<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Windopgave en alternatief duurzame opwek

 Betreft:          Plan van aanpak windopgave en alternatief duurzame opwek

 Datum:            30 oktober 2023



In dit plan van aanpak wordt het proces van resterende windopgave in de gemeente Emmen beschreven.
Aanleiding daarvoor is het feit dat Drenthe al bijna heeft voldaan aan de taakstelling voor windenergie en
dat de colleges van Burgemeester en wethouders van Emmen en het college van Gedeputeerde Staten
hebben afgesproken dat er ruimte is om de windopgave voor Emmen aan te passen.
In deze rapportage wordt geanalyseerd welke locatie het beste ontwikkeld kan worden met windenergie
en hoe de wegvallende windopgave op een andere wijze gecompenseerd kan worden zodat de gemeente
Emmen blijft voldoen aan de TWh-opgave (Terawattuur) binnen de RES 1.0.

Begonnen wordt met de conclusie van de resterende windopgave en mogelijke alternatieve oplossingen
weergegeven. Na de conclusie wordt de aanleiding van deze notitie beschreven. Vervolgens worden de
belangrijkste uitgangspunten van de Structuurvisie Windenergie aangehaald en getoetst aan de huidige
situatie. Als laatste wordt de mogelijkheid voor realisatie van alternatieve wijzen van opwek duurzame
energie beschreven. De conclusie van de resterende windopgave en de alternatieven dienen namens de
gemeente Emmen aan het college van Gedeputeerde Staten verzonden worden.

Conclusies en aanbevelingen

Emmen heeft de provincie Drenthe gevraagd of zij minder windenergie mag realiseren dan momenteel
opgenomen in de Provinciale Omgevingsverordening. Omdat de provincie Drenthe al bijna voldoet aan
haar taakstelling kan de gemeente Emmen de resterende provinciale taakstelling op één van de nog
openstaande locaties uit de Structuurvisie Emmen, windenergie realiseren. Het college van
Gedeputeerde Staten heeft aangegeven mee te willen werken aan deze aanpassing. Belangrijke
voorwaarde van de Provincie Drenthe is dat Emmen de wegvallende windopgave op een andere wijze kan
invullen. Uit deze notitie blijkt dat dat mogelijk is. De komende jaren komt voldoende dakoppervlakte
beschikbaar dat ingevuld gaat worden met zonne-energie.

Dan resteert de vraag waar de resterende windopgave gerealiseerd wordt. Uit de analyse blijkt dat de
locaties N34 en Zwartenbergerweg niet veel van elkaar verschillen. Uit de Structuurvisie Emmen,
windenergie bleek dat de locatie N34 beter scoorde op mogelijke effecten op Natura2000 gebieden.
Aanvullend onderzoek dat de gemeente Emmen onlangs heeft laten uitvoeren geeft aan dat dat verschil
tussen N34 en Zwartenbergerweg nagenoeg niet meer bestaat. Ontwikkeling van windturbines op één
van beide locaties zal waarschijnlijk geen effecten op instandhoudingsdoelstellingen voor Natura2000
gebieden hebben.

Voor de gemeente Emmen is het beperken van hinder voor de omgeving en omwonenden altijd het
belangrijkste uitgangspunt geweest. En op dat punt scoren N34 en Zwartenbergerweg wel verschillend.
Uit planMER onderzoek blijkt dat de locatie Zwartenbergerweg zowel op de punten geluid als
slagschaduw slechter scoort dan N34. Ofwel, bij een windontwikkeling zullen bij de locatie N34 minder
gehinderden zijn dan bij locatie Zwartenbergerweg.
Daarbij komt verder naar voren dat de oostzijde van de gemeente Emmen al effecten ondergaat van de
aanwezige windturbines op de locatie Pottendijk en met name Duitsland. Een extra windpark op de
locatie Zwartenbergerweg zou de oostzijde van de gemeente Emmen nog zwaarder belasten. Daarmee
kiest de gemeente Emmen ervoor om de raad voor te stellen windpark N34 nog te ontwikkelen en zal het
college van GS op termijn verzoeken om de gemeentelijke taakstelling te verlagen van 95,5 MW naar 71,5
MW. Op het moment dat de compensatie met zon is gerealiseerd, vervalt de locatie Zwartenbergerweg



                                                                                                      **
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>definitief als voor windenergie aangewezen gebied. Vooralsnog is een aanpassing van de Structuurvisie
Emmen, windenergie en de Provinciale Omgevingsverordening niet nodig. Zodra Emmen de wegvallende
windopgave op een andersoortige wijze heeft opgelost gaan de provincie Drenthe en de gemeente
Emmen in overleg welke besluitvorming nodig is om de taakstelling definitief te verlagen.

Vraag is hoe de wegvallende windopgave wordt gecompenseerd middels opwek van andersoortige
duurzame energie. De gemeente Emmen gaat inzetten op realisatie van zon-op-dak. Daar is al een
programma voor opgezet en inmiddels in ongeveer twee-derde van dat programma gerealiseerd.

Met een ambitieus programma van nog uit te geven bedrijfsgronden, investeringsprogramma’s voor
sport en onderwijs en het faciliteren van diverse gebouweigenaren is het zeker mogelijk om een
aanvullende opgave voor zon-op-dak te realiseren. In de praktijk betekent het dat Emmen van ongeveer
100 hectare zon-op-dak naar ongeveer 150 hectare zon-op-dak gaat.

1. Resterende windopgave gemeente Emmen

In 2014 heeft de provincie Drenthe de gemeente Emmen een taakstelling van 95,5 MW windenergie
opgelegd. Deze opgave voor Emmen maakt onderdeel uit van een provinciale taakstelling van 285,5 MW.
De gemeente Emmen heeft bij de provincie Drenthe aangegeven zelf de regie over de opgave tot plaatsing
van windmolens te willen voeren. De provincie Drenthe heeft ingestemd met de regierol bij de gemeente
Emmen. Vervolgens is de opgave van 95,5 MW vastgelegd in een Regieplan- en Structuurvisie
Windenergie Emmen. De gemeente Emmen heeft een drietal locatie aangewezen voor windenergie, te
weten Pottendijk, Zwartenbergerweg en N34.

Inmiddels is binnen de gemeente Emmen de locatie Pottendijk gerealiseerd, terwijl er ten behoeve van de
twee andere locaties op dit ogenblik geen vergunningsaanvraag is ingediend. Netcongestie was tot nu toe
onder andere een drempel om tot realisatie over te gaan. De aangekondigde netuitbreiding gaat dat voor
2030 oplossen. Ook in een aantal omliggende Drentse gemeenten is de afgelopen jaren op diverse
locaties windenergie ontwikkeld. In totaal gaat het om ongeveer 270 MW opgesteld vermogen in
Drenthe. Voor de provincie Drenthe resteert nog een opgave van ongeveer 15 MW aan windenergie. De
gemeente Emmen kan en wil invulling geven aan die resterende opgave door middel van het ontwikkelen
van één van twee nog te realiseren windparken, te weten Zwartenbergerweg of N34.

De gemeente Emmen heeft een verzoek bij het college van Gedeputeerde Staten (GS) neergelegd of zij
bereid zijn de windtaakstelling voor Emmen te verminderen. In reactie daarop heeft het college van GS
eind april 2023 laten weten onder voorwaarden bereid te zijn medewerking te verlenen aan het verzoek.
Daarbij is opgemerkt dat Provinciale Staten formeel een besluit nemen over een vermindering van de
Emmense windopgave aangezien deze is vastgelegd in artikel 2.23 van de Provinciale
Omgevingsverordening Drenthe 2018. De voorwaarden waaronder het college van GS bereid is
medewerking te verlenen zijn de volgende drie punten:
- De gemeente Emmen komt met een concreet plan waarin wordt opgenomen en onderbouwd hoe de
bijdrage vanuit de wegvallende windopgave aan de Regionale Energie Strategie richting 2030 wordt
gerealiseerd.
- De gemeente Emmen gaat ten aanzien van een aangepaste windopgave in gesprek met de betrokken
ontwikkelaars en gebiedsplatformen.
- De gemeente Emmen aanvaardt aansprakelijkheidsrisico’s die voortvloeien uit een mogelijke
aanpassing van de Provinciale Omgevingsverordening.

De gemeente Emmen heeft in het verzoek aan het college van GS aangegeven binnen zes maanden na een
instemming van de provincie Drenthe een aanpassing van de Structuurvisie Emmen, windenergie
richting te raad te brengen. Daarbij is ook aangegeven dat de gemeente Emmen zich blijft committeren
aan de eigen taakstelling hernieuwbare elektriciteit binnen de RES Drenthe (Regionale Energie
Strategie). Dat betekent dat een wegvallende windopgave op een andere wijze binnen het gemeentelijke
RES-doel van in totaal 0,678 TWh wordt gerealiseerd. Bij voorkeur realiseren we deze opgave met zon-
op-dak. In deze notitie is een analyse opgenomen om die deels wegvallende windopgave op een andere
wijze te realiseren.

                                                  2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>2. Structuurvisie windenergie

Met het vaststellen van het Regieplan Windenergie Emmen heeft de raad in november 2014 de
verschillende zoekgebieden voor windenergie benoemd. Vervolgens zijn de verschillende zoekgebieden
onderzocht en de uitkomsten daarvan zijn in de Structuurvisie Emmen, windenergie verwoord.

In de Structuurvisie Emmen, windenergie is het ruimtelijk kader vastgesteld, op basis waarvan
initiatiefnemers plannen voor de realisatie van windenergie kunnen ontwikkelen en indienen. De
structuurvisie wijst daarbij de locaties aan waar dat mogelijk is. Overeenkomstig de afspraak met de
provincie kan voor een opgesteld vermogen van in totaal maximaal 95,5 MW vergunning worden
verleend.

De Structuurvisie Emmen, windenergie is in de eerste plaats gebaseerd op doelstellingen ten aanzien van
de beperking van hinder en gezondheidsrisico's voor omwonenden en vormt daarmee het belangrijkste
uitgangspunt. Zoals in het Regieplan omschreven, hebben het beperken van hinder en de
gezondheidseffecten voor omwonenden als criterium prioriteit boven de criteria gebiedsontwikkeling en
landschap.

De gemeente Emmen heeft de volgende gebieden voor windenergie aangewezen, uitgaande van
windmolens van minimaal 3MW nominaal vermogen: Pottendijk, Zwartenbergerweg en N34. De locatie
Pottendijk is inmiddels ontwikkeld binnen de kaders van de Structuurvisie Emmen. Voor windenergie
blijven de locaties Zwartenbergerweg en N34 over.

De locatiekeuze uit 2016 is gebaseerd op de algemene uitgangspunten en overwegingen die zijn verwoord
in de Structuurvisie Emmen, windenergie. In onderstaande tabel zijn de uitgangspunten en
overwegingen weergegeven met daarbij opgenomen of de betreffende variabele ook van toepassing is op
het onderzoek in het kader van de resterende windopgave en de weging van de locaties
Zwartenbergerweg en N34 ten opzichte van elkaar.


 Nr.   Uitgangspunt                         Toelichting                          Betrekken resterende
                                                                                 windopgave

 1     Taakstelling 95,5 MW en minimaal 3   Uitvoering van de Structuurvisie     Totale taakstelling niet van toepassing.
       MW per turbine en minimaal 5         Emmen, windenergie telt op tot       Minimaal vermogen en grootte
       turbines                             taakstelling                         windpark blijven onveranderd

 2     Beperken hinder omwonenden           Hinder is leidend ten opzichte van   Dit blijft belangrijkste uitgangspunt om
       belangrijkste vertrekpunt            overige aspecten. Hinder komt tot    de twee locaties te toetsen
                                            uiting in geluid en slagschaduw.

 3     Zo groot mogelijke afstand           Beperken gevolgen geluid en          Dit uitgangspunt blijft onveranderd van
                                            slagschaduw                          kracht

 4     Ashoogte maximaal 100 meter          Ook speelt landschappelijke          Dit uitgangspunt blijft onveranderd van
                                            inpassing een belangrijke rol        kracht

 5     Tiphoogte maximaal 149 meter         Om obstakelverlichting te            Dit uitgangspunt blijft onveranderd van
                                            voorkomen                            kracht

 6     Rekening houden met insluiting       Minimale afstand tussen de           Dit uitgangspunt blijft onveranderd van
                                            windparken van 4 kilometer           kracht

 7     Optimalisatiemogelijkheden per       Om de belangen van de                Dit uitgangspunt blijft onveranderd van
       locatie                              omwonenden te bevorderen.            kracht

 8     Noordersloot en Veenschapsweg        Noordoostelijk gedeelte van          Dit uitgangspunt blijft onveranderd van
       omwille van Natura2000 gebied niet   gemeente dreigt zwaarder belast te


                                                           3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>        ontwikkelbaar                          worden met windenergie                 kracht

 9      Zwartenbergerweg is reëel te           Ontheffing Verdrag van Meppen is       Dit uitgangspunt blijft onveranderd van
        ontwikkelen                            mogelijk door ruimte in de nieuwe      kracht
                                               grensvisie

 10     Spreiding van de opgave over gehele    De geluidseffecten spreiden en niet    Dit uitgangspunt blijft onveranderd van
        gemeente en geen centralisatie         ten laste van een gebied laten komen   kracht

 11     Pottendijk niet volledig benutten      Door spreiding over gemeente           Dit uitgangspunt blijft onveranderd van
                                                                                      kracht

 12     N34, Zwartenbergerweg en               De planMER toont aan dat               Dit uitgangspunt blijft onveranderd van
        Pottendijk scoren beste qua hinder     genoemde locaties beste scoren op      kracht, N34 en Zwartenbergerweg
        omgeving                               geluid en slagschaduw                  worden nader bekeken

 13     N34 scoort meest gunstig wat betreft   Locatie N34 geen significante          Dit uitgangspunt blijft van kracht,
        effecten op Natura2000                 effecten                               herbekrachtigd in recent uitgevoerd
                                                                                      onderzoek naar actualiteit

 14     Locatie Tuinbouwgebied                 Uiteindelijk niet gekozen als          Locatie Tuinbouwgebied Klazienaveen
        Klazienaveen                           aangewezen locatie                     blijft een niet aangewezen locatie

 15     Locaties Groenedijk en Berkenrode      Uiteindelijk niet gekozen als          Locaties Groenedijk en Berkenrode
                                               aangewezen locaties                    blijven niet aangewezen locaties

 16     Maatwerk as- en tiphoogte behoort      Afspraken omwonenden en                Dit uitgangspunt blijft onveranderd van
        tot de mogelijkheid                    exploitant zijn binnen het             kracht
                                               gebiedsplatform mogelijk

 17     Schuiven in de uitvoeringsfase is      Medewerking diverse partijen voor      Dit uitgangspunt blijft onveranderd van
        mogelijk                               een gunstiger opstelling               kracht

 18     Gevoel van insluiting bij meer dan     Ondanks dat meer dan 4 kilometer       Dit uitgangspunt blijft onveranderd van
        vier aangewezen windlocaties           afstand wordt gehouden                 kracht

Tabel 1: uitgangspunten beoordeling locaties windenergie Emmen (basis Structuurvisie Emmen, windenergie)


Om de twee overgebleven locaties, Zwartenbergerweg en N34, met elkaar te vergelijken moet op basis
van bovenstaande uitgangspunten beoordeeld worden waar Zwartenbergerweg en N34 significant van
elkaar verschillen. Niet alle uitgangspunten zullen iets zeggen over het verschil tussen de locaties
Zwartenbergerweg en N34. Uit de bovenstaande lijst van 18 uitgangspunten zijn de volgende
uitgangspunten van toepassing om een verschil te kunnen duiden tussen beide locaties:
2 - Beperken hinder omwonenden belangrijkste vertrekpunt
3 - Zo groot mogelijke afstand
6 - Rekening houden met insluiting
9 - Zwartenbergerweg is reëel te ontwikkelen
10 - Spreiding van de opgave over gehele gemeente en geen centralisatie
12 - N34, Zwartenbergerweg en Pottendijk scoren beste qua hinder omgeving
13 - N34 scoort meest gunstig wat betreft effecten op Natura2000

Onderstaand worden de beide locaties, Zwartenbergeweg en N34, per uitgangspunt nader toegelicht.

2 - Beperken hinder omwonenden belangrijkste vertrekpunt

Dit aspect is voor de gemeente Emmen het belangrijkste uitgangspunt bij de aanwijzing van locaties voor
windenergie. Dit aspect is leidend ten opzichte van de overige aspecten. We beperken hinder voor
omwonenden zo veel mogelijk. Ten eerste kan het worden weergegeven in het aantal woningen op
minder dan 1.100 meter van een windmolen.

Uit de Structuurvisie Emmen, windenergie blijkt, dat het aantal woningen binnen 1.100 meter bij de

                                                              4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>locatie Zwartenbergerweg hoger is dan bij locatie N34:

                                         Rel ati ef aantal
                                      woni ngen bi nnen 1100                           Rel ati ef aantal
                                        m afs tand van het     Abs ol uut aantal    gehi nderden per MW      Abs ol uut aantal
  Hinder bij invulling   Invul l i ng   wi ndpark per MW     woni ngen bi nnen 1100 opges tel d vermogen       gehi nderden
    3 MW molens            (MW)        opges tel d vermogen   m van het wi ndpark   (ondergrens Lden 37)   (ondergrens Lden 37)
N34                         21               0,7                     14                     0,3                    6
Zwartenbergerweg            24               0,9                     22                     0,4                    10
Tabel 2: Indicatie aantal woningen binnen 1.100 meter


Daarnaast kan dit uitgangspunt worden gemeten aan de hand van hinder ten gevolge van geluid en
slagschaduw. Deze twee aspecten zijn doorgerekend in de planMER behorende bij de Structuurvisie
Emmen, windenergie. Het onderstaande schema geeft als eerste de resultaten van het geluidonderzoek
aan:




Tabel 3: gehinderden binnenshuis uit geluidonderzoek


Het geluidonderzoek gaat uit van een aantal gehinderden bij bepaalde hoeveelheid geproduceerd
omgevingsgeluid, uitgedrukt in dB(A) Lden. Lden is een Europese maat om de geluidbelasting door
omgevingslawaai over een geheel etmaal uit te drukken. Uit bovenstaande tabel blijkt dat het aantal
gehinderden bij zowel de plaatsing van 3 MW of 5 MW turbines op de locatie Zwartenbergerweg hoger is
dan op de locatie N34.

Het tweede belangrijke aspect om de hinder voor de omwonenden te meten is de hoeveelheid
slagschaduw die de turbines veroorzaken. In de planMER is een onderzoek opgenomen over dit aspect.
Onderstaand het overzicht van de impact op de verschillende onderzochte locaties:




                                                                              5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Tabel 4: slagschaduwonderzoek planMER Structuurvisie Emmen, windenergie



Bij het slagschaduwonderzoek zijn de contouren berekend waarbinnen jaarlijks meer dan 5 uur en 40
minuten slagschaduw optreedt. In tabel 3 is dan het aantal objecten per locatie en opstelling (3 MW of 5
MW) weergegeven waarbij een overschrijding plaats vindt. Het verschil tussen een 3MW en 5 MW
turbine wordt veroorzaakt door de verschillende frequenties van draaiende rotorbladen.

Uit de tabel blijkt dat het aantal gehinderden bij een 3MW opstelling bij de locatie N34 de helft is van het
aantal gehinderden van de locatie Zwartenbergerweg. Bij een opstelling met 5MW turbines is het verschil
kleiner en is het aantal gehinderden op de locatie Zwartenbergerweg zelfs licht hoger.

Geconcludeerd kan worden dat de locatie N34 gunstiger scoort op het aspect ‘beperking
hinder voor omwonenden’. Er is sprake van minder geluidoverlast en slagschaduw en het
aantal woningen binnen 1.100 meter is lager.

3 - Zo groot mogelijke afstand

De gemeente Emmen heeft bepaald dat windturbines op minimaal 500 meter van individuele woningen
en 1.100 meter van woongebieden worden geplaatst. Dat om de hinder tot een minimum te beperken. De
eventuele overlast hebben we uitgedrukt in hinder door geluid en slagschaduw. Deze twee aspecten zijn
berekend binnen de Structuurvisie Emmen, windenergie. Voor de conclusies wordt verwezen naar punt 2
- Beperken hinder omwonenden belangrijkste vertrekpunt.

6 - Rekening houden met insluiting

Bij het aspect insluiting houden we rekening met insluiting door uit te gaan van een minimale afstand
tussen windparken van 4 kilometer. Dit om te voorkomen dat bepaalde dorpen en woongebieden aan
meerdere zijden worden omsloten door windturbines. Binnen de Structuurvisie Emmen, windenergie is
rekening gehouden met dit aspect en mede daardoor zijn de locaties Pottendijk, Zwartenbergerweg en
N34 gekozen.
Kijkend naar de huidige situatie is voor de locatie N34 nog steeds geen sprake van insluiting. De directe
omgeving heeft geen andere windparken in de nabijheid. De situatie aan de Zwartenbergerweg is anders.
Het dorp Emmer-Compascuum kent aan de noordzijde het ontwikkelde energiepark Pottendijk. Net over
de grens Nederland – Duitsland is ter hoogte van Lindloh een windpark ontwikkeld met 16 windturbines,
tiphoogte 210 meter. Hoewel de afstand tussen Pottendijk en het Duitse park ongeveer 6.000 meter
bedraagt zal het ontwikkelen van Zwartenbergerweg aanvullende impact hebben op de woonomgeving
van met name Emmer-Compascuum. Het windpark komt dichter naar het dorp toe, hoewel de afstand de
minimaal 1.100 meter tot woongebieden blijft respecteren.

De conclusie van dit onderdeel is dat locatie N34 gunstiger scoort dan Zwartenbergerweg.

9 - Zwartenbergerweg is reëel te ontwikkelen

In de Structuurvisie Emmen, windenergie is opgenomen dat het ontwikkelen van windturbines in het
gebied van het Verdrag van Meppen waarschijnlijk kon rekenen op een ontheffing. Die formele
ontheffing komt nadat sprake is van voldoende planologische zekerheid en een concreet initiatief (project
Smart Energy Regio Emmen Haren en een windturbine initiatief). Inmiddels hebben de Landkreis
Emsland en de provincies Groningen en Drenthe een grensvisie opgesteld die ter hoogte van
Zwartenbergerweg de mogelijkheid beidt om windenergie te ontwikkelen in het Verdrag van Meppen
gebied. Daarmee is de locatie Zwartenbergerweg inderdaad reëel te ontwikkelen.

Conclusie is dat beide locaties goed te ontwikkelen zijn.

10 - Spreiding van de opgave over gehele gemeente en geen centralisatie


                                                          6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Dit aspect blijft van toepassing, aangezien de gemeente heeft willen voorkomen dat alle windenergie
gerealiseerd zou worden op de locatie Pottendijk. Dat zou een te grote impact hebben in de directe
omgeving van Pottendijk. Bij het spreiden van de windenergie zouden zowel de locatie N34 als
Zwartenbergerweg nog steeds in aanmerking komen voor ontwikkelingen.

12 - N34, Zwartenbergerweg en Pottendijk scoren beste qua hinder omgeving

In de Structuurvisie Emmen, windenergie is geconstateerd dat de locaties N34, Zwartenbergerweg en
Pottendijk het beste scoren als het aankomt op geluid en slagschaduw. Daarom zijn die drie locaties ook
mede aangewezen voor de ontwikkeling van windenergie. Pottendijk is al gerealiseerd en ten aanzien van
de voornoemde aspecten geluid en slagschaduw is onder 2 (Beperken hinder omwonenden belangrijkste
vertrekpunt) aangegeven wat de verschillen zijn tussen N34 en Zwartenbergerweg.

13 - N34 scoort meest gunstig wat betreft effecten op Natura2000

In de Structuurvisie Emmen, windenergie is ten aanzien van ecologische effecten het volgende
opgenomen: We onderkennen dat de locatie N34 het meest gunstig scoort wat betreft effect op Natura
2000. Het is de enige locatie is waar geen significante effecten worden verwacht. Zou de locatie in de
structuurvisie niet worden aangewezen voor windenergie, dan komt de locatie naar verwachting later
alsnog in beeld op basis van de ADC-toets Natuurbeschermingswet als realistisch alternatief.
De gemeente Emmen heeft ten aanzien van de mogelijke effecten op Natura2000 gebieden het
onderzoek uit 2016 laten actualiseren door BugelHajema. In onderdeel 3 van dit rapport wordt het
onderzoek van BugelHajema nader toegelicht.

In onderstaande samenvattende tabel wordt weergegeven hoe de twee locaties ten opzichte van elkaar
scoren:

                                                  N34           Zwartenbergerweg
Aantal woningen binnen 1.100 m
Geluid: Lden 42-47
Geluid: Lden 37-42
Slagschaduw
Insluiting
Natura2000
Tabel 5: onderling vergelijk locaties N34 en Zwartenbergerweg


Uit bovenstaande tabel blijkt dat locatie N34 gunstiger scoort dan Zwartenbergerweg. Daarmee stelt het
college voor de winmolenopgave op de locatie Zwartenbergerweg te schrappen.


3. Resultaat onderzoek BugelHajema naar effecten op Natura2000

In het kader van de structuurvisie Emmen, Windenergie is in 2015 een planMER opgesteld en is een
passende beoordeling op hoofdlijnen uitgevoerd voor de negen potentiële locaties voor de plaatsing van
windturbines. Een passende beoordeling beschrijft en beoordeelt de mogelijke effecten op de
instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000 gebieden als gevolg van ontwikkelingen. De doelen die
in Natura 2000 gebieden moeten worden bereikt, worden instandhoudingsdoelen genoemd. Het
uiteindelijke doel van Natura2000 is het bereiken van de landelijk gunstige staat van instandhouding
voor alle door de vogel- en habitatrichtlijn beschermde soorten en habitattypen. Op basis van de
passende beoordeling op hoofdlijnen is in de Structuurvisie Emmen, windenergie geconstateerd dat voor
de locatie N34 geen significante negatieve effecten op instandhoudingsdoelen voor Natura2000 gebieden
verwacht worden. Voor de locatie Zwartenbergerweg is vastgesteld dat bij een mogelijke ontwikkeling
van de locatie een nadere beoordeling dient plaats te vinden omdat op voorhand significant negatieve
effecten niet met zekerheid uit te sluiten waren.


                                                                7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>      De gemeente Emmen heeft BugelHajema gevraagd of de bovenstaande onderzoeksbevindingen uit 2015
      ook in 2023 nog actueel zijn en op basis daarvan eenzelfde conclusie ten aanzien van Natura2000
      getrokken kan worden, dan wel dat er nader onderzoek moet plaatsvinden, zodat de gemeente een
      zorgvuldige afweging kan maken voor wat betreft de ontwikkeling van windenergie op de locaties N34 en
      Zwartenbergerweg.

      Voor het uitgebreidere rapport van BugelHajema wordt verwezen naar de bijlage. BugelHajema komt nu
      tot de conclusie dat het ontwikkelen van of N34 of Zwartenbergerweg geen significante negatieve effecten
      heeft op de instandhoudingsdoelstellingen van kwalificerende soorten van omliggende Natura 2000
      gebieden. Er is een hele kleine onzekerheid ten aanzien van de soort ‘kleine zwaan’, die mogelijkerwijs
      slachtoffer zou kunnen zijn van een mogelijke ontwikkeling van Zwartenbergerweg. Daar zou dan
      aanvullend veldwerk voor verricht moeten worden. Andersom geredeneerd, bij aanwezigheid van de
      ‘kleine zwaan’ zou Zwartenbergerweg zeker slechter scoren dan locatie N34. Voor dit moment volstaat de
      analyse van BugelHajema en is de conclusie dat op basis van ecologie/effecten op Natura2000 gebieden
      geen verschil is te verwachten. Daarmee is uitgangspunt 13 van de Structuurvisie Emmen, windenergie
      geen onderscheidend punt meer.

      4. Alternatieve wijzen van duurzame opwek

      De gemeente Emmen wil graag minder windenergie realiseren. Indien een van de beide locaties in de
      gemeente Emmen is ontwikkeld heeft de provincie Drenthe voldaan aan haar taakstelling om 285,5 MW
      opgesteld vermogen windenergie te realiseren.

      De eventueel verminderde windopgave voor de gemeente Emmen dient wel op een andere alternatieve
      wijze plaats te vinden aangezien de gemeente Emmen zich blijft committeren aan de taakstelling
      hernieuwbare elektriciteit binnen de RES Drenthe. Dat betekent dat een wegvallende windopgave op een
      andere wijze binnen de gemeentelijke RES-taakstelling van in totaal 0,678 TWh wordt gerealiseerd. De
      gemeente Emmen heeft aangegeven dat bij voorkeur te realiseren middels zon-op-dak. Dat is een stevige
      opgave, tevens onderkend door de provincie Drenthe.

      Huidige RES-opgave gemeente Emmen

      De RES-opgave voor Drenthe en de gemeente Emmen wordt weergegeven in de eenheid TWh
      (Terawattuur). Dat is de hoeveelheid energie die jaarlijks wordt verbruikt in Drenthe en/of Emmen. De
      opgave voor de windenergie is weergegeven in MW. MW is een maat voor het vermogen van een
      potentiële duurzame opwekbron. Een windturbine met een vermogen van 3,6 MW kan in een uur 3,6
      MWh aan stroom opwekken. Uitgaande van ongeveer 3.000 vollasturen (per jaar) wekt een turbines
      daarmee 10.800 MWh op, wat overeenkomt met 0,0108 TWh.

      De totale RES-opgave van gemeente Emmen is onderstaand weergegeven, met daarbij de onderverdeling
      wat reeds gerealiseerd is en wat nog gerealiseerd moet worden.

TWh     Windenergie                           Zonne-energie op land                      Zonne-energie op dak                      Totaal
           Huidig Plannen Ambitie    Totaal     Huidig Plannen     Ambitie     Totaal      Huidig Plannen       Ambitie   Totaal RES 1.0

Emmen      0,1512     0,135           0,2862 0,127298    0,06426      0,06102 0,252578      0,122     0,013     0,00435    0,139       0,678

            52,8%     47,2%   0,0%               50,4%    25,4%        24,2%                87,5%     9,3%        3,1%
      Tabel 6: RES-opgave gemeente Emmen (bron: RES-monitor Drenthe – september 2023)


      Opmerkingen bij bovenstaande tabel:
      - Windenergie is ongeveer voor de helft gerealiseerd, via de 14 turbines op de locatie Pottendijk. De
        genoemde plannen betreffen de geplande vermogens op de locatie N34 en Zwartenbergerweg.
      - Emmen heeft ongeveer de helft van de geplande zonneparken op land gerealiseerd. Te denken valt aan
        Pottendijk, Oranjepoort en Lange Runde.

                                                                   8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>- In de nog te realiseren opgave zonne-energie op land, onderdeel ambitie, is het project Drentse
  Zonneroute A37 opgenomen.
- De zonne-energie op daken zijn de iets grotere installaties met een minimaal vermogen van 15.000 Wp.
  Globaal komt dat overeen met ongeveer 43 zonnepanelen per gebouw.
- Met name door de grote zonnedaken van Getec is de laatste jaren een forse stap gezet met zon-op-dak
  in Emmen.

Aanvullende zon-op-dak-opgave

Zoals in bovenstaande tabel al aangegeven heeft Emmen een opgave als het gaat om zon-op-dak te
realiseren. Binnen de RES-regio Drenthe moet 0,139 TWh aan zon-op-dak gerealiseerd te worden. De
gemeente Emmen heeft aangegeven dat dat in de vorm 100 hectare grootschalig zon-op-dak wordt
gerealiseerd. Op dit ogenblik is ongeveer 87% gerealiseerd.

Als een windlocatie uit de Structuurvisie Emmen, windenergie wordt weggehaald, wordt de wegvallende
opgave op een andere wijze ingevuld. Zonne-energie is dan de meest voor de hand liggende optie, omdat
andere technieken op dit moment nog in de kinderschoenen staan. Voor zon-op-land is de Structuurvisie
Zonneakkers leidend. Het hierin genoemde oppervlakte van 200 hectare is, met de hectares van het
Emmense deel van de Zonneroute A37, als maximum vastgelegd in een bijlage bij de Provinciale
Omgevingsverordening. Extra zon-op-land bovenop de RES-bijdrage, is hiermee in strijd. Vanuit
provinciaal beleid is het aanvullend realiseren van zon-op-land strijdig en niet gewenst, hoewel onder
voorwaarden er enige ruimte is. Concreet betekent dit dat zon-op-dak het alternatief is waarnaar in
eerste instantie wordt gekeken.

Dit betekent dat boven op de geschetste RES-doelstelling voor zon-op-dak een aanvullende doelstelling
komt om de wegvallende windopgave te compenseren. Bij de wegvallende windopgave gaan we ervan uit
dat minimaal het opgesteld vermogen van het kleinste windpark (N34) wordt gerealiseerd, zijnde 21
MW. Daarmee moet een wegvallende windopgave van 24 MW gecompenseerd worden.

De hoeveelheid wegvallende MW opgesteld windvermogen (zijnde 24 MW) komt overeen met ongeveer
0,072 TWh. Vervolgens moet omgerekend worden hoeveel hectare zonnepanelen dezelfde hoeveelheid
energie kunnen opwekken. Daarbij wordt aangesloten bij het bod dat de gemeente Emmen voor zon-op-
dak al bij het programma RES heeft neergelegd, zoals boven aangegeven ongeveer 100 hectare zon-op-
daken. Schematisch kan de nieuwe opgave voor duurzame opwek in Emmen als volgt worden
weergegeven:




                                                  9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Windenergie                       Totaal          0,2862 TWh           RES 1.0

Huidig
0,1 51 2   TWh                    Pottendijk                   53%

Plannen
0,1 35     TWh
              0,063 TWh           N34                          22%
              0,07 2 TWh          Zwartenbergerweg             25%


Zon op (bedrijfs)daken            Totaal            0,139 TWh          RES 1.0

Huidig (gerealiseerd)
    0,1 22 TWh                          88%

Plannen (concreet)
   0,01 3 TWh                              9%

Am bities (toekom st )
  0,0044 TWh                               3%


Aanvulling zon-op-dak opgave door wegvallende windenergie
   0,07 2 TWh


conv ersie naar hectare opperv lakte:
0,1 39 TWh           1 00 hectare               RES 1 .0
0,07 2 TWh           52 hectare                 aanv ulling
0,021 1 TWh          1 52 hectare               Nieuwe opgav e z-o-d gemeente Emmen
Tabel 7: berekening aanvullende zon-opgave



Zoals boven aangegeven zal de gemeente Emmen aanvullend ongeveer 52 hectare aan zonnedak binnen
de grenzen moeten ontwikkelen om dezelfde hoeveelheid duurzame energie op te wekken. Emmen kent,
vanuit het bestaande RES-bod al een programma om ongeveer 100 hectare aan grootschalige
zonnedaken te realiseren. In de reeds gerealiseerde cijfers zitten daken van minimaal 15 kWp, verdeeld
over bedrijven, scholen, agrarische bedrijven en maatschappelijk vastgoed. Voor zon op bedrijfsdaken
hebben gemeente Emmen en Ondernemend Emmen een intentieovereenkomst ondertekend. Binnen die
intentieovereenkomst zijn afspraken gemaakt om bedrijven te stimuleren en te ondersteunen bij hun
opgave om te verduurzamen. De intentieovereenkomst met Ondernemend Emmen gaat uit van de
realisatie van 100 hectare zon-op-dak, waarvan op dit ogenblik ongeveer 25% is gerealiseerd. Dat zit al
verwerkt in de cijfers uit tabel 6 en 7 (huidig).

De opwek van duurzame energie wordt in principe gemeten in TWh, aangezien de gemeente Emmen
binnen de RES 1.0 een bod heeft neergelegd gebaseerd op hectares, wordt daar verder op aangesloten.




                                                              10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Duurzame opwek zon-op-dak

Opgave in TWh                                                            0,0211
Opgave in hectare (inclusief aanvullende opgave)                            152

Waarvan reeds gerealiseerd                                 TWH            0,122
                                                           hectares          88

Waarvan plannen en ambitie (hectares zon-op-dak)
- Intentieovereenkomst Ondernemend Emmen*                                   75

-   IHP Onderwijs **                                                        1,5

-   IHP Sport ***           nieuwbouw en verduurzaming                      1,0

-   Programma (i.o.) verduurzaming overig vastgoed ****                     2,5

-   Uitgifte kavels *****   Waanderveld                           0,5
                            Emmtec B.P.                           3,1
                            Tweeling                              3,5
                            Bargermeer                            0,7
                            Pollux                                0,3
                            B.P. Eigenhaard                       0,5
                            Bedrijvenpark A37                     3,5
                            B.P. Meerdijk                         1,7
                                                                           12,4

                            Ontwikkeling Rundedal******                     30

                                   Totaal hectare zon-op-dak tot 2030      210
Tabel 8: opgave zon-op-dak gemeente Emmen inclusief aanvullende opgave


* = Gemeente Emmen en Ondernemend Emmen hebben een overeenkomst afgesloten voor de
ontwikkeling van 100 hectare zon-op-(bedrijfs)daken. De eerste 25 hectare is daarvan ingevuld. De
komende jaren werken we verder aan de realisatie richting 100 hectare.
** = De gemeente Emmen kent tot 2030 een opgave voor ongeveer 12 scholen nieuwbouw te realiseren.
Daar is ongeveer € 50 miljoen mee gemoeid. Al deze gebouwen worden standaard voorzien van zon-op-
dak.
*** = De gemeente Emmen heeft tot 2030 een programma om 9 sporthallen en –zalen nieuw te bouwen
of te upgraden/verduurzamen. Al deze gebouwen worden standaard voorzien van zon-op-dak.
**** = De gemeente Emmen gaat verder een ambitieus programma opzetten om overig vastgoed
(gemeente, VvE’s, winkelcentra, maatschappelijk vastgoed, etc.) te voorzien van zon-op-dak.
***** = De gemeente Emmen heeft tot 2030 nog diverse kavels voor bedrijfsontwikkelingen uit te geven.
Uitgangspunt bij dit aantal hectares is de uitgifte zoals opgenomen in de vastgestelde jaarrekening 2022.
Als gemeente Emmen weten we dat de potentiële klanten nagenoeg allemaal zon-op-dak willen
realiseren. Ook kan het als voorwaarde worden opgenomen in de uitgiftevoorwaarden van de
gemeentelijke bedrijventerreinen, voor zover het de bedrijfsvoering van de betreffende klanten niet
schaadt.
****** = Gemeente en provincie werken aan programma om locatie Rundedal te ontwikkelen met
grootschalige bedrijven. Hier is conservatief geraamd dat 30 hectare zon-op-dak wordt gerealiseerd.

Onderzoek toekomstig elektriciteitsnetwerk

Uit bovenstaande tabel blijkt dat er tot 2030 meer dan 200 hectare zon-op-dak te verwachten valt in de
gemeente Emmen, waarmee ruimschoots voldaan wordt aan de bod voor de RES 1.0 (inclusief de
compensatie uit de wegvallende windenergie). Echter, zonne-energie en windenergie kennen een
verschillend profiel ten aanzien van stroomlevering. Daar komt bij dat Zuidoost-Drenthe op dit ogenblik

                                                             11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>netcongestie kent, hoewel dat door de realisatie van een nieuw hoogspanningsstation door Tennet en
Enexis vanaf 2027 of 2028 is opgelost.

De gemeente Emmen onderkent dit en wil graag samen met partners werken aan een onderzoek om de
inpassing van duurzaam opgewekte energie te regelen. Dat gebeurt onder andere al binnen het project
ORTESE, waarbij innovatieve lokale oplossingen het gebruik van lokaal opgewekte energie mogelijk
maakt.
De gemeente Emmen wil dit onderzoek onder andere graag oppakken met de provincie Drenthe, Enexis
en Ondernemend Emmen. Dit om ook te voorkomen dat een eenzijdige belasting van het netwerk
optreedt en dat we nu belemmeringen opbouwen voor de periode na 2030.

Dit onderzoek heeft ook tot doel om het economisch beleid van de gemeente Emmen toekomstgerichter
te maken. De beschikbaarheid van energie is een steeds belangrijker vestigingsfactor om bedrijven aan te
trekken en te behouden. Een evenwichtig elektriciteitsnetwerk is daarbij van groot belang.




                                                   12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>