<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre> LANDELIJK ONDERZOEK
        NAAR DE NALEVING
VAN DE LEEFTIJDSGRENS
             BIJ ALCOHOL - EN
TABAKSVERKOOP IN 2022
  Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>© Copyright
Opdrachtgever
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Onderzoeksteam
drs. Milou Hessels
drs. Milou Geerlings
drs. Tim van den Berk
drs. Eline Buitink
drs. Gijs van Amerongen
Tim Wolters
Adviescommissie
dr. Roel Hermans
drs. Elise Schröer
Vormgeving
Hoogstede Ontwerpt
Wij bedanken alle auditoren en mysterykids voor hun inzet tijdens
het veldwerk.
  2                       Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>  INHOUD
Samenvatting                                                                     6 Resultaten                                                        41
   Doelstelling                                                                  6     Resultaten alcoholverkoop                                     41
   Methode                                                                       6     Resultaten tabaksverkoop                                     80
   Resultaten                                                                    6 Conclusie                                                       100
   Conclusie                                                                   16      Naleving alcoholverkoop 2022                                100
Achtergrond                                                                    17      Naleving tabaksverkoop 2022                                  101
   Aanleiding                                                                   17     Interventies in het leeftijdscontroleproces                  101
   Ontwikkeling nalevingscijfers                                                17     Ontwikkeling nalevingscijfers                               102
   Onderzoek en onderzoeksvragen                                               18  Referenties                                                     105
   Vermindering van de tabaksverkoop                                           21  Appendix A: Ethische normen mysteryshoponderzoek                106
Methode                                                                        22  Appendix B: Betrouwbaarheidsintervallen &                      107
                                                                                                      significantietoetsen
   Mystershoponderzoek                                                         22
                                                                                   Appendix C: Begrippenlijst                                       110
   Selectie mysterykids en auditoren                                           23
   Procedure aankooppogingen                                                   24
   Begeleiding mysterykids en ouders/verzorgers                                27
   Gemeten variabelen                                                          27
   Steekproef                                                                  28
   Aankooppogingen bij onbemenste kassa’s                                      35
   Analyse                                                                     36
 4                 Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Inhoud Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Inhoud   5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                                                            thuisbezorgkanalen niet meegenomen, omdat er geen realistische
    SAMENVATTING                                                                            schatting van het totale aanbod van thuisbezorgkanalen gemaakt
                                                                                            kan worden. In het verkoopkanaal thuisbezorgkanalen is name-
                                                                                            lijk niet bekend hoeveel locaties onder dit verkoopkanaal vallen.
DOELSTELLING
In dit onderzoek is de naleving per verkoopkanaal en de gemid-                              Naleving alcoholverkoop
delde landelijke naleving anno 2022 vastgesteld voor de leeftijds-                          Het gewogen totale nalevingscijfer voor de verkoop van alcohol is in
grens van 18 jaar bij de verkoop van alcohol en tabakI . Ook is in                          2022 39.4%. De naleving bij alcoholverkoop loopt anno 2022 uit-
kaart gebracht in hoeverre verkopers interventies inzetten bij de                           een van 1.1% bij flitsbezorgers tot en met 84.0% bij ketenslijterijen.
leeftijdscontrole, inclusief de samenhang hiervan met de naleving.
Interventies zijn de handelingen die een verkoper kan toepassen                             Bij avondwinkels is de naleving 46.9%. Bij cafetaria’s en bij hore-
in het proces van de leeftijdscontrole: leeftijd vragen, ID vragen en                       cagelegenheden is de naleving respectievelijk 24.8% en 23.7%. Bij
een hulpmiddel gebruiken. Ten slotte is onderzocht of de nale-                              NS kiosken is een naleving van 40.4% geconstateerd. De gewogen
vingscijfers voor de verkoop van alcohol en de verkoop van tabak in                         totale naleving van het overkoepelende verkoopkanaal slijterijen is
2022 veranderd zijn ten opzichte van het meest recente onderzoek                            71.0%. Onder dit verkoopkanaal vallen de subverkoopkanalen: bor-
naar alcohol en tabak in 2020.                                                              relshops, ketenslijterijen en zelfstandige slijterijen. De naleving bij
                                                                                            deze subverkoopkanalen is respectievelijk 77.0%, 84.0% en 36.4%.
                                                                                            Bij sportkantines is de naleving 28.8%. De gewogen naleving van
METHODE                                                                                     het overkoepelende verkoopkanaal supermarkten is 62.6%. Onder
Om de naleving van de leeftijdsgrens vast te stellen is myste-                              dit verkoopkanaal vallen de subverkoopkanalen ketensupermark-
ryshoponderzoek uitgevoerd, waarbij 16- en 17-jarige jongeren                               ten en zelfstandige supermarkten, met een naleving van respec-
(‘mysterykids’) een aankooppoging in scène zetten.                                          tievelijk 63.4% en 33.6%. Bij het overkoepelende verkoopkanaal
                                                                                            (thuis)bezorgkanalen is de naleving 10.0%. Hieronder vallen flits-
                                                                                            bezorgers (1.1%), maaltijdbezorgdiensten (4.0%), thuisbezorgende
RESULTATEN                                                                                  landelijke ketens (25.0%) en webshops (10.0%).
Gewogen totale nalevingscijfer
Het gewogen totale nalevingscijfer geeft de gemiddelde naleving                             De nalevingscijfers per verkoopkanaal zijn weergegeven in Figuur 1.
aan in Nederland. De gewogen totale nalevingscijfers voor alco-
hol en tabak zijn tot stand gekomen met behulp van weegfactoren
die per (sub)verkoopkanaal gebaseerd zijn op het relatieve aandeel
verkooppunten van elk (sub)verkoopkanaal binnen het totale aan-
tal verkooppunten in Nederland. In het gewogen totale nalevings-
cijfer is voor zowel alcohol als tabak het nalevingspercentage van
I Zie Appendix C voor een uitleg van de begrippen in de context van dit nalevingsonderzoek.
   6                 Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Samenvatting  Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Samenvatting 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Figuur 1. Nalevingscijfers alcohol per verkoopkanaal 2022                                     Naleving tabaksverkoop
                                                                                              Het gewogen totale nalevingscijfer voor de verkoop van tabak is in
Avondwinkels                                      46.9%                                       2022 63.7%. De naleving bij tabaksverkoop loopt anno 2022 uit-
Cafetaria’s                               24.8%                                               een van 18.6% bij thuisbezorgkanalen tot en met 80.8% bij keten-
                                                                                              supermarkten.
Horecagelegenheden                        23.7%
NS Kiosken                                      40.4%
                                                                                              Bij avondwinkels is de naleving 59.4%. Bij cafetaria’s is de nale-
                                                                                              ving 39.4%. De gewogen naleving van het overkoepelende ver-
Slijterijen                                             71.0%                                 koopkanaal supermarkten is 79.8%. Onder dit verkoopkanaal val-
                                                                                              len de subverkoopkanalen ketensupermarkten en zelfstandige
  • Borrelshops                                          77.0%
                                                                                              supermarkten. Bij ketensupermarkten is de naleving 80.8% en bij
  • Ketenslijterijen                                       84.0%                              zelfstandige supermarkten 48.3%. Bij tabaksspeciaalzaken is een
                                                                                              naleving geconstateerd van 58.2%. Bij tankstations is de naleving
  • Zelfstandige slijterijen                  36.4%
                                                                                              49.8%. Bij thuisbezorgkanalen is de naleving 18.6%. De nalevings-
Sportkantines                               28.8%                                             cijfers per verkoopkanaal zijn weergegeven in Figuur 2.
Supermarkten                                          62.6%
  • Ketensupermarkten                                 63.4%
  • Zelfstandige supermarkten                 33.6%
Thuisbezorgkanalen                              10.0%
  • Flitsbezorgers                         1.1%
  • Maaltijdbezorgdiensten                   4.0%
  • Thuisbezorgende
                                           25.0%
    landelijke ketens
  • Webshops                                   10.0%
Gewogen totale
nalevingscijfer                                 39.4%
(excl. thuisbezorgkanalen)
                                        0%        20%       40%       60%      80%      100%
   8                    Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Samenvatting Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Samenvatting 9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Figuur 2. Nalevingscijfers tabak per verkoopkanaal 2022                                       Verandering naleving bij alcoholverkoop tussen 2020 en 2022
                                                                                              In Figuur 3 wordt de vergelijking weergegeven tussen de nalevings-
Avondwinkels                                        59.4%                                     cijfers van 2020 en 2022 voor alcoholverkoop. De gewogen totale
                                                                                              nalevingscijfers van 2020 (38.0%) en 2022 (39.4%) verschillen
Cafetaria’s                                   39.4%
                                                                                              significant van elkaar. Dat betekent dat de naleving in 2022 geste-
Supermarkten                                              79.8%                               gen is ten opzichte van 2020.
  • Ketensupermarkten                                     80.8%                               Bij slijterijen, zelfstandige slijterijen en supermarkten is de nale-
                                                                                              ving van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop in 2022 significant
  • Zelfstandige supermarkten                    48.3%
                                                                                              hoger dan de naleving in 2020. In de andere verkoopkanalen zijn
Tabaksspeciaalzaken                                                                           er geen significante veranderingen in de naleving geconstateerd.
                                                   58.2%
                                                                                              Zie Appendix B voor de betrouwbaarheidsintervallen en significan-
Tankstations                                     49.8%                                        tietoetsen van het totale nalevingscijfer en van de nalevingscijfers
                                                                                              per verkoopkanaal.
Thuisbezorgkanalen                       18.6%
Gewogen totale
nalevingscijfer                                      63.7%
(excl. thuisbezorgkanalen)
                                        0%      20%         40%       60%      80%      100%
Toegepaste interventies bij leeftijdscontrole
Het vragen naar ID blijkt een belangrijke voorspeller voor naleving.
Verder blijkt in verkoopkanalen waar relatief veel gebruik wordt
gemaakt van hulpmiddelen om het ID van de mysterykid te contro-
leren dat de naleving na ID-vraag met hulpmiddel hoger is dan de
naleving na ID-vraag zonder hulpmiddel.
Verandering naleving
De naleving door diverse verkoopkanalen van alcohol en tabak zijn
sinds het meest recente voorgaande onderzoek (2020) significant
veranderd. Er zijn ook diverse kanalen waar geen significante veran-
dering heeft plaatsgevonden.
  10                    Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Samenvatting Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Samenvatting 11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Figuur 3. Vergelijking nalevingscijfers alcohol per verkoopkanaal 2018, 2020 en 2022*                                                   25.6%
                                                                                              • Zelfstandige supermarkten                27.9%
                                          34.7%                                                                                            33.6%
Avondwinkels                                41.0%
                                             46.9%                                                                                          9.5%
                                                                                            Thuisbezorgkanalen                                 12.4%
                                       20.7%                                                                                                 10.0%
Cafetaria’s                              29.8%
                                        24.8%                                                                                           n.v.t.
                                                                                              • Flitsbezorgers                          n.v.t.
                                      17.5%                                                                                           1.1%
Horecagelegenheden                       29.0%
                                        23.7%                                                                                          1.1%
                                                                                              • Maaltijdbezorgdiensten                2.2%
                                          n.v.t.                                                                                          4.0%
NS Kiosken                                  43.5%
                                            40.4%                                                                                       25.6%
                                                                                              • Thuisbezorgende
                                                                                                                                        26.4%
                                                     73.3%                                       landelijke ketens
                                                                                                                                        25.0%
Slijterijen**                                      66.3%
                                                     71.0%                                                                              2.2%
                                                                                              • Webshops                                   8.8%
                                                        82.9%                                                                               10.0%
 • Borrelshops                                        77.3%
                                                      77.0%                                                                                 37.7%
                                                                                            Gewogen totale                                  38.0%
                                                          88.0%                             nalevingscijfer**
                                                                                                                                            39.4%
 • Ketenslijterijen                                     81.1%
                                                        84.0%
                                                                                                                                    0%          20%     40%         60%       80%        100%
                                          35.6%
 • Zelfstandige slijterijen**           26.4%                                                     Nalevingscijfer 2018               Nalevingscijfer 2020              Nalevingscijfer 2022
                                          36.4%
                                       20.2%
Sportkantines                           23.9%                                               * Het nalevingspercentage van thuisbezorgkanalen is niet meegenomen in het gewogen totale
                                                                                               nalevingscijfer, omdat er geen realistische schatting van het totaal aanbod van thuisbezorgka-
                                         28.8%                                                nalen gemaakt kan worden.
                                                                                              
                                                    68.9%
                                                                                              Om bij thuisbezorgkanalen een eerlijke vergelijking met 2022 mogelijk te maken is het
Supermarkten**                                   58.1%                                         nalevingscijfer van 2022 (10.0%) herberekend exclusief flitsbezorgers (13.0%) en gebruikt in
                                                  62.6%                                        de vergelijking met 2020.
                                                     71.8%                                    Het onderzoek is in 2020 gedeeltelijk tijdens de COVID-19-pandemie uitgevoerd. De invloed
 • Ketensupermarkten                             59.3%                                         van de maatregelen als gevolg van de COVID-19-pandemie op de cijfers is niet objectief te
                                                                                               kwantificeren. Gegeven is wel dat de gemeten naleving de werkelijke naleving van verkoopka-
                                                  63.4%                                       nalen in 2020 weergeeft. Voor een volledig beeld van de ontwikkeling van de nalevingscijfers
                                                                                               zijn de cijfers uit 2018 aan deze figuur toegevoegd.
                                     0%      20%         40%       60%       80%       100% ** Significant verschil tussen 2020 en 2022
    Nalevingscijfer 2018              Nalevingscijfer 2020            Nalevingscijfer 2022
 12                  Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Samenvatting  Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Samenvatting                         13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Verandering naleving bij tabaksverkoop tussen 2020 en 2022                           Figuur 4. Vergelijking nalevingscijfers tabak per verkoopkanaal 2016, 2020 en 2022*
In Figuur 4 wordt de vergelijking weergegeven tussen de nalevings-                                                                   n.v.t.
cijfers van 2020 en 2022 voor tabaksverkoop. In 2022 zijn er voor                    Avondwinkels**                                   43.8%
tabak geen aankooppogingen uitgevoerd bij horecagelegenheden                                                                                59.4%
doordat kleinhandel via sigarettenautomaten (tabaksautomaten)                                                                      30.1%
                                                                                     Cafetaria’s                                     40.2%
of verkoop van sigaretten vanachter de bar vanaf 1 januari 2022
                                                                                                                                     39.4%
verboden zijn bij horecagelegenheden met een alcoholvergunning.
                                                                                                                                 23.5%
Vanwege deze verschillen tussen 2020 en 2022, zijn de gewogen
                                                                                     Horecagelegenheden                            32.4%
totale nalevingscijfers niet een-op-een vergelijkbaar. Daarom is er                                                                  n.v.t.
voor de vergelijking een alternatief gewogen totale nalevingscijfer                                                                  n.v.t.
voor 2020 berekend, waarbij het verkoopkanaal horecagelegenhe-                       Supermarkten**                                          66.6%
den uitgesloten is.                                                                                                                              79.8%
                                                                                                                                               71.8%
Het herberekende gewogen totale nalevingscijfer voor tabaksver-                          • Ketensupermarkten**                                68.2%
                                                                                                                                                 80.8%
koop van 2020 (55.2%) en het gewogen totale nalevingscijfer van
                                                                                                                                     n.v.t.
2022 (63.7%) verschillen significant van elkaar. Dat betekent dat de
                                                                                         • Zelfstandige supermarkten**           25.3%
naleving in 2022 gestegen is ten opzichte van 2020.                                                                                    48.3%
                                                                                                                                          56.7%
Bij avondwinkels, supermarkten (ketensupermarkten en zelfstan-                       Tabaksspeciaalzaken**                             48.6%
dige supermarkten), tabaksspeciaalzaken en tankstations is de                                                                              58.2%
naleving van de leeftijdsgrens bij tabaksverkoop in 2022 significant                                                                     52.9%
                                                                                     Tankstations**                                  40.8%
gestegen. Bij cafetaria’s en thuisbezorgkanalen is de naleving bij
                                                                                                                                        49.8%
tabaksverkoop in 2022 niet significant veranderd ten opzichte van
                                                                                                                                     9.3%
de naleving 2020.                                                                                                                    11.2%
                                                                                     Thuisbezorgkanalen
                                                                                                                                18.6%
                                                                                                                                       43.1%
                                                                                     Gewogen totale
                                                                                                                                        50.2%
                                                                                     nalevingscijfer**
                                                                                                                                             63.7%
                                                                                                                             0%        20%         40%         60%      80%        100%
                                                                                           Nalevingscijfer 2016               Nalevingscijfer 2020               Nalevingscijfer 2022
                                                                                     * Het nalevingspercentage van thuisbezorgkanalen is niet meegenomen in het gewogen totale
                                                                                         nalevingscijfer, omdat er geen realistische schatting van het totaal aanbod van thuisbezorgka-
                                                                                        nalen gemaakt kan worden.
 14            Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Samenvatting Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Samenvatting                          15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>  Om een eerlijke vergelijking met 2022 mogelijk te maken is het totale gewogen nalevingscij-
                                                                                                  ACHTERGROND
  fer van 2020 (50.2%) herberekend exclusief horecagelegenheden (55.2%) en gebruikt in de
  vergelijking met 2022.
  Het onderzoek is in 2020 gedeeltelijk tijdens de COVID-19-pandemie uitgevoerd. De invloed
  van de maatregelen als gevolg van de COVID-19-pandemie op de cijfers is niet objectief te
  kwantificeren. Gegeven is wel dat de gemeten naleving de werkelijke naleving van verkoopka-
  nalen in 2020 weergeeft. Voor een volledig beeld van de ontwikkeling van de nalevingscijfers AANLEIDING
  zijn de cijfers uit 2016 aan deze figuur toegevoegd.
                                                                                               Alcoholhoudende dranken en tabakswaren mogen niet worden ver-
** Significant verschil tussen 2020 en 2022                                                    strekt aan personen onder de 18 jaar. In zowel de Alcoholwet als
                                                                                               de Tabaks- en Rookwarenwet is verplicht gesteld dat verkopers de
                                                                                               leeftijd van klanten, die alcohol of tabak willen aankopen, vaststellen
CONCLUSIE                                                                                      aan de hand van een geldig legitimatiebewijs, indien deze persoon
Dit onderzoek is een vervolgmeting op het nalevingsonderzoek voor                              niet onmiskenbaar 18 jaar lijkt3, 4. Met deze wetten verplicht de over-
alcohol- en tabaksverkoop in 2020. De gewogen totale landelijke                                heid verkopers om op een verantwoorde manier alcohol en tabak
naleving en de naleving per verkoopkanaal in 2022 is vastgesteld                               te verkopen. De gemeenten houden toezicht op de naleving van de
voor zowel alcohol- als tabaksverkoop.                                                         leeftijdsgrens voor alcohol. De Nederlandse Voedsel- en Warenau-
                                                                                               toriteit (NVWA) houdt toezicht op de naleving van de regels voor
Voor alcoholverkoop is er een significante toename in de gewogen                               alcoholverkoop op afstand en op de naleving van de leeftijdsgrens
totale naleving. Bij slijterijen, zelfstandige slijterijen en supermark-                       voor de verkoop van tabak.
ten is de naleving van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop in 2022
significant gestegen. In de andere verkoopkanalen zijn er geen sig-                            Om de voortgang van deze naleving op landelijke schaal te monito-
nificante veranderingen in de naleving geconstateerd.                                          ren laat het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport perio-
                                                                                               diek nalevingsonderzoek uitvoeren. In dit onderzoek wordt de nale-
Voor tabaksverkoop is er ook een significante toename in de gewo-                              ving van de leeftijdsgrens van 18 jaar onderzocht bij verkooppunten
gen totale naleving. Bij avondwinkels, supermarkten (ketensuper-                               van verschillende verkoopkanalen voor de aankoop van alcohol en
markten en zelfstandige supermarkten), tabaksspeciaalzaken en                                  tabak. Zo wordt duidelijk in hoeverre verkopers zich houden aan de
tankstations is de naleving van de leeftijdsgrens bij tabaksverkoop                            leeftijdsgrens.
in 2022 significant gestegen. Bij cafetaria’s en thuisbezorgkanalen
is de naleving bij tabaksverkoop in 2022 niet significant veranderd
ten opzichte van de naleving 2020.                                                             ONTWIKKELING NALEVINGSCIJFERS
                                                                                               In 2015 was het nalevingscijfer bij alcoholverkoop 21.5%3 . In 2016
                                                                                               steeg het nalevingscijfer significant tot 35.8%4. In 2018 was het
                                                                                               nalevingscijfer 37.7%5 en in 2020 was het 38.0%6 .
                                                                                               Voor de verkoop van tabak was het nalevingscijfer in 2015 27.4%3 .
  16                    Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Samenvatting  Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Achtergrond 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>In 2016 steeg het nalevingscijfer significant tot 43.1%4 en in 2020                       Tabel 2. Hoofdvragen tabak
was het 50.2%6 .
                                                                                               HOOFDVRAGEN TABAK
ONDERZOEK EN ONDERZOEKSVRAGEN                                                                  In hoeveel procent van de aankooppogingen kunnen jongeren van 16 of
Het doel van het landelijk nalevingsonderzoek is om op een                                     17 jaar oud géén tabak kopen bij de verkoopkanalen avondwinkels,
                                                                                               cafetaria’s, supermarkten (ketensupermarkten en zelfstandige super-
betrouwbare en representatieve manier de gewogen totale lande-                                 markten), tabaksspeciaalzaken, tankstations en thuisbezorgkanalen?
lijke naleving en de naleving per verkoopkanaal in 2022 vast te stel-
len bij zowel alcohol- als tabaksverkoop. Daarnaast is onderzocht
                                                                                               Is de totale landelijke naleving van de leeftijdsgrens bij tabaksverkoop in
of de nalevingscijfers voor alcohol en tabak in 2022 zijn veranderd
                                                                                               2022 veranderd ten opzichte van 2020?
ten opzichte van de cijfers van het vorige landelijke onderzoek in
20204. In Tabel 1 en 2 staan de hoofdvragen van dit onderzoek
                                                                                               Is de landelijke naleving van de leeftijdsgrens bij tabaksverkoop per
beschreven.
                                                                                               verkoopkanaal veranderd in 2022 ten opzichte van 2020?
Tabel 1. Hoofdvragen alcohol
                                                                                          Dit onderzoek is uitgevoerd in lijn met de methode van de nale-
    HOOFDVRAGEN ALCOHOL
                                                                                          vingsonderzoeken van 2015, 2016, 2018 en 20201,2,3,4. De inde-
                                                                                          ling van verkoopkanalen voor alcohol en tabak is bijna gelijk aan de
    In hoeveel procent van de aankooppogingen kunnen jongeren van 16 of                   indeling van het laatste nalevingsonderzoek. Hierdoor is het moge-
    17 jaar oud géén alcoholhoudende dranken kopen bij de verkoopkanalen
    avondwinkels, cafetaria’s, horecagelegenheden, NS kiosken, slijterijen                lijk om de cijfers van bijna alle (sub)verkoopkanalen van 2020 en
    (borrelshops, ketenslijterijen, en zelfstandige slijterijen), sportkantines,          2022 met elkaar te vergelijken.
    supermarkten (ketensupermarkten en zelfstandige supermarkten) en
    thuisbezorgkanalen (flitsbezorgers, maaltijdbezorgdiensten, thuisbezor-
    gende landelijke ketens en webshops)?                                                 Voor wat betreft de cijfers bij alcoholverkoop, zijn alleen de cijfers bij
                                                                                          het verkoopkanaal thuisbezorgkanalen niet een-op-een vergelijk-
                                                                                          baar. In 2022 is het subverkoopkanaal flitsbezorgers in de controles
    Is de totale landelijke naleving van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop in
    2022 veranderd ten opzichte van 2020?
                                                                                          voor alcohol toegevoegd.
                                                                                          Een andere wijziging in indeling van de verkoopkanalen voor tabak
    Is de landelijke naleving van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop per (sub)
                                                                                          is dat, vanwege ontwikkelingen in de wetgeving voor verkoop van
    verkoopkanaal veranderd in 2022 ten opzichte van 2020?
                                                                                          tabak, er geen tabaksverkoop is getoetst in het verkoopkanaal
                                                                                          horecagelegenheden. De reden hiervoor is dat in 2022 het voor
                                                                                          horecagelegenheden niet langer is toegestaan een tabaksauto-
                                                                                          maat te hebben - tabaksverkoop van achter de bar in horecagele-
  18                 Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Achtergrond Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Achtergrond             19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>genheden met een alcoholvergunning was al verboden volgens de                                   VERMINDERING VAN DE TABAKSVERKOOP
Alcoholwet. Vanwege deze verschillen tussen 2020 en 2022, zijn                                  In het Nationaal Preventieakkoord7 staan maatregelen en afspraken
de gewogen totale nalevingscijfers van tabak niet een-op-een ver-                               om in 2040 een rookvrije generatie te hebben. Om starten met
gelijkbaar. Daarom is er voor 2020 een alternatief gewogen totale                               roken moeilijker te maken, en stoppen met roken makkelijker, wordt
nalevingscijfer berekend, waarbij het verkoopkanaal horecagele-                                 de verkoop van tabak de komende jaren stapsgewijs verminderd6.
genheden uitgesloten is.                                                                        In tabel 4 staan deze stappen beschreven.
Naast de hoofdvragen voor alcohol en tabak is ook onderzocht in                                 Tabel 4. Vermindering van de tabaksverkoop
hoeverre verkopers interventies toepassen tijdens het leeftijdscon-
                                                                                                     VERMINDERING VAN DE TABAKSVERKOOP
troleproces, inclusief de samenhang hiervan met de naleving. Inter-
venties zijn de handelingen die een verkoper kan toepassen in het
                                                                                                    2022              Verbod op alle tabaksautomaten / verbod verkoop in horeca.III
proces van de leeftijdscontrole: leeftijd vragen, ID vragen en een
hulpmiddelII gebruiken. De deelvragen staan in Tabel 3 beschreven.
                                                                                                    2023              Verbod op de online verkoop van tabak.
Tabel 3. Deelvragen alcohol en tabak
                                                                                                    2024              Verbod op de verkoop van tabak bij supermarkten.
     DEELVRAGEN ALCOHOL EN TABAK
                                                                                                    Na 2030           Inzet is verdere gefaseerde afbouw van de verkoop van tabak.
     In hoeveel procent van de aankooppogingen wordt er bij de verschillende
                                                                                                                      Eerst bij tankstations en vervolgens bij tabaks- en gemaks-
     (sub)verkoopkanalen naar leeftijd gevraagd?
                                                                                                                      winkels.
     In hoeveel procent van de aankooppogingen wordt er bij de verschillende
     (sub)verkoopkanalen naar een geldig legitimatiebewijs gevraagd?
     In hoeveel procent van de aankooppogingen wordt er bij de verschillende
     (sub)verkoopkanalen een hulpmiddel gebruikt bij de beoordeling van het
     legitimatiebewijs?
     In hoeveel procent van de aankooppogingen, waarbij interventies worden
     ingezet, wordt de alcoholhoudende drank of tabak niet verkocht bij de
     verschillende (sub)verkoopkanalen?
II Verkopers kunnen een hulpmiddel gebruiken bij het controleren van de leeftijd op een legi-
timatiebewijs. Voorbeelden hiervan zijn: het intoetsen van de leeftijd in een kassasysteem, een III Het is vanuit de Alcoholwet verboden om kleinhandel te voeren via sigarettenautomaten (ta-
ID-scanner die de leeftijd op de legitimatie uitleest of een kalender die voor elke datum de    baksautomaten) of verkoop van sigaretten vanachter de bar. Verkoop van tabaksproducten is niet
uiterste geboortedatum aangeeft.                                                                verboden bij (horeca)gelegenheden zonder alcoholvergunning.
  20                   Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Achtergrond     Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Achtergrond                     21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                                      De mysteryshopmethode heeft zich bewezen als een valide en
   METHODE                                                                            betrouwbare methode. De methodiek geeft namelijk een natuurge-
                                                                                      trouwe weergave van de daadwerkelijke beschikbaarheid van alco-
                                                                                      hol of tabak voor minderjarigen met een koopintentie en geeft een
In dit hoofdstuk komt eerst de procedure van het uitgevoerde mys-                     realistisch beeld van de naleving van een verkoopkanaal9.
teryshoponderzoek aan bod. Vervolgens wordt er ingegaan op de
wijze van steekproeftrekking. Tot slot wordt er uitleg gegeven over                   In dit nalevingsonderzoek is de ene helft van de aankooppogingen
de analyse van de mysteryshopdata.                                                    uitgevoerd door een jongen en de andere helft door een meisje.
                                                                                      Aan de bezochte locaties is niet teruggekoppeld dat er een myste-
                                                                                      ryshoponderzoek had plaatsgevonden. Het mysteryshoponderzoek
MYSTERYSHOPONDERZOEK                                                                  is uitgevoerd tussen maart en juni 2022. In totaal hebben er aan dit
Het doel van het huidige onderzoek is om de naleving van de leef-                     onderzoek 114 mysterykids en 27 auditoren meegewerkt.
tijdsgrens door alcohol- en tabaksverkooppunten in Nederland in
kaart te brengen. Het naleven van de leeftijdsgrens houdt in dat de
verkoper weigert om alcohol of tabak te verkopen aan een persoon                      SELECTIE MYSTERYKIDS EN AUDITOREN
van wie niet is vastgesteld dat deze de leeftijd van 18 jaar heeft                    Voor dit onderzoek zijn mysterykids en auditoren geselecteerd die
bereikt. Het nalevingsonderzoek resulteert in een nalevingscijfer:                    ervaring hebben met het uitvoeren van nalevingsonderzoek. Zij
het percentage van het aantal aankooppogingen waarbij een ver-                        maken allen deel uit van een landelijk dekkend netwerk dat con-
koopkanaal de leeftijdsgrens bij de verkoop van alcohol- en tabak-                    tinu wordt onderhouden, zodat er altijd gekwalificeerde medewer-
sproducten heeft nageleefd.                                                           kers ter beschikking staan. De auditoren zijn geselecteerd op basis
                                                                                      van hun achtergrond en deskundigheid. Zij beschikken allen over
Om het nalevingscijfer van verschillende verkoopkanalen te meten,                     een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG). De auditoren zijn voor het
is in dit onderzoek gebruik gemaakt van zogenaamd mysteryshop-                        onderzoek uitgebreid geïnformeerd over het onderzoeksprotocol
onderzoek. Hierbij proberen 16- of 17-jarige jongeren (‘mysterykids’)                 en hun takenpakket. De auditoren staan vóór, tijdens en na de uit-
alcohol of tabak te kopen onder begeleiding van een ervaren bege-                     voering van het nalevingsonderzoek in contact met elkaar en met
leider (‘auditor’). Het gaat om een aankooppoging van één leeftijds-                  het onderzoeksteam.
gebonden product. In dit onderzoek is dat voor alcohol bier, wijn,
mixdrank of sterke drank en voor tabak een pakje sigaretten. Het                      Ouders/verzorgers van de mysterykids krijgen voorafgaand aan het
gehanteerde onderzoeksprotocol respecteert de uitgangspunten                          onderzoek informatie over de inhoud van nalevingsonderzoek en
van de Alcoholwet. Het gaat hier namelijk om een geënsceneerde                        de achterliggende gedachte hiervan. Ook worden zij geïnformeerd
aankoop: de mysterykids hebben géén intentie tot het gebruik van                      over de manier waarop de mysterykids van de benodigde nazorg
de gekochte alcohol of tabaksproducten, maar doen de aankoop                          worden voorzien. In alle gevallen hebben de ouders/verzorgers
in het kader van onderzoek. Ook wordt er rekening gehouden met                        schriftelijke toestemming gegeven voor deelname van de jongere
ethische en juridische normen (zie Appendix A).                                       aan het onderzoek.
 22                  Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Methode Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Methode 23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>PROCEDURE AANKOOPPOGINGEN                                                             zij elkaar op de hoogte kunnen brengen wanneer de aankooppo-
                                                                                      ging voltooid is. Wanneer een mysterykid aangeeft zich ook in een
Voorbereiding
                                                                                      tweetal niet veilig te voelen, wordt de desbetreffende locatie op
Op een veldwerkdag wordt de mysterykid door de auditor opgehaald.
                                                                                      dat moment overgeslagen. De auditor bepaalt vervolgens samen
Tijdens mysteryshoponderzoek zijn géén uiterlijke kenmerken toe-
                                                                                      met een coördinator of de locatie veilig genoeg is om op een later
gestaan (pet, zonnebril, etc.) die een eerlijke inschatting van de leef-
                                                                                      moment door (een) andere mysterykid(s) bezocht te worden. In het
tijd van de mysterykids in de weg kunnen staan. Voor vertrek wordt
                                                                                      geval van een veilige locatie wordt de locatie op de onderzoekslijst
dit door de auditors gecontroleerd. Ook controleert de auditor voor
                                                                                      voor een volgende route geplaatst. In het geval van een niet-veilige
vertrek of de mysterykid een geldig legitimatiebewijs en een pinpas
                                                                                      locatie wordt de locatie vervangen door een reserve locatie.
bij zich heeft. Tot slot krijgt de mysterykid de laatste instructies.
                                                                                      Wanneer een mysterykid naar zijn/haar leeftijd wordt gevraagd
Uitvoering
                                                                                      tijdens een aankooppoging, mag deze één keer jokken (‘ik ben
Voor de betrouwbaarheid van het onderzoek is het van belang dat
                                                                                      18 jaar’). De mysterykid is wel verplicht om zijn of haar legi-
aankooppogingen worden uitgevoerd op momenten waarop 16- of
                                                                                      timatiebewijs te laten zien aan de verkoper wanneer deze
17-jarigen dit in werkelijkheid ook zouden doen. Daarom worden
                                                                                      hierom vraagt. Ook dient de mysterykid de locatie zon-
sportkantines veelal in het weekend bezocht en vinden de aankoop-
                                                                                      der discussie te verlaten als de aankoop geweigerd wordt.
pogingen vlak voor, tijdens of na reguliere wedstrijden van jeugd-
teams plaats. Horecagelegenheden worden ook zoveel mogelijk
                                                                                      Afronding
rondom het weekend bezocht. Mysterykids bezoeken enkel loca-
                                                                                      Om alle elementen van het aankoopproces vast te kunnen leg-
ties op minstens 20 kilometer afstand van hun eigen woonplaats,
                                                                                      gen, worden de geslaagde aankopen natuurgetrouw afgerond. De
om eventuele herkenning door verkopers te voorkomen. Afgezien
                                                                                      mysterykid rekent af via pinbetaling. Indien het gekochte product
daarvan zijn de mysterykids werkzaam binnen hun eigen regio, om
                                                                                      bedoeld is voor ‘elders dan ter plaatse’ (bijvoorbeeld bij een super-
het mogelijke accent van de mysterykids te laten aansluiten bij de
                                                                                      markt), neemt de mysterykid het product mee naar de uitgang.
desbetreffende regio.
                                                                                      Direct bij het verlaten van de locatie neemt de auditor vervolgens
                                                                                      het product over. Voor het kopen van alcohol bij horecagelegenhe-
Een locatie wordt over het algemeen door één mysterykid bezocht,
                                                                                      den en sportkantines geldt echter dat de alcohol ter plaatse gecon-
waarbij één aankooppoging uitgevoerd wordt. Een uitzondering
                                                                                      sumeerd dient te worden. In dat geval wordt de eventueel gekochte
hierop zijn horecagelegenheden, omdat mysterykids zich hier
                                                                                      alcohol door de mysterykid onaangeroerd achtergelaten op de bar.
onveilig kunnen voelen. Bij horecagelegenheden gaan mysterykids
                                                                                      Op deze manier blijft de alcohol onder de verantwoordelijkheid
daarom in een tweetal (jongen en meisje) naar binnen. De mystery-
                                                                                      van het barpersoneel. Bovendien blijft de auditor in de buurt zodat
kid van het tweetal die géén aankooppoging hoeft te plegen, zorgt
                                                                                      deze, indien nodig, het onaangeroerde biertje of wijntje in bezit kan
ervoor dat hij/zij buiten zicht is (bijvoorbeeld door gebruik te maken
                                                                                      nemen en onopvallend kan verwijderen.
van het toilet) ten tijde van de aankooppoging. In dit geval vindt de
communicatie tussen de mysterykids plaats via WhatsApp, zodat
 24                  Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Methode Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Methode  25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Aan het eind van iedere veldwerkdag worden de aankopen                              rykid het product in ontvangst en sluit hij/zij de deur. Wanneer het
ingezameld en collectief vernietigd. Zodra alle locaties voor de                    product niet wordt verkocht, bedankt de mysterykid de bezorger
desbetreffende veldwerkdag bezocht zijn, brengt de auditor de                       en sluit hij/zij de deur. Hierna neemt de mysterykid samen met de
mysterykid(s) naar huis.                                                            auditor de bezorging door, waarna de auditor de resultaten regis-
                                                                                    treert. De bezorgde alcohol of tabak wordt op een later moment
Afwijkende procedure thuisbezorgkanalen                                             overhandigd aan de auditor, waarna deze collectief wordt vernietigd.
De procedure voor het verkoopkanaal thuisbezorgkanalen wijkt
op een aantal punten af van de procedure bij de andere verkoop-
kanalen. Bij dit verkoopkanaal worden namelijk geen fysieke ver-                    BEGELEIDING MYSTERYKIDS EN OUDERS/VERZORGERS
kooppunten betreden, maar vindt er een bezorging plaats op het                      Elke deelnemende mysterykid volgt een training over het doen
adres waar de mysterykid zich bevindt. Op de dag dat de bezorging                   van mysteryshoponderzoek. Daarnaast wordt hij/zij gedurende
plaatsvindt, wordt de mysterykid op dezelfde uiterlijke kenmerken                   elke veldwerkdag door een auditor geïnstrueerd en begeleid. Zo
gecontroleerd als bij de algemene procedure. De auditor contro-                     krijgt de mysterykid begeleiding bij het correct uitvoeren van de
leert dit op afstand door middel van foto’s die de mysterykid met                   aankooppoging en het waarnemen van de benodigde informatie
hem/haar deelt.                                                                     tijdens iedere aankooppoging. De auditoren zijn tijdens een veld-
                                                                                    werkdag verantwoordelijk voor het welzijn en de veiligheid van de
Bestellingen bij thuisbezorgende landelijke ketens en webshops                      mysterykids en gaan hierbij uit van de Arbowet en de Arbeidstij-
worden een aantal dagen voor de aankooppoging geplaatst. Bij                        denwet. Wanneer een mysterykid aangeeft een locatie niet te wil-
flitsbezorgers en maaltijdbezorgdiensten wordt de bestelling op de                  len bezoeken, of de veldwerkdag te willen afbreken, dan luistert de
avond zelf geplaatst. Op de dag van de bezorging zijn de ouders                     auditor hiernaar. De resterende locaties worden vervolgens opnieuw
aanwezig voor de veiligheid van de mysterykid. Tijdens de bezor-                    ingepland om op een later tijdstip te bezoeken. Naast de bege-
ging is het belangrijk dat de bezorger niet in de gaten heeft dat                   leiding die de mysterykids tijdens een veldwerkdag ontvangen,
de ouders thuis zijn. Daarom opent de mysterykid altijd zelf de                     worden de mysterykids ook voorzien van de benodigde nazorg. Zo
deur wanneer er wordt aangebeld en zijn de ouders niet zichtbaar                    krijgen ze informatie over de nadelige effecten van alcohol op het
aanwezig voor de bezorger. Eventuele auto’s, die geparkeerd staan                   jonge brein en wordt deze kennis regelmatig getoetst. Bovendien
op de oprit, worden vooraf verplaatst. De auditor houdt het proces                  kunnen de mysterykids te allen tijde contact opnemen met een
rondom de bezorging nauwlettend in de gaten via een telefoonver-                    toegewezen contactpersoon om hun ervaringen te delen.
binding op afstand. Ook maakt de mysterykid een geluidsopname
van de bezorging.
                                                                                    GEMETEN VARIABELEN
Gedurende de leeftijdscontrole door de bezorger, handelt de mys-                    In dit onderzoek worden verschillende variabelen gemeten om de
terykid op dezelfde wijze als beschreven onder de algemene proce-                   naleving in kaart te brengen. Allereerst wordt onderzocht of er bij
dure. Wanneer er alcohol of tabak wordt verkocht, neemt de myste-                   een aankoop van alcohol of tabak door de verkoper naar leeftijd en/
  26               Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Methode Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Methode 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>of legitimatiebewijs wordt gevraagd en of er een hulpmiddel wordt                    Populatiegrootte
gebruikt bij het beoordelen van het legitimatiebewijs. Daarom                        De eerste parameter om de benodigde steekproefgrootte te kun-
wordt bij iedere aankooppoging het volgende vastgesteld:                             nen bepalen, is de populatiegrootte, ofwel het totale aanbod van
   • Heeft de verkoper de mysterykid naar zijn/haar leeftijd                         alcohol- en tabaksverkooppunten in Nederland. De populatie-
      gevraagd?                                                                      grootte van de verschillende (sub)verkoopkanalen - uitgezonderd
                                                                                     van thuisbezorgkanalen - is vastgesteld op basis van verschillende
   • Heeft de verkoper de mysterykid naar een geldig legitimatie-
                                                                                     bronnen: websites van ketens, KvK, databestanden van sportbon-
      bewijs gevraagd?
                                                                                     den, eigen databestanden en diverse zoekopdrachten op internet.
   • Heeft de verkoper (waarneembaar) gebruik gemaakt van een
      hulpmiddel om de leeftijd van de mysterykid te controleren?                    In het verkoopkanaal thuisbezorgkanalen is niet bekend hoe-
                                                                                     veel locaties onder dit verkoopkanaal vallen. Op basis van inter-
   • Daarnaast wordt onderzocht of de verkoper alcohol of tabak
                                                                                     netresearch kan geconcludeerd worden dat dit verkoopkanaal
      verkoopt aan de mysterykid:
                                                                                     onuitputtelijk is. Alleen al het subverkoopkanaal maaltijdbezorg-
   • Heeft de verkoper de verkoop geweigerd?                                         diensten is in principe ongelimiteerd. Een vuistregel bij weten-
                                                                                     schappelijk onderzoek is dat er bij een onbekende of oneindige
   • Bij enkele verkoopkanalen is er sprake van extra metingen op
                                                                                     populatie uitgegaan kan worden van een populatie van 20.000.
      de naleving, namelijk:
                                                                                     De benodigde steekproefgrootte neemt boven dit aantal name-
   • Hoe hoog is de naleving bij tabaksautomaten? (cafetaria’s)                      lijk nauwelijks meer toe. Indien dit aantal per subverkoopkanaal
   • Hoe hoog is de naleving bij onbemenste kassa’s? (ketensu-                       bezocht zou moeten worden, zou het aantal bestellingen bij de
      permarkten)                                                                    thuisbezorgkanalen dermate groot zijn, dat de praktische uit-
                                                                                     voerbaarheid van het onderzoek in gevaar zou komen. Daarom is
                                                                                     ervoor gekozen om voor alcohol de populatie van 20.000 enkel
                                                                                     aan te houden op hoofdniveau en de benodigde locaties even-
STEEKPROEF
                                                                                     redig te verdelen over de drie subniveaus. Voor tabaksaankopen
Om uitspraken te kunnen doen over de nalevingscijfers van de
                                                                                     bij thuisbezorgkanalen is er binnen de scope van het onderzoek
verschillende verkoopkanalen, is het van belang een representa-
                                                                                     gekozen om een indicatief nalevingscijfer te geven op hoofdniveau.
tieve steekproef te trekken. Om de grootte van deze steekproef te
bepalen, zijn er drie parameters nodig: populatiegrootte, betrouw-
                                                                                     Betrouwbaarheidsniveau
baarheidsniveau en spreiding. Deze parameters leiden tot een
                                                                                     De tweede parameter is het betrouwbaarheidsniveau van de resul-
minimum aantal locaties dat per (sub)verkoopkanaal bezocht moet
                                                                                     taten. In dit onderzoek is voor bijna elk verkoopkanaal en subver-
worden om gefundeerde uitspraken over de naleving te kunnen
                                                                                     koopkanaal een minimaal betrouwbaarheidsniveau van 90%
doen. De drie parameters worden hieronder besproken. Vervol-
                                                                                     gehanteerd. Dit betekent dat met 90% zekerheid gezegd kan wor-
gens wordt beschreven hoe de representativiteit in dit onderzoek
                                                                                     den dat het nalevingscijfer dat gevonden wordt in de steekproef
is gewaarborgd.
 28                 Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Methode Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Methode 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>overeenkomt met de naleving van de gehele (sub)populatie. Dit                        schilIV tussen de nalevingscijfers voor alcohol van verkoopkanalen
betrouwbaarheidsniveau valt binnen de wetenschappelijke onder-                       in 2016 en 2018. Tussen 2015 en 2016 was er wel sprake van een
zoeksrichtlijnen.                                                                    significante verandering in de naleving van 5 uit de 7 bezochte
                                                                                     verkoopkanalen. Tussen 2018 en 2020 verschilden 4 van de 7
Voor alcoholaankopen binnen het verkoopkanaal thuisbezorg-                           verkoopkanalen significant. Bij tabak was er tussen 2015 en 2016
kanalen geldt dat er op subniveau niet is vastgehouden aan het                       sprake van een significant verschil in de naleving bij 4 uit de 7
minimale betrouwbaarheidsniveau van 90%. In plaats daarvan is                        bezochte verkoopkanalen, tussen 2016 en 2020 was er een sig-
het aantal bestellingen dat nodig was om 90% betrouwbaarheid                         nificant verschil bij 1 van de 6 verkoopkanalen. Deze variatie geeft
te garanderen op hoofdniveau, ongeveer gelijk verdeeld over de                       reden om te concluderen dat er geen betrouwbare voorspelling
subniveaus.                                                                          gedaan kan worden van de naleving van de verschillende verkoop-
                                                                                     kanalen in 2022. Daarom is er gekozen voor een spreidingsmaat
Bij tabaksaankopen in cafetaria’s viel het betrouwbaarheidsniveau                    van 50%.
lager uit (74%) vanwege de moeilijkheid om nog cafetaria’s te vin-
den die tabak verkopen - een ontwikkeling die in wezen positief is                   Representatieve steekproef
voor de doelen van het Nationaal Preventieakkoord. Bij tabaksaan-                    Het is van belang dat de onderzoeksresultaten een goede weer-
kopen in thuisbezorgkanalen is er geen sprake van een minimaal                       spiegeling geven van de situatie in Nederland. In 2022 is een
betrouwbaarheidsniveau, omdat het hier gaat om een indicatief                        nieuwe methode voor de steekproeftrekking toegepast. Landelijke
nalevingscijfer. Ook binnen dit verkoopkanaal bleek het een uitda-                   representativiteit wordt gewaarborgd door per populatie (bijvoor-
ging om verkopers van tabak te vinden.                                               beeld ‘alcoholverstrekkers’) en per (sub)verkoopkanaal een ase-
                                                                                     lecte steekproef te trekken. Een steekproef waarbij iedere locatie
Spreiding                                                                            uit de populatie dezelfde kans heeft om in de steekproef terecht te
De derde parameter om de juiste steekproefgrootte te kunnen                          komen. In een aselecte steekproef heeft elke locatie uit een (sub)
bepalen, is de spreiding. Hiermee wordt de geschatte verdeling van                   verkoopkanaal een even grote kans om in de steekproef terecht te
de variabelen in de populatie bedoeld. In dit geval gaat het om de                   komen. In de uiteindelijke steekproef kunnen er dus locaties voor-
variabele ‘naleving’. Bijvoorbeeld, als een naleving van 80% wordt                   komen in alle windstreken en in de diverse gemeentegroottes.
verwacht, hoort daar een verwachte spreiding van 80% bij. Door
deze verwachte spreiding mee te nemen in de berekening, zal de                       In vorige landelijke nalevingsonderzoeken werden er gestratificeerde
benodigde steekproefgrootte afnemen. Wanneer er geen onder-                          aselecte steekproeven getrokken (met uitzondering van thuisbe-
bouwde verwachting bestaat over de verdeling van de variabele                        zorgkanalenV). Elk verkoopkanaal werd opgesplitst in vier regio’s, die
‘naleving’, is het de wetenschappelijke standaard om uit te gaan                     weer opgesplitst werden in drie categorieën van gemeentegrootte.
van een spreiding van 50%. Dit leidt tot de maximale steekproef-
grootte. Om een keuze te kunnen maken, is het verloop van de                         IV Een significant verschil houdt in dat het onwaarschijnlijk is dat het gevonden verschil op toeval
                                                                                     berust.
naleving in voorgaande jaren bekeken. Er was geen significant ver-
                                                                                     V Bij thuisbezorgkanalen zijn de thuisbezorgende partijen aan de hand van de adressen van mys-
                                                                                     terykids geselecteerd, om ervoor te zorgen dat er genoeg verkopers gevonden zouden worden,
                                                                                     die in de juiste gebieden bezorgen. Bij maaltijdbezorgdiensten zijn de locaties gefilterd volgens
                                                                                     de functie ‘Aanbevolen’ op thuisbezorgwebsites en is vervolgens het aantal benodigde restau-
                                                                                     rants van boven naar beneden geselecteerd.
 30                 Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Methode Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Methode                                31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Daarnaast werden de verkoopkanalen sportkantines, supermarkt-                        na het trekken van de steekproef een beschikbaarheidsonderzoek
ketens en borrelshops nog een keer opgesplitst in respectieve-                       uitgevoerd. Bij de genoemde verkoopkanalen is telefonisch gecon-
lijk sporttype (voetbal, hockey, tennis en zaalsport) en keten. Dit                  troleerd of zij alcohol en/of tabak verkochten aan de hand van een
soort gedetailleerde gestratificeerde methodes zijn voornamelijk                     belscript. Wanneer een locatie het product niet verkocht, is deze
bedoeld om uitspraken te doen over de subgroepen. Het doel van                       locatie verwijderd uit de steekproef. Vervolgens worden ook reserve
het landelijk onderzoek is echter om uitspraken te doen over de                      locaties gecontroleerd, totdat er voldoende locaties gevonden zijn.
overkoepelende (sub)verkoopkanalen. Ook is deze gestratificeerde
methode minder geschikt om per (sub)verkoopkanaal rekening te                        Het opschonen van de steekproef en het uitvoeren van beschik-
houden met de scheve verdeling van locaties per regio - bijvoor-                     baarheidsonderzoek leidt soms tot een afname van de populatie-
beeld naar schatting zit 65% van de avondwinkels in het westen van                   grootte. Op basis van extrapolatie van de uitvalcijfers wordt een
Nederland. In 2022 is daarom besloten dat het de representativiteit                  herijking van de populatie toegepast. De benodigde (kleinere)
van de steekproef ten goede komt om te werken met een aselecte                       steekproefgrootte wordt met behulp van de gecorrigeerde popula-
steekproef op basis van populaties en (sub)verkoopkanalen.                           tiegrootte opnieuw berekend.
Steekproef opschonen                                                                 Totale steekproef
Het totale aanbod in Nederland, verdeeld over de verschillende                       In Tabel 5 staat het aantal uitgevoerde alcoholaankopen per (sub)
verkoopkanalen, is verkregen uit gegevens van verschillende bron-                    verkoopkanaal. In Tabel 6 staat het aantal uitgevoerde tabaksaan-
nen (zie ‘Populatiegrootte’). Deze bronnen representeren echter                      kopen per (sub)verkoopkanaal.
niet altijd het daadwerkelijke aanbod. Zo komt het geregeld voor
dat bepaalde locaties niet meer bestaan (bijvoorbeeld horecagele-
genheden) of niet het juiste verkoopkanaal representeren (bijvoor-
beeld dat de locatie valt in het verkoopkanaal horecagelegenheden
in plaats van cafetaria’s). Daarom zijn de locaties in de steekproef
via vooronderzoek op internet gecontroleerd op zaken zoals een
mogelijk faillissement of een verandering van verkoopkanaal. Wan-
neer een locatie niet geschikt was voor het onderzoek, is deze ver-
wijderd uit de steekproef en vervangen door een locatie die tijdens
de steekproeftrekking als reservelocatie was gemarkeerd.
Beschikbaarheidsonderzoek
Op basis van eerdere nalevingsonderzoeken is bekend dat veel
cafetaria’s en zelfstandige supermarkten geen alcohol en/of tabak
verkopen. Dat kan voor veel uitval van locaties zorgen. Daarom is er
  32                Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Methode Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Methode 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Tabel 5. Aantal uitgevoerde aankooppogingen op alcohol per (sub)verkoopkanaal.             Tabel 6. Aantal uitgevoerde aankooppogingen op tabak per verkoopkanaal.
VERKOOPKANAAL                                                                 TOTAAL       VERKOOPKANAAL                                                    TOTAAL
Avondwinkels                                                                     96        Avondwinkels                                                        96
Cafetaria’s                                                                     282        Cafetaria’s                                                        104
Horecagelegenheden                                                              266        Supermarkten                                                       350
NS kiosken                                                                       89            • Keten-supermarkten                                         261
Slijterijen                                                                     646            • Zelfstandige supermarkten                                   89
    • Borrelshops                                                               256        Tabaksspeciaalzaken                                                237
    • Ketenslijterijen                                                          206        Tankstations                                                       239
    • Zelfstandige slijterijen                                                 184        Thuisbezorgkanalen                                                  86
Sportkantines                                                                   264        Totaal                                                             1112
Supermarkten                                                                    403
    • Keten-supermarkten                                                      290
                                                                                           AANKOOPPOGINGEN ALCOHOL BIJ ONBEMENSTE
                                                                                           KASSA’S
    • Zelfstandige supermarkten                                                113       In verschillende ketensupermarkten is niet alleen meer sprake van
                                                                                           bemenste kassa’s, maar zijn er ook onbemenste kassa’s aanwezig.
Thuisbezorgkanalen                                                              384
                                                                                           Om te onderzoeken of er een verschil bestaat in de naleving tussen
    • Flitsbezorgers                                                           90
                                                                                           beide typen kassa’s, is een deel van de alcoholaankooppogingen
                                                                                           in ketensupermarkten bij onbemenste kassa’s uitgevoerd. Hier-
    • Maaltijd-bezorgdiensten                                                 100        toe is per supermarktketen gekeken naar het aantal winkels met
                                                                                           bemenste kassa’s, het aantal winkels met onbemenste kassa’s en
    • Thuisbezorgende landelijke ketens                                       104
                                                                                           het aantal winkels met zowel bemenste als onbemenste kassa’s. De
    • Webshops                                                                 90
                                                                                           verhouding tussen het aantal bemenste kassa’s en het aantal onbe-
                                                                                           menste kassa’s is hierna per supermarktketen berekend. Vervol-
Totaal                                                                         2430        gens zijn de aankooppogingen bij de betreffende keten in dezelfde
                                                                                           verhouding uitgevoerd.
 34                       Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Methode Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Methode        35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>ANALYSE                                                                                       latiegrootte). Dit is mogelijk door gebruik te maken van weegfac-
Allereerst is per (sub)verkoopkanaal en per product (alcohol of                               toren. Voor elk (sub)verkoopkanaal is er een weegfactor bepaald
tabak) het nalevingscijfer van de leeftijdsgrens in 2022 berekend.                            door de proportie van het (sub)verkoopkanaal in het totale aantal
Hierbij is ook berekend hoe vaak verkopers naar leeftijd hebben                               verkooppunten te delen door de proportie van het (sub)verkoopka-
gevraagd, hoe vaak zij om een legitimatiebewijs hebben gevraagd                               naal in de steekproef. Vervolgens is bij ieder (sub)verkoopkanaal de
en of er hulpmiddelen zijn gebruikt bij het controleren van het legi-                         corresponderende weegfactor op het nalevingscijfer toegepast. Dit
timatiebewijs. Daarnaast is voor zowel alcohol als voor tabak een                             resulteerde in een gewogen totaal nalevingscijfer voor alcoholver-
totaal landelijk nalevingscijfer berekend. Voor de berekeningen is                            koop en voor tabaksverkoop. Hierbij is het verkoopkanaal thuisbe-
gebruik gemaakt van puntprevalenties, betrouwbaarheidsinterval-                               zorgkanalen geëxcludeerd gezien er geen realistische schatting van
len en weegfactoren. Deze worden hieronder toegelicht. Vervolgens                             het totale aantal verkooppunten gemaakt kon worden.
wordt ook uitgelegd hoe de verschillen in naleving berekend zijn.
                                                                                              Verschillen tussen nalevingscijfers
Puntprevalenties en betrouwbaarheidsintervallen                                               Naast de berekening van de actuele nalevingscijfers, is ook berekend
De nalevingscijfers zijn berekend door de frequentie van naleving te                          of er verschillen bestaan in de naleving alcoholverkoop tussen 2020
delen door het totale aantal aankooppogingen. Per verkoopkanaal                               en 2022 en in de naleving tabaksverkoop tussen 2020 en 2022.
zijn de frequenties en percentages (puntprevalenties) gerappor-
teerd. Daarnaast zijn voor alle nalevingspercentages betrouwbaar-                             Ten eerste is voor zowel alcoholverkoop als voor tabaksverkoop
heidsintervallen (BI)VI berekend met behulp van de Wilson Score.                              berekend of de naleving per verkoopkanaal veranderd is. Ten
Het 95%-BI van een gemeten percentage geeft aan dat als deze                                  tweede is voor beide berekend of er een verschil is tussen de gewo-
meting 100 maal wordt herhaald, de gemeten waarde 95 maal bin-                                gen totale nalevingscijfers van de verschillende jaren.
nen dit interval zal liggen. Bijvoorbeeld, wanneer de puntschatting                           In 2022 zijn er voor tabak geen aankooppogingen uitgevoerd bij
20.2% bedraagt met een 95% BI van 16.1% tot 25.1%, dan zal het                                horecagelegenheden, waardoor het misleidend zou zijn om dit
nalevingscijfer bij 95 van 100 herhaalde metingen tussen de 16.1%                             totale gewogen nalevingscijfer te vergelijken met die van 2020
en 25.1% vallen. De breedte van het BI geeft de precisie van de                               waar dit verkoopkanaal wel onderzocht is. Daarom is er voor de ver-
schatting weer; hoe smaller het BI, hoe preciezer de schatting van                            gelijking een alternatief gewogen totale nalevingscijfer voor 2020
het werkelijke nalevingscijfer is.                                                            berekend, waarbij het verkoopkanaal horecagelegenheden uitge-
                                                                                              sloten is.
Gewogen totale nalevingscijfers
Om voor zowel alcoholverkoop als tabaksverkoop tot een landelijk                              De totale gewogen nalevingscijfers zijn exclusief thuisbezorgkanalen,
nalevingscijfer te komen, dient er rekening gehouden te worden                                dus het toevoegen van het subverkoopkanaal flitsbezorgers bij alcohol
met het relatieve aandeel verkooppunten van elk (sub)verkoopka-                               had geen invloed op de vergelijkbaarheid met het cijfer van 2020.
naal binnen het totale aantal verkooppunten in Nederland (popu-
                                                                                              In Figuur 5 en 6 zijn de verschillen schematisch weergegeven.
VI Het betrouwbaarheidsinterval is iets anders dan het eerder genoemde betrouwbaarheidsni-
veau. Het betrouwbaarheidsniveau geeft aan in hoeverre het zeker is dat het gemiddelde van de
populatie in dit betrouwbaarheidsinterval zit.
 36                        Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Methode   Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Methode  37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Figuur 5. Verschillen tussen de indeling van de verkoopkanalen alcohol tussen              Figuur 6. Verschillen tussen de indeling van de verkoopkanalen tabak tussen 2020
2020 en 2022                                                                               en 2022
  2020                                           2022                                        2020                                           2022
  Avondwinkels                                   Avondwinkels                                Avondwinkels                                   Avondwinkels
  Cafetaria’s                                    Cafetaria’s                                 Cafetaria’s                                    Cafetaria’s
  Horecagelegenheden                             Horecagelegenheden                          Horecagelegenheden                             X
  NS Kiosken                                     NS Kiosken                                  Supermarkten                                   Supermarkten
  Slijterijen                                    Slijterijen                                     • Ketensupermarkten                           • Ketensupermarkten
       • Borrelshops                                  • Borrelshops                              • Zelfstandige supermarkten                   • Zelfstandige supermarkten
       • Ketenslijterijen                             • Ketenslijterijen                     Tabaksspeciaalzaken                            Tabaksspeciaalzaken
       • Zelfstandige slijterijen                     • Zelfstandige slijterijen             Tankstations                                   Tankstations
  Sportkantines                                  Sportkantines                               Thuisbezorgkanalen                             Thuisbezorgkanalen
  Supermarkten                                   Supermarkten                                    • Maaltijdbezorgdiensten                      • Maaltijdbezorgdiensten
       • Ketensupermarkten                            • Ketensupermarkten                        • Thuisbezorgende landelijke ketens           • Thuisbezorgende landelijke ketens
       • Zelfstandige supermarkten                    • Zelfstandige supermarkten                • Webshops                                    • Webshops
  Thuisbezorgkanalen                             Thuisbezorgkanalen
                                                                                           Significante verschillen
  X                                                   • Flitsbezorgers                     Om te bepalen of een verschil tussen nalevingscijfers berust op
                                                                                           toeval of op een werkelijk verschil, kan gekeken worden naar de
       • Maaltijdbezorgdiensten                       • Maaltijdbezorgdiensten
                                                                                           mate van overlap tussen de betrouwbaarheidsintervallen (BI’s).
                                                                                           Er mag van een significant verschil gesproken worden als de BI’s
       • Thuisbezorgende landelijke ketens            • Thuisbezorgende landelijke ketens
                                                                                           elkaar niet overlappen. Bijvoorbeeld, wanneer het BI van nalevings-
       • Webshops                                     • Webshops                           cijfer A tussen de 53.6% en de 64.7% ligt en dat van nalevingscijfer
                                                                                           B tussen 65.9% en 76.9%, is er geen overlap tussen de betrouw-
 38                       Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Methode Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Methode                     39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>baarheidsintervallen. Er is hier een significant verschil tussen de
nalevingscijfers.
                                                                                        RESULTATEN
Als de twee BI’s wel overlappen, is er meer informatie nodig om
een conclusie te trekken. In dat geval wordt het 95%-BI om het                      In dit hoofdstuk worden de resultaten van het onderzoek beschre-
verschil tussen nalevingscijfer A en nalevingscijfer B berekend. Als                ven. Het hoofdstuk bestaat uit twee delen. In het eerste deel
dit 95%-BI de waarde 0% bevat, kan geconcludeerd worden dat de                      komen de resultaten voor alcoholverkoop aan bod. In het tweede
twee nalevingscijfers niet significant verschillen. Bevat het BI niet               deel worden de resultaten beschreven voor tabaksverkoop.
de waarde 0%, dan verschillen de nalevingscijfers wel significant
van elkaar. Ook voor het 95%-BI om een verschil geldt: hoe kleiner                  In beide delen wordt eerst het gewogen totale nalevingscijfer
het interval, hoe preciezer de schatting van het werkelijke verschil                gerapporteerd en vervolgens de cijfers per (sub)verkoopkanaal.
in naleving. Daarnaast geldt dat het interval steeds kleiner wordt bij              Hierbij wordt ook aandacht besteed aan de resultaten per stap
een groter aantal aankooppogingen.                                                  in het leeftijdscontroleproces. Elk deel wordt afgesloten met het
                                                                                    rapporteren van de veranderingen in naleving tussen het huidige
                                                                                    landelijke nalevingsonderzoek (2022) en het vorige landelijke
                                                                                    nalevingsonderzoek (2020). In Appendix B zijn de bijbehorende
                                                                                    betrouwbaarheidsintervallen en significantietoetsen opgenomen.
                                                                                    RESULTATEN ALCOHOLVERKOOP
                                                                                    Naleving bij alcoholverkoop in 2022
                                                                                    Het gewogen totale nalevingscijfer voor alcoholverkoop bij alle
                                                                                    verkoopkanalen (exclusief thuisbezorgkanalenVII) in 2022 is 39.4%.
                                                                                    Gemiddeld wordt de leeftijdsgrens bij verkoop van alcohol dus in
                                                                                    39.4% van de gevallen nageleefd. Figuur 7 geeft het gewogen to-
                                                                                    tale nalevingscijfer en de nalevingscijfers per verkoopkanaal weer.
                                                                                    Bij 45 van de 96 aankooppogingen bij avondwinkels is er nageleefd
                                                                                    (46.9%). Bij cafetaria’s is er bij 70 van de 282 aankooppogingen
                                                                                    nageleefd (24.8%). Bij de horecagelegenheden is er bij 63 van de
                                                                                    VII Dit verkoopkanaal is niet meegenomen in het gewogen totale nalevingscijfer voor alcohol-
                                                                                    verkoop omdat er geen realistische schatting van het totale aanbod van thuisbezorgkanalen
                                                                                    gemaakt kan worden.
 40                Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Methode Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Resultaten                     41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>266 aankooppogingen nageleefd (23.7%). Bij 36 van de 89 aan-                           Figuur 7. Gewogen totale nalevingscijfer en nalevingscijfer alcohol per verkoopka-
kooppogingen bij NS kiosken is er nageleefd (40.4%). De gewogen                        naal 2022
totale naleving van het overkoepelende verkoopkanaal slijterijen is                    Avondwinkels
                                                                                                                                      46.9%
71.0%. Onder dit verkoopkanaal vallen de volgende subverkoop-                          [37.2, 56.8], n=96
kanalen: borrelshops, met een naleving van 77.0% (197 van 256),                        Cafetaria’s
                                                                                       [20.1, 30.2], n=282                     24.8%
ketenslijterijen met een naleving van 84.0% (173 van 206) en zelf-
standige slijterijen met een naleving van 36.4% (67 van 184). Bij                      Horecagelegenheden
                                                                                       [19.0, 29.1], n=266                     23.7%
sportkantines is er bij 76 van de 264 aankooppogingen nageleefd
                                                                                       NS Kiosk
(28.8%). De gewogen naleving van het overkoepelende verkoop-                           [30.9, 50.8], n=89                           40.4%
kanaal supermarkten is 62.6%. Onder dit verkoopkanaal vallen de                        Slijterijen
                                                                                                                                            71.0%
subverkoopkanalen ketensupermarkten en zelfstandige super-                             [69.2, 72.7], n=646
markten. Bij ketensupermarkten is er bij 184 van de 290 aankoop-                         • Borrelshops
                                                                                           [71.4, 81.7], n=256                               77.0%
pogingen nageleefd (63.4%). Bij zelfstandige supermarkten is er bij
38 van de 113 aankooppogingen nageleefd (33.6%). De gewogen                              • Ketenslijterijen
                                                                                           78.4, 88.4], n=206                                  84.0%
naleving van het overkoepelende verkoopkanaal thuisbezorgkana-
                                                                                         • Zelfstandige slijterijen
len is 10.0%. Onder dit verkoopkanaal vallen de subverkoopkanalen:                         [29.8, 43,6], n=184                    36.4%
flitsbezorgers, maaltijdbezorgdiensten, thuisbezorgende landelijke                     Sportkantines
ketens en webshops. Bij flitsbezorgers is er bij 1 van de 90 bestel-                   [23.7, 34.5], n=264                       28.8%
lingen nageleefd (1.1%). Bij maaltijdbezorgdiensten is er bij 4 van de                 Supermarkten
                                                                                       [61.4, 63.9], n=403                                62.6%
100 bestellingen nageleefd (4.0%). Bij thuisbezorgende landelijke
ketens is er bij 26 van de 104 bestellingen nageleefd (25.0%). Bij                       • Ketensupermarkten
                                                                                           [57.8, 68.8], n=290                            63.4%
webshops is er bij 9 van de 90 bestellingen nageleefd (10.0%).
                                                                                         • Zelfstandige supermarkten
                                                                                           [25.6, 42.7], n=113                    33.6%
                                                                                       Thuisbezorgkanalen
                                                                                       [9.8, 10.2], n=384                           10.0%
                                                                                         • Flitsbezorgers
                                                                                           [0.2, 0.4], n=90
                                                                                                                              1.1%
                                                                                         • Maaltijdbezorgdiensten
                                                                                           [1.6, 9.8], n=100                    4.0%
                                                                                         •T huisbezorgende
                                                                                           landelijke ketens                    25.0%
                                                                                           [17.7, 34.1], n=104
                                                                                         • Webshops
                                                                                           [5.4, 17.9], n=90
                                                                                                                                   10.0%
                                                                                       Gewogen totale nalevingscijfer
                                                                                       (excl. thuisbezorgkanalen)                   39.4%
                                                                                       [38.7, 40.0], n=2046
                                                                                                                            0%        20%       40%    60%  80%      100%
  42               Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Resultaten Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Resultaten            43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>NALEVING ALCOHOLVERKOOP
AVONDWINKELS
INTERVENTIES                                                                     Interventies                                            Naleving
                                                                                 n=96
                                                                                        34+1+5510
Bij 33 van de 96 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het
verkoopproces (34.4%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).                                                    Geen interventie                100.0%
                                                                                             10.4%
Bij 1 van de 96 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de                                       Leeftijd gevraagd                100.0%
mysterykid (1.0%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).                                           34.4%
Bij 52 van de 96 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de                                             ID gevraagd                    75.0%          25.0%
mysterykid (54.2%). Dit leidde in 39 gevallen tot naleving (75.0%).
                                                                                                                       Leeftijd &
                                                                                                         1.0%          ID gevraagd             60.0%            40.0%
Bij 10 van de 96 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als
naar ID (10.4%). Dit leidde in 6 gevallen tot naleving (60.0%).                         54.2%
                                                                                                                                           NAGELEEEFD          NIET NAGELEEFD
HULPMIDDELGEBRUIK                                                                Hulpmiddelgebruik                                       Naleving
                                                                                        98+2
Van de 62 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 1 keer zichtbaar een hulpmiddel n=62
gebruikt om de geboortedatum te controleren (1.6%).                                               1.6%
     • 1 verkoper gebruikte een ID-scanner.
                                                                                                                       Geen hulpmiddel
                                                                                                                       gebruikt                    72.1%             27.9%
In dit geval leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (100.0%).
Van de 61 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (98.4%), is er                                           Hulpmiddel
                                                                                                                                                        100.0%
                                                                                                                       gebruikt
44 keer nageleefd (72.1%).
                                                                                                 98.4%
                                                                                                                                          NAGELEEEFD           NIET NAGELEEFD
NALEVING                                                                         Naleving                                 NALEVING ALCOHOL 2022
Bij 45 van de 96 aankooppogingen is er nageleefd (46.9%).                        100%
                                                                                                                          AVONDWINKELS
                                                                                 90%
                                                                                                                          46.9%
De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (41.0%).  80%
                                                                                 70%
                                                                                 60%                             46.9%
                                                                                 50%
                                                                                                       41.0%
                                                                                                 34.7%
                                                                                 40%
                                                                                 30%
                                                                                 20%
                                                                                 10%
                                                                                                                          [37.2, 56.8]
                                                                                 0%
                                                                                                  2018  2020      2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>NALEVING ALCOHOLVERKOOP
CAFETARIA’S
INTERVENTIES                                                                      Interventies                                                 Naleving
                                                                                  n=282
                                                                                           56+6+2711
Bij 158 van de 282 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in
het verkoopproces (56.0%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).                                                      Geen interventie                100.0%
                                                                                                 11.7%
Bij 16 van de 282 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van                                              Leeftijd gevraagd  6.3%           93.8%
de mysterykid (5.7%). Dit leidde in 1 geval tot naleving (6.3%).
Bij 75 van de 282 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de                                                  ID gevraagd              58.7%             41.3%
                                                                                      26.6%
mysterykid (26.6%). Dit leidde in 44 gevallen tot naleving (58.7%).                                              56.0%
                                                                                                                             Leeftijd &
                                                                                                                             ID gevraagd                  75.8%            24.2%
Bij 33 van de 282 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als
naar ID (11.7%). Dit leidde in 25 gevallen tot naleving (75.8%).                              5.7%
                                                                                                                                                 NAGELEEEFD          NIET NAGELEEFD
HULPMIDDELGEBRUIK                                                                 Hulpmiddelgebruik                                            Naleving
                                                                                            93+7
Van de 108 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 8 keer zichtbaar een hulpmiddel n=108
gebruikt om de geboortedatum te controleren (7.4%).                                                  7.4%
     • 8 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen
        in het kassasysteem.                                                                                                 Geen hulpmiddel
                                                                                                                             gebruikt                  62.0%             38.0%
In 7 van de 8 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (87.5%).
                                                                                                                             Hulpmiddel
                                                                                                                             gebruikt                       87.5%             12.5%
Van de 100 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (92.6%), is er
62 keer nageleefd (62.0%).
                                                                                                       92.6%
                                                                                                                                                NAGELEEEFD           NIET NAGELEEFD
NALEVING                                                                          Naleving                                      NALEVING ALCOHOL 2022
Bij 70 van de 282 aankooppogingen is er nageleefd (24.8%).                        100%
                                                                                                                                CAFETARIA’S
                                                                                  90%
                                                                                                                                24.8%
De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (29.8%).   80%
                                                                                  70%
                                                                                  60%
                                                                                  50%
                                                                                  40%    28.6%               29.8%
                                                                                                                       24.8%
                                                                                  30%                  20.7%
                                                                                  20%
                                                                                  10%
                                                                                                                                [20.1, 30.2]
                                                                                  0%
                                                                                          2016          2018  2020      2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>NALEVING ALCOHOLVERKOOP
HORECAGELEGENHEDEN
INTERVENTIES                                                                      Interventies                                           Naleving
                                                                                  n=266
                                                                                            61+4+332
Bij 161 van de 266 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in
het verkoopproces (60.5%). Dit leidde in 1 geval tot naleving (0.6%).                                                   Geen interventie 0.6%            99.4%
                                                                                                2.3%
Bij 11 van de 266 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van                                        Leeftijd gevraagd                100.0%
de mysterykid (4.1%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
                                                                                       33.1%
Bij 88 van de 266 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de                                            ID gevraagd             65.9%             34.1%
mysterykid (33.1%). Dit leidde in 58 gevallen tot naleving (65.9%).
                                                                                                           60.5%       Leeftijd &
                                                                                                                       ID gevraagd              66.7%            33.3%
Bij 6 van de 266 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als
                                                                                           4.1%
naar ID (2.3%). Dit leidde in 4 gevallen tot naleving (66.7%).
                                                                                                                                           NAGELEEEFD          NIET NAGELEEFD
HULPMIDDELGEBRUIK                                                                 Hulpmiddelgebruik                                      Naleving
                                                                                             95+5
Van de 94 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 4 keer zichtbaar een hulpmiddel  n=94
gebruikt om de geboortedatum te controleren (4.3%).                                             4.3%
     • 2 verkopers gebruikten een pop-up in het kassasysteem;
     • 2 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen                                      Geen hulpmiddel
                                                                                                                       gebruikt                65.6%             34.4%
        in het kassasysteem.
In 3 van de 4 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (75.0%).                                                  Hulpmiddel
                                                                                                                                                    75.0%            25.0%
                                                                                                                       gebruikt
Van de 90 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (95.7%), is er
59 keer nageleefd (65.6%).
                                                                                                 95.7%
                                                                                                                                           NAGELEEEFD          NIET NAGELEEFD
NALEVING                                                                          Naleving                                NALEVING ALCOHOL 2022
Bij 63 van de 266 aankooppogingen is er nageleefd (23.7%).                        100%
                                                                                                                          HORECAGELEGENHEDEN
                                                                                  90%
                                                                                                                          23.7%
De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (29.0%).   80%
                                                                                  70%
                                                                                  60%
                                                                                  50%
                                                                                  40%     26.6%        29.0%
                                                                                                                 23.7%
                                                                                  30%            17.5%
                                                                                  20%
                                                                                  10%
                                                                                                                          [19.0, 29.1]
                                                                                  0%
                                                                                           2016   2018  2020      2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>NALEVING ALCOHOLVERKOOP
NS KIOSKEN
INTERVENTIES                                                                      Interventies                                           Naleving
                                                                                  n=89
                                                                                          33+1+588
Bij 29 van de 89 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het
verkoopproces (32.6%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).                                                    Geen interventie                100.0%
                                                                                               7.9%
Bij 1 van de 89 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de                                       Leeftijd gevraagd                100.0%
mysterykid (1.1%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).                                           32.6%
Bij 52 van de 89 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de                                             ID gevraagd               61.5%            38.5%
mysterykid (58.4%). Dit leidde in 32 gevallen tot naleving (61.5%).
                                                                                                                       Leeftijd &
                                                                                                           1.1%        ID gevraagd              57.1%            42.9%
Bij 7 van de 89 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als
naar ID (7.9%). Dit leidde in 4 gevallen tot naleving (57.1%).                         58.4%
                                                                                                                                           NAGELEEEFD          NIET NAGELEEFD
HULPMIDDELGEBRUIK                                                                 Hulpmiddelgebruik                                      Naleving
                                                                                          93+0+7
Van de 59 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 4 keer zichtbaar een hulpmiddel  n=59
gebruikt om de geboortedatum te controleren (6.8%).                                             6.8%
     • 1 verkoper gebruikte een pop-up in het kassasysteem;
     • 3 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen                                      Geen hulpmiddel
                                                                                                                       gebruikt                 60.0%             40.0%
        in het kassasysteem.
In 3 van de 4 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (75.0%).                                                  Hulpmiddel
                                                                                                                                                    75.0%            25.0%
                                                                                                                       gebruikt
Van de 55 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (93.2%), is er
33 keer nageleefd (60.0%).
                                                                                                  93.2%
                                                                                                                                          NAGELEEEFD           NIET NAGELEEFD
NALEVING                                                                          Naleving                                NALEVING ALCOHOL 2022
Bij 36 van de 89 aankooppogingen is er nageleefd (40.4%).                         100%
                                                                                                                          NS KIOSKEN
                                                                                  90%
                                                                                                                          40.4%
De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (43.5%).   80%
                                                                                  70%
                                                                                  60%
                                                                                                        43.5%
                                                                                  50%                            40.4%
                                                                                  40%
                                                                                  30%
                                                                                  20%
                                                                                  10%
                                                                                                                          [30.9, 50.8]
                                                                                  0%
                                                                                                   2018  2020     2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>NALEVING ALCOHOLVERKOOP
SLIJTERIJEN
71.0%
[69.2, 72.7]
In dit onderzoek zijn er drie subverkoopkanalen bezocht die vallen onder het
verkoopkanaal slijterijen: borrelshops, ketenslijterijen en zelfstandige slijterijen.
Het gewogen totale nalevingscijfer van het verkoopkanaal slijterijen bedraagt
71.0%. Op de volgende pagina’s worden per subverkoopkanaal de
nalevingscijfers gerapporteerd en wordt weergegeven welke interventies er
zijn toegepast.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>NALEVING ALCOHOLVERKOOP
BORRELSHOPS
INTERVENTIES                                                                        Interventies                                            Naleving
                                                                                    n=256
                                                                                             16+0+786
Bij 42 van de 256 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in
het verkoopproces (16.4%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).                         5.9%
                                                                                                                           Geen interventie                100.0%
                                                                                                         16.4%
Bij 0 van de 256 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van                                            Leeftijd gevraagd                  n.v.t.
de mysterykid (0.0%).
Bij 199 van de 256 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de                                              ID gevraagd                   91.5%                   8.5%
mysterykid (77.7%). Dit leidde in 182 gevallen tot naleving (91.5%).
                                                                                                                          Leeftijd &
                                                                                                                          ID gevraagd                      100.0%
Bij 15 van de 256 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als
naar ID (5.9%). Dit leidde in 15 gevallen tot naleving (100.0%).
                                                                                                  77.7%                                       NAGELEEEFD            NIET NAGELEEFD
HULPMIDDELGEBRUIK                                                                   Hulpmiddelgebruik                                       Naleving
                                                                                             33+67
Van de 214 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 143 keer zichtbaar een hulpmid-   n=214
del gebruikt om de geboortedatum te controleren (66.8%).
     • 6 verkopers gebruikten een pop-up in het kassasysteem;
     • 132 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen                           33.2%       Geen hulpmiddel
                                                                                                                          gebruikt                     80.3%                19.7%
        in het kassasysteem;
     • 5 verkopers gebruikten een ID-scanner.
                                                                                                                          Hulpmiddel
                                                                                                                          gebruikt                         97.9%                  2.1%
In 140 van de 143 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (97.9%).
                                                                                         66.8%
Van de 71 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (33.2%), is er
57 keer nageleefd (80.3%).
                                                                                                                                             NAGELEEEFD             NIET NAGELEEFD
NALEVING                                                                            Naleving                                 NALEVING ALCOHOL 2022
Bij 197 van de 256 aankooppogingen is er nageleefd (77.0%).                         100%
                                                                                                   82.9%
                                                                                                                             BORRELSHOPS
                                                                                    90%                    77.3%    77.0%
                                                                                                                             77.0%
De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (77.3%).     80%
                                                                                    70%
                                                                                    60%
                                                                                    50%
                                                                                    40%
                                                                                    30%
                                                                                    20%
                                                                                    10%
                                                                                                                             [71.4, 81.7]
                                                                                    0%
                                                                                                    2018    2020     2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>NALEVING ALCOHOLVERKOOP
KETENSLIJTERIJEN
INTERVENTIES                                                                       Interventies                                                 Naleving
                                                                                   n=206
                                                                                             11+1+853
Bij 24 van de 206 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in
het verkoopproces (11.7%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).                                11.7%                  Geen interventie                100.0%
                                                                                                 3.4%
                                                                                                             0.5%
Bij 1 van de 206 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van                                                Leeftijd gevraagd                100.0%
de mysterykid (0.5%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Bij 174 van de 206 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de                                                  ID gevraagd                     96.0%                 4.0%
mysterykid (84.5%). Dit leidde in 167 gevallen tot naleving (96.0%).
                                                                                                                              Leeftijd &
                                                                                                                              ID gevraagd                    85.7%              14.3%
Bij 7 van de 206 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als
naar ID (3.4%). Dit leidde in 6 gevallen tot naleving (85.7%).
                                                                                                84.5%                                             NAGELEEEFD          NIET NAGELEEFD
HULPMIDDELGEBRUIK                                                                  Hulpmiddelgebruik                                            Naleving
                                                                                             54+46
Van de 181 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 98 keer zichtbaar een hulpmiddel n=181
gebruikt om de geboortedatum te controleren (54.1%).
     • 2 verkopers gebruikten een pop-up in het kassasysteem;
     • 93 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen                                            Geen hulpmiddel
                                                                                                                              gebruikt                        91.6%               8.4%
        in het kassasysteem;
     • 3 verkopers gebruikten een ID-scanner.                                          54.1%                     45.9%
                                                                                                                              Hulpmiddel
                                                                                                                              gebruikt                         99.0%                1.0%
In 97 van de 98 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (99.0%).
Van de 83 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (45.9%), is er
76 keer nageleefd (91.6%).
                                                                                                                                                 NAGELEEEFD           NIET NAGELEEFD
NALEVING                                                                           Naleving                                      NALEVING ALCOHOL 2022
Bij 173 van de 206 aankooppogingen is er nageleefd (84.0%).                        100%          88.0%
                                                                                                                        84.0%
                                                                                                                                 KETENSLIJTERIJEN
                                                                                   90%
                                                                                                              81.1%
                                                                                                                                 84.0%
De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (81.1%).    80%
                                                                                   70%
                                                                                   60%
                                                                                   50%
                                                                                   40%
                                                                                   30%
                                                                                   20%
                                                                                   10%
                                                                                                                                 [78.4, 88.4]
                                                                                   0%
                                                                                                   2018        2020      2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>NALEVING ALCOHOLVERKOOP
ZELFSTANDIGE SLIJTERIJEN
INTERVENTIES                                                                      Interventies                                            Naleving
Bij 88 van de 184 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in      n=184
                                                                                            48+4+399
het verkoopproces (47.8%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).                                                 Geen interventie                100.0%
                                                                                               8.7%
Bij 7 van de 184 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van                                          Leeftijd gevraagd                100.0%
de mysterykid (3.8%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Bij 73 van de 184 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de                                             ID gevraagd                  76.7%            23.3%
                                                                                                            47.8%
mysterykid (39.7%). Dit leidde in 56 gevallen tot naleving (76.7%).
                                                                                       39.7%
                                                                                                                        Leeftijd &
                                                                                                                        ID gevraagd                68.8%             31.3%
Bij 16 van de 184 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als
naar ID (8.7%). Dit leidde in 11 gevallen tot naleving (68.8%).
                                                                                                  3.8%                                      NAGELEEEFD          NIET NAGELEEFD
HULPMIDDELGEBRUIK                                                                 Hulpmiddelgebruik                                       Naleving
                                                                                            97+3
Van de 89 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 3 keer zichtbaar een hulpmiddel  n=89
gebruikt om de geboortedatum te controleren (3.4%).                                              3.4%
     • 3 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen
        in het kassasysteem.                                                                                            Geen hulpmiddel
                                                                                                                        gebruikt                     74.4%            25.6%
In 3 van de 3 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (100.0%).
                                                                                                                        Hulpmiddel
                                                                                                                        gebruikt                         100.0%
Van de 86 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (96.6%), is er
64 keer nageleefd (74.4%).
                                                                                                  96.6%
                                                                                                                                           NAGELEEEFD           NIET NAGELEEFD
NALEVING                                                                          Naleving                                 NALEVING ALCOHOL 2022
Bij 67 van de 184 aankooppogingen is er nageleefd (36.4%).                        100%
                                                                                                                           ZELFSTANDIGE SLIJTERIJEN
                                                                                  90%
                                                                                                                           36.4%
De naleving in 2022 verschilt significant van de naleving in 2020 (26.4%).        80%
                                                                                  70%
                                                                                  60%
                                                                                  50%            35.6%            36.4%
                                                                                  40%                   26.4%
                                                                                  30%
                                                                                  20%
                                                                                  10%
                                                                                                                           [29.8, 43.6]
                                                                                  0%
                                                                                                  2018   2020      2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>NALEVING ALCOHOLVERKOOP
SPORTKANTINES
INTERVENTIES                                                                       Interventies                                                   Naleving
                                                                                   n=264
                                                                                              57+3+2812
Bij 151 van de 264 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in
het verkoopproces (57.2%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).                                                         Geen interventie                100.0%
                                                                                                    12.5%
Bij 6 van de 264 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van                                                  Leeftijd gevraagd                100.0%
de mysterykid (2.3%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Bij 74 van de 264 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de                                                     ID gevraagd                 71.6%             28.4%
                                                                                        28.0%
mysterykid (28.0%). Dit leidde in 53 gevallen tot naleving (71.6%).                                                 57.2%
                                                                                                                                Leeftijd &
                                                                                                                                ID gevraagd                 69.7%            30.3%
Bij 33 van de 264 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als
naar ID (12.5%). Dit leidde in 23 gevallen tot naleving (69.7%).                                 2.3%
                                                                                                                                                    NAGELEEEFD          NIET NAGELEEFD
HULPMIDDELGEBRUIK                                                                  Hulpmiddelgebruik                                              Naleving
                                                                                              90+10
Van de 107 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 10 keer zichtbaar een hulpmiddel n=107
gebruikt om de geboortedatum te controleren (9.3%).                                                  9.3%
     • 4 verkopers gebruikten een pop-up in het kassasysteem;
     • 3 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen                                               Geen hulpmiddel
                                                                                                                                gebruikt                    69.1%             30.9%
        in het kassasysteem;
     • 2 verkopers gebruikten een ID-scanner;
     • 1 verkoper gebruikte een briefje met daarop de minimale geboortedatum.                                                  Hulpmiddel
                                                                                                                                                                90.0%               10.0%
                                                                                                                                gebruikt
In 9 van de 10 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (90.0%).
Van de 97 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (90.7%), is er                             90.7%
67 keer nageleefd (69.1%).                                                                                                                         NAGELEEEFD           NIET NAGELEEFD
NALEVING                                                                           Naleving                                        NALEVING ALCOHOL 2022
Bij 76 van de 264 aankooppogingen is er nageleefd (28.8%).                         100%
                                                                                                                                   SPORTKANTINES
                                                                                   90%
                                                                                                                                   28.8%
De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (23.9%).    80%
                                                                                   70%
                                                                                   60%
                                                                                   50%
                                                                                   40%                                    28.8%
                                                                                                        20.2%  23.9%
                                                                                   30%     16.7%
                                                                                   20%
                                                                                   10%
                                                                                                                                   [23.7, 34.5]
                                                                                   0%
                                                                                            2016         2018   2020       2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>NALEVING ALCOHOLVERKOOP
SUPERMARKTEN
62.6%
[61.4, 63.9]
In dit onderzoek zijn er twee subverkoopkanalen bezocht die vallen onder het
verkoopkanaal supermarkten, namelijk ketensupermarkten en zelfstandige
supermarkten. Het gewogen nalevingscijfer van het verkoopkanaal supermarkten
bedraagt 62.6%. Op de volgende pagina’s worden per subverkoopkanaal de
nalevingscijfers gerapporteerd en wordt weergegeven welke interventies er
zijn toegepast.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>NALEVING ALCOHOLVERKOOP
KETENSUPERMARKTEN
INTERVENTIES                                                                      Interventies                                             Naleving
                                                                                            24+0.5+71.53
Bij 73 van de 290 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in      n=290            2.8%
                                                                                                                          Geen interventie                100.0%
het verkoopproces (25.2%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
                                                                                                          25.2%
Bij 1 van de 290 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van                                           Leeftijd gevraagd                100.0%
de mysterykid (0.3%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Bij 208 van de 290 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de                                  0.3%       ID gevraagd                    85.1%             14.9%
mysterykid (71.7%). Dit leidde in 177 gevallen tot naleving (85.1%).
                                                                                                                         Leeftijd &
Bij 8 van de 290 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als                                            ID gevraagd                    87.5%              12.5%
naar ID (2.8%). Dit leidde in 7 gevallen tot naleving (87.5%).
                                                                                             71.7%
                                                                                                                                             NAGELEEEFD          NIET NAGELEEFD
HULPMIDDELGEBRUIK                                                                 Hulpmiddelgebruik                                        Naleving
                                                                                            31+69
Van de 216 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 147 keer zichtbaar een hulpmid- n=216
del gebruikt om de geboortedatum te controleren (68.1%).
     • 1 verkoper gebruikte een pop-up in het kassasysteem;
     • 138 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toet-                           31.9%        Geen hulpmiddel
                                                                                                                         gebruikt                   66.7%            33.3%
        sen in het kassasysteem;
     • 8 verkopers gebruikten een ID-scanner.                                                                            Hulpmiddel
                                                                                                                         gebruikt                        93.9%                6.1%
In 138 van de 147 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (93.9%).
Van de 69 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (31.9%), is er            68.1%
46 keer nageleefd (66.7%).                                                                                                                  NAGELEEEFD           NIET NAGELEEFD
                                                                                            75+25
BEMENSTE KASSA / ONBEMENSTE KASSA                                                 Bemenste kassa / onbemenste kassa
Van de 290 aankooppogingen bij ketensupermarkten zijn 217 aankooppogingen         n=290
                                                                                                                         Bemenste
(74.8%) uitgevoerd bij bemenste kassa’s en 73 aankooppogingen bij onbemenste           25.2%                             kassa                     66.4%             33.6%
kassa’s (25.2%).
                                                                                                                         Onbemenste
                                                                                                                                                 54.8%             45.2%
Van de 217 aankooppogingen bij bemenste kassa’s is er 144 keer nageleefd                                                 kassa
(66.4%). Van de 73 aankooppogingen bij onbemenste kassa’s is er 40 keer nage-
leefd (54.8%).                                                                                              74.8%
                                                                                                                                            NAGELEEEFD           NIET NAGELEEFD
De naleving bij bemenste kassa’s verschilt niet significant van de naleving bij
onbemenste kassa’s.
NALEVING                                                                          Naleving                                  NALEVING ALCOHOL 2022
                                                                                                                            KETENSUPERMARKTEN
                                                                                                                            63.4%
Bij 184 van de 290 aankooppogingen is er nageleefd (63.4%).                       100%
De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (59.3%).                    71.8%
                                                                                         63.3%           59.3%     63.4%
                                                                                  0%
                                                                                          2016      2018  2020      2022    [57.8, 68.8]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>NALEVING ALCOHOLVERKOOP
ZELFSTANDIGE SUPERMARKTEN
INTERVENTIES                                                                       Interventies                                            Naleving
                                                                                   n=113
                                                                                              55+0+3213
Bij 62 van de 113 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in
het verkoopproces (54.9%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).                                                  Geen interventie               100.0%
                                                                                              13.3%
Bij 0 van de 113 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van                                           Leeftijd gevraagd                 n.v.t.
de mysterykid (0.0%).
Bij 36 van de 113 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de                                              ID gevraagd                  80.6%              19.4%
mysterykid (31.9%). Dit leidde in 29 gevallen tot naleving (80.6%).                     31.9%
                                                                                                             54.9%
                                                                                                                         Leeftijd &
                                                                                                                         ID gevraagd              60.0%              40.0%
Bij 15 van de 113 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als
naar ID (13.3%). Dit leidde in 9 gevallen tot naleving (60.0%).
                                                                                                                                             NAGELEEEFD           NIET NAGELEEFD
HULPMIDDELGEBRUIK                                                                  Hulpmiddelgebruik                                       Naleving
                                                                                              98+2
Van de 51 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 1 keer zichtbaar een hulpmiddel   n=51
gebruikt om de geboortedatum te controleren (2.0%).                                                 2.0%
     • 1 verkoper controleerde de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in
        het kassasysteem.                                                                                                Geen hulpmiddel
                                                                                                                         gebruikt                    74.0%              26.0%
In dit geval leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (100.0%).
                                                                                                                         Hulpmiddel
                                                                                                                         gebruikt                        100.0%
Van de 50 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (98.0%), is er
37 keer nageleefd (74.0%).
                                                                                                   98.0%
                                                                                                                                            NAGELEEEFD            NIET NAGELEEFD
NALEVING                                                                           Naleving                                 NALEVING ALCOHOL 2022
Bij 38 van de 113 aankooppogingen is er nageleefd (33.6%).                         100%
                                                                                                                            ZELFSTANDIGE
De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (27.9%).
                                                                                   90%
                                                                                   80%
                                                                                                                            SUPERMARKTEN
                                                                                                                            33.6%
                                                                                   70%
                                                                                   60%
                                                                                   50%
                                                                                                                   33.6%
                                                                                   40%            25.6%  27.9%
                                                                                   30%
                                                                                   20%
                                                                                   10%
                                                                                                                            [25.6, 42.7]
                                                                                   0%
                                                                                                    2018  2020      2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>NALEVING ALCOHOLVERKOOP
THUISBEZORGKANALEN
INTERVENTIES                                                                                           Interventies                                                 Naleving
                                                                                                       n=384
                                                                                                                  80+2+126
Bij 308 van de 384 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in
het verkoopproces (80.2%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).                                                                           Geen interventie                100.0%
                                                                                                                       5.5%
                                                                                                                 12.2%
Bij 8 van de 384 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van                                                                    Leeftijd gevraagd                100.0%
de mysterykid (2.1%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
                                                                                                             2.1%
Bij 47 van de 384 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de                                                                       ID gevraagd              59.6%             40.4%
mysterykid (12.2%). Dit leidde in 28 gevallen tot naleving (59.6%).
                                                                                                                                                  Leeftijd &
                                                                                                                                                  ID gevraagd              57.1%             42.9%
Bij 21 van de 384 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als
naar ID (5.5%). Dit leidde in 12 gevallen tot naleving (57.1%).                                                               80.2%
                                                                                                                                                                      NAGELEEEFD          NIET NAGELEEFD
HULPMIDDELGEBRUIK                                                                                      Hulpmiddelgebruik                                            Naleving
                                                                                                                  60+40
Van de 68 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 27 keer zichtbaar een hulpmiddel                      n=68
gebruikt om de geboortedatum te controleren (39.7%).
    • 3 verkopers gebruikten een pop-up in het kassasysteem;
    • 23 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen                                                                 Geen hulpmiddel
                                                                                                                                                  gebruikt              46.3%             53.7%
       in het kassasysteem;                                                                                39.7%
    • 1 verkoper gebruikte een ID-scanner.
                                                                                                                                      60.3%       Hulpmiddel
                                                                                                                                                  gebruikt                     77.8%             22.2%
In 21 van de 27 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (77.8%).
Van de 41 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (60.3%), is er 19
keer nageleefd (46.3%).
                                                                                                                                                                     NAGELEEEFD           NIET NAGELEEFD
NALEVING                                                                                               Naleving                                      NALEVING ALCOHOL 2022
Bij 40 van de 384 aankooppogingen is er nageleefd. Het gewogen nalevingscijfer                         100%
                                                                                                                                                     THUISBEZORGKANALEN
(inclusief flitsbezorgers) is 10.0%.                                                                   90%
                                                                                                                                                     10.0%
                                                                                                       80%
De naleving in 2022* verschilt niet significant van de naleving in 2020 (12.4%).                       70%
                                                                                                       60%
                                                                                                       50%
                                                                                                       40%
                                                                                                       30%
                                                                                                                         9.5%    12.4%      10.0%
                                                                                                       20%
                                                                                                               2.0%
                                                                                                       10%
                                                                                                                                                     [9.8, 10.2]
                                                                                                       0%
                                                                                                                2016     2018     2020       2022
*Om bij thuisbezorgkanalen een eerlijke vergelijking met 2022 mogelijk te maken is het nalevingscijfer
van 2022 (10.0%) herberekend exclusief flitsbezorgers (13.0%) en gebruikt in de vergelijking met 2020.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>NALEVING ALCOHOLVERKOOP
FLITSBEZORGERS
INTERVENTIES                                                                        Interventies                                         Naleving
                                                                                    n=90
                                                                                            95+1+3
Bij 85 van de 90 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in
het verkoopproces (94.4%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).                           3.3%                 Geen interventie              100.0%
                                                                                               1.1%    1.1%
Bij 1 van de 90 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de                                       Leeftijd gevraagd              100.0%
mysterykid (1.1%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Bij 3 van de 90 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de                                              ID gevraagd         33.3%             66.7%
mysterykid (3.3%). Dit leidde in 1 gevallen tot naleving (33.3%).
                                                                                                                       Leeftijd &
                                                                                                                       ID gevraagd                    100.0%
Bij 1 van de 90 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als
naar ID (1.1%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
                                                                                                     94.4%                                 NAGELEEEFD           NIET NAGELEEFD
HULPMIDDELGEBRUIK                                                                   Hulpmiddelgebruik                                    Naleving
                                                                                            75+25
Van de 4 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 1 keer zichtbaar een hulpmiddel     n=4
gebruikt om de geboortedatum te controleren (25.0%).
                                                                                         25.0%
     • 1 verkoper controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in
        een handheld.                                                                                                  Geen hulpmiddel
                                                                                                                       gebruikt            33.3%             66.7%
In dit geval leidde hulpmiddelgebruik niet tot naleving (0.0%).
                                                                                                                       Hulpmiddel
                                                                                                                       gebruikt                       100.0%
Van de 3 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (75.0%), is er 1
keer nageleefd (33.3%).
                                                                                                            75.0%
                                                                                                                                          NAGELEEEFD            NIET NAGELEEFD
NALEVING                                                                            Naleving                              NALEVING ALCOHOL 2022
Bij 1 van de 90 aankooppogingen is er nageleefd (1.1%).                             100%
                                                                                                                          FLITSBEZORGERS
                                                                                    90%
                                                                                                                          1.1%
                                                                                    80%
                                                                                    70%
                                                                                    60%
                                                                                    50%
                                                                                    40%
                                                                                    30%
                                                                                    20%
                                                                                    10%                           1.1%
                                                                                                                          [0.2, 6.0]
                                                                                    0%
                                                                                                                  2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>NALEVING ALCOHOLVERKOOP
MAALTIJDBEZORGDIENSTEN
INTERVENTIES                                                                     Interventies                                         Naleving
                                                                                 n=100
                                                                                         93+0+52
Bij 93 van de 100 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in
het verkoopproces (93.0%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).                         2.0%                Geen interventie              100.0%
                                                                                             5.0%
Bij 0 van de 100 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van                                      Leeftijd gevraagd                n.v.t.
de mysterykid (0.0%).
Bij 5 van de 100 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de                                          ID gevraagd          40.0%              60.0%
mysterykid (5.0%). Dit leidde in 2 gevallen tot naleving (40.0%).
                                                                                                                    Leeftijd &
                                                                                                                    ID gevraagd                    100.0%
Bij 2 van de 100 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als
naar ID (2.0%). Dit leidde in 2 gevallen tot naleving (100.0%).
                                                                                                 93.0%                                  NAGELEEEFD            NIET NAGELEEFD
HULPMIDDELGEBRUIK                                                                Hulpmiddelgebruik                                    Naleving
                                                                                         72+28
Van de 7 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 2 keer zichtbaar een hulpmiddel  n=7
gebruikt om de geboortedatum te controleren (28.6%).
    • 2 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen      28.6%
       in een handheld.                                                                                             Geen hulpmiddel
                                                                                                                    gebruikt             40.0%              60.0%
In 2 van de 2 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (100.0%).
                                                                                                                    Hulpmiddel
                                                                                                                    gebruikt                       100.0%
Van de 5 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (71.4%), is er 2
keer nageleefd (40.0%).
                                                                                                       71.4%
                                                                                                                                       NAGELEEEFD             NIET NAGELEEFD
NALEVING                                                                         Naleving                              NALEVING ALCOHOL 2022
Bij 4 van de 100 aankooppogingen is er nageleefd (4.0%).                         100%
                                                                                                                       MAALTIJDBEZORGDIENSTEN
                                                                                 90%
                                                                                                                       4.0%
De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (2.2%).   80%
                                                                                 70%
                                                                                 60%
                                                                                 50%
                                                                                 40%
                                                                                 30%
                                                                                 20%
                                                                                                 1.1%    2.2%  4.0%
                                                                                 10%
                                                                                                                       [1.6, 9.8]
                                                                                 0%
                                                                                                 2018     2020 2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>NALEVING ALCOHOLVERKOOP
THUISBEZORGENDE
LANDELIJKE KETENS
INTERVENTIES                                                                       Interventies                                             Naleving
                                                                                   n=104
                                                                                              57+3+2812
Bij 59 van de 104 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in
het verkoopproces (56.7%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).                                                   Geen interventie                100.0%
                                                                                               12.5%
Bij 3 van de 104 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van                                            Leeftijd gevraagd                100.0%
de mysterykid (2.9%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Bij 29 van de 104 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de             27.9%                             ID gevraagd               65.5%              34.5%
mysterykid (27.9%). Dit leidde in 19 gevallen tot naleving (65.5%).
                                                                                                              56.7%
                                                                                                                          Leeftijd &
                                                                                                                          ID gevraagd             53.8%             46.2%
Bij 13 van de 104 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als
naar ID (12.5%). Dit leidde in 7 gevallen tot naleving (53.8%).
                                                                                               2.9%
                                                                                                                                              NAGELEEEFD           NIET NAGELEEFD
HULPMIDDELGEBRUIK                                                                  Hulpmiddelgebruik                                        Naleving
                                                                                              62+38
Van de 42 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 16 keer zichtbaar een hulpmiddel  n=42
gebruikt om de geboortedatum te controleren (38.1%).
     • 3 verkopers gebruikten een pop-up in het kassasysteem;
     • 13 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen                                        Geen hulpmiddel
                                                                                         38.1%                            gebruikt               46.2%            53.8%
        in het kassasysteem.
In 14 van de 16 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (87.5%).                                                   Hulpmiddel
                                                                                                                                                         87.5%              12.5%
                                                                                                              61.9%       gebruikt
Van de 26 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (61.9%), is er 12
keer nageleefd (46.2%).
                                                                                                                                             NAGELEEEFD            NIET NAGELEEFD
NALEVING                                                                           Naleving                                  NALEVING ALCOHOL 2022
Bij 26 van de 104 aankooppogingen is er nageleefd (25.0%).                         100%
                                                                                                                             THUISBEZORGENDE
De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (26.4%).
                                                                                   90%
                                                                                   80%
                                                                                                                             LANDELIJKE KETENS
                                                                                                                             25.0%
                                                                                   70%
                                                                                   60%
                                                                                   50%
                                                                                   40%              25.6% 26.4%     25.0%
                                                                                   30%
                                                                                   20%
                                                                                   10%
                                                                                                                             [17.7, 34.1]
                                                                                   0%
                                                                                                     2018  2020      2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>NALEVING ALCOHOLVERKOOP
WEBSHOPS
INTERVENTIES                                                                      Interventies                                             Naleving
                                                                                  n=90
                                                                                            79+4+116
Bij 71 van de 90 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het
verkoopproces (78.9%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).                                                      Geen interventie               100.0%
                                                                                                 5.6%
                                                                                           11.1%
Bij 4 van de 90 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van                                            Leeftijd gevraagd               100.0%
de mysterykid (4.4%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
                                                                                       4.4%
Bij 10 van de 90 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de                                               ID gevraagd              60.0%            40.0%
mysterykid (11.1%). Dit leidde in 6 gevallen tot naleving (60.0%).
                                                                                                                         Leeftijd &
                                                                                                                         ID gevraagd              60.0%            40.0%
Bij 5 van de 90 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als
naar ID (5.6%). Dit leidde in 3 gevallen tot naleving (60.0%).                                           78.9%
                                                                                                                                             NAGELEEEFD         NIET NAGELEEFD
HULPMIDDELGEBRUIK                                                                 Hulpmiddelgebruik                                        Naleving
                                                                                            47+53
Van de 15 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 8 keer zichtbaar een hulpmiddel  n=15
gebruikt om de geboortedatum te controleren (53.3%).
     • 7 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen
        in het kassasysteem;                                                                                             Geen hulpmiddel
                                                                                                                         gebruikt                 57.1%           42.9%
     • 1 verkoper gebruikten een ID-scanner.
                                                                                      53.3%                  46.7%
In 5 van de 8 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (62.5%).                                                    Hulpmiddel
                                                                                                                                                   62.5%            37.5%
                                                                                                                         gebruikt
Van de 7 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (46.7%), is er 4
keer nageleefd (57.1%).
                                                                                                                                            NAGELEEEFD          NIET NAGELEEFD
NALEVING                                                                          Naleving                                  NALEVING ALCOHOL 2022
Bij 9 van de 90 aankooppogingen is er nageleefd (10.0%).                          100%
                                                                                                                            WEBSHOPS
                                                                                  90%
                                                                                                                            10.0%
De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (8.8%).    80%
                                                                                  70%
                                                                                  60%
                                                                                  50%
                                                                                  40%
                                                                                  30%
                                                                                  20%                   8.8%       10.0%
                                                                                                  2.2%
                                                                                  10%
                                                                                                                            [5.4, 17.9]
                                                                                  0%
                                                                                                   2018 2020        2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Naleving alcoholverkoop 2020 versus 2022		                                                                                                             88.0%
Door de naleving in 2022 te vergelijken met de naleving in 2020 is                          • Ketenslijterijen                                       81.1%
                                                                                                                                                     84.0%
te zien of de naleving veranderd is. De nalevingscijfers zijn over het
                                                                                                                                        35.6%
gewogen totaal en per verkoopkanaal vergeleken. Figuur 8 geeft de
                                                                                            • Zelfstandige slijterijen**              26.4%
nalevingspercentages weer voor alcoholverkoop in 2020 en 2022.                                                                          36.4%
Het gewogen totale nalevingscijfer (exclusief thuisbezorgkanalen)                                                                   20.2%
in 2022 (39.4%) is significant hoger dan het gewogen totale nale-                         Sportkantines                              23.9%
vingscijfer in 2020 (38.0%).                                                                                                          28.8%
                                                                                                                                                  68.9%
                                                                                          Supermarkten**                                       58.1%
Bij supermarkten, slijterijen en zelfstandige slijterijen is de nale-
                                                                                                                                                62.6%
ving van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop in 2022 significant
                                                                                                                                                   71.8%
hoger dan de naleving in 2020. In de andere verkoopkanalen zijn                             • Ketensupermarkten                                 59.3%
er geen significante veranderingen in de naleving geconstateerd.                                                                                 63.4%
Zie Appendix B voor de betrouwbaarheidsintervallen en significan-                                                                    25.6%
tietoetsen van het totale nalevingscijfer en van de nalevingscijfers                        • Zelfstandige supermarkten               27.9%
per verkoopkanaal.                                                                                                                      33.6%
                                                                                                                                         9.5%
Figuur 8. Nalevingspercentages alcohol per verkoopkanaal in 2018, 2020 en 2022*           Thuisbezorgkanalen                                12.4%
                                                                                                                                          10.0%
                                        34.7%                                                                                        n.v.t.
Avondwinkels                              41.0%                                             • Flitsbezorgers                         n.v.t.
                                           46.9%                                                                                    1.1%
                                    20.7%
                                                                                                                                    1.1%
Cafetaria’s                            29.8%                                                • Maaltijdbezorgdiensten                2.2%
                                      24.8%                                                                                            4.0%
                                   17.5%                                                                                             25.6%
Horecagelegenheden                     29.0%                                                • Thuisbezorgende
                                                                                                                                      26.4%
                                     23.7%                                                    landelijke ketens
                                                                                                                                     25.0%
                                                                                                                                     2.2%
NS Kiosken                                43.5%
                                                                                            • Webshops                                  8.8%
                                          40.4%                                                                                          10.0%
                                                   73.3%                                                                                 37.7%
Slijterijen**                                    66.3%                                    Gewogen totale                                 38.0%
                                                  71.0%                                   nalevingscijfer**
                                                                                                                                         39.4%
                                                     82.9%
 • Borrelshops                                      77.3%                                                                        0%          20%      40%         60%       80%        100%
                                                    77.0%
                                                                                                 Nalevingscijfer 2018             Nalevingscijfer 2020               Nalevingscijfer 2022
                                 0%        20%         40%       60%       80%       100% * Het nalevingspercentage van thuisbezorgkanalen is niet meegenomen in het gewogen totale
                                                                                             nalevingscijfer, omdat er geen realistische schatting van het totaal aanbod van thuisbezorgka-
    Nalevingscijfer 2018          Nalevingscijfer 2020              Nalevingscijfer 2022    nalen gemaakt kan worden.
                                                                                            
 78                   Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Resultaten Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Resultaten                           79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>  Om bij thuisbezorgkanalen een eerlijke vergelijking met 2022 mogelijk te maken is het        Figuur 9. Gewogen totale nalevingscijfer en nalevingscijfer tabak per verkoopkanaal
  nalevingscijfer van 2022 (10.0%) herberekend exclusief flitsbezorgers (13.0%) en gebruikt in
  de vergelijking met 2020.                                                                    2022
  Het onderzoek is in 2020 gedeeltelijk tijdens de COVID-19-pandemie uitgevoerd. De invloed    Avondwinkels
  van de maatregelen als gevolg van de COVID-19-pandemie op de cijfers is niet objectief te    [49.4, 68.7], n=96
                                                                                                                                                59.4%
  kwantificeren. Gegeven is wel dat de gemeten naleving de werkelijke naleving van verkoopka-
  nalen in 2020 weergeeft. Voor een volledig beeld van de ontwikkeling van de nalevingscijfers Cafetaria’s
                                                                                                                                          39.4%
  zijn de cijfers uit 2018 aan deze figuur toegevoegd.                                         [30.6, 49.0], n=104
                                                                                               Supermarkten
** Significant verschil tussen 2020 en 2022                                                    [78.5, 81.1], n=350
                                                                                                                                                    79.8%
                                                                                                 • Ketensupermarkten
                                                                                                    [75.6, 85.2], n=261
                                                                                                                                                    80.8%
RESULTATEN TABAKSVERKOOP                                                                         • Zelfstandige supermarkten
                                                                                                                                             48.3%
                                                                                                    [38.2, 58.5], n=89
Naleving bij tabaksverkoop in 2022
                                                                                               Tabaksspeciaalzaken
Het gewogen totale nalevingscijfer voor alle verkoopkanalen (exclu-                            [51.9, 64.3], n=237
                                                                                                                                               58.2%
sief thuisbezorgkanalen VIII) bij tabaksverkoop in 2022 is 63.7%.                              Tankstations
                                                                                                                                              49.8%
Figuur 9 geeft het gewogen totale nalevingscijfer en de nalevings-                             [43.5, 56.1], n=239
cijfers per verkoopkanaal weer.                                                                Thuisbezorgkanalen
                                                                                                                                     18.6%
                                                                                               [11.8, 28.1], n=86
                                                                                               Gewogen totale
Bij 57 van de 96 aankooppogingen bij avondwinkels is er nageleefd                              nalevingscijfer
                                                                                                                                                 63.7%
(59.4%). Bij cafetaria’s is er bij 41 van de 104 aankooppogingen                               (excl. thuisbezorgkanalen)
                                                                                               [62.7, 64.8], n=1026
nageleefd (39.4%). De gewogen totale naleving van de overkoepe-
lende verkoopkanaal supermarkten is 79.8%. Onder dit verkoopka-                                                                     0%       20%     40%       60%   80%      100%
naal vallen de subverkoopkanalen: ketensupermarkten en zelfstan-
dige supermarkten. Bij ketensupermarkten is er bij 211 van de 261
aankooppogingen nageleefd (80.8%). Bij 43 van de 89 aankoop-
pogingen bij zelfstandige supermarkten is er nageleefd (48.3%).
Bij tabaksspeciaalzaken is er bij 138 van de 237 aankooppogingen
nageleefd (58.2%). Bij 119 van de 239 aankooppogingen bij tank-
stations is er nageleefd (49.8%). Bij thuisbezorgkanalen is er bij 16
van de 86 bestellingen nageleefd (18.6%).
VIII Dit verkoopkanaal is niet meegenomen in het gewogen totale nalevingscijfer voor tabaks-
verkoop omdat er geen realistische schatting van het totale aanbod van thuisbezorgkanalen
gemaakt kan worden.
 80                        Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Resultaten Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Resultaten             81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>NALEVING TABAKSVERKOOP
AVONDWINKELS
INTERVENTIES                                                                       Interventies                                          Naleving
                                                                                   n=96
                                                                                          23+1+5620
Bij 22 van de 96 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het
verkoopproces (22.9%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).                                                    Geen interventie                100.0%
                                                                                          19.8%       22.9%
Bij 1 van de 96 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de                                       Leeftijd gevraagd                100.0%
mysterykid (1.0%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Bij 54 van de 96 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de                                  1.0%       ID gevraagd                  77.8%             22.2%
mysterykid (56.3%). Dit leidde in 42 gevallen tot naleving (77.8%).
                                                                                                                       Leeftijd &
                                                                                                                       ID gevraagd                  78.9%              21.1%
Bij 19 van de 96 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als
naar ID (19.8%). Dit leidde in 15 gevallen tot naleving (78.9%).
                                                                                                56.3%
                                                                                                                                           NAGELEEEFD          NIET NAGELEEFD
HULPMIDDELGEBRUIK                                                                  Hulpmiddelgebruik                                     Naleving
                                                                                          99+1
Van de 73 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 1 keer zichtbaar een hulpmiddel   n=73
gebruikt om de geboortedatum te controleren (1.4%).                                              1.4%
     • 1 verkoper controleerde de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in
        het kassasysteem.                                                                                              Geen hulpmiddel
                                                                                                                       gebruikt                     77.8%             22.2%
In dit geval leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (100.0%).
                                                                                                                       Hulpmiddel
                                                                                                                       gebruikt                         100.0%
Van de 72 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (98.6%), is er
56 keer nageleefd (77.8%).
                                                                                                98.6%
                                                                                                                                          NAGELEEEFD           NIET NAGELEEFD
NALEVING                                                                           Naleving                               NALEVING TABAK 2022
Bij 57 van de 96 aankooppogingen is er nageleefd (59.4%).                          100%
                                                                                                                          AVONDWINKELS
                                                                                   90%
                                                                                                                          59.4%
De naleving in 2022 verschilt significant van de naleving in 2020 (43.8%).         80%
                                                                                   70%                           59.4%
                                                                                   60%
                                                                                                      43.8%
                                                                                   50%
                                                                                   40%
                                                                                   30%
                                                                                   20%
                                                                                   10%
                                                                                                                          [49.4, 68.7]
                                                                                   0%
                                                                                                       2020       2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>NALEVING TABAKSVERKOOP
HORECAGELEGENHEDEN
CAFETARIA’S                           *
INTERVENTIES                                                                                Interventies                                                                           Naleving
                                                                                            n=104
                                                                                                       43+4+4013
Bij 45 van de 104 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in
het verkoopproces (43.3%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).                                                                                          Geen interventie                100.0%
                                                                                                          13.5%
Bij 4 van de 104 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van                                                                                   Leeftijd gevraagd                100.0%
de mysterykid (3.8%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Bij 41 van de 104 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de                                                        43.3%                         ID gevraagd                  78.0%             22.0%
mysterykid (39.4%). Dit leidde in 32 gevallen tot naleving (78.0%).
                                                                                                 39.4%                                                           Leeftijd &
                                                                                                                                                                 ID gevraagd               64.3%             35.7%
Bij 14 van de 104 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als
naar ID (13.5%). Dit leidde in 9 gevallen tot naleving (64.3%).
                                                                                                                      3.8%
                                                                                                                                                                                     NAGELEEEFD          NIET NAGELEEFD
HULPMIDDELGEBRUIK                                                                           Hulpmiddelgebruik                                                                      Naleving
                                                                                                       96+4
Van de 55 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 2 keer zichtbaar een hulpmiddel            n=55
gebruikt om de geboortedatum te controleren (3.6%).                                                           3.6%
     • 1 verkoper gebruikte een pop-up in het kassasysteem;
     • 1 verkoper gebruikte een rekenmachine.                                                                                                                    Geen hulpmiddel
                                                                                                                                                                 gebruikt                    73.6%             26.4%
In 2 van de 2 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (100.0%).
                                                                                                                                                                Hulpmiddel
                                                                                                                                                                gebruikt                          100.0%
Van de 53 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (96.4%), is er
39 keer nageleefd (73.6%).
                                                                                                               96.4%
                                                                                                                                                                                    NAGELEEEFD           NIET NAGELEEFD
NALEVING                                                                                    Naleving                                                                NALEVING TABAK 2022
Bij 41 van de 104 aankooppogingen is er nageleefd (39.4%).                                  100%
                                                                                                                                                                    CAFETARIA’S
                                                                                            90%
                                                                                                                                                                    39.4%
De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (40.2%).             80%
                                                                                            70%
                                                                                            60%
                                                                                            50%                               40.2%          39.4%
                                                                                            40%     30.1%
                                                                                            30%
                                                                                            20%
                                                                                            10%
                                                                                                                                                                    [30.6, 49.0]
                                                                                            0%
                                                                                                     2016                      2020            2022
  84                   Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Achtergrond                  Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Achtergrond                   85
*In 2022 zijn er geen aankooppogingen uitgevoerd bij tabaksautomaten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>NALEVING TABAKSVERKOOP
SUPERMARKTEN
79.8%
[78.5, 81.1]
In dit onderzoek zijn er twee subverkoopkanalen bezocht die vallen onder het
verkoopkanaal supermarkten: ketensupermarkten en zelfstandige supermarkten.
Het gewogen totale nalevingscijfer van het verkoopkanaal supermarkten bedraagt
79.8%. Op de volgende pagina’s worden per subverkoopkanaal de
nalevingscijfers gerapporteerd en wordt weergegeven welke interventies er
zijn toegepast.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>NALEVING TABAKSVERKOOP
KETENSUPERMARKTEN
INTERVENTIES                                                                        Interventies                                               Naleving
                                                                                    n=261
                                                                                               10+0+855
Bij 28 van de 261 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in
het verkoopproces (10.7%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).                          5.0%
                                                                                                                              Geen interventie                100.0%
                                                                                                          10.7%
Bij 0 van de 261 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van                                               Leeftijd gevraagd                  n.v.t.
de mysterykid (0.0%).
Bij 220 van de 261 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar ID van de                                                    ID gevraagd                     90.9%                9.1%
mysterykid (84.3%). Dit leidde in 200 gevallen tot naleving (90.9%).
                                                                                                                             Leeftijd &
                                                                                                                             ID gevraagd                    84.6%              15.4%
Bij 13 van de 261 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als
naar ID (5.0%). Dit leidde in 11 gevallen tot naleving (84.6%).
                                                                                                    84.3%                                        NAGELEEEFD            NIET NAGELEEFD
HULPMIDDELGEBRUIK                                                                   Hulpmiddelgebruik                                          Naleving
                                                                                               41+59
Van de 233 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 137 keer zichtbaar een hulpmid-   n=233
del gebruikt om de geboortedatum te controleren (58.8%).
     • 1 verkoper gebruikte een pop-up in het kassasysteem;
     • 121 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen                                          Geen hulpmiddel
                                                                                                                 41.2%       gebruikt                        93.2%                 6.8%
        in het kassasysteem;
     • 15 verkopers gebruikten een ID-scanner.
                                                                                                                             Hulpmiddel
                                                                                         58.8%                               gebruikt                         98.5%                  1.5%
In 135 van de 137 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (98.5%).
Van de 96 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (41.2%), is er 76
keer nageleefd (79.2%).
                                                                                                                                                NAGELEEEFD             NIET NAGELEEFD
NALEVING                                                                            Naleving                                    NALEVING TABAK 2022
Bij 211 van de 261 aankooppogingen is er nageleefd (80.8%).                         100%
                                                                                                                                KETENSUPERMARKTEN
                                                                                    90%                                80.8%
                                                                                                                                80.8%
De naleving in 2022 verschilt significant van de naleving in 2020 (68.2%).                  71.8%
                                                                                    80%                      68.2%
                                                                                    70%
                                                                                    60%
                                                                                    50%
                                                                                    40%
                                                                                    30%
                                                                                    20%
                                                                                    10%
                                                                                                                                [75.6, 85.2]
                                                                                    0%
                                                                                             2016    2018     2020      2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>NALEVING TABAKSVERKOOP
ZELFSTANDIGE SUPERMARKTEN
INTERVENTIES                                                                      Interventies                                                Naleving
                                                                                  n=89
                                                                                            40+1+4415
Bij 36 van de 89 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het
verkoopproces (40.4%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).                                                         Geen interventie                100.0%
                                                                                               14.6%
Bij 1 van de 89 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de                                            Leeftijd gevraagd                100.0%
mysterykid (1.1%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Bij 39 van de 89 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de                                      40.4%       ID gevraagd                    84.6%             15.4%
mysterykid (43.8%). Dit leidde in 33 gevallen tot naleving (84.6%).
                                                                                                                            Leeftijd &
                                                                                                                            ID gevraagd                  76.9%             23.1%
Bij 13 van de 89 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als          43.8%
naar ID (14.6%). Dit leidde in 10 gevallen tot naleving (76.9%).                                         1.1%
                                                                                                                                                NAGELEEEFD          NIET NAGELEEFD
HULPMIDDELGEBRUIK                                                                 Hulpmiddelgebruik                                           Naleving
                                                                                            90+10
Van de 52 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 5 keer zichtbaar een hulpmiddel  n=52
gebruikt om de geboortedatum te controleren (9.6%).                                            9.6%
     • 1 verkoper gebruikte een pop-up in het kassasysteem;
     • 4 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen                                           Geen hulpmiddel
                                                                                                                            gebruikt                      80.9%             19.1%
        in het kassasysteem.
In 5 van de 5 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (100.0%).                                                      Hulpmiddel
                                                                                                                                                             100.0%
                                                                                                                            gebruikt
Van de 47 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (90.4%), is er
38 keer nageleefd (80.9%).
                                                                                                   90.4%
                                                                                                                                               NAGELEEEFD           NIET NAGELEEFD
NALEVING                                                                          Naleving                                     NALEVING TABAK 2022
Bij 43 van de 89 aankooppogingen is er nageleefd (48.3%).                         100%
                                                                                                                               ZELFSTANDIGE
De naleving in 2022 verschilt significant van de naleving in 2020 (25.3%).
                                                                                  90%
                                                                                  80%
                                                                                                                               SUPERMARKTEN
                                                                                                                               48.3%
                                                                                  70%
                                                                                  60%                                 48.3%
                                                                                  50%
                                                                                  40%
                                                                                                            25.3%
                                                                                  30%
                                                                                  20%
                                                                                  10%
                                                                                                                               [38.2, 58.5]
                                                                                  0%
                                                                                          2016     2018      2020      2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>NALEVING TABAKSVERKOOP
TABAKSSPECIAALZAKEN
INTERVENTIES                                                                       Interventies                                                Naleving
                                                                                   n=237
                                                                                            16+1+767
Bij 38 van de 237 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in
het verkoopproces (16.0%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).                            6.8%                      Geen interventie                100.0%
                                                                                                            16.0%
Bij 3 van de 237 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van                                               Leeftijd gevraagd                100.0%
de mysterykid (1.3%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).                                               1.3%
Bij 180 van de 237 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de                                                 ID gevraagd                 70.0%             30.0%
mysterykid (75.9%). Dit leidde in 126 gevallen tot naleving (70.0%).
                                                                                                                             Leeftijd &
                                                                                                                             ID gevraagd                  75.0%             25.0%
Bij 16 van de 237 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als
naar ID (6.8%). Dit leidde in 12 gevallen tot naleving (75.0%).
                                                                                                   75.9%                                         NAGELEEEFD          NIET NAGELEEFD
HULPMIDDELGEBRUIK                                                                  Hulpmiddelgebruik                                           Naleving
                                                                                            85+15
Van de 196 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 30 keer zichtbaar een hulpmid-   n=196
del gebruikt om de geboortedatum te controleren (15.3%).
                                                                                               15.3%
     • 7 verkopers gebruikten een pop-up in het kassasysteem;
     • 13 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen
                                                                                                                             Geen hulpmiddel
        in het kassasysteem;                                                                                                 gebruikt                  66.9%              33.1%
     • 9 verkopers gebruikten een ID-scanner;
     • 1 verkoper gebruikte een papiertje met de minimale geboortedatum erop.                                                Hulpmiddel
                                                                                                                             gebruikt                        90.0%              10.0%
In 27 van de 30 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (90.0%).
Van de 166 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (84.7%), is er                                84.7%
111 keer nageleefd (66.9%).                                                                                                                     NAGELEEEFD           NIET NAGELEEFD
NALEVING                                                                           Naleving                                     NALEVING TABAK 2022
Bij 138 van de 237 aankooppogingen is er nageleefd (58.2%)                         100%
                                                                                                                                TABAKSSPECIAALZAKEN
                                                                                   90%
                                                                                                                                58.2%
De naleving in 2022 verschilt significant van de naleving in 2020 (48.6%).         80%
                                                                                   70%   56.7%                         58.2%
                                                                                   60%                        48.6%
                                                                                   50%
                                                                                   40%
                                                                                   30%
                                                                                   20%
                                                                                   10%
                                                                                                                                [51.9, 64.3]
                                                                                   0%
                                                                                          2016         2018    2020     2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>NALEVING TABAKSVERKOOP
TANKSTATIONS
INTERVENTIES                                                                       Interventies                                                   Naleving
                                                                                   n=239
                                                                                            27+0.5+6110.5
Bij 66 van de 239 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in
het verkoopproces (27.6%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).                                                         Geen interventie                100.0%
                                                                                                 10.5%
Bij 1 van de 239 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van                                      27.6%       Leeftijd gevraagd                100.0%
de mysterykid (0.4%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Bij 147 van de 239 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de                                                    ID gevraagd                68.7%              31.3%
mysterykid (61.5%). Dit leidde in 101 gevallen tot naleving (68.7%).                                                 0.4%
                                                                                                                                Leeftijd &
                                                                                                                                ID gevraagd                 72.0%             28.0%
Bij 25 van de 239 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als
naar ID (10.5%). Dit leidde in 18 gevallen tot naleving (72.0%).
                                                                                               61.5%
                                                                                                                                                    NAGELEEEFD          NIET NAGELEEFD
HULPMIDDELGEBRUIK                                                                  Hulpmiddelgebruik                                              Naleving
                                                                                            82+18
Van de 172 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 31 keer zichtbaar een hulpmiddel n=172
gebruikt om de geboortedatum te controleren (18.0%).
                                                                                             18.0%
     • 12 verkopers gebruikten een pop-up in het kassasysteem;
     • 16 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen
                                                                                                                                Geen hulpmiddel
        in het kassasysteem;                                                                                                    gebruikt                   66.0%            34.0%
     • 3 verkopers gebruikten een ID-scanner.
                                                                                                                                Hulpmiddel
                                                                                                                                                               83.9%             16.1%
In 26 van de 31 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (83.9%).                                                         gebruikt
Van de 141 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (82.0%), is er
93 keer nageleefd (66.0%).
                                                                                                           82.0%
                                                                                                                                                   NAGELEEEFD           NIET NAGELEEFD
NALEVING                                                                           Naleving                                        NALEVING TABAK 2022
Bij 119 van de 239 aankooppogingen is er nageleefd (49.8%).                        100%
                                                                                                                                   TANKSTATIONS
                                                                                   90%
                                                                                                                                   49.8%
De naleving in 2022 verschilt significant van de naleving in 2020 (40.8%).         80%
                                                                                   70%
                                                                                         52.9%                            49.8%
                                                                                   60%
                                                                                   50%                           40.8%
                                                                                   40%
                                                                                   30%
                                                                                   20%
                                                                                   10%
                                                                                                                                   [43.5, 56.1]
                                                                                   0%
                                                                                          2016        2018        2020     2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>NALEVING TABAKSVERKOOP
THUISBEZORGKANALEN
INTERVENTIES                                                                      Interventies                                                    Naleving
                                                                                  n=86
                                                                                             73+3+186
Bij 63 van de 86 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het
verkoopproces (73.3)%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).                                                            Geen interventie               100.0%
                                                                                                5.8%
Bij 2 van de 86 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van            18.6%                                  Leeftijd gevraagd               100.0%
de mysterykid (2.3%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Bij 16 van de 6 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mys-                                                  ID gevraagd                 75.0%             25.0%
                                                                                       2.3%
terykid (18.6%). Dit leidde in 12 gevallen tot naleving (75.0%).
                                                                                                                                Leeftijd &
                                                                                                                                ID gevraagd                  80.0%             20.0%
Bij 5 van de 86 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als
naar ID (5.8%). Dit leidde in 4 gevallen tot naleving (80.0%).
                                                                                                        73.3%
                                                                                                                                                    NAGELEEEFD         NIET NAGELEEFD
HULPMIDDELGEBRUIK                                                                 Hulpmiddelgebruik                                               Naleving
                                                                                             67+33
Van de 21 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 7 keer zichtbaar een hulpmiddel  n=21
gebruikt om de geboortedatum te controleren (33.3%).
     • 6 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen
        in het kassasysteem;                                                                                                    Geen hulpmiddel
                                                                                                                                gebruikt                   64.3%            35.7%
     • 1 verkoper gebruikte een ID-scanner.
                                                                                     33.3%                          66.7%
In 7 van de 7 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (100.0%).                                                          Hulpmiddel
                                                                                                                                                                100.0%
                                                                                                                                gebruikt
Van de 14 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (66.7%), is er 9
keer nageleefd (64.3%).
                                                                                                                                                   NAGELEEEFD          NIET NAGELEEFD
NALEVING                                                                          Naleving                                         NALEVING TABAK 2022
Bij 16 van de 86 aankooppogingen is er nageleefd (18.6%).                         100%
                                                                                                                                   THUISBEZORGKANALEN
                                                                                  90%
                                                                                                                                   18.6%
De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (11.2%).   80%
                                                                                  70%
                                                                                  60%
                                                                                  50%
                                                                                  40%
                                                                                  30%                                     18.6%
                                                                                  20%     9.3%                11.2%
                                                                                  10%
                                                                                                                                   [11.8, 28.1]
                                                                                  0%
                                                                                           2016    2018        2020        2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Naleving tabaksverkoop 2020 versus 2022			                                                                                             30.1%
Door de naleving in 2022 te vergelijken met de naleving in 2020                          Cafetaria’s                                     40.2%
                                                                                                                                         39.4%
is te zien of de naleving bij tabaksverkoop verbeterd is. Figuur 10
geeft de nalevingspercentages weer voor tabaksverkoop in 2020                                                                        23.5%
                                                                                         Horecagelegenheden                             32.4%
en 2022. Het gewogen totale nalevingscijfer in 2022 (63.7%) is                                                                           n.v.t.
significant hoger dan het (herberekende) gewogen totale nale-
                                                                                                                                         n.v.t.
vingscijfer in 2020 (55.2%).                                                             Supermarkten**                                          66.6%
                                                                                                                                                    79.8%
Bij de meeste verkoopkanalen is de naleving in 2022 significant                                                                                   71.8%
hoger dan in 2020. Bij avondwinkels is de naleving in 2022 (59.4%)                           • Ketensupermarkten**                               68.2%
                                                                                                                                                     80.8%
significant hoger dan in 2020 (43.8%). Ook bij supermarkten is de
naleving in 2022 (79.8%) significant hoger dan in 2020 (66.6%).                                                                          n.v.t.
                                                                                            • Zelfstandige supermarkten**            25.3%
Zo is bij ketensupermarkten de naleving in 2022 (80.8%) signifi-                                                                           48.3%
cant hoger dan in 2020 (68.2%). Hetzelfde geldt voor zelfstandige
                                                                                                                                              56.7%
supermarkten, ook daar was de naleving in 2022 (48.3%) signi-                            Tabaksspeciaalzaken**                             48.6%
ficant hoger dan in 2020 (25.3%). Ook bij tabaksspeciaalzaken                                                                                  58.2%
was de naleving in 2022 (58.2%) significant hoger dan in 2020                                                                                52.9%
(48.6%). Bij tankstations is de naleving in 2022 (49.8%) ook signi-                      Tankstations**                                  40.8%
                                                                                                                                            49.8%
ficant hoger dan in 2020 (40.8%). Bij thuisbezorgkanalen was de
                                                                                                                                         9.3%
naleving in 2022 (18.6%) gestegen ten opzichte van 2020 (11.2%)
                                                                                         Thuisbezorgkanalen                              11.2%
maar het verschil was niet significant.                                                                                            18.6%
                                                                                                                                           43.1%
Bij cafetaria’s is de naleving in 2022 (39.4%) iets gezakt vergeleken                    Gewogen totale
                                                                                                                                            50.2%
                                                                                         nalevingscijfer**
met 2020 (40.2%), maar dit verschil is niet significant.                                                                                        63.7%
Zie Appendix B voor de betrouwbaarheidsintervallen en significan-                                                                 0%       20%        40%         60%       80%        100%
tietoetsen van het alternatieve gewogen totale nalevingscijfer en                               Nalevingscijfer 2016              Nalevingscijfer 2020               Nalevingscijfer 2022
van de nalevingscijfers per verkoopkanaal.
                                                                                         * Het nalevingspercentage van thuisbezorgkanalen is niet meegenomen in het gewogen totale
                                                                                             nalevingscijfer, omdat er geen realistische schatting van het totaal aanbod van thuisbezorgka-
Figuur 10. Nalevingspercentages tabak per verkoopkanaal in 2016, 2020 en 2022*              nalen gemaakt kan worden.
                                                                                             Om een eerlijke vergelijking met 2022 mogelijk te maken is het totale gewogen nalevingscij-
                                         n.v.t.
                                                                                             fer van 2020 (50.2%) herberekend exclusief horecagelegenheden (55.2%) en gebruikt in de
Avondwinkels**                            43.8%                                              vergelijking met 2022.
                                                59.4%                                        Het onderzoek is in 2020 gedeeltelijk tijdens de COVID-19-pandemie uitgevoerd. De invloed
                                                                                             van de maatregelen als gevolg van de COVID-19-pandemie op de cijfers is niet objectief te
                                                                                             kwantificeren. Gegeven is wel dat de gemeten naleving de werkelijke naleving van verkoopka-
                                 0%        20%        40%       60%       80%       100%     nalen in 2020 weergeeft. Voor een volledig beeld van de ontwikkeling van de nalevingscijfers
                                                                                             zijn de cijfers uit 2018 aan deze figuur toegevoegd.
   Nalevingscijfer 2016           Nalevingscijfer 2020             Nalevingscijfer 2022  ** Significant verschil tussen 2020 en 2022
  98                 Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Resultaten Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Resultaten                            99
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>                                                                                       Bij sportkantines is de naleving 28.8%. De gewogen naleving van
    CONCLUSIE                                                                          de overkoepelende verkoopkanaal supermarkten is 62.6%. Onder
                                                                                       dit verkoopkanaal vallen de subverkoopkanalen ketensupermarkten
                                                                                       en zelfstandige supermarkten. Bij ketensupermarkten is de nale-
Voor de verkoop van alcohol- en tabaksproducten geldt een leef-                        ving 63.4% en bij zelfstandige supermarkten 33.6%. Bij thuisbe-
tijdsgrens van 18 jaar. Het naleven van deze leeftijdsgrens houdt                      zorgkanalen is de naleving 10.0%. Hieronder vallen flitsbezorgers
in dat een verkoper weigert om alcohol of tabak te verkopen aan                        met een naleving van 1.1%, maaltijdbezorgdiensten met een nale-
een persoon van wie niet is vastgesteld dat deze de leeftijd van 18                    ving van 4.0%, thuisbezorgende landelijke ketens met een naleving
jaar heeft bereikt. In opdracht van het ministerie van Volksgezond-                    van 25.0% en webshops met een naleving van 10.0%.
heid, Welzijn en Sport is onderzoek gedaan naar de naleving van de
leeftijdsgrens in 2022. Aan de hand van mysteryshoponderzoek is
de naleving van de leeftijdsgrens voor alcohol- en tabaksverkoop                       NALEVING TABAKSVERKOOP 2022
in 2022 vastgesteld met een landelijk nalevingscijfer (gewogen                         Uit de resultaten blijkt dat voor de verkoop van tabak het landelijke,
totale nalevingscijfer) en nalevingscijfers per verkoopkanaal. Ook                     gewogen totale nalevingscijfer 63.7% is in 2022. Dat betekent dat
is onderzocht in hoeverre verkopers interventies toepassen tijdens                     jongeren van 16 à 17 jaar oud in 63.7% van alle aankooppogingen
het leeftijdscontroleproces, inclusief de samenhang hiervan met                        géén tabak konden kopen.
de naleving. Daarnaast is onderzocht of de cijfers voor alcohol en
tabak veranderd zijn ten opzichte van 2020.                                            Bij avondwinkels is de naleving 59.4%. Bij cafetaria’s is de nale-
                                                                                       ving 39.4%. De gewogen naleving van het overkoepelende ver-
                                                                                       koopkanaal supermarkten is 79.8%. Onder dit verkoopkanaal val-
NALEVING ALCOHOLVERKOOP 2022                                                           len de subverkoopkanalen ketensupermarkten en zelfstandige
Uit de resultaten blijkt dat voor de verkoop van alcohol het lande-                    supermarkten. Bij ketensupermarkten is de naleving 80.8% en bij
lijke, gewogen totale nalevingscijfer 39.4% is in 2022. Dat betekent                   zelfstandige supermarkten 48.6%. Bij tabaksspeciaalzaken is een
dat jongeren van 16 à 17 jaar oud in 39.4% van alle aankooppogin-                      naleving geconstateerd van 58.2%. Bij tankstations is de naleving
gen géén alcoholhoudende drank konden kopen.                                           49.8%. Bij thuisbezorgkanalen is de naleving 18.6%.
Bij avondwinkels is de naleving 46.9%. Bij cafetaria’s en bij horeca-
gelegenheden is de naleving respectievelijk 24.8% en 23.7%. Bij NS                     INTERVENTIES IN HET LEEFTIJDSCONTROLEPROCES
kiosken is er een naleving van 40.4% geconstateerd. De gewogen                         In het hoofdstuk ‘Resultaten’ is per verkoopkanaal gerapporteerd in
totale naleving van het overkoepelende verkoopkanaal slijterijen is                    hoeveel procent van de aankooppogingen er interventies zijn toe-
71.0%. Onder dit verkoopkanaal vallen de subverkoopkanalen: bor-                       gepast door de verkoper (het vragen naar leeftijd en/of naar een
relshops, ketenslijterijen en zelfstandige slijterijen. De naleving bij                geldig legitimatiebewijs en/of het gebruiken van een hulpmiddel),
deze subverkoopkanalen is respectievelijk 77.0%, 84.0% en 36.4%.                       inclusief de samenhang hiervan met de naleving.
 100                Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Conclusie Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Conclusie 101
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>                                                                                          Bij 45 van de 96 aankooppogingen bij avondwinkels is er nageleefd
Uit de resultaten blijkt dat naar ID vragen een belangrijke voorspel-                     (46.9%). Bij cafetaria’s is er bij 70 van de 282 aankooppogingen
ler is voor naleving. Verder blijkt in verkoopkanalen waar relatief veel                  nageleefd (24.8%). Bij de horecagelegenheden is er bij 63 van de
gebruik wordt gemaakt van hulpmiddelen om het ID van de mys-                              266 aankooppogingen nageleefd (23.7%). Bij 36 van de 89 aan-
terykid te controleren dat de naleving na ID-vraag met hulpmiddel                         kooppogingen bij NS kiosken is er nageleefd (40.4%). De gewogen
hoger is dan de naleving na ID-vraag zonder hulpmiddel.                                   totale naleving van het overkoepelende verkoopkanaal slijterijen is
                                                                                          71.0%. Onder dit verkoopkanaal vallen de volgende subverkoop-
                                                                                          kanalen: borrelshops, met een naleving van 77.0% (197 van 256),
ONTWIKKELING NALEVINGSCIJFERS                                                             ketenslijterijen met een naleving van 84.0% (173 van 206) en zelf-
In 2015 was het nalevingscijfer bij alcoholverkoop 21.5%1 . In 2016                       standige slijterijen met een naleving van 36.4% (67 van 184). Bij
steeg het nalevingscijfer significant tot 35.8%2 . In 2018 was het                        sportkantines is er bij 76 van de 264 aankooppogingen nageleefd
nalevingscijfer 37.7%3 en in 2020 was het 38.0%4. In 2022 is het                          (28.8%). De gewogen naleving van het overkoepelende verkoop-
nalevingscijfer 39.4%. Uit de vergelijkende analyses blijkt dat de                        kanaal supermarkten is 62.6%. Onder dit verkoopkanaal vallen de
gewogen totale nalevingscijfers van 2020 en 2022 significant van                          subverkoopkanalen ketensupermarkten en zelfstandige super-
elkaar verschillen. Dat betekent dat de naleving in 2022 gestegen                         markten. Bij ketensupermarkten is er bij 184 van de 290 aankoop-
is ten opzichte van de naleving in 2020.                                                  pogingen nageleefd (63.4%). Bij zelfstandige supermarkten is er bij
                                                                                          38 van de 113 aankooppogingen nageleefd (33.6%). De gewogen
Voor de verkoop van tabak was het nalevingscijfer in 2015 27.4%1 .                        naleving van het overkoepelende verkoopkanaal thuisbezorgkana-
In 2016 steeg het nalevingscijfer significant tot 43.1%2 en in 2020                       len is 10.0%. Onder dit verkoopkanaal vallen de subverkoopkanalen:
was het 50.2%4. In 2022 is het nalevingscijfer 63.7%. Uit de ver-                         flitsbezorgers, maaltijdbezorgdiensten, thuisbezorgende landelijke
gelijkende analyses blijkt dat het gewogen totale nalevingscijfer in                      ketens en webshops. Bij flitsbezorgers is er bij 1 van de 90 bestel-
2022 significant hoger is dan het (herberekende) gewogen totale                           lingen nageleefd (1.1%). Bij maaltijdbezorgdiensten is er bij 4 van de
nalevingscijfer in 2020. Dat betekent dat de naleving in 2022                             100 bestellingen nageleefd (4.0%). Bij thuisbezorgende landelijke
gestegen is ten opzichte van de naleving in 2020.                                         ketens is er bij 26 van de 104 bestellingen nageleefd (25.0%). Bij
                                                                                          webshops is er bij 9 van de 90 bestellingen nageleefd (10.0%).
Verandering naleving bij alcoholverkoop per verkoopkanaal tussen
2020 en 2022                                                                              Bij avondwinkels, cafetaria’s, horecagelegenheden, kiosken, borrel-
Bij slijterijen, zelfstandige slijterijen en supermarkten is de naleving                  shops, ketenslijterijen, sportkantines, ketensupermarkten, zelfstan-
van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop in 2022 significant hoger                        dige supermarkten, maaltijdbezorgdiensten, thuisbezorgende lan-
dan de naleving in 2020. Slijterijen stegen van 66.3% in 2020 naar                        delijke ketens en webshops is de naleving bij alcoholverkoop in 2022
71.0% in 2022. Zelfstandige slijterijen stegen van 26.4% in 2020                          niet veranderd ten opzichte van de naleving in 2020. Ook bij het
naar 36.4% in 2022. Supermarkten stegen van 58.1% in 2020 naar                            overkoepelende verkoopkanaal thuisbezorgkanalen is de naleving bij
62.6% in 2022.                                                                            alcoholverkoop in 2022 niet veranderd ten opzichte van 2020.
 102                   Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Conclusie Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Conclusie 103
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>Verandering naleving bij tabaksverkoop per verkoopkanaal tussen
2020 en 2022
Bij avondwinkels, supermarkten (ketensupermarkten en zelfstan-
                                                                                          REFERENTIES
dige supermarkten), tankstations en tabaksspeciaalzaken is de
naleving van de leeftijdsgrens bij tabaksverkoop in 2022 significant                  1. Alcoholwet (2021). Artikel 20, lid 1. Geraadpleegd via: https://wetten.overheid.
                                                                                      nl/BWBR0002458/2021-07-01/#Paragraaf3_Artikel20
gestegen. Avondwinkels hadden in 2020 een naleving van 43.8%
en stegen naar een naleving van 59.4% in 2022. Supermarkten                           2. Tabaks- en Rookwarenwet (2020). Artikel 8, lid 1. Geraadpleegd via: https://
hadden in 2020 een naleving van 66.6% en stegen in 2022 naar                          wetten.overheid.nl/BWBR0004302/2020-01-23#Paragraaf4
79.8%. Ketensupermarkten hadden in 2020 een naleving van
68.2% en stegen in 2022 naar 80.8%. Bij zelfstandige supermark-                       3. Schelleman-Offermans, K. & Roodbeen, R. (2015). Alcohol- & tabaksverkoop
                                                                                      aan jongeren 2015. Nijmegen: Nuchter Kenniscentrum Leeftijdsgrenzen.
ten was de naleving in 2020 25.3% en dit steeg in 2022 naar
48.3%. Tabaksspeciaalzaken hadden in 2020 een naleving van                            4. Roodbeen, R. & Schelleman-Offermans, K. (2016). Alcohol- & tabaksverkoop
48.6% en in 2022 steeg de naleving naar 58.2%. Bij tankstations                       aan jongeren 2016. Nijmegen: Nuchter Kenniscentrum Leeftijdsgrenzen.
was in 2020 een naleving gemeten van 40.8% en in 2022 steeg
dit naar 49.8%.                                                                       5. Bureau Objectief (2019). Landelijk onderzoek naar de naleving van de leef-
                                                                                      tijdsgrens bij alcoholverkoop aan minderjarigen in 2018.
Bij cafetaria’s en thuisbezorgkanalen is de naleving bij tabaksver-                   6. Bureau Objectief (2021). Landelijk onderzoek naar de naleving van de leef-
koop in 2022 niet significant veranderd ten opzichte van de nale-                     tijdsgrens bij alcoholverkoop aan minderjarigen in 2020.
ving 2020.
                                                                                      7. Rijksoverheid (2018). Nationaal Preventieakkoord. Den Haag.
                                                                                      8. Rijksoverheid (2022). Maatregelen overheid om roken te ontmoedigen.
                                                                                      Geraadpleegd via https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/roken/roken-ont-
                                                                                      moedigen
                                                                                      9. Van Hoof, J.J., Roodbeen, R.T., Krokké, J., Gosselt, J.F., & Schelleman-Offer-
                                                                                      mans, K. (2015). Alcohol sales to underage buyers in the Netherlands in 2011 and
                                                                                      2013. Journal of adolescent health, 56(4), 468-470.
 104               Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Conclusie Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Referenties          105
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>   APPENDIX A:                                                                             APPENDIX B:
ETHISCHE NORMEN MYSTERYSHOPONDERZOEK                                                    BETROUWBAARHEIDSINTERVALLEN & SIGNIFICANTIETOETSEN
                                                                                        In onderstaande tabellen wordt de naleving in 2022 per verkoop-
VERKOPERS                               MYSTERYKIDS
                                                                                        kanaal vergeleken met de naleving in 2020 voor alcoholverkoop
                                                                                        en tabaksverkoop. Naast het nalevingspercentage wordt steeds het
•D
  e namen van verkopers                •V  an alle deelnemende mysterykids is
 en de namen van specifieke                schriftelijk toestemming verkregen van       95%-betrouwbaarheidsinterval berekend. Om te bepalen of een
 locaties waar zij werkzaam                ouders/verzorgers (wettelijke voogd)         verschil tussen nalevingscijfers berust op toeval of op een werkelijk
 zijn blijven anoniem;                     voor deelname;
                                                                                        verschil, kan gekeken worden naar de mate van overlap tussen de
•D
  e data en tijdstippen                •D  e namen van mysterykids blijven            betrouwbaarheidsintervallen (BI’s). Er mag van een significant verschil
 waarop aankooppogingen                    anoniem;
 zijn uitgevoerd worden niet                                                            gesproken worden als de BI’s elkaar niet overlappen.
 gecommuniceerd met de                  • Tijdens aankooppogingen zijn altijd
 opdrachtgever. Aankoop­                   volwassen en ervaren auditoren aan­wezig
 pogingen zijn niet herleid­-              (zij hebben geen interactie tijdens de       Als de twee BI’s wel overlappen, is er meer informatie nodig om een
 baar tot individuen;                      aankooppoging) om mysterykids te             conclusie te trekken. In dat geval wordt het 95%-BI om het verschil
                                           begeleiden, te beschermen en te
•O
  p basis van onderzoeks­                 corrigeren wanneer wordt afgeweken           tussen nalevingscijfer A en nalevingscijfer B berekend. Als dit 95%-BI
 resultaten zijn sancties niet             van protocol;                                de waarde 0% bevat, kan geconcludeerd worden dat de twee nale-
 toegestaan;
                                        • De mysterykids begaan géén strafbaar         vingscijfers niet significant verschillen. Bevat het BI niet de waarde
•A
  lle auditoren informeren                feit tijdens hun werkzaamheden, de           0%, dan verschillen de nalevingscijfers wel significant van elkaar. Ook
 actieve gemeentelijke hand-               alcoholproducten worden direct bij het
 havers wanneer zij op basis               verlaten van de locatie door de auditor      voor het 95%-BI om een verschil geldt: hoe kleiner het interval, hoe
 van een aankooppoging                     overgenomen of worden onaangeroerd           preciezer de schatting van het werkelijke verschil in naleving. Daar-
 een verkoper willen                       op de bar achter­gelaten;
 sanctioneren.                                                                          naast geldt dat het interval steeds kleiner wordt bij een groter aantal
                                        •A  lle mysterykids zijn altijd in de moge-    aankooppogingen.
                                           lijkheid om aankooppogingen te weige-
                                           ren of een onderzoeksdag af te breken;
                                                                                        Tabel 7. Betrouwbaarheidsintervallen alcoholverkoop 2020 en 2022
                                        •A  lle mysterykids ontvangen bij aan-
                                           melding informatie, waarin zij worden
                                           gewezen op de nadelige gevolgen van
                                           vroegtijdige consumptie van leeftijds­                                     2020              2022        VERSCHIL        UITKOMST
                                           gebonden producten, aanvullend hieraan
                                           worden de mysterykids voor, tijdens en       Gewogen totale               38.0%              39.4%                         Significant
                                           na een onderzoekroute gecoacht en            nalevingscijfer           (37.3% - 38.6%)   (38.7% - 40.0%)                  verschillend
                                           begeleid door de auditor;
                                        •A  lle ingenomen leeftijdsgebonden                                          41.0%             46.9%           5.9%        Niet significant
                                                                                        Avondwinkels                                                                 verschillend
                                           producten worden collectief vernietigd.                                (31.9% - 50.8%)   (37.2% - 56.8%) (-8.0% - 19.8%)
106                   Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix                       107
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>                            29.8%                24.8%              -5.0%        Niet significant   • Thuis-
Cafetaria’s
                       (24.8% - 35.4%)      (20.1% - 30.2%)     (-12.3% - 2.3%)   verschillend          bezorgende              26.4%              25.0%              -1.4%        Niet significant
                                                                                                        landelijke          (18.4% - 36.3%)     (17.7% - 34.1%) (-13.7% - 10.9%)    verschillend
Horeca-                     29.0%                23.7%              -5.3%                               ketens
                                                                                 Niet significant
gelegenheden           (23.2% - 35.6%)       (19.0% - 29.1%)    (-13.4% - 2.8%)   verschillend
                                                                                                                                 8.8%               10.0%             1.2%         Niet significant
                                                                                                    Webshops                                                                        verschillend
                                                                                                                             (4.5% - 16.4%)      (5.4% - 17.9%)  (-7.3% - 9.7%)
                            43.5%                40.4%               -3.1%       Niet significant
NS kiosken                                                                        verschillend
                        (33.5% - 54.1%)    (30.9% - 50.8%)      (-17.7% - 11.6%)
                            66.3%                71.0%                             Significant    Tabel 8. Betrouwbaarheidsintervallen tabaksverkoop 2020 en 2022
Slijterijen                                                                       verschillend
                       (64.3% - 68.2%)      (69.2% - 72.7%)
                            77.3%                77.0%              -0.3%        Niet significant
  • Borrelshops                                                                 verschillend                                   2020                2022         VERSCHIL         UITKOMST
                        (71.3% - 82.3%)      (71.4% - 81.7%)     (-7.9% - 7.2%)
                             81.1%               84.0%               2.9%        Niet significant Gewogen totale                55.2%               63.7%                            Significant
  • Ketenslijterijen                                                            verschillend    nalevingscijfer           (54.2% - 56.2%)    (62.7% - 64.8%)                      verschillend
                        (75.1% - 86.0%)    (78.4% - 88.4%)     (-4.5% - 10.3%)
  • Zelfstandige          26.4%                36.4%              10.0%          Significant    Avondwinkels                   43.8%              59.4%             15.6%          Significant
                                                                                  verschillend                              (34.7% - 53.4%)    (49.4% - 68.7%)    (1.9% - 29.2%)    verschillend
      slijterijen      (20.8% - 32.9%)     (29.8% - 43.6%)      (0.8% - 19.3%)
                            23.9%                28.8%               4.9%        Niet significant Cafetaria’s                   40.2%               39.4%             -0.8%        Niet significant
Sportkantines                                                                     verschillend                              (34.2% - 46.5%)    (30.4% - 49.0%)   (-12.0% - 10.5%)    verschillend
                       (18.2% - 30.7%)     (23.7% - 34.5%)     (-3.5% - 13.2%)
                            58.1%                62.6%                             Significant    Supermarkten                   66.6%              79.8%                            Significant
Supermarkten                                                                      verschillend                              (65.2% - 67.9%)     (78.5% - 81.1%)                     verschillend
                        (56.7% - 59.5%)     (61.4% - 63.9%)
  • Keten-                59.3%                63.4%               4.1%        Niet significant   • Keten-                  68.2%               80.8%                            Significant
                                                                                                       supermarkten         (62.3% - 73.6%)    (75.6% - 85.2%)                      verschillend
      supermarkten      (53.6% - 64.7%)    (57.8% - 68.8%)     (-3.7% - 12.0%)    verschillend
  • Zelfstandige          27.9%                33.6%               5.7%        Niet significant   • Zelfstandige              25.3%              48.3%                            Significant
      supermarkten      (20.4% - 36.9%)     (25.6% - 42.7%)     (-6.3% - 17.8%)   verschillend         supermarkten          (17.7% - 34.6%)  (38.2% - 58.5%)                       verschillend
Thuisbezorg-                                                                                      Tabaksspeciaal-                48.6%              58.2%              9.6%          Significant
kanalen                      12.4%               13.0%               0.6%        Niet significant
                                                                                                  zaken                     (42.4% - 54.8%)    (51.9% - 64.3%)    (0.8% - 18.5%)    verschillend
(excl. flitsbezorgers)   (12.2% - 12.7%)     (12.7% - 13.3%)     (-4.9% - 6.1%)   verschillend
                                                                                                  Tankstations                  40.8%               49.8%              9.0%          Significant
                                                                                                                            (34.8% - 47.1%)    (43.5% - 56.1%)    (0.2% - 17.8%)    verschillend
  • Maaltijd-
                             2.2%                 4.0%               1.8%        Niet significant Thuisbezorg-                   11.2%              18.6%              7.4%        Niet significant
      bezorg-                                                                     verschillend
      diensten
                          (0.6% - 7.5%)       (1.6% - 9.8%)      (-3.1% - 6.7%)                   kanalen                     (6.2% - 19.5%)    (11.8% - 28.1%)    (-3.1% - 17.9%)   verschillend
 108                     Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix        Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix                            109
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>                                                                                      tussen welke waarden het werkelijke nalevingscijfer van de gehele
   APPENDIX C: BEGRIPPENLIJST                                                         populatie zal liggen. Een 95%-betrouwbaarheidsinterval geeft aan
                                                                                      dat als een meting 100 keer herhaald wordt, de gemeten waarde 95
In onderstaande begrippenlijst staan de termen uitgelegd in con-                      maal binnen dit interval zal liggen.
text van dit nalevingsonderzoek.
                                                                                      Borrelshops | Aan een ketensupermarkt gekoppelde winkellocatie,
Aselecte steekproef | Een steekproef waarbij iedere locatie uit                       zonder eigen ingang, met een vergunning voor het uitoefenen van
de populatie dezelfde kans heeft om in de steekproef terecht te                       het slijtersbedrijf. Verschil met de ketenslijterij is dat de borrelshops
komen.                                                                                en supermarkt als één locatie onder dezelfde bedrijfsnaam ope-
                                                                                      reren.
Auditor | Getrainde veldwerker die de mysterykids begeleidt tijdens
de aankooppogingen van het nalevingsonderzoek leeftijdsgrens                          Cafetaria’s | Cafetaria’s zijn eetgelegenheden die enkel alcoholi-
(zie ook ‘mysterykid’).                                                               sche dranken mogen verkopen voor gebruik elders dan ter plaatse
                                                                                      (niet-Alcoholwet-vergunde locaties). Voorbeelden: snackbar, grill-
Avondwinkels | Avondwinkels zijn winkels die een ontheffing voor                      room.
de winkeltijdenwet hebben en daarom tijdens de avonduren geo-
pend zijn. Het gaat hier om avondwinkels die zwak-alcoholhou-                         Flitsbezorgers | Een flitsbezorger is een online-supermarkt met
dende dranken als bijproduct verkopen, en niet om avondwinkels                        bezorgdienst waarbij boodschappen binnen een kort tijdsbestek
met een slijterijvergunning.                                                          worden bezorgd.
Bemenste kassa | Kassa waar de betaling plaatsvindt onder bege-                       Gewogen totale nalevingscijfer | Een totaal gemiddelde van de
leiding van een kassamedewerker. Dus ook als de klant tijdens het                     nalevingscijfers waarbij rekening gehouden wordt met de ‘gewich-
winkelen de producten heeft gescand met een zelfscanner, maar                         ten’ van de percentages; niet elk nalevingscijfer telt even zwaar mee,
deze zelfscanner bij het afrekenen overhandigt aan een kassame-                       omdat de populaties van de verkoopkanalen verschillen in grootte.
dewerker.
                                                                                      Horecagelegenheden | HORECA refereert aan HOtels, REstaurants,
Betrouwbaarheidsniveau | De mate waarin het gevonden nale-                            CAfés en soortgelijke instellingen die een Alcoholwet-vergunning
vingscijfer onafhankelijk is van toeval. Bij een betrouwbaarheid van                  hebben om alcohol te verkopen voor nuttiging ter plaatse.
bijvoorbeeld 90%, kan je met 90% zekerheid zeggen dat het nale-
vingscijfer in de steekproef overeenkomt met de naleving van de                       Hulpmiddel | Verkopers kunnen een hulpmiddel gebruiken bij het
gehele populatie.                                                                     controleren van de leeftijd op een legitimatiebewijs. Voorbeelden
                                                                                      hiervan zijn: het intoetsen van de leeftijd in een kassasysteem, een
Betrouwbaarheidsinterval | Het betrouwbaarheidsinterval geeft aan                     ID-scanner die de leeftijd op de legitimatie uitleest of een kalender
 110                Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix     111
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>die voor elke datum de uiterste geboortedatum van de leeftijds-                       houdend product wordt gescand, dient een medewerker langs te
grens aangeeft.                                                                       komen om het identiteitsbewijs te controleren.
Interventies | De handelingen die een verkoper kan toepassen in                       Populatie | Alle verkooppunten van alcohol of tabak waarover je
het proces van de leeftijdscontrole: leeftijd vragen, ID vragen en                    een conclusie wilt trekken. In dit onderzoek vormt ieder verkoopka-
een hulpmiddel gebruiken.                                                             naal een aparte populatie.
Ketenslijterijen | De winkellocatie is onderdeel van een ketenbedrijf,                Populatiegrootte (N) | Het totaal aantal gelegenheden of locaties
heeft een eigen ingang en heeft een vergunning voor het uitoefe-                      van een verkoopkanaal in Nederland, bijvoorbeeld het totaal aantal
nen van het slijtersbedrijf.                                                          drankverstrekkende cafetaria’s of het totaal aantal ketensupermark-
                                                                                      ten.
Ketensupermarkten | De winkellocatie is onderdeel van een keten-
bedrijf. Dit betreft enkel de supermarkten die ook daadwerkelijk                      Representatief onderzoek | Onderzoek waarbij de resultaten een
alcoholische dranken verkopen.                                                        betrouwbare afspiegeling zijn voor de gehele populatie.
Maaltijdbezorgdiensten | Eetgelegenheden die via thuisbezorg-                         Significantie | Een significant verschil houdt in dat het onwaar-
websites maaltijden en/of (alcoholische) dranken en/of tabak                          schijnlijk is dat het gevonden verschil op toeval berust.
bezorgen op een locatie naar wens.
                                                                                      Slijterijen | Gelegenheden met een vergunning voor het uitoefenen
Mysterykid | Een 16- of 17-jarige die een aankooppoging doet voor                     van het slijtersbedrijf. Ze verkopen alcoholhoudende drank voor
alcohol of tabak in het kader van het nalevingsonderzoek leeftijds-                   gebruik elders dan ter plaatse.
grens.
                                                                                      Sportkantines | Onder sportkantines worden enkel de kantines
Nalevingscijfer | Het percentage van het aantal aankooppogingen                       behorende bij een sportvereniging bedoeld. Overige paracommer-
waarbij de wettelijke leeftijdsgrens bij alcohol- of tabaksverkoop is                 ciële instellingen (zoals buurthuizen) horen hier expliciet niet bij.
nageleefd.
                                                                                      Steekproefgrootte (n) | Het aantal te onderzoeken locaties binnen
NS kiosken | Winkel op een treinstation waarin een verkoper een                       een populatie.
assortiment aan eten en drinken (o.a. alcohol) en iets te doen voor
onderweg verkoopt.                                                                    Supermarkten | Supermarkten kunnen zowel ketenbedrijven als
                                                                                      zelfstandige supermarkten zijn. Dit betreft enkel de supermarkten
Onbemenste kassa | Kassa waar de betaling doorgaans plaatsvindt                       die ook daadwerkelijk alcoholische dranken verkopen.
zonder begeleiding van een medewerker. Pas als een alcohol-
 112                Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix   113
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>                                                                                         ‘ER MAG VAN EEN
Tabaksspeciaalzaken | Een winkel of een onderdeel daarvan, met
een afsluitbare eigen toegang, waarin een totaal assortiment aan
tabaksproducten of voor roken bestemde kruidenproducten van
ten minste 90 merken versies of elektronische dampwaar van ten
minste 90 merken versies aanwezig is.                                                                               SIGNIFICANT
Tankstations | Een pompstation waar gemotoriseerde voertui-
gen brandstation kunnen bijvullen. Naast de primaire verkoop van
                                                                                                                                  VERSCHIL
brandstof wordt ook tabak verkocht.
Thuisbezorgende landelijke ketens | Een ketensupermarkt of
                                                                                                                     GESPROKEN
ketenslijterij die hun producten, waaronder alcoholische producten,
bezorgen op een locatie naar wens.
                                                                                            WORDEN ALS DE
Thuisbezorgkanalen | De alcohol of tabak wordt niet gekocht door
een fysiek verkooppunt te betreden, maar vindt plaats via bezorging.
                                                                                             BETROUWBAAR-
Webshops | Een webwinkel, speciaal ingericht op het verkopen van                       HEIDSINTERVALLEN
                                                                                                                 ELKAAR NIET
producten via het internet, die alcoholische producten levert op een
locatie naar wens.
Weegfactor | Een getal dat aangeeft hoe zwaar het nalevingsper-
centage van een verkoopkanaal meetelt ten opzichte van het nale-
vingspercentage van een ander verkoopkanaal.
                                                                                                            OVERLAPPEN.’
Zelfstandige slijterijen | Zelfstandige slijterijen maken geen onder-
deel uitmaken van een ketenbedrijf, hebben een vergunning voor
het uitoefenen van het slijtersbedrijf en verkopen ook daadwerkelijk
alcoholhoudende dranken.
Zelfstandige supermarkten | Zelfstandige supermarkten betreffen
supermarkten die geen onderdeel uitmaken van een ketenbedrijf
en die ook daadwerkelijk zwak-alcoholhoudende dranken verkopen.
 114                 Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix  Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix 115
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>                                                            BUREAU OBJECTIEF
                                                                Toernooiveld 300
                                                              6525 EC Nijmegen
                                                                      024 848 1111
                                                          info@bureauobjectief.nl
                                                           www.bureauobjectief.nl
                             © Bureau Objectief, Nijmegen, augustus 2022
116 Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>