zijn voor de berekening van het risicoprofiel ook (onder andere)
de volgende risico’s meegenomen. Deze vallen onder de rapportagegrens:
      •     REP regionaal bijdrage van het Rijk;
      •     Stadionbedrijf Emmen;
      •     Grondexploitaties;
      •     Na-effecten corona jeugdzorg;
      •     Omgevingswet;
      •     Rente op leningen en leningen zonder zekerheidsgarantie
      •     Faillissement CQ
Op basis van de ingevoerde risico's is een risicosimulatie uitgevoerd. Hieruit volgt dat bij een zekerheids-
percentage van 90% zeker is dat alle ingevoerde risico's kunnen worden afgedekt met een bedrag van € 11,3
mln. (de benodigde weerstandscapaciteit vanuit het risicoprofiel). Dit is een daling ten opzichte van de
begroting 2022 (€ 14,5 mln.). Dit wordt met name veroorzaakt door het wegvallen van het risico in
verband met achterstallig onderhoud wegen (hier wordt extra geld voor beschikbaar gesteld) en een lager
risicobedrag inzake het faillissement van CQ.
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                               83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>Samenvattend
In totaal bestaat de benodigde weerstandscapaciteit uit drie delen, te weten:
 Benodigde weerstandscapaciteit                            Bedragen x € 1.000
 Risicoprofiel                                                       11.264
 Wildlands                                                             8.200
 Gevolgen Corona                                                       2.350
 Totaal                                                              21.814
2.2 Ratio weerstandsvermogen en stand algemene reserve
Bepalen weerstandsvermogen
Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, dient de relatie te worden gelegd tussen de finan-
cieel gekwantificeerde risico's en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit (op basis van 90%) en de
beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen.
 Berekening weerstandscapaciteit                                 Bedragen x € 1.000
 Algemene reserve                                                              8.850
 Jaarrekeningresultaat                                                       17.101
 Onvoorzien                                                                      318
 Stille reserve (aandelen Enexis 50%)                                        13.724
 Beschikbare weerstandcapaciteit (A)                                         39.993
 Benodigde weerstandscapaciteit (B)                                          21.814
 Ratio weerstandsvermogen (A/B)                                                 1,83
 Totaal benodigd weerstandsvermogen volgens norm                             30.232
 Verschil benodigd/beschikbaar weerstandvermogen                               9.761
 Minimale algemene reserve (3% van begroting ad €421 mln.)                   12.625
 Verschil algemene reserve / minimum voor resultaat-
                                                                              -3.775
 bestemming
 Verschil algemene reserve / minimum na resultaat-
                                                                             13.326
 bestemming
De bovenstaande berekening gaat uit van de stand van zaken per 31 december 2021. De ratio
weerstandsvermogen voor 2021 is 1,83. Op basis van de in de beleidsnota Risicomanagement en
weerstandsvermogen opgenomen normen duidt dit op ruim voldoende weerstandsvermogen.
Stand algemene reserve
Na toevoeging van het jaarrekeningresultaat 2021 komt de stand van de algemene reserve op € 26,0 mln.
Dit is € 13,3 mln. hoger dan de minimale ondergrens zoals opgenomen in de beleidsnota risicomanage-
ment en weerstandsvermogen.
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                         84
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>2.3 Financiële kengetallen
Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de
balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeente. Voor de beoordeling
van de financiële positie is het belangrijk dat zowel naar de balans als naar de exploitatie wordt gekeken. In
de kengetallen structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit komt tot uitdrukking of de gemeente
over voldoende structurele baten beschikt, en welke mogelijkheid er is om de structurele baten op korte
termijn te vergroten. De kengetallen netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle
verstrekte leningen, solvabiliteitsratio en grondexploitatie hebben betrekking op de balans.
In onderstaande tabel zijn ook de signaleringswaarden van de provincie opgenomen die gebruikt worden
om aan te duiden in hoeverre gemeenten risico’s lopen; hierbij is categorie A het minst risicovol en
categorie C het meest risicovol.
Daarnaast is het kengetal ‘financiële verplichtingen’ opgenomen. Dit kengetal komt tot stand door het
solvabiliteitsratio en het ratio weerstandsvermogen tegen elkaar af te wegen. Omdat het solvabiliteitsratio
in de meest risicovolle categorie valt, is een ‘ruim voldoende’ weerstandsvermogen nodig om hier tot een
voldoende score te komen, hetgeen momenteel het geval is bij de jaarrekening.
 Kengetallen                            Signaleringswaarden provincie         Rekening      Begroting       Rekening
                                             A              B            C      2020           2021           2021
 Netto schuldquote                      < 90%         90 - 130%     > 130%     121,7%         140,8%         117,0%
 Netto schuldquote gecorrigeerd voor
                                        < 90%         90 - 130%     > 130%     104,6%         122,0%          99,0%
 alle verstrekte leningen
 Solvabiliteitsratio                    > 50%         20 - 50%      < 20%       5,6%           4,0%           9,3%
 Grondexploitatie                       < 20%         20 - 35%      > 35%       7,5%           8,2%           5,9%
 Structurele exploitatieruimte          > 0%          0%            < 0%        4,9%           1,4%           6,1%
 Belastingcapaciteit                    < 95%         95 - 105%     > 105%     102,0%         105,6%         101,3%
 Financiële verplichtingen                        Niet van toepassing       Onvoldoende    Onvoldoende     Voldoende
Samenvattend:
Uit bovenstaand overzicht blijkt in hoeverre de gemeente voldoet aan de gemeentelijke normering.
      •     De netto schuldquote daalt ten opzichte van de rekening 2020 wat een positieve ontwikkeling is,
            omdat het percentage schulden t.o.v. de totale baten daalt;
      •     De solvabiliteitsratio stijgt ten opzichte van de rekening 2020 door een hoger eigen vermogen, dit
            komt door een hogere stand van de reserves en een positief rekening resultaat;
      •     De structurele exploitatieruimte is gestegen, dit komt door het positieve jaarrekeningresultaat;
      •     De belastingcapaciteit is (net als vorig jaar) licht gedaald ten opzichte van de jaarrekening 2020.
In bijlage D wordt een nadere toelichting op de kengetallen gegeven.
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                                   85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>Jaarrekening 2021 – Paragrafen 86</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>3. Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen
Deze paragraaf geeft een dwarsdoorsnede van het onderhoud van de gemeentelijke kapitaalgoederen
(gebouwen, wegen, riolering, etc.). Een belangrijk deel van het gemeentelijk vermogen is geïnvesteerd in
kapitaalgoederen. De kapitaalgoederen zijn daarom van groot belang voor het functioneren van onze
gemeente, onder andere op het gebied van leefbaarheid, veiligheid, verkeer, vervoer en recreatie.
Onderhoud en beheer is noodzakelijk om de kapitaalgoederen in goede staat te houden en om de veiligheid
te waarborgen.
3.1 Wegen
De kwaliteit van de verhardingen wordt elke twee jaar beoordeeld aan de hand van de globale inspectie-
methode van het CROW (nationale kennisplatform voor infrastructuur, verkeer en vervoer en openbare
ruimte). Het CROW hanteert drie kwaliteitsniveaus: voldoende (beeldkwaliteit A/B), matig (beeldkwaliteit
C) en onvoldoende (beeldkwaliteit D). Het wegenonderhoud in Emmen is erop gericht dat 80% van de
wegen voldoet aan de CROW norm ‘voldoende’. De laatste weginspectie in het najaar van 2020 heeft geleid
tot de Beheerrapportage Wegenonderhoud 2021-2025. De resultaten van de inspectie zijn weergegeven in
onderstaande tabel.
                                     Voldoende (A/B)     Matig (C)          Onvoldoende (D)
  Streefniveau (CROW)                77-87%              9-14 %             4-9%
  Inspectie najaar 2020              66 %                7%                 27 %
De sterke achteruitgang wordt mede veroorzaakt door de veenoxidatie in de dorpen tijdens de droge
zomers van 2019 en 2020. In de rapportage is onder andere voorgesteld hoe het percentage onvoldoende
(27%) kan worden verlaagd. Vanaf 2022 zijn middelen beschikbaar gesteld voor een inhaalslag in het
onderhoud aan verhardingen, van jaarlijks 9 miljoen voor de komende vier jaar. De doelstelling is om in
een relatief korte periode de verhardingen met een D kwaliteit, door gericht onderhoud, te verbeteren naar
een minimaal C of B niveau. De voorbereiding hiervoor zijn in juli 2021 gestart.
De wegenbeheerplanning voor 2021, waarin het groot onderhoud is gepland, is voor een groot deel
uitgevoerd, een deel is in opdracht gegeven of in voorbereiding. Overleg met bewoners in corona tijd vraagt
een andere aanpak en kost meer tijd. Ook de afstemming met andere werkzaamheden in onze gemeente
heeft de planning van enkele werken beïnvloed. We zijn bezig zowel een uitvoeringsplan (voor vanaf medio
2022) en een beleidskader (richting raad van juni 2022) op te stellen.
Bij de Berap I 2022 en Kadernota 2023 wordt voorgesteld om extra budget beschikbaar te stellen voor het
deel van het wegenonderhoud dat niet geactiveerd kan worden.
De wegenruil tussen de provincie Drenthe en de gemeente Emmen is op 1 juli 2021 afgerond. Deze
wegenruil maakt onderdeel uit van het Bereikbaarheidsakkoord van 22 maart 2019. Hierin zijn alle kosten
van groot onderhoud aan de verhardingen voor nu en in de nabije toekomst naast elkaar gezet. De
wegenruil leidt tot een toename in het areaal. Voor 2022 is er extra budget beschikbaar gesteld en doen we
onderzoek naar de financiële consequenties voor het beheer en onderhoud van deze extra verhardingen.
  Exploitatiebudget 2021                                       Werkelijke uitgaven 2021
  € 1.519.082                                                  € 1.427.134
  Begrote kapitaallasten                                       Werkelijke kapitaallasten
  € 3.414.969                                                  € 3.301.606
3.2 Riolering
De basis voor het beheer van de riolering is vastgelegd in het Gemeentelijk Riolerings Plan (GRP) 2017-
2023. In dit plan staan de hoofdlijnen van de aanpak voor het bereiken van een gewenste situatie met
betrekking tot de opbouw en werking van het totale rioleringsstelsel.
Voor 2021 en verder was een aantal projecten gepland. Door de gewijzigde omstandigheden gedurende de
laatste twee jaar, als gevolg van corona, is de voorbereiding van de projecten lastiger geworden.
Inloopavonden en overleg met belanghebbenden/betrokkenen zijn door de coronamaatregelen moeilijker
te organiseren. Projectgroepen moeten meer op afstand werken, waardoor de uitvoering van rioolprojecten
vertraagd. In 2021 zijn de onderstaande grotere rioleringsprojecten tot uitvoering gekomen.
•   Vervanging riolering Hoofdstraat – Noorderstraat (Emmen-Centrum Noord);
•   Vervanging riolering omgeving Sportweg en Oranjedorpstraat in Nieuw-Dordrecht;
•   Vervanging riolering Westelijke Doorsnee en Westerdiep in Emmer-Compascuum;
•   Vervanging riolering Dordseweg Weiteveen;
•   Vervanging riolering Tramwijk in Nieuw-Weerdinge
•   Vervanging riolering Oringerbrink in Bargeres
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                           87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>  Exploitatiebudget 2021                               Werkelijke uitgaven 2021
  € 3.796.000                                          € 3.294.441
  Begrote kapitaallasten 2021                          Werkelijk kapitaallasten 2021
  € 4.889.000                                          € 3.737.922
  Stand egalisatie-voorziening (31-12-2021)
  € 8.891.214
3.3 Water en kunstwerken
De onderhoudstoestand van de kunstwerken wordt eenmaal per twee jaar bepaald aan de hand van NEN-
normeringen. Daarbij wordt een prioritering aangebracht op basis van veiligheid, functionaliteit,
duurzaamheid en toonbaarheid. Uit de laatste inspectie (in 2019) kwam naar voren dat er een
onderhoudsbudget van € 0,9 mln. per jaar nodig is. Vanaf 2022 worden extra middelen beschikbaar
gesteld om achterstallig onderhoud te voorkomen. Op basis van de beschikbare financiële middelen en
risico’s wordt steeds de afweging gemaakt aan welke kunstwerken prioriteit wordt gegeven. Hierbij is de
veiligheid het leidende principe.
Inmiddels zijn vrijwel alle oude knelpunten qua veiligheid opgelost. In 2022 is er een nieuwe inspectie
voorzien, waarin wederom wordt gekeken naar het aspect veiligheid, en de informatie te actualiseren.
Daarnaast zullen de komende jaren extra middelen nodig zijn om de problematiek die is ontstaan vanwege
de droogte van de afgelopen jaren op te lossen. Hierbij moet gedacht worden aan beschoeiingen die droog
zijn komen te vallen en aan schade aan bruggen. Tot slot is er vanuit de recente wegenruil een aantal extra
kunstwerken van de Provincie in het beheer van de gemeente gekomen, met bijbehorende beheerlast. Voor
2022 is er extra budget beschikbaar gesteld doen we onderzoek naar de financiële consequenties voor het
beheer en onderhoud van deze extra kunstwerken. We monitoren dan of het extra budget voldoende is.
  Exploitatiebudget 2021                                   Werkelijke uitgaven 2021
  € 310.901                                                € 363.698
  Begrote kapitaallasten                                   Werkelijke kapitaallasten
  € 438.618                                                € 414.439
3.4 Openbaar groen
Voor het onderhouden van stedelijk groen wordt gebruik gemaakt van de CROW beeldkwaliteit
systematiek. Hierbij wordt een onderscheid gemaakt in verschillende kwaliteitsniveaus van onderhoud. Zo
wordt het groen in de centrum-gebieden onderhouden op een intensieve kwaliteit en de wijken op
basiskwaliteit.
Het landschappelijk groenonderhoud bestaat uit het extensief maaien en het onderhouden van
recreatievijvers en landschappelijke elementen, sloten, wadi’s en oevers. Het extensief maaien en
slootonderhoud is opgenomen in een onderhoudsbestek dat zoveel mogelijk ecologisch wordt uitgevoerd.
Het onderhouden van bosschages rondom recreatievijvers en landschappelijke elementen wordt reactief
uitgevoerd. De natuurgebieden worden middels een prestatie-opdracht met Landschap Beheer Drenthe in
samenwerking met groepen vrijwilligers onderhouden. Daarnaast worden er op diverse locaties ruige
grasvelden begraasd.
Er wordt jaarlijks een achtste deel van de bomen planmatig gesnoeid. De beheersing van de
eikenprocessierups is preventief en curatief, waarmee de excessen van de plaagdruk wordt bestreden. Door
de preventieve bespuitingen is de overlast in die gebieden beperkt gebleven.
De onderhoudsbestekken zijn in 2021 geïndexeerd en opnieuw aanbesteed. Door indexatie en actualisering
van gegevens binnen het beheersysteem, zijn de kosten gestegen en opgevangen binnen de begroting. In
het jaar 2021 zijn er minimale groenreconstructies doorgevoerd omdat de financiële middelen ontbraken.
Voor 2022 is meer geld begroot om kleinschalige groenreconstructies uit te kunnen voeren.
Op dit moment is er aan het groen geen grens gesteld voor de levensduur en geen afschrijving, zoals dit bij
andere kapitaalgoederen wel gebruikelijk is. In veel woonkernen loopt de levensduur van de beplanting op
zijn eind en wordt het basisniveau binnen het reguliere onderhoud niet meer gerealiseerd. Dit wordt op dit
moment situationeel opgelost. De afgelopen jaren zijn er meer bomen doodgegaan en om
veiligheidsredenen gekapt. Ook zijn er veel beplantingvakken doodgegaan en (waar dit kon) omgevormd
tot gazons. De klimaatverandering heeft invloed op de staat van het groen.
Door de wegendeal tussen de provincie en de gemeente is het areaal van bomen, bermen en sloten
toegenomen. Voor 2022 is er extra budget beschikbaar gesteld en monitoren we de consequenties voor het
beheer en onderhoud van dit extra budget. Deze monitoring zal inzicht geven of er een verhoging van het
reguliere beheer budget nodig is.
In de openbare ruimte staan 1803 speelelementen incl. de multifunctionele sportelementen verdeeld over
+/- 400 locaties. Deze speelelementen worden jaarlijks geïnspecteerd, waarbij gebreken worden hersteld.
Er zijn 32 onveilige speeltoestellen verwijderd en er zijn er 50 nieuwe speeltoestellen bijgekomen.
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                            88
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>  Exploitatiebudget 2021                                 Werkelijke uitgaven 2021
  € 8.222.531                                            € 7.974.253
  Begrote kapitaallasten                                 Werkelijke kapitaallasten
  € 560.140                                               € 542.153
3.5 Openbare Verlichting
De openbare verlichting levert een belangrijke bijdrage aan de verkeers- en sociale veiligheid en speelt een
grote rol bij de leefbaarheid en het veiligheidsgevoel onder de bewoners. Op 25 november 2021 is het
meerjarig beleids- en beheersplan openbare verlichting vastgesteld. Met dit plan wordt voorzien in het up-
to-date houden van het gewenste totale areaal aan openbare verlichting. Het huidige systeem van
openbare verlichting bestaat thans uit zo’n 22.500 lichtpunten. Uitgangspunt is dat lichtmasten een
technische levensduur van 50 jaar hebben en de armaturen een levensduur van 25 jaar. Jaarlijks wordt de
veiligheid, het verlichtingsniveau en de duurzaamheid van lichtmasten geïnspecteerd. Aan de hand van
deze inspecties zijn/worden lichtmasten vervangen die niet aan veiligheidsnormen voldoen. Op dit
moment is er dan ook geen sprake van achterstallig onderhoud aan het totale systeem van openbare
verlichting.
Het totaal areaal aan openbare verlichting is het laatste decennium duurzamer geworden. De gemeente
heeft de afgelopen jaren ruim 27% van de minder efficiënte verlichting vervangen door ledverlichting. Met
de vervanging dragen wij bij aan -de bestuurlijke doelstellingen- om te komen tot een duurzamere
gemeente. Jaarlijks is er een regulier bedrag van € 210.000 beschikbaar voor vervangingsinvesteringen
openbare verlichting.
Grote projecten en ontwikkelingen
• Vervanging verlichting waarvan de lampen bestaan uit TLS, TLM en SOX, omdat deze lampen (op
    korte termijn) niet meer leverbaar zijn.
  Exploitatiebudget 2021                                   Werkelijke uitgaven 2021
  € 618.000                                                € 623.146
  Begrote kapitaallasten                                   Werkelijke kapitaallasten
  € 255.000                                                € 235.280
3.6 Verkeersregelinstallaties
Jaarlijks worden de verkeerslichten meerdere keren geïnspecteerd op veiligheid en optimale werking. In
totaal beschikt de gemeente over 20 verkeersregelinstallaties. Alle verkeersregelinstallaties verkeren in
goede staat. In 2023 zijn 4 verkeersregelinstallaties, gezien de leeftijd van 20 jaar, aan vervanging toe. Het
merendeel van de verkeersregelinstallaties is 24 uur in bedrijf. Verkeersregelinstallaties leveren een
belangrijke bijdrage aan de verkeersveiligheid. Er is geen achterstallig onderhoud aan de
verkeersregelinstallaties.
  Exploitatiebudget 2021                                   Werkelijke uitgaven 2021
  € 298.000                                                € 272.000
  Begrote kapitaallasten                                   Werkelijke kapitaallasten
  € 172.000                                                € 149.000
3.7 Gebouwen
Ten aanzien van het onderhoud van het gemeentelijk vastgoed wordt voor een groot aantal panden gewerkt
met Meerjarenonderhoudsplannen (MJOP’s), conform de NEN 2767. Het beleid van de gemeente is om de
kernportefeuille van de gemeentelijke gebouwen te onderhouden op onderhoudsniveau III, tenzij er
redenen zijn om hiervan af te wijken. Dit onderhoudsniveau is sober en draagt bij aan een doelmatig en
duurzaam beheer van het gemeentelijk vastgoed. Gebouwen die op (korte) termijn worden gesloopt of
verkocht beschikken niet altijd over een MJOP. Het is de bedoeling dat één keer per vijf jaar de staat van
onderhoud wordt geïnspecteerd. In 2015 heeft de laatste integrale conditiemeting plaatsgevonden.
In 2021 is door een externe organisatie de staat van onderhoud van al het gemeentelijk vastgoed
(kernportefeuille) opnieuw geïnspecteerd op basis van de NEN 2767 (conditiemeting). Hierbij is ook een
oppervlaktemeting (NEN 2580) meegenomen. Dit met het doel de informatievoorziening rondom het
vastgoed te verbeteren. De uitkomsten van de conditiemeting en de mogelijke uitvoeringsscenario’s en
beleidsconsequenties zullen in de eerste helft van het begrotingsjaar 2022 worden voorgelegd aan de raad.
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                               89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>Grote uitgevoerde projecten en ontwikkelingen in 2021
Naast het reguliere onderhoud aan de gemeentelijke gebouwen zijn (onder regievoering van VGZ) de
volgende projecten uitgevoerd:
•   Er is gestart met de opzet van een meerjarig integraal investeringsplan verduurzaming gemeentelijk
    vastgoed. De verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed wordt uitgevoerd middels projecten en er
    wordt zoveel mogelijk aangesloten bij de geplande werkzaamheden in het kader van de reguliere
    meerjarenonderhoudsplannen.
•   Voorbereiding van de bouw van een nieuwe sporthal en een nieuw Kindcentrum in de plaats Emmer-
    Compascuum. De bouw start in 2022.
•   Herinrichting van het kantoorgebouw aan de Verlengde Spoorstraat 2 naar een modern
    multifunctioneel ingericht bedrijfsverzamelgebouw.
•   Voorbereiding van het renoveren en verduurzamen van Zwembad de Slagen. Naast het oplossen van
    bouwfysische problemen wordt substantieel geïnvesteerd in de verduurzaming van het pand. Zo wordt
    de bestaande verlichting vervangen door duurzamere ledverlichting. Tevens wordt het pand voorzien
    van 180 stuks zonnepanelen. De uitvoering start in 2022.
  Exploitatiebudget 2021                                  Werkelijke uitgaven 2021
  € 2.743.000                                             € 2.595.000
  Begrote kapitaallasten                                  Werkelijke kapitaallasten
  € 6.586.257                                             € 6.133.325
Naast de jaarlijks beschikbare middelen is er ook een reserve onderhoud gebouwen. Deze heeft eind 2021
een omvang van circa € 1.350.000. Deze reserve wordt ingezet als in een jaarschijf tegen calamiteiten
wordt aangelopen, dan wel dat het reguliere jaarbudget voor onderhoud ontoereikend is.
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                         90
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>4. Paragraaf financiering
In deze paragraaf staan het treasurybeleid en het risicobeheer van de financieringsportefeuille centraal.
De kaders hiervoor zijn vastgelegd in de wet Financiering Decentrale Overheden (Fido) en de financiële
verordening. Het wettelijk kader is verder uitgewerkt in het treasurystatuut van de gemeente Emmen.
Schuldpositie en liquiditeiten
In het hoofdstuk over de balans is een specificatie van de vaste schulden opgenomen. In 2021 zijn vier
langlopende leningen aangetrokken met een totale waarde van € 60 miljoen. Deze zijn grotendeels
aangetrokken ter herfinanciering van leningen die in 2021 zijn afgelost met een waarde van € 75,2 miljoen.
Het totaal van de opgenomen geldleningen daalt daarmee van € 524,4 miljoen naar € 509,2 miljoen per
eind 2021.
In de eerste helft van 2021 is veel gebruik gemaakt van korte financiering middels kasgeldleningen; de
rente op kasgeldleningen was gedurende het hele jaar 2021 negatief. In juli 2021 is een bedrag van € 28
miljoen ontvangen van het ministerie van BZK ten behoeve van herstructurering volkshuisvesting.
Hierdoor waren er in de tweede helft van 2021 voldoende liquide middelen en zijn de kasgeldleningen
afgelost.
In de onderstaande grafiek is het verloop van de geldleningen weergegeven over de afgelopen 10 jaar.
Hierin is te zien dat de schuldpositie van de gemeente beduidend is gestegen. Dit is onder andere het
gevolg van grote investeringen de afgelopen jaren, zoals centrumvernieuwingen en de verstrekte leningen
aan Wildlands.
    600
    500
                                                                                Langlopende leningen per
    400
                                                                                31/12
    300                                                                         Kasgeldleningen per 31/12
    200
                                                                                Totaal leningen per 31/12
    100
       0
          2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
Leningen per 31/12 (bedragen *€ 1 mln.)
Verstrekte geldleningen
In het hoofdstuk over de balans is een specificatie van de financiële vaste activa opgenomen. In 2021 zijn
vijf leningen verstrekt, in totaal € 61.500, en is er € 1,0 miljoen afgelost. Het krediet verstrekt in rekening
courant aan Wildlands is door aflossing verlaagd van € 9,5 miljoen naar € 6,0 miljoen. Het totaal van de
verstrekte leningen is gedaald van € 89,8 miljoen naar € 84,8 miljoen per eind 2021.
Renteverloop
De lange rente (maatstaf is 10-jaars lineair, bron: BNG) was eind 2020 licht negatief, -0,03%. In het eerste
half jaar van 2021 is de rente gestegen naar 0,27%, onder andere doordat er optimisme was door de
coronavaccinaties in verschillende landen en Amerika hogere economische groei- en inflatieverwachtingen
had. Deze stijging is in de zomermaanden deels teniet gedaan, echter in september is die daling weer tot
stilstand gekomen. Dit werd voornamelijk veroorzaakt door de inflatie (verwachtingen) en centrale banken
die zich opmaken voor het afbouwen van monetaire steun. Eind 2021 was de lange rente 0,39%.
De korte rente (maatstaf is 1-maands Euribor, bron: global-rates.com) daarentegen is in 2021 vrij stabiel
gebleven. De korte rente was eind 2020 -0,55% en is nog iets verder gedaald naar -0,58% eind 2021.
In begroting 2021 was rekening gehouden met een korte rente van 0,25% en een lange rente van 1,25%.
Gezien de lagere rente is een rentevoordeel ontstaan van in totaal € 1,4 miljoen, wat zowel in Berap-I als
Berap-II 2021 is meegenomen. Daar tegenover stond een nadeel van € 0,9 miljoen doordat er minder rente
kon worden doorbelast naar de producten als gevolg van een lager investeringsniveau dan begroot. Na
Berap-II zijn de afwijkingen zeer gering.
Het gemiddelde rentepercentage dat in 2021 over de leningenportefeuille van € 516,8 miljoen (gemiddelde
stand in 2021) werd betaald, bedroeg 1,66%.
Toerekening rente
Conform BBV wordt in het onderstaand overzicht inzicht gegeven in de rentelasten externe financiering,
het renteresultaat en de wijze van rentetoerekening aan investeringen, grondexploitatie en taakvelden.
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                                  91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>De rentekosten van de leningenportefeuille worden doorberekend via het renteomslagpercentage; in 2021
is dit 1,5%. De rentekosten worden omgeslagen over de activa die integraal zijn gefinancierd.
Doordat er minder leningen zijn aangetrokken en tegen een lager rentepercentage dan begroot, is het
werkelijke renteomslagpercentage lager. Omdat deze afwijking groter is dan 25%, moest conform BBV een
correctie plaatsvinden ten behoeve van de getrouwe weergave van de rentelasten op de taakvelden. Daartoe
is het percentage met 0,23% verlaagd waardoor aan de BBV-norm wordt voldaan.
 Bedragen x € 1.000                                                      2021
 Externe rentelasten over de korte en lange financiering                8.189
 Externe rentebaten                                                    -1.753
 Saldo rentelasten en rentebaten                                        6.436
 Rente aan grondexploitaties                                             -878
 Totaal toe te rekenen externe rente                                    5.558
 Aan taakvelden toe te rekenen rente                                    5.558
 Toegerekende rente aan taakvelden                                     -6.743
 Renteresultaat op taakveld treasury                                   -1.185
Risicobeheer
Kasgeldlimiet
De kasgeldlimiet is opgenomen om een grens te stellen aan de korte financiering (met een rentetypische
looptijd tot één jaar). Uit onderstaand overzicht blijkt dat de kasgeldlimiet in 2021 niet is overschreden.
 Omvang begroting 2021 is € 429 mln.                       Bedragen x € 1.000 per kwartaal
                                                          Kw1         Kw2          Kw3         Kw4
 1. Toegestane kasgeldlimiet
 In procenten van de grondslag                          8,50%       8,50%        8,50%       8,50%
 In bedrag                                             36.465      36.465       36.465      36.465
 2. Omvang vlottende schuld
 Opgenomen gelden < 1 jaar                             38.333      41.667       18.333            0
 3. Vlottende middelen
 Contante gelden in kas                                     3            3            3           3
 Tegoeden in rekening courant                           1.200       1.604           172         157
 Overige uitstaande gelden < 1 jaar                     6.000       7.167       27.667      25.232
 Toets kasgeldlimiet
 Totaal netto vlottende schuld (2-3)                   31.131      32.893       -9.509     -25.392
 Toegestane kasgeldlimiet (1)                          36.465      36.465       36.465      36.465
 Ruimte (+) / Overschrijding (-)                        5.335       3.572       45.974      61.857
Renterisiconorm
De renterisiconorm heeft tot doel het beheersen van de renterisico’s op de vaste schuld (= schuld met een
rentetypische looptijd van één jaar of langer) door onder andere het aanbrengen van spreiding in de
looptijden in de leningenportefeuille. Uit onderstaand overzicht blijkt dat de renterisiconorm in 2021 niet
is overschreden.
 Renterisiconorm en renterisico’s vaste schuld 2021                         Bedragen x € 1.000
 1             Renteherzieningen                                                             0
 2             Aflossingen                                                              75.227
 Toets renterisiconorm
 3             Renterisico (1+2)                                                        75.227
 4             Renterisiconorm 20% * € 429 mln                                          85.800
 5 = (4>3)     Ruimte onder renterisiconorm                                             10.573
Kredietrisicobeheer
De kredietrisico’s doen zich voor bij verstrekte geldleningen. In onderstaande tabel laten wij zien aan welke
risicogroep leningen zijn verstrekt en welke zekerheden zijn overeengekomen.
                           Hypothecaire         Restschuld x €1.000 per       % van
 Risicogroep
                           zekerheid                         31-12-2021       totaal
 Stadionbedrijf            met/zonder*                            3.300           4%
 Wildlands                 met                                   68.100         80%
 Woningcorporaties         met (WSW)                              5.600           7%
 Overig                    met/zonder                             8.400         10%
 Totaal                                                          85.400        100%
* Betreft 2 leningen, € 1,0 miljoen met hypothecaire zekerheid, € 2,3 miljoen zonder zekerheid.
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                              92
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>5. Paragraaf bedrijfsvoering
In het programma 10 Bedrijfsvoering en Inkomstenbronnen zijn we nader ingegaan op de realisatie van de
bestuurlijke doelstellingen voor de bedrijfsvoering voor 2021 op basis van ambitie en ontwikkeling. In de
paragraaf bedrijfsvoering gaan we in op een aantal intern gerichte bedrijfsvoeringsactiviteiten die in 2021
zijn gerealiseerd en/of opgepakt.
Definitie bedrijfsvoering
Onder bedrijfsvoering verstaan we:
     -    personele kosten, inclusief opbrengst detacheringen, doorbelaste uren projecten/ investeringen
          en budget voor vorming, training en opleiding (VTO)
     -    kosten inhuur derden
     -    kosten/opbrengsten mobiliteitsbureau
     -    kosten/opbrengsten binnen taakveld overhead (naast loonkosten behoort tot de overhead
          bijvoorbeeld huisvestingskosten, facilitaire kosten en kosten ICT)
Voor- en nadelen op deze budgetten mogen met elkaar worden verrekend, met uitzondering van voordelen
op kapitaallasten binnen de overhead (bijvoorbeeld ICT-investeringen met meerjarig nut). Deze voordelen
op kapitaallasten worden verrekend met de centrale stelpost onderuitputting kapitaallasten.
Opgavegericht werken
Opgavegericht werken draagt bij aan verbetering van de sturing. De samenleving verandert en steeds
sneller. Om daar goed op in te kunnen spelen, samen met inwoners en partners, zal de organisatie
wendbaarder moeten worden. Opgavegericht werken helpt daarbij. Op basis van een vastgesteld
programmacontract zijn de eerste aanzetten gemaakt voor verschillende onder het programma vallende
projecten die in 2022 starten. Enkele voorbeelden zijn: versterking van goed opdrachtgever- en
opdrachtnemerschap en portfoliomanagement.
Capaciteitsmanagement
In samenhang met portfoliomanagement is verbetering van het capaciteitsmanagement opgepakt; het
tijdig sturen op de behoefte aan capaciteit (lees: medewerkers) enerzijds en de beschikbaarheid ervan
anderzijds. Dit gaat over afwegingen en keuzes maken waar en hoe de beschikbare medewerkers het beste
ingezet kunnen worden, in hoeverre externe inhuur een oplossing kan zijn en voor de langere termijn
welke investeringen in interne mobiliteit, opleiding en bijvoorbeeld arbeidsmarktcommunicatie nodig zijn.
Doorontwikkeling planning & control
Voor de doorontwikkeling van planning & control zijn de contouren bepaald voor de korte-, middellange-
en de langere termijn en is een aantal deelprojecten bepaald die in 2022 in uitvoering gaan.
Doelmatige financiële kolom
Daarnaast stond 2021 in het teken van het vormen van een doelmatige financiële kolom met als doel om
efficiënter en effectiever te werken. Om dit te realiseren leggen we verantwoordelijkheden daar waar ze
bedoeld waren en zetten we in op meer anticiperen op ontwikkelingen die komen en er al zijn. Door het
herinrichten van (nieuwe) functies is meer focus aangebracht op rolduidelijkheid, rolvastheid,
eigenaarschap en verantwoordelijkheid. Vanuit de nieuwe functie Business Controller en het meer in
positie brengen van financieel consulent wordt steviger ingezet op onder andere het bevorderen van
integraal management, het aansluiten bij de leiderschapsfilosofie en het Opgavegericht Werken. Dit alles is
in 2021 in de steigers gezet en zal in 2022 geïmplementeerd worden.
Verder is de verbinding tussen HR en financiën geoptimaliseerd door een aanzet tot een andere werkwijze
tussen HR adviseurs en financieel consulenten en door bij rapportages meer samenhang aan te brengen
tussen HR en financiën. Deze optimalisatie wordt in 2022 verder vormgegeven.
Ontwikkeling van medewerkers
De professionalisering van ons management en onze medewerkers is onlosmakelijk verbonden met de
ontwikkelingen die op de organisatie afkomen. In 2021 zijn zo onder meer via een aantal
leiderschapsdagen de thema’s sturing op ontwikkeling, verantwoordelijk zijn, integraal (samen) werken,
financieel in control zijn en werken vanuit het concernbelang aan de orde geweest.
Er is in 2021 veel aandacht gegeven aan de vormgeving van strategisch personeelsbeleid, zowel op concern-
als op teamniveau. Tevens is hiermee samenhangend, gestart met een proces ter versterking van onze
wervingskracht met het oog op toenemende krapte op de arbeidsmarkt. Het afgelopen jaar is (ten opzichte
van 2020) meer geïnvesteerd in het up-to-date houden van de kennis en vaardigheden van onze
medewerkers op hun vakgebied.
We hebben verder gewerkt aan vergroting van de interne mobiliteit van medewerkers via actieve inzet van
het Mobiliteitsbureau. Met het teamontwikkelproces ‘Teams aan Zet’ hebben diverse teams gewerkt aan
het vergroten van hun zelf organiserend vermogen.
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                             93
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>Taakstelling op de bedrijfsvoering
De bij de kadernota 2021 vastgestelde taakstelling op de bedrijfsvoering, oplopend van € 1,3 miljoen in
2021 tot € 2,3 miljoen in 2024 en verder, is reeds voor alle jaren gerealiseerd. Organisatie breed zijn
hiervoor voorstellen aangeleverd waarmee de projectgroep ‘Bezuinigingen op de bedrijfsvoering’ aan de
slag is gegaan om hier invulling aan te geven. Naast het halen van de taakstelling zijn hierbij ook
meeropbrengsten gerealiseerd. Deze financiële ruimte investeren we in de organisatie om verder te
ontwikkelen naar een wendbaarder en flexibeler organisatie.
In het verlengde van de invulling van de taakstelling zijn de doorontwikkeling van de organisatie en de
vergroting van de efficiency/wendbaarheid opgepakt en voorzien van concrete maatregelen.
Ontwikkeling bedrijfsvoering in 2021
In 2021 is voor het eerst gewerkt met de reserve bedrijfsvoering. Er zijn voorwaarden en criteria gesteld
voor het gebruik ervan en aan de hand daarvan is in totaal € 838.000,- aan ingediende claims toegekend.
Primair betreffen het incidentele uitgaven voor 2021. Hierbij gaat het vooral om inhuur van formatie om
de continuïteit van werkzaamheden en projecten te waarborgen. Voorbeelden hiervan zijn het nieuwe
werkconcept, capaciteit toename vergunningen, opgavegericht werken, professionalisering inkoop,
juridische expertise rechtmatigheid sociaal domein, integriteitscoördinator en elimineren
onrechtmatigheid applicaties.
Bij Berap-II is de genoemde onttrekking aan de reserve van ad € 838.000 vanuit het voordelige resultaat
op de bedrijfsvoering weer aangevuld tot het plafond van € 1,0 miljoen. Het restant voordeel op de
bedrijfsvoering van € 913.000 is vrijgevallen ten gunste van het resultaat van de berap -II. Bij de
jaarrekening is een voordeel van afgerond € 2,0 miljoen ontstaan. Onder meer de organisatie brede
inspanningen ten gunste van de taakstelling bedrijfsvoering die inmiddels meerjarig is gerealiseerd,
hebben geleid tot een structurele overrealisatie. Deze wordt met ingang van 2022 ingezet voor de
doorontwikkeling van de organisatie. Ook detacheringen van het eigen personeel hebben geleid tot extra
opbrengsten. Behalve dat net als vorig jaar ook corona een negatieve invloed heeft gehad op het inhuren
van personeel of de invulling van vacatures, is ook een tendens merkbaar dat het aanbod op de
arbeidsmarkt voor het werven van geschikte kandidaten tegenwoordig marginaal is en vacatures moeilijk
kunnen worden ingevuld. Daarnaast heeft corona geleid tot vertragingen bij de uitvoer van projecten en
investeringen, uitstel van vorming, trainingen en opleidingen.
Inhuur
In 2021 is ingezet op administratieve hygiëne door vacatureruimte die aangewend wordt voor inhuur van
derden, ook daadwerkelijk incidenteel om te zetten in budget voor inhuur. Op deze wijze begroten vergroot
het inzicht in de werkelijk beschikbare vacatureruimte en de werkelijk gemaakte kosten voor inhuur. In
2021 was de totale inhuur € 6,5 miljoen.
Ziekteverzuim
Binnen de organisatie wordt gestuurd op een zo laag mogelijk ziekteverzuim. Het beoogd % ziekteverzuim
voor 2021 is 6%. De realisatie voor 2019 en 2020 lag op respectievelijk 6,3% en 6%. Over 2021 is deze
uitgekomen op 5,4%, waarmee een verdere verlaging van het verzuim is bereikt.
Investering informatievoorziening
In 2021 is gestart met de realisatie van de I-visie op basis van een roadmap om stapsgewijs verbeteringen
door te kunnen voeren. Er zijn nieuwe teams gevormd die formeel per 1-1-2022 zijn gestart. Aanpalend is
er met de gemeenten Borger-Odoorn en Coevorden een I-BOCE programma en een aantal projecten
opgestart.
We werken aan een transitie om een informatie gestuurde organisatie te worden. De investering in onze
informatievoorziening is op basis van de I-visie vorm gegeven. Hierbij is geïnvesteerd in formatie om aan
deze opgave te kunnen gaan voldoen. Er wordt nu geïnvesteerd om de data, middels data science
technieken verder te kunnen gebruiken om de data nog slimmer te kunnen gaan gebruiken.
Modernisering ICT omgeving
Onze huidige ICT-omgeving is toe aan vernieuwing en modernisering. In 2021 zijn er diverse stappen gezet
om de ICT-omgeving te vernieuwen. Zowel het bedraad als ook het draadloze netwerk zijn vernieuwd. De
VNG heeft voor alle gemeenten commerciële en juridische afspraken met Microsoft gemaakt (VGN-
framework). Voornamelijk op het gebied van privacy en informatiebeveiliging zijn er aanvullende eisen
gesteld aan de Microsoft producten. Er is projectmatig gestart met de uitrol van Microsoft Office 365 op
basis de VNG-framework. Dit is een meerjarig project wat ook verder in 2022 doorloopt.
Digitaal archief
De pilot e-depot is samen met het Drents Archief opgepakt en krijgt vorm. Het milieuarchief is bewerkt en
is nagenoeg klaar voor digitalisering. De digitalisering van het bouwarchief wordt in 2022 projectmatig
opgepakt.
Doorontwikkeling huisvesting
Door de coronamaatregelen is in 2021 wederom gestuurd op zo veel mogelijk thuiswerken. De fysieke
werkplekken op kantoor zijn aangepast op 1,5 meter.
Een werkgroep heeft in 2021 – naast een onderzoek onder medewerkers naar de ervaringen met deze
manier van werken – een nadere verkenning van de betekenis van het plaatsonafhankelijk werken gemaakt
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                            94
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>en een advies uitgebracht. Dit sluit aan op het meer opgavegericht werken en het draagt bij aan een
wendbaardere organisatie, waarin medewerkers optimaal kunnen inspelen op wensen van inwoners/
afnemers en partners. In 2022 krijgt dit een vervolg.
In het afgelopen jaar heeft corona weer grote invloed gehad op de plaats van werken. Hoewel veel
medewerkers waar dat mogelijk was, de werkzaamheden grotendeels vanuit huis uitvoerden wegens de
coronamaatregelen, is de dienstverlening aan onze inwoners zo goed mogelijk gecontinueerd.
Het werken op verschillende plaatsen heeft in 2021 steeds meer vorm gekregen. De hiermee opgedane
ervaringen zijn waardevol en hier willen we ook in de toekomst van blijven profiteren. Focus en inzet op
interne communicatie en samenwerking heeft hierbij veel aandacht gekregen, evenals het behouden van
vitaliteit van onze medewerkers. De verwachting is dat ook na de coronacrisis het hybride werken, inclusief
het nog meer in de samenleving werken, een plaats zal behouden, zodat we een goede gesprekspartner voor
onze (keten)partners en inwoners blijven en we ze nog beter van dienst kunnen zijn.
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                           95
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>Jaarrekening 2021 – Paragrafen 96</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>6. Paragraaf verbonden partijen
In de paragraaf verbonden partijen wordt aandacht besteed aan partijen waarmee de gemeente Emmen
een bestuurlijk en/of financieel belang heeft. Verbonden partijen betreffen (participaties in)
ondernemingen, gemeenschappelijke regelingen, stichtingen en verenigingen.
Definities
Volgens het BBV is er sprake van een verbonden partij als er zowel een bestuurlijk als financieel belang is.
Van bestuurlijk belang is sprake wanneer de gemeente op enigerlei wijze zeggenschap heeft, door een zetel
in het bestuur of door stemrecht. Onder financieel belang wordt verstaan dat de gemeente middelen ter
beschikking heeft gesteld die ze kwijt raakt ingeval van faillissement van de verbonden partij of dat de
gemeente voor een bepaald bedrag aansprakelijk wordt gesteld als de verbonden partij zijn/ haar
verplichtingen niet na komt.
Doelstelling
Elke verbonden partij draagt direct of indirect bij aan de beleidsdoelen van de gemeente. In april 2008
heeft de raad de Nota verbonden partijen gemeente Emmen vastgesteld. In de Nota wordt ingegaan op de
visie en de beleidsuitgangspunten ten aanzien van verbonden partijen en het beheer en toezicht op
verbonden partijen. De posities, activiteiten en risico’s van de verbonden partijen zijn verwerkt in de
beleidsprogramma’s waarop de samenwerking betrekking heeft.
Deelnemingen
De deelnemingen zijn gerubriceerd naar de volgende categorieën:
A. Deelname in Gemeenschappelijke regelingen;
B. Deelname in stichtingen/ verenigingen/ overige;
C. Deelnemingen niet zijnde verbonden partijen;
D. Deelname in coöperaties/ vennootschappen.
In de onderstaande tabel wordt op hoofdlijnen aangegeven welke verbonden partijen de gemeente heeft en
wat de bijdrage hierin is, welk dividend ontvangen wordt en wat de omvang is van de zeggenschap. Het is
handig om te weten dat:
      •   Bij de verbonden partijen in categorie B,C en D geen sprake is van een bijdrage;
      •   Bij de verbonden partijen in categorie A, B en C geen sprake is van het ontvangen van dividend.
          Dit geldt alleen voor enkele partijen in categorie D. Daar waar dat het geval is, is dat opgenomen
          in de tabel;
      •   Er is geen sprake van zeggenschap bij partijen in categorie B en C.
Nadere informatie omtrent de verbonden partijen is opgenomen als bijlage H.
Tabel Verbonden partijen (bedragen x € 1.000)
 Prg. Verbonden partij                                             Bijdrage  Dividend    Zeggenschap
 A. Deelname in gemeenschappelijke regelingen
    2   Recreatieschap Drenthe                                           165                        8,0%
    2   Eems Dollard Regio (EDR)                                          10                        1,0%
    9   Gemeentelijke Gezondheidsdienst Drenthe                        3.914                        8,0%
    3   Gemeenschappelijke Veiligheidsregio Drenthe                    6.856                        8,0%
    5   Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe                            2.786                        8,0%
    9   EMCO Groep                                                     2.126                       81,9%
    9   Publiek Vervoer Groningen Drenthe                                 87                        3,8%
 B. Deelname in stichtingen/ verenigingen/ overige
    5   Stichting Bodembeheer Schoonebeek
    5   PPS Bestemmingsplan Stroomdal
   10 Coöperatieve Vereniging DIMPACT
 C. Deelnemingen niet zijnde verb onden partijen
    2   Vereniging Internationaler Naturpark Bourtanger Moor Bargerveen
   10 Vereniging VEGANN
   10 Stichting Duurzaamheid Essent
Het betreft de in 2021 betaalde bijdrage aan de verbonden partij.
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                              97
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre> Prg. Verbonden partij                                          Bijdrage  Dividend   Zeggenschap
 D. Deelname in coöperaties/ vennootschappen
    5    Area Reiniging NV                                                      360         54,9%
   10 Stadionbedrijf Emmen BV                                                                  Nvt
   10 NV Bank Nederlandse Gemeenten                                             106          0,1%
   10 Enexis Holding                                                            443          0,6%
   10 Publiek Belang Elektriciteitsproductie BV                                              0,9%
   10 1e CSV Amsterdam BV                                                                    0,9%
    9    Menso NV                                                                           100%
    5    NV Waterbedrijf Drenthe                                                   0        12,0%
   10 Wildlands Adventure Zoo Emmen (incl. Atlas Theater)               *          *        100%
Het betreft het in 2021 ontvangen dividend over 2020 van de verbonden partij.
* Wildlands Adventure Zoo Emmen (incl. Atlas Theater)
Aan Wildlands Adventure Zoo Emmen is, op basis van het raadsbesluit van 28 maart 2019, in totaal voor
€ 62,4 miljoen aan langlopende leningen verstrekt tegen een rente van 2,25%. Daarnaast is € 7,5 miljoen
aan Rekening Courant krediet verstrekt tegen 2,25%. In de eerste 5 jaar ontvangt Wildlands een korting
van een 0,5% op de rente met betrekking tot de langlopende leningen.
Daarnaast heeft de gemeente € 10 miljoen aandelen in NDP B.V.. Hiervoor is in de jaarrekening 2018 een
voorziening getroffen van € 10 miljoen.
De raad heeft als gevolg van de corona crisis op 28 april 2022 besloten om:
  1. Op basis van artikel 169 Gemeentewet geen wensen en bedenkingen te hebben tegen het besluit om in
       te stemmen met het verzoek van Wildlands en daarmee:
       A. Wildlands over het jaar 2021 een bijdrage te verstrekken in de onvoorziene kosten ten gevolge van
           de getroffen coronamaatregelen (€ 625.500) en de huur gedeeltelijk kwijt te schelden (€ 328.400)
           in totaal € 953.900.
       B. de tijdelijke maatregel, zijnde het verhogen van het bestaande rekening courant krediet ad € 7,5
           miljoen met € 5,5 miljoen naar maximaal € 13 miljoen tegen hetzelfde rentepercentage van 2,25%,
           t/m juni 2022 met een jaar te verlengen t/m juni 2023 tegen dezelfde voorwaarden.
  2. de onder 1A genoemde bijdrage te dekken uit de reserve corona.
Het totale financieel belang van de gemeente in NDP B.V. komt hiermee uit op € 85,1 miljoen.
Een nadere toelichting op ons financieel belang is opgenomen in de toelichting op de balans.
Als risicobedrag houden we bij de jaarrekening 2021 een bedrag van € 8,2 miljoen aan.
In de paragraaf weerstandsvermogen is dit nader toegelicht en uitgewerkt.
Risico’s
De risico’s die de gemeente loopt met betrekking tot verbonden partijen hebben we betrokken bij de
berekening van het benodigde weerstandsvermogen in de paragraaf weerstandsvermogen en
risicomanagement. Zo is er voor de volgende verbonden partijen een risico gekwantificeerd en betrokken
bij de berekening van het benodigde weerstandsvermogen:
      •    Stadionbedrijf Emmen BV.
           Dit risico is voor een bedrag van € 3,3 mln. meegenomen. Na aftrek van de genomen maatregelen,
           getroffen voorziening ad € 1,1 mln. op de lening zonder onderpand, resteert een netto bedrag ad
           € 2,2 mln. tegen een percentage van 50% (kans).
      •    Wildlands Adventure Zoo Emmen (incl. Atlas Theater).
           Gezien de aard en omvang van het risico vraagt de bepaling hiervan om maatwerk. In de
           paragraaf weerstandsvermogen is dit uitgebreid toegelicht.
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                             98
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>7. Paragraaf grondbeleid
In de paragraaf grondbeleid wordt gerapporteerd over de financiële effecten van het gevoerde grondbeleid.
Hiervoor zijn alle grondcomplexen per 1 januari naar de laatste inzichten herzien en geactualiseerd.
Schattingswijziging rekensystematiek winstnemingen
In 2019 is door de commissie BBV een nieuwe systematiek voorgeschreven voor tussentijdse
winstnemingen bij grondexploitaties, de zogenaamde percentage of completion (POC) methode. Op basis
van de BBV voorschriften is het daardoor verplicht geworden om winst te nemen op basis van het
percentage van de respectievelijke grondexploitaties dat gereed is. Bij de jaarrekening 2019 is dit voor het
eerst toegepast.
Voor de berekening van de POC methode gaf de BBV twee schattings-wijzen, een (vrij complexe) iteratieve
berekening en een alternatieve berekening die op eindwaarde tot hetzelfde resultaat zouden moeten leiden.
Door Emmen is (net als de meeste gemeenten) in 2019 gekozen voor de alternatieve berekeningswijze.
Vanwege de specifieke situatie in Emmen blijkt achteraf dat de complexere iteratieve berekening
tussentijds tot een meer evenwichtig tempo van winstnemen leidt. Om deze reden is in de jaarrekening
2021 een schattingswijziging toegepast (van alternatieve berekeningswijze naar iteratieve benadering). De
gewijzigde systematiek leidt tot en met 2020 tot een lagere winstneming dan bij de alternatieve
systematiek. Het totaal van de winstnemingen onder de nieuwe systematiek per ultimo 2021 bedraagt nu
- €1,2 mln. (nadeel). Hierin is het (nadelige) effect voor de jaren 2019 en 2020 ad - € 3,6 mln. verwerkt.
7.1 Grondbeleid
De grondexploitaties zijn een financiële vertaling van het geldende grondbeleid. Vooral de daadwerkelijke
grondverkoop en de programmering van grondverkoop van woningbouw en bedrijventerreinen zijn
belangrijke onderdelen van de grondexploitaties en bepalen in belangrijke mate het financieel resultaat.
Uitgangspunt voor de programmering in de grondexploitaties zijn de twee rapporten
Bedrijventerreinenanalyse Zuid-Drenthe (Bureau Louter, januari 2020) en Structuurvisie
herprogrammering woningbouw 2018-2023.
Woningbouw
Voor het jaar 2021 was een verkoop geraamd van 68 kavels. In het verslagjaar zijn 106
woningbouwpercelen verkocht. Er zijn 57 kavels voor particuliere bouw en 49 voor projectmatige bouw
verkocht.
De gemeente Emmen heeft per 1 januari 2022 bouwgrond voor 185 woningen in exploitatie in de harde
plancapaciteit (uit te geven kavels ten behoeve van woningbouw in vastgestelde grondexploitaties). Deze
capaciteit bestaat vooral uit het luxere woningbouwtype (twee-onder-één-kap en vrijstaand). Voor een
groot aantal bouwkavels is een optie verstrekt. Indien deze allemaal omgezet worden in een verkoop zijn er
nog maar weinig gemeentelijke woningbouwkavels beschikbaar.
Bedrijventerreinen
In 2021 was er een verkoop geraamd van 3,27 ha. In het verslagjaar is er 5,57 ha verkocht. Het verschil
wordt onder andere veroorzaakt doordat er op de bedrijvenparken Industrieterrein ten noorden van de
Rondweg, Eigenhaard, Pollux west Bedrijvenpark en De tweeling kavels zijn verkocht.
De gemeente Emmen heeft per 1 januari 2022 ca 64 hectare bedrijventerrein financieel in programmering
in de grondexploitaties. De totale voorraad beschikbare grond voor uitgifte aan bedrijven is 112 hectare.
Om flexibel op de marktvraag in te kunnen springen is de bestemming van de overige hectaren niet
gewijzigd.
Overige gronden
Naast gronden in exploitatie heeft de gemeente ook gronden, waarvan de planvorming nog niet bekend is.
De gemeente heeft 190 hectare aan compensatiegronden. Deze worden ingezet als compensatie/ruilmiddel
voor het verwezenlijken van plannen. Daarnaast heeft de gemeente 116 hectare aan strategische gronden.
Deze gronden zijn aangekocht om toekomstige plannen te kunnen verwezenlijken. In 2021 is de voorraad
strategische grond per saldo met 3,4 hectare toegenomen.
Verschil begroting versus jaarrekening
Uit de herijkte berekening van alle complexen is het jaarresultaat 2021 bepaald. In de tabel hieronder is het
verschil aangegeven tussen het werkelijke jaarresultaat en het begrote jaarresultaat 2021. Er was een
positief jaarresultaat van € 377.000 begroot, het uiteindelijke resultaat is € 1,2 mln. negatief.
 Bedragen x € 1.000                             Afgesloten complexen /
                         Winst/verlies                                         Voorzieningen            Jaarresultaat 2021
                                                  eenmalige verkoop
                    begroot werkelijk verschil begroot werkelijk verschil begroot werkelijk verschil begroot werkelijk verschil
 Herstructurering        0       131      131                                   0       -2        -2      0       129      129
 Woningbouw            674     1.091      417                38       38     -142   1.106     1.248     532     2.236    1.703
 Bedrijventerreinen     64    -3.242 -3.306                                  -220     -293       -73   -156    -3.535 -3.379
 Totaal                739   -2.019    -2.758      -        38        38    -362      811     1.173     377   -1.170    -1.547
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                                                  99
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>7.2 Resultaten van de grondexploitaties
Het resultaat van een grondexploitatie wordt bepaald door de gemaakte kosten en opbrengsten.
Toekomstige ontwikkelingen zijn moeilijk te voorspellen maar beïnvloeden wel het resultaat. Om deze
reden worden alle grondexploitaties elk jaar per 1 januari herijkt naar de nieuwste inzichten en
verwachtingen.
 Bedragen x € 1.000
 Resultaatnemingen                                                                                       Resultaat
                                      correctie                Afgesloten       Mutatie      Resultaat
                                                   Winst 2021                                            inclusief
                                        winst                  complexen     voorzieningen     2021
                                                                                                         correctie
 Herstructurering                                         131             0               -2       129          129
 Woningbouw                                    -96      1.179            46           1.107      2.332        2.236
 Bedrijventerreinen                         -3.523        281             0            -293         -12      -3.535
 Totaal                                    -3.619      1.591            46             812       2.449      -1.170
Uit de voorgaande tabel komt naar voren dat er in 2021 een nadeel op de grondcomplexen is van
€ 1.170.000. In de begroting was uitgegaan van een positief saldo van € 377.000. Het resultaat bestaat uit
een correctie resultaatnemingen voorgaande jaren ad € 3.619.000 en een positief resultaat 2021 van
€ 2.449.000.
De winst/verliesneming is een tussentijdse winstneming op basis van de POC-methode en van toepassing
op nog niet afgesloten grexen. De voorzieningen hebben betrekking op de mutaties in de voorziening voor
verliesgevende grexen. In 2021 is de omvang van de voorzieningen met € 812.000 afgenomen. De in 2021
afgesloten grexen kennen een voordeel van € 38.000.
Grondexploitaties met winstneming
De verkoop van met name woningbouwkavels als ook van bedrijventerreinen is hoger dan geraamd. Door
de aanpassing van de berekeningssystematiek waarbij de financieringskosten reëler geraamd worden en als
gevolg daarvan een reëlere prognose ontstaat is er in 2021 bij een aantal grexen een correctie op de eerder
genomen winsten verwerkt. Deze correctie heeft het resultaat 2021 negatief beïnvloed met circa € 3,6 mln.
Zonder deze correctie was het resultaat voor het begrotingsjaar 2021 circa € 2,5 mln. geweest.
 Bedragen x € 1.000                                                 correctie winstneming     Winstneming Winstneming
                                                                         voorgaande jaren      jaarrekening incl. correctie
 Herstructering
  7122 Emmen- Oude Brandweerlocatie                                                                      131            131
 Herstructering totaal                                                                    0              131            131
 Woningbouw
  7102 Emmermeer - Schuilingstraat oostzijde                                            -18               73             54
  7109 Zuidbarge - Ontwikkeling Ericasestraat                                             0              130            130
  7118 Emmer-Compascuum - Koppelwijk/Maatschappijweg                                     -9              389            381
  7127 Emmerhout - Het Waal                                                              -8                               -8
  7153 Barger-Compascuum - Ten noorden van de Postweg                                   -30              182            152
  7178 Zwartemeer - Zwartemeer Zuid-West                                                -10              305            295
  7265 Nieuw-Weerdinge - Mandebroek III                                                  -1                               -1
  7540 Stroomdal                                                                        -20               99             79
 Woningbouw totaal                                                                      -96            1.179          1.083
 Bedrijventerreinen
  7071 Emmen - ten noorden van de rondweg - Emmtec                                      -11               49             37
  7073 Emmen - Industrieterrein ten zuiden van de NAM - Bargermeer                  -2.115              -179         -2.294
  7077 Emmen - Bedrijvenpark Eigenhaardweg                                            -473               540             66
  7197 Klazienaveen - Pollux West Bedrijvenpark                                       -255               -46           -301
  7202 Klazienaveen - Bedrijventerrein Pollux II                                        -52              -55           -107
  7440 Waanderveld                                                                    -617               -27           -643
 Bedrijventerreinen totaal                                                          -3.523               281         -3.242
 Totaal winst/verlies                                                               -3.619             1.591         -2.028
Toelichting:
Met ingang van 2017 geldt op basis van de BBV de percentage of completion methode (POC-methode) voor
(voortijdige) winstneming. In de POC-methode worden de winsten genomen naar rato van gerealiseerde
opbrengsten en kosten. Hiervoor moet het resultaat op de grondexploitatie op betrouwbare wijze zijn
ingeschat en de winsten van het project naar de gemeente terugvloeien. Aan de volgende voorwaarden
dient te worden voldaan om winst te kunnen nemen: het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar
worden ingeschat en de grond moet zijn verkocht en de kosten zijn gerealiseerd.
In 2019 is er een wijziging geweest van de methode. De tussentijdse winst wordt genomen op de
eindwaarde van de grondexploitatie. Toepassing van de POC-methode leidt ertoe dat nagenoeg alle
verwachte toekomstige winsten nu al als gerealiseerd worden aangenomen terwijl een grondexploitatie
bestaat uit prognoses. Deze POC-methode is daardoor onvoorzichtiger en risicovoller dan gewenst. Het
hanteren van de POC-methode van winstneming is echter verplicht.
Ontwikkelingen:
De fluctuaties in de jaarresultaten van de grondexploitaties zijn van invloed op het
concernjaarrekeningresultaat. Daarnaast heeft de constatering dat er in het verleden als gevolg van de
toegepaste methodiek te veel winst genomen is ertoe geleid om kritisch te kijken naar de huidige
werkwijze. Er is onderzoek gedaan naar mogelijkheden om deze fluctuaties (effect op
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                                           100
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>jaarrekeningresultaat) te minimaliseren en de betrouwbaarheid van de tussentijdse resultaatneming te
verbeteren. Als oplossing wordt met ingang van het rekeningjaar 2021 bij de resultaatberekening de
iteratieve methode gehanteerd. Daarnaast zal de raad bij de behandeling van de jaarrekening 2021 worden
voorgesteld een reserve grondexploitaties in te stellen. De resultaten van de grondexploitaties worden
verrekend met deze reserve. Hierdoor heeft het resultaat van de grondexploitaties geen direct effect op de
concernjaarrekening.
In bovenstaande tabel staan de complexen met de voortijdige winstnemingen volgens de POC-methode.
Per saldo bedraagt de winst (negatief) € 2,03 mln. Dit wordt met name veroorzaakt doordat de afgelopen
jaren op een aantal grondexploitaties te veel winst is genomen.
Afgesloten complexen
De volgende complexen zijn in 2021 afgesloten:
 Bedragen x € 1.000                                     Resultaat
 Woningbouw
 Rondom de bibliotheek                                          -52
 Emmerhout- perceel aan het Waal                                 90
 Totaal afgesloten complexen/eenmalige verkoop                   38
Het resultaat van de afgesloten complexen/eenmalige verkoop wordt veroorzaakt door:
      •    Het afsluiten van de grondexploitatie de bibliotheek met een negatief resultaat van € 52.000. In
           de jaarrekening 2020 is een voorziening ad € 144.000 opgenomen. De voorziening is
           vrijgevallen.
      •    Het afsluiten van de grondexploitatie Waal met een positief resultaat van € 90.000
Mutaties voorzieningen
 Totaal voorzieningen over 2021               Totaal per     Mutaties      Totaal per  Jaarresultaat
 Bedragen x € 1.000                            1-1-2021    voorzieningen    1-1-2022       2021
 Bouwgrond in exploitatie
 Woningb ouw
          7045 Oude Meerdijk                         -604              102        -503           102
          7050 Delftlanden                         -7.279              999      -6.280           999
          7065 Klokkenslag                         -1.124             -121      -1.245          -121
          7093 Rondom de bibliotheek                 -144              144           -           144
          7106 Emmermeer - Winkelcentrum               -8              -26         -34            -26
          7122 Emmen - Oude Brandweerlocatie          -93               93           -             93
          7128 Emmermeer-Knarrenhof                     -              -69         -69            -69
          7265 Mandebroek                               -               -6          -6             -6
          7511 Achter de Dorpshoeve                  -129              -12        -141            -12
 Totaal woningbouw                                 -9.382            1.104      -8.277         1.104
 Bedrijventerreinen
          7061 Vreding e.o.                          -386              -26        -412            -26
          7196 Bedrijvenpark A37                      -78             -177        -255          -177
          7198 Pollux IV                           -1.660              -19      -1.679            -19
          7420 De Tweeling                         -8.744             -279      -9.023          -279
          7450 Businesspark Meerdijk               -3.746              208      -3.538           208
 Totaal bedrijventerreinen                       -14.613              -293    -14.906           -293
 Totaal Bouwgrond in exploitaties                -23.995               811    -23.183            811
 Overige gronden:
          7271 Strategische gronden                -4.582                0      -4.581              0
 Mutatie overige gronden                          -4.582                 0      -4.581              0
 Totaal mutaties                                 -28.576               812    -27.765            811
Toelichting:
Voorziene verliezen worden in de jaarrekening opgenomen zodra zij bekend zijn. De verliezen worden
genomen op contante waarde en hiervoor wordt een voorziening getroffen.
Per 1 januari 2022 is voor € 27,76 mln. aan voorzieningen getroffen voor de gecalculeerde verliezen op de
grondcomplexen. Dit is € 0,8 mln. minder ten opzichte van 1 januari 2021.
De grootste verschillen zijn:
      •    De Delftlanden heeft een hogere opbrengst dan geraamd.
      •    Aanpassing bestemmingsplan de Tweeling - vergt meer tijd en daardoor hogere plankosten.
      •    Aangepaste prognose verkoop kavels Businesspark Meerdijk
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                            101
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>7.3 Financiële positie van de grondcomplexen
Boekwaarden
Per 1 januari 2021 bedroeg de boekwaarde van de grondcomplexen € 84,5 mln. nadelig. Per 31-12-2021 is
de boekwaarde bijgesteld naar € 77,2 mln., een afname van € 7,3 mln.
In de onderstaande tabel is aangegeven welke kosten er bij de boekwaarde op zijn gekomen en welke
opbrengsten in mindering zijn gebracht.
Mutaties boekwaarde 2021:
 Bedragen x € 1.000
                                                   Boekwaarde                                     Resultaat- Boekwaarde
                                                   per 1-1-2021      Kosten      Opbrengst        nemingen per 1-1-2022
 A. Bouwgrond in exploitatie
 1. Stads- en dorpsvernieuwing (herstructurering)             38         1.046          1.103             131             113
 2. Stads- en dorpsvernieuwing (woningbouw)                7.512         2.231          6.489           1.129           4.384
 3. Industrie                                             50.722         1.642          3.499          -3.242          45.623
 Totaal A                                                 58.272         4.919         11.090          -1.981          50.120
 B. Voorraden
 1. Compensatiegronden                                     5.043              0              0              0           5.043
 2. Overige voorraden                                                                                                       0
 Totaal B                                                  5.043              0              0              0           5.043
 C. Materiele vaste activa
 1. Strategische grondvoorraad                            12.109           420               0              0          12.528
 2. Voorheen nog niet in exploitatie genomen gronden       8.739              1              0              0           8.739
 Totaal C                                                 20.848           420               0              0          21.268
 D. Voorbereidingskosten
 1. Facilitair grondbeleid                                    45           426            140             -55             277
 2. Gemeentelijk grondbezit                                  313           244               0              0             557
 Totaal D                                                    359           669            140             -55             834
 Totaal                                                   84.521         6.009         11.230          -2.036          77.265
Het zwaartepunt van de boekwaarden ligt vooral bij de categorie bedrijventerreinen/industrie (€ 45,6
mln.).
Opbouw contante waarde – resultaat grondexploitaties per 1-1-2022
 Bedragen x € 1.000             Boekwaarde per Nog te realiseren Nog te realiseren         Resultaat              Resultaat
                                      01-01-2022            kosten      opbrengsten
                                                      (eindw aarde)       (eindw aarde)  (eindw aarde)     (contante w aarde)
 Positieve grondexploitaies                -2.715          -10.997              20.918          7.206                  6.385
 Negatieve grondexploitaties              -47.405          -27.042              46.693        -27.754                -23.183
 Totaal grondexploitatie                  -50.120          -38.039              67.611        -20.548                -16.799
Toelichting:
Het resultaat van een grondexploitatie wordt bepaald door de gemaakte- en de verwachte kosten en de
opbrengsten in de tijd te zetten. De uitkomst van deze grondexploitatiebegroting wordt daarbij uitgedrukt
in de contante waarde. Deze contante waarde resultaat (cw-resultaat) is een prognose. Toekomstige
ontwikkelingen zijn moeilijk te voorspellen maar beïnvloeden wel het cw-resultaat. Derhalve worden alle
grondexploitaties elk jaar per 1 januari herijkt naar de nieuwste inzichten en verwachtingen. De herijking
bevat de volgende onderdelen:
• Het verloop van de boekwaarden;
• De rekenparameters, welke kosten- en opbrengstenstijging en rentevoet wordt gehanteerd.
• De ramingen van nog te maken kosten en te genereren opbrengsten.
Verloop geprognosticeerde contante waarde
 Bedragen x € 1.000                                       01-01-2021 01-01-2022           verschil
                                                     geïndexeerd 2%
 Stads- en dorpsvernieuwing ( herstructurering)                    218              9         -209
 Stads- en dorpsvernieuwing ( woningbouw)                       -7.480        -5.642         1.839
 industrie- en bedrijventerreinen                             -11.873        -11.166           707
 Totaal                                                       -19.135        -16.799         2.336
Toelichting:
De optelling van de cw-resultaten van alle vastgestelde grondexploitaties geeft het totaal geprognosticeerde
resultaat binnen de grondcomplexen, het contante waarde – saldo (cw-saldo). Dit geeft op totaal niveau de
verwachting weer in welke mate het geïnvesteerde vermogen nog goedgemaakt wordt door het saldo van de
toekomstige kosten en opbrengsten. In bovenstaande tabel staat de geprognosticeerde cw-resultaat met
een vergelijking van vorig jaar.
Het verwacht cw-saldo per 1 januari 2022 bedraagt afgerond € 16,8 mln. nadelig. Voor de verliesgevende
grondcomplexen is een voorziening getroffen. Het cw-saldo per 1 januari 2021 bedroeg € 19,1 mln. nadelig
(geïndexeerd). De verbetering van het cw-saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door aanpassing van de
fasering.
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                                            102
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>Raamkredieten grondexploitaties
 Bedrag x € 1.000
                                                           Benodigd krediet grex
 Vastgestelde grondexploitatiecomplexen
                                                           Herziening 1-1-21 Herziening 1-1-22 Verschil
 Stads-en dorpsvernieuwing (herstructurering ca)
   7095 Emmen - Woningbouw Prinsenlaan                                   501               414       87
   7106 Emmermeer - Winkelcentrum fasen 2a, 3a en 3c                   1.019             1.046      -27
   7119 Emmer Compascuum - Herinrichting Centrum                       4.333             4.397      -64
   7122 Emmen- Voormalige Brandweerlocatie                             1.395             1.771     -376
   7128 Emmermeer-Knarrenhof                                               0               692     -692
 Totaal stads- en dorpsvernieuwing (herstyructurering ca)              7.249             7.628     -380
 Stads- en dorpsvernieuwing (woningbouw)
   7045 Emmen - Woningbouw Oude Meerdijk                               4.956             4.877       79
   7050 Emmen - Delftlanden I                                        62.870            62.399       471
   7065 Emmen - Centrum - Klokkenslag                                  4.305             4.381      -76
   7093 Emmen - Rondom de bibliotheek                                    656                 0      656
   7102 Emmermeer - Schuilingstraat o.z.                               1.341             1.364      -23
   7109 Zuidbarge - Ontwikkeling Ericasestraat                           224               222        2
   7118 Emmer-Compascuum - Koppelwijk/Maatsch.weg                      3.906             4.046     -140
   7127 Het Waal Emmerhout                                                85                 0       85
   7153 Barger-Compascuum - Ten Nrd. Van de Postweg                    1.167             1.175       -9
   7163 sporthal/woningbouw Emmer Compascuum                               0               503     -503
   7178 Zwartemeer - Zuid-West                                         3.134             3.148      -15
   7222 Klazienaveen De Doole                                              0               439     -439
   7223 Klazienaveen Kruiwerk                                              0             1.191   -1.191
   7246 Nieuw-Amsterdam- Locatie Ganzenroer                               81                79        1
   7265 Nieuw - Weerdinge - Mandebroek III                             2.516             2.535      -19
   7511 Nw.-Schoonebeek - Achter de Dorpshoeve                         2.384             2.397      -13
   7540 Schoonebeek - Stroomdal                                      10.129            10.079        50
 Totaal Stads- en dorpsvernieuwing (woningbouw)                      97.752            98.835    -1.084
 Industrie- en bedrijventerreinen
   7061 Emmen - Centrum - Vreding e.o.                                 2.693             2.718      -25
   7071 Emmen - Ind.terr. ten N. v/d Rondweg - Emmtec                10.768            10.745        24
   7073 Emmen - Industrieterrein Bargermeer                            9.958           11.626    -1.668
   7077 Emmen - Bedrijvenpark Eigenhaardweg                            7.639             8.066     -427
   7196 Klazienaveen - Bedrijvenpark A 37                            28.874            29.146      -272
   7197 Klazienaveen - Pollux West Bedrijvenpark                       6.234             6.539     -305
   7198 Klazienaveen - Pollux IV                                       3.041             3.025       16
   7202 Klazienaveen - Bedr.terr. Pollux II                              392               453      -61
   7420 Nieuw-Amsterdam - De Tweeling                                19.944            19.973       -29
   7440 Emmen - Bedrijventerrein Waanderveld                           5.130             5.539     -409
   7450 Emmen - Businesspark Meerdijk                                25.173            25.328      -155
 Totaal Industrie- en bedrijventerreinen                            119.846           123.157    -3.312
                                                    Totaal          224.846           229.621    -4.775
         Grondexploitatie afgesloten in 2021
Toelichting:
Met het vaststellen van de jaarrekening worden de raamkredieten die nodig zijn voor de grondexploitaties
opnieuw vastgesteld. Het benodigde raamkrediet voor de vastgestelde grondexploitaties bedraagt per
1 januari 2022 € 229,6 mln. Het raamkrediet bedroeg per 1 januari 2021 € 224,9 mln. Het benodigde
raamkrediet is € 4,7 mln. hoger.
Cijfermatige afwijking van meer dan € 250.000:
     •     Emmen voormalige brandweerlocatie. Een lager raamkrediet als gevolg van een rijksbijdrage in
           de saneringskosten. Daarnaast een kostenstijging op enkele onderdelen.
     •     Emmermeer Knarrenhof. In 2021 vastgesteld.
     •     Emmen Delftlanden. Extra verkoopopbrengsten in 2021, daardoor kortere looptijd
     •     Emmen rondom de bibliotheek. De grondexploitatie is in 2021 afgesloten.
     •     Sporthal/woningbouw Emmer-Compascuum. Grex in 2021 vastgesteld.
     •     Klazienaveen- De Doole. Nieuwe grondexploitatie in 2021 vastgesteld
     •     Klazienaveen- Kruiwerk. Nieuwe grondexploitatie in 2021 vastgesteld
     •     Emmen Industrieterrein Bargermeer. Met name gevolg van aanpassing methodiek
           renteberekening Bedrijvenpark Eigenhaardweg. Met name gevolg van aanpassing methodiek
           resultaatberekening.
     •     Emmen Bedrijventerrein A 37. Extra kosten.
     •     Emmen Bedrijventerrein Waanderveld. Met name gevolg van aanpassing methodiek
           resultaatberekening.
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                          103
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>7.4 Risico’s en weerstandsvermogen
De totale boekwaarde van de grondcomplexen is per ultimo 2021 € 77,2 mln. Er zijn voor verliesgevende
projecten € 27,7 mln. aan voorzieningen genomen. De resterende € 49,5 mln. moet worden terugverdiend.
Daarin zit vooral het financiële risico.
Voor het algemene risico met betrekking tot grondexploitaties is geen specifieke reserve verplicht. De
afdekking van de risico’s van de grondexploitaties loopt via het algemene weerstandsvermogen. Bij de
behandeling van de jaarrekening door de raad zal voorgesteld worden om een reserve grondexploitaties in
te stellen.
Het is een verplichting om voor het risico van de grondexploitaties die een langere looptijd dan 10 jaar
hebben maatregelen te treffen. De totale risicoberekening van deze grondexploitaties bedraagt circa
€ 1,6 mln. Dit bedrag is opgenomen in de berekening van het weerstandsvermogen.
 Bedragen x € 1.000
 Risicoberekening Bedrijventerrein                                                 m2 Risico
  7071 Emmen - Industrieterrein ten noorden van de Rondweg - Emmtec             21.574     292
  7196 Klazienaveen - Bedrijvenpark A37                                         43.124     266
  7420 Nieuw-Amsterdam - De Tweeling                                             7.845     104
  7450 Emmen - Businesspark Meerdijk                                            36.560     898
 Totaal risico                                                                           1.560
Daarnaast zijn er nog overige risico’s te benoemen:
       1. Hoewel de waardering van bedrijventerreinen op grondpositie is aangepast, is de bestemming
           niet gewijzigd. Indien besloten wordt om gronden uit te geven die in principe afgewaardeerd zijn,
           kan dit ten koste gaan van een ontwikkeling elders, met mogelijke financiële gevolgen.
       2. Door het hanteren van de POC-methode voor de winstneming (een verplichte methode volgens
           het BBV) is nagenoeg alle verwachte toekomstige winst genomen. Grondexploitaties hebben een
           geprognotiseerd resultaat en hebben veelal een lange looptijd. Toekomstige ontwikkelingen
           zullen het resultaat beïnvloeden. Daarbij zullen tegenvallers door het voortijdig afromen van het
           verwachte resultaat onmiddellijk zijn weerslag hebben op het jaarresultaat.
       3. Het coronavirus kan een dempende werking hebben op de economische groei en daarmee op de
           afzet van kavels.
       4. Met de invoering van de nieuwe Omgevingswet verandert het ruimtelijke speelveld aanzienlijk.
           Op dit moment is nog onduidelijk wat de impact is voor de grondexploitaties.
       5. Pfas en stikstof problematiek.
       6. Gevolgen Didam arrest.
Binnen de grondexploitaties zijn er vier grexen die een doorlooptijd van langer dan 10 jaar kennen. Dit
zijn:
      •   Emmen - Industrieterrein ten noorden van de Rondweg – Emmtec
      •   Klazienaveen - Bedrijvenpark A37
      •   Nieuw-Amsterdam - De Tweeling
      •   Emmen - Businesspark Meerdijk
In vergelijking met 2021 is er sprake van een daling van het risico. Dit is een gevolg van snellere uitgifte
van kavels. Hierdoor is sprake van een kortere doorlooptijd. Daarnaast is er een verkoop van een grote
kavel van 10 hectare opgenomen in de programmering.
Ad 1. De gemeente Emmen heeft per 1 januari 2022 ca 65 hectare bedrijventerrein financieel in
programmering in de grondexploitaties. De totale voorraad beschikbare grond voor uitgifte aan bedrijven
is 117 hectare. Om flexibel op de marktvraag in te kunnen springen is de bestemming van de overige
hectaren niet gewijzigd.
Ad 2. Door de verplichte POC-methodiek moeten winsten vroegtijdig genomen worden. Hierbij is er een
risico dat er in een later stadium een correctie op de winst genomen moet worden. In de jaarrekening 2021
is hier sprake van. Om het effect van de resultaatnemingen op het concern jaarrekeningsaldo te
minimaliseren zal de raad bij de behandeling van de jaarrekening 2021 worden voorgesteld om een reserve
grondexploitaties in te stellen. De resultaatnemingen worden dan via de reserve gemuteerd zodat dit geen
direct invloed op het concern jaarrekeningresultaat heeft.
Ad 3. De effecten van de coronacrisis zijn niet te kwantificeren.
Ad 4. De invoering van de Omgevingswet is recentelijk wederom aangepast. Naar verwachting zal deze wet
per 1-10-2022 of 01-01-2023 in werking treden. De invoering van de Omgevingswet zal een kostenstijging
tot gevolg hebben. Daarnaast zal extra personeel nodig zijn om de wet te implementeren. Het onderdeel
kostenverhaal zal waarschijnlijk wijzigen.
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                               104
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>Ad 5. PFAS en stikstof problematiek zullen de komende tijd van grote invloed blijven op
gebiedsontwikkeling. Daar waar sprake is van PFAS danwel stikstof problematiek zal de ontwikkeling van
het gebied tot uitstel of mogelijk afstel lijden. Daarnaast zal er sprake zijn van financiële gevolgen.
Ad 6. Bij het Didam-arrest van 26 november 2021 heeft de Hoge Raad de gemeente Montferland op de
vingers getikt over de onderhandse verkoop van onroerend goed. De gemeente mag niet zomaar
onroerende zaken exclusief aan een voorkeurspartij te koop aanbieden zonder dit vooraf kenbaar te maken,
zo oordeelde de HR. Ook als een gemeente privaatrechtelijk handelt, gelden de algemene beginselen van
behoorlijk bestuur.
Gelijkheidsbeginsel
Daaronder valt ook het gelijkheidsbeginsel. En dus moeten gemeenten bij verkoop van een onroerende
zaak (zoals bouwrijpe grond) gegadigden die hierin interesse hebben een gelijke kans bieden. Dat is niet
alleen het geval als die gegadigden zich al gemeld hebben, maar ook als redelijkerwijs te verwachten is dat
er meer gegadigden zijn. De selectie moet vervolgens objectief, toetsbaar en redelijk zijn. Alleen als bij
voorbaat vaststaat dat er maar één serieuze kandidaat is, hoeft de gemeente geen mededingingsruimte te
bieden. Als een gemeente denkt dat er maar één serieuze kandidaat is, moet ze dit van tevoren aangeven.
Ook dat moet volgens objectieve, toetsbare en redelijke criteria.
Door dit arrest zal het speelveld van gebiedsontwikkeling flink kunnen veranderen.
Mogelijke effecten zijn vertraging van het proces en extra kosten bij zowel verkoop als verhuur.
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                             105
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>Jaarrekening 2021 – Paragrafen 106</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>8. Paragraaf corona
Impact corona
Corona heeft (net als in 2020) ook in 2021 een forse impact gehad. In de Berap 2021-I en de Berap 2021-II
staat vermeld waar corona de gemeentelijke begroting raakt maar ook wat de effecten zijn voor inwoners,
ondernemers en maatschappelijke instellingen. Voor het jaar 2021 wordt in deze paragraaf corona een
(financiële) balans opgemaakt. Ook de vraagstukken in het kader van rechtmatigheid en corona worden
hier behandeld.
Het is zeer waarschijnlijk dat corona structurele effecten zal hebben op de begroting, niet alleen financieel
maar ook beleidsmatig. Op dit moment is het niet mogelijk deze structurele effecten te duiden. In de
begroting 2021 en 2022 is in de paragraaf weerstandsvermogen rekening gehouden met ruim € 2 miljoen
aan benodigde buffer in de algemene reserve voor risico’s in verband met corona.
Overzicht verloop van de reserve corona
Zoals gezegd raakt corona de gehele begroting en zijn er diverse voor- en nadelen op de 10 programma’s.
Deze effecten worden zo goed mogelijk geduid en op geld gezet. Over 2021 worden ook rijksmiddelen voor
compensatie gevolgen corona ontvangen.
Conform de door de raad vastgestelde kaders worden de voor- en nadelen op de 10 programma’s als gevolg
van corona en de rijksmiddelen in de reserve corona gestort, met uitzondering van de rijksmiddelen voor
de WSW en de Arbeidsmarktregio Drenthe. De rijksmiddelen WSW worden doorbetaald aan de EMCO en
de rijksmiddelen voor de Arbeidsmarkregio Drenthe worden gestort in de reserve AMRD.
Het verloop van de reserve corona is als volgt samen te vatten (de opbouw van de tabel sluit aan bij die van
Berap 2021-I en Berap 2021-II):
                x € 1.000
   Verwijzing   Stand reserve Corona op 1-1-2021 (conform eindstand jaarrekening 2020)                     5.680
       A        Totaal effecten op uitgaven en inkomsten in 2021 a.g.v. corona (m.u.v. gemeentefonds)         91
       B        Totaal compensatie Corona 2021 - gem.fonds - decembercirculaire 2020                       2.679
       C        Totaal compensatie Corona 2021 - gem.fonds - maartcirculaire 2021                          1.723
       D        Totaal compensatie Corona 2021 - gem.fonds - meicirculaire 2021                               30
       E        Totaal compensatie Corona 2021 - gem.fonds - septembercirulaire 2021                       1.651
       F        Totaal compensatie Corona 2021 - gem.fonds - decembercirulaire 2021                        1.264
       G        Totaal reeds genomen besluiten in 2021 - beroep op reserve Corona in 2021                 -2.974
                Actuele stand reserve Corona 31-12-2021                                                  10.144
Hierbij zijn de volgende opmerkingen te maken:
•     de grootste effecten op de uitgaven en inkomsten 2021 zitten op
           o inkomsten parkeren (nadeel € 1,4 miljoen)
           o kosten jeugdhulp (voordeel € 0,4 miljoen)
           o kosten beschermd wonen (nadeel € 0,5 miljoen)
           o inkomsten/kosten bijstand/BUIG (voordeel € 1,8 miljoen)
•     het nadeel op parkeren over 2021 zal naar verwachting voor een groot deel/volledig worden
      gecompenseerd met rijksmiddelen in 2022
•     het grote voordeel op bijstand/BUIG wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt doordat de forse
      daling van de rijksmiddelen meer dan goed wordt gemaakt door een lager aantal uitkeringen; dit
      bevestigt het beeld dat de gemeente Emmen t.o.v. het landelijke beeld goed presteert op dit
      beleidsterrein
•     de in 2021 ontvangen compensatie van het Rijk ad totaal € 7,3 miljoen is voor een deel compensatie
      voor de eigen nadelen (bijvoorbeeld op zorg) maar ook voor een deel nodig voor door de gemeente
      gegeven of nog te geven compensatie aan belangrijke maatschappelijke instellingen (cultuur, sport,
      dorps/buurthuizen, Wildlands etc.) danwel beleidsintensiveringen (bijzondere bijstand, re-integratie,
      schulddienstverlening, VTH etc.)
•     bij de stand op 31 december 2021 ad € 10,1 miljoen zijn de volgende opmerkingen te maken
           o de effecten op uitgaven en inkomsten zijn zowel in 2020 als 2021 per saldo beperkt; omdat
                 we de rijksmiddelen ook in de reserve storten geeft dit onder aan de streep een voordelig
                 effect in zowel 2020 als ook in 2021; hierdoor is de stand van de reserve opgelopen
           o over 2022 wordt verwacht dat de omvang van de rijksmiddelen veel minder groot is dan
                 voorgaande jaren, dit omdat we weer terug gaan naar de “normale” situatie van voor corona
           o als gevolg van genomen besluiten en te nemen besluiten zal de stand van de reserve corona in
                 2022 naar verwachting in omvang afnemen; eind 2022 wordt dan de balans opgemaakt en
                 zal een voorstel bij de jaarrekening 2022 worden gedaan hoe verder te gaan met de reserve;
                 in principe is het voornemen om voor- en nadelen binnen de begroting vanaf 2023 via de
                 reguliere exploitatie te laten lopen en dus op te vangen binnen de begroting.
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                                107
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>De details van het verloop van de reserve zijn als volgt (opgedeeld in de onderdelen A tot en met G):
   A   Effecten op de uitgaven en inkomsten in 2021 als gevolg van Corona
  Pr. Taakveld                                        Omschrijving (bedragen x € 1.000)                                           V/N Jaarrekening   Prognose    Prognose
                                                                                                                                                2021   Berap-II     Berap-I
                                                                                                                                         (x € 1.000) (x € 1.000) (x € 1.000)
   1  Bestuur                                         Extra lasten voor accountantscontrole voor Wildlands en Corona               N             -21         -40           -
                                                      vraagstukken
   1  Burgerzaken                                     Meerkosten voor het anders inrichten van de verkiezingen in 2021             N            -135        -177           -
   2  Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen            Lagere apparaatskosten zoals vergoeding reiskosten, opleidingskosten etc     V              43
   2  Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen            Lagere inkomsten m.b.t. Marktgelden                                          N               -         -40         -20
   2  Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen            Lagere inkomsten op vergunningen voor Standplaatsen.                         N             -33         -30         -30
   2  Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen            Lagere inkomsten op vergunningen voor Bijzondere wetten                      N             -61         -80         -80
   2  Economische promotie                            Minder opbrengsten toeristenbelasting                                        N               -        -109           -
   2  Economische promotie                            Hogere kosten zomerkermis                                                    N             -25
   2  Economische promotie                            Terugbetaling van subsidies door C’est la Vie en St. de nieuwe Pijl          V              25
   3  Openbare orde en veiligheid                     Verkeersmaatregelingen rond teststraten                                      N              -8
   3  Openbare orde en veiligheid                     Er worden extra kosten gemaakt door corona met betrekking tot toezicht;      N            -140        -102           -
                                                      dit is inzet bovenop de middelen SPUCK regeling
   3  Openbare orde en veiligheid                     Bijdrage SPUCK-regeling toezicht imv corona minus kosten toezicht            V               -         184           0
   4  Onderwijsbeleid en leerlingzaken                Lagere lasten Leerlingenvervoer omdat vanwege corona scholen en/of           V              79         100         260
                                                      klassen gesloten waren in het begin van het jaar
   4  Onderwijsbeleid en leerlingzaken                Compensatie vervoerder leerlingenvervoer voor niet gereden ritten, zie       N            -128        -130        -200
                                                      vorige regel
   5  Afval                                           Extra kosten milieustraat                                                    N               -         -90         -60
   5  Grondexploitaties/ Ruimtelijke Ordening         Door de gevolgen van de coronacrisis zijn dit jaar door de teams POR,        N            -115         -90         -75
                                                      PMT en ROW minder direct productieve-uren gemaakt ten behoeve van
                                                      projecten en investeringen.
   5  Riolering                                       Lagere baten agv waardevermindering door leegstand van niet-woningen         N             -81
   5  Milieubeheer                                    In voorgaande jaren dekte een deel van structurele middelen de lasten van    V              78
                                                      de Energienota; echter door Corona is dat in 2021 niet nodig en daardoor
                                                      een vrijval
   5  Wonen en bouwen                                 Minder marktgelden en minder uitgifte vergunningen                           N               -           -         -30
   5  Wonen en bouwen                                 Er worden extra kosten gemaakt door corona met betrekking tot toezicht.      N             -26         -26           -
   6  Inkomensregelingen                              BUIG bijstelling rijksbudget.                                                N          -3.500      -3.691      -3.149
   6  Inkomensregelingen                              BUIG lagere uitgaven                                                         V           5.350       4.825       2.280
   6  Inkomensregelingen                              Uitvoeringskosten TONK                                                       N             -25          -6         pm
   6  Inkomensregelingen                              Regeling TOZO geeft voor uitgaven en inkomsten bedragen die aan elkaar       V             143         150           -
                                                      gelijk zijn (€ 3.940.000). Voor de uitvoering van de regeling TOZO krijgen
                                                      wij rijksmiddelen ad € 251.000. De uitvoeringskosten zijn werkelijk een
                                                      bedrag van € 108.000. Geeft een voordeel van € 143.000.
   6  Inkomensregelingen                              SAM: Afrekenen en terugvordering subsidies over 2019 en 2020 doordat er      V             125         100           -
                                                      minder besteed is dan beschikt; tijdens Corona periode waren er minder
                                                      mogelijkheden voor activiteiten
   6  Inkomensregelingen                              Niet volledig inzetten budget inhuur.                                        V              57
   7  Parkeerbelasting                                Lagere parkeeropbrengsten als gevolg van gesloten winkels                    N          -1.435      -1.525        -800
   7  Parkeerbelasting                                Geen boetes in januari uitgedeeld en minder boetes door Corona               N               -           -         -13
   7  Parkeren                                        Baten parkeervergunningen lager                                              N               -           -         -50
   7  Parkeren                                        Niet volledige realisatie taakstelling op parkeervergunningen                N             -55           -         -68
   8  Sportaccommodaties                              Doorbetaling van 80% van de gebruikelijke factuur tbv continuïteit van het   N                                     -40
                                                      doelgroepenvervoer januari t/m juni
   8  Sportaccommodaties                              Door sluiting van de binnen- en buitensportaccommodaties is er een           V             155         105          50
                                                      besparing op de loonsom
   8  Sportaccommodaties                              Door invoeren van scannen bij de toegang is er een nadeel op inhuur          N             -35
                                                      ontstaan
   8  Sportaccommodaties                              Door extra werkzaamheden en vervanging van personeel is er een nadeel        N            -199        -122           -
                                                      op inhuur bij de zwembaden
   8  Sportaccommodaties                              De energiekosten vallen voordeliger uit; dit wordt grotendeels veroorzaakt   V              49         125           -
                                                      door sluiting van de binnen- en buitensportaccommodaties
   8  Sportaccommodaties                              Minder kosten schoonmaak door de sluiting van binnen - en buitensport-       V              44
                                                      accommodaties
   8  Sportaccommodaties                              Minder inkomsten door sluiting sportaccommodaties door Corona                N          -1.249        -906        -850
   8  Sportaccommodaties                              Voor zowel 2020 als voor 2021 is de rijksvergoeding Ijs- en Zwembaden        V             830         395
                                                      aangevraagd en ontvangen
   8  Sportaccommodaties                              Voor zowel 2020 als 2021 is de regeling TVS (Tegemoetkoming                  V             407         101         -28
                                                      Verhuurders Sportverenigingen) aangevraagd en ontvangen; de regeling is
                                                      bedoeld om de huur van een sportaccommodatie kwijt te schelden die
                                                      vanwege de coronamaatregelen niet gebruikt konden worden
   8  Sportaccommodaties                              Vanuit het rijk is over 2020 een compensatiepakket ontvangen ivm de          V             260
                                                      financiële gevolgen van de coronacrisis voor Sportverenigingen en
                                                      stichtingen (Regeling Tegemoetkoming Sportverenigingen en stichtingen)
   8  Sportaccommodaties                              Sportverenigingen konden tot 31-12-2021 subsidie aanvragen middels een       N            -124
                                                      aanvraagformulier voor deze regeling; hier hebben 92 verenigingen gebruik
                                                      van gemaakt; de uitbetaling aan verenigingen/stichtingen hebben zowel op
                                                      lasten als de batenkant (verrekeningen) plaatsgevonden
   8  Sportaccommodaties                              Niet alle verenigingen hebben subsidie aangevraagd voor de Regeling          N            -136
                                                      Tegemoetkoming Sportverenigingen en stichtingen, het bedrag kan
                                                      terugvloeien naar de reserve Corona
   8  Cultuurpresentatie, -productie en -participatie Lagere bestedingen aan cultuurevenementen                                    V              39
   9  Samenkracht en burgerparticipatie               Minder activiteiten uitgevoerd door vrijwilligersorganisaties (V32), minder  V             167
                                                      Bredeschool-activiteiten kunnen uitvoeren (V110), lagere apparaatskosten
                                                      (V20), terugbetaling susidies (V5)
   9  Maatwerkvoorzieningen WMO                       Extra kosten zorgaanbieders i.v.m. te nemen veiligheidsmaatregelen           N              -2
   9  Maatwerkdienstverlening 18-                     Lagere Kosten jeugdhulp m.n. door wachtlijstproblematiek                     V             610         pm            -
   9  Maatwerkdienstverlening 18-                     Extra kosten voor knelpunten specialistische GGZ                             N            -200        -200           -
   9  Maatwerkdienstverlening 18+                     Minder ritten collectief vervoer -/- compensatie vervoerder                  V             378         150          45
   9  Maatwerkdienstverlening 18+                     Nadeel op eigen bijdrage collectief vervoer                                  N             -75         -80         -95
   9  Maatwerkdienstverlening 18+                     Vergoeding meerkosten die zorgaanbieders/OV-bureau moeten maken tgv          N             -44         -50         -50
                                                      corona
   9  Geëscaleerde zorg 18+                           Volumestijging beschermd wonen als gevolg van Corona. Dit nadeel is          N            -500        -500        -500
                                                      betrokken bij de vorming van de reserve beschermd wonen.
   9  Geëscaleerde zorg 18+                           Extra kosten zorgaanbieders i.v.m. te nemen veiligheidsmaatregelen           N             -24
   9  Volksgezondheid                                 Hogere uitgaven voor maatschappelijke opvang (N400) en onderbesteding        N            -350
                                                      van de GIDS-middelen (V50).
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                                                                                         108
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>  10  Overhead                                         Voordeel op catering door thuiswerken als gevolg van corona (V45) en een  V             149          146             -
                                                       voordeel door verminderde aanschaf van kantoorbenodigdheden als
                                                       gevolg van thuiswerken (V104).
  10  Overhead                                         Voordeel op het budget BOCE academie (V45). Door corona worden er         V              88           75           20
                                                       minder opleidingen/cursussen aangeboden via de BOCE academie.
                                                       Tevens een voordeel op bedrijfssport (V22). Door corona wordt er minder
                                                       gebruik gemaakt van bedrijfssport. Daarnaast een voordeel op het budget
                                                       voor Teams Aan Zet (V21). Door corona worden trajecten doorgeschoven
                                                       naar 2022.
  10  Overhead                                         Arbokosten: minder aanschaf van arbo materialen in afwachting van het     V              38           70           25
                                                       project het nieuwe werken
  10  Overhead                                         Portikosten: door corona worden er minder poststukken verstuurd           V              24           20           20
  10  Overhead                                         Nadeel door ICT gerelateerde uitgaven als gevolg van corona, bijv.        N             -54          -50             -
                                                       uitbreiding licenties
  10  Overhead                                         Nadeel door extra uitgaven voor o.a. het aanpassen van de werkvlekken     N             -45          -60
                                                       i.v.m. de maatregelen rondom corona
  10  Overhead                                         Extra schoonmaakrondes                                                    N                -            -         -25
  10  Overhead                                         Door de gevolgen van de coronacrisis worden dit jaar naar verwachting     N                -         -70             -
                                                       door diverse teams onvoldoende direct productieve-uren gemaakt ten
                                                       behoeve van projecten en investeringen. Hierdoor wordt er ook minder
                                                       doorbelasting overhead gerealiseerd
  10  OZB woningen                                     Door de corona zijn herinneringen en aanmaningen uitgesteld, hierdoor     N                -        -100             -
                                                       minder opbrengsten uit invordering.
  10  OZB niet-woningen                                Vanwege een waarde-aanpassing van objecten m.b.t. horeca en sport         N            -165         -165         -165
                                                       (landelijk advies Corona) zijn er minderopbrengsten voor OZB
  10  Overige belastingen                              Reclamebelasting zal niet worden geheven in 2021, een bedrag van          N             -57          -54          -34
                                                       € 264.000 wordt gecompenseerd middels de reserve Corona; het restant
                                                       van de begrote opbrengst wordt ook niet geïnd
   A   Totaal effecten op uitgaven en inkomsten in 2021 als gevolg van corona                                                    V              91      -1.947       -3.662
De effecten op gesloten systemen blijven hierbij buiten beschouwing (EOP-budgetten, afval etc.)
   B   Compensatie Corona 2021 - gem. fonds - decembercirculaire 2020
  Pr. Taakveld                                         Omschrijving (bedragen x € 1.000)                                        V/N Jaarrekening    Prognose     Prognose
                                                                                                                                              2021    Berap-II      Berap-I
                                                                                                                                       (x € 1.000)  (x € 1.000)  (x € 1.000)
   1  Bestuur                                          Extra kosten verkiezingen 2020 en 2021                                    V             150          150          150
   8  Cultuurpresentatie, -productie en - participatie Lokale culturele voorzieningen                                            V             686          686          686
   9  Arbeidsparticipatie                              Aanvullende pakket re-integratiekosten 2021                               V           1.018        1.018        1.018
   9  Arbeidsparticipatie                              Impuls re-integratie 2021                                                 V             544          544          544
   9  Maatwerkdienstverlening 18+                      Gemeentelijk schuldenbeleid 2021                                          V             209          209          209
   6  Inkomensregelingen                               Bijzondere bijstand 2021                                                  V              72           72           72
   9  Arbeidsparticipatie                              Crisisdienstverlening 2021 (middelen t.b.v. AMRD)                         V             882          882          882
       Totaal compensatie Corona 2021 - gem.fonds - decembercirculaire 2020                                                      V          3.561        3.561        3.561
   9  Arbeidsparticipatie                              Storten middelen crisisdienstverlening in reserve AMRD                    N           -882         -882         -882
   B   Totaal compensatie Corona 2021 - gem.fonda - decembercirc. 20200 ná reservering AMRD                                      V          2.679        2.679        2.679
   C   Compensatie Corona 2021 - gem. fonds - maartcirculaire 2021
  Pr. Taakveld                                         Omschrijving (bedragen x € 1.000)                                        V/N Jaarrekening    Prognose     Prognose
                                                                                                                                              2021    Berap-II      Berap-I
                                                                                                                                       (x € 1.000)  (x € 1.000)  (x € 1.000)
   9                                                   Maatschappelijke opvang en OGGz (DU)                                      V              69           69           69
   4  Onderwijsbeleid en leerlingzaken                 Voorschoolse voorziening peuters (DU)                                     V              37           37           37
  4/9 Onderwijsbeleid en leerlingzaken /               Perspectief Jeugd en Jongeren (117.000 over 2020)                         V             226          226          226
      Maatwerkdienstverlening 18-
  4/9 Onderwijsbeleid en leerlingzaken /               Extra begeleiding kwetsbare groepen                                       V             323          323          323
      Maatwerkdienstverlening 18-
   9                                                   Bestrijden eenzaamheid ouderen                                            V             265          265          265
   5                                                   Afvalverwerking (2020)                                                    V             171          171          171
  4/9 Onderwijsbeleid en leerlingzaken /               Jongerenwerk Jeugd                                                        V              78           78           78
      Maatwerkdienstverlening 18-
  4/9 Onderwijsbeleid en leerlingzaken /               Mentale ondersteuning jeugd                                               V              66           66           66
      Maatwerkdienstverlening 18-
  4/9 Onderwijsbeleid en leerlingzaken /               Activiteiten en ontmoetingen jeugd                                        V              45           45           45
      Maatwerkdienstverlening 18-
   6  Inkomensondersteuning                            Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK)                      V             443          443          443
   C   Totaal compensatie Corona 2021 - gem. fonds - maartcirculaire 2021                                                        V          1.723        1.723        1.723
   D   Compensatie Corona 2021 - gem. fonds - meicirculaire 2021
  Pr. Taakveld                                         Omschrijving (bedragen x € 1.000)                                        V/N Jaarrekening    Prognose     Prognose
                                                                                                                                              2021    Berap-II      Berap-I
                                                                                                                                       (x € 1.000)  (x € 1.000)  (x € 1.000)
   6  Inkomensondersteuning                            Herorientatie zelfstandigen                                               V              30           30            0
   D   Totaal compensatie Corona 2021 - gem. fonds - meicirculaire 2021                                                          V              30           30            0
   E   Compensatie Corona 2021 - gem. fonds - septembercirculaire 2021
  Pr. Taakveld                                         Omschrijving (bedragen x € 1.000)                                        V/N Jaarrekening    Prognose     Prognose
                                                                                                                                              2021    Berap-II      Berap-I
                                                                                                                                       (x € 1.000)  (x € 1.000)  (x € 1.000)
   6  Inkomensondersteuning                            TONK                                                                      V           1.302        1.302            0
   8  Cultuurpresentatie, -productie en -paricipatie   Lokale cultuur                                                            V             293          293
   8                                                   Buurt en dorpshuizen                                                      V              56           56
   E   Totaal compensatie Corona 2021 - gem. fonds - septembercirculaire 2021                                                    V          1.651        1.651             0
   F   Compensatie Corona 2021 - gem. fonds - decembercirculaire 2021
  Pr. Taakveld                                         Omschrijving (bedragen x € 1.000)                                        V/N Jaarrekening    Prognose     Prognose
                                                                                                                                              2021    Berap-II      Berap-I
                                                                                                                                       (x € 1.000)  (x € 1.000)  (x € 1.000)
   9  MO/VO                                            MO/VO compensatie meerkosten zorg                                         V             548            0            0
   9  WMO/jeugd                                        Meerkosten zorg WMO/jeugd                                                 V             388            0            0
   9  Geëscaleerde zorg 18+                            Beschermd wonen - compensatie meerkosten zorg                             V              82            0            0
   8  Cultuurpresentatie, -productie en -paricipatie   Lokaal cultuuraanbod                                                      V             246            0            0
   9  Arbeidsparticipatie                              WSW                                                                       V             611            0            0
   9  Arbeidsparticipatie                              Af: doorbetaling aan de EMCO                                              N            -611            0            0
   F   Totaal compensatie Corona 2021 - gem. fonds - decembercirculaire 2021                                                     V          1.264             0            0
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                                                                                         109
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>    G  Genomen besluiten in 2021 tot inzet van de reserve Corona in 2021
   Pr. Taakveld                                       Omschrijving (bedragen x € 1.000)                  V/N Jaarrekening   Prognose    Prognose
                                                                                                                       2021   Berap-II     Berap-I
                                                                                                                (x € 1.000) (x € 1.000) (x € 1.000)
    8  Cultuurpresentatie, -productie en -paricipatie Aanvaarding donatie Rensenpark VSB-fonds 2020-2021  N             -25         -25         -25
    8  Cultuurpresentatie, -productie en -paricipatie Noodsteunpakket cultuur                             N            -302        -310        -310
    8  Cultuurpresentatie, -productie en -paricipatie Veenpark                                            N            -368        -368        -370
    2  Economische promotie                           Wildlands                                           N          -1.176      -1.176      -1.176
   10  Overige belastingen                            Compensatie reclamebelasting 2021                   N            -264        -264           -
    6  Inkomensregelingen                             Uitvoeringskader Wet inburgering                    N             -50         -50           -
    2  Economische promotie                           Recreatie en Toerisme                               N             -30         -30           -
    8  Sportaccommodaties                             Tegemoetkoming sport                                N            -173        -309           -
    5  Afval                                          Productbegroting AREA Reiniging 2021                N            -100        -100           -
    6  Inkomensregelingen                             Projectleider beleidskader participatiewet          N            -135        -135           -
    2  Economische promotie                           Winterevenement "Onder nul"                         N            -100        -100           -
    6  Inkomensregelingen                             Leegstandskosten taakstelling statushouder          N              -9          -9           -
    9  Jeugdhulp                                      Meerkosten jeugdhulp 2020                           N             -22
    2  Economische promotie                           Recreatie en Toerisme (besluit begroting 2021)      N             -50
    4  Onderwijs en jeugd                             Welbevinden Jeugd                                   N               -
    2                                                 Reserve verkiezingen 2021                           N            -170
   G   Totaal genomen besluiten in 2021 tot inzet van de reserve Corona in 2021                           N         -2.974      -2.876      -1.881
Met deze detailoverzichten wordt verantwoording afgelegd over de mutaties op de reserve corona. Dit is
conform de met de raad gemaakte afspraken.
Balansposten
Corona kan een effect hebben op de balansposten per 31 december 2021. Voor specifieke onderdelen is dat
bij het opstellen van de jaarrekening 2021 beoordeeld. Deze specifieke onderdelen betreffen vooral:
- vaste activa
- debiteuren
- grondexploitaties
Vaste activa
Er is beoordeeld of corona een effect heeft op de waardering van de vaste activa. Het gaat daarbij om
- financiële vaste activa (deelnemingen): is de deelneming eventueel in financiële problemen waardoor de
waardering van het aandelenbezit moet worden aangepast
- immateriële vaste activa (bijdragen in activa in eigendom van derden, van met name
scholen/sportverenigingen): is de eigenaar van het actief eventueel in financiële problemen gekomen
waardoor de waardering van het de bijdrage moet worden aangepast
Op basis van een detailbeoordeling per actief is er geen sprake van het moeten afwaarderen of afboeken
van een dergelijk vast actief.
Debiteuren
Debiteuren algemeen
De stand van de voorziening debiteuren algemeen is in 2021 gestegen van € 258.000 per 1.1 naar een
bedrag van € 345.000 per 31.12. Voor wat betreft de bepaling van de stand voor de voorziening houden wij
ons aan de sinds 2020 afgesproken systematiek (de ouderdom van de openstaande vorderingen,
gecombineerd met een percentage, waarbij grotere bedragen individueel ingeschat worden). Enig
algemeen probleemgeval is het Rensenpark, waar dit aan Corona kan worden toegeschreven. De verder
verhoging van de huidige stand kan niet worden toegeschreven aan Corona.
Belastingdebiteuren
Met betrekking tot de voorzieningen voor belastingdebiteuren is er over 2021 weinig gewijzigd. De
betaalmoraal van het afgelopen jaar is vrij goed, er zijn maar een paar bedrijven die nog niet betaald
hebben. Met enkele bedrijven zijn afspraken gemaakt over betalingsregelingen, die over het algemeen goed
nagekomen worden. Voor 2022 is de verwachting dat dit niet veel zal veranderen.
Grondexploitatie
De coronacrisis heeft geen effect op de waardering van de grondexploitaties. Er is tot nu toe geen effect van
corona op de verkoop van de gemeentelijke kavels. Er zijn het afgelopen jaar meer woningbouwkavels
verkocht dan was begroot. Bovendien is de uitgifte van bedrijventerrein ook meer dan volgens de
verwachting.
Rechtmatigheid
Bij corona speelt in 2020 het vraagstuk van rechtmatigheid op een aantal terreinen ook een grote rol. Te
noemen zijn vooral:
- meerkosten 2021 jeugdwet/wmo
- specifieke uitkering Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)
- subsidies
Hierna wordt per onderdeel weergegeven wat de specifieke vraagstukken voor wat betreft rechtmatigheid
zijn, wat daaraan gedaan is en of dit daarmee aan de eisen van rechtmatigheid voldoet.
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                                                                110
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>Meerkosten 2021 jeugdwet/wmo
Specifieke vraagstuk
Het doel van de meerkosten is om (zorg)aanbieders (gedeeltelijk) te compenseren voor de meerkosten die
zij moeten maken om bij de uitvoering van ondersteuning op grond van de Jeugdwet en Wmo 2015 aan de
coronamaatregelen en RIVM richtlijnen te voldoen. De bepaling van de meerkosten moet rechtmatig tot
stand komen.
Wat is daaraan gedaan
Alle binnenkomende aanvragen worden getoetst aan de hand van de volgende door de VNG opgestelde
criteria:
     •    De meerkosten moeten een duidelijk gevolg zijn van de coronamaatregelen van het Rijk en/of
          RIVM-richtlijnen en zouden onder reguliere omstandigheden niet zijn gemaakt.
     •    De zorgaanbieder is bij het maken van meerkosten doelmatig te werk gegaan en de kosten moeten
          niet al op een andere wijze gecompenseerd zijn.
             ▪    Dat betekent dat het gaat om kosten die een aanbieder maakt, bovenop de door de
                  gemeenten betaalde (reguliere) omzet.
     •    De meerkosten moeten aantoonbaar zijn;
             ▪    Een aanbieder dient zijn meerkosten specifiek te registeren, opdat inzichtelijk kan worden
                  gemaakt hoe de meerkosten zijn opgebouwd.
             ▪    Registratie dient op dusdanige wijze plaats te vinden dat de rechtmatigheid van
                  gedeclareerde meerkosten vastgesteld kan worden.
     •    Naast doelmatigheid geldt ook het uitgangspunt van proportionaliteit en exclusiviteit.
             ▪    Proportionaliteit impliceert dat de meerkosten in verhouding moeten staan tot het doel;
                  continuïteit van zorg.
             ▪    Exclusiviteit betekent dat meerkosten (vanzelfsprekend) slechts via één maatregel/regeling
                  kunnen worden gedeclareerd.
Voldoet de gemeente daarmee aan de eisen van rechtmatigheid
Met de uitvoering van de verschillende controles voordat er wordt overgegaan tot uitkering voldoen wij aan
de eisen.
Specifieke uitkering Tozo
Specifieke vraagstuk / wat is er aan gedaan
Net als bij andere uitkeringen is het van belang dat alleen mensen die daar recht op hebben Tozo
ontvangen en dat misbruik en oneigenlijk gebruik wordt tegengegaan. Vanwege het urgente karakter van
de regeling zijn gemeenten bij de aanvraag op de eerste plaats uitgegaan van de betrouwbaarheid van de
aanvrager. Doordat er snel gehandeld diende te worden, vindt het toezien op de rechtmatigheid
voornamelijk achteraf plaats. De regeling is inmiddels niet langer van kracht. De rechtmatigheids-
onderzoeken zijn conform het controleplan en uitvoeringskader afgehandeld.
Voldoet de gemeenten daarmee aan de eisen van rechtmatigheid
Met de uitvoering van de verschillende controles voldoen wij aan de eisen. Door een diversiteit aan
bevindingen kan er sprake zijn van (kleine) onrechtmatigheden die door dringende redenen en in geest van
de regeling niet worden teruggevorderd. De accountant is voortdurend op de hoogte gehouden. Na toetsing
van de accountant weten we of we rechtmatig gehandeld hebben.
TONK
De Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) is een overbruggingsregeling die is gestart met
ingang van 1 januari 2021 en loopt tot 1 januari 2022. De TONK is bedoeld voor huishoudens die door
corona te maken hebben met ‘een onvoorziene en onvermijdelijke inkomstenterugval’ en voor wie andere
regelingen niet of niet voldoende helpen. Anders dan de Tozo is de TONK geen centrale regeling en ook
geen wet. Het gaat om een tijdelijke regeling met de bijzondere bijstand als wettelijke basis. De
beleidsmatige uitvoering van de TONK-regeling ligt bij de gemeenten.
Bij de gemeente Emmen zijn er wel aanvragen binnen gekomen voor TONK maar is er uiteindelijk geen
enkele aanvraag toegekend. Derhalve zijn er ook geen controlewerkzaamheden uitgevoerd t.b.v. TONK.
Subsidies
Specifieke vraagstuk
Vanwege corona hebben een aantal subsidieontvangers niet alle activiteiten kunnen uitvoeren zoals
beschreven is in de subsidiebeschikking. Normaal gesproken vorderen we dan de verleende subsidie
(deels) terug. De meeste subsidieontvangers hebben echter in het kader van die activiteiten al wel vanuit de
ontvangen subsidie uitgaven gedaan, zodat de subsidie veelal (deels) al wel besteed is. Voor dit gedeelte
zullen wij dan bij de vaststelling van subsidies 2021 ook niet overgaan tot terugvordering, omdat hier
sprake is van onvermijdbare kosten. Terugvordering zal in die gevallen leiden tot financiële problemen bij
de subsidieontvangers. Subsidie die niet is besteed en daarmee 'over' is, zal wel worden teruggevorderd.
Waar al eerder de subsidieontvangers de mogelijkheid is geboden om de activiteiten die in 2020 hadden
moeten plaatsvinden, uit te voeren in 2021 (indien het losstaande activiteiten betreft) wordt aan
subsidieontvangers nu ook weer de mogelijkheid geboden (door middel van de nog vast te stellen
beleidslijn subsidies en corona 2021 – 2022) activiteiten die voorzien waren voor 2021 (inclusief die
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                             111
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>activiteiten voorzien voor 2020, die met toestemming van het college reeds verschoven zijn naar 2021) als
nog in 2022 uit te voeren
Wat is gedaan
Op basis van het voornoemde is een inventarisatie gedaan bij de grootste subsidieontvangers.
Voldoet de gemeente daarmee aan de eisen van rechtmatigheid
Ja, maar omdat subsidierelaties tot 1 juni 2022 de mogelijkheid hebben om de aanvraag tot
subsidievaststelling in te dienen bij de gemeente is bij het vaststellen van de jaarrekening nog niet duidelijk
of wordt voldaan aan de subsidievoorwaarden of de nadere beleidslijn subsidies. Mogelijk zou de subsidie
voor de culturele programmering van het Atlastheater gedeeltelijk lager vastgesteld dienen te worden op
basis van de beleidslijn subsidies en corona. Omdat dit ten tijde van de accountantscontrole nog niet
definitief is vast te stellen, is dit als een onzekerheid opgenomen in het accountantsverslag a € 1,5 mln.
Jaarrekening 2021 – Paragrafen                                                                              112
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>Financiële details
1. Waarderingsgrondslagen
Algemeen
De jaarrekening is opgesteld met inachtneming van het “Besluit begroting en verantwoording provincies en
gemeenten”, de financiële verordening, de nota activabeleid en de nota reserves en voorzieningen.
Grondslagen voor waardering van activa
Immateriële activa
Het gaat hierbij om kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen, kosten van onderzoek en
ontwikkeling ten behoeve van een bepaald actief, en bijdragen aan activa in eigendom van derden.
Wijze van afschrijving:
Op de kosten van ontwikkeling ten behoeve van een bepaald materieel actief, de zogenaamde
voorbereidingskosten, wordt niet afgeschreven. Het gehele bedrag zal worden beschouwd als onderdeel
van de verkrijgingprijs van de materiële activa.
De maximale afschrijvingstermijn voor kosten van onderzoek en ontwikkeling is 5 jaar. De
afschrijvingstermijn op de kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen en disagio is maximaal gelijk
aan de looptijd van de lening.
Materiële activa
Materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs verminderd met de afschrijvingen.
Eventuele bijdragen van derden die in directe relatie staan met het actief worden op de waardering
daarvan in mindering gebracht.
Verwachte duurzame waardeverminderingen worden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in
aanmerking genomen. Activa waarvan de bestemming is veranderd, wordt hergewaardeerd tegen
marktwaarde van de nieuwe bestemming.
Wijze van afschrijving:
De wijze van afschrijving is vastgelegd in artikel 10 van de financiële verordening en is bekrachtigd in de
nota activabeleid. De afschrijving is in principe lineair, maar naast de lineaire methode wordt ook het
gebruik van de annuïtaire methode in bepaalde gevallen toegestaan. De annuïtaire methode wordt echter
wel beschouwd als een afwijking van de standaard en dient te allen tijde expliciet door de raad te worden
besloten. In de nota activabeleid worden de afschrijvingstermijnen benoemd.
Financiële activa
Onder financiële activa vallen de kapitaalverstrekkingen (o.a. in de vorm van deelnemingen), verstrekte
leningen, overige uitzettingen (verstrekkingen) met een looptijd langer dan een jaar.
De waardering is tegen nominale waarde (verstrekte waarde, verminderd met aflossingen en (andere)
terugontvangsten. De verleende bijdragen worden afgeschreven in de periode waarin het betrokken actief
van de derde op basis van de door de gemeente gestelde voorwaarden moet bijdragen aan de publieke taak.
De financiële activa worden tegen marktwaarde gewaardeerd indien de marktwaarde lager is dan de
verkrijgingsprijs of vervaardigingsprijs.
Voorraden en onderhanden werken
Voorraden worden gewaardeerd tegen verkrijgingprijs plus bijkomende kosten en verminderd met
opbrengsten wegens gerealiseerde verkopen en/of ontvangen subsidies. Voor verwachte verliezen wordt
per complex een voorziening getroffen. Een eventuele voorziening wordt op de boekwaarde in mindering
gebracht. Voor winstneming geldt de percentage of completion methode (poc-methode) zoals toegelicht in
de paragraaf grondbeleid.
Vorderingen
Vorderingen worden opgenomen tegen nominale waarde. Eventuele voorzieningen wegens oninbaarheid
worden op de vorderingen in mindering gebracht.
Overlopende activa en liquide middelen
De overlopende activa en de liquide middelen waarderen wij tegen de nominale waarde. Onder de
overlopende activa zijn de ‘van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen
voorschotbedragen op specifieke uitkeringen’ apart opgenomen. Dit betreft een voorfinanciering op
uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel.
Grondslagen voor waardering van passiva
Eigen vermogen
Onder het eigen vermogen zijn opgenomen de algemene reserve, de bestemmingsreserves en het saldo van
de rekening van baten en lasten.
Voorzieningen
Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de voorzienbare verplichting, het verlies
en/of risico’s, voor zover de omvang hiervan redelijkerwijs is in te schatten. De voorziening voor van
Jaarrekening 2021 – Financiële details                                                                      113
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>derden verkregen middelen die specifiek moeten worden besteed zijn bedoeld voor de tariefsegalisatie
(afvalstoffen, riolering en begraven).
Vlottende passiva
De schulden zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde.
Overlopende passiva
Onder de overlopende passiva worden afzonderlijk opgenomen de ‘van Europese en Nederlandse
overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel’ die
dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren.
Borg en garantstellingen
Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is buiten telling het totaalbedrag van de geborgde
schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen. In de toelichting op de balans nadere informatie
opgenomen.
Grondslagen voor resultaatbepaling
Toerekening
De lasten en baten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben. Alle lasten en baten, die
betrekking hebben op het boekjaar en ten tijde van het opstellen van de jaarrekening bekend waren, zijn in
het desbetreffende verslagjaar verwerkt.
Opbrengsten worden verantwoord in het jaar waarin de diensten zijn verricht. Verliezen worden in
aanmerking genomen in het jaar waarin ze voorzienbaar zijn. Winsten worden slechts genomen zodra ze
zijn gerealiseerd.
Afschrijvingen geschieden tijdsevenredig, op basis van de bedrijfseconomische gebruiksduur. Als
startmoment voor de afschrijving geldt de datum van ingebruikneming van het actief. Afschrijvingen
vinden plaats onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar.
Jaarrekening 2021 – Financiële details                                                                  114
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>2. Incidentele baten en lasten
Vanuit het BBV is vereist om in de jaarrekening een overzicht van incidentele baten en lasten op te nemen.
In onderstaand overzicht zijn alle incidentele baten en lasten uit de jaarrekening opgenomen > € 100.000
vervolgens is per onderdeel een toelichting gegeven.
 Incidentele baten en lasten jaarrekening 2021                             Bedragen x € 1.000
  Prg Omschrijving                                                     Lasten          Baten
   1 Vrijval voorziening wethouderspensioenen                            -239
   1 Mutaties reserve overlegpartners                                     269            120
   2 Bijdrage aan project Medfood van Fresenius Kabi                      500
   2 Mutaties algemene reserve                                            410            500
   2 Onttrekking Fonds Herstructurering Centrum Emmen                                    348
   2 Onttrekking reserve SRLE                                                            121
   2 Storting reserve Emmen Vernieuwt                                     384
   2 Storting Fonds economische Structuurversterking                      100
   3 Toezicht en handhaving rondom het stationsgebied                     250            125
   4 Terugvordering niet bestede middelen onderwijsachterstand           -121             -92
   4 Onttrekking algemene reserve                                                        150
   4 Storting reserve Arbeidsmarkt Regio Drenthe                          131
   4 Storting reserve boekwaarde                                        1.222
   5 Storting in de voorziening afval                                     751
   5 Mutaties reserve bodemsanering                                     1.014            198
   5 Mutaties reserve boekwaarde                                          119            226
   5 Diverse verkopen en afwaardering boekwaarde                          120            808
   5 Uitkoop woning onder hoogspanningsleiding                            240            240
   5 Verkoop woonwagens                                                                  287
   5 Mutaties reserve exploitatie woonwagens                              162            123
   5 Mutaties reserve fysieke leefomgeving                                645            489
   5 Onttrekking algemene reserve                                                        209
   5 Onttrekking reserve bedrijfsvoering                                                 130
   5 Onttrekking reserve Emmen Vernieuwt                                                 250
   5 Storting Fonds Dorpen en Wijken                                      100
   5 Storting reserve woonwagens                                          141
   6 Vrijval uit voorziening bijstandsdebiteuren                         -668
   7 Onttrekking reserve Emmen Vernieuwt                                                 901
   8 Mutaties reserve onderhoud gebouwen                                  337            114
   9 Extra middelen HHT toegekend                                         270
   9 Afwikkelingsverschil balansposten jeugdhulp                         -738
   9 Vrijval lokaal transformatiebudget jeugdhulp                        -500
   9 Afwikkelingsverschil balanspost PGB beschermd wonen                  150
   9 Mutaties reserve Arbeidsmarkt Regio Drenthe                        1.288          2.128
   9 Onttrekking reserve onderhoud gebouwen                                              100
   9 Storting reserve beschermd wonen                                     636
   9 Storting reserve brede aanpak dak- en thuisloosheid                  928
   9 Storting reserve MO/VO                                               705
  10 Mutaties algemene reserve                                          3.400          1.422
  10 Mutaties reserve bedrijfsvoering                                     591            421
  10 Onttrekking reserve bodemsanering                                                   300
  10 Onttrekking reserve citymarketing en promotie                                       150
  10 Onttrekking reserve fysieke leefomgeving                                            300
  10 Storting reserve uitbetaling claims aansprakelijkheid                200
  div Extra uitgaven en inkomsten door corona                         12.021         16.485
  div Mutaties reserve corona                                         16.485         12.021
  div Diverse mutaties reserves < € 100.000                               334            301
                                                                      41.637         38.877
                                                                      SALDO           -2.760
Reservemutaties
Alle reservemutaties zijn - volgens de BBV regelgeving - als incidenteel aangemerkt tenzij het om een
amortisatiereserve4 gaat (deze onderdelen zijn lichter weergegeven in bovenstaande tabel). Ook mutaties
met betrekking tot verkiezingen zijn als structureel beschouwd.
Voorziening wethouderspensioenen
Deze voorziening is gevormd ter afdekking van het risico dat een wethouder de waarde van zijn pensioen
overdraagt aan een ander pensioenfonds. Deze voorziening wordt jaarlijks bij de jaarrekening bijgesteld op
basis van de laatste berekeningen. Omdat er een oud-wethouder met pensioen is gegaan en het
rentepercentage lager uitvalt, valt een deel van de voorziening vrij.
4 Een reserve die wordt ingezet ter dekking van kapitaallasten.
Jaarrekening 2021 – Financiële details                                                                  115
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>Bijdrage aan project Medfood van Fresenius Kabi
Voor het project MedFood van het bedrijf Fresenius Kabi is (voor het deelproject Smart Nutrition Skills -
Company school van Fresenius Kabi) een bedrag ad € 500.000 beschikbaar gesteld aan de provincie
Drenthe, die de subsidieaanvraag van Fresenius Kabi afwikkelt.
Toezicht en handhaving rondom het stationsgebied
In 2021 is er incidenteel extra inzet geweest voor toezicht en handhaving rondom het stationsgebied naar
aanleiding van overlast. Hiervoor zijn ook extra middelen vanuit het rijk ontvangen die de kosten deels
dekken.
Terugvordering niet bestede middelen onderwijsachterstand
Verstrekte middelen voor onderwijsachterstandsbeleid uit 2020 zijn bij een aantal partijen teruggevorderd
wat een incidenteel voordeel in de jaarrekening oplevert.
Storting in de voorziening afval
Omdat de kostendekkendheid van afvalstoffenheffing meer dan 100% was, is een deel van de opbrengsten
gestort in de voorziening. Dit kan in de toekomst worden ingezet als de opbrengsten door diftar
tegenvallen.
Diverse verkopen en afwaardering boekwaarde
In 2021 zijn enkele panden die eigendom waren van de gemeente verkocht, daarnaast is de boekwaarde
van een gebouw afgeboekt vanwege een wijziging van de bestemming.
Uitkoop woning onder hoogspanningsleiding
Een woning die is gelegen onder een hoogspanningsleiding is uitgekocht, hiervoor was in 2021 een
eenmalige subsidie ontvangen.
Verkoop woonwagens
Voordeel door een incidentele verkoop van enkele woonwagens, dit wordt weer gestort in de reserve.
Vrijval uit voorziening bijstandsdebiteuren
Vanwege een zuiverdere opbouw van de voorziening (schattingswijziging) sluit deze beter aan bij de
werkelijke situatie. De vrijval van de voorziening ontstaat met name omdat risicomarges niet meer zijn
meegenomen bij het berekenen van de voorziening.
Extra middelen HHT toegekend
Vanuit het rijk zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor 2021 en 2022. Deze zijn toegevoegd aan de
gebiedsbudgetten begeleiding en schoonmaakondersteuning om de zorgaanbieders de tijd te geven de
was/strijkservice (kostenbesparend) te organiseren.
Afwikkelingsverschil balansposten jeugdhulp
Bij de jaarrekening 2020 was een bedrag gereserveerd voor nog te betalen zorgkosten jeugdhulp over 2018
en 2019. Na afstemming met de zorgaanbieders blijkt dat alle kosten zijn voldaan waardoor de resterende
reservering kan vrijvallen.
Ook de reservering voor nog te betalen zorgkosten over 2020 is vrij komen te vallen vanuit de verwachting
dat alle zorgkosten zijn afgewikkeld.
Vrijval transformatiebudget jeugdhulp
Er was in 2021 € 500.000 vrijgemaakt voor extra investeringen in transformatie van jeugdhulp. Door
vertraging in de ontwikkeling en besluitvorming zal de besteding van deze middelen pas in 2022
plaatsvinden.
Afwikkelingsverschil balanspost PGB beschermd wonen
De balanspost voor PGB beschermd wonen was gebaseerd op rapportages van de Sociale Verzekeringsbank
(SVB). Achteraf bleek er meer gedeclareerd te zijn over 2020 en is een naheffing gekomen voor de
gemeente.
Extra uitgaven en inkomsten door corona
Alle extra lasten als gevolg van corona en extra ontvangsten van het rijk zijn aangemerkt als incidenteel. Al
deze baten en lasten zijn ook gestort of onttrokken aan de reserve corona zodat dit per saldo geen
financieel effect heeft op het resultaat van de jaarrekening.
Jaarrekening 2021 – Financiële details                                                                     116
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>3. Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves
Het onderstaande overzicht van reservemutaties geeft inzicht in de structurele en incidentele toevoegingen
en onttrekkingen per programma aan de reserves. In principe worden alle reservemutaties als incidenteel
aangemerkt behalve als er sprake is van een amortisatiereserve en in het geval van de reserve verkiezingen.
De incidentele toevoegingen en onttrekkingen zijn ook onderdeel van het overzicht van incidentele baten
en lasten zoals hiervoor is opgenomen.
 B edragen x €1.000
 Incidenteel                            Structureel
 Onttrekkingen incidenteel              Onttrekkingen structureel
     Programma 1                -446       Programma 1           -220
     Programma 2              -2.566       Programma 4           -158
     Programma 3                -162       Programma 5            -31
     Programma 4                -305       Programma 7             -1
     Programma 5              -2.145       Programma 8           -226
     Programma 6              -3.719       Programma 9            -30
     Programma 7              -2.392
     Programma 8              -2.725
     Programma 9              -3.512
     Programma 10             -3.202
                            -21.174                              -667
 Toevoegingen incidenteel               Toevoegingen structureel
     Programma 1                 269       Programma 1            311
     Programma 2                 962       Programma 5            250
     Programma 3                 -         Programma 7            901
     Programma 4               1.515
     Programma 5               2.433
     Programma 6               5.675
     Programma 7                   58
     Programma 8               2.121
     Programma 9               4.883
     Programma 10            11.837
                             29.752                             1.462
 Saldo van toevoegingen en onttrekkingen                        9.373
4. Aandeel EMU-saldo gemeente Emmen
Hieronder is een overzicht opgenomen van het aandeel van de gemeente Emmen in het EMU-saldo voor
2021. Het EMU-saldo is het saldo van inkomsten en uitgaven met derden (dus geen afschrijvingen,
waardemutaties, etc.) van de overheid op transactiebasis in een bepaalde periode. Het EMU-saldo geeft
aan of er in een bepaald jaar met reële transacties meer geld uitgegeven is dan er in dat jaar is
binnengekomen, of dat er netto geld overgehouden is.
In Europees verband is afgesproken dat het overheidstekort (EMU-saldo) maximaal 3% mag zijn. Binnen
Nederland is dit tekort van 3% ‘verdeeld’ tussen de verschillende overheden, de zogenaamde EMU-
referentiewaarde. Voor de gemeente Emmen is de EMU-referentiewaarde - € 16,5 mln.
Het berekende EMU-saldo van de gemeente Emmen over 2021 is € 27,2 mln. positief.
Dit betekent dat de gemeente via reële transacties meer geld binnen krijgt dan dat ze uitgeeft.
Het is echter wel van belang om het EMU-saldo in de juiste context te zien. Gemeenten maken voor hun
boekhouding gebruik van het ‘gemodificeerde stelsel van baten en lasten’. Hierdoor zegt het EMU-saldo
van één jaar relatief weinig, omdat de uitgaven voor investeringen bijvoorbeeld in één jaar leiden tot een
uitgave, maar in de exploitatie via de kapitaallasten leiden tot meerjarige lasten. Of dat toevoegingen aan
voorzieningen ten laste van het resultaat gaan, maar pas bij besteding van de voorziening leiden tot een
uitgave.
     Bedragen x €1.000                                                       Jaarrekening Begroting Jaarrekening
                                                                                      2020     2021          2021
 1. Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves             10.407    3.468        26.474
 2.  Mutatie (im)materiële vaste activa                                            22.219    -3.035         6.626
 3.  Mutatie voorzieningen                                                             254   -2.067           539
 4.  Mutatie voorraden (incl. bouw gronden in exploitatie)                          -2.023     -680        -6.961
 5.  Verw achte boekw inst bij verkoop effecten en verw achte boekw inst bij           -        -             -
     verkoop (im)materiële vaste activa
  Berekend EMU-saldo                                                                -9.535    5.116       27.348
Jaarrekening 2021 – Financiële details                                                                            117
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>5. Wet Normering Topinkomens (WNT)
In de jaarrekening moet worden verantwoord of de gemeente voldoen aan de Wet normering topinkomens
(WNT). De WNT stelt een maximum aan de bezoldiging (de volledige beloning van de ambtenaar,
waaronder loon en alle toeslagen) van € 209.000 bij een voltijd dienstverband.
In Emmen gaat het bij de topfunctionarissen om de gemeentesecretaris en de griffier. In geen van de
gevallen wordt de bezoldigingsnorm overschreden. De berekening van de bezoldiging is in onderstaande
tabel opgenomen.
 Gegevens 2021                                                M. Plantinga                    H.D. Werkm an         I. Rozem a
 Functiegegevens                                              Gem eentesecretaris             Griffier              Griffier a.i.
 Aanvang en einde functievervulling in 2021                         [01/01] – [31/12]           [01/01] – [16/11]       [15/06] – [31/12]
 Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)                         1,0                         1,0                    0,667
 Dienstbetrekking?                                                         Ja                          Ja                      Ja
 Bezoldiging
 Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen                 €                   141.478     €           96.916     €              34.798
 Beloningen betaalbaar op termijn                              €                    22.554     €           17.909     €               6.651
 Subtotaal                                                    €                    164.032     €         114.825     €               41.449
 Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum                 €                   209.000     €         183.233      €              76.347
 Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag                              N.v.t.                N.v.t.                    N.v.t.
  Bezoldiging                                                                      164.032               114.825                     41.449
 Het bedrag van de overschrijding en de reden w aarom de
                                                                          N.v.t.                      N.v.t.                  N.v.t.
 overschrijding al dan niet is toegestaan
 Toelichting op de vordering w egens onverschuldigde betaling             N.v.t.                      N.v.t.                  N.v.t.
 Gegevens 2020                                                M. Plantinga                    H.D. Werkm an
 Functiegegevens                                              Gem eentesecretaris             Griffier
 Aanvang en einde functievervulling in 2020                         [15/01] – [31/12]           [01/01] – [31/12]
 Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)                         1,0                         1,0
 Dienstbetrekking?                                                         Ja                          Ja
 Bezoldiging
 Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen                 €                   132.942     €         112.899
 Beloningen betaalbaar op termijn                              €                    20.278     €           20.305
 Subtotaal                                                    €                    153.220     €         133.204
 Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum                 €                   193.311     €         201.000
  Bezoldiging                                                                      153.220               133.204
Naast de hierboven vermelde topfunctionarissen zijn er geen overige functionarissen met een
dienstbetrekking die in 2021 een bezoldiging boven het individueel toepasselijke drempelbedrag hebben
ontvangen.
6. Algemene dekkingsmiddelen
Hier wordt een overzicht gegeven van de algemene dekkingsmiddelen die de gemeente heeft ontvangen.
Het gaat hierbij om inkomsten die geen specifiek bestedingsdoel kennen. De belangrijkste
dekkingsmiddelen zijn de algemene uitkering (gemeentefonds) en de opbrengst uit
onroerendezaakbelastingen (OZB).
 bedragen x €1.000                        Begroot 2021 Werkelijk 2021                  Verschil
 Algemene uitkering                               216.860              216.885                   25
 Dividend                                             909                   911                   2
 Lokale heffingen                                  28.123               27.972                -151
 Saldo financieringsfunctie                         2.397                 1.184            -1.213
 Resultaat na bestem m ing                        248.290              246.953             -1.337
Algemene uitkering (gemeentefonds)
Het grootste deel van de inkomsten van de gemeente is afkomstig uit de algemene uitkering (ook wel
gemeentefonds genoemd). De omvang van de algemene uitkering wordt bepaald door het Rijk bij de
circulaires. Voor de jaarrekening is uitgegaan van de gegevens uit de decembercirculaire 2021, waarbij
rekening is gehouden met de laatst bekende basisgegevens die van belang zijn bij de berekening van de
algemene uitkering.
Dividend
Het gaat hier om de inkomsten uit dividend van:
   Bedragen x € 1.000                                        Begroot        Werkelijk
   BNG – dividend 2020                                            105                 106
   AREA – dividend 2020                                          360                 360
   WMD – dividend 2020                                               1                   0
   Enexis – dividend 2020                                        443                 445
   Totaal                                                        909                  911
Lokale heffingen
De detailinformatie over de lokale heffingen is opgenomen in de paragraaf Lokale heffingen. Deze
paragraaf is breder van opzet dan de lokale heffingen waar het hier om gaat, omdat onder lokale heffingen
Jaarrekening 2021 – Financiële details                                                                                                        118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>ook items vallen als afvalstoffenheffing, rioolrecht, diverse leges etc. De lokale heffingen, zoals opgenomen
in bovenstaand overzicht zijn de inkomsten uit de OZB en precariobelasting.
Saldo van de financieringsfunctie
Het saldo van de financieringsfunctie is het verschil tussen de toegerekende rekenrente aan de
begrotingsprogramma’s en de werkelijk betaalde rente over de leningen. In de paragraaf financiering wordt
ingegaan op de financiering van de gemeente en de ontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt.
Het verschil tussen de begrote en werkelijke opbrengst is als volgt te verklaren: De rentekosten van de
leningenportefeuille worden doorberekend via het renteomslagpercentage; in 2021 is dit 1,5%. De
rentekosten worden omgeslagen over de activa die integraal zijn gefinancierd.
Doordat er minder leningen zijn aangetrokken en tegen een lager rentepercentage dan begroot, is het
werkelijke renteomslagpercentage lager.
7. Onvoorzien
In 2021 was er een bedrag van € 318.052 begroot voor onvoorziene uitgaven. Dit is als volgt ingezet:
  Budget incidenteel 2021                                                    € 318.052
  Eikenprocessierups                                                        - € 50.000
  Reguleren vissen in de Rietplas                                           - € 40.000
  Aanpassingen Grote Rietplas                                               - € 30.000
  Wegenruil                                                                 - € 50.000
  Verkenning nieuwe vorm van burgerparticipatie Angelslo                     - € 25.407
  Vrijval budget onvoorzien                                                 € 122.645
Het resterende bedrag is vrijgevallen in het jaarrekeningresultaat.
8. Overhead
Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces
behoren tot de overheadkosten. In onderstaande tabel is weergeven welke elementen tot kosten van
overhead worden gerekend en wat de lasten en baten in 2021 waren.
Uit de verschillenanalyse van programma 10 (opgenomen in bijlage C), komt naar voren dat het resultaat
van de overhead in de jaarrekening ca. € 0,7 mln. positiever is dan was begroot. Dit komt onder andere
door de vrijval van de stelpost loonstijgingen, een overrealisatie van de taakstelling op bedrijfsvoering en
een vrijval van de stelpost voor ICT verbeterinvesteringen.
 B edragen x €1.000                                           Werkelijk 2021
 Om schrijving                                                Lasten Baten
 Leidinggevenden en managementondersteuning primair proces         6.428       73
 Financiën, toezicht en controle eigen organisatie                 4.245       96
 Inkoop, juridische en personeelszaken                             4.116      235
 Interne en externe communicatie                                   1.317       27
 Bestuurszaken en bestuursondersteuning                              169        1
 Informatievoorziening en automatisering                         12.578     3.582
 DIV, facilitaire zaken en huisvesting                             9.527    1.207
 Overig                                                               60      414
 Totaal                                                          38.441    5.635
 Saldo overhead (bruto)                                                    32.806
 Mutaties reserves                                                           -221
 Saldo overhead (netto)                                                    32.586
 Doorbelasting overhead investeringen en grex                              -1.200
 Saldo overhead (na doorbelasting)                                        31.385
De overheadkosten worden niet toegerekend aan de diverse programma’s, maar centraal begroot en
verantwoord (onder taakveld 0.4 Overhead). Uitzondering hierop zijn de investeringen en
grondexploitaties waar wel overhead aan toegerekend wordt zodat de werkelijke lasten van een investering
of grondexploitatie geactiveerd kunnen worden. Deze toerekening is in het bovenstaande overzicht
opgenomen in de een na laatste regel (doorbelasting overhead investeringen en grex) en heeft een
voordelig effect op het saldo van de overhead.
9. Vennootschapsbelasting
De gemeente moet vennootschapsbelasting (VPB) betalen over eventuele (winstgevende)
ondernemersactiviteiten. De reden hiervoor is dat er zo een gelijk speelveld ontstaat tussen overheids-
ondernemingen en private ondernemingen.
Afgelopen jaren is er uitgebreid onderzoek uitgevoerd over de impact van de VPB-wetgeving. Conclusie
hieruit is dat er voor de reguliere activiteiten, facilitaire dienstverlening, ICT dienstverlening,
dienstverlening sociaal domein, grondexploitaties, reclameactiviteiten en de parkeeractiviteiten van de
gemeente Emmen sprake is van geen tot zeer geringe VPB-plicht.
In de jaarrekening 2021 is in totaal € 172.000 opgenomen aan lasten voor VPB. Dit heeft betrekkling op
reclameactiviteiten voor de periode 2016 tot en met 2021. De gemeente heeft bezwaar ingesteld dat in
Jaarrekening 2021 – Financiële details                                                                      119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>overleg met de belastingdienst wordt aangehouden in afwachting van reeds door andere gemeenten
ingestelde procedures op dit onderwerp.
10. Uitvoeringsinformatie
Het onderstaande overzicht geeft een totaalbeeld van de begrote en werkelijke baten en lasten, uitgesplitst
naar taakveld. Verder is per taakveld aangegeven wat het saldo is en de omvang van de reservemutaties
binnen het taakveld.
 Taakveld                                            Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot Rekening                Rekening   Rekening    Reserve-
                                                     prim itief prim itief prim itief lasten   baten    saldo    lasten      baten      saldo       mutaties
 B edragen x €1.000                                  lasten     baten      saldo
 Program m a 1 - Inw oners en Bestuur
 0.1 Bestuur                                            5.532         0        -5.532    5.579      120   -5.459       5.278        389      -4.889       128
 0.2 Burgerzaken                                        3.412      1.439       -1.973    3.065    1.386   -1.679       3.396      1.922      -1.474      -214
 Program m a 2 - Econom ie en w erkgelegenheid
 3.1 Economische ontw ikkeling                          4.746       175        -4.571    8.077    3.520   -4.557       6.063      1.842      -4.221      -176
 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur                      268          6          -262      246      127     -119         254        124        -130      -121
 3.3 Bedrijfsloket en -regelingen                       1.133       275          -859    1.190      252     -937       1.079        271        -808       -51
 3.4 Economische promotie                               1.624       619        -1.006    2.955    1.975     -981       2.983      2.102        -881    -1.256
 Program m a 3 - Veiligheid
 1.1 Crisisbeheersing en brandw eer                     7.731        63        -7.669    7.724      145   -7.579       7.716        169      -7.546       -14
 1.2 Openbare orde en veiligheid                        1.959        15        -1.943    2.005      160   -1.845       2.409        470      -1.939      -148
 Program m a 4 - Onderw ijs en jeugd
 4.1 Openbaar basisonderw ijs                          30.869     30.594         -275   35.104   35.044      -60      38.276     38.272          -4        -9
 4.2 Onderw ijshuisvesting                              6.869       369        -6.500    6.669      442   -6.226       6.186        470      -5.716       923
 4.3 Onderw ijsbeleid en leerlingenzaken                9.892      4.800       -5.093   10.392    6.036   -4.357      10.432      6.333      -4.099       137
 Program m a 5 - Bouw en, w onen en m ilieu
 0.3 Beheer overige gebouw en en gronden                4.798      3.867         -931    4.939    4.466     -473       5.126      4.996        -130      -106
 5.5 Cultureel erfgoed                                   129          0          -129      129        0     -129         108          0        -108         0
 7.2 Riolering                                          9.019     12.452        3.433    7.584   11.112    3.528       7.375     10.527       3.152       -81
 7.3 Afval                                             11.059     15.250        4.191   11.762   15.945    4.183      11.457     15.755       4.298      -100
 7.4 Milieubeheer                                       5.218       895        -4.323    7.051    2.364   -4.688       6.037      1.613      -4.425       654
 8.1 Ruimtelijke Ordening                               1.471         0        -1.471    1.958       16   -1.942       2.236        282      -1.954       -36
 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)         6.584      6.702          117    7.012    6.746     -266      10.593      8.621      -1.972       -95
 8.3 Wonen en bouw en                                   6.784      3.871       -2.912    9.246    6.108   -3.137       8.538      5.882      -2.656       271
 Program m a 6 - Inkom ensondersteuning
 6.3 Inkomensregelingen                                64.056     53.322      -10.734   71.436   60.315  -11.121      75.440     65.506      -9.935     1.956
 Program m a 7 - Openbare ruim te en Verkeer & vervoer
 0.63 Parkeerbelasting                                    0        4.194        4.194        0    4.209    4.209           3      4.209       4.206    -1.435
 2.1 Verkeer en vervoer                                16.205       190       -16.015   16.600    1.140  -15.460      16.845      1.478     -15.367        -2
 2.2 Parkeren                                           3.234       269        -2.964    3.238      269   -2.969       3.079        276      -2.804         3
 2.4 Economische Havens en w aterw egen                   13          0            -13      13        0      -13          19          0         -19         0
 2.5 Openbaar vervoer                                    146        100            -46     102      100       -2         181        197          16         0
 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie            8.699       292        -8.407    8.547      293   -8.254       8.515        262      -8.253         0
 7.5 Begraafplaatsen                                    1.340       743          -597    1.480      803     -677       1.135        914        -222         0
 Program m a 8 - Sport en cultuur
 5.1 Sportbeleid en activering                          1.269       118        -1.151    1.114      118     -995       1.119        187        -932      -101
 5.2 Sportaccommodaties                                 8.424      2.440       -5.985    8.809    2.700   -6.109      10.390      4.503      -5.887       -73
 5.3 Cultuurpresentatie, -productie en -participatie    5.521        11        -5.511    6.656      900   -5.756       6.706        940      -5.766      -656
 5.6 Media                                              2.606       100        -2.506    2.628      100   -2.528       2.609        100      -2.509         0
 Program m a 9 - Sociaal dom ein
 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie                  5.907       142        -5.765    6.898      571   -6.326       6.711        413      -6.298       105
 6.2 Wijkteams                                          2.659         0        -2.659    2.841      134   -2.707       2.681          0      -2.681         0
 6.4 Begeleide participatie                            26.433         0       -26.433   26.967        0  -26.967      26.928         20     -26.909         0
 6.5 Arbeidsparticipatie                               10.882         0       -10.882   15.770    2.719  -13.050      15.787      2.688     -13.099      -764
 6.6 Maatw erkvoorzieningen (WMO)                       6.020       198        -5.822    6.608      198   -6.410       6.431        143      -6.288        -2
 6.71 Maatw erkdienstverlening 18+                     33.246       900       -32.346   33.945      928  -33.018      33.374        867     -32.507       259
 6.72 Maatw erkdienstverlening 18-                     36.537         0       -36.537   36.062       98  -35.964      34.303        303     -33.999       388
 6.81 Geescaleerde zorg 18+                            17.398       829       -16.569   13.112      889  -12.223      12.851      1.150     -11.701       112
 6.82 Geescaleerde zorg 18-                              401          0          -401      401        0     -401         401          0        -401         0
 7.1 Volksgezondheid                                   12.407         0       -12.407   16.053      951  -15.101      15.677        632     -15.045     1.243
 Program m a 10 - Bedrijfsvoering en inkom stenbronnen
 0.4 Overhead                                          37.980      4.569      -33.411   38.032    6.032  -32.000      37.517      6.177     -31.340      -221
 0.5 Treasury                                          -2.183      2.553        4.736     -173    2.866    3.039         807      2.664       1.857         0
 0.61 OZB w oningen                                     1.426     16.701       15.275    1.583   17.059   15.476       1.480     17.071      15.591         0
 0.62 OZB- niet w oningen                                 0       11.447       11.447        0   11.247   11.247           0     11.268      11.268      -165
 0.64 Belastingen Overig                                 468        345          -123      467      345     -122         440        427         -14      -321
 0.7 Algemene uitkering                                 1.588    246.643     245.055     7.792  263.846  256.053       7.474    263.867    256.393      6.747
 0.8 Overige baten en lasten                            6.033      1.520       -4.513    8.424    1.803   -6.621       6.770      2.190      -4.580     2.595
 0.9 Vennootschapsbelasting                               0           0              0       0        0        0         172          0        -172         0
 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten       0           0              0       0        0        0           0          0           0         0
 Totaal                                                427.812    429.019       1.206  468.090  476.599    8.509     471.389    488.490      17.101     9.373
Jaarrekening 2021 – Financiële details                                                                                                                   120
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>