<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Van transitie door in transformatie
Anders en samen werken in ondersteuning en zorg




Inleiding
Twee jaar na de overheveling naar de gemeente van taken op het gebied van
ondersteuning en zorg (de transitie) gaan we intensiever vorm geven aan de omslag (de
transformatie) die nodig is.

De eerder vastgestelde ‘Visie en Kaderstelling Sociaal Domein’1 beschreef het proces van
verandering. De overheveling van taken van rijk naar gemeente had twee doelen:
1. Een verandering van het stelsel voor zorg en ondersteuning: op 1 januari 2015 moest
   de gemeente klaar en ingericht zijn voor deze nieuwe taken
2. Een vernieuwing van de zorg en ondersteuning zelf, de transformatie, in een
   tijdsbestek van 5 tot 10 jaar
Er is hard gewerkt aan het slagen van de overheveling van de taken. Waar mogelijk werd
ook al vooruitgelopen op de transformatie. Nu is het tijd om deze verder uit te werken,
samen met onze inwoners, (zorg)aanbieders en andere (vrijwilligers)organisaties die
actief zijn in welzijn en zorg.

Deze notitie kent een drietal doelstellingen:
 Richting geven: Nader vorm geven aan de transformatie, een wenkend perspectief.
 Samenhang bieden: Met de notitie Sociaal Domein bieden we een ‘kapstok’ die alle
  beleidsterreinen in het sociaal domein met elkaar verbindt.
 Focus aanbrengen: Concrete prioriteiten en speerpunten voor de kortere termijn.

De samenhang met andere beleidsnota’s
Deze notitie beslaat het gehele spectrum van ondersteuning en zorg dat onder de
gemeente valt. Nota’s op deelthema’s zijn hierdoor minder nodig. Reeds bestaande
nota’s kunnen deze notitie ondersteunen in geval ze nog actueel zijn. Daarnaast is de
notitie bedoeld om de koers voor het sociaal domein zo integraal mogelijk op te pakken.
Nota’s op deelterreinen passen daar niet zo goed bij.
Gezondheid en sport zijn belangrijke beleidsthema’s in het sociaal domein, die niet tot de
drie decentralisaties behoren. Op deze beide thema’s zijn de relevante beleidsteksten
opgenomen in bijlage I. Daarmee nemen ze geen onevenredig deel van hoofdstuk 2 in
beslag en zijn ze toch integraal onderdeel van de notitie.

Leeswijzer
Hoofdstuk 1 beschrijft de betekenis van de transformatie, in aansluiting op de
raadskaders en het Meppeler sturingsmodel voor de ondersteuning en zorg: de opgaven
ABC-Z.
Hoofdstuk 2 beschrijft de prioriteiten en speerpunten voor de komende periode.

Daarmee kan deze notitie beschouwd worden als een eerste concretisering van de ‘Visie
en Kaderstelling Sociaal Domein’.

1
    Visie en Kaderstelling Sociaal Domein. Gemeente Meppel. 2014

                                                                                         1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 1
Van transitie door in transformatie


Opgave
De samenleving is toe aan een andere houding van de overheid. Ook in de ondersteuning
en zorg klinkt dit door. Steeds vaker wil men hiervoor verantwoordelijkheid dragen. We
zien dan kleine initiatieven ontstaan die een waardevolle aanvulling zijn op wat gemeente
en professionele organisaties doen. Vaak richten de initiatieven zich op de eigen wijk of
buurt. Voor een overheid is het belangrijk om hier op een goede wijze bij aan te sluiten.
Niet meer aan het roer staan, maar deel uit maken van een netwerk en
samenwerkingsverband. Dat vraagt lenigheid om te kunnen schakelen tussen
verschillende rollen en verantwoordelijkheden, verschillende manieren van aanpakken en
bijbehorend gedrag. Bovenal gaat het om anders denken en handelen.

Transformeren
We citeren de Raad van State2 over wat verstaan wordt onder transformatie en wat het
verschil is met transitie.

    […] Onderscheiden [moet] worden tussen de transitie, dat wil zeggen de overgang bij
    wet van taken, bevoegdheden en middelen, en de transformatie, de wijziging in de
    praktijk van het beleid, in de uitvoering en in de verhouding tussen overheid en burger.
    De transitie is voornamelijk een organisatorische en administratieve operatie. In het
    afgelopen jaar zijn door gemeenten veel inspanningen geleverd om de overgang van de
    uitvoering van verschillende taken naar gemeenten zo goed mogelijk te realiseren. Dat
    was geen sinecure gelet op de omvang van de operatie en de korte voorbereidingstijd
    die gemeenten is gegund, nadat tot in een zeer laat stadium op de verschillende
    deelterreinen aanzienlijke wijzigingen in de opzet zijn aangebracht. De transformatie
    die nodig is, reikt echter veel verder en wordt niet met de enkele wijziging van de wet
    gerealiseerd. Breed wordt onderkend dat het nog een aantal jaren zal vergen om na de
    transitie de transformatie, de voorziene omslag, werkelijk te maken. Dit geldt voor
    burgers, voor zorgaanbieders en zorgverleners en voor provincies, gemeenten en het
    rijk. Een dergelijke verandering in houding en gedrag van alle betrokkenen kan niet van
    de ene op de andere dag worden verwacht, maar vergt een proces van langere adem.



De transitie is dus de overgang, de transformatie is de omslag waarbij het gaat om het
HOE met de bijbehorende veranderingen op:
 Inhoud: omslag van het formuleren van strikt geformuleerde beoogde resultaten naar
  het formuleren van een wenkend perspectief, dat richting geeft maar gelijktijdig
  ruimte biedt;
 Proces: omslag van een bepalende overheid naar één die aansluit bij wat leeft in de
  samenleving, inspeelt op maatschappelijke opgaven, faciliteert en desnoods regisseert
  dat deze opgaven worden aangepakt, dat hulp wordt geboden waar dat nodig is;


2
 Raad van State: ‘En nu verder’ over interbestuurlijke verhoudingen in het licht van de
decentralisaties.
Nov. 2016.

                                                                                               2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre> Relatie: omslag van een overheersende nadruk op controle naar het bieden van ruimte
  aan de professionele kwaliteit om maatwerk te kunnen leveren.


Betekenis van transformatie voor onze inwoners
Inwoners zijn zelf verantwoordelijk voor hun leven en voor keuzes die zij maken. Naast
de verantwoordelijkheid voor zichzelf en gezin, mag ook een betrokkenheid bij buurt,
familie en vrienden verwacht worden. Oplossingen voor problemen worden zoveel
mogelijk in eigen netwerk gevonden, maar soms lukt dat niet. Dan is er ondersteuning
vanuit de gemeente, die altijd aanvullend is op de eigen kracht van mensen. Voor
inwoners die al voor de transitie ondersteuning ontvingen, kan dat leiden tot een
verandering in de geboden hulp. Aansluiten bij de draagkracht van inwoners, zodat zij
beter in staat zijn om regie te voeren over hun leven en tot oplossingen te komen -dat is
de centrale gedachte van de transformatie.

Betekenis van transformatie voor de aanbieders en zorgpartners
Ook voor zorgaanbieders is er veel veranderd en zal nog veel veranderen. Niet het
aanbod, maar de vraag van de klant staat centraal. Afstemming is belangrijk als er
meerdere aanbieders betrokken zijn. Van organisaties vraagt dit flexibiliteit in de
bedrijfsvoering.

Betekenis van transformatie voor de gemeentelijke organisatie
Ook van de gemeente wordt flexibiliteit verwacht. De samenleving verandert in hoog
tempo en dat vraagt voortdurende aanpassing. Problemen in de samenleving zijn
complexer en organisaties moeten hun aanpak richten op die vraagstukken. Minder
regels dus en meer maatwerk. Dat heeft consequenties voor de speelruimte en eigen
verantwoordelijkheid van de medewerkers en de aansturing.
De organisatie moet zo worden ingericht dat het de transformatie volledig ondersteunt.
Daarvoor is het nodig de organisatie te prikkelen met vernieuwende en creatieve
manieren van (samen)werken die het bewustzijn vergroten en het repertoire verbreden.
Er komt een nieuwe agenda voor de organisatieontwikkeling. Medewerkers op alle
niveaus worden daarbij betrokken. De agenda is uiterlijk in het 4 e kwartaal van 2017
gereed.

Betekenis van transformatie voor het bestuur en de raad
Burgerkracht en ruimte voor participatie heeft ook gevolgen voor de lokale democratie.
Het betekent vernieuwing in de wijze waarop het college van burgemeester en
wethouders optreedt: meer samen met burgers en organisaties naar oplossingen zoeken.
Ook de gemeenteraad kent de uitdaging om nader invulling te geven aan haar
volksvertegenwoordigende, kaderstellende en controlerende rollen.




                                                                                         3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 2
Richting en focus
Dit hoofdstuk beschrijft de richting en de speerpunten voor de komende periode. Aan de
hand van de zogenoemde ABC-Z opgaven. De B- en C-opgave pakken we samen, omdat
de intake in de toegang (B) en de aanpak die daaruit voortvloeit (C) met elkaar
verbonden zijn en samen tot passende ondersteuning en zorg leiden.

1. Kracht van de samenleving (A-opgave)
Hierbij draait het om:
•   Preventie: inzetten van preventieve activiteiten om daarmee het beroep op
    zwaardere hulp te voorkomen.
•   Vroegtijdig signaleren: beginnende problematiek vroegtijdig signaleren en aan te
    pakken, om verergering en stapeling van problemen te voorkomen.
•   Sociale samenhang: bevorderen van sociale samenhang en vitale buurten om
    ‘meedoen’, welbevinden en gezondheid te stimuleren.
•   Versterken eigen kracht en netwerk: zodat mensen beter eigen regie kunnen
    houden.

2. Ondersteuning op maat (B- en C-opgave)
Hierbij draait het om:
•   Integrale toegang (brede intake): alle zaken waarin mensen vastlopen zo goed
    mogelijk in beeld brengen.
•   Snelle en adequate aanpak van enkelvoudige vragen.
•   Integrale aanpak complexe problematiek: meervoudige en ingewikkelde
    problematiek wordt integraal in het sociaal team opgepakt via maatwerk en de
    methode van 1 gezin – 1 plan – 1 regisseur.

3. Efficiency en samenhang (Z-opgave)
Hierbij draait het om:
•   Kwaliteit van hulp: door het slim combineren van verschillende voorzieningen kan
    beter maatwerk worden geleverd en de kosten van hulp worden beperkt.
•   Effectieve randvoorwaarden: alle voorwaarden die nodig zijn voor een effectieve
    organisatie van de hulp.

Dit perspectief beslaat een periode van meerdere jaren. De omslag van de transformatie
kost nu eenmaal tijd. De speerpunten daarentegen gelden voor de korte termijn. Juist
omdat de samenleving snel verandert, moeten we snel kunnen schakelen als de
omstandigheden daartoe aanleiding geven. Besturen is weliswaar vooruit zien, maar niet
tot in detail plannen voor jaren maken. Het uitgangspunt is: uitproberen en leren. Wat
werkt en wat niet werkt is leidend voor (bijstelling van) beleid en uitvoering.

De komende periode geven we extra aandacht aan transformatie in de A en de Z
opgaven. Hoe zorgen we dat de kracht van de samenleving optimaal benut wordt, wat is
nodig om dit te stimuleren of te faciliteren en hoe kunnen we komen tot innovatie?

De drie opgaven worden hieronder uitgewerkt. We noemen de speerpunten en de
uitwerking. De raadskaders die van toepassing zijn, zijn bij elk onderdeel vermeld.


                                                                                       4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>A. Kracht van de samenleving
a.      Preventie
Met preventie moet voorkomen worden dat mensen problemen krijgen met hun
gezondheid of welzijn, of dat al bestaande problemen verergeren. Omstandigheden die
risico geven zijn: sociaal isolement, armoede/schulden, leefstijl (overgewicht, roken,
alcohol, drugs). Maar ook de overgang van onderwijs naar arbeidsmarkt. Het is
belangrijk om mensen die meer risico lopen goed in beeld te krijgen.

Welke speerpunten kiezen we?

a.1. Preventie: inspelen op risicofactoren

•      Sociaal isolement terugdringen

Het tijdig signaleren van sociaal isolement is nodig om grotere problemen te voorkomen.
Inwoners stimuleren we om mee te doen via activering, sociale weerbaarheidstrainingen
en ontmoetingsactiviteiten in de wijk. ‘Meppel voor elkaar’, een site via welke mensen
elkaar kunnen ondersteunen, helpt daarbij. Dagbesteding vergroot de mogelijkheden van
mensen om anderen te ontmoeten.

•      Armoede en schulden verminderen

Armoede
Naast hulp bij (schulden)problematiek vraagt preventie aandacht. Weerbaarheid,
voorlichting en vroegsignalering zijn hierbij belangrijke termen. Via een armoedepact met
betrokken (zorg)partners, draagt ieder vanuit de eigen rol bij aan het
gemeenschappelijke doel.

Schuldhulpverlening
Een aanpak gelieerd aan armoede is schuldhulpverlening. De beleidsnotitie Wet
gemeentelijke schuldhulpverlening (2012) is de basis voor de huidige uitvoering. Een
schuldhulpcoach wordt ingezet in de pilot Integrale ketenaanpak schuldhulpverlening. Er
is een unieke samenwerking tussen zowel schuldeisers als schuldhulpverleners, formele-
en informele organisaties.

•      Leefstijl en gezondheid bevorderen

Gezondheid
Gezondheid is de basis voor welbevinden en het kunnen meedoen. We zetten preventief
in op gezondheidsbevordering: de Gezonde school, JOGG (Jongeren Op Gezond Gewicht),
‘Geweldige Wijk’ (voor kansarme gezinnen) en het Nationaal Programma Preventie ‘Alles
is gezondheid’. Logopedie is beschikbaar voor de basisscholen.

Sporten en bewegen stimuleren
Sport en bewegen kan bijdragen aan gezondheid, maar ook aan sociale samenhang.
Aantrekkelijke sport- en beweegactiviteiten in wijken, dorpen en buurten, waarbij
inwoners betrokken worden bij de organisatie, vergroten de kans op meer onderlinge



                                                                                          5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>betrokkenheid. Ook een sportief alternatief voor bepaalde groepen (bijv. overlast
veroorzakende jongeren of eenzame ouderen) bevordert de leefbaarheid.

We helpen sportverenigingen die willen samenwerken en willen bijdragen aan
maatschappelijke doelen. Een combinatiefunctionaris wordt hiervoor ingezet.

•     Overgang onderwijs – arbeidsmarkt sluitend maken

Passend onderwijs
De Wet passend onderwijs beoogt de verbinding tussen onderwijs en zorg. Vroegtijdig
signaleren van problemen bij kinderen en/ of hun ouders vermindert niet alleen
schooluitval, maar ook mogelijk zwaardere hulp. De groep die de school (vroegtijdig)
verlaat, moet benaderd worden met een brede aanpak zodat bekend is wat er met hen
gebeurt als ze de school verlaten. Dit vergt een sluitende keten van onderwijs, werk en
inkomen en gezondheid. De doelgroep 18-27 jaar vraagt extra aandacht. Bij hen speelt
ook de overgang tussen wet- en regelgeving voor 18- en 18+ (van Jeugdwet naar Wmo).
We zoeken naar op de jeugdige gerichte oplossingen, vanuit de samenhang tussen
verschillende wetten en regels.

a.2. Preventie: algemene voorzieningen

a.     Gebruik van algemene voorzieningen stimuleren
De algemene voorzieningen hebben hun wettelijke basis in de verordening Wmo. Ze
kunnen met voorrang worden ingezet in plaats van individueel maatwerk en individuele
voorzieningen. We willen het gebruik van algemene voorzieningen stimuleren. Hiervoor is
samenwerking nodig met aanbieders en instellingen en een dialoog met gebruikers.

Voorbeeld MensA
De MensA is een activeringscentrum ontwikkeld voor en door de inwoners. Oorspronkelijk
was ze een laagdrempelige ontmoetingsplek voor hoofdzakelijk mensen in de bijstand in
de wijk. Ze groeide uit tot een centrum waar wekelijks 150 mensen elkaar ontmoeten en
gezamenlijk activiteiten doen (ook voor en door). Deze opzet werkt. Dit willen wij ook in
andere wijken een kans geven.

a.3. Preventie: specifieke groepen

Een integraal plan met en voor mensen met een beperking
Op 14 juli 2016 werd het ‘VN-verdrag voor de rechten van mensen met een beperking’ in
de Eerste Kamer aangenomen. Dit verdrag verplicht de gemeente om een plan op te
stellen, samen met mensen met een beperking. We gaan hier uitvoering aan geven.

Beschermd wonen en maatschappelijke opvang lokaal organiseren
Landelijk is het advies om beschermd wonen en maatschappelijke opvang meer als
‘normale huisvesting’ onder te brengen in de wijken en buurten van Meppel.
Samen met de zorgaanbieders wordt dit opgepakt, op basis van de behoeften van de
mensen die het betreft (individu of groep).

Raadskaders
3 (samenhangend stelsel van voorzieningen)
6 (toegankelijke algemene voorzieningen)


                                                                                       6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>b.    Vroegtijdig signaleren
Door beginnende problematiek tijdig te signaleren en aan te pakken, wordt verergering
voorkomen.

Welke speerpunten kiezen we?

b.1. Vroegtijdig signaleren: Netwerkvorming

Signaleringsnetwerk
Professionals moeten gemakkelijker signalen kunnen uitwisselen. Ze moeten op de goede
plek terecht komen zodat er ook iets mee gebeurt. Wat nodig is voor een goed
signaleringsnetwerk werken we samen met de professionals uit.

b.2. Vroegtijdig signaleren: Werkwijze

Omgang met signalen
Signalen over problemen van mensen kunnen gemeld worden door professionals, maar
ook door de sociale omgeving zoals buren en familie. Het is belangrijk dat een ieder weet
waar men terecht kan en dat er afspraken zijn over de wijze van omgaan met de
signalen.

b.3. Erop af aanpak en vindplaatsgericht werken

Zichtbaar zijn
Door als professional aanwezig te zijn op ‘vindplaatsen’ in bijvoorbeeld de wijken
(voorschoolse voorzieningen, scholen, wijkbijeenkomsten, sportverenigingen) kunnen
signalen actief opgehaald worden. Inwoners moeten de weg naar professionals leren
vinden. Vindplaatsgericht werken en een Erop af aanpak dragen hieraan bij.

Raadskaders
7 (preventie en vroegtijdig signaleren).



c.     Sociale samenhang en
d.     Versterken eigen kracht en netwerk
Door sociale samenhang en versterken van eigen kracht en netwerk kunnen mensen
beter de regie over het eigen leven voeren. Buurtopbouw en leefbaarheidsbevordering
(het collectief niveau) kunnen ingezet worden om hier winst op te boeken. Op individueel
niveau is de inzet op de versterking van de eigen kracht en het benutten daarvan. Op
organisatieniveau gaat het om het effectief ondersteunen van mensen.

Welke speerpunten kiezen we?

c.1. Buurtopbouw

Buurtopbouw organiseren/faciliteren
In de praktijk van het wijk- en dorpsgericht werken zien we dat de leefbaarheid
toeneemt, maar ook het welbevinden van buurtbewoners, als mensen elkaar kennen en
zich verantwoordelijk voelen voor hun buurt. Dat professionals de initiatieven van

                                                                                        7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>inwoners niet overnemen is belangrijk om deze sociale dynamiek krachtig te houden.
Dorpsverenigingen en wijkplatforms krijgen ruimte voor eigen activiteiten en zelfstandige
analyses van dorp of wijk. Professionals ondersteunen op inhoud en proces.

c.2 Eigen kracht

Burgerkracht faciliteren
Meer dan voorheen is het van belang om als gemeente initiatieven van inwoners en
maatschappelijke organisaties te faciliteren. Met zo min mogelijk randvoorwaarden, met
oog voor de mogelijke verschillen tussen wijken/dorp en het belang en het
maatschappelijk effect van het initiatief voor onze inwoners.
Er is ruimte voor eigen initiatief en 'het experiment'. We sluiten aan bij wat leeft.

c.3 Ondersteuning van de eigen kracht

Netwerken versterken
Een orgaan als een wijkplatform (en in Nijeveen de dorpsvereniging) is van groot belang
voor het bevorderen van sociale samenhang. Het wijkplatform stimuleert, ondersteunt en
faciliteert burgerinitiatieven en weet wat er leeft in de buurt. Het houdt zich bezig met
het opstellen van een wijkagenda en de uitvoering daarvan in samenwerking met de
gemeente en andere partijen.

Cliëntondersteuning
Aan MEE Drenthe en WMW is de opdracht verstrekt om de verschillende vormen van
cliëntondersteuning beter op elkaar te laten aansluiten en de cliёntondersteuning
toekomstbestendig te maken. Dit gebeurt samen met alle betrokken partijen. Doel is dat
mensen zo veel mogelijk zelf regie over het eigen leven voeren, gebruik makend van
algemene voorzieningen. Clientondersteuning richt zich daarbij achtereenvolgens op:
1. Het bieden van preventieve ondersteuning (informatie, voorlichting en advies) zodat
een aanvraag tot maatwerk niet (meer) nodig is (A segment).
2. Als mensen de mogelijkheden en het netwerk ontberen om goed zelf regie te voeren,
wordt specifieke ondersteuning geleverd bij een aanvraag voor hulp bij een instantie
zoals de gemeente of het UWV (B segment).

Vrijwilligerswerk stimuleren
Om het aantal vrijwilligers te vergroten, wordt er ingezet op het betrekken van specifieke
groepen binnen het vrijwilligerswerk zoals jongeren, gepensioneerden en kwetsbare
groepen.

Mantelzorgondersteuning verbeteren
Het Mantelzorgplatform Meppel bundelt alle ondersteuning, informatie, advies en
activiteiten voor mantelzorgers op één plek. Voor 2017 en 2018 is het doel om in te
zetten op het vergroten van de bekendheid van het mantelzorgplatform en
ondersteuningsmogelijkheden. Dit werkt ook preventief. Doordat mantelzorgers op de
hoogte zijn van ondersteuningsmogelijkheden, kunnen zij tijdig aan de bel trekken om
overbelasting te voorkomen.

Participatieverklaring
Om mensen klaar te stomen voor het inburgeringsexamen en om vergunninghouders een
goed beeld te geven van hoe wij in Nederland en hier in Meppel leven en ondernemen is

                                                                                         8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>er een programma van vier dagdelen samengesteld. Verschillende organisaties zijn bij de
uitvoering hiervan betrokken. Na afloop ontvangen de deelnemers een
Participatieverklaring. Vergunninghouders moeten, naast de eigen verantwoordelijkheid
om in te burgeren, werken. We nemen deze mensen mee in alle bestaande
mogelijkheden en netwerken, maar we kijken ook naar specifieke kansen voor hen. Dit
doen we samen met het bedrijfsleven.

Raadskaders
2 (initiatieven en eigen kracht,),
10 (mogelijkheden i.p.v. beperkingen)
1 (wederkerigheid)
11(naar vermogen bijdragen)
12 (lokale PGB´s)




                                                                                      9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>B en C Ondersteuning op maat

a.      Integrale toegang
Een integrale toegang wil zeggen dat we niet voor iedere vraag of probleem, een apart
loket hebben. Nee, we gaan met mensen in gesprek over hun vragen en soms en liggen
ze op diverse leefgebieden, zoals werk, inkomen, opvoeding, zorg. Dat bekijken we dan
in samenhang. Dit vraagt van de consulenten dat zij het gesprek goed kunnen voeren
over wat nodig is in aanvulling op wat mensen zelf kunnen. Ook moeten consulenten in
staat zijn hulp en ondersteuning op maat te regelen.
Overigens is het gemeentelijk loket niet de enige toegang tot zorg. Er zijn ook andere
belangrijke verwijzers, zoals bijvoorbeeld de huisartsen.

Maatwerk: Begeleiding en ondersteuning
Door de uitvoering van taken in het sociaal domein dicht bij de gemeente te organiseren
weten we waar het om gaat. We zien wat nodig is, we kopen de benodigde
ondersteuning in en contracteren aanbieders. De transformatiekansen liggen in deze
gerichte maatwerk- aanpak: 1 gezin - 1 plan - 1 regisseur, passende zorg, de eigen
kracht en de betrokkenheid van de sociale omgeving bij de ondersteuning, en de inzet
van algemene voorzieningen wanneer dat mogelijk is.

Welke speerpunten kiezen we?

a.1 brede intake

Het gesprek aan de keukentafel
Als er een eerste contact is geweest worden gesprekken bij mensen thuis gevoerd.
Gebleken is dat mensen zich meer op hun gemak voelen in de eigen omgeving,
eventueel ondersteund door mantelzorgers of familie. Daarnaast is het belangrijk voor de
consulent om een goed idee te krijgen van de leefsituatie. Door bescheidenheid kunnen
mensen soms belangrijke informatie achterwege laten. Aan de keukentafel ziet de
consulent bijvoorbeeld dat ook huishoudelijke hulp nodig is. Ook ziet de consulent beter
of er ook mogelijkheden tot ondersteuning in de eigen omgeving zijn. Van bijvoorbeeld
familieleden of een bezorgde buur. Komen er al hulpverleners over de vloer, dan wordt
met hen afstemming gezocht. Voor ieder huishouden/gezin willen we toewerken naar 1
plan en 1 regisseur. Dat is ook een doel van de transformatie/vernieuwing.
De consulenten groeien in hun rol. We evalueren deze aanpak regelmatig o.a. in
intervisie.

a.2 Verwijzers

Belangrijke verwijzers zijn onder andere gecertificeerde instellingen voor jeugd.
Daarnaast constateerden we al dat ook huisartsen belangrijke verwijzers zijn. Deze ziet
soms dat er meer nodig is dan alleen medische hulp. Om met deze signalen iets te
kunnen doen is er nu de POH Jeugd (PraktijkOndersteuner Huisartsen voor jeugd). . De
POH jeugd biedt kortdurende en daardoor laagdrempelige hulp in de huisartsenpraktijk.
Doel is het voorkomen van medicalisering en daardoor (hoge) zorgkosten. Soms biedt de
praktijkondersteuner een overbrugging wanneer er een wachtlijst is voor
gespecialiseerde jeugdhulpverlening.
Deze nieuwe aanpak is een proef in samenwerking met de huisartsen in Meppel.


                                                                                     10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Raadskaders
9 (herkenbare toegang)



b.     Enkelvoudige problematiek
Waar problemen van mensen worden gesignaleerd, wordt liefst snel gehandeld. We
streven naar het inzetten van passende ondersteuning om te voorkomen dat het
probleem verergert. Inwoners mogen geen last hebben van administratieve processen.
Als hulp direct nodig is, dan wordt deze meteen ingezet, bijvoorbeeld huishoudelijke hulp
na een ziekenhuisopname. In (zorgelijke) situaties waarin mensen hulp afhouden kan
een zorgmelding de oplossing brengen. De sociale omgeving van het gezin moet dan wel
weten waar ze deze melding kan doen.

Welke speerpunten kiezen we?

b.1 Snelle aanpak: er op af

Mensen in buurten en wijken moeten weten waar ze hun zorgen over een huishouden
kunnen melden en dat het normaal is om je te bekommeren om je buurtgenoten. Wie er
dan ‘op af gaat’ volgt uit de afspraken die gemaakt zijn met onze partners voor zorg en
welzijn. Dit kan een voor het gezin vertrouwd persoon zijn.

Raadskaders
7 (Erop af, preventie en vroegtijdig signaleren)



c.     Complexe problematiek
Bij complexe problematiek lukt het de persoon of het huishouden zelf niet meer
voldoende om alle zaken goed op de rit te houden, ook niet met hulp van familie en
buurtgenoten. Snel moet dan gekeken worden wat er allemaal speelt op de verschillende
leefgebieden. Eventuele hulp die al ingezet wordt moet opnieuw bekeken worden. Er
komt één samenhangend plan en alleen dat wordt ingezet wat nodig is en bijdraagt aan
de aanpak: 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur.

Welke speerpunten kiezen we?

c.1. Complexe problematiek: sociaal team

Sociaal team en uitvoeringsregisseurs voor afstemming hulpverlening
Het Sociaal team is een netwerkorganisatie, waarin de gemeente samen met een aantal
hulpverlenende organisaties de hulp afstemt in meervoudige complexe situaties om
escalaties te voorkomen. Het team regelt het ondersteunings- of hulpaanbod (op maat).
Niet het aanbod van de instelling telt, maar de vraag van het gezin en wat vervolgens
nodig is.

In geval dat zorg- of hulpverlening stagneert kan vanuit het sociaal team procesregie
geregeld worden. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij zorgmijdend gedrag of een
moeizame/conflicterende samenwerking met de hulpverlening of bij dreigende escalaties
zoals een woninguitzetting. Door het sociaal team wordt een uitvoeringsregisseur

                                                                                       11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>aangewezen, die aansluit bij (de mogelijkheden van) de klant, de situatie in zijn geheel
in beeld brengt en kijkt wat nodig is om escalatie te voorkomen en zo mogelijk de
situatie te verbeteren.
We gaan kijken of inzet van ervaringsdeskundigen van toegevoegde waarde kan zijn in
de aanpak. Enerzijds als mogelijke ondersteuning van het gezin/de cliënt, die worstelt
met zijn veranderingen en het werken aan perspectief. Anderzijds voor leden van het
sociaal team om helder te krijgen wat mensen helpt en wat niet helpt.

c.2 Complexe problematiek: methodiek

Op- en afschalen
De eigen kracht van de burger en het inschakelen van zijn eigen netwerk zijn twee
belangrijke uitgangspunten. Het moet leiden tot een goede combinatie van zorg en
laagdrempelige ondersteuning. Zorgaanbieders moeten hiermee vertrouwd raken: weten
waar ondersteunende inzet te vinden is en zo nodig hiervoor de buurt of het dorp ingaan
waar de vrijwilligers, mantelzorgers en de algemene voorzieningen te vinden zijn.
Is opschalen nodig, dan doen we met dit met zo mogelijk korte interventies.
Samen met de zorgpartners oefenen we hiermee in de praktijk en verfijnen we de
methodiek op basis van de ervaringen. De best passende zorg voor de cliënt staat hierbij
centraal.

Voorbeeld: PRACHT project
In 2016 werden problemen ervaren in de Jeugdhulp. Deze gingen over onnodig gebruik
van een ‘duur’ bed op interventieniveau 8 (zorg met verblijf) door gebrek aan voldoende
extramurale opvang. Daarnaast had men te weinig inzicht in elkaars processen en
aanmeldingen. Vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid werd gestart met
samenwerking in de werkgroep PRACHT (Plan Reductie interventieniveau ACHT). Deze
bestaat uit een aantal gemeenten waaronder Meppel, de grote zorgaanbieders op
interventieniveau 8 en twee gecertificeerde instellingen.
Doel van de werkgroep is gezamenlijk kwalitatief goede zorg leveren tegen zo laag
mogelijke kosten, met mogelijkheden voor op- en afschalen. Met andere woorden:
passende zorg voor ieder kind dat deze zorg nodig heeft. De eerste resultaten zijn
zichtbaar.



c.3. Complexe problematiek: specifieke problematieken

Verwarde personen
Gedrag van verwarde personen zorgt voor veel overlastmeldingen. In Drenthe is er een
aanpak vanuit het Bestuurlijk Veiligheidsoverleg Drenthe.
Het plan beoogt ordening te brengen in de basis, die bestaat uit:
•      De triage (snel beoordelen en vaststellen wanneer wat moet gebeuren).
•      De faciliteiten
•      De aanpak sluitend maken
•      Samenhang in Drenthe bevorderen

Het plan bestrijkt de jaren 2016-2020. Op lokaal niveau wordt verder gewerkt aan de
optimalisering van de aanpak van personen met verward gedrag.

Veilig Thuis Drenthe (VTD): aanpak kindermishandeling en huiselijk geweld

                                                                                           12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Het bovenlokale meldpunt Veilig Thuis Drenthe heeft sinds het eerste jaar te maken met
een forse toename van het aantal meldingen. In 2016 stond ze tijdelijk onder verscherpt
toezicht vanwege onder andere haar lange wachtlijst. Inmiddels is er een verbeterplan.
Daardoor worden jeugd, gezinnen of echtparen die te maken hebben met
kindermishandeling en/of huiselijk geweld eerder en beter geholpen. Voorkoming van
escalatie en inzet van zware, specialistische zorg is belangrijk. Er zijn werkafspraken met
VTD over de uitvoering van hun ondersteuning conform de methode 1 gezin, 1 plan. De
gemeente voert de regie.

Raadskaders
15 (complexe casuïstiek, casemanager)
16 (netwerkregie)




                                                                                         13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Z. Efficiency en samenhang


a.     Kwaliteit van hulp
Kwaliteit van hulp: door het slim combineren van verschillende voorzieningen waarvoor
de gemeente sinds de decentralisaties verantwoordelijk is, kan beter maatwerk worden
geleverd en kunnen de kosten van hulp worden beperkt.

Welke speerpunten kiezen we?

a.1 Kwaliteit van hulp: effectief inzetten van middelen

Werkgeversbenadering en de regio
Met de werkgeversdienstverlening hebben we in onze subregio een succesvolle
samenwerking neergezet. Vanuit een duurzame relatie met onze werkgevers, kunnen we
samen werken aan de opgave van een inclusieve arbeidsmarkt. De aanpak geldt als een
voorbeeld voor de Regio Zwolle. Het is daarmee niet klaar. Via een bestuursopdracht van
de vier colleges wordt gewerkt aan voorstellen om de samenwerking rond de
werkgeversdienstverlening meer en breder vorm te geven. Dit biedt kansen om meer
werkprocessen van de Participatiewet (waarbij de subregio het juiste schaalniveau is)
hier in onder te brengen. Te denken valt aan werk(ervarings)plekken voor de werkfit-
aanpak of gezamenlijk organiseren van opleidingstrajecten. Tenslotte zien we kansen om
op het niveau van de subregio te zorgen voor de juiste arbeidsmarktinformatie, zodat we
onze cliënten ook kunnen voorbereiden op de vraag vanuit de markt.

Een goed samenwerkende keten rond dagopvang en dagbesteding
Reguliere dagbesteding, arbeidsmatige dagbesteding en dagopvang vervullen voor
verschillende mensen een belangrijke rol in de manier waarop zij hun dagen invulling
geven. De afgelopen periode is geïnvesteerd in algemene voorzieningen voor dagopvang.
Juist bij de dagopvang is voor ons het uitgangspunt dat vrijwilligers en professionals
samenwerken. Buurtactiviteiten en initiatieven vanuit onze inwoners faciliteren we zoveel
mogelijk. We onderzoeken de mogelijkheden voor een aanjaagbudget voor dergelijke
initiatieven in het Sociaal domein.
We willen graag flexibel zijn in het kunnen bieden van een omgeving die past bij wat
mensen op dat moment nodig hebben. Daarover gaan we in gesprek met
(zorg)aanbieders en afspraken daarover zullen geïnitieerd worden. Verder zullen
samenwerkingsvormen met het bedrijfsleven en met het onderwijs worden gestimuleerd
en het aanbod voor nieuwkomers (vergunninghouders) wordt verbeterd. De
samenwerking tussen de welzijnsstichting, huisartsen en aanbieders wordt uitgebreid.
Initiatieven vanuit bewoners in wijken en buurten stellen we voorop.

Voorbeeld dagopvang Nijeveen
De Buurtkamer Nijeveen is een initiatief van de Stichting Ouderenzorg Nijeveen,
Zorggroep Noorderboog, Welzijn Mensenwerk en de wijkzorgorganisaties Buurzorg en
Icare. Mensen die het sociaal en fysiek iets minder hebben genieten een fijne dag in Het
Kerspel. Door deze laagdrempelige voorziening (geen indicatie) worden tevens
mantelzorgers ontlast en contacten hersteld. De deelnemers betalen een kleine bijdrage.



                                                                                      14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>De organisatoren bieden professionele opvang, mede mogelijk gemaakt met hulp van
vrijwilligers en afgestemd met de zorgpartijen in Nijeveen. De gemeente bekostigt de
professionele begeleiding (waarborg voor veiligheid en kwaliteit).

Accommodaties beter benutten
Maatschappelijk vastgoed effectief benutten is een van de kerndoelen van het college.
Daartoe gaan we de bestaande en toekomstige vraag naar accommodatieruimte én het
huidige (en toekomstige) aanbod in beeld brengen, per wijk en voor Meppel als geheel.
Dit wordt gevolgd door een plan voor de korte en voor de langere termijn.
Maatschappelijke waarde én multifunctioneel benutten zijn de uitgangspunten die ook
van belang zijn voor de transformatie/vernieuwing.

Raadskaders
17 (effectieve, kostenbesparende combinaties)



b.      Effectieve randvoorwaarden
Zakelijke afspraken met aanbieders van hulp, resultaatgerichte inkoop, sturingsgerichte
monitoring en overzichtelijk beheer en inzet van financiën zijn randvoorwaarden voor een
effectieve organisatie van de hulp.
Hiertoe horen ook het organiseren van rolvaste relaties tussen opdrachtgever en
opdrachtnemer, het beperken van administratieve lasten, het ruimte geven aan kleine
aanbieders (t.b.v. krachtiger marktwerking) en meetbare doelstellingen.

Welke speerpunten kiezen we?

b.1 Effectieve randvoorwaarden: contractering

Resultaatgericht inkopen en subsidiëren
Voorheen vond inkoop in het sociaal domein voornamelijk plaats op basis van productie
(aantal uren of trajecten). We maken de omslag naar een nieuw stelsel, waarbij
bekostigd wordt op basis van het te bereiken resultaat. Dit betekent dat voor iedere
ondersteuningsvraag een passende invulling wordt gevonden, toegespitst op de
specifieke situatie. De omvang van de ondersteuning is afhankelijk van de situatie en kan
per aanvrager verschillen; maatwerk dus.
Daarin kunnen ook gemakkelijker de kleinere aanbieders en innovatieve arrangementen
worden aangeboden. Wij richten ons als inkoper daarmee op het 'wat'. De wijze waarop
de ondersteuning wordt geboden laten we over aan de professional.
Inkopen is een instrument, dat wordt ingezet om (beleids)doelen te bereiken. De doelen
staan voorop.

Gemeentelijke accounthouders gebruiken
Naast het inkoopproces dat om de paar jaar plaatsvindt, is het ook nodig te sturen op de
afspraken uit de contracten. Zeker in de periode van transformatie waarin we
voorbijkomende kansen om efficiënter en effectiever te werken willen benutten, is goed
en regelmatig contact met aanbieders en partners nodig. De contractafspraken (inkoop)
die er met hen zijn gemaakt bevatten ook de voorwaarde dat ze inspelen op innovatie en
transformatie. Transformeren en sturen op resultaat betekent ook de juiste vragen
stellen en niet op de stoel van de aanbieder te gaan zitten.
We ontwikkelen contractrelatiebeheer en relatiemanagement.

                                                                                       15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Outcomesturing/social return on investment
Outcomesturing is ook goed bruikbaar als instrument om met maatschappelijke partners
afspraken te maken rond subsidiëring. Instellingen, verenigingen en samenwerkende
groepen kunnen samen met de gemeente resultaatafspraken maken en de subsidie
ontvangen als aan het resultaat (de subsidievoorwaarde) is voldaan.
Het huidige systeem van subsidiëren past niet bij de transformatiegedachte. We willen
toe naar netwerkregie waarbij de gemeente niet langer wordt gezien als de zak met geld
(traditionele subsidierelatie tussen gemeente en maatschappelijke partners) maar waar
in gezamenlijkheid wordt gekeken naar maatschappelijke opgaven en hoe die aan te
vliegen, een ieder vanuit zijn eigen rol en expertise. Uitgangspunt daarbij is vertrekken
vanuit de inhoud, vorm volgt. Geld ophalen moet niet het doel zijn.
We willen met samenwerkingspartners een experiment starten om aan de netwerkregie
verder vorm en inhoud te geven.

b.2 Effectieve randvoorwaarden: financiën

Budget als smeerolie
Soms valt een vraagstuk net buiten allerlei regelingen, maar is het in de persoonlijke
situatie toch verstandig geld beschikbaar te stellen voor een vorm van hulp. In zo’n geval
biedt de gemeente de mogelijkheid om (tijdelijk) budget in te zetten met als doel om te
voorkomen dat problemen verergeren en dit later meer geld kost.
Een andere ontwikkeling die kan bijdragen aan de transformatie, is het ontschotten van
budgetten. Een ontschot budget sociaal domein maakt het toekennen van middelen voor
uiteenlopende cases gemakkelijker.

Risicomanagement gebruiken als instrument
Risicomanagement is een structureel onderdeel van de beleids- en besluitvorming. Dit is
natuurlijk geen doel op zichzelf, maar goed risicomanagement draagt eraan bij de doelen
die wij nastreven te realiseren. Goed risicomanagement helpt in dit proces, en zal leiden
tot het realiseren van de doelstellingen.
Het risicomanagement behoort tot de normale managementverantwoordelijkheden. Het
risicomanagement is een periodiek terugkerend proces dat bestaat uit een aantal
onderdelen: identificeren en kwantificeren van risico’s, definiëren en implementeren van
beheersmaatregelen (waaronder het financieel afdekken van risico's) en het evalueren en
bijstellen van de analyses.




                                                                                       16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>De komende tijd gaan we het risicomanagement verbreden naar ontwikkelingen op
maatschappelijk en demografisch vlak die mogelijk een risico vormen. Denk bijvoorbeeld
aan de verschuiving van hulp, of thema’s als veroudering en vereenzaming. Zie ook de
paragraaf over preventie, waarbij risicofactoren een belangrijk startpunt vormen.

b.3 Effectieve randvoorwaarden: zakelijke afspraken

Minder regels
Maatwerk (ondersteuning) voor iedere burger is het uitgangspunt. Wetten en regels
moeten hierbij niet gaan knellen. Dat betekent dus ook dat we waar mogelijk 'minder
regels op papier' zetten en kijken naar kansen en ruimte bieden aan burgerinitiatieven.
Daarnaast willen we onze bureaucratie herijken op de toegevoegde waarde.

Minder registratie
Minder regels en minder bureaucratie. Cliënten en bijvoorbeeld hun mantelzorgers geven
aan dat ze veel tijd kwijt met administratieve zaken. De tijd die zij kwijt zijn aan de
administratie en de tijd die de gemeentelijke organisatie kwijt is aan de verwerking van
die gegevens kan veel minder worden.
We gaan niet meer standaard alles registreren (en vragen de cliënt dat ook niet meer te
doen), maar werken toe naar een benadering van registratie op resultaat en kwaliteit.
Het gaat meer om beheersen in plaats van beheren. De ketenbenadering die eerder in
deze notitie is beschreven sluit hier ook op aan. Informatisering van registratie in de
keten (beheer van gegevens en privacy) is hierin een blijvend aandachtspunt.

Afstemming met zorgverzekeraars
Zorgverzekeraars en gemeenten hebben beide een rol als opdrachtgever/financier in het
sociaal domein. Afstemming tussen beide is erop gericht om de verschillende
geldstromen bij elkaar te brengen zodat er meer afstemming en efficiëntie wordt bereikt.
Meppel heeft specifiek belang bij afspraken over de opvang vanuit de Jeugdzorg, een
gezamenlijke benadering van huisartsen en ouderenzorg.

b.4 Effectieve randvoorwaarden: monitoring

Resultaatgericht monitoren
Afspraken maken over het te behalen resultaat in combinatie met een goed
monitoringsinstrument om het behaalde resultaat te meten zijn nodig in de
transformatie. Partners vragen om alles vast te leggen bij wat ze doen, past niet bij
‘sturen op resultaat’. Het begrip loslaten is hier van belang. De basishouding moet
vertrouwen zijn i.p.v. controle. Dit vraagt een andere manier van monitoren dan bij
outputsturing, wat veel meer kwantitatief was. We spreken gezamenlijk een resultaat af
(en wat het bijvoorbeeld mag kosten). De aanbieder, instelling of partner krijgt de kans
slimme combinaties te leggen om het resultaat zo goed en effectief mogelijk te bereiken.

Informatiemanagement in plaats van monitoren
Waar het begrip monitoren vaak een activiteit achteraf of 'ter plekke' als peilstok
weergeeft, zegt het woord 'informatiemanagement' ook meer over het beheren van
gegevens. Beheren van informatie en die benutten ook voordat er activiteiten worden
ondernomen, geeft vaak meer zicht op de uitkomst van een interventie. Goed
informatiemanagement door de juiste gegevens te verzamelen, geeft een goede

                                                                                          17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>voorbereiding en onderbouwing voor keuze. Je kunt informatiemanagement dus ook wel
proactief monitoren noemen. We gaan hier meer mee werken. Op die manier kunnen we
ook effecten gaan incalculeren en meetbaar maken en tijdig inspelen op veranderende
omstandigheden. Evidence based learning (leren van de praktijk) heeft op die manier ook
meer resultaat.

b.5 Effectieve randvoorwaarden: Informatiesystemen

Informatiesystemen op de klantgerichte werkwijze aansluiten
De informatiesystemen zijn het samenspel van hard- en software om de processen in het
(getransformeerde) sociale domein zo goed mogelijk te ondersteunen. Er worden om
meerdere redenen verschillende systemen gebruikt omdat die beter aansluiten bij de
praktijk. Het komende jaar wordt besteed om de uitwisseling tussen die systemen zo
goed mogelijk voor elkaar te maken. Zo moet in één systeem een compleet klantbeeld
ontstaan zodat voor consulenten duidelijk is welke processen zich bij een cliënt afspelen.
Ook willen we geautomatiseerd aansluiten op landelijke voorzieningen om de processen
zo efficiënt mogelijk te laten verlopen. Denk hierbij aan de uitwisseling met de Raad voor
de Kinderbescherming (via CORV), de VerwijsIndex Risicojongeren (VIR) en met het
Gemeentelijke GegevensKnooppunt (GGK).
De leveranciers zien ook dat gemeenten bezig zijn met de transformatie en zijn druk
bezig om hun software aan te passen op integrale processen en ontschotte budgetten.
Het is echter nog te vroeg om te beoordelen of deze doorontwikkeling gaat aansluiten op
het Meppeler beleid.

Raadskaders
20 (relatie opdrachtgever-opdrachtnemer)
18 (administratieve lasten)
13 (inkoop en kleine aanbieders)
21 (meetbare doelstellingen en maatschappelijke effecten)
19 (nieuwe taken binnen de Rijksmiddelen)
24 (Reserve Sociaal Deelfonds)
23 (5% extra korting).




                                                                                        18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>BIJLAGE: BELEIDSTEKSTEN GEZONDHEID EN SPORT


Volksgezondheid
Reeds in de nota volksgezondheid 'Gezond verbonden 2013-2016' is nadrukkelijk
aansluiting gezocht bij bij de visie en uitgangspunten in de beleidsnota Wmo 'Samen
veranderen' 2012-2015. Diverse ontwikkelingen en trends maken dat het onderwerp
'volksgezondheid' nog meer dan voorheen aansluit op de andere aandachtsgebieden in
het Sociaal domein.

Ontwikkelingen gezondheid
De belangrijkste trends op het gebied van volksgezondheid:
 De levensverwachting is de afgelopen 10 jaar sterk gestegen en behoort tot de
  hoogste van de EU;
 Aantal mensen met chronische ziekten is toegenomen;
 Een aantal trends in leefstijl is niet langer ongunstig;
 Roken is nog steeds de belangrijkste oorzaak van sterfte en ziekte, gevolgd door
  overgewicht en weinig bewegen;
 De verschillen in levensverwachting tussen laag en hoog opgeleiden zijn groot;
 Er is nog veel gezondheid te winnen door preventie in de zorg;
 Gezondheid wordt vaker breed en positief opgevat;
 Gezondheid is niet alleen een doel, maar ook middel om andere doelen te bereiken
  zoals ‘meer regie op eigen leven’ en ‘meedoen in de maatschappij’. Dit verbindt het
  gezondheidsbeleid met de doelstellingen in het sociale domein: participatie, zelfregie
  en zelfredzaamheid;
 Bij de professionals in de zorg moet de omslag worden gemaakt: meer aandacht voor
  preventie en gezondheidsdenken en minder denken in termen van ziekte, zorg en
  afhankelijkheid.

Gezondheid bevorderen via een integrale aanpak
Investeringen op het gebied van preventie, zorg en welzijn zijn blijvend van belang voor de
gezondheid van onze inwoners. Wat werkt wordt ingezet en dat blijft de gemeente doen.
Maar dit alleen is niet genoeg. Veel van de factoren die bijdragen aan een gunstig leefklimaat
zijn niet direct vanuit gezondheidsbeleid te beïnvloeden. Ze vereisen maatregelen op andere
beleidsterreinen zoals onderwijs, ruimtelijke ordening, sociale zaken of milieu. Andersom kan
gezondheid een bijdrage leveren aan de doelstellingen van andere beleidssectoren: gezonde
kinderen kunnen beter leren, gezonde inwoners kunnen eerder dan ongezonde mensen aan
het werk of op andere fronten deelnemen aan het maatschappelijk leven. Voorbeelden
hiervan zijn de Gezonde school, het verbinden van gezondheidsbeleid met sport en bewegen,
JOGG (Jongeren Op Gezond Gewicht), ‘Geweldige Wijk’ (een integrale aanpak van
gezondheidsachterstanden bij kansarme gezinnen) en het Nationaal Programma Preventie
‘Alles is gezondheid’; www.allesisgezondheid.nl

Verbeteren volksgezondheid: kansen benutten
Het verbeteren van de volksgezondheid is een traject, waarvoor een lange adem nodig is.
Voortbouwen op de nota ‘Gezond Verbonden’ is dus wenselijk. De koers voor de
komende jaren zal zich daarom richten op:
 De gezondheid van mensen bevorderen en chronische ziekten voorkomen door een
  integrale aanpak in de omgeving waarin mensen wonen, werken, leren en leven.
 Preventie een prominente plaats geven in de gezondheidszorg.


                                                                                       19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre> Gezondheidsbescherming op peil houden en nieuwe bedreigingen het hoofd bieden.
 Stabiliseren of terugbrengen van gezondheidsverschillen tussen laag- en
  hoogopgeleiden.

Inzet op ouderen
Een lokale aanpak gericht op preventieve ouderengezondheid draagt bij aan het doel om
ouderen vitaal te houden en langer thuis te kunnen laten wonen. Vanuit de Wet publieke
gezondheid (artikel 5a) hebben gemeenten vanaf 2010 een verantwoordelijkheid om de
preventieve ouderengezondheidszorg in te richten en uit te voeren.
De toenemende vergrijzende bevolking in Nederland brengt grote economische en
maatschappelijke gevolgen met zich mee. Om oplossingen te ontwikkelen en te
implementeren die gezond ouder worden bevorderen – van voor de geboorte tot de
laatste levensfase - zijn bedrijven, zorginstellingen, kennisinstellingen en overheden met
elkaar verbonden via het Healthy Ageing Network Northern Netherlands (HANNN).
Gezien de ontwikkelingen en de doelstellingen binnen de Wmo (eigen regie, zo lang
mogelijk zelfstandig blijven wonen, zelfredzaamheid bevorderen, inzet op preventie en
voorkomen duurdere zorg) is het belangrijk hier extra aandacht aan te besteden.

Positieve gezondheid
Juist de benadering van gezondheidsproblemen vanuit de gedachte van positieve
gezondheid sluit helemaal aan bij het denken in 'eigen kracht' van mensen. 'Gezondheid
als het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht van de
sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven'. In dit nieuwe concept van
gezondheid staat de mens centraal, niet de ziekte. Mensen voelen zich in hun kracht
aangesproken en niet in hun zwakte. Ook al heeft iemand een diagnose van een ziekte,
er is een heel groot gebied waar hij of zij wel gezond is. Die gezondheid kan nog
versterkt worden.

---

Sport en het sociaal domein
Allemaal meedoen is belangrijk voor een vitale samenleving en haar sociale samenhang.
Gelukkig zijn er veel mensen die nog kunnen en mogen bewegen en/of sporten. Sterker
nog, steeds meer zien we niet alleen kansen voor de sporter zelf, maar ook voor de
samenleving als geheel. Sport heeft namelijk de kracht om onze inwoners uit alle lagen
van de bevolking letterlijk en figuurlijk in beweging te krijgen en te houden. Een
samenleving waar de jeugd haar talenten – op school, maar ook daarbuiten maximaal
ontwikkelt. Een samenleving met sterke maatschappelijke verbondenheid, vitale
werknemers, een laag ziekteverzuim en bloeiende organisaties met professionals en
vrijwilligers die zich daarvoor inzetten. Meedoen in al zijn facetten. Sport en bewegen
helpt om de samenleving nog beter te maken. Bij steeds meer mensen neemt gezond
leven – en daarmee sport en bewegen – een belangrijke plaats in hun leven in. In onze
samenleving wordt in de zorg steeds meer een beroep gedaan op eigen vitaliteit en die
van familie en/of buren. Vitaliteit is daarbij een belangrijke economische factor, sport en
bewegen zijn daarbij een belangrijke grondstof. Sport en bewegen mag dus niet
ontbreken als een belangrijk thema in het sociaal domein.

Sport en bewegen draagt bij aan participatie en verbinding
Sport en bewegen heeft de kracht om mensen te bereiken en te verbinden. Hierbij kun je
denken aan kwetsbare groepen zoals ouderen, mensen in een armoedesituatie, chronisch

                                                                                         20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>zieken, mensen met een lichamelijke en/of geestelijke beperking, mensen die onze
cultuur nog niet zo goed kennen en doordoor onvoldoende (kunnen) participeren in onze
samenleving. Sporten en bewegen heeft (onder de juiste voorwaarden) een positieve
invloed op de zelfredzaamheid en participatie van kwetsbare groepen. Dit willen we doen
door de regie te nemen om partijen met elkaar te verbinden om samen effectieve
interventies te initiëren die daadwerkelijk iets in beweging zetten. Hierbij kunnen we
gebruik maken van de specifieke kennis die op dit terrein beschikbaar is op provinciaal
niveau en de ondersteuning die hierin geboden wordt. In opdracht van het ministerie van
VWS is het programma ‘Grenzeloos Actief’ ontwikkeld, waarin regionale
samenwerkingsverbanden een belangrijke rol hebben.
Bij de organisatie van het sociale netwerk willen we de bestaande netwerken ook meer
met elkaar verbinden. Sportverenigingen maken hier net als buurtverenigingen,
vrijwilligersorganisaties, scholen, wijkcentra etc. onderdeel van uit. Door deze netwerken
te benutten en waar nodig te ondersteunen en met elkaar te laten samenwerken wordt
een bijdrage geleverd om mensen zo lang mogelijk zelfredzaam te laten zijn en te
participeren in de samenleving.

Sport en bewegen draagt bij aan preventieve gezondheid en daling zorgkosten
Sport en bewegen is gezond. De waarde van sport en gezond bewegen voor de
preventieve volksgezondheid wordt steeds duidelijker. Net als stoppen met roken en
gezond eten is ook sport en bewegen een belangrijke factor. Het bestrijden van
bewegingsarmoede en sportbeoefening en het stimuleren van sportbeoefening is daarom
van belang. De investeringen in de gezondheid van de burger verdienen zich terug door
een betere kwaliteit van leven en minder kosten voor de maatschappij en de zorg. Het
doel is om zoveel mogelijk mensen dagelijks minimaal een half uur intensief te laten
bewegen en de jeugd een uur te laten sporten per dag. We willen daarom samen met
onze partners (lokaal en provinciaal) werken aan een gezonde omgeving waarin
structureel aandacht is voor een gezonde leefstijl, gezond gewicht en voldoende
beweging. Daarbij wordt gekeken naar de verbreding van JOGG (Jongeren op Gezond
Gewicht) naar DOGG (Drenthe op Gezond Gewicht), waarbij dus ook aandacht is voor
volwassenen en ouderen.

Sport is kans bij verbetering leefbaarheid en sociale samenhang
Sport heeft veel te bieden als het gaat om verbetering van de leefbaarheid in wijken,
buurten en dorpen. Aantrekkelijke sport- en beweegactiviteiten in wijken, dorpen en
buurten waarbij inwoners betrokken worden bij de organisatie vergroten de kans op een
betere sociale cohesie. Dit kan een belangrijke bijdrage leveren aan het terugdringen van
o.a. sociaal isolement, onverdraagzaamheid, vandalisme en het gevoel van onveiligheid.
Ook het aanbieden van een sportief alternatief voor bepaalde groepen (bijv. overlast
veroorzakende jongeren of eenzame ouderen) bevordert de leefbaarheid. Dit willen we
doen door het ondersteunen van sportverenigingen die open staan voor samenwerking
met verschillende partijen in wijken en die willen bijdragen aan maatschappelijke doelen.
De combinatiefunctionaris kan daarbij als verbinder optreden.

Betaalbaar sportaanbod biedt kansen op persoonlijke ontwikkeling
Sport vindt nog steeds voor een groot deel plaats binnen de sportvereniging. De jeugd is
zelfs voor 90% van haar sportbeoefening aangewezen op de sportvereniging. Voor veel
mensen met een lage sociaal-economische status (SES) is de sportvereniging het enige
betaalbare alternatief voor deelname aan georganiseerde sport. Het grote
vrijwilligerskarakter en de grote varieteit aan werkzaamheden bij de sportverenigingen

                                                                                        21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>biedt kansen voor mensen om zich over het algemeen op een andere wijze dan op het
werk in te zetten en hieruit persoonlijke voldoening te halen. Sportverenigingen bieden
ook een unieke omgeving voor sociale activering en re-integratie. De vereniging is nog
steeds het hart van de sportbeoefening en de ontwikkel en vindplaats van talent. Als
gemeente richten we ons op het verlagen van drempels om zo de sportdeelname te
bevorderen.

Vereniging is vindplaats in het voorliggend veld
Sportbeoefening onder begeleiding van gekwalificeerd kader staat garant voor een
kwalitatief goede en verantwoorde sportbeoefening. Betere pedagogische begeleiding van
de jeugd zorgt voor minder sportblessures en leukere sportlessen en bevordert een leven
lang sporten. Goed kader vormt de jeugd ook als het gaat om het bijbrengen van normen
en waarden. Goed kader kan ook die belangrijke signaalfunctie zijn in het voorliggende
veld van het sociaal domein. Om dit allemaal te kunnen realiseren is er voldoende
opgeleid sporttechnisch en arbitraal kader nodig. Aandacht voor het werven, opleiden en
behouden van kader in de sport is daarom van belang. Om hier inhoud aan te geven
worden sportverenigingen ondersteund bij de implementatie van diensten en producten
die de kwaliteit van sportverenigingen vergroot en/of hen ontzorgt, zoals bijv. ‘Meer
Vrijwilligers in Korte Tijd. Ook het (laten) begeleiden van verenigingen van beleidsplan
tot en met het introduceren en implementeren van een vernieuwend sport- en
beweegaanbod is een ontwikkeling.

De sport(vereniging) in de jeugdketen
Die best passende oplossing voor Meppel wordt ook beïnvloed door het initiatief dat
wordt ontwikkeld over het gebruik van Sport in de jeugdketen.
Sportverenigingen zijn belangrijke ontmoetingsplaatsen voor jongeren. Decentralisatie zorgt
op dit moment voor meer aandacht van het voorliggend veld . Dit geldt in algemene zin
maak zeker ook ten aanzien van jeugd. De sportvereniging is een belangrijke voorziening
in het voorliggend veld. De sportvereniging kan dan ook een belangrijke(re) rol spelen in
het voorkomen van individuele zorgtrajecten. We denken uiteindelijk aan vier resultaten:
1. Realisatie van een veilig sportklimaat voor alle kinderen in Drenthe
2. Vroegtijdig signaleren en afstemmen van mogelijke problematiek
3. Tegengaan uitval bij de sportvereniging
4. Ontwikkelen van laagdrempelige, geïntegreerde zorgtrajecten binnen de sportvereniging.
Met als belangrijkste effect dat er minder jongeren in zorgtrajecten terecht komen.
Vanwege de positieve ervaringen met POD in het onderwijs, wil de provincie Drenthe de
kennis uit POD nu ook beschikbaar maken voor de sportverenigingen in Drenthe (POD
Sport). Binnen de pilots worden de POD interventies uitgeprobeerd voor
sportverenigingen en verder ontwikkeld voor de sportcontext.




                                                                                          22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>