<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Accountantsverslag
GemeenteEmmen
Boekjaar2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                           G
                                                                                                                                                                                 bakertilly
Aan de gemeenteraad    van   de   Geachte leden      van   de   gemeenteraad,
Gemeente Emmen
Postbus 30001
7800 RA EMMEN                     In overeenstemming met de opdracht tot de controle van de                              Wij    vertrouwen    erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en
                                  jaarrekening 2024 van Gemeente Emmen, zoals overeengekomen                   in        zijn   graag   bereid de inhoud van deze rapportage nader toe te lichten.
                                  onze opdrachtbevestiging d.d. 1 oktober 2024, bieden wij u hierbij          het
ONDERWERP:                        accountantsverslag aan.                                                                Met vriendelijke groet,
                                                                                                                         Baker Tilly (Netherlands) B.V.
Accountantsverslag   2024
                                  Het  accountantsverslag bevat bevindingen en conclusies die naar


                                                                                                                         (geanonimiseerd)
KENMERK:                          aanleiding van onze werkzaamheden naar voren zijn gekomen. De
4 juni 2025                       bevindingen in dit verslag zijn besproken met de portefeuillehouder
                                  financiën en een afvaardiging van de ambtelijke organisatie.
                                                                                                                                  ngwerda
                                  Wij hebben    u    gemachtigd     om     onze   goedkeurende controleverklaring   op
                                  te nemen in   uw    jaarrekening       2024.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave




          Bestuurlijke   Opdracht scope
                                 ,        Belangrijkste   Financiële
         samenvatting     en uitkomsten   bevindingen       positie




         Bevindingen        Overige         Bijlagen
            interne       onderwerpen
          beheersing


                                                                       3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Bestuurlijke
samenvatting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Bestuurlijke samenvatting
 Financiële kengetallen en signaleringwaarden
                                                                                                                            negatief is   per   saldo onttrokken
                                      Mutatie           reserves                       2024          8. 428
                                                                                                                                                      Weerstandscapaciteit


                                              843
                                                                                                                                                       2024                                                112. 007
                                                                                       2023          8. 752
                                                 ,                                                                                                     2023                                          92. 946

                                                                                       2022                                                            2022                                61. 426
                                             MILJOEN EURO                                                                             25. 211




 Gerealiseerd saldo                                                 Gerealiseerd resultaat                                                            Risico's totaal
   baten en lasten                 25. 261                                                                                                             2024         22. 811
                                                                                                                                   22%                 2023                               24. 371

           2063  ,                                14. 502
                                                              11. 727
                                                                           1173    ,                          16%
                                                                                                                     20%                               2022                                          26. 345


          MILJOEN EURO
                                                                        MILJOEN EURO                                                                  Weerstandsratio
50. 482


                                                                                                              2022   2023          2024
                                                                                                                                                                   491
                                                                                                                                                                    ,
                                   2022              2023      2024

              23. 254                                                                                                                                   2024
                         20. 626      Schuldquote                                                              Solvabiliteit                                                                  491
                                                                                                                                                                                               ,


                                                                                                                                                        2023                        381
                                                                                                                                                                                     ,
                                                             2024            90%
                                                                                                                                                        2022                  233
                                                                                                                                                                               ,




                                              90%            2023                      97%

2022           2023       2024                               2022                             106%




                                                                                                                                                                                                                      5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Bestuurlijke samenvatting


      Wij hebben u gemachtigd om onze goedkeurende controleverklaring op te nemen in uw jaarrekening 2024.




      Het jaarverslag iscf. NV COS 720 verenigbaar met de jaarrekening en voldoet in materiële zin aan de laatste actuele voorschriften.


      Het Besluit Begroting en Verantwoording is in alle opzichten nageleefd in 2024. Gemeente Emmen heeft er voor gekozen de rechtmatigheidsverantwoording in de
      jaarrekening en de toelichting hierop in de paragraaf bedrijfsvoering onderdeel te laten zijn van het jaarverslag ondanks dat dit conform de BBV in formele zin nog niet
                                                                                                                     ,


      verplicht is. Op deze wijze heeft de Gemeente Emmen invulling gegeven aan de aanbeveling van het Rijk om de verantwoording optenemen zoals de wetgever had
                                                                                                                                                     ,


      beoogd. Op deze wijze wordt ook invulling gegeven aan de lokale afspraken tussen het college en de gemeenteraad zoals opgenomenin de aangepaste
                                                                                                                           ,


      verordeningen. Tevens kan de toezichthouder en het Rijk gebruik maken van de opgenomen verantwoording.
      Uit onze controle met betrekking tot ons getrouwheidsoordeel blijken enkele controleverschillen. Deze zijn gecorrigeerd in dedefinitieve versie van de jaarrekening.

      Daarnaast constateren wij in lijn met voorgaande jaren dat niet voor alle lasten met betrekking tot het sociaal domein (Jeugdzorg) de Gemeente Emmen de
                                ,                             ,


      prestatielevering kan vaststellen. De onzekerheid in de controle bedraagt € 27 mln.
                                                                                   ,




      Als belangrijkste aandachtspunten richting 2025 zijn in dit verslag benoemd:
      •   de noodzaak tot actualisatie van de voor de waardering van de grondexploitaties bedrijventerreinen gehanteerde bedrijventerreinenanalyse (dateert nu uit 2020)
      •   Het geldende rente percentage op de lening u/g aan Wildlandsen het percentage dat maximaal door de business case gedragen kan worden zijn elkaar genaderd.
          Daarmee vormt dit een belangrijk aandachtspunt voor de her-evaluatie door het college van de leningsvoorwaarden en/of de waardering van de lening in de position
         paper   2026.

      Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2024 in overeenstemming zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2024 van de
      Gemeente Emmen voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.




                                                                                                                                                                                 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Bestuurlijke samenvatting


       Wij hebben geen ongecorrigeerde controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage geconstateerd.



       Het boekjaar 2024 sluit met een financieel resultaat van € 1173 mln. (voordelig). De totale vermogenspositie van de GemeenteEmmen bedraagt
                                                                   ,


       € 1584 mln. (2023: € 1378 mln. ) met een solvabiliteitsratio van 22% (2023: 20%). De vermogenspositie is dan ook zeer gezondtenoemen. Het college concludeert in
            ,                   ,

       de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing dat de incidentele weerstandscapaciteit toereikend is. De structurele weerstandscapaciteit is van voldoende
       omvang om de structurele risico's te kunnen opvangen.

       Sinds 2023 dient het college zelfstandig te rapporteren in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording. Wij constateren dat de Gemeente Emmen deze
       verantwoording heeft opgenomen in de jaarrekening en de bevindingen heeft toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Daarbijconstateren we dat de Gemeente
       Emmen een gestructureerde aanpak van de verbijzonderde controle heeft en het dossier dat ten grondslag ligt aan de rechtmatigheidsverantwoording van goede
       kwaliteit is. Wij concluderen dan ook dat de rechtmatigheidsverantwoording een getrouw beeld geeft.

       Wij willen u erop wijzen dat het totaal van de rechtmatigheidsbevindingen van het college uit komt op € 153 mln.
                                                                                                                 ,




       Deze bevindingen zien op het begrotingscriterium (€ 42 mlnexploitatie en € 04 mlninvesteringskredieten. ) en het voorwaarden criterium (€ 107 mln. ). Voor wat
                                                             ,                       ,                                                              ,


       betreft de begrotingsonrechtmatigheden is voor een bedrag van € 29 mln. sprake van afwijkingen van de begroting passend binnen het beleid en de afspraken tussen
                                                                          ,


       raad en college. Met betrekking tot het voorwaardencriterium geldt dat er sprake is van ten onrechte niet (EU) aanbestede inkopen voor een bedrag van € 107 mln.
                                                                                                                                                                  ,


       (2023: € 24 mln. ).
                 ,




       Derhalve blijven de geconstateerde onrechtmatigheden binnen de door de raad gestelde grens (3% van de omvangsbasis) van € 172 mln.,




       Wij adviseren u kennis te nemen van de toelichting die het college opgenomen heeft in de paragraaf bedrijfsvoering.

       Het controleproces is soepel verlopen waarbij op een prettige en constructieve wijze met de ambtelijke organisatie is samengewerkt. In lijn met voorgaand jaar nemen
                                            ,


       we in de evaluatie met de organisatie de verbeterpunten van beide kanten mee. Nog intenser dan voorgaande jaren wordt zowel de organisatie als wij als
                                                                                                                                                    ,


       controleteam geconfronteerd met de administratieve lastendruk van de zogenaamde SiSa-regelingen. In de jaarrekening legt de gemeente verantwoording af over
       deze specifieke rijksbijdragen welke een ieder weer aparte wet-en regelgeving kennen en eisen stellen aan de administratieve organisatie van de gemeente.
                                    ,




                                                                                                                                                                              7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Opdracht   ,   scope

en   uitkomsten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Opdracht                        ,   scope                en         uitkomsten
Reikwijdte van de controle                                                                         Kernpunten en significante risico’s in de controle
De jaarstukken van uw gemeente bestaan uit:                                                        Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen onder andere met
                                                                                                                                                                    ,


-  Het jaarverslag (programmaverantwoording + paragrafen).                                         betrekking tot de volgende kernpunten van de controle:
-  De jaarrekening.                                                                                     Waardering van de grondexploitaties;
-  Bijlagen.                                                                                            Rechtmatigheidsverantwoording inclusief aanbestedingen
                                                                                                                                        ,


                                                                                                        Prestatielevering inkopen
Met de opdrachtbevestiging van d. d. 1 oktober 2024 heeft u ons opdracht gegeven tot het                Waardering Wildlands
controleren van de jaarrekening 2024. De reikwijdte van onze controle staat omschreven in               Doorbreking van AO/IB door het management (ofwel het risico op “management
deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle geen sprake                       override” een op grond van onze controlestandaarden verplicht te onderkennen risico).
                                                                                                                ,


geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. Voor een nadere toelichting
verwijzen wij tevens naar het op door ons uitgebrachte auditplan 2024 zoals dat is                 Uitkomsten
besproken in de auditcommissie van 22 oktober 2024.                                                Wij zijn voornemens bij de jaarrekening 2024 een goedkeurende controleverklaring te
                                                                                                   verstrekken voor de getrouwheid van de jaarrekening.
Overzicht toleranties
De materialiteit bij de uitvoering van onze controle is € 574 mln. Deze materialiteit sluit aan
                                                                ,                                  De geconstateerde controleverschillen zijn gecorrigeerd in de definitieve versie van de
op het door de gemeenteraad vastgestelde controleprotocol over boekjaar 2024.                      jaarrekening. Tevens zijn er onzekerheden met betrekking tot de prestatielevering van de
                                                                                                   Zorg in Natura (ZiN) uit hoofde van de Jeugdwet ter hoogte van € 27 mln.
                                                                                                                                                                        ,

                                                       Grondslag                       Bedrag
                                                                                                   De genoemde fouten en onzekerheden blijven binnen de goedkeuringstoleranties.
Goedkeuringstolerantie fouten       1% lasten inclusief toevoegingen       reserves   € 574 mln.
                                                                                         ,




Goedkeuringstolerantie onzekerheden3% lasten inclusief toevoegingen        reserves   € 172 mln.
                                                                                             ,




Rapporteringstolerantie             5%   van   de goedkeuringstolerantie              € 287. 000

De toleranties voor de rechtmatigheidsverantwoording zoals vastgelegd in uw financiële
                                                            ,


verordening wijken beperkt af van de toleranties voor de controle op de getrouwheid. Dit
             ,


leidt ertoe dat de door het college opgestelde rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld
op basis van de volgende toleranties:

                                                       Grondslag                       Bedrag

Goedkeuringstolerantie fouten       3% lasten inclusief toevoegingen       reserves   € 172 mln.
                                                                                             ,



                                    Conform afspraak in de financiële
Rapporteringstolerantie                                                               € 400. 000
                                    verordening

                                                                                                                                                                                                9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Opdracht                       ,   scope                en    uitkomsten
Frauderisico’s en continuïteit                                                                  Continuïteit
Onze controleverklaring over boekjaar 2024 bevat gelijk aan voorgaand jaar een verplichte
                                                    ,                           ,               Als onderdeel van de vereisten voor de nieuwe controleverklaring hebben wij ook de
paragraaf over onze werkzaamheden met betrekking tot fraude en een met betrekking tot           continuïteitsveronderstelling getoetst. Wij hebben vastgesteld dat de Gemeente Emmen een
continuïteit. Dit op basis van de vanaf 2022 gewijzigde beroepsregels voor accountants (NV      sluitende meerjarenbegroting heeft. Daarnaast geven de financiële kengetallen inclusief het
COS 700). Hieronder wordt uiteengezet hoe de accountant bij de controleaanpak inspeelt op       weerstandsrisico geen reden tot twijfel of de gemeente haar activiteiten in continuïteit kan
risico’s ten aanzien van fraude en continuïteit en worden de uitgevoerde werkzaamheden          voortzetten. De Gemeente Emmen kent een robuuste financiële positie.
toegelicht. De mate van detail en de omvang van de rapportage over fraude en continuïteit
in de controleverklaring hangen onder meer af van de onderkende risico’s de omvang en
                                                                            ,                   Inzet controleteam
aard van de organisatie alsmede de bevindingen naar aanleiding van de werkzaamheden.            In onderstaande tabel geven wij inzicht in de geplande en gerealiseerde urenbesteding van
                                                                                                het controleteam. De uren zijn uitgesplitst naar functieniveau.
Frauderisico’s
Zoals ook in ons auditplan opgenomen bevindt het college dan wel het management zich in              Functie                           Budget Uren   (1               Realisatie Uren
een unieke positie om fraude te plegen omdat het in staat is de administratieve
                                       ,


vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door                Partner                                                  80                           82
interne beheersingsmaatregelen te doorbreken die anderszins effectief lijken te werken.
                                                ,


Een incentive van het college of management zou hierbij kunnen zijn om op die wijze een              (Sr) Manager(s)                                        200                           486
betere financiële situatie of prestatie te presenteren. Onze beroepsregels schrijven voor dat
de accountant dit risico in zijn controle onderkend.                                                 Overige Teamleden                                    1. 040                          890

                                                                                                     Totaal                                               1. 320                        1. 458
Om dit frauderisico te ondervangen hebben wij de volgende werkzaamheden verricht:
-    Analyseren en beoordelen van op basis van risicocriteria geselecteerde journaalposten
                                                                                                1)Op basis van de reguliere fee conform aanbesteding + aanvullende afspraken voor wat
     en hierop specifieke controlewerkzaamheden verricht om de nauwkeurigheid van de
     geselecteerde journaalposten te controleren;                                               betreft meerkosten (extra) sisacontroles
-    Analyse van aanpassingen die tijdens het opstellen van de jaarrekening zijn gemaakt;
-    Beoordelen van belangrijke schattingen en de schattingsprocessen van het college of
     management zoals de waardering van de grondexploitaties vaste activa en
                                                                 ,


     vorderingen (waaronder die op Wildlands) en het toereikend zijn van voorzieningen.
     Hierbij hebben we in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van
     vooringenomenheid van het college bij deze posten;
-    Beoordelen van significante transacties buiten het kader van de normale
     bedrijfsuitoefening om;
-    Doornemen van notulen van vergaderingen van het management college en de raad;
                                                                        ,


-    Detailcontroles op uitgevoerde handmatige betalingen (buiten batchbetalingen om);
-    Detailcontrole of de prestatielevering van de verantwoorde kosten (prijs-en
     hoeveelheidscomponent) op de juiste wijze zijn aangetoond.
                                                                                                                                                                                                 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Belangrijkste
bevindingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>De rechtmatigheidsverantwoording
Inleiding                                                                                     Op grond van Kadernota rechtmatigheid wordt over de criteria die direct van invloed zijn
Tot en met boekjaar 2022 verstrekten wij als accountant zelfstandig een oordeel over de       op de verslaggeving c. q. het getrouwe beeld van de jaarrekening niet gerapporteerd in de
rechtmatige totstandkoming van de lasten de baten en de balansmutaties op basis van de
                                             ,                                                rechtmatigheidsverantwoording. In de rechtmatigheids-verantwoording komen dus alleen
controle in onze controleverklaring. Dit rechtmatigheidsoordeel betrof een oordeel of deze    de drie rechtmatigheidscriteria tot uitdrukking die aanvullend zijn op de criteria die ook
transacties tot stand zijn gekomen in overeenstemming met de door de gemeenteraad             gelden voor getrouwheid te weten: het begrotingscriterium het voorwaardencriterium en
                                                                                                                       ,                                  ,


vastgestelde kaders zoals de begroting en de gemeentelijke verordeningen en met de            misbruik en oneigenlijk gebruik.
bepalingen in de relevante wet-en regelgeving.
                                                                                              Begrotingscriterium
Met ingang van boekjaar 2023 wordt een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen in             De rechtmatigheidsverantwoording bevat belangrijke informatie voor het (politieke)
de jaarrekening. In deze rechtmatigheidsverantwoording legt het college verantwoording        verantwoordingsdebat van de gemeenteraad met het college.
af. Alle rechtmatigheidsafwijkingen (individueel en/of cumulatief) boven de door u als raad
vastgestelde verantwoordingsgrens (€ 400. 000)worden in de                                    U stelt als raad met het vaststellen van de begroting de budgettaire kaders voor de
rechtmatigheidsverantwoording benoemd. Ons getrouwheidsoordeel over het getrouwe              uitgaven investeringen en reservemutaties vast. Met het vaststellen van de
                                                                                                      ,


beeld van de grootte en samenstelling van zowel de baten lasten als van de activa en
                                                           ,                                  geactualiseerde financiële verordening heeft u vastgelegd op welke wijze binnen uw
passiva ziet ook toe op de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording en                gemeente om moet worden gegaan met begrotingsoverschrijdingen en welke
daarmee op de juistheid en volledigheid van de in de rechtmatigheidsverantwoording            begrotingsonrechtmatigheden als acceptabel worden beschouwd (dus wel onrechtmatig           ,


vermelde rechtmatigheidsfouten en de financiële rechtmatigheid met inachtneming van de        maar acceptabel). In de Kadernota rechtmatigheid beveelt de commissie BBV daarnaast
verantwoordingsgrens.                                                                         aan dat het college de afwijkingen op het begrotingscriterium nader toelicht in de
                                                                                              paragraaf bedrijfsvoering in het jaarverslag. Er is sprake van een
Bij het verantwoorden over de baten lasten en balansmutaties in de jaarrekening zijn
                                     ,                                                        begrotingsonrechtmatigheid als het college bij de realisatie van doelen en het realiseren
negen rechtmatigheidscriteria van toepassing. Zes criteria (kunnen) direct van invloed zijn   van activiteiten de door de gemeenteraad vastgestelde budgetten voor wat betreft de
op de posten in de balans en de staat van baten en lasten (zien toe op                        lasten of investeringsbudgetten overschrijdt (1) toevoegingen en onttrekkingen aan de
                                                                                                                                             ,


getrouwheidsaspecten inzake grootte en de samenstelling van zowel de baten en de              reserves doorvoert die niet door de gemeenteraad zijn vastgesteld (2) en als bij
lasten als van de activa en passiva) en drie criteria zien uitsluitend toe op specifieke      onderschrijdingen van lasten of investeringsbudgetten en/of lagere of hogere baten dan
rechtmatigheidsaspecten van de baten lasten en balansmutaties en raken niet de grootte
                                         ,                                                    begroot de begroting niet tijdig met begrotingswijzigingen is aangepast (3).
en samenstelling. Het college is verantwoordelijk voor alle negen criteria; in de
jaarrekening van het college worden deze afgedekt langs de volgende lijnen:                   Wij hebben vastgesteld dat het college de afwijkingen ten opzichte van de geautoriseerde
                                                                                              begroting en kredieten en de kaders zoals die door de gemeenteraad zijn vastgesteld en
                                                                                                                                  ,


                                                                                              die individueel en/of cumulatief de verantwoordingsgrens overschrijden juist en volledig
                                                                                                                                                                      ,


                                                                                              heeft opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording en dat de bepalingen uit de
                                                                                              financiële verordening inzake acceptabele overschrijdingen juist zijn toegepast. Dit
                                                                                              resulteert in een door het college gerapporteerde bruto onrechtmatigheid van € 46 mln
                                                                                                                                                                                ,


                                                                                              waarvan € 29 mlningevolge de in de actuele financiële verordening gestelde spelregels
                                                                                                          ,


                                                                                              als acceptabele overschrijding kan worden geduid.


                                                                                                                                                                                              12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>De rechtmatigheidsverantwoording
Voorwaardencriterium                                                                        Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (M&O)
Het voorwaardencriterium ziet toe op voorwaarden die gelden voor de uitvoering van de       Het college is verantwoordelijk voor het inrichten van effectieve maatregelen ter
financiële beheers handelingen. Deze voorwaarden komen voort uit externe en interne         voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsregels om
regelgeving en hebben betrekking op aspecten zoals: doelgroep termijn grondslag
                                                                ,       ,           ,       overheidssubsidies en bijdragen te ontvangen dan wel een te laag bedrag aan heffingen
administratieve bepalingen normbedragen bevoegdheden bewijsstukken recht hoogte
                          ,               ,                ,                ,   ,           aan de overheid te betalen. Deze maatregelen hangen veelal samen met de interne
en duur voor zover deze relevant zijn voor de financiële rechtmatigheid. In het door u      beheersing ter borging van het voorwaardencriterium. Het college heeft in de
vastgestelde normenkader is een inventarisatie van de van toepassing zijnde wet-en          rechtmatigheidsverantwoording een uitspraak gedaan in hoeverre het M&O-beleid feitelijk
regelgeving opgenomen. Het niet in acht nemen van de geldende voorwaarden bij               is nageleefd. Over 2024 zijn geen bevindingen geconstateerd.
financiële beheershandelingenleidt tot een onrechtmatigheid die het college moet
toelichten in de rechtmatigheidsverantwoording als de verantwoordingsgrens (op basis        Het college heeft in dit kader een overkoepelende beleidsnotitie ter voorkoming van
van individuele en/of cumulatieve onrechtmatigheden) wordt overschreden.                    misbruik en oneigenlijk gebruik 2023-2025 opgesteld. De invulling van noodzakelijk
                                                                                            geachte M&O beleid volgt uit de risicoanalyses die door gemeente zijn opgesteld. Daar
Een belangrijk onderdeel van het voorwaardencriterium is de naleving van de (Europese)      waar risico’s zijn gesignaleerd is in het VIC plan beschreven welke beheersmaatregelen
aanbestedingsrichtlijnen. Uit de controle op de rechtmatigheid van de inkopen blijkt dat    zijn getroffen en is de toetsing daarvan onderdeel van de VIC werkzaamheden.
voor enkele gemeentelijke inkooptrajecten met een inkoopwaarde van in totaal € 107 mln
                                                                                    ,


niet de juiste procedure is gevolgd. Dit bedrag is daarom als rechtmatigheidsfout           In de paragraaf bedrijfsvoering heeft het college de per onderkend risico uitgevoerde
aangemerkt. Deze wordt veroorzaakt doordat bij overschrijdingen van het drempelbedrag       werkzaamheden beschreven en toegelicht.
er ten onrechte niet conform het Europees regime is aanbesteed of doordat er sprake is
van een uitzondering op de aanbestedingsregels zonder dat daar een adequate juridisch
pleitbaar standpunt is ingenomen. In de paragraaf bedrijfsvoering is hieromtrent door het
college toegelicht.

Er zijn ook voorwaarden waar geen mogelijke financieel gevolg aan is verbonden. Dan is
er sprake van een formele rechtmatigheidsfout. Deze situatie zou zich voor kunnen doen
bij het niet naleven van de Kasgeldlimiet en Renterisiconorm van de Wet financiering
decentrale overheden (Wet fido). Volgens een stellige uitspraak van de Commissie-BBV
betreffen dergelijke afwijkingen van het voorwaardencriterium formele
rechtmatigheidsfouten die in de paragraaf bedrijfsvoering worden gerapporteerd.

Ten aanzien van de naleving van de renterisiconorm het kasgeldlimiet en de naleving
                                                    ,


schatkistbankieren hebben wij geconstateerd dat de gemeente Emmen zich aan de
wettelijke normen heeft gehouden zoals ook toereikend is toegelicht in de paragraaf
                                  ,


financiering respectievelijk de jaarrekening.


.

                                                                                                                                                                                      13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Grondexploitaties
Algemeen                                                                                        Waardering inclusief specifieke projectrisico’s
De waardering van de grondexploitaties is gebaseerd op diverse schattingen en                   Hieronder hebben wij de ontwikkeling van uw grondexploitatie gedurende de afgelopen
aannames. De schattingsonzekerheid is door alle externe ontwikkelingen de                       vier jaar weergegeven.
afgelopen jaren hoog en vormt daarom een significant risico in onze controleaanpak.
                                                                                                Grafiek ontwikkeling grondexploitaties (x € 1. 000)
De hogere onzekerheid en volatiliteit in de gehanteerde aannames kan doorwerken in
het verwachte eindresultaat en de waardering van uw grondexploitaties. Deze hogere             60. 000
                                                                                                                                                                                  2021
mate van onzekerheid maakt het belangrijker om een adequate toelichting op te                  50. 000
nemen in de jaarrekening. De gemeente Emmen heeft hier in de paragraaf                         40. 000                                                                            2022
grondbeleid in de jaarrekening adequaat invulling aan gegeven.                                 30. 000                                                                            2023
                                                                                               20. 000
Zoals ook uit de cijfermatige opstelling hiernaast blijkt is de voorraad gronden over
                                                     ,
                                                                                               10. 000
2024 toegenomen van netto (i. c. na aftrek getroffen verliesvoorzieningen) € 305 mln.
                                                                               ,


ultimo 2023 naar € 324 mln. ultimo 2024. Dit als gevolg van investeringen van € 50
                      ,                                                                ,
                                                                                                     0
                                                                                                             Bruto boekwaarde            Verliesvoorziening   Netto boekwaarde
mln. in de lopende grondexploitaties tegenover een achterblijvende realisatie van
opbrengsten over 2024.
                                                                                                Ten opzichte van 31 december 2023 is de boekwaarde van de post grondexploitatie
De gerealiseerde opbrengsten 2024 uit grondverkopen voor woningbouw en                          gewijzigd van € 305 mln. naar € 324 mln. De wijziging van de boekwaarde gedurende
                                                                                                                         ,                  ,

bedrijventerreinen bedroegen € 17 mln. Dit is significant minder dan de prognose in
                                     ,
                                                                                                2024 is als volgt samen te vatten:
de grondexploitaties van ruim € 6 mln. Qua woningbouw was voor 2024 een verkoop
van 11 particuliere en 66 projectmatige kavels geraamd met een totale opbrengst €
                                                         ,
                                                                                                  (x € 1. 000)                                                       2023           2024
17 mln. In het verslagjaar zijn 6 particuliere percelen verkocht wat een opbrengst van
    ,                                                         ,


€ 07 mln. opleverde. De vertraging wordt mede veroorzaakt door langere
        ,                                                                                         Boekwaarde      per   1 januari                                 49. 804        45. 890
vergunningprocedures maar deze verkopen worden naar verwachting alsnog
                          ,
                                                                                                  Overboeking     van   (i)mva                                          38          259
gerealiseerd in 2025.
                                                                                                  Investeringen                                                     6. 099        5. 042
Voor wat betreft de bedrijfskavels was in 2024 een totale verkoop geraamd van 62
                                                                                                  Grondverkopen                                                   12. 949         1. 670
                                                                                   ,

hectare. In het verslagjaar is er 153 hectare verkocht. Het verschil wordt ook hier
                                 ,

veroorzaakt doordat de verkoop van een aantal percelen is doorgeschoven naar 2025          ,      Tussentijdse winstneming/afgesloten projecten                     2. 899        1. 140
waardoor de inschattingen op langere termijn niet in gevaar lijken te komen.
                                                                                                  Verliesvoorziening                                              18. 878        18. 231
.


                                                                                                  Boekwaarde      per    31 december                              30. 541        32. 430




                                                                                                                                                                                           14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Grondexploitaties
Waardering inclusief specifieke projectrisico’s                                                De parameters voor de grondexploitaties
Wij hebben het proces rondom de totstandkoming van de waardering in opzet en bestaan           De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van de
getoetst en aanvullend gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd. Wij achten de                gemaakte schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente
waardering en de toelichting op de schattingsonzekerheden aanvaardbaar en vinden de            exploitatieoverzichten op waarin schattingen zijn opgenomen. Aan deze schattingen
veronderstellingen redelijk. Wel constateren wij dat de programmering van de                   liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de door
bedrijventerreinen is gebaseerd op een inmiddels enigszins gedateerd rapport van               gemeente Emmen gehanteerde uitgangspunten en parameters getoetst.
Bureau Louter uit januari 2020. Actualisatie hiervan ten behoeven van de jaarrekening
2025 is daarmee noodzakelijk.                                                                  Parameters                                     Schatting 2024              Schatting 2023
Netcongestie                                                                                   Rente
Landelijk geldt als een belangrijk element in de waardering van grondexploitaties de
netcongestie zoals die op verschillende plaatsen in het land aan de orde is. Als gevolg        Disconteringsvoet
hiervan kunnen er langere wachttijden voor nieuwe aansluitingen bij nieuwbouw ontstaan    ,


en daarmee vertragingen in de verkoop van gronden. Zoals in de paragraaf                       Kostenstijging
grondexploitaties in de jaarrekening is aangegeven kan dit ook voor gemeente Emmen
                                                                                               Opbrengstenstijging
een risico gaan vormen; concreet heeft dit risico zich op dit moment in Emmen evenwel
nog niet voorgedaan. Daarmee is met mogelijke effecten hiervan in de actuele
grondexploitaties geen rekening gehouden. Richting komende jaren blijft dit wel een
belangrijk aandachtspunt.                                                                     Kostenstijging
                                                                                              De gehanteerde parameter voor de kostenstijging ligt in lijn met de landelijke
Pfasen Stikstof                                                                               prijsindexcijfers. De gemeente heeft voor het prijspeil 2025 rekening gehouden met een
Zoals eveneens in de jaarstukken is toegelicht zullen de Pfasen stikstofproblematiek de       inflatie van 5% en houdt voor de komende jaren op basis van marktinformatie ook
komende jaren van grote invloed blijven op de gebiedsontwikkeling. Daar waar sprake is        rekening met een inflatie aflopend van 3% in 2026 2027 tot 2% in 2028 en verder. We
                                                                                                                                                    ,


van Pfasdanwelstikstof problematiek zal de ontwikkeling van gebieden tot uitstel of           achten dit een realistisch uitgangspunt.
mogelijk afstel leiden. Daarmee zal dan ook sprake zijn van financiële gevolgen. In de
actualisatie van de grondexploitaties per balansdatum zijn de eerste effecten hiervan         Opbrengstenstijging
reeds merkbaar: als gevolg van de door deze problematiek langer lopende                       De Kadernota Grondprijsbeleid 2022-2026 gemeente Emmen is in juni 2022 vastgesteld.
vergunningstrajecten is reeds een vertraagde uitgifte van kavels in de betreffende            In deze nota wordt per gebruiksfunctie (woningen bedrijventerrein etc.) de methodiek
                                                                                                                                                ,                     ,


grondexploitaties ingerekend.                                                                 beschreven hoe de grondprijzen worden bepaald. De gemeenteraad heeft de Kadernota
                                                                                              vastgesteld en geeft het college hiermee het kader waarbinnen jaarlijks de Nota
Verliesvoorziening                                                                            Grondprijzen opgesteld wordt. Deze grondprijzen zijn –binnen de kaders van het
De voorziening verlieslatende complexen is ten opzichte van 2024 ad € 182 miljoen is
                                                                          ,                   grondprijsbeleid uit 2022 –het uitgangspunt bij de herzieningen van de grondexploitaties
ten opzichte van 2023 (€ 189 mln) enigszins gedaald. Dit in belangrijke mate als gevolg
                           ,                                                                  voor de jaarrekening. Wij achten dit een realistisch –zij het mogelijke enigszins gedateerd
van planaanpassingen (resulterend in meer kavels en/of verlengde looptijden) en               en gezien de recente prijsontwikkelingen voorzichtig -uitgangspunt.
ontvangen specifieke projectsubsidies van de provincie Drenthe.

                                                                                                                                                                                            15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Sociaaldomein
Algemeen                                                                                        JeugdenWMOZIN
De Gemeente Emmen voert diverse regelingen uit in het sociaal domein waarbij taken              De toekenning van voorzieningen in het kader van WMO en Jeugd ZIN vindt plaats vanuit
veelal zijn ondergebracht bij derde partijen. Hieronder hebben wij een overzicht                de gemeente. Voor de uitvoering van de jeugdzorg heeft de gemeente zorginstellingen
opgenomen van de belangrijkste onderdelen en door wie deze werkzaamheden                        gecontracteerd. Voor de verantwoording van de zorgkosten jeugdzorg vraagt de gemeente
uitgevoerd worden:                                                                              Emmen per (grotere) zorginstelling om een controleverklaring bij hun
                                                                                                productieverantwoordingen op basis van het landelijk protocol. Ingevolgde ditzelfde
                                                                                                protocol wordt voor kleine aanbieders ( < € 125. 000) geen controleverklaring gevraagd of
 Onderdeel                                          Uitvoerder      Bepaling last boekjaar      ontvangen.

                      Zelfstandig en deel van
                                                                                                Naast de kleineren aanbieders zijn per het moment van afronding van onze controle (medio
 Uitkeringen                     uitvoering is           n. v. t.           Werkelijke lasten   mei) nog niet van alle zorgleveranciers productieverantwoordingen ontvangen. Hierdoor is
 (Participatiewet)   ondergebracht bij Menso
                                          N. V.                                                 sprake van een onzekerheid ten aanzien van prestatielevering en daarmee een
                                                                                                onzekerheid in onze controle van de getrouwheid van deze lasten. Het betreft hier een
                                                                    Vaste bijdrage op basis     bedrag van € 27 mln. welke wij als onzekerheid hebben opgenomen in de tabel
 Werkdeel (WSW)                     Emcogroep       Delegatie                                                 ,

                                                                          van de begroting      controleverschillen in bijlage B bij deze rapportage.
                               Zelfstandig en
                                                                       Afrekening op basis      Voor de zorgkosten WMO maakt de gemeente gebruik van met de aanbieders gemaakte
 Jeugdwet             zwaardere jeugdzorg in             n. v. t.
                                                                      van werkelijke lasten     lumpsum afspraken. De controle op prestatielevering onder de gesloten contracten vindt
                                    de Regio
                                                                                                plaats op basis van door de gemeente periodiek uitgevoerde kwaliteitsonderzoeken onder
                                                                                                                                                                                  ,
                                                                       Afrekening op basis
                     Zelfstandig op basis van                                                   meer door huisbezoeken aan cliënten en aan de hand van door de leveranciers overlegde
 WMO                                              Mandatering         van werkelijke lasten
                       Lumpsum financiering                                                     gegevens. Wij hebben kennis genomen van de resulterende gemeentelijke rapportages en
                                                                                (lumpsum)
                                                                                                geconcludeerd dat hiermee (ook) voor 2024 geen risico ten aanzien van de
                                      Sociale                          Afrekening op basis      prestatielevering resteert.
 PGB’s                                            Mandatering
                            verzekeringsbank                          van werkelijke lasten

Uitkeringen(Participatiewet)
De uitkeringen PW worden door de gemeente Emmen zelfstandig uitgevoerd waarbij      ,


een deel van de werkzaamheden is ondergebracht bij Menso N. V. Uit onze controle
van de lasten Participatiewet volgen geen financiële bevindingen




                                                                                                                                                                                            16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Sociaaldomein
Persoonsgebonden Budgetten
De Sociale Verzekeringsbank controleert zorgovereenkomsten toetst de facturen en
                                                            ,                         De SVB toetst niet op de levering van de gedeclareerde zorg. Hierdoor is in beginsel
declaraties en betaalt uit aan zorgverleners of andere instellingen. Uw gemeente      sprake van een onzekerheid. De gemeente verkrijgt echter zekerheid door intern ingerichte
verstrekt de beschikkingen PGB en is verantwoordelijk voor een adequate               processen zoals het toekenningsproces de controles op betalingen en de door Emmen
                                                                                                ,                            ,


cliëntregistratie en het vaststellen van de prestatielevering.                        uitgevoerde steekproefcontroles. Uit onze beoordeling van de door de gemeente
                                                                                      uitgevoerde werkzaamheden concluderen wij dat de kosten PGB getrouw zijn verantwoord
Wij hebben kennis genomen van de bevindingen van de accountant van de SVB.            in de jaarrekening 2024.
Daarbij hebben wij geconcludeerd dat de formele fouten zoals geconstateerd door de
accountant van de SVB geen impact hebben op ons oordeel over de jaarrekening
2024 van uw gemeente

Ten behoeve van de oordeelsvorming heeft het SVB de door haar gevonden
foutpercentages per gemeente gerapporteerd in gemeente specifieke projectiebrieven.
De impact van de geconstateerde fouten/onzekerheden blijven beneden de voor de
gemeente Emmen geldende rapporteringstoleranties.




                                                                                                                                                                                  17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Wildlands
Financiële belangen van Emmen in Wildlandsultimo 2024
Ultimo 2024 heeft de gemeente Emmen de navolgende financiële belangen in                    Op basis van de verkregen uitleg en onderbouwingen hebben wij de gemeentelijke
Wildlands:                                                                                  doorrekening en bijbehorende uitgangspunten als aanvaardbaar beoordeeld. In vergelijk
                                                                                            met de uitwerking ultimo 2023 gelden als belangrijkste wijzigingen in de gehanteerde
                                                                          x   € 1 mln.      uitgangspunten:
                                                                                                 In de geactualiseerde businesscase 2025-2034 is het benodigde
 Lening u/g                                                                       593   ,        (her)investeringsvolume voor de komende 10 jaar verhoogd. Om te zorgen voor een
                                                                                                 realistisch beeld van de benodigde investeringen heeft Wildlandshaar businessplan
 Lening in rekening courant                                                        18   ,
                                                                                                 geactualiseerd. De kosten voor investeringen zijn hierin nog exclusief te verwachten
                                                                                                 noodzakelijke indexeringen. Dit geeft mogelijk als risico dat in de toekomst (door
 Certificaten   van   aandelen Wildlands                                          100   ,
                                                                                                 kostenstijging) niet aan de volledige investeringsbehoefte kan worden voldaan. Het
                                                                                                 college heeft in haar positionpaper 2025 aangeven dat het komend jaar zal worden
                                                                                                 bezien hoe hier richting de positionpaper 2026 nog verbeteringen kunnen worden
 Af: voorziening      op   certificaten   van   aandelen Wildlands              (100)            aangebracht
                                                                                    ,



                                                                                                 Om goed onderhoud te kunnen uitvoeren zijn in de geactualiseerde business case
 Totaal                                                                           611   ,
                                                                                                 2025-2034 hogere (geactualiseerde) bedragen ingerekend voor groot onderhoud

Waardering financiële vaste activa en inschatting risico’s                                  Met voornoemde aanpassingen is tevens tegemoet gekomen aan de kanttekeningen die
Uitgangspunt in de waardering van de gemeentelijke belangen in Wildlands is dat             wij in ons accountantsverslag bij de jaarrekening 2023 hadden gemaakt. De gemaakte
moet worden aangetoond dat over de looptijd van de lening aantoonbaar voldoende             aanpassingen leiden ultimo 2024 op basis van de gemeentelijke berekening tot de
rendement van Wildlands mag worden verwacht om haar rente-en                                conclusie dat het rentepercentage op de lening u/g dat de businesscase maximaal kan
aflossingsverplichtingen aan de gemeente Emmen te kunnen voldoen.                           dragen verder is gedaald. Rekening houdend met de bij de 1bullethierboven
                                                                                                                                                         e

                                                                                            gesignaleerde nog ontbrekende indexering op toekomstige investeringen resteert een
Evenals voorgaande jaren is het daarom van belang dat de door het college gemaakte          rentepercentage dat beperkt hoger ligt dan de geldende leningsvoorwaarden.
schattingen expliciet worden getoetst en waar nodig herijkt. Ditzelfde geldt voor de
inschatting van de risico’s en afwegingen rondom benodigd weerstandsvermogen voor           Gezien deze uitkomsten hebben wij ingestemd met het standpunt van het college dat
wat betreft Wildlands.                                                                      ultimo 2024 geen afwaardering op de lening u/g aan Wildlandsbehoeft plaats te vinden.
                                                                                            Wel vormt het feit dat het geldende rente percentage en het percentage dat maximaal
Eind 2024 heeft Wildlands een geactualiseerde businesscase 2025-2034 opgesteld.             gedragen kan worden door de business case elkaar naderen een belangrijk aandachtspunt
Hierin zijn herijkte uitgangspunten opgenomen voor wat betreft de                           voor de her-evaluatie door het college van de leningsvoorwaarden en/of de waardering van
bezoekersaantallen yielden gemiddelde besteding per jaar. Zoals te doen gebruikelijk
                            ,                                                               de lening in de positionpaper 2026.
vertaalt de gemeente Emmen jaarlijks de actuele (10-jaars rolling) business case naar
een eigen (nu) 36-jarig beeld (cfde looptijd van de leningen u/g). Daarbij hanteert de
gemeente eveneens een aantal uitgangspunten.


                                                                                                                                                                                        18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Jaarverslag
Jaarverslag
In het jaarverslag worden de beleidsuitgangspunten en beleidsevaluaties zichtbaar.        Hieronder zijn onze conclusies en aanbevelingen inzake het jaarverslag opgenomen:
De paragrafen maken deel uit van het jaarverslag en vallen dus niet onder de controle
van de jaarrekening. Primair object van de accountantscontrole (op grond van
Artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening waaronder het overzicht van
                                                    ,                                      Element jaarverslag      Onze waarneming
baten en lasten met toelichting en de balans met toelichting zoals in de jaarstukken
                                                            ,


2024 is opgenomen.                                                                                                  Uw jaarverslag bevat in materiële de vereiste informatie              op    basis   van   artikel
                                                                                           Vereisten BBV
                                                                                                                    24 lid 2 artikel 25
                                                                                                                              ,            en   26 BBV.
Voor de accountantscontrole onderzoeken wij het jaarverslag om vast te stellen of het
jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat en      Verenigbaar              Uw jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening.
of het jaarverslag alle informatie bevat die op grond van de Gemeentewet en de
Nederlandse Standaard 720 is vereist. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde                                       Wij hebben vastgesteld dat de informatie in het jaarverslag
diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.                               Overeenstemming          overeenstemmen met de resultaten            van    de door   ons   uitgevoerde

Wij hebben geen strijdigheden geconstateerd tussen de in het jaarverslag opgenomen                                  controlewerkzaamheden.
informatie en het beeld van de jaarrekening en geen materiele afwijkingen                                           Alle verplichte paragrafen zijn       opgenomen en      zijn kwalitatief     van    voldoende
gesignaleerd.                                                                              Paragrafen
                                                                                                                    niveau.
Verbonden partijen
Tijdens onze controle besteden wij specifieke aandacht aan de transacties met                                       De toelichtingen zijn goed leesbaar         en geven een      adequate analyse tussen
                                                                                           Informatiewaarde
verbonden partijen van Gemeente Emmen. In het kader van onze controle hebben wij                                    het uitgevoerde beleid       en   de financiële gevolgen.
vastgesteld dat:
− De (significante transacties met) verbonden partijen toereikend zijn toegelicht in de    Incidentele baten   en   De toelichting   op   de incidentele baten    en    lasten voldoet    aan    de eisen vanuit
   jaarrekening en paragraaf verbonden partijen.                                           lasten                   het BBV.
− Geen sprake is van indicaties voor ongeautoriseerde significante transacties met
   verbonden partijen welke indicaties geven voor fraude.
                      ,


− Geen sprake is van indicaties dat de van toepassing zijnde wet-en regelgeving niet
   is nageleefd.




                                                                                                                                                                                                                        19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>SiSa-bijlage                        en       WNT
SiSa-bijlage                                                                         WNT verantwoording
Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke             Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet normering
uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen                 topinkomens (WNT) gecontroleerd. Op basis van deze wet zijn de bezoldiging van
accountantscontrole 2024. De hierbij geconstateerde fouten en onzekerheden dienen    topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector en de uitkeringen wegens
op grond van het Bado in het verslag van bevindingen te worden opgenomen indien      beëindiging dienstverband aan topfunctionarissen wettelijk gemaximeerd. Voor gemeenten
de navolgende rapporteringstolerantie per specifieke uitkering wordt overschreden:   geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt.
− €12. 500 indien de omvangbasis kleiner dan of gelijk aan €125. 000 is.             Beide topfunctionarissen zijn in loondienst en er hebben zich gedurende 2024 geen
− 10% indien de omvangbasis groter dan €125. 000 en kleiner dan of gelijk aan        wijzigingen voorgedaan.
   €1. 000. 000 is.
− €125. 000 indien de omvangbasis groter dan €1. 000. 000 is.                        Voor topfunctionarissen geldt naast de maximering van de bezoldiging en eventuele
                                                                                     uitkering wegens beëindiging van het dienstverband een publicatieverplichting in de
Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen fouten      jaarrekening. Deze publicatieverplichtingen geldt eveneens voor bezoldiging van niet-
en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie   topfunctionarissen met een dienstbetrekking indien hun bezoldiging het algemene
                                                                                                                                 ,

overschrijden.                                                                       bezoldigingsmaximum (naar rato van de omvang van het dienstverband) overschrijdt.

De SiSa-bijlage dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht         Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2024 niet strijdig zijn met de WNT en dat
voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15juli aanstaande elektronisch bij het    de jaarrekening voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.
CBS te worden aangeleverd. Door middel van een voorgeschreven tabel dienen wij te
rapporteren over onze bevindingen ten aanzien van de in de jaarrekening opgenomen    Wij willen benadrukken dat de naleving van de anticumulatiebepaling (het nagaan of
SiSa-bijlage.                                                                        topfunctionarissen van uw gemeente betrokken zijn bij andere organisatie c. q.
                                                                                     nevenactiviteiten hebben welke onder de WNT vallen) overigens geen onderdeel uitmaakt
In bijlage A bij dit rapport zijn deze bevindingen in de voorgeschreven tabel        van de controle van de accountant. De WNT-toezichthouders kunnen hier wel zelfstandig
opgenomen. U kunt deze tabel hanteren ten behoeve van verzending naar het CBS.       onderzoek naar doen en zo nodig handhavend optreden.




                                                                                                                                                                                  20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Financiële positie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Ontwikkelingenin de jaarcijfers
Verloop van het eigen vermogen van uw gemeente                                       Analyse van het resultaat
Het eigen vermogen inclusief het gerealiseerde resultaat bedraagt per
                       ,                                          ,
                                                                                     Het resultaat voor mutaties in de reserves laat een positief saldo zien. Het gerealiseerde
                                                                                     resultaat bedraagt afgerond € 117 mln. positief. In de gewijzigde begroting was rekening
31 december 2024 volgens de jaarrekening € 1584 mln.     ,
                                                                                                                         ,


                                                                                     gehouden met een resultaat van € 65 mln. voordelig.
                                                                                                                             ,


Grafiek ontwikkeling eigen vermogen (x € 1. 000)
                                                                                     In het samenvattend beeld wordt in hoofdlijnen een toelichting op de afwijkingen gegeven.
                                                                                     In de toelichting op de programma’s wordt een verder gedetailleerde verklaring gegeven
 180
                                                                                     voor de afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. Als onderdeel van de
 160
                                                                                     toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2024 wordt overzichtelijk
 140                                                                                 aangegeven welke baten en lasten als incidenteel zijn aan te merken.
 120                                                                                 Het jaarrekeningresultaat is € 51 mln. voordeliger dan begroot.
                                                                                                                     ,



 100
  80
  60
  40
  20
    0
               2021                   2022                 2023               2024
               Algemene reserve              Bestemmingsreserve
               Gerealiseerd resultaat


Van de totale reserves ter hoogte van € 1467 mln. is € 728 mln. opgenomen als
                                                   ,                  ,


algemene reserve. Het gerealiseerde resultaat in 2024 bedraagt € 117 mln. ,




                                                                                                                                                                                     22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Financiële positie
Weerstandsvermogen en financiële kengetallen                                                         Wij constateren dat de financiële kengetallen van de Gemeente Emmen voor wat betreft de
De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van              benutte belastingcapaciteit en structurele exploitatie ruimte beter zijn dan zowel het landelijke
het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vanuit onze                  gemiddelde als het Drentse gemiddelde in 2023. De solvabiliteit (het aanwezige totale eigen
controlerende rol dienen wij vast te stellen of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet         vermogen in verhouding tot het balanstotaal) en netto schuldquote ’s (omvang aanwezige
strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten          schulden in verhouding tot het totaal van de baten) zijn enigszins lager maar niet
altijd in relatie tot elkaar worden bezien.                                                          verontrustend.

Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gemaakt van de            financiële       Het kengetal grondexploitatie geeft weer hoe de waarde van de in exploitatie genomen
positie van de gemeente. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de         oorzaak is van   gronden zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten en is daarmee een indicatie van het
een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven met    ,   de inherente     risico dat de gemeente loopt in de waardering van haar grondexploitaties. Het kengetal ligt
beperkingen hierbij inzicht in (de ontwikkeling) uw financiële positie mede in
                       ,                                                    ,       relatie tot de   per ultimo 2024 nagenoeg in lijn met de landelijke en gemiddelden. Wel is deze ten opzichte
landelijke benchmark.                                                                                van 2023 enigszins gestegen hetgeen duidt op een (beperkt) toegenomen risico in de
                                                                                                     waardering van de grondexploitaties. Zie in dit kader ook hetgeen in het voorgaande in dit
Hieronder hebben wij de ontwikkelingen in uw kengetallen en een relatie naar de landelijke           verslag is gerapporteerd over de grondexploitatie van gemeente Emmen.
ontwikkelingen weergegeven:
                                                                                                     Op basis van het kengetal “structurele exploitatieruimte” blijkt dat er enige structurele
                                                                                                     begrotingsruimte is om tekorten of extra lasten binnen de huidige begroting op te vangen.
      Kengetallen %              Gemeente Emmen                Landelijk             Drenthe
                                                                                                     Samenvattend kent de gemeente Emmen op basis van deze (op grond van het BBV in de
                                2024             2023             2023                 2023          paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing verplicht te rapporteren) kengetallen een
                                                                                                     gezonde financiële positie.
 Netto schuldquote              900   ,          965   ,          714   ,              748   ,



 Netto schuldquote
                                764              797              654                  691
 gecorrigeerd
                                      ,                ,                ,                    ,




 Solvabiliteit                  217   ,          195   ,          308   ,              276   ,




 Grondexploitaties               65
                                  ,               54
                                                   ,              58,                   55
                                                                                         ,




 Belastingcapaciteit            940   ,          964   ,         1051       ,          942   ,



 Structurele
                                 42               56              06                    15
 exploitatieruimte
                                  ,                ,                ,                    ,




                                                                                                                                                                                                         23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Financiële positie
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
In de paragraaf " Weerstandsvermogen en risicobeheersing " in het jaarverslag is een                                  2024                   2023      2022
toelichting opgenomen op de weerstandscapaciteit van de gemeente. Op basis van de
inventarisatie van de geïdentificeerde risico’s waarbij rekening wordt gehouden met
                                            ,
                                                                                       Weerstandscapaciteit       112. 007                92. 946   61. 426
kans op voordoen en financiële impact wordt berekend welk bedrag benodigd is ter
                                        ,


dekking van de geïdentificeerde risico’s.                                              Risico’s                    22. 811                24. 371   26. 345

Hiernaast is het verloop over de afgelopen 3 jaar weergegeven inclusief een            Weerstandsratio                491
                                                                                                                       ,                    381
                                                                                                                                             ,         233
                                                                                                                                                        ,


kwalificatie van de weerstandsratio. De weerstandscapaciteit is per ultimo 2024 is
opgebouwd uit de algemene reserves het nog te bestemmen jaarrekening resultaat
                                    ,


2024 de stille reserve in de aandelen Enexis(50%) de onbenutte belastingcapaciteit
    ,                                             ,


en een kleine post onvoorzien. De weerstandsratio kwalificeert als “uitstekend”.       Weerstandsratio                           Betekenis
                                                                                                     > = 2. 0                   Uitstekend
                                                                                                    1. 4 < 2. 0               Ruim voldoende
                                                                                                    1. 0 < 1. 4                 Voldoende
                                                                                                    0. 8 < 1. 0                   Matig
                                                                                                    0. 6 < 0. 8                Onvoldoende
                                                                                                      < 0. 6                 Ruim onvoldoende




                                                                                                                                                              24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Bevindingen   interne
beheersing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Bevindingeninterne beheersing
Algemeen                                                                                 Fraude en naleving wet-en regelgeving
Naar aanleiding van onze tussentijdse controle over 2024 hebben wij in oktober 2024      Het college is primair verantwoordelijk voor het voorkomen van      fraude , het naleven van wet-
een managementletter uitgebracht. Onze doelstelling van deze controle is om een          en regelgeving en voor een cultuur van eerlijkheid en integriteit   en dient zowel preventieve
beeld te krijgen of de interne beheersingsomgeving en de daarin opgenomen                als repressieve beheersingsmaatregelen te nemen om de kans          op fraude en overtreding
maatregelen van interne controle toereikend zijn in het kader van onze opdracht tot de   van wet-en regelgeving zo veel mogelijk te beperken. De Raad         is verantwoordelijk voor het
controle van de jaarrekening van uw gemeente. Dit beeld is in belangrijke mate           toezicht op het college in de uitvoering van deze taken.
bepalend voor onze risico-inschatting en hiermee voor de omvang en diepgang van
onze werkzaamheden die wij bij de jaarrekeningcontrole moeten uitvoeren teneinde         Voor het uitoefenen van deze verantwoordelijkheid maakt het management gebruik van
de gewenste zekerheid te verkrijgen dat de jaarrekening géén materiële fouten bevat.     diverse beheersingsmaatregelen zoals interne richtlijnen en gedragscodes controle
                                                                                                                           ,                                             ,

                                                                                         technische functiescheiding en periodieke rapportages over financiën.
Uit onze risico-inschatting komen een aantal risicogebieden naar voren die een
verhoogd risico met zich meebrengen op een materiële fout in uw jaarrekening:            Ten behoeve van onze jaarrekeningcontrole identificeren wij de risico’s met betrekking tot
−    Waardering van de grondexploitaties;                                                fraude en overtreding van wet-en regelgeving en beoordelen wij de interne beheersings-
−    Rechtmatigheidsverantwoording inclusief aanbestedingen
                                     ,                                                   maatregelen die gericht zijn op het voorkomen en signaleren van (materiële) fraude en niet-
−    Prestatielevering inkopen                                                           naleving van wet-en regelgeving. Voor zover relevant voor onze controle voeren wij
−    Waardering Wildlands                                                                gegevensgerichte controlewerkzaamheden uit. Onze controle is echter niet specifiek gericht
−    Doorbreking van AO/IB door het management (ofwel het risico op “management          op het signaleren van fraude en niet-naleving van wet-en regelgeving.
     override” een op grond van onze controlestandaarden verplicht te onderkennen
             ,


     risico                                                                              Wij hebben als onderdeel van de jaarrekeningcontrole 2024 uw inschatting inzake
                                                                                         frauderisico’s met betrekking tot uw organisatie besproken. Deze bespreking komt ook voort
Geautomatiseerde gegevensverwerking                                                      uit onze verplichte rapportage van de accountant over de uitkomsten van onze
Wij rapporteren onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en                werkzaamheden met betrekking tot de ingeschatte frauderisico’s in de controleverklaring.
continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag. Hierbij dient
opgemerkt te worden dat de accountantscontrole van de jaarrekening niet specifiek is
gericht op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde
gegevensverwerking. De jaarrekeningcontrole heeft geen tekortkomingen in de
continuïteit en betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking aan
het licht gebracht.




                                                                                                                                                                                             26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Bevindingeninterne beheersing
Fraudebeheersing en onze observaties                                                     Corruptie en omkopingsrisico’s
Om bestuurders en toezichthouders houvast te bieden heeft het NBA in februari 2022 de    Uw gemeente maakt onderdeel uit van de overheidssector waarin corruptie vaker dan bij
brochure “Frauderisicobeheersing” uitgebracht. Wij adviseren u om kennis te nemen van    andere sectoren voorkomt. Dit komt onder andere omdat veel transacties met een relatief
de 11 aanbevelingen die hierin zijn gedaan.                                              grote omvang plaatsvinden de transparantie over marktprijzen niet in alle gevallen
                                                                                                                    ,


                                                                                         voldoende is om te beoordelen en frequent zaken gedaan wordt met andere
Onderzoek laat zien dat het grootste deel van de fraudegevallen door middel van een      corruptiegevoelige sectoren (vastgoed constructie infrastructuur et cetera). Hierdoor
                                                                                                                               ,           ,


‘tip’ aan het licht komt. Dit maakt het belang van een fraudemeldpunt en                 hebben wij dit als aandachtspunt in onze controle meegenomen.
klokkenluidersregeling groot. Wij zijn van mening dat uw organisatie dit binnen uw
interne internetpagina toereikend heeft ingericht. Het is goed uw medewerkers hier       Corruptie is een wereldwijd probleem waarbij het uw verantwoordelijkheid is om corruptie
periodiek van bewust te maken.                                                           binnen uw gemeente te voorkomen. Onze beroepsregels zijn in de praktijkhandreiking
                                                                                         “Corruptie werkzaamheden van de accountant” verder aangescherpt hetgeen tot
                                                                                                   ,                                                          ,


In het kader van onze controle hebben wij geen bevindingen te melden met betrekking      aanvullende werkzaamheden heeft geleid. Gemeente Emmen beschikt over beschreven
tot de naleving van wet-en regelgeving.                                                  procedures ten aanzien van de samenwerking met derden en een intern inkoop-en
                                                                                         aanbestedingsbeleid aangevuld met trainingen voor de juiste mindsetvan de medewerkers.
Daarnaast constateren wij dat u uw frauderisico-analyse heeft geüpdate waarbij u de
                                                                       ,


voor u relevante aanbevelingen heeft verwerkt.                                           Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht om eventuele effecten van dit risico ten
                                                                                         behoeve van onze controle van de jaarrekening te mitigeren:
In de paragraaf ‘Overige bevindingen’ geven wij een nadere toelichting over de           −  Gemeente Emmen heeft zelf werkzaamheden uitgevoerd om te controleren dat de
verplichting om in onze controleverklaring te rapporteren over fraude.                      aanbestedingen conform de geldende Europese aanbestedingsregels en de
                                                                                            Aanbestedingswet 2012 zijn aanbesteed. Wij hebben steekproefsgewijs een deel van
Naleving wet-en regelgeving en overige                                                      deze werkzaamheden gecontroleerd.
Wij informeren de gemeenteraad over illegale handelingen waarbij het hoger kader is      −  Door middel van een steekproef vaststellen of voor alle inkopen welke in rekening zijn
betrokken en over fraude en illegale handelingen (of deze nu door het hoger kader of        gebracht aan de gemeente ook een prestatie is geleverd door de tegenpartij.
door andere werknemers zijn veroorzaakt) die een onjuistheid van materieel belang in     −  Door middel van een steekproef vaststellen of alle verstrekte subsidies in
de jaarrekening tot gevolg hebben. Gedurende de controle zijn geen significante punten      overeenstemming met de geldende interne wet-en regelgeving zijn verstrekt.
gesignaleerd ten aanzien van feitelijke of vermoedelijke niet-nakoming van wet-en
regelgeving voor zover deze van belang worden geacht voor de mate waarin de
           ,                                                                             Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bevindingen voortgekomen.
gemeenteraad in staat is haar taken te vervullen.




                                                                                                                                                                                     27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Bijlagen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Bijlage A –SiSa-bijlage
Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2024 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerhedenper regeling rapporteren door middel van
onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15juli 2025 elektronisch bij het
CBS te worden aangeleverd.

                                                                                                                         Fout , onzekerheid
 Nummer                                                                                                                                            Financiële           Toelichting
                  Specifieke uitkering                                                                                       of formele
                                                                                                                                               omvang in euro’s      fout/onzekerheid
                                                                                                                         onrechtmatigheid
                 Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek
FIN B2
                 2021
BZK C62          Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen

BZK C92          Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

OCW D8           Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid
OCW D10          Besluit Specifieke uitkering educatie

OCW D12          Regionale meld-en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten 2020-2024

OCW D12A         Regionale maatregelen voortijdig schoolverlaten 2020-2024

OCW D14          Specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
OCW D21          Specifieke uitkering impuls jongerencultuur
OCW D23          Regeling eenmalige specifieke uitkeringen en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen
IenWE44B         Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSatussen medeoverheden)

IenWE58          Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem overbruggingsjaar 2021

IenW E81         Tijdelijke regeling specifieke uitkering OV-ambassadeurprojecten 2023
IenW E83         Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2022


 Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):                                                         Goedkeurend
 Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:                                                                                   Goedkeurend

                                                                                                                                                                                        29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Bijlage A –SiSa-bijlage
Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2024 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerhedenper regeling rapporteren door middel van
onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15juli 2025 elektronisch bij het
CBS te worden aangeleverd.

                                                                                                                           Fout   ,   onzekerheid
 Nummer                                                                                                                                                Financiële        Toelichting
                  Specifieke uitkering                                                                                            of formele
                                                                                                                                                    omvang in euro’s   fout/onzekerheid
                                                                                                                           onrechtmatigheid

IenWE84          Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023

IenW E85         Tijdelijke regeling specifieke uitkeringen intelligente verkeersregelinstallaties

IenWE97          Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2023

IenWE113         Tijdelijke regeling uitkering bodemopgaven 2024-2030

EZ F20           Impulsaanpak Winkelgebieden tranche 3

SZW G2           Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet gemeentedeel 2024
SZW G3           Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking) gemeentedeel 2024

SZW G4           Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) gemeentedeel 2024

SZW G10          Wet inburgering 2021 gemeentedeel 2024
                 Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gemeentedeel
SZW G12
                 2024
SZW G13          Onderwijsroute deel gemeente 2024
VWS H4           Specifieke uitkering stimulering sport
VWS H12          Specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken
                 Regeling specifieke uitkering sport en bewegen gezondheidsbevordering cultuurparticipatie en de sociale
VWS H30
                                                                   ,                           ,


                 basis 2023–2026


 Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):                                                             Goedkeurend
 Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:                                                                                       Goedkeurend

                                                                                                                                                                                          30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>BijlageA –SiSa-bijlage
Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2024 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerhedenper regeling rapporteren door middel van
onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15juli 2025 elektronisch bij het
CBS te worden aangeleverd.

                                                                                                                              Fout of         Financiële omvang         Toelichting
 Nummer           Specifieke uitkering                                                                                      onzekerheid             in euro’s        fout/onzekerheid
VWS H35          Regeling specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026

VRO J47          Volkshuisvestingsfonds
VRO J55          Aanpak energie armoede

VRO J56          Regeling huisvesting aandachtsgroepen(RHA)

VRO J94          Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie
KGG K28          Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat-en energiebeleid (CDOKE)
AenM M16         Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

DRE10C           Regiodeal Zuid en Oost-Drenthe

DRE11C           Subsidieregeling Regiostedenfonds




 Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):                                                         Goedkeurend
 Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:                                                                                   Goedkeurend

                                                                                                                                                                                        31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Bijlage B –Ongecorrigeerde controleverschillen
De hieronder opgenomen tabel met ongecorrigeerde controleverschillen is verstrekt aan het college en is als bijlage bij de Bevestiging bij de   jaarrekening gevoegd. Wij hebben de
ongecorrigeerde verschillen met het college besproken. Wij zijn van mening dat verschillen zoveel mogelijk door het college moeten worden       gecorrigeerd echter wij kunnen instemmen met
                                                                                                                                                           ,


de overwegingen van het college om deze verschillen niet te corrigeren aangezien deze bedragen niet materieel zijn voor het inzicht van de
                                                                         ,                                                                      jaarrekening. De geconstateerde fouten en
onzekerheden ten aanzien van getrouwheid zijn lager dan de door u vastgestelde controletolerantie van 1% respectievelijk 3% van de totale       lasten.

Fouten

 Aard van de controleverschillen (x € 1. 000)                                                                                                                             Getrouwheid




 Totaal ongecorrigeerde controleverschillen                                                                                                                                                    0
 Effect niet gecorrigeerde controleverschillen voorgaande jaarrekening
 Totaal                                                                                                                                                                                        0



Onzekerheden
 Aard van de controleverschillen (x € 1. 000)                                                                                                                             Getrouwheid
 Prestatielevering Jeugd                                                                                                                                                                2. 702




 Totaal onzekerheden                                                                                                                                                                    2. 702




                                                                                                                                                                                                   32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>BijlageC –Controleaanpak
Controleaanpak en uitvoering
Wij voeren onze controle uit met een mix van systeem-en gegevensgerichte                           Onze controleaanpak is onder andere gericht op het in kaart brengen van de voor de
werkzaamheden en een mix van vaste teamleden en ingeschakelde experts. Daarnaast                   jaarrekening van belang zijnde risico’s. Op basis van onze gesprekken met het management
beschikken wij als organisatie over verschillende kwaliteitsborgingsmaatregelen. Dit geheel        over de belangrijke financiële en operationele ontwikkelingen is een aantal punten met een
tezamen leidt tot een kwalitatief goede controle. In ons controleplan en dit verslag is voor elk   verhoogd risico voor de jaarrekening 2024 onderkend deze zijn in het voorgaande
                                                                                                                                                       ,


bijzonder aandachtsgebied in onze controle terug te lezen wat de kernpunten in onze                weergegeven in dit verslag.
controle zijn geweest die hebben bijgedragen aan de kwaliteit in onze controle. Daarnaast
gaan wij in de volgende paragrafen van deze bijlage nog nader in op de samenwerking met
de andere accountants en de ingeschakelde experts.




                                                                                                                                                                                                33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>BijlageD –Onafhankelijkheid
Bevestiging van onze onafhankelijkheid                                                       Schriftelijke bevestigingen
Op grond van dit verslag zijn wij van mening dat wij in relatie tot uw organisatie in
                                                                              ,              Wij hebben aan het management schriftelijke bevestigingen gevraagd in het kader van onze
overeenstemming met de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij           controle. Deze bevestigingen hebben betrekking op de verantwoordelijkheid van het
assurance-opdrachten (ViO) en artikel 24a van de Wet toezicht accountantsorganisaties        management voor het opstellen van de jaarrekening voor het volledig verantwoorden van
                                                                                                                                               ,


(Wta) onafhankelijk hebben gefunctioneerd en dat de objectiviteit van onze
     ,                                                                                       transacties en voor het aan ons verschaffen van alle relevante informatie.
oordeelsvorming in het afgelopen jaar niet is aangetast.
                                                                                             Wij hebben de schriftelijke bevestigingen van het management verkregen.
Kwaliteitsborging
Baker Tilly heeft diverse organisatorische maatregelen getroffen om haar onafhankelijkheid
en die van haar medewerkers te waarborgen. Deze maatregelen omvatten onder meer:
−    Jaarlijkse bevestiging van onafhankelijkheid door partners professionals en
                                                              ,


     ondersteunende stafdiensten.
−    Cliënt-en opdrachtacceptatieprocedures waaronder een beoordeling of er sprake is
                                             ,


     van mogelijk conflicterende diensten.
−    In-en extern kwaliteitsonderzoek.
−    Twee registeraccountants betrokken bij wettelijke controleopdrachten.
−    Reviews door partners die niet betrokken zijn bij de opdracht ter waarborging van een
     deugdelijk / deskundig oordeel.

Op deze controleopdracht zijn derhalve geen specifieke maatregelen getroffen om onze
onafhankelijkheid te waarborgen.




                                                                                                                                                                                        34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Contactgegevens


D. E. Engwerda RA
Partner Audit
d.engwerda @bakertilly.nl

Drs. P. Stevens RE RA
Senior Manager Audit
p.stevens @bakertilly.nl




Kantoorgegevens:
Baker Tilly (Netherlands) B. V.
Rozenburglaan 15-3
9727 DL Groningen




                                  35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>