<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Beleidsbegroting 2023
Inclusief Meerjarenraming 2023-2026
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre> Inhoud
1. Programma’s
Beschermen
Bevorderen
Bewaken
Jeugd
Additioneel
                                    2. Paragrafen
                                    Bedrijfsvoering
                                    Weerstandsvermogen en risicobeheersing
                                    Financiering
3. Jaarrekening
Begroting 2023
Meerjarenraming 2023 - 2026
Gemeentelijke bijdragen 2023 - 2026
Reserves en voorzieningen 2023-2026
Incidentele baten en lasten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inleiding                                                                                                                05
Voor u ligt de beleidsbegroting GGD Drenthe 2023, inclusief meerjarenraming 2023 - 2026. Hierin beschrijven wij onze
beleidsvoornemens en ambities voor 2023 e.v.
Deze beleidsbegroting is de eerste begroting die tot stand gekomen is op basis van de nieuwe werkwijze in het samenspel
tussen gemeenten en GR’en, zoals vastgelegd in het document ‘Samenwerken voor Drenthe’. Dit houdt onder meer in dat aan
deze begroting geen kaderbrief meer vooraf is gegaan, maar dat door middel van voorjaarsoverleggen met gemeenteraden, begin
2022, input is opgehaald die bijgedragen heeft aan de totstandkoming van deze begroting. Op deze wijze is een belangrijke stap
gemaakt in het streven om gemeenteraden meer aan de voorkant te betrekken bij het beleid van GGD Drenthe.
De beleidsvoornemens in deze begroting zijn voornamelijk gebaseerd op de ‘lessons learned’ tijdens de COVID-19 pandemie.
Duidelijk is geworden dat versterking en intensivering van onze inzet op ‘publieke gezondheid’ dringend noodzakelijk is. Ook
is de behoefte aan actuele, samenhangende en betrouwbare data sterk toegenomen. Daarom willen wij een impuls geven aan
datagestuurd werken. Verder bereiden wij ons voor op de implementatie van de Omgevingswet en zetten we in op het versterken
van het beleid op het gebied van de sociale veiligheid.
Duidelijk is dat de opgaven waarvoor wij staan niet binnen het huidige budget kunnen worden opgevangen. Daartoe zijn in deze
begroting op een aantal terreinen intensiveringen opgenomen.
Ook in 2023 kunt u er op vertrouwen dat GGD Drenthe zich maximaal inzet voor de bevordering van gezondheid en sociale
veiligheid van de Drentse burgers.
Namens het algemeen bestuur
Raymond Wanders			                           Hans Kox
Voorzitter			                                Secretaris
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Programma Beschermen                                                                                                                                4
1.1 Programma Beschermen
Infectieziektebestrijding
GGD Drenthe zet zich in voor het voorkómen, opsporen en bestrijden van infectieziekten.
Wat willen we bereiken?
•   Een toekomstbestendige infectieziektebestrijding.
•   Er wordt vol ingezet op preventie zodat gezondheidsschade door infectieziekten wordt beperkt.
•   Er wordt ingezet op infectiepreventie, de rol van de deskundige infectiepreventie is hierin belangrijk en deze rol is geborgd en samen met
    ketenpartners wordt stevig ingezet op infectiepreventie.
•   Het GGD vaccinatiecentrum is operationeel ten behoeve van de Drentse inwoners. Hier kunnen burgers en instellingen terecht voor informatie over
    vaccinaties en wordt de toediening van vaccinaties ter bescherming tegen infectieziekten gecoördineerd.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
We continueren het MRSA/BRMO-informatiepunt. Indien een initiatief vanuit het ABR Zorgnetwerk om te komen tot een intensievere samenwerking
in de infectiepreventie of zelfs tot een Noord-Nederlands Centrum voor Infectiepreventie buiten het ziekenhuis wordt geëffectueerd, zal GGD Drenthe
daar actief in participeren. De activiteiten van het ABR Zorgnetwerk worden actief ondersteund en de GGD’en houden hierin hun centrale rol.
Daarnaast participeert de GGD ook actief in alle andere regionale en landelijke netwerken en verbanden. Activiteiten zij gericht op het bevorderen
van de deskundigheid rondom infectiepreventie in zorg en onderwijs en overige ketenpartners. De deskundigen infectiepreventie vervullen daarin een
belangrijke rol.
                                                                                 Begroot 2023       Begroot 2022        Begroot 2021    Realisatie 2021
 Aangiften meldingsplichtige ziekten (art.26)                                              90                  90                 90                114
 Individuele meldingsplichtige infectieziekten                                          1.110               1.110              1.110                626
 Totaal aantal meldingen infectieziekten                                                1.200               1.200              1.200                740
 Aantal oefeningen draaiboeken outbreaks                                                    2                   2                  2                  0
 Aantal openbare gezondheidszorg-diagnostieken                                             30                  30                 30                  7
 Aantal besmettingen met hepatitis A per 10.000 inwoners                                  0,1                 0,1                0,1                0.1
 Aantal georganiseerde groepsvoorlichtingen gericht op infectiepreventie                   20                  20                 20                 21
Seksuele gezondheid
De GGD zet zich in voor een goede seksuele gezondheid van de Drentse inwoners. De GGD’en van Drenthe,
Friesland en Groningen werken samen in het Centrum Seksuele Gezondheid Noord-Nederland We richten ons
vooral op groepen met een verhoogd risico: jongeren, migranten, sekswerkers, lesbische vrouwen/homoseksuele
mannen/biseksuelen/transgenders (LHBT) en mannen die seks hebben met mannen. We houden spreekuren en
geven voorlichting.
Wat willen we bereiken?
•   In samenwerking met Sense Noord-Nederland, bevorderen we de seksuele gezondheid van de inwoners van Drenthe.
•   We gaan door op de ingezette lijn, door ons specifiek te richten op de thema’s seksueel grensoverschrijdend gedrag en de doorgaande lijn seksuele
    ontwikkeling voor de jeugd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Programma Beschermen                                                                                                                               5
Wat gaan we daarvoor doen?
Preventie en behandeling van seksueel overdraagbare aandoeningen
We zetten in op uitbreiding van collectieve preventie activiteiten. We geven voorlichting, trainingen en publieksinformatie daarnaast zetten we ook in
op individuele preventie en behandeling, via spreekuren en testfaciliteiten. Denk hierbij o.a. aan Prep spreekuren voor mannen die seks hebben met
mannen. In 2023 wordt meer ingezet op de collectieve preventie. Individuele preventie blijft gericht op de risicogroepen jongeren, mannen die seks
hebben met mannen (MSM), migranten, sekswerkers en LHBT.
Gezond seksueel gedrag van kinderen en jongeren
Binnen de voorlichtingen over seksualiteit op scholen blijven we aandacht besteden aan een respectvolle omgang met elkaar en seksueel
grensoverschrijdend gedrag. Samen met de jeugdgezondheidszorg en binnen de Gezonde School methodiek besteden we aandacht aan het
bespreekbaar maken van de seksuele ontwikkeling vanaf de vroege jeugd.
                                                                          Begroot 2023          Begroot 2022        Begroot 2021       Realisatie 2021
 Seksuele gezondheid
 Activiteiten/campagnes onder jongeren                                              12                    12                  14                    13
 Activiteiten onder migranten                                                       30                    30                  30                    12
 Activiteiten onder LHBT                                                            45                    45                  45                    25
 Activiteiten t.b.v. prostituees                                                    45                    45                  45                    45
 Bijscholing aan professionals                                                       8                     8                   8                     1
 SENSE
 Aantal Soa consulten                                                              850                   850                 900                   279
 Vindpercentage Soa                                                                 17                   17%                 17%                   84%
 Aantal gevonden Soa                                                               145                   145                 155                   235
 Aantal consulten (Sense)                                                           75                    75                 100                     5
 Aantal Hepatitis B vaccinaties voor risicogroepen                                 120                   120                 120                    14
Crises, rampen en incidenten
De GGD geeft in Drenthe invulling aan de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) en is
verantwoordelijk voor publieke gezondheidszorg tijdens rampen en crises.
      GHOR
      De Directeur Publieke Gezondheid (DPG) geeft leiding aan de GGD en aan de GHOR. Dit is een wettelijke verankerde taak. De GHOR werkt
      onder verantwoordelijkheid van het bestuur van de Veiligheidsregio Drenthe (VRD). De DPG legt rechtstreeks verantwoording af aan het
      bestuur van de VRD over de GHOR-taken
Publieke gezondheidszorg tijdens rampen en crises
Wat willen we bereiken?
•    Uitvoeren van een in 2022 te ontwikkelen plan voor de doorontwikkeling en verdere professionalisering van de crisisorganisatie.
•    Verbreding van de focus op cybercrime, klimaatproblematiek en Omgevingswet.
•    Ontwikkelen van meer datagedreven werken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Programma Beschermen                                                                                                                                6
Wat gaan we daarvoor doen?
We geven uitvoering aan het in 2022 te ontwikkelen plan voor een vernieuwde crisisorganisatie. Hierbij zal gebruik worden gemaakt van de
uitkomsten van de evaluatie Wet Veiligheidsregio’s. Er zal ingezet worden op een betere integratie van de GHOR in de crisisorganisatie van de
Veiligheidsregio Drenthe. Ook zal de crisisorganisatie beter toegerust zijn om in te spelen op een bredere variëteit aan crises. Dat wil zeggen: naast
de ‘hardere’ vormen van crisis ook de maatschappelijke crises waarbij sprake is van een meer multidimensionele benadering. Daarnaast willen we in
interne crisisorganisatie efficiënter inrichten. In dat kader zoeken we ook een intensivering van de samenwerking op 3-noord. Ten behoeve van meer
datagedreven werken zetten we in op het aantrekken van specialistische kennis op dit gebied en het ontwikkelen van een informatie-hub.
Technische Hygiënezorg
Technische Hygiënezorg (THZ) houdt toezicht op de kinderopvang door inspecties en voorlichting. Daarmee
wordt de veiligheid, hygiëne en gezondheid bevorderd. Daarnaast worden tatoeage- en piercingshops
geïnspecteerd.
Wat willen we bereiken?
•    We dragen bij aan de bevordering van de veiligheid, hygiëne en gezondheid bij kinderopvanglocaties. THZ stemt af met de teams
     infectieziektebestrijding en milieu en gezondheid.
•    Wij schrijven inspectierapporten met goede kwaliteit en volgens de landelijke richtlijn. Daarop kunnen gemeenten hun handhavingstaak rond de
     kwaliteit van de kinderopvang baseren.
•    We informeren gemeenten over ontwikkelingen en trends in het naleven van de Wet Kinderopvang op kindercentra.
•    We dragen bij aan infectiepreventie door hygiëne-inspecties uit te voeren bij de tatoeage-en piercingshops. Op basis van deze audits worden er
     vergunningen verleend aan de shops.
Wat gaan we daarvoor doen?
Inspecties kinderopvang
We voeren inspecties uit op alle kinderopvangcentra in de gemeenten. Elke geregistreerde locatie krijgt een inspectiebezoek. Het gaat hierbij om
kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang, gastouderbureaus.
       Flexibele inspectieactiviteit
       Sinds de start van risicogestuurd werken in 2012, “meer waar nodig en minder waar het kan”, is er een vaste set items wat getoetst wordt
       bij een locatie met weinig risico’s, de zogenaamde groene risico profielen. Houders weten op welke items hun locatie wordt getoetst. Met
       de invoering van de flexibele inspectieactiviteit wordt deze vaste set minimaal te toetsen onderwerpen losgelaten. Er ligt wel een klein
       aantal onderwerpen vast: pedagogische kwaliteit, VOG en personenregister (PRK) en indien van toepassing voorschoolse educatie.
       Het doel is een verhoging van de kwaliteit van de kinderopvang. Door het verbreden van de set geïnspecteerde items, ruimte te
       bieden voor lokaal maatwerk en het verminderen van de voorspelbaarheid wordt dit doel bereikt. Team THZ werkt nauw samen met
       de 12 gemeenten in Drenthe voor het opstellen van een beleidskader. Het jaar 2022 is een overgangsjaar en in 2023 wordt het
       geïmplementeerd. Landelijk zijn er pilots uitgevoerd, deze bevindingen zijn meegenomen in het opstellen van de richtlijnen.
We hebben daarbij inzicht in de kwaliteit van de kinderopvang door de uitvoering van inspecties op basis van de Wet kinderopvang. Het gaat hierbij
om veiligheid, gezondheid, pedagogische kwaliteit, kwaliteit van het personeel en de werkwijze op de kinderopvanggroepen. We blijven in gesprek
met houders en kunnen onze bevindingen goed onderbouwen. De toezichthouders hebben een onafhankelijke rol en houden daarin ook rekening met
het beleid van de gemeenten. De inspecties bij geregistreerde gastouders vinden plaats via een steekproef.
       Intensivering steekproeven gastouderopvang
       Met ingang van 1 januari 2022 wordt er structureel € 6,4 miljoen toegevoegd aan de algemene uitkering van het gemeentefonds. Hoewel
       deze middelen niet geoormerkt zijn, is dit bedoeld voor een intensivering van het toezicht op de gastouderopvang.
       Op dit moment is een intensivering nog niet wettelijk verplicht en gemeentes geven aan hoeveel procent van de gastouder zij bovenop de
       nu wettelijk verplichte 5% bezocht willen hebben van de extra middelen. Wij zetten daar toezichthouders op in.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Programma Beschermen                                                                                                                                 7
Dienstverlening en samenwerking
De inspecteurs zijn voldoende opgeleid en beschikbaar om alle inspecties goed uit te voeren. We gebruiken het systeem Gemeenschappelijke
Inspectie Ruimte (GIR), waar ook de gemeenten mee werken. We signaleren trends en ontwikkelingen in de naleving van de Wet kinderopvang. We
stellen deze informatie beschikbaar aan gemeenten en adviseren hen hierover. We werken samen met handhaving en toezicht van de gemeente,
door in gesprek te gaan met de ambtenaren kinderopvang. Zo houden we elkaar op de hoogte van de ontwikkelingen in de kinderopvang. Het gaat
hierbij om zowel landelijke als regionale ontwikkelingen (zie ook kader Flexibele inspectieactiviteit).
Uniformiteit
Uniformiteit in beoordelen en rapporteren is belangrijk voor een objectief inspectierapport. Tegelijkertijd realiseren we ons dat een inspectiebezoek
altijd een momentopname is. De situatie tijdens het bezoek kan beïnvloed worden door meerdere factoren. We blijven inzetten op uniformiteit door
de landelijke richtlijnen te volgen. Intern werken we met intercollegiale toetsing waarin casuïstiekbespreking centraal staat.
                                                                          Begroot 2023          Begroot 2022          Begroot 2021       Realisatie 2021
 Reguliere inspecties
 Inspecties KDV/BSO/GOB                                                             657                   670                  656                   540
 Gastouders nieuw en steekproef 5%                                                  240                   247                  251                   166
 Totaal regulier                                                                    897                   917                  907                   706
 Onvoorzien inspecties
 KDV, BSO/GOB nieuw (OVR + ONR)                                                     140                   150                  141                    64
 KDV, BSO/GOB/GO nader onderzoek of herstelaanbod                                   200                   158                  157                   129
 KDV, BSO/GOB/GO inspectie incidenteel                                              120                   115                  124                    87
 GO ophoging steekproef > 5%                                                        250                   166                  166                    91
 Totaal onvoorzien                                                                  710                   589                  588                   371
 Aantal inspecties Tattoo & piercing                                                 50                    50                   50                    54
 Totaal                                                                           1.657                 1.556                1.545                 1.131
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Programma Beschermen                                                                                                                              8
Milieu en Gezondheid
Team Milieu en Gezondheid van de GGD biedt voorlichting en advies over het effect van het binnen- en
buitenmilieu op de gezondheid. We adviseren over gezondheidsbescherming t.a.v. milieuthema’s waar
gezondheidsrisico’s te verwachten zijn. Denk aan thema’s als luchtkwaliteit, geluid, geur, bodem, straling,
kwaliteit binnenmilieu, klimaatverandering, energietransitie en meer. Gezondheidsrisico’s omvat ook
ongerustheid, hinder en/of overlast. De GGD adviseert gemeenten daarnaast over de manier waarop de
leefomgeving kan bijdragen aan gezondheid.
We adviseren binnen de crisisorganisatie ook over het effect van schadelijke stoffen op de gezondheid bij
incidenten met gevaarlijke stoffen vanuit de functie als GAGS (gezondheidskundig adviseur gevaarlijke stoffen)
vanuit een noordelijke GAGS poule.
Wat willen we bereiken?
•   We zijn bij alle twaalf gemeenten betrokken als deskundige partner bij de ontwikkeling en advisering van de omgevingsvisie en omgevingsplannen
    en nemen hierin actief deel.
•    We zijn als partner aangehaakt bij vergunningverlening van initiatieven met effecten op de gezondheid.
•   We adviseren over de gevolgen van de energietransitie voor de gezondheid.
•   We zetten in op een poule van Gezondheidskundig Adviseurs Gevaarlijke Stoffen (GAGS) vanuit een grotere regio dan Noord-Nederland vanwege
    een tekort aan opgeleide functionarissen.
Wat gaan we hiervoor doen:
Gezonde leefomgeving
Het creëren van een gezonde leefomgeving is een krachtige manier om gezondheidsproblemen te voorkomen en gezondheidsverschillen te verkleinen.
De Omgevingswet biedt veel kansen om de leefomgeving gezonder in te richten. Met de twaalf gemeenten in Drenthe en in nauwe samenwerking
met de Veiligheidsregio en de Regionale Uitvoeringsdienst ontwikkelt de GGD zich als adviseur van gemeenten bij het opstellen van omgevingsvisies,
omgevingsplannen en (op termijn) vergunningverlening bij grotere bouwplannen. GGD Drenthe is actief lid van het Omgevingsplatform Drenthe (OPD).
De GGD stelt zich daarbij als doel dat met de inrichting van leefomgeving van inwoners van Drenthe de gezondheid wordt beschermd en in positieve zin
beïnvloed kan worden. Door vroegtijdig betrokken te zijn bij plannen die de leefomgeving veranderen kan de GGD door het inbrengen van unieke expertise
behulpzaam zijn bij het in beeld brengen van consequenties van verandering van de leefomgeving en het adviseren over de leefomgeving in relatie tot de
gezondheid van de inwoners van Drenthe. We werken samen binnen regionale netwerken, met andere GGD’en en kennisinstituten zoals het RIVM.
De kansen van een gezonde leefomgeving worden steeds meer gezien. Adviesvragen aan de GGD nemen toe in aantal en in complexiteit. Om de
Drentse gemeenten optimaal te kunnen ondersteunen bij de implementatie en uitvoering van de Omgevingswet zal ten opzichte van de huidige
personele capaciteit een financiële impuls noodzakelijk zijn.
Gezondheidskundig Adviseurs Gevaarlijke Stoffen
De GAGS kan bij crises en rampen worden ingezet. Ook doet de GAGS mee aan oefeningen en informeert onze ketenpartners over de rol en meerwaarde
van de GAGS bij crises en rampen. We vinden het belangrijk om 24/7 bereikbaarheid en beschikbaarheid blijvend kunnen garanderen. Daarom
zoeken we verbinding in Noord Nederland en andere regio’s om gezamenlijk invulling te geven aan de GAGS poule. Deze verbinding is goed voor de
beschikbaarheid maar ook om een goed en gedegen kennis- leernetwerk op te bouwen.
Inmiddels zijn er ook weer nieuwe GAGS functionarissen in Noord Nederlands verband opgeleid en in opleiding.
Behandelen van meldingen en klachten
Inwoners van Drenthe kunnen bij ons terecht met vragen, meldingen of klachten over het effect van het binnen- of buitenmilieu op de gezondheid.
Dat geldt ook voor gemeenten en provincie. Bij (risico op) blootstelling aan gevaarlijke stoffen bij incidenten wordt de gezondheidskundig adviseur
gevaarlijke stoffen (GAGS) ingezet.
                                                                          Begroot 2023         Begroot 2022         Begroot 2021      Realisatie 2021
 Aantal meldingen/klachten                                                         170                   170                 180                  111
 ·       Binnenmilieu                                                               65                    65                  65                   36
 Aantal beleidsadviezen                                                             50                    50                  25                   37
 Aantal GAGS inzetten in Drenthe                                                    30                    30                  26                   43
 Aantal gemeenten waarin M&G actief is i.h.k.v. de Omgevingswet                     12                    12                  12                   12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Programma Beschermen                                                                                                                                9
Openbare Geestelijke Gezondheidszorg, Vangnet & Advies
Met de vangnetfunctie van de GGD worden gezondheidsrisico’s beperkt voor mensen die in een ongezonde
situatie leven en daarbij anderen soms overlast bezorgen, bijvoorbeeld door vervuiling, hoarding, problemen met
aantallen huisdieren of ongedierte.
Wat willen we bereiken?
•    Problemen van woningvervuiling en verwaarlozing oplossen waardoor kwaliteit van leven wordt verbeterd, overlast wordt bestreden en reguliere
     hulpverlening verder kan.
Wat gaan we daarvoor doen?
We ondersteunen en adviseren hulpverleners en hun cliënten bij problemen op het gebied van woningvervuiling, verwaarlozing, hoarding, grote
aantallen huisdieren en ongedierte. Waar nodig organiseren en coördineren we een schoonmaakactie. De vangnet-en adviesfunctie wordt uitgevoerd
door sociaal verpleegkundigen OGGZ en is geïntegreerd in de uitvoering van de additionele OGGZ-taken die de GGD uitvoert (zie daarvoor het
programma additioneel). Het verschil met die activiteiten is dat de cliënten bij de vangnet en adviesfunctie reeds in zorg zijn en er geen bemoeizorg
ingezet hoeft te worden. Er wordt wel een beroep gedaan op de deskundigheid van de sociaal verpleegkundigen OGGZ, specifiek op het gebied van de
aanpak van woningvervuiling en hoarding.
                                                                         Begroot 2023         Begroot 2022          Begroot 2021        Realisatie 2021
 Inzet soc. vpk. in vangnet en advies                                               50                   45                    50                    57
Tuberculosebestrijding
In de bestrijding van tuberculose werkt GGD Drenthe samen met het Regionaal Expertise Centrum. Er wordt
gescreend bij risicogroepen en indien nodig behandeling ingezet. De dienstverlening wordt uitgevoerd door GGD
Groningen via een dienstverleningsovereenkomst.
Wat willen we bereiken?
• We bestrijden tuberculose door preventie, screening en behandeling van de ziekte.
Wat gaan we daarvoor doen?
Preventie, screening, behandeling
We screenen mensen met een verhoogd risico op (latente) tuberculose. Het gaat onder meer om immigranten, buitenlandse studenten en asielzoekers.
We vaccineren kinderen met een verhoogd risico. Als mensen toch geïnfecteerd zijn met tuberculose geven we behandeling en begeleiding. We doen
de bron-en contactopsporing om verdere verspreiding te voorkomen.
                                                                         Begroot 2023         Begroot 2022          Begroot 2021        Realisatie 2021
 Aantal BCG vaccinaties                                                            130                  130                   130                   104
 Latente tuberculose infectie aangemeld                                             15                   15                    15                    21
 Aantal opgespoorde latente infecties TBC per 100.000 inwoners
                                                                                  3,05                 3,05                  3,05                  4,24
 in het werkgebied
 Aantal mantouxtesten om TBC vast te stellen                                       350                  350                   350                   273
 Aantal röntgenfoto’s van de longen                                                400                  400                   400                   609
 Aantal nieuwe patiënten                                                            12                   12                    12                    11
 Aantal nieuwe TBC gevallen per 100.000 in het werkgebied                         2,44                 2,44                  2,44                  2,22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Programma Beschermen                                                                                                                      10
Rijksvaccinatieprogramma
Met de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) worden kinderen beschermd tegen ernstige
infectieziekten.
Wat willen we bereiken?
•    Een vaccinatiegraad van 95%.
Wat gaan we daarvoor doen?
Uitvoering RVP
De uitvoering van het RVP vindt plaats onder regie van de gemeenten. In heel Drenthe vaccineren we kinderen en jongeren voor de DTP & BMR, HPV
en Men ACWY op speciaal daarvoor georganiseerde groepsvaccinaties. Daarnaast worden in de gemeenten die de JGZ dienstverlening 0-4 jaar afnemen
bij de GGD (Noordenveld, Midden Drenthe, Westerveld, De Wolden, Borger-Odoorn, Hoogeveen, Assen en Emmen) de vaccinaties van deze doelgroep
gegeven op de consultatiebureaus.
Uitbreiding vaccinaties
In 2022 en 2023 staat de introductie van de HPV voor jongens gepland. Deze introductie is in 2021 uitgesteld vanwege de Covid-19 pandemie. De
vaccinatieleeftijd voor de HPV is vervroegd van 13 naar 10 jaar. Voor alle jongens (10-18 jaar) wordt een inhaalcampagne opgezet. We verwachten dat
de HPV vaccinatiegraad voor jongens en meisjes ongeveer 60% gaat worden. Dit is een voorzichtige schatting vanwege de introductie van een nieuwe
vaccinatie.
Vaccinatiegraad
We zetten in op een groot bereik van het RVP. We doen dit voor kinderen van 0-4 jaar via voorlichting en advies op consultatiebureaus, ouderportaal
en chat. De professionals zijn geschoold om met ouders in gesprek te gaan over hun vragen met betrekking tot vaccineren. Voor de doelgroep boven
de vier jaar organiseren we (al dan niet aangepaste) groepsvaccinaties op diverse locaties en extra spreekuren voor inhaalmomenten. We zetten in
op goede informatie en advies voor (aanstaande) ouders over het belang van vaccineren. Voor zwangere vrouwen wordt in elke gemeente maternale
kinkhoest vaccinatie (22 weken prik) spreekuren georganiseerd.
                                                                    Begroot 2023          Begroot 2022           Begroot 2021        Realisatie 2020
 Vaccinatiegraad DKTP kleuters                                            94,0%                  95,0%                  95,0%                 93,5%
 Vaccinatiegraad DTP basisschool                                          94,0%                  95,0%                  95,0%                 94,4%
 Vaccinatiegraad BMR basisschool                                          94,0%                  95,0%                  95,0%                 94,6%
 Vaccinatiegraad HPV meisjes                                              70,0%                  60,0%                  70,0%                 67,1%
 Vaccinatiegraad HPV jongens                                              60,0%                  60,0%                  70,0%                   n.v.t.
 Vaccinatiegraad Men ACWY                                                 92,0%                  90,0%                  92,0%                 93,5%
 Vaccinatiegraad MKV                                                      70,0%                  70,0%                60-70%                  74,0%
Gerealiseerde cijfers over 2021 volgen in de 2e helft van 2022 via het RIVM.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Programma Beschermen                                                                                                        11
Begroting programma Beschermen
 Programma                Product                                          Rekening 2021    Primitieve begroting 2022  Begroting 2023
 Beschermen      Baten    Crises en incidenten                                        125                         148             148
                          Infectieziektebestrijding                                59.993                       1.008           1.010
                          Milieu en Gezondheid                                        538                         537             552
                          Openbare geestelijke gezondheidszorg                          88                         90              91
                          Seksuele gezondheid                                         254                         251             245
                          Technische hygiënezorg                                    1.377                       1.350           1.444
                          Tuberculose bestrijding                                     578                         574             582
                 Totaal Baten                                                      62.953                       3.957           4.073
                 Lasten   Crises en incidenten                                       -125                        -148            -148
                          Infectieziektebestrijding                               -60.002                      -1.008          -1.010
                          Milieu en Gezondheid                                       -538                        -537            -552
                          Openbare geestelijke gezondheidszorg                         -88                        -90             -91
                          Seksuele gezondheid                                        -254                        -251            -245
                          Technische hygiënezorg                                   -1.377                      -1.350          -1.444
                          Tuberculose bestrijding                                    -578                        -574            -582
                 Totaal Lasten                                                    -62.962                      -3.957          -4.073
                          Infectieziektebestrijding                                      9                          0               0
                 Totaal Reserveringen                                                    9                          0               0
 Totaal Beschermen                                                                       0                          0               0
De stijging van de begroting 2023 wordt onder andere veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie voor 2023 van 1,9%.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Programma Beschermen                                                                                                                     12
Begroting programma Beschermen derden
  Programma                                           Product                             Rekening 2021             Primitieve      Begroting 2023
                                                                                                               begroting 2022
  Beschermen - derden              Baten              GHOR                                          981                   945                   976
                                                      Rijksvaccinatieprogramma jeugd              1.235                 1.046                 1.414
                                   Totaal Baten                                                   2.216                 1.991                 2.389
                                   Lasten             GHOR                                         -981                  -945                  -976
                                                      Rijksvaccinatieprogramma jeugd             -1.235                -1.046                -1.414
                                   Totaal Lasten                                                 -2.216                -1.991                -2.389
  Totaal Beschermen - derden                                                                          0                      0                    0
De stijging van de begroting 2023 wordt onder andere veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie voor 2023 van 1,9%.
Daarnaast nemen we in de begroting de vaccinaties mee die in het landelijk RVP zijn opgenomen. Dat geldt ook voor de uitbreiding van het RVP
waarover op landelijk niveau besluitvorming heeft plaatsgevonden. Voor 2022 gaat het om de HPV vaccinatie voor jongens. De kosten van deze
uitbreiding is reeds opgenomen in de gemeentelijke bijdrage 2022. In 2022 en 2023 vindt er ook een inhaalactie plaats voor kinderen tot 18 jaar. De
financiering van de eenmalige inhaalcampagne tot 18 jaar loopt via het RIVM.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Programma Bevorderen                                                                                                                        13
1.2 Programma Bevorderen
Gezondheidsbevordering
GGD Drenthe adviseert de Drentse gemeenten over interventies en beleid die de gezondheid van de inwoners
bevorderen en gezondheidsverschillen verkleinen. De interventies zijn effectief en lokaal toepasbaar. GGD
Drenthe adviseert ook bij lokale en regionale preventienetwerken. We vertalen landelijke initiatieven gericht op
het stimuleren van gezond gedrag naar de Drentse context. De resultaten van onderzoek en kennis over de lokale
situatie vormen daarvoor de basis.
Wat willen we bereiken?
•    We bundelen en versterken de inzet op preventie en zijn aanjager voor regionaal preventiebeleid in Drenthe. We agenderen maatschappelijke- en
     gezondheidsvraagstukken door het duiden van Drentse gezondheidsdata, in samenwerking met externe partners.
•    We adviseren gemeenten bij hun gezondheidsbeleid en in te zetten interventies. GGD Drenthe trekt als ‘trusted advisor’ op basis van expertise,
     geavanceerde monitoring en analyse van data, zoveel mogelijk samen op met gemeenten en andere partijen in lokale en regionale netwerken.
     Gemeenten waarderen onze adviezen en passen deze toe. Daarmee dragen we bij aan het bevorderen van de gezondheid van inwoners van de
     Drentse gemeenten en het verkleinen van gezondheidsverschillen.
•    In omgevingsvisies en omgevingsplannen is aandacht voor het belang van een gezonde leefomgeving. Gemeenten wegen de impact op gezondheid
     mee bij het beoordelen van vergunningaanvragen. GGD Drenthe ontwikkelt zich als adviseur in het fysieke domein. Door vroegtijdig betrokken te
     zijn bij plannen die de leefomgeving veranderen, kan GGD Drenthe expertise inbrengen om consequenties van verandering van de leefomgeving op
     de gezondheid van inwoners in beeld te brengen.
De coronapandemie heeft zichtbaar gemaakt hoe belangrijk het is om ook als samenleving aandacht te hebben voor een goede gezondheid.
Het belang van een gezonde leefstijl is tijdens de pandemie duidelijk naar voren gekomen. De opgaven voor volksgezondheid, zorg en
leefomgeving zijn niet wezenlijk veranderd. Sommige opgaven zijn wel groter of urgenter geworden. Daarom zetten we ons samen met gemeenten en
andere regionale partijen in om mensen te ‘verleiden’ tot een gezondere leefstijl. We investeren in gezondheid en veerkracht van mensen in
een gezondere leefomgeving.
Wat gaan we daarvoor doen?
Datagedreven werken
Data, informatie en kennis die binnen en buiten onze organisatie beschikbaar is, brengen we bij elkaar om gemeenten te ondersteunen bij het
aanbrengen van focus in beleid. We sluiten aan bij de behoefte om meer data en informatie-gedreven te werken: wat is de situatie, wat werkt,
waarom en bij wie. We volgen actief de voortgang van het gemeentelijk gezondheidsbeleid en dragen bij aan (tussen)evaluatie gericht op realisatie
van beoogde resultaten. Als onderdeel hiervan duiden we de resultaten van de Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen die GGD Drenthe in 2023
publiceert. Samen met gemeenten en ketenpartners leidt dit tot passend beleid en interventies.
Advisering gemeenten
GGD Drenthe adviseert in de vertaling van de landelijke nota ‘gezondheid breed op de agenda’ naar lokaal gezondheidsbeleid. Belangrijke pijlers daarin
is van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag achterliggende oorzaken en samenwerking (health in all policies). Vraagstukken uit het landelijk
beleid waar we ook regionaal en lokaal op inzetten zijn:
• Gezondheid in de sociale en fysieke leefomgeving
• Gezondheidsachterstanden verkleinen
• Druk op het dagelijks leven bij jongeren en jongvolwassenen
• Vitaal ouder worden
Gemeenten kunnen bij de GGD terecht met vragen over het brede scala van thema’s binnen de publieke gezondheid. Daarnaast blijven we als adviseur
betrokken in de uitvoeringfase van lokale preventieakkoorden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Programma Bevorderen                                                                                                                      14
Participatie in lokale en regionale gezondheid gerelateerde netwerken
We delen continu en actief kennis over de publieke gezondheid in Drenthe met onze omgeving. Ook in 2023 participeren we daarom in lokale,
regionale en landelijke gezondheid gerelateerde netwerken. Daarin agenderen we maatschappelijke- en gezondheidsvraagstukken en adviseren we over
kansen voor gezondheidsbevordering. Speerpunten zijn:
• Het behouden en versterken van de gezondheid en de veerkracht van mensen.
• Gezond leven zo gemakkelijk en logisch mogelijk te maken, bijv. door de gezonde leefomgeving.
• Inzetten op een sterke ‘community’, een goede sociale basis.
• Het gebruik van ‘health in all policies’.
• Het bijdragen aan een goede onderbouwing van het gezondheidsbeleid door datagedreven te werken.
GGD Drenthe participeert in kennisnetwerken zoals de Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Noord Nederland, de werkplaats sociaal domein en
Aletta Jacobs School of Public Health. In Drenthe maken we zowel ambtelijk als bestuurlijk deel uit van de governance rond het meerjarenprogramma
‘Drenthe, samen Gezond in Beweging’, zijn we partner in Drenthe Beweegt, Drenthe Samen Gezond en het Drents Netwerk Positieve gezondheid.
Financiële verantwoording bij het programma Bevorderen
 Programma                      Product                                     Rekening 2021      Primitieve begroting 2022             Begroting 2023
 Bevorderen    Baten            Gezondheidsbevordering algemeen                        379                           386                        406
               Totaal Baten                                                            379                           386                        406
               Lasten           Gezondheidsbevordering algemeen                       -424                          -386                       -406
               Totaal Lasten                                                          -424                          -386                       -406
               Reserveringen    Gezondheidsbevordering algemeen                          44                            0                          0
               Totaal Reserveringen                                                      44                            0                          0
 Totaal Bevorderen                                                                        0                            0                          0
De stijging van de begroting 2023 wordt onder andere veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie voor 2023 van 1,9%.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Programma Bewaken                                                                                                                           15
1.3 Programma Bewaken
Epidemiologie
De GGD monitort de gezondheid en de leefstijl van de inwoners van Drenthe door de uitvoering van monitor-
onderzoeken, onderzoek op basis van de registraties van de jeugdgezondheidszorg of andere bronnen. Resultaten
en duiding worden teruggekoppeld aan gemeenten en andere partners, en kunnen leiden tot beleidsimpulsen en
in te zetten interventies door de gemeenten. De monitor geeft inzicht in de effecten van het gemeentelijk beleid
en is een belangrijk instrument voor evaluatie en monitoring van gemeentelijk beleid.
Wat willen we bereiken?
•    We geven iedere gemeente in Drenthe inzicht in de gezondheid, de leefstijl van volwassenen en ouderen in Drenthe, ook in relatie tot corona.
•    De voorbereidingen en voorbereidingen voor de werving van scholen voor de reguliere Gezondheidsmonitor Jeugd zijn volbracht.
•    Bijdrage blijven leveren aan de nieuwe integrale aanpak preventie door cijfers, informatie en kennis te verzamelen op laag schaalniveau.
•    We werken nauw samen met ketenpartners, andere onderzoeksbureaus en zorgverzekeraar om datagestuurd te werken. Dit betekent dat uit de data
     van o.a.de Gezondheidsmonitors, registratie uit de jeugdgezondheidzorg en veilig thuis en data van én met ketenpartners en zorgverzekeraar op
     een aansprekende en laagdrempelige manier beschikbaar voor onze interne en externe klanten.
•    Onderwijs en gemeenten van informatie voorzien vanuit de registraties van de jeugdgezondheidszorg.
Wat gaan we daarvoor doen?
Gezondheidsmonitor
In het najaar van 2022 is de extra landelijke corona Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen uitgevoerd. In 2023 worden de cijfers geanalyseerd
en gepubliceerd in een provinciale rapportage en gemeentelijke tabellenboeken. Alle belangrijke uitkomsten worden voor beide doelgroepen in een
mooi vormgegeven samenvatting beschreven.
In 2023 worden in samenwerking met andere GGD’en, GGD GHOR Nederland, RIVM en het CBS de voorbereidingen getroffen voor de reguliere
Gezondheidsmonitor Jeugd. Daarnaast worden in 2023 scholen uit het Voortgezet Onderwijs geworven.
Data en innovatie hub
GGD Drenthe ontwikkelt zich naar een meer proactieve kennispartner waarbij het gebruik van data een cruciale rol speelt. Om het proces van
datagedreven werken te ondersteunen is, samen met de VRD, een ‘data en innovatie hub’ gestart. In 2023 heeft de data en innovatie hub zich
ontwikkeld tot de beoogde ‘ingang voor informatievragen’. Het neemt regie op het koppelen van data, informatie, kennis en ervaring volgens de
stappen ‘data – duiden – doen!’.
Gegevens jeugdgezondheidszorg
Overeenkomstig voorgaande jaren zullen gemeenten worden voorzien van gegevens over bijv. onder- en overgewicht en andere onderwerpen verzameld
tijdens de contactmomenten JGZ.
Samenwerking op onderzoek
De samenwerking met regionale en bovenregionale onderzoeksbureaus wordt voortgezet in het kader van de academisering.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Programma Beschermen                                                                                                        16
Financiële verantwoording bij het programma Bewaken
 Programma                            Product                                Rekening 2021   Primitieve begroting 2022 Begroting 2023
 Bewaken         Baten                Epidemiologie                                     415                        428            449
                                      Gezondheidsmonitor jeugd                           55                         54             74
                 Totaal Baten                                                           470                        483            524
                 Lasten               Epidemiologie                                    -385                       -413           -443
                                      Gezondheidsmonitor jeugd                          -55                        -54            -74
                 Totaal Lasten                                                         -440                       -467           -517
                 Reserveringen        Epidemiologie                                     -30                        -15             -7
                 Totaal Reserveringen                                                   -30                        -15             -7
 Totaal Bewaken                                                                           0                          0              0
De stijging van de begroting 2023 wordt onder andere veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie voor 2023 van 1,9%.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Programma Jeugd                                                                                                                              17
1.4 Programma Jeugd
Jeugdgezondheidszorg
In de jeugd wordt de basis gelegd voor de rest van het leven, dus een goede start is belangrijk. Tegelijkertijd
zijn de kindertijd en adolescentie kwetsbare fases in een mensenleven. Er zijn tal van zaken die mis kunnen
gaan bij het opgroeien, zowel fysiek als mentaal en sociaal. Met de jeugdgezondheidszorg (JGZ) volgt en
beoordeelt de GGD de ontwikkeling van kinderen en jongeren in Drenthe. Op die manier komen ook kwetsbare
kinderen zo vroeg als kan in beeld, ook als zij zelf of hun ouders zelf geen vragen formuleren. Voor de groep
0-18 jaar doen we dat in acht Drentse gemeenten. Voor de groep 4-18 jaar doen we dat in alle Drentse
gemeenten.
Deze gezondheidsbevordering kent vele kanten: van het tijdig opsporen van erfelijke ziektes tot tips voor
ouders over opvoeden, van vaccineren tegen gevaarlijke infectieziektes tot het tijdig signaleren van medische
of sociaalemotionele problemen. Ook zet de JGZ in op leefstijlverbetering. Daarnaast hebben we een
netwerkfunctie: we werken met veel partijen samen, stimuleren hen om alert te zijn op signalen van kwetsbare
kinderen en zijn op die manier een spin in het web. Omdat we alle kinderen zien en longitudinaal inzicht hebben
in hun ontwikkeling en die van andere kinderen in het gezin, kunnen we een breed perspectief geven als er
problemen optreden bij een kind of gezin.
Onze professionals gaan uit van de eigen kracht van ouders en jeugdigen, normaliseren en preventie staan
hierbij centraal. Tijdens de contacten met ouders en jongeren signaleren we of er risico’s zijn, op zowel medisch
als psychosociaal gebied als in de leefomgeving van een kind. We verwijzen zo nodig naar de juiste hulp of zorg
en werken hierbij nauw samen met andere partners. De dienstverlening is vormgegeven volgend het Landelijk
Professioneel Kader (LPK).
Wat willen we bereiken?
•    Bijdragen aan het opgroeien van gezonde generaties in Drenthe, het verkleinen van gezondheidsverschillen en het vergroten van kansengelijkheid.
•    Verhogen van de effectiviteit van de dienstverlening door: a) toegankelijke en gedifferentieerde zorg op maat, b) optimaliseren van (online)
     bereik t.b.v. informatie, advies en dienstverlening, c) bereikbaar en toegankelijk maken van interventies gericht op het ongeboren kind en de
     eerste levensjaren(Kansrijke Start)
•    Versterken en faciliteren van de zelf(klant)regie, kennis, eigenaarschap en zelfredzaamheid ondersteund door innovatieve technologie.
•    Verhoging van de kwaliteit door o.a. datagedreven werken, inzet van betrouwbare bronnen, evidence-based interventies,, planproces en
     taakverrijking.
•    Effectieve, datagestuurde beleidsontwikkeling van scholen en gemeenten t.a.v. gezondheid en leefstijl Jeugd.
Wat gaan we daarvoor doen?
Transformatie
De kern van de opgave van de JGZ is niet nieuw, de wijze waarop ze die opgave uitvoert is onderhevig aan een grote transformatie, onder invloed van
majeure maatschappelijke ontwikkelingen die haar raken: toegenomen sociale diversiteit, van medische naar psychosociale/mentale problematiek,
individualisering, beschikbaarheid van (gezondheidsdata) data, social media, arbeidsmarktvraagstuk, pen digitalisering. Dat maakt dat de JGZ zich
(ook landelijk) in een transformatie bevindt waarin zij de komende jaren op een nieuwe wijze vorm en inhoud geeft aan haar taak.
Maatschappelijke Opgave
De JGZ draagt bij aan het opgroeien van gezonde generaties in Drenthe door in te zetten op het verkleinen van gezondheidsverschillen en het
vergroten van kansengelijkheid. Extra aandacht voor kinderen in kwetsbare gezinnen, het aanleren van gezondheidsvaardigheden aan kinderen en het
versterken van het ouderschap zijn daarbij belangrijke speerpunten.
Om ouders, kinderen en jongeren effectief te blijven ondersteunen bij opgroei- en opvoedvragen moeten we de JGZ dichtbij, vindbaar en nog beter
(digitaal) bereikbaar zijn. Toegankelijk op momenten en manieren dat het aansluit bij de vraag van ouders en de jongeren. Dat betekent dat ouders
en jongeren toegang hebben tot betrouwbare informatie in de vorm en op de tijd dat het beste past. Het maken van afspraken is grotendeels
gedigitaliseerd. We geven ouders en jongeren regie over opgroei- en opvoed vragen, gepersonaliseerd advies op basis van vragenlijsten en data. We
bereiken meer zelfregie door te normaliseren met zelfdiagnostiek en zelfzorgmogelijkheden enerzijds, de dialoog met ouders en jongeren anderzijds.
Deze beweging creëert ruimte voor ouders en de jeugd die de weg niet zo goed vinden naar de jeugdgezondheidszorg en te maken hebben met
problemen bij het opgroeien en opvoeden. Zij vragen extra zorg en begeleiding: zorg opmaat. Met data gestuurd werken bereiken we deze groep
nog beter. We zijn een betrouwbare partner van de scholen en adviseren op basis van gezondheidsonderzoek en data over het verbeteren van de
gezondheid van leerlingen. Data worden ingezet in de beleidsadvisering van gemeenten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Programma Jeugd                                                                                                                            18
Basistaken Jeugdgezondheidszorg
We geven flexibel invulling aan de basistaken JGZ, volgens het Landelijk Professioneel Kader (LPK). De lichamelijke, sociale en emotionele
ontwikkeling wordt bij alle Drentse jeugdigen gevolgd. We adviseren, ondersteunen en verwijzen waar dat nodig is en werken hierin nauw samen
met partners in het sociaal domein en onderwijs. De contacten met de jeugdgezondheidszorg zijn verdeeld over verschillende leeftijdsfasen: het
prenataal huisbezoek en de maternale kinkhoestvaccinatie tijdens de zwangerschap, de hielprik en gehoorscreening na de geboorte, gevolgd door
contactmomenten op het consultatiebureau en op de scholen. Daarnaast hebben ouders via meerdere digitale mogelijkheden, zoals bijvoorbeeld Mijn
Kind Dossier (MKD) en de GroeigidsApp, toegang tot en regie over gepersonaliseerde en algemene informatie over de ontwikkeling van hun kind en
informatie over het opgroeien en opvoeden. Jongeren hebben toegang tot digitale informatie met gepersonaliseerd advies.
Ontwikkeling dienstverlening
Zorg op maat en digitale zorg
In 2021 zijn we van start gegaan met het meerjaren programma JGZ in Flow: meer zorg op maat voor ieder Drents kind! Een ontwikkeling die zich
richt op het toekomstbestendig maken van de JGZ.
Na de implementatiefase in 2022 is de doorvoering van Maatwerkzorgpaden een feit. In dialoog met de ouder/jongere wordt besproken wanneer, in
welke vorm, bij wie en wanneer een volgend contact plaats vindt. Als hulpmiddel hierbij wordt het taxatie instrument GIZ (Gezamenlijke Inschatting
Zorgbehoefte) gebruikt. Voor de uitvoering van de gezondheidsonderzoeken op de basisscholen wordt gebruik gemaakt van interactieve vragenlijsten
(gelijk aan het voortgezet onderwijs). Ouders ontvangen direct op basis van hun antwoorden adviezen waarmee men zelfstandig aan de slag kan. Het
standaard uitnodigen van kinderen met een oproepindicatie vanuit de lichamelijke screeningen en/of vragenlijst behoord tot het verleden. Samen met
de ouder stemt de jeugdverpleegkundige (telefonisch) af wat passende vervolgstappen zijn. We starten met het vormgeven van digitale vormen van
monitoring, signalering en informeren in de peuterleeftijd (e-consulten peuters).
Advisering scholen
Ten tijde van de Covid pandemie is er een dedicated scholenteam ingericht waar alle scholen in Drenthe terecht kunnen voor Covid gerelateerde
vragen. Dit concept bleek succesvol. We ontwikkelen dit concept door naar een integraal (GGD) breed scholenteam. Eén GGD- ingang specifiek voor
het onderwijs waarbij alle vragen rondom fysieke en mentale gezondheid, leefstijl en omgevingsklimaat gesteld kunnen worden en waarbij gezorgd
wordt voor proactieve integrale, samenhangende en afgestemde advisering aan het onderwijs. Het scholenteam wordt (virtueel) bemenst vanuit de
verschillende disciplines van de GGD.
Gezonde school
In 2022 was de Gezonde school onderdeel van een landelijk subsidieregeling die afliep. Om de Gezonde school vanuit de Publieke gezondheid te
borgen is een basis nodig om laagdrempelig te werken aan het versterken van gezondheid van de jeugd. De gezonde school is een onafhankelijke
advisering waarbij de GGD met scholen in gesprek gaat over het beleid in de scholen en met scholen samen een plan maakt hoe de gezondheid van de
jeugd te verbeteren. Scholen worden hierbij begeleid door een deskundige Gezonde school adviseur. We borgen het aanbod Gezonde school op deze
manier in samenwerking met gemeenten en onderwijs. Met het ‘Gezonde school advies’ kan op basis van data en gezondheidsonderzoek van leerlingen
van de GGD gericht gekeken worden hoe de gezondheid verbeterd kan worden. Er zijn veel landelijke tools ontwikkeld die scholen hierbij kunnen
gebruiken. De Gezonde schooladviseurs van de GGD kunnen hierbij de school ondersteunen met advies en scholen begeleiden dit te realiseren met
passende interventies.
Huisvesting
Met de gewijzigde vormen van dienstverlening (digitalisering en maatwerk) en in het licht van de bemoeilijkte facilitering van beschikbaarheid
door scholen als gevolg van de Covid pandemie, zal in 2023 de huidige huisvesting (locaties Consultatiebureau en scholen) tegen het licht worden
gehouden en zal een nieuw strategisch huisvestingsplan worden ontwikkeld en voorgelegd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Programma Jeugd                                                                                                                              19
Kwaliteit van zorg
Taakverrijking
In het verlengde van zorg op maat, vervolgen we de implementatie van de taakverrijking waarbij we taken van hoger opgelegde professionals waar
mogelijk verschuiven naar lager opgeleide professionals. Hiermee bereiken we dat de toegevoegde waarde van de professionals in het zorgproces wordt
geoptimaliseerd en zij nog meer worden ingezet op hun specifieke kennis en expertise. Het draagt tevens bij aan het beheersbaar houden van de
zorgkosten en is daarnaast een antwoord op de schaarste op de arbeidsmarkt ten aanzien van met name hoogopgeleide zorgprofessionals.
Datagedreven
Datagedreven werken is een belangrijk speerpunt. We zien toekomst in preventie die uiteraard nog altijd volop gebruik maakt van de expertise van
zorgprofessionals, maar aangevuld wordt met risico-indicaties en classificaties vanuit gedegen data-analyse en rapportage/dashboards. Ook koppelen
we op zorgvuldige wijze steeds meer data die binnen de brede GGD beschikbaar is. Hiermee vergroten we de kwaliteit van preventie.
Planning
De JGZ betreft voor het overgrote deel planbare zorg. Een optimaal ingericht en ondersteund planproces faciliteert de professional, draagt bij aan
efficiency, optimale inzet van zorgaanbod en leverbetrouwbaarheid. Focus ligt hier op verdere professionalisering, procesinrichting en digitalisering
van de diverse onderdelen van het planproces.
Kinddossier
De aanbesteding van het Digitaal Dossier JGZ (DD JGZ) zal in 2023 worden opgestart.
Beleidsadvisering
We verzamelen data uit onderzoek en monitoring en gebruiken deze om te adviseren. We verrijken deze informatie met data uit andere beschikbare
bronnen en bieden integraal beeld en (beleids)advies aan scholen, partners en gemeenten waar het gaat om gezondheid, bevordering en preventie.
                                                                    Begroot 2023            Begroot 2022           Begroot 2021        Realisatie 2021
 in zorg:
 0-4 jaar                                                                  12.000                 12.000                 11.800                  12.684
 4-12 jaar                                                                 40.000                 40.000                 39.500                  39.519
 12-18 jaar                                                                35.000                 35.000                 34.500                  34.961
 Totaal in zorg                                                            87.000                 87.000                 85.800                  87.164
 Bereik:
 0-4 jaar                                                                  11.000                 11.000                 11.800                  14.088
 4-12 jaar                                                                 14.000                 14.000                 13.800                  13.549
 12-18 jaar                                                                  9.000                 9.000                  9.000                   9.400
 Totaal bereik                                                             34.000                 34.000                 34.600                  37.037
 Aantal individuele contacten:
 0-4 jaar                                                                  50.000                 50.000                 50.000                  52.065
 4-12 jaar                                                                 21.500                 21.500                 21.500                  21.806
 12-18 jaar                                                                12.000                 12.000                 12.000                  15.973
 Totaal individuele contacten                                              83.500                 83.500                 83.500                  89.844
 Niet verschenen zonder bericht                                               8,0%                  8,0%                   8,0%                   10,8%
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Programma Jeugd                                                                                                                           20
Begroting programma Jeugd
 Programma                       Product                                          Rekening 2021    Primitieve begroting 2022          Begroting 2023
 Jeugd           Baten           Gezondheidszorg 0 tot 4 jarigen                           5.278                       5.274                   5.917
                                 Gezondheidszorg 12+                                       2.639                       2.630                   2.433
                                 Gezondheidszorg 4 tot 12 jarigen                          4.526                       3.481                   3.064
                                 Risicokind centraal                                         459                         458                     839
                                 Risicokind centraal                                       1.064                       1.098                     448
                 Totaal Baten                                                            12.902                       11.843                  12.253
                 Lasten          Gezondheidszorg 0 tot 4 jarigen                          -5.210                      -5.274                  -5.917
                                 Gezondheidszorg 12+                                      -2.639                      -2.630                  -2.433
                                 Gezondheidszorg 4 tot 12 jarigen                         -4.622                      -3.540                  -3.064
                                 Risicokind centraal                                        -459                        -458                    -839
                 Totaal Lasten                                                          -12.930                      -11.902                 -12.253
                                 Gezondheidszorg 4 tot 12 jarigen                             96                          59                       0
                 Totaal Reserveringen                                                         96                          59                       0
 Totaal Jeugd                                                                                 68                           0                       0
De stijging van de begroting 2023 wordt onder andere veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie voor 2023 van 1,9%.
Daarnaast heeft een gewijzigd formatieplan voor JGZ geleid tot een overheveling van € 110.497 van programma bedrijfsvoering naar
programma jeugd.
In 2023 is incidenteel € 350.000 opgenomen voor de transformatie Jeugdgezondheidszorg. Houdbare jeugdgezondheidszorg in Drenthe voor de
komende jaren tegen voor de gemeenten gelijkblijvende kosten is een aantrekkelijk aanbod dat ook in 2023 onze aandacht vraagt.
Het werkgeverschap van artsen in opleiding is aangepast. Artsen in opleiding waren in dienst van de instelling waar ze hun opleiding volgden.
Vanaf 2019 zijn artsen in opleiding in dienst bij Stichting Beroepsopleiding Huisartsen (SBOH). Tot en met 2021 was het overgangsrecht van
toepassing voor artsen in opleiding die voor 2019 hun opleiding waren begonnen. Vanaf 2022 zijn alle jeugdartsen in opleiding in dienst van SBOH.
Deze verandering leidt tot een daling van baten en lasten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Programma Additioneel                                                                                                                        21
1.5 Programma Additioneel
Veilig Thuis Drenthe
Veilig Thuis Drenthe (VTD) draagt bij aan het voorkomen en stoppen van huiselijk geweld en kindermishandeling
en het duurzaam borgen van veiligheid voor alle inwoners van Drenthe, van jong tot oud. Iedereen heeft immers
recht heeft op een veilig thuis.
We geven advies en bieden ondersteuning aan inwoners en professionals die met vermoedens of situaties van
huiselijk geweld en kindermishandeling te maken hebben. Waar sprake is van een gemelde onveilige situatie,
wordt gewerkt aan herstel van veiligheid op korte- en lange termijn. Als het nodig is, doen we onderzoek. Door
de versterking van de lokale teams, kan hulpverlening en het zicht op veiligheid en ondersteuning, zo snel
als mogelijk lokaal worden uitgevoerd. Wij monitoren dit. VTD ontwikkelt zich naar een regionaal meldpunt en
kennis- en expertisecentrum op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling. Dit is in lijn met de
Drentse regiovisie “De volgende stap” (GHNT).
Wat willen we bereiken?
•   We dragen bij aan de ambitie om geweld in afhankelijkheidsrelaties te voorkomen en te stoppen.
•   Veilig Thuis Drenthe is het regionale meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling en vervult een spilfunctie in de regio.
•   Hulpverlening en het zicht op veiligheid op korte- en lange termijn, wordt - zo snel als mogelijk – lokaal uitgevoerd.
•   We zijn een herkenbaar en laagdrempelig kennis- en expertisecentrum op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling voor
    professionals, directbetrokkenen en gemeenten in de regio Drenthe, waarin leren en delen centraal staat.
•   De interne organisatie van VTD werkt volgens de bedoeling van de regiovisie Drenthe en is zichtbaar in de regio.
Wat gaan we daarvoor doen?
Transformatie in gang gezet
We hebben de acties waar we in 2023 op inzetten uitgewerkt aan de hand van de 4 actielijnen uit de Drentse regiovisie “De volgende stap”, te weten:
1.  Eerder en beter in beeld.
2.  Stoppen en duurzaam oplossen
3.  Specifieke groepen en aandachtsgebieden
4.  Samenwerking
1. Eerder en beter in beeld
Door het geweld eerder en beter in beeld te hebben, kan de duur van het geweld worden verkort en kan erger worden voorkomen. Dit is in het belang
voor de hulp aan (potentiële) direct betrokkenen. De norm is dat, ook bij twijfel, burgers en iedereen die een zorgrelatie tot de persoon/het gezin
heeft, in actie komt en meldt bij Veilig Thuis.
• We werken samen met onze ketenpartners, aan acute- en structurele veiligheid volgens de uitgangspunten van de visie ‘Gefaseerde
    ketensamenwerking’ en monitoren dit.
• We bouwen onze advies- en consultatiefunctie verder uit. Dit doen we door meer decentraal te werken, dichtbij de lokale teams. Hierdoor is er
    nauw contact met de professionals in de lokale teams en verlagen we de drempel naar Veilig Thuis Drenthe, ook voor direct betrokkenen.
• We hebben de hermeldingen in beeld. Waar nodig en mogelijk, delen we gegevens met ketenpartners om te voorkomen dat onveiligheid opnieuw
    gaat voorkomen.
• We voegen – waar nodig – expertise op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling toe aan het lokale veld zodat professionals in de
    lokale teams onveiligheid eerder en beter kunnen signaleren.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Programma Additioneel                                                                                                                          22
2. Stoppen en duurzaam oplossen
De tweede actielijn richt zich op het zo snel mogelijk stoppen van geweld. Samenwerkende hulpverleners bieden samenhangende hulp, gericht
op duurzaam herstel van veiligheid. Voor het hele gezinssysteem wordt steun of hulp georganiseerd die bijdraagt aan herstel en veerkracht.
Alle gezinsleden en hun sociale netwerk zijn betrokken (systeemgericht). Waar nodig vindt dit plaats in samenwerking met partners uit de
veiligheidsketen, zoals bijvoorbeeld politie.
•    Om acute veiligheid te realiseren kan een crisisinterventie worden ingezet, bijvoorbeeld in samenwerking met de politie.
•    We trekken zo vroeg als mogelijk samen op met het lokale veld, zodat hulpverlening en het zicht op veiligheid en ondersteuning, zo snel als
     mogelijk lokaal kan worden uitgevoerd.
•    In 2023 is er duidelijkheid over de structurele inbedding en financiering van de multidisciplinaire aanpak MDA++. De besluitvorming hierover
     vindt plaats in 2022. MDA++ is een samenwerking tussen Veilig Thuis, VNN, Yorneo, Accare, UMCG, politie, GGZ Drenthe en beoogt het duurzaam
     stoppen van acuut en/of structureel huiselijk geweld en kindermishandeling bij multiproblem gezinnen. Het team doet onderzoek en maakt samen
     met de cliënt en gezinsleden een plan van aanpak.
•    De onderzoeksresultaten van de landelijke monitor 2022 (Verwey-Jonker naar werkzame elementen van MDA++) worden ingezet.
•    Veilig Thuis kijkt in het kader van voorkomen van nieuwe onveiligheid en bouwen aan structurele veiligheid, samen met de ketenpartners, of en
     zo ja welke maatregelen ingezet moeten worden nadat een huisverbod weer is opgeheven.
3. Specifieke groepen en aandachtsgebieden
De derde actielijn richt zich op de rol die Veilig Thuis Drenthe vervult in het verhogen van de expertise op het gebied van huiselijk geweld en
kindermishandeling. Dit geldt zowel voor professionals die werken in de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling, als andere professionals
die bijvoorbeeld werken in onderwijs of de ouderenzorg. Door expertise te verhogen, zijn deze professionals beter in staat om (specifieke vormen) van
geweld in afhankelijkheidsrelaties vroegtijdig te kunnen signaleren en weten ze wat ze moeten doen.
• Verdiepen, uitdragen en trainen van de expertlijnen die zijn uitgewerkt binnen het kennis- en expertisecentrum van VTD.
• We geven voorlichting, advies en training op maat aan betrokkenen en professionals.
• Verder blijven versterken van advies-, consultatie- en ondersteuningsfunctie. Desgewenst lopen we mee in de praktijk van een sociaal team om
     handelingsvaardigheden te vergroten, door coaching, meedenken of voorlichting geven.
• We blijven alert op eigen functioneren en zorgen dat onze kennis op niveau blijft door regelmatig trainingen en intervisie te organiseren.
4. Samenwerking
Veilig Thuis Drenthe is onderdeel van een samenwerkingsnetwerk. Met alle samenwerkingspartners zijn afspraken gemaakt over hoe kennis en
informatie uitgewisseld kan worden. Het doel is om van elkaar te leren, nog eerder het geweld te stoppen, te werken aan herstel en duurzaam herstel
mogelijk te gaan maken. We hebben een verbindende rol in de veiligheidsketen en werken dichtbij.
• We bieden gemeenten informatie op maat over trends en ontwikkelingen op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling. Desgewenst
     combineren we dit met andere informatie uit de GGD waardoor verbanden tussen publieke gezondheid en sociale veiligheid zichtbaar worden
     gemaakt.
• De pilots die in 2022 vorm hebben gekregen worden in 2023 in de praktijk bestendigd en uitgerold naar andere gemeenten, wat mogelijk kan
     leiden tot nieuwe werkwijzen.
• Om zo vroeg mogelijk lokaal hulpverlening op gang te krijgen en zicht op veiligheid te hebben, werken we intensief samen met het lokale veld en
     dragen we - via een warme overdracht – zo snel als mogelijk over en blijven we monitoren.
• Alle samenwerkingspartners hebben een contactpersoon Veilig Thuis. Zij inventariseren o.a. wat de behoefte is om –bij casuïstiek- aan te
     sluiten en in welk stadium. Ook richten zij zich op het verbeteren van de samenwerking en komen tot structurele en organisatie overstijgende
     oplossingen.
• De te leveren producten en diensten van Veilig Thuis Drenthe, worden in overeenstemming gebracht met de rol die VTD op basis van de regiovisie
     vervult dan wel zou moeten vervullen.
                                                                            Begroot 2023        Begroot 2022          Begroot 2021       Realisatie 2021
 Advies en consult/ondersteuning (extern)                                          2.600                2.600                2.600                 2.939
 Melding (intake en triage), zowel MK als VK                                       2.200                2.200                2.200                 2.115
 Regulier onderzoek inclusief onderzoek HG MK                                        400                  400                  400                   169
 Monitoring                                                                          590                  590                  590                   506
 Voorwaarden en Vervolg                                                              200                  200                  200                   194
 Huisverboden                                                                         60                   60                   60                    41
MK = met kinderen / ZK = zonder kinderen / HG= huiselijk gewel
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Programma Additioneel Overig                                                                                                                23
1.6 Programma Additioneel Overig
In dit programma beschrijven we de additionele taken die we op dit moment hebben en verwachten dat deze (mogelijk in een andere vorm)
doorlopen in 2023.
Jeugdgezondheidszorg.
In het verlengde van de basistaken van de jeugdgezondheidszorg voert de GGD additionele taken uit in opdracht
van diverse gemeenten.
Kansrijke start
Vanuit de GGD zetten we in op het behalen van de doelstellingen uit het actieprogramma Kansrijke start. Vanuit de samenwerking in de geboortezorg
keten en de prenatale huisbezoeken zijn kwetsbare zwangeren meer in beeld en wordt in een aantal gemeenten ingezet met de interventies pre- en
voorzorg.
Samenwerking geboortezorgketen
We zetten in op de versterking in de lokale coalitie. De jeugdgezondheidszorg is hierin een vaste partner.
Pre- en voorzorg
Waar sprake is van een kwetsbare zwangere wordt in een aantal gemeenten ingezet op begeleiding met pre- en voorzorg. Prezorg is een korte
interventie van 6 huisbezoeken. Voorzorg is een langdurige ondersteuning door de jeugdverpleegkundige met 40-60 huisbezoeken vanaf de
zwangerschap tot ongeveer 2 jaar na de geboorte van het kind voor zeer kwetsbare jonge vrouwen. Deze interventie is effectief gebleken voor het
voorkomen kindermishandeling, verminderen van huiselijk geweld en verbetering van de gezondheid van moeder en kind. In de huisbezoeken wordt
gewerkt aan het verstevigen van hechting, het vergroten van een gezonde leefstijl en het vergroten van opvoedvaardigheden. De kracht van de
begeleiding is het versterken van sociaal netwerk en begeleiding naar werk en opleiding.
Samen ouder consultatiebureau
Vanuit de lokale coalitie Kansrijke start bieden we in een aantal gemeenten het groepsconsultatiebureau aan als opvolging van de groepsgewijze
begeleiding van de zwangeren door de verloskundigen (Centering Pregnancy). Hiermee ervaren ouders met een jong kind de steun van elkaar en
sluiten we goed aan bij hun vragen bij het opgroeien en opvoeden.
Voor- en Vroegschoolse educatie
De JGZ heeft in het Basispakket JGZ de taak om een (dreigende) achterstand van de (taal) ontwikkeling van een kind te signaleren en zo nodig te
verwijzen. Dit gebeurt tijdens de consulten van 14 maanden en 2 jaar op het consultatiebureau. Een extra consult, om de taalontwikkeling beter
in kaart te brengen of te volgen, valt onder de basistaken. Intensievere begeleiding bij toeleiding en monitoring VVE maken onderdeel uit van de
additionele activiteiten:
a) Het extra motiveren van ouders;
b) Het indiceren voor VVE;
c) Het actief volgen van VVE-kinderen en het actief monitoren van het bereik van de doelgroep.
Een Jeugdverpleegkundige kan bijvoorbeeld een extra consult uitvoeren of een huisbezoek brengen om ouders te adviseren over het stimuleren van de
taalontwikkeling en het belang van VVE. Het voordeel van de JGZ-er is dat zij bekend is bij de ouders en ze kan dan ook heel gericht voorlichting en
advies geven passend bij het gezin. Tevens kan inzet gevraagd worden op advisering VVE beleid binnen gemeenten en samenwerking (voor)schoolse
voorzieningen specifiek gericht op VVE. De preventief logopedist kan ook ingezet worden om op inhoud mee te denken wat de beste ondersteuning is
voor ouder en kind.
Extra ondersteuning gezinnen en jeugd als partner in het voorliggend veld
In een aantal gemeenten heeft de jeugdgezondheidszorg een aanvullende inzet vanuit de jeugdwet. Jeugdverpleegkundigen ondersteunen ouders en
jeugd bij vragen en problemen met opgroeien en opvoeden. Hierin wordt nauw samengewerkt en extra ingezet op deelname aan het sociaal team,
jeugdteam of de toegang jeugd. Jeugdverpleegkundigen kunnen worden ingezet als praktijkondersteuner jeugd in de huisartspraktijk ( HAO).
Extra ondersteuning ouder en jeugd in samenwerking met het onderwijs
De jeugdverpleegkundigen werken nauw samen met de scholen als het gaat om signalering en ondersteuning ouders en jeugd. Soms wordt extra
ingezet op zorgstructuur in school (1-2-3 tjes).
Een aanbod in extra leefstijllessen, workshops en preventieve groepsgerichte interventies is mogelijk om de jeugd extra te ondersteunen in een
echtscheiding situatie, of voor het vergroten van weerbaarheid en gezondheidsvaardigheden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Programma Additioneel Overig                                                                                                              24
Jong leren eten
Het programma Jong Leren eten heeft als doel dat kinderen en jongeren van 0-18 jaar meer leren over (duurzaam) geproduceerd voedsel zodat
een basis wordt gelegd van bewuste en gezonde keuzes. JLE wordt uitgevoerd door de GGD en IVN Noord. Een van de jeugdverpleegkundigen is
makelaar JLE.
Preventieve logopedie
Met preventieve logopedie worden stoornissen in de spraak-en taalontwikkeling van jonge kinderen vroeg ontdekt. Ouders en leerkrachten krijgen
voorlichting en advies om de spraak en taalontwikkeling te stimuleren. Er wordt gewerkt met zogenaamde slimme vragenlijsten waarbij ouders direct
(online) advies op maat ontvangen.
Nu niet zwanger
Nu Niet Zwanger (NNZ) is een programma onderdeel van Kansrijke start wat ondersteuning biedt aan kwetsbare mensen bij het maken van een
bewuste keuze over het moment van hun kinderwens. Dit moet voorkomen dat zij onbedoeld zwanger raken. Nu Niet Zwanger is een preventief en
vrijwillig programma. De GGD is regionaal trekker van het programma. De coördinatie ligt bij de programmamanager en Inhoudelijk coördinatoren die
de aandachtsfunctionarissen in de aangesloten organisaties ondersteunen. In 2022 was Nu Niet Zwanger een additioneel aanbod. Met de landelijke
stimuleringssubsidie vanuit VWS is in 2022 gewerkt aan de borging van NNZ binnen de Publieke gezondheid. Op deze manier is de ondersteuning voor
alle kwetsbare mensen in Drenthe beschikbaar die dit nodig hebben.
Het aantal aangesloten organisaties met aandacht functionarissen NNZ stijgt. Professionals binnen deze organisaties worden ondersteund dor hen in
het voeren van het gesprek over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. De meest kwetsbare doelgroep is door hun complexe problematiek vaak al
in beeld bij hulpverlening. De borging van het programma wordt ook landelijk begeleid met registratie en kwaliteit.
Openbare Geestelijke Gezondheidszorg
GGD Drenthe geeft uitvoering aan het Advies en Meldpunt OGGZ, biedt bemoeizorg door sociaal verpleegkundigen
OGGZ en zorgt in zes gemeenten voor procesregie uitgevoerd door voorzitters OGGZ. In de regio van
centrumgemeente Assen biedt de GGD beleidsadvisering ten behoeve van de OGGZ voor negen gemeenten.
Daarnaast wordt invulling gegeven aan de meldfunctie en het verkennend onderzoek van de Wvggz.
Wat willen we bereiken?
•    Dat kwetsbare inwoners met complexe problemen die veelal niet zelf hulp zoeken, of dat afwijzen, toch de zorg en ondersteuning krijgen die ze
     nodig hebben.
•    Om dat te bereiken willen we dat het OGGZ-vangnet met de functies meldpunt, triage, advies, bemoeizorg en casus-en procesregie in alle Drentse
     gemeenten beschikbaar blijft en op maat aansluit op het lokale sociale domein in gemeenten.
•    Dat het OGGZ-vangnet bijdraagt aan een sluitende keten van samenwerking voor mensen met complexe problemen, onbegrepen gedrag en dat in
     samenhang daarmee de meldfunctie en het verkennend onderzoek van de Wvggz worden uitgevoerd.
Wat gaan we daarvoor doen?
Beleidsontwikkeling
In 2022 zullen voorstellen gedaan worden waarmee gemeenten keuzes maken voor 2023 over de gecombineerde inkoop van OGGZ-en Wvggz functies
bij de GGD, GGZ, VNN en Cosis. Verdere integratie van deze functies en vereenvoudiging in de opdrachtverlening middels een meerjarenafspraak draagt
bij aan een efficiënt en effectief OGGZ-vangnet dat op maat aansluit op het sociaal domein in de gemeenten. Hiermee voldoen gemeenten op een
aantal onderdelen aan de Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (WAMS) die in 2023 naar verwachting van kracht wordt.
Advies en Meldpunt OGGZ
Zo verlangt de WAMS van gemeenten te beschikken over meldpunt voor niet acute zorgen en biedt het een wettelijke grondslag voor gegevensdeling,
ook tussen domeinen. Het Advies en Meldpunt OGGZ is in Drenthe het brede meldpunt voor niet acute zorgvragen, inclusief de meldfunctie Wvggz.
Iedereen, burger en professional, kan hier advies vragen of een melding doen over mensen in Drenthe waar grote zorgen over zijn als het gaat om
hun gezondheid en welzijn. Inzet van de GGD is dat ook in 2023 deze advies-en meldfunctie georganiseerd op Drentse schaal beschikbaar is voor alle
Drentse gemeenten, professionals, inwoners en naastbetrokkenen. Het is een belangrijke pijler van het OGGZ-vangnet dat naast het meldpunt bestaat
uit de functies triage, advies, bemoeizorg en casus-en procesregie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Programma Additioneel Overig                                                                                                              25
OGGZ Bemoeizorg
De sociaal verpleegkundigen OGGZ bieden bemoeizorg. Deze richt zich op inwoners waar zorgen zijn over woningvervuiling of hoarding, die zich vaak
in een sociaal isolement bevinden, somatische problemen hebben en het aanbod van hulp en ondersteuning afwijzen. Soms ervaren anderen daarvan
overlast bijvoorbeeld door verwaarlozing van de woonomgeving en ongedierte. Bemoeizorg start zonder dat er een hulpvraag aan vooraf is gegaan
en zonder indicatiestelling. Door op een laagdrempelige manier en vasthoudend contact te leggen wordt het vertrouwen van deze mensen gewonnen.
Vanuit dat vertrouwen worden mensen gemotiveerd om hun woon- en leefomgeving te verbeteren en daar waar nodig hulp en ondersteuning bij
te aanvaarden. OGGZ-bemoeizorg wordt uitgevoerd in samenwerking met de OGGZ-ketenpartners vanuit een OGGZ-netwerk of sociale teams in de
gemeenten.
OGGZ-voorzitterschap (procesregie)
De invulling en uitvoering van het OGGZ-voorzitterschap of procesregie hangt af van de keuzes die gemeenten maken over het OGGZ-vangnet en
de aansluiting op het lokale sociale domein. Als procesregisseur blijft de GGD inzetten op goede samenwerking tussen gemeenten, instellingen en
andere organisaties voor de meest kwetsbare inwoners met vaak complexe problemen. Procesregie vanuit een gezamenlijke doelstelling en met heldere
afspraken over een ieders verantwoordelijkheid, rol en bijdrage is een basisvoorwaarde voor een integrale bemoeizorg-aanpak. In het wetsvoorstel
van de eerder genoemde WAMS wordt gesteld dat bij meervoudige problematiek een coördinator wordt aangesteld die met alle betrokkenen een plan
opstelt. Voor zorgmijders met complexe problemen wil de GGD met de OGGZ-voorzitter deze rol graag voor gemeenten (blijven) vervullen.
                                                                Begroot 2023            Begroot 2022           Begroot 2021         Realisatie 2021
 Advies en Meldpunt OGGZ                                                  1.000                1.150                  1.000                     952
 Waarvan:
 - aangemeld voor OGGZ-bemoeizorg                                           320                  335                    300                     307
 - aangemeld Verkennend Onderzoek Wvggz                                      30                   40                       0                     22
 - afgehandeld op meldpunt OGGZ                                             650                  775                    700                     623
 Overige indicatoren:
 OGGZ-meldingen GGD OGGZ-voorzitter*                                        200                  225                    200                     216
 Aantal cliënten bij sociaal verpleegkundigen                               200                  200                    200                     181
 Vangnet en advies sociaal verpleegkundigen**                                50                   45                     50                      57
 Aantal woningsaneringen inz. vervuiling                                     35                   30                     30                      42
*Aantal OGGZ-meldingen in de gemeenten waar de GGD een OGGZ-voorzitter levert.
** Zie Programma Beschermen			
Zorgcoördinatie slachtoffers mensenhandel
De GGD coördineert de opvang en hulpverlening voor mensen die slachtoffer zijn van mensenhandel. Hieronder
vallen ook slachtoffers van arbeidsuitbuiting en gedwongen prostitutie. De GGD beoordeelt en onderzoekt
signalen van mensenhandel samen met de ketenregisseur aanpak mensenhandel (Zorg en Veiligheidshuis
Drenthe) en de rechercheur van team mensenhandel en migratiecriminaliteit van politie.
Wat willen we bereiken?
•    We dragen via zorgcoördinatie bij aan het bieden van veiligheid en hulp aan slachtoffers van mensenhandel in Drenthe.
•    We geven signaleringstrainingen om de bewustwording van mensenhandel te vergroten en het signaleren daarvan te verbeteren.
Wat gaan we daarvoor doen?
Waar de zorgcoördinatie, naast de individuele zorgvragen, in 2022 gericht is op de samenwerking en afstemming met de asielketen, gaan we in 2023
inzetten op jongeren in de onderbouw van middelbare scholen in Drenthe. We gaan dat doen door het geven van voorlichting en maken hiervoor
gebruik van Virtueel Reality waar situaties nagebootst worden hoe mensenhandelaren te werk gaan. Als Zorgcoördinatoren hebben wij door middel van
deze VR bril ervaren hoe beklemmend het kan zijn als je in de fuik van een mensenhandelaar terecht komt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Programma Additioneel Overig                                                                                                                   26
Centrum Seksueel Geweld
Het Centrum Seksueel Geweld Groningen-Drenthe (CSG) wordt uitgevoerd onder regie van GGD Drenthe
(penvoerder) en GGD Groningen. Het CSG biedt hulp aan iedereen die een ongewenste seksuele ervaring heeft
meegemaakt en is 24/7 bereikbaar.
Wat hebben we bereikt?
•   Hét centrum in Groningen en Drenthe waar alle slachtoffers van seksueel geweld (ongeacht hoe lang het geleden is) adequate en deskundige hulp
    krijgen zodat men het leven weer kan oppakken
•   Een belangrijke bijdrage leveren om seksueel geweld als integraal thema vorm te geven. Waarbij preventie, signalering, hulpverlening en nazorg
    hand in hand gaan.
•   Binnen het bestuurlijk domein en de hulpverlening de eigenheid van het seksueel geweld zichtbaar te maken en vorm geven naast andere vormen
    van geweld zoals huiselijk geweld en kindermishandeling
Wat gaan we daarvoor doen?
We bieden een Pro-actief hulpaanbod vanuit het CSG voor slachtoffers die langer dan zeven dagen geleden seksueel geweld hebben meegemaakt. We
werken samen met organisaties die met name preventie, signalering en nazorg als thema hebben en hiermee nadrukkelijk ook werkafspraken maken.
Ervaringsdeskundigen vormen hierbij ook essentiële rol. We verwachten om in 2023 75 nieuwe meldingen in behandeling te nemen.
                                                              Begroot 2023              Begroot 2022              Begroot 2021           Realisatie 2021
 Acuut aantal                                                           pm                                                                            42
 Niet acuut aantal                                                      pm                                                                             9
                                                                                           Vanaf 2021 maken we
 Advies acuut                                                           pm                                                                            10
                                                                                        onderscheid in de aantallen.
 Advies niet acuut                                                      pm                                                                            51
 Anders                                                                  3                                                                             3
 Aantal meldingen                                                       75                        65                        50                        51
Technische Hygiënezorg additioneel
THZ adviseert en inspecteert (additioneel) op hygiëne en veiligheid bij asielzoekerscentra, prostitutiebedrijven,
evenementen met tijdelijke sanitaire voorzieningen. Ook wordt toezicht gehouden op WMO-voorzieningen.
Wat willen we bereiken?
•   We beperken risico’s in veiligheid, hygiëne en gezondheid door asielzoekerscentra, prostitutiebedrijven en tijdelijke sanitaire voorzieningen van
    evenementen in Drenthe te inspecteren.
•   We voeren voor gemeenten toezicht uit op de kwaliteit van WMO-voorzieningen voor hun inwoners. Deze voorzieningen ondersteunen hen bij hun
    zelfredzaamheid. De gemeenten hebben de regie over het proces.
Wat gaan we daarvoor doen?
Asielzoekerscentra, prostitutiebedrijven, evenementen
De gemeenten geven opdracht om asielzoekerscentra, prostitutiebedrijven en tijdelijke sanitaire voorzieningen tijdens evenementen te inspecteren.
Wij beoordelen de situatie die we aantreffen op (risico’s op het gebied van) veiligheid, hygiëne en gezondheid en rapporteren hierover.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Programma Additioneel Overig                                                                                                               27
Toezicht WMO
De GGD kan voor gemeenten het toezicht op WMO-voorzieningen uitvoeren. De toezichthouders zijn daartoe opgeleid en gekwalificeerd. Bij het
toezicht verzamelen en beoordelen we gegevens over de kwaliteit van de verstrekte voorzieningen. Het gaat hierbij om zowel calamiteiten-onderzoek
als kwaliteitsonderzoek.
                                                             Begroot 2023              Begroot 2022             Begroot 2021         Realisatie 2021
 Aantal inspecties asielzoekerscentra                                    8                         6                        6                     10
 Aantal inspecties tijdens evenementen                                   3                         3                        3                      1
 Aantal inspecties prostitutiebedrijven                                11                        11                       10                       4
 Aantal overige inspecties                                             35                        35                       35                       0
Publieke gezondheid asielzoekers Drenthe
In opdracht van het Centraal Orgaan Asielzoekers voert de GGD de taken binnen de publieke gezondheidszorg
voor asielzoekers uit. Dit zijn jeugdgezondheidszorg, gezondheidsbevordering, infectieziektebestrijding,
tuberculosebestrijding en hygiëne-audits op asielzoekerscentra.
Wat willen we bereiken?
•    We hebben de gezondheid van alle kinderen 0-18 in asielzoekerscentra in beeld. We bieden indien nodig extra hulp aan of verwijzen door. We
     zorgen ervoor dat alle kinderen volgens het RVP zijn gevaccineerd. Alle kinderen 0-18 krijgen de zorg waar ze recht op hebben
•    We bevorderen de gezondheid en leefstijl van asielzoekers door het bespreken van gezondheidsthema’s in groepen. We gebruiken hiervoor
     professionele tolken.
Wat gaan we daarvoor doen?
Jeugdgezondheidszorg
De kinderen van asielzoekers in Drenthe 0-18 jaar worden door de JGZ gezien. We doen een intake met het kind en de ouders. Indien nodig wordt
aanvullende zorg ingezet. We voeren het RVP uit. We zetten in op een flexibel zorgaanbod om fluctuaties in de zorgvraag op te kunnen vangen.
Gezondheidsbevordering
Samen met COA maken we afspraken over de thema’s voor groepsvoorlichtingen. We verzorgen deze voorlichtingen c.q. groepsgesprekken ondersteund
door een tolk. Onderwerpen kunnen zijn: het gezondheidssysteem in Nederland, gezonde voeding, psychische gezondheid, seksuele gezondheid en
opvoedondersteuning. In de beschermde opvanglocatie voeren we een voorlichtingsprogramma uit dat voorziet in de behoefte van jongeren. Inzet is
berekend op maximale voorlichting per centrum, namelijk 26.
                                                                        Begroot 2023           Begroot 2022         Begroot 2021    Realisatie 2021
 Asielzoekers (totaal)                                                          2.150                 2.000                2.000               3.638
 Asielzoekers (0-18 jarigen)                                                      850                   800                   800              1.055
 Aantal asielzoekers (18 jarigen en ouder)                                      1.300                 1.200                1.200               2.583
 Asielzoekerscentra                                                                 5                     4                     4                  7
 Kleine wooneenheid (KWE)/ Kleinschalige woongroep (KWG)                            1                     1                     1                  1
 Verpleegkundige intakes (VI) 0-4 jarigen                                         125
 Verpleegkundige intakes (VI) 4-18 jarigen                                        600
 Medische onderzoeken (MO) 0-4 jarigen                                            125                          Nieuw per 2023
 Medische onderzoeken (MO) 4-18 jarigen                                           600
 Aantal groepsvoorlichtingen                                                      130
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Programma Additioneel Overig                                                                                                                  28
Publieke gezondheid statushouders
GGD Drenthe biedt gezondheidsvoorlichtingen aan voor statushouders in de Drentse gemeenten.
Wat willen we bereiken?
Gemeenten hebben met ingang van 2021 een sleutelpositie in de uitvoering van het nieuwe inburgeringsstelsel. Het nieuwe inburgeringsstelsel biedt
kansen om gezondheidsvoorlichting structureel op te nemen binnen het inburgeringsprogramma van statushouders.
Wat gaan we daarvoor doen?
In overleg met gemeenten, verkennen we de mogelijkheden in welke vorm we leefstijl- en gezondheidsvoorlichting een structurele plek in
het inburgeringsprogramma kunnen geven. De thema’s kunnen qua inhoud en vorm worden toegesneden op de behoefte. Voorbeelden zijn de
gezondheidszorg in Nederland, psychische gezondheid, gezonde voeding, opvoeding en seksuele en reproductieve gezondheid.
Forensische geneeskunde
Forensisch artsen vervullen de functie van gemeentelijk lijkschouwer, doen forensisch medisch onderzoek t.b.v.
opsporingsonderzoeken, en verlenen medische zorg aan arrestanten.
Wat hebben we bereikt?
•    De kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening forensische geneeskunde blijft gewaarborgd, afgestemd in Noord-Nederlands verband.
•    De Forensisch Medische Expertise bij Kindermishandeling en Mishandeling van Kwetsbaren (FMEK) is beter bekend en wordt gebruikt door
     zorgverleners.
•    De medische arrestantenzorg blijft in ieder geval tot 2024 belegd bij de GGD, de aanbesteding is uitgesteld. We blijven voorlopig medische zorg
     verlenen aan arrestanten op de cellencomplexen van de Politie en de Koninklijke Marechaussee (Kmar).
•    Er zijn voldoende gekwalificeerde forensisch artsen en ondersteunend personeel beschikbaar in Noord Nederland.
•    We zijn een goede en veilige leerplek voor de praktijkopleiding van forensisch artsen in opleiding (AIOS’en), Physician-Assistants in opleiding
     (PAIO's) en medische studenten met belangstelling voor de forensische geneeskunde.
•    De forensische geneeskunde wordt uitgevoerd Noord Nederlands niveau waarbij GGD Drenthe als penvoerder de uitvoering coördineert e de
     kwaliteit bewaakt;
Wat gaan we daarvoor doen?
Dienstverlening
We verrichten lijkschouwingen bij alle gevallen van overlijden waarbij de behandelend arts niet overtuigd was van een natuurlijke doodsoorzaak,
bij euthanasie, en bij overledenen waar geen behandelend arts was. We doen dit volgens de Landelijke richtlijnen van de beroepsvereniging voor
Drenthe, maar in 2023 waarschijnlijk voor alle Noord-Nederlandse gemeenten, in samenwerking met de GGD’en van Groningen en Friesland. We zijn
laagdrempelige bereikbaar voor de collegiaal consultatieve rol van de forensisch arts naar (behandelend) artsen. Ook verrichten we forensisch medisch
onderzoek in opdracht van de Politie en Justitie en dragen we zorg voor de medische zorg op de cellencomplexen in Drenthe bij de politie en de KMar.
Noord-Nederlandse en landelijke samenwerking
In 2023 werken GGD Drenthe, GGD Groningen en GGD Fryslân binnen de forensische geneeskunde als één geheel samen. Er is een uniform pakket
van forensische geneeskundige dienstverlening met een geharmoniseerde werkwijze en tarieven. Forensisch artsen kunnen in Noord-Nederland
provinciegrens overschrijdend worden ingezet. Dit zorgt voor een forensische geneeskunde met voldoende omvang, die toekomstgericht en deskundig
blijft. We blijven samenwerken bij het opleiden van forensisch artsen.
We volgen hierin het landelijk visietraject forensische geneeskunde, gericht op kwaliteit en continuïteit. GGD GHOR Nederland en de GGD’en zetten dit
traject op het niveau van de 10 politieregio’s in. De drie Noord Nederlandse provincies vormen één politieregio.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Programma Additioneel Overig                                                                                                                  29
Aanbesteding medische arrestantenzorg
We doen samen met GGD Fryslân en GGD Groningen mee aan een eventuele aanbesteding van de medische arrestantenzorg.
De aanbesteding is uitgesteld tot in ieder geval 2024. Een gunning zorgt ervoor dat lijkschouw, forensisch medisch onderzoek en medische
arrestantezorg ongedeeld blijven en als integrale publieke taak geboden kunnen worden. Dit biedt grote voordelen, zowel in de kwaliteit als de
financiering van de dienstverlening.
Forensisch Medische Expertise bij Kindermishandeling
In het programma geweld hoort nergens thuis is het opsporen én vastleggen van letstel als gevolg van mishandeling regionaal coordinerend expert (
Forensisch arts gespecialiseerd in opsporen van kindermishandeling actief in het verbinden van alle betrokken ketenpartners in het traject Forensisch
Medische Expertise bij Kindermishandeling en mishandeling van Kwetsbaren (FMEK) in Noord Nederland.
Arbeidsmarkt
We blijven ons inzetten op het oplossen van het tekort aan forensisch artsen. Dit doen we door een co-schap aan te bieden aan geneeskunde
studenten, een praktijkplaats te bieden voor forensische artsen in opleiding. Daarnaast kunnen artsen niet in opleiding tot specialist (ANIOS) in
een tijdelijk dienstverband kennis maken met de forensische geneeskunde. Deze ANIOS’en kunnen een beperkt aantal taken van de forensische
geneeskunde onder supervisie uitvoeren binnen gestelde kaders. Bij gebleken geschiktheid kunnen zij de sprong wagen naar de opleiding forensische
geneeskunde Daar waar mogelijk wordt gekeken naar de toegevoegde waarde van taakdifferentiatie binnen gestelde kaders. Ook wordt er een Physician
assistent opgeleid en ook wordt onderzocht of forensisch verpleegkundigen ingezet kunnen worden voor bijv. bloedproeven en medicatieverstrekking
bij medische arrestantenzorg.
De GGD biedt een aantrekkelijk werkgeverschap voor forensisch artsen.
                                                                          Begroot 2023        Begroot 2022          Begroot 2021        Realisatie 2021
  Totaal Arrestantenzorg                                                         1.500               1.400                 1.400                  1.583
  Telefonisch consult                                                              600                  400                  400                    673
  Forensisch medisch onderzoek:
  ·       Bloed/DNA afname/urinecontrole                                           300                  250                  250                    333
  ·       Letselbeschrijving                                                        50                   60                   60                     52
  ·       Deskundigenrapportage                                                     15                   30                   30                     16
  ·       Zedenonderzoek                                                            20                   20                   20                     20
  ·       NODO melding                                                               5                    5                    5                      6
  Aantal lijkschouwingen                                                           300                  300                  300                    361
  Aantal lijkschouwingen per 100.000 inwoners excl. euthanasie                      61                   58                   68                     73
  Aantal lijkschouwingen na euthanasie                                             175                  175                  175                    231
  Aantal lijkschouwingen na euthanasie per 100.000 inwoners                         35                   36                   36                     47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Programma Additioneel Overig                                                                                                             30
Reizigersvaccinaties
Als mensen op reis gaan, kunnen aanvullende vaccinaties nodig zijn. Ook wanneer mensen een hoger risico
lopen op een infectie bij de uitoefening van hun beroep, kunnen vaccinaties nodig zijn. Ook mensen uit
een bepaalde doelgroep kunnen, tegen betaling, een vaccinatie nemen tegen bijvoorbeeld gordelroos of
waterpokken. Bij reizigersadvisering kunnen cliënten terecht voor voorlichting en vaccinaties.
Wat willen we bereiken?
In 2023 is reizigersadvisering onderdeel van het vaccinatiecentrum van GGD Drenthe. Inwoners van Drenthe kunnen hier terecht voor allerlei soorten
vaccinaties. Er wordt nauw samengewerkt met huisartsen en andere ketenpartners.
Wat gaan we daarvoor doen?
We gaan inspelen op een bredere doelgroep. We zullen meer vaccinaties op maat aanbieden. Hierbij kan men denken aan vaccinaties voor
ouderen, bijvoorbeeld tegen gordelroos, of voor kinderen bijvoorbeeld tegen waterpokken. Door het vaccinatiecentrum zal de bereikbaarheid en
toegankelijkheid toenemen. Door bijvoorbeeld de spreekuren van reizigersadvisering en jeugdgezondheidszorg op dezelfde momenten en locaties
plaats te laten vinden, kunnen cliënten met één bezoek van meerdere diensten gebruik maken.
                                                                  Begroot 2023          Begroot 2022           Begroot 2021         Realisatie 2021
 Aantal 1e consulten reizigersadvisering                                 4.500                 4.500                  4.500                   1.174
 Aantal vervolgconsulten                                                 2.600                 2.600                  2.600                     232
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Programma Additioneel Overig                                                                                                31
Begroting programma Additioneel
                   Product                                              Rekening 2021      Primitieve begroting 2022   Begroting 2023
 Baten             Centrum Seksueel Geweld                                         187                           198              307
                   Epidemiologie additioneel                                        59                            13              122
                   Forensische geneeskunde                                       1.019                           847              888
                   Gezondheidsbevordering additioneel                              153                           214              190
                   IZB                                                                1                            0                0
                   JGZ in het sociaal domein                                     1.003                           923            1.132
                   Kansrijke Start                                                  76                            74              130
                   MDA++                                                           149                           166              167
                   OGGZ additioneel                                                879                           908              970
                   Overige JGZ additionele opdrachten                               97                            55               88
                   Preventieve logopedie                                           447                           456              543
                   Publieke gezondheid asielzoekers                                671                           613              800
                   Reizigersvaccinaties                                            412                           762              306
                   Sense Noord Nederland                                           222                           260              256
                   THZ additioneel                                                  21                            31               31
                   Veilig Thuis Drenthe                                          6.504                         6.627            6.736
 Totaal Baten                                                                   11.900                        12.147           12.667
 Lasten            Centrum Seksueel Geweld                                        -187                          -198             -299
                   Epidemiologie additioneel                                       -56                           -12             -119
                   Forensische geneeskunde                                        -939                          -798             -837
                   Gezondheidsbevordering additioneel                             -149                          -208             -188
                   IZB                                                               -1                            0                0
                   JGZ in het sociaal domein                                      -931                          -856           -1.049
                   Kansrijke Start                                                 -71                           -69             -121
                   MDA++                                                          -143                          -160             -161
                   OGGZ additioneel                                               -844                          -852             -930
                   Overige JGZ additionele opdrachten                              -91                           -51              -82
                   Preventieve logopedie                                          -414                          -423             -503
                   Publieke gezondheid asielzoekers                               -617                          -568             -741
                   Reizigersvaccinaties                                           -392                          -729             -295
                   Sense Noord Nederland                                          -185                          -241             -237
                   THZ additioneel                                                 -19                           -29              -29
                   Veilig Thuis Drenthe                                         -6.504                        -6.627           -6.736
 Totaal Lasten                                                                 -11.543                       -11.823          -12.328
 Reserveringen     Centrum Seksueel Geweld                                            0                            0               -8
                   Epidemiologie additioneel                                         -3                           -1               -4
                   Forensische geneeskunde                                         -62                           -48              -51
                   Gezondheidsbevordering additioneel                                -4                           -6               -2
                   JGZ in het sociaal domein                                       -72                           -67              -83
                   Kansrijke Start                                                   -5                           -5               -9
                   MDA++                                                             -5                           -6               -6
                   OGGZ additioneel                                                -35                           -56              -40
                   Overige JGZ additionele opdrachten                                -5                           -4               -6
                   Preventieve logopedie                                           -33                           -33              -40
                   Publieke gezondheid asielzoekers                                -54                           -45              -59
                   Reizigersvaccinaties                                            -21                           -32              -11
                   Sense Noord Nederland                                           -17                           -19              -19
                   THZ additioneel                                                   -2                           -2               -2
 Totaal Reserveringen                                                             -317                          -324             -339
 Totaal Additioneel                                                                 40                             0                0
De stijging van de begroting 2023 wordt onder andere veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie voor 2023 van 1,9%.
De additionele beheersbegroting 2022 is bepalend voor de additionele begroting 2023.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Programma Additioneel Overig                                                                                                              32
Centrum Seksueel Geweld
Voor de jaren 2022 tot en met 2024 heeft provincie Drenthe op grond van de Subsidieregeling alliantieprojecten Sociale Agenda middelen beschikbaar
gesteld voor het project ‘ Seksueel geweld roakt heel Drenthe’.
Epidemiologie additioneel
Voor 2022 worden de extra landelijke corona Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen en de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen uitgevoerd. In
2023 worden de cijfers geanalyseerd en gepubliceerd in een provinciale rapportage en gemeentelijke tabellenboeken. Voor deze extra landelijke corona
Gezondheidsmonitoren heeft Zon Mw een subsidie beschikbaar gesteld.
Reizigersvaccinaties
In de beheersbegroting 2022 zijn de baten en lasten van reizigersvaccinaties, vanwege corona, bijgesteld naar beneden. De beheersbegroting 2022 is
als uitgangspunt genomen voor de primitieve begroting 2023.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                                                                                                   33
Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten kent de begroting en jaarrekening
een aantal verplichte paragrafen. In de begroting 2022 zijn de paragrafen Bedrijfsvoering, Weerstandsvermogen
en risicobeheersing en Financiering opgenomen. De overige verplichte paragrafen (Lokale heffingen, Onderhoud
kapitaalgoederen, Verbonden partijen en Grondbeleid) zijn voor de GGD niet relevant en daarom niet
opgenomen.
2.1 Paragraaf Bedrijfsvoering
Vanuit de ondersteunende diensten zetten wij in om de primaire processen van GGD Drenthe optimaal te ondersteunen. Hierbij gaat het niet alleen
om de dagelijkse dienstverlening zo goed mogelijk te laten verlopen, maar ook door bij te dragen aan de doorontwikkeling en innovatie van de
organisatie. Richtsnoer hierbij is de in 2022 te formuleren herijking van de strategische koers van de GGD. De ervaringen in de bestrijding van de
COVID-19 pandemie en ontwikkelingen in de maatschappij maken deze heroriëntatie noodzakelijk. Speerpunten in de nieuw te formuleren strategische
koers zijn een brede inzet op preventie en de bevordering van gezondheid, versterking van de focus op het voorkomen van sociale onveiligheid, het
doorontwikkelen naar een kennisorganisatie op het gebied van publieke gezondheid op basis van intensivering van verzameling, analyse en duiding
van data en een flexibilisering en modernisering van onze dienstverlening, meer aansluitend bij de vraag van onze klanten.
Om dit te kunnen realiseren liggen er ten aanzien van de bedrijfsvoering uitdagingen op het gebied van vernieuwing en verbetering van onze ICT-
systemen, kennis en kunde op het gebied van verzameling, duiding en communicatie van data en informatie, scholing, ontwikkeling en werving
van onze medewerkers. In 2023 zullen wij hier vol op inzetten, onder meer in het formuleren van een digitale strategie. Ook zullen wij hierbij veel
aandacht geven aan de beveiliging van onze ICT-systemen, het voorkomen van cybercrime en vraagstukken rondom privacy.
Voor het verbeteren van de beveiliging van onze informatievoorziening en privacy hebben de VRD en de GGD gezamenlijk een verbeterplan opgesteld
en dit inmiddels aan de besturen van beide organisatie voorgelegd.
Het verbeterplan voorziet in de implementatie van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en de NEN-norm 7510 als kader voor het
waarborgen van privacy bij het gebruik van data binnen de beide organisaties. Deze implementatie is gepland voor 2022, met als resultaat dat vanaf
2023 volgens deze normen wordt gewerkt.
Naast het implementeren van de BIO en de NEN 7510 voorziet het verbeterplan in het aanpassen van de organisatie door het uitbreiden van
personele capaciteit, technische voorzieningen en evaluatiecapaciteit. Voor nu denken we daarmee de beveiliging op een adequaat niveau te hebben
gebracht, maar gelet op de ontwikkelingen sluiten wij de noodzaak voor verdere uitbreidingen van en investeringen in de beveiliging van onze
informatievoorziening en privacy niet uit. Zodra dit aan de orde is zullen beide besturen hierover worden geïnformeerd.
Voor de uitvoering van het verbeterplan is een incidenteel bedrag nodig van 150 duizend euro voor de implementatie van de BIO en NEN 7510. Voor
de inrichting van de organisatie en de andere aanpassingen is structureel een bedrag nodig van 350 duizend euro. Deze bedragen gelden voor de VRD
en GGD gezamenlijk, en zullen voor helft worden toegerekend aan de beide begrotingen.
Een ander punt van aandacht is de toenemende arbeidsmarktproblematiek waarmee wij geconfronteerd worden. Al enkele jaren hebben we te maken
met schaarste aan beschikbare professionals, met name in het medisch domein. Bepaalde vacatures kunnen door deze schaarste op dit moment niet
of moeilijk worden ingevuld. De crisis heeft het belang van een robuuste, wendbare en flexibele organisatie onderstreept. Doormiddel van strategische
personeelsplanning brengen we de huidige en toekomstige personeelsbehoefte in kaart. Daarbij starten we met de medische functies. We zetten in op
versterking van onze positie op de arbeidsmarkt onder andere door verbinding aan te gaan met onderwijsinstellingen en zorginstellingen.
Ook blijven we investeren in onze mensen. Vanuit onze vernieuwde visie op publieke gezondheid en sociale veiligheid en de rol en bijdrage van de
GGD daarbinnen zetten we in op strategische leerlijnen waarlangs we gericht werken aan de ontwikkeling van onze professionals. Ook ondersteunen
wij hen verder in het hybride werken (deels thuis, deels op locatie).
Daarnaast blijven we werken aan de doorzetting van de gestage daling van het verzuim in de afgelopen jaren. Onze focus op duurzame inzetbaarheid,
verzuimpreventie en re-integratie dienen daar aan bij te dragen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                                                                                                34
De belangrijkste kengetallen ten aanzien van onze formatie voor 2023 worden hieronder weergegeven.
                                                                       Begroot 2023          Begroot 2022          Begroot 2021     Realisatie 2021
 Formatie basistaken in fte                                                      177                   176                  177                 177
 Formatie additioneel in fte                                                     106                   104                  106                 106
 Formatie totaal in fte                                                          283                   280                  283                 283
 Vertaald naar aantal medewerkers                                                380                   376                  380                 299
                                                                       Begroot 2023          Begroot 2022          Begroot 2021     Realisatie 2021
 Verzuimpercentage                                                             5,0%                  5,0%                  5,0%                4,9%
Omdat wij veel van de hierboven geschetste ontwikkelingen delen met de Veiligheidsregio Drenthe (VRD) zullen wij de reeds bestaande samenwerking
op het gebied van de bedrijfsvoering in 2023 verder intensiveren.
Begroting programma Bedrijfsvoering
 Programma                              Product                               Rekening 2021     Primitieve begroting 2022           Begroting 2023
 Bedrijfsvoering      Baten             Bedrijfsvoering en middelen                      725                          225                     1.087
 en middelen          Totaal Baten                                                       725                          225                     1.087
                      Lasten            Bedrijfsvoering en middelen                     -800                         -225                    -1.087
                      Totaal Lasten                                                     -800                         -225                    -1.087
                      Reserveringen     Bedrijfsvoering en middelen                       75                            0                         0
                      Totaal Reserveringen                                                75                            0                         0
 Totaal Bedrijfsvoering en middelen                                                        0                            0                         0
De stijging van de begroting 2023 wordt onder andere veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie voor 2023 van 1,9%.
De eenmalige bijdrage in 2022 aan de gemeentelijke bijdrage van € 125.000 voor organisatieontwikkeling is in de begroting 2023 niet
meer opgenomen.
Daarnaast heeft een gewijzigd formatieplan voor JGZ geleid tot een overheveling van € 110.497 van programma bedrijfsvoering naar
programma jeugd (zie ook programma Jeugd).
Verder zijn de volgende ontwikkelingen binnen het programma bedrijfsvoering opgenomen:
 Uitzettingen begroting 2023                                                         Incidenteel/ structureel                                   GGD
 Informatieveiligheid                                                                Structureel                                           240.000
 Datagericht werken                                                                  Incidenteel                                           225.000
                                                                                     Structureel                                           270.000
 Publieke gezondheid                                                                 Incidenteel                                           150.000
                                                                                     Structureel                                           250.000
 Totaal                                                                                                                               € 1.135.000
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                                                                                                  35
2.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing
In deze paragraaf gaan we in op het weerstandsvermogen en de risicobeheersing van de GGD. Het weerstandsvermogen geeft de relatie aan
tussen de risico’s waar geen maatregelen voor zijn getroffen en de capaciteit die een gemeenschappelijke regeling heeft om de niet begrote kosten
op te vangen.
De Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing is als volgt opgebouwd:
1. Risicobeleid
2. De weerstandscapaciteit
3. Risico-inventarisatie per balansdatum
4. Kengetallen
Risicobeleid
Bij GGD Drenthe voeren wij actief risicobeleid. Dat betekent dat wij ons voortdurend bewust zijn van risico’s en daar systematisch mee om wensen te
gaan. Een voorbeeld hiervan is dat wij waarde hechten aan de HKZ-certificering. Die certificering betekent onder meer dat in alle geledingen van de
organisatie medewerkers zich bewust moeten zijn van procesrisico’s en daar ook actief op dienen te anticiperen. In november 2019 is de externe audit
met een positief resultaat afgesloten waardoor het HKZ-certificaat is verlengd tot en met 2022. Dit betekent dat de informatie uit onze processen,
zoals klachten, incidenten, audits en klantenonderzoek, goed wordt geborgd.
Daarnaast houden wij voor de basistaken een algemene reserve aan als weerstandsvermogen. Voor additionele taken is dat de risicoreserve. Bij de
risico-inventarisatie beoordelen wij de daadwerkelijke risico’s en hoe die zich verhouden ten opzichte van de weerstandscapaciteit.
De weerstandscapaciteit
In dit onderdeel is geïnventariseerd in welke mate de GGD in staat is de risico’s in financiële zin op te vangen. In algemene zin is een
overheidsorganisatie in staat haar niet begrote financiële risico’s te dekken uit:
• Opgebouwde reserves;
• Stille reserves die op korte termijn materieel kunnen worden gemaakt;
• Onbenutte belastingcapaciteit;
• Structurele ruimte in de begroting.
In de situatie van de GGD kan alleen een beroep worden gedaan op de algemene reserve. De stand van de algemene reserve bedraagt per 31 december
2021 € 768.712.
In 2021 heeft de werkgroep GRIP op GR-en, bestaande uit Drentse griffiers en VDG-bestuur, de notitie ‘Samen werken voor Drenthe’ opgesteld.
In deze notitie wordt een eenduidige vorm en procedure voor de P&C-cyclus van GR-en voorgesteld. Ook zijn er voorstellen gedaan voor het
weerstandsvermogen c.q. algemene reserve. Eén van de voorstellen is dat de algemene reserve is toegestaan om ontwikkelingen in het loon- en
prijspeil af te dekken, met een maximale omvang van 2,5% van de lasten van het betreffende jaar. De notitie is van toepassing vanaf de jaarrekening
2022 / begroting 2023.
De gemeentelijke bijdrage voor 2022 is vastgesteld op € 16.432.733. De maximale omvang van de algemene reserve bedraagt daarmee € 410.818.
De overige bestemmingsreserves worden buiten de berekening van de weerstandscapaciteit gehouden omdat aan deze bestemmingsreserves een
bepaalde bestemming is gegeven.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                                                                                                  36
Risicoparagraaf
In het kader van ons actieve risicobeleid percipieert GGD Drenthe voor 2023 de volgende risico’s:
Risico-inventarisatie per balansdatum
 Proces               Risico                                               Kans               Financiële        Incidenteel        Bedrag
 GGD-breed            Calamiteit waardoor reguliere dienstverlening in     zeer groot         gemiddeld         i                           270.000
                      gevaar komt
 GGD-breed            Digitale verstoring                                  zeer groot         groot             i                           675.000
 GGD-breed            Kwalitatieve en kwantitatieve samenstelling          groot              groot             s                           525.000
                      personeelsbestand ten aanzien van verwachte
                      dienstverlening (arbeidsmarktproblematiek)
 GGD-breed            Juridische claims op aanbestedingen                  zeer klein         gemiddeld         s                            30.000
 GGD-breed            Het niet voldoen aan de AVG ten aanzien van privacy  groot              groot             s                           525.000
                      en informatiebeveiliging
 GGD-breed            Klachtenafhandeling                                  klein              klein             i                            22.500
 GGD-breed            Onvoorziene toename van de vraag van onze            klein              groot             s                           225.000
                      dienstverlening
 GGD-breed            Schade als gevolg van medische handelingen           klein              gemiddeld         i                            90.000
                      Totaal risico's                                                                                                     2.362.500
Uit bovenstaande tabel blijkt dat alle risico’s zijn gewogen naar de kans dat ze zich kunnen voordoen en de financiële impact die ze voor GGD
Drenthe kunnen hebben. Op geld gewaardeerd betekent dit een bedrag van € 2.362.500. Bij het inventariseren van de risico’s hebben wij het
voorzichtigheidsprincipe in acht genomen. Dit betekent dat wij rekening houden met alle mogelijke risico’s. Overigens onderkennen wij dat nooit alle
risico’s zich tegelijkertijd zullen voordoen.
Om te kunnen beoordelen of de opgebouwde reservepositie zich juist verhoudt tot de financiële risico’s wordt de ratio weerstandvermogen gehanteerd
die ontwikkeld is door het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement samen met de universiteit Twente. De ratio wordt berekend door het
aanwezige weerstandvermogen te delen door de financiële totaalwaardering van de risico’s. Bij de beoordeling van het weerstandsvermogen wordt de
volgende tabel gehanteerd:
 Ratio weerstandsvermogen                                                     Waardering
 >2                                                                           uitstekend
 1,4 - 2                                                                      ruim voldoende
 1 - 1,4                                                                      voldoende
 0,8 - 1                                                                      matig
 0,6 - 0,8                                                                    onvoldoende
 < 0,6                                                                        ruim onvoldoende
Voor 2022 is de ratio van de GGD: € 410.818 / € 2.362.500 = 0,17. Dit wordt door het Nederlands Adviesbureau voor risicomanagement als ruim
onvoldoende aangemerkt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                                                                                                  37
Kengetallen
Vanaf 2015 schrijft het BBV voor dat in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing een verplichte basis set van vijf financiële kengetallen
moet worden opgenomen. Naast de kengetallen vindt ook een beoordeling plaats van de onderlinge verhouding van de kengetallen in relatie tot
de financiële positie. Door middel van de genoemde kengetallen wordt ‘de structureel en reëel sluitende begroting’ onderbouwd. Hierna volgt een
overzicht van de kengetallen.
                                                                        Verloop van de kengetallen
                                                                    Resultaat      Primitief       Raming         Raming         Raming        Raming
 Kengetallen
                                                                        2021           2022           2023          2024           2025          2026
 netto schuldquote                                                     -1,1%          -3,7%          -0,9%         -1,7%          -2,6%         -3,7%
 netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen          -1,1%          -3,7%          -0,9%         -1,7%          -2,6%         -3,7%
 solvabiliteitsrisico                                                  20,9%          52,8%         24,7%          27,5%          30,2%         33,0%
 structurele exploitatieruimte                                          0,2%          -0,1%           0,0%         -0,2%           0,0%          0,0%
 grondexploitatie                                                         nvt            nvt            nvt           nvt            nvt           nvt
 belastingcapaciteit                                                      nvt            nvt            nvt           nvt            nvt           nvt
Netto schuldquote
De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de
rentelasten en de aflossingen op de exploitatie (totale baten exclusief mutaties reserves). De GGD heeft geen leningen afgesloten, maar is verplicht
haar liquide middelen onder te brengen bij het Rijk. Om deze reden is de schuldquote negatief. De netto schuldquote is voor de GGD eigenlijk niet
relevant, maar vanwege BBV-verplichtingen opgenomen.
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Om inzicht te verkrijgen in hoeverre sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven
(netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte
leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. Ook deze is niet relevant voor de GGD.
Solvabiliteitsratio
Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin men in staat is aan de financiële verplichtingen te voldoen. Hierbij wordt het eigen vermogen uitgedrukt
in een percentage van het balanstotaal. De solvabiliteit kan als ruim voldoende worden aangemerkt.
Structurele exploitatieruimte
Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten.
Bij incidentele lasten of baten gaat het om eenmalige zaken die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen. De structurele ruimte betreft hier de
toevoeging vanuit de opslag van 10% op de kostprijs van de additionele producten aan de risicoreserve.
Grondexploitatie
Dit kengetal is specifiek voor gemeenten en niet van toepassing voor de GGD Drenthe.
Belastingcapaciteit
Dit kengetal is specifiek voor gemeenten en niet van toepassing voor de GGD Drenthe.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre> Paragrafen                                                                                                                                         38
2.3 Paragraaf Financiering
De Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) stelt regels voor het beheer van de treasury. De wet
bevat normen voor het beheersen van risico’s op kort- en langlopende leningen. Verder worden de decentrale
overheden verplicht een Treasurystatuut op te stellen en een Paragraaf financiering in de begroting en het
jaarverslag op te nemen.
Treasurystatuut
Vanaf 2020 is het toenmalige statuut opgeheven. De artikelen zijn als Bijlage in de Financiële Verordening 2020-2023 opgenomen. De afgelopen jaren zijn er
belangrijke (maatschappelijke) ontwikkelingen geweest die van invloed zijn op de treasury van decentrale overheden. Op Europees niveau zijn er maatregelen
genomen om ervoor te zorgen dat de overheidsuitgaven nu en op langere termijn houdbaar blijven. Deze maatregelen zijn vertaald naar Nederlandse
wetgeving, zoals de invoering van het verplicht schatkistbankieren en de Wet houdbare overheidsfinanciën (de Wet hof). De gewijzigde regelgeving is
opgenomen.
Risicobeheer
Ten aanzien van het risicoprofiel is de richtlijn opgenomen dat de GGD alleen gelden uitzet bij instellingen met een zogenaamde triple A-status, de meest
betrouwbare bankinstellingen in Nederland. Na de bankencrisis is een groot aantal instellingen teruggeplaatst naar een dubbele A-status. De Bank voor
Nederlandse gemeenten (BNG) heeft zijn triple A-status behouden. Bij deze bank zetten wij de eventuele overtallige middelen uit. Met de invoering van
het schatkistbankieren eind 2013 dienen wij, net als alle andere lokale overheden, onze overtollige middelen (boven € 1.000.000) naar een gereserveerde
rekening bij de BNG over te boeken. Uit deze overtollige middelen voorziet het Rijk zich in een deel van haar financieringsbehoefte.
Renterisico kortlopende financiering (kasgeldlimiet)
Een belangrijk uitgangspunt van de Wet Fido is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten van openbare lichamen. Om een grens te stellen aan
kortlopende financiering is in de Wet Fido de kasgeldlimiet opgenomen. Voor het jaar 2023 wordt geen overschrijding van de kasgeldlimiet verwacht.
Renterisico vaste schuld (renterisiconorm)
Ook voor renterisico’s vaste schuld is in de Wet Fido een norm gesteld. Deze norm, de renterisiconorm, bedraagt 20% van het begrotingstotaal.
Het doel van deze norm is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten, welke consequenties kunnen hebben voor de financiële positie. De
verwachting is dat we ook voor 2023 ruimschoots onder de renterisiconorm zullen blijven.
Europese Monetaire Unie (EMU)-saldo
Decentrale overheden moeten in hun begroting een berekening opnemen van het zogenoemde EMU-saldo op basis van artikel 20 van het BBV; het
EMU-saldo over het vorig begrotingsjaar (2022), een raming voor het begrotingsjaar zelf (2023) en een raming voor het jaar na het begrotingsjaar
(2024).
EU-lidstaten mogen een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands product. Hiervan is in Nederland 0,5%
voor de decentrale overheden. De EMU-systematiek werkt anders dan het baten-lastenstelsel dat deze overheden hanteren. Investeringen en uitgaven
uit reserves tellen bijvoorbeeld niet mee in het baten-lastenstelsel, maar wel in het EMU-saldo. Bij een sluitende begroting kan daardoor toch een
negatief EMU-saldo ontstaan. GGD Drenthe voldoet met een positief EMU-saldo ruimschoots aan de gestelde voorwaarden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                                         39
                                                                   2022    2023    2024
     Omschrijving                                                     €       €       €
1    Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit      280     346     293
     reserves (zie BBV, artikel 17c)
2    Afschrijvingen ten laste van de exploitatie                    527     528     547
3    Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de        0       0       0
     exploitatie minus de vrijval van de voorzieningen ten bate
     van de exploitatie
4    Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de          428     436     451
5    Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese            0       0       0
     Unie en overigen, die niet op de exploitatie zijn
     verantwoord en niet al in mindering zijn gebracht bij post
     4
6    Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa:
     Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa         0       0       0
     (tegen verkoopprijs), voor zover niet op exploitatie
     verantwoord
7    Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp             0       0       0
     maken e.d. (alleen transacties met derden die niet op de
     exploitatie staan)
8    Baten bouwgrondexploitatie:
     Baten voorzover transacties niet op exploitatie                  0       0       0
     verantwoord
9    Lasten op balanspost Voorzieningen voorzover deze                0       0       0
     transacties
     met derden betreffen
10   Lasten ivm transacties met derden, die niet via de onder         0       0       0
     post 1 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten
     laste van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke)
     worden gebracht en die nog niet vallen onder één van
     bovenstaande posten
11   Verkoop van effecten:
a    Gaat u effecten verkopen? (ja/nee)                         Ja  Nee Ja  Nee Ja  Nee
b    Zo ja wat is bij verkoop de verwachte boekwinst op de
     exploitatie?
Berekend EMU-saldo                                                  379     438     389
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Financiële begroting                                                                                                                         40
Begroting 2023
                                Programma                                          Rekening 2021    Primitieve begroting 2022          Begroting 2023
  Baten
                                Beschermen                                                 62.953                       3.957                    4.073
                                Beschermen - derden                                         2.216                       1.991                    2.389
                                Bevorderen                                                    379                         386                      406
                                Bewaken                                                       470                         483                      524
                                Jeugd                                                      12.902                      11.843                  12.253
                                Additioneel                                                11.900                      12.147                  12.667
                                Bedrijfsvoering en middelen                                   725                         225                    1.087
  Totaal Baten                                                                             91.545                      31.031                  33.399
  Lasten                        Beschermen                                                -62.962                      -3.957                   -4.073
                                Beschermen - derden                                        -2.216                      -1.991                   -2.389
                                Bevorderen                                                   -424                        -386                     -406
                                Bewaken                                                      -440                        -467                     -517
                                Jeugd                                                     -12.930                     -11.902                 -12.253
                                Additioneel                                               -11.543                     -11.823                 -12.328
                                Bedrijfsvoering en middelen                                  -800                        -225                   -1.087
  Totaal Lasten                                                                           -91.314                     -30.751                 -33.053
  Reserveringen                 Beschermen                                                      9                           0                        0
                                Bevorderen                                                     44                           0                        0
                                Bewaken                                                       -30                         -15                       -7
                                Jeugd                                                          96                          59                        0
                                Additioneel                                                  -317                        -324                     -339
                                Bedrijfsvoering en middelen                                    75                           0                        0
  Totaal Reserveringen                                                                       -123                        -281                     -346
  Eindtotaal                                                                                  108                           0                        0
De analyse is opgenomen in de programmaverantwoording in het jaarverslag.
De belangrijkste wijzigingen in de beleidsbegroting 2023 ten opzichte van de begroting 2022 zijn:
•    De indexering voor loon- en prijsindexatie van 1,9% is bepaald aan de hand van de notitie ‘Samen werken voor Drenthe’. In deze notitie wordt
     aangegeven uit te gaan van de raming november 2021. Deze raming is echter nooit gepubliceerd. Op 9 maart 2022 heeft het CPB de maart-raming
     (CEP 2022) gepubliceerd. Deze publicatie is gebruikt voor het bepalen van de indexatie 2023 en verder. De gewogen index voor 2023 is berekend
     op 3,2%. Hierop is in mindering gebracht het verschil tussen de werkelijke indexatie en begrote indexatie over 2021. Deze correctie is berekend
     op 1,4%.
•    De inhaalmogelijkheid voor personen van 18 tot en met 26 jaar. Dit deel is begroot op € 400.000. De financiering hiervan loopt via het RVIM.
•    De eenmalige bijdrage van € 125.000 die in 2022 aan de gemeentelijke bijdrage was toegevoegd is in 2023 niet meer opgenomen in de begroting.
•    Gewijzigd formatieplan voor JGZ heeft geleid tot een overheveling van € 110.497 van programma bedrijfsvoering naar programma jeugd.
•    Diverse ontwikkelingen eenmalig ad € 760.000 en structureel € 725.000 (uitgewerkt in de tabel hieronder).
•    De overige aanpassingen van baten en lasten per programma betreffen de uitwerking van de primitieve begroting 2022 naar de
     beheersbegroting, die een doorwerking heeft naar 2023. Deze aanpassingen zijn technisch van karakter en hebben geen invloed op de hoogte van
     de gemeentelijke bijdragen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Financiële begroting                                                                                                      41
Loon- en prijsindexatie 2023
 Bijlage_01+02_CEP_2022_Kerngegevens voor                      2023 verhouding    indexatie  2021 verhouding    indexatie   totaal
 Nederland, 1996-2026
 Prijs bruto binnenlandsproduct                                  3,0      30%            0,9
 Prijs overheidsconsumptie, beloning werknemers                  3,3      70%            2,3
                                                                                         3,2
 Loonvoet sector overheid                                                                      1,1          75%       0,8
 Prijs overheidsconsumptie, netto materieel (imoc)                                             1,8          25%       0,5
                                                                                                                      1,3
 Begrote indexatie 2021                                                                                               2,6
 Correctie 2021                                                                                                      -1,4
 Loon- en prijsindexatie 2023                                                                                                  3,2
 Correctie 2021                                                                                                               -1,4
 Loon- en prijsindexatie voor de begroting 2023                                                                                1,9
Uitzettingen vanaf 2023
  Uitzettingen begroting 2023         Incidenteel/ structureel                    Totaal                   GGD                   VRD
 Informatieveiligheid                              Structureel                  400.000                240.000               160.000
 Datagericht werken                                Incidenteel                  450.000                225.000               225.000
                                                   Structureel                  450.000                270.000               180.000
 Publieke gezondheid                               Incidenteel                  150.000                150.000                     0
                                                   Structureel                  250.000                250.000                     0
 JGZ                                               Incidenteel                  350.000                350.000                     0
 Totaal                                                                     € 2.050.000            € 1.485.000             € 565.000
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Financiële begroting                                                                                                                     42
Meerjarenraming 2023 - 2026
Ook in de meerjarenbegroting is volgens de uitgangspunten van de notitie ‘Samen werken in Drenthe’; de gemeentelijke bijdragen zijn hierop
aangepast. Hierna volgen overzichten van de meerjarenraming per kostensoort en per programma.
Meerjarenraming programma Beschermen
 Programma beschermen                                            Rekening     Primitieve     Begroting     Begroting       Begroting     Begroting
                                                                     2021      begroting          2023         2024            2025          2026
                                                                                   2022
 Baten                  Inwonerbijdrage gemeenten                   3.459         3.586          3.665        3.793           3.922         4.048
                        Opbrengsten Algemeen basis                    295           372            408          422             437           451
                        Overige opbrengsten                        59.189              0              0             0              0             0
                        Resultaat voorgaande jaren                      10             0              0             0              0             0
 Totaal Baten                                                      62.953         3.957          4.073        4.215           4.359         4.498
 Lasten                 Salarissen en sociale lasten               -4.131        -1.921         -1.996       -2.066          -2.136        -2.205
                        Overige personeelskosten                  -47.956            -63           -63           -65             -67           -69
                        Kapitaallasten                                 -94             0              0             0             -1            -1
                        Huisvestingskosten                         -6.391            -10             -9            -9             -9           -10
                        Algemene Kosten                            -1.211            -39           -40           -42             -43           -44
                        Doorbelasting middelen                     -1.579        -1.520         -1.552       -1.606          -1.661        -1.714
                        Productiekosten Jeugd basis                -1.205              0              0             0              0             0
                        Productiekosten Algemeen basis               -395          -403           -413         -427            -442          -456
                        Productiekosten Algemeen additioneel            -1             0              0             0              0             0
 Totaal Lasten                                                    -62.962        -3.957         -4.073       -4.215          -4.359        -4.498
 Reserveringen          Reserveringen                                    9             0              0             0              0             0
 Totaal Reserveringen                                                    9             0              0             0              0             0
                                                                         0             0              0             0              0             0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Financiële begroting                                                                                                      43
Meerjarenraming programma Beschermen derden
 Programma beschermen - derden                          Rekening     Primitieve     Begroting    Begroting    Begroting   Begroting
                                                            2021      begroting         2023          2024        2025        2026
                                                                          2022
 Baten                Opbrengsten Jeugd basis                105            132          469            69           71          73
                      Bijdrage GHOR                          925            945          976         1.010       1.044       1.078
                      Overige opbrengsten                    342              0             0            0            0            0
                      Bijdragen gemeenten jeugd              843            913          945           978       1.011       1.044
 Totaal Baten                                              2.013         1.732         1.953         1.998       2.041       2.092
 Lasten               Salarissen en sociale lasten        -1.268        -1.127        -1.267        -1.127      -1.165      -1.203
                      Overige personeelskosten               -48            -11           -11          -12          -12         -12
                      Kapitaallasten                          -9             -9            -9          -10          -10         -10
                      Huisvestingskosten                     -46            -23           -63          -34          -35         -37
                      Algemene Kosten                        -59             -4           -38          -13          -14         -14
                      Doorbelasting middelen                -760           -776         -956          -819        -847        -874
                      Productiekosten Jeugd basis            -26            -41           -46          -42          -44         -45
 Totaal Lasten                                            -2.216        -1.991        -2.389        -2.057      -2.126      -2.194
Meerjarenraming programma Bevorderen
 Programma bevorderen                                       Rekening     Primitieve   Begroting    Begroting   Begroting  Begroting
                                                               2021       begroting        2023         2024       2025        2026
                                                                              2022
 Baten                   Inwonerbijdrage gemeenten               377           386           406         420         434        448
                         Overige opbrengsten                       2              0            0            0           0          0
 Totaal Baten                                                    379           386           406         420         434        448
 Lasten                  Salarissen en sociale lasten           -219          -233          -238        -246        -254       -262
                         Overige personeelskosten                -55             -4          -20         -20         -21         -22
                         Algemene Kosten                          -4             -5           -5           -6         -6          -6
                         Doorbelasting middelen                 -143          -137          -137        -142        -147       -152
                         Productiekosten Algemeen basis           -3             -6           -6           -6         -6          -6
                         Resultaat voorgaande jaren                1              0            0            0           0          0
 Totaal Lasten                                                  -424          -386          -406        -420        -434       -448
 Reserveringen           Reserveringen                            44              0            0            0           0          0
 Totaal Reserveringen                                             44              0            0            0           0          0
                                                                   0              0            0            0           0          0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Financiële begroting                                                                                            44
Meerjarenraming programma Bewaken
 Programma bewaken                                            Rekening Primitieve Begroting Begroting Begroting Begroting
                                                                  2021  begroting     2023      2024      2025      2026
                                                                            2022
 Baten                         Inwonerbijdrage gemeenten           419       428       449       465       481       496
                               Overige opbrengsten                  -2          0         0         0         0         0
                               Bijdragen gemeenten jeugd            53         54        74        77        79        82
 Totaal Baten                                                      470       483       524       542       560       578
 Lasten                        Salarissen en sociale lasten       -253      -285      -300      -310      -321      -331
                               Overige personeelskosten            -11         -3       -18       -19       -20       -20
                               Algemene Kosten                     -14        -26       -27       -28       -28       -29
                               Doorbelasting middelen             -159      -152      -162      -168      -173      -179
                               Productiekosten Algemeen basis       -3         -2       -10       -75       -10       -10
 Totaal Lasten                                                    -440      -467      -517      -599      -552      -570
 Reserveringen                 Reserveringen                       -30        -15        -7        57        -9        -9
 Totaal Reserveringen                                              -30        -15        -7        57        -9        -9
                                                                     0          0         0         0         0         0
Meerjarenraming programma Jeugd
 Programma jeugd                                              Rekening Primitieve Begroting Begroting Begroting Begroting
                                                                  2021  begroting     2023      2024      2025      2026
                                                                            2022
 Baten               Opbrengsten Jeugd basis                       511       485       217       225       232       240
                     Bijdragen gemeenten huisvesting JGZ           498       488       530       548       567       585
                     Overige opbrengsten                         1.255          1         1         1         1         1
                     Bijdragen gemeenten jeugd                  10.637    10.869    11.505    11.545    11.938    12.320
 Totaal Baten                                                   12.902    11.843    12.253    12.320    12.739    13.146
 Lasten              Salarissen en sociale lasten               -7.695    -6.940    -7.656    -7.562    -7.819    -8.069
                     Overige personeelskosten                     -538      -380      -106      -110      -113      -117
                     Kapitaallasten                               -204      -178      -175      -181      -188      -194
                     Huisvestingskosten                           -546      -533      -563      -582      -602      -621
                     Algemene Kosten                              -251      -237      -145      -150      -155      -160
                     Doorbelasting middelen                     -3.334    -3.304    -3.279    -3.394    -3.510    -3.622
                     Productiekosten Jeugd basis                  -354      -331      -329      -340      -352      -363
                     Resultaat voorgaande jaren                     -8          0         0         0         0         0
 Totaal Lasten                                                 -12.930   -11.902   -12.253   -12.320   -12.739   -13.146
 Reserveringen        Reserveringen                                 96         59         0         0         0         0
 Totaal Reserveringen                                               96         59         0         0         0         0
                                                                    68          0         0         0         0         0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Financiële begroting                                                                                          45
Meerjarenraming programma Additioneel
 Programma additioneel                                      Rekening Primitieve Begroting Begroting Begroting Begroting
                                                                2021  begroting     2023      2024      2025      2026
                                                                          2022
 Baten                 Opbrengsten Jeugd additioneel           2.145     2.013     2.616     2.707     2.800     2.889
                       Opbrengsten Algemeen basis                  1          0         0         0         0         0
                       Opbrengsten Algemeen additioneel        8.638     9.597     9.250     9.574     9.899    10.216
                       Overige opbrengsten                     1.114       537       801       829       858       885
                       Resultaat voorgaande jaren                  3          0         0         0         0         0
 Totaal Baten                                                 11.900    12.147    12.667    13.110    13.556    13.990
 Lasten                Salarissen en sociale lasten           -7.933    -8.548    -9.012    -9.327    -9.645    -9.953
                       Overige personeelskosten               -1.118      -625      -720      -746      -771      -796
                       Kapitaallasten                             -6        -26       -24       -25       -26       -27
                       Huisvestingskosten                         -8         -3         0         0         0         0
                       Algemene Kosten                          -328      -237      -251      -260      -269      -277
                       Doorbelasting middelen                 -2.001    -2.017    -2.126    -2.200    -2.275    -2.348
                       Productiekosten Algemeen basis             -6         -6         0         0         0         0
                       Productiekosten Algemeen addiitoneel     -128      -361      -195      -202      -209      -216
                       Resultaat voorgaande jaren                -15          0         0         0         0         0
 Totaal Lasten                                               -11.543   -11.823   -12.328   -12.760   -13.194   -13.616
 Reserveringen         Reserveringen                            -317      -324      -339      -351      -362      -374
 Totaal Reserveringen                                           -317      -324      -339      -351      -362      -374
                                                                  40          0         0         0         0         0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Financiële begroting                                                                                    46
Meerjarenraming programma Bedrijfsvoering
 Programma bedrijfsvoering en middelen                Rekening Primitieve Begroting Begroting Begroting Begroting
                                                          2021  begroting     2023      2024      2025      2026
                                                                    2022
 Baten                   Inwonerbijdrage gemeenten         682       822     1.698     1.369     1.416     1.461
                         Overige opbrengsten               636         28        29        30        31        32
                         Bijdragen gemeenten jeugd        -612      -625      -640      -662      -685      -707
                         Resultaat voorgaande jaren         19          0         0         0         0         0
 Totaal Baten                                              725       225     1.087       737       762       786
 Lasten                  Salarissen en sociale lasten   -3.330    -4.029    -4.142    -4.287    -4.433    -4.574
                         Overige personeelskosten       -3.172    -1.909    -1.809    -1.873    -1.936    -1.998
                         Kapitaallasten                   -272      -314      -319      -330      -342      -353
                         Huisvestingskosten               -843      -767      -774      -802      -829      -855
                         Algemene Kosten                -1.158    -1.113    -2.253    -1.774    -1.834    -1.893
                         Doorbelasting middelen          7.975     7.907     8.211     8.329     8.612     8.887
 Totaal Lasten                                            -800      -225    -1.087      -737      -762      -786
 Reserveringen           Reserveringen                      75          0         0         0         0         0
 Totaal Reserveringen                                       75          0         0         0         0         0
                                                             0          0         0         0         0         0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>Financiële begroting                                                                                                                            47
Gemeentelijke bijdragen 2023 - 2026
In onderstaande tabel geven we het verloop van de gemeentelijke bijdrage 2023-2026 inclusief de bijdrage VTD weer. Dit is inclusief loon- en
prijsindexatie van 1,9%.
 Verloop gemeentelijke bijdragen basistaken GGD             Jeugd 0-18      Huisvesting      Jeugd 4-18           Overige              VTD          Totaal
 Drenthe en Veilig Thuis Drenthe                                   jaar       0-18 jaar              jaar   programma’s
 Primitieve begroting 2022                                   9.609.972         487.952        1.600.905        5.221.856        6.610.616      23.531.301
 Huisvesting 0-18                                                     0         32.083                  0               0                0         32.083
 Beheersbegroting 2022                                    € 9.609.972        € 520.035     € 1.600.905       € 5.221.856      € 6.610.616    € 23.563.384
 Loon- en prijsindexatie 2023 (1,9%)                           182.589           9.881           30.417           99.215          125.602         447.704
 Organisatieontwikkeling                                              0               0                 0       -127.375                 0       -127.375
 Gewijzigd formatieplan JGZ                                     94.718                0          15.779         -110.497                 0               0
 Informatieveiligheid en privacy i.s.m. VRD                           0               0                 0        240.000                 0        240.000
 Datagericht werken i.s.m. VRD                                        0               0                 0        495.000                 0        495.000
 Publieke gezondheid                                                  0               0                 0        400.000                 0        400.000
 JGZ                                                           256.332                0          93.668                 0                0        350.000
 Bijdrage 2023                                           € 10.143.611        € 529.916     € 1.740.769       € 6.218.199      € 6.736.218    € 25.368.714
 Loon- en prijscompensatie 2024 (3,5%)                         355.026          18.547           60.927          217.637          235.768         887.905
 Incidentele bijdrage 2023 programma overige                          0               0                 0       -388.125                 0       -388.125
 Incidentele bijdrage 2023 programma jeugd                    -265.304                0         -96.946                 0                0       -362.250
 Bijdrage 2024                                           € 10.233.334        € 548.463     € 1.704.750       € 6.047.711      € 6.971.985    € 25.506.244
 Bij: loon- en prijscompensatie 2025 (3,4%)                    347.933          18.648           57.962          205.622          237.047         867.212
 Bijdrage 2025                                           € 10.581.267        € 567.111     € 1.762.712       € 6.253.333      € 7.209.033    € 26.373.456
 Bij: loon- en prijscompensatie 2026 (3,2%)                    338.601          18.148           56.407          200.107          230.689         843.951
 Bijdrage 2026                                           € 10.919.868        € 585.259     € 1.819.118       € 6.453.440      € 7.439.722    € 27.217.406
Financiering programma Jeugd
Deze tabel specificeert de kosten voor gemeenten, die besloten hebben tot integrale jeugdgezondheidszorg
 Jeugd 0-18 jaar                            2023                              2024                          2025                           2026
                            inwoners
                                                          basis-
                             0-18 per    tarief 2023                tarief 2024         totaal    tarief 2025          totaal   tarief 2026         totaal
                                                        bijdrage
                            1-1-2021
 Assen                        13.481          151,57  2.043.334          152,91     2.061.408          158,11     2.131.495          163,17     2.199.703
 Borger-Odoorn                  4.335         151,57    657.062          152,91       662.874          158,11       685.412          163,17       707.345
 Emmen                        18.985          151,57  2.877.583          152,91     2.903.036          158,11     3.001.739          163,17     3.097.794
 Hoogeveen                    11.025          151,57  1.671.074          152,91     1.685.856          158,11     1.743.175          163,17     1.798.956
 Midden-Drenthe                 5.891         151,57    892.907          152,91       900.805          158,11       931.432          163,17       961.238
 Noordenveld                    5.617         151,57    851.376          152,91       858.907          158,11       888.110          163,17       916.529
 Westerveld                     3.119         151,57    472.751          152,91       476.933          158,11       493.148          163,17       508.929
 De Wolden                      4.470         151,57    677.524          152,91       683.517          158,11       706.757          163,17       729.373
 Totaal                       66.923                 10.143.611                   10.233.334                     10.581.268                    10.919.868
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>Financiële begroting                                                                                                                    48
Conform bestuursbesluit zijn de huisvestingskosten van de JGZ niet meer opgenomen als onderdeel van de basistaken, maar worden deze separaat
afgerekend met de desbetreffende gemeenten. Deze tabel specificeert deze kosten per gemeente.
 Huisvesting 0-18                                    2023                          2024                        2025                           2026
                                                  bijdrage                      bijdrage                    bijdrage                      bijdrage
 Assen                                             92.271                        95.501                      98.748                       101.908
 Borger-Odoorn                                     49.824                        51.568                      53.321                        55.027
 Coevorden                                          4.684                         4.848                       5.013                         5.174
 Emmen                                            136.567                      141.347                      146.153                       150.830
 Hoogeveen                                         68.595                        70.996                      73.410                        75.759
 Meppel                                            10.369                        10.732                      11.097                        11.452
 Midden-Drenthe                                    73.025                        75.580                      78.150                        80.651
 Noordenveld                                       44.545                        46.104                      47.671                        49.197
 Westerveld                                        29.811                        30.854                      31.903                        32.924
 De Wolden                                         20.224                        20.932                      21.644                        22.336
 Totaal                                           529.916                      548.463                      567.110                       585.258
De tabel specificeert de bijdrage van de gemeenten die de integrale Jeugdgezondheidszorg niet onder hebben gebracht bij de gemeenten.
  Jeugd 4-18 jaar                      2023                               2024                        2025                         2026
                       inwoners     tarief 2023        basis-   tarief 2024         totaal  tarief 2025        totaal    tarief 2026         totaal
                        4-18 per                    bijdrage
                       1-1-2021
 Aa en Hunze               3.503          87,56     306.721           85,75      300.374          88,66      310.587           91,50      320.526
 Coevorden                 5.117          87,56     448.042           85,75      438.771          88,66      453.689           91,50      468.207
 Meppel                    5.604          87,56     490.683           85,75      480.530          88,66      496.868           91,50      512.768
 Tynaarlo                  5.657          87,56     495.324           85,75      485.075          88,66      501.567           91,50      517.617
 Totaal                  19.881                   1.740.769                    1.704.750                   1.762.711                    1.819.118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Financiële begroting                                                                                                                            49
Financiering overige programma’s
Het totaal te financieren bedrag voor de gemeenten is in 2023 geïndexeerd met 1,9%. De bijdrage per inwoner is hier op aangepast en bedraagt €
13,33 per inwoner in 2023.
  Overige
                     inwoners                 2023                          2024                        2025                             2026
  programma’s
                    1-1-2021          per inw.           totaal     per inw.            totaal   per inw.           totaal        per inw.         totaal
  Aa en Hunze          25.399           12,57          319.210         12,22          310.458      12,64          321.014           13,04        331.286
  Assen                68.836           12,57          865.119         12,22          841.400      12,64          870.007           13,04        897.848
  Borger-
                       25.598           12,57          321.711         12,22          312.891      12,64          323.529           13,04        333.882
  Odoorn
  Coevorden            35.317           12,57          443.858         12,22          431.689      12,64          446.366           13,04        460.650
  Emmen               107.024           12,57        1.345.060         12,22        1.308.181      12,64        1.352.660           13,04      1.395.945
  Hoogeveen            55.603           12,57          698.809         12,22          679.650      12,64          702.758           13,04        725.246
  Meppel               34.386           12,57          432.158         12,22          420.309      12,64          434.599           13,04        448.506
  Midden-
                       33.381           12,57          419.527         12,22          408.024      12,64          421.897           13,04        435.398
  Drenthe
  Noordenveld          31.214           12,57          392.292         12,22          381.537      12,64          394.509           13,04        407.133
  Tynaarlo             33.978           12,57          427.030         12,22          415.322      12,64          429.443           13,04        443.185
  Westerveld           19.661           12,57          247.096         12,22          240.321      12,64          248.492           13,04        256.444
  De Wolden            24.374           12,57          306.328         12,22          297.930      12,64          308.059           13,04        317.917
  Totaal              494.771                        6.218.199                      6.047.711                   6.253.333                      6.453.440
Financiering VTD
De bijdrage voor Veilig Thuis laat zich als volgt specificeren.
  Bijdrage VTD
                                            Bijdrage            Verdeling o.b.v. rijksbijdrage
                                                                                               Verdeling o.b.v. inwoners (1-1-2021)        Bijdrage 2023
                                Centrum gemeente                                   jeugd 2016
  Aa en Hunze                                                     4,3%                 81.700           25.399               189.351             271.051
  Assen                                                          18,4%                349.600           68.836               513.177             862.777
  Borger-Odoorn                                                   5,3%                100.700           25.598               190.835             291.535
  Coevorden                                                       6,2%                117.800           35.317               263.290             381.090
  Emmen                                  1.147.669               24,7%                469.300          107.024               797.870           2.414.840
  Hoogeveen                                                      12,8%                243.200           55.603               414.524             657.724
  Meppel                                                          6,7%                127.300           34.386               256.350             383.650
  Midden-Drenthe                                                  5,7%                108.300           33.381               248.857             357.157
  Noordenveld                                                     4,9%                 93.100           31.214               232.702             325.802
  Tynaarlo                                                        5,1%                 96.900           33.978               253.308             350.208
  Westerveld                                                      3,0%                 57.000           19.661               146.574             203.574
  De Wolden                                                       2,9%                 55.100           24.374               181.710             236.810
  Totaal                                 1.147.669                                  1.900.000          494.771             3.688.548           6.736.217
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Financiële begroting                                                                                                                         50
Reserves en voorzieningen 2023-2026
In onderstaande overzichten wordt het meerjarig verloop van de reserves en voorzieningen weergegeven. Het verloop is uitgesplitst in toevoegingen
en onttrekkingen per jaar. Het doel, de risicocalculatie en de ontwikkeling wordt per reserve geduid. Tevens is een overzicht van het verloop van de
reserves en voorzieningen per programma weergegeven.
                                               2022                        2023                                              2024
                                         Beginstand         Storting     Onttrekking       Eindstand          Storting     Onttrekking       Eindstand
  Algemene reserve                               769               0            -331             438                16                0            454
  Risicoreserve                               1.467             361              -22           1.806              373              -23           2.156
  Organisatieontwikkeling                          0               0               0               0                 0                0              0
  Egalisatiereserve                              276              16              -9             283                16             -74             225
  Reserve VTD                                    448               0               0             448                 0                0            448
  Totaal                                      2.960             376             -362           2.974              405              -96           3.283
                                                2024                        2025                                              2026
                                          Beginstand         Storting     Onttrekking       Eindstand          Storting     Onttrekking      Eindstand
  Algemene reserve                               454               15               0             469                15                 0          484
  Risicoreserve                                2.156             386              -23           2.519               398              -24         2.893
  Organisatieontwikkeling                          0                0               0               0                  0                0            0
  Egalisatiereserve                              225               17              -8             234                17                -9          242
  Reserve VTD                                    448                0               0             448                  0                0          448
  Totaal                                       3.283             418              -32           3.669               430              -33         4.066
Algemene reserve
Doel
De algemene reserve is ingesteld voor als algemeen weerstandsvermogen voor onvoorziene uitgaven en andere bedrijfsrisico’s, voor zover hierin niet
op andere wijze is voorzien. De risico’s voor additionele taken, worden opgevangen vanuit de Risicoreserve.
Risicocalculatie
Voor deze reserve is de bestuurlijke norm dat wij 2,5% aanhouden van de kostenomvang van het basistakenpakket. Het maximum voor 2023 bedraagt
€ 438.000.
Risicoreservering
Doel
Het opvangen van risico van additioneel werk.
Risicocalculatie
De berekening is op basis van ‘Personeelsvolume additionele taken per einde jaar’ x ‘worst-case scenario (=33%)’. De gewenste omvang, conform deze
norm, voor 2023 bedraagt € 1.203.422.
Ontwikkelingsplanning
Indien de gewenste omvang overschreden wordt, zal het overschot uitgekeerd worden aan de gemeenten conform de relatieve omvang van de afname
van de additionele taken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>Financiële begroting                                                                                                                       51
Reserve organisatieontwikkeling
Doel
Aansluiten op verwachte en gesignaleerde ontwikkelingen. Voor organisatieontwikkeling zijn geen structurele posten opgenomen in de begroting.
De GGD is een professionele en kennisrijke organisatie die, zeker de komende jaren, een belangrijk kennis- en expertisecentrum van en voor de
gemeenten is. Om deze rol te kunnen blijven spelen, is het noodzakelijk om medewerkers en organisatie voortdurend te ontwikkelen.
Risicocalculatie
Realistische inschatting van de te verwachten kosten bij ‘doel’ genoemde onderwerpen en de mogelijk claims.
Ontwikkelingsplanning
Voor organisatieontwikkeling zijn geen structurele posten opgenomen in de begroting. De reserve wordt gevoed wanneer de bedrijfsvoering dat in
enig jaar toelaat. GGD moet het zelf inverdienen in de bedrijfsvoering.
Egalisatiereserve
Doel
Ter voorkoming van een piek in de kosten en lasten in de toekomst (egalisatie van de kosten).
Mogelijke claims
Egalisatie van de kosten van 3 onderzoeken epidemiologie per vier jaar (€ 49.000), opleiding Forensisch artsen (€ 107.000) en Publieke Gezondheid
Asielzoekers (€ 88.000) en opleiding arts infectieziektebestrijding (€ 24.000).
Risicocalculatie
Realistische inschatting van de te verwachten kosten bij ‘mogelijke claims’ genoemde onderwerpen.
Ontwikkelingsplanning
P.m.
Reserve VTD
Doel
Ter voorkoming van een piek in de kosten en lasten in de toekomst (egalisatie van de kosten).
Mogelijke claims
Onder andere MDA++, de radarfunctie en de toename van het aantal te verwerken meldingen.
Risicocalculatie
Realistische inschatting van de te verwachten kosten bij ‘mogelijke claims’ genoemde onderwerpen.
Ontwikkelingsplanning
P.m.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Financiële begroting                                                                         52
Meerjarenraming 2023-2026 onttrekking/storting reserves per programma
                                                Raming 2023                    Raming 2024
                                       storting   onttrekking  saldo  storting   onttrekking  saldo
 Programma beschermen                         0             0      0         0             0      0
 Programma beschermen derden                  0             0      0         0             0      0
 Programma bevorderen                         0             0      0         0             0      0
 Programma bewaken                           16            -9      7        16           -74    -58
 Programma jeugd                              0             0      0         0             0      0
 Programma additioneel                     361            -22   339       373            -23   351
 Programma bedrijfsvoering en middelen        0             0      0         0             0      0
 Totaal                                    376            -31   346       389            -96   293
                                                Raming 2025                    Raming 2026
                                       storting   onttrekking  saldo  storting   onttrekking  saldo
 Programma beschermen                         0             0      0         0             0      0
 Programma beschermen derden                  0             0      0         0             0      0
 Programma bevorderen                         0             0      0         0             0      0
 Programma bewaken                           17            -8      9        17            -9      8
 Programma jeugd                              0             0      0         0             0      0
 Programma additioneel                     386            -23   362       398            -24   374
 Programma bedrijfsvoering en middelen        0             0      0         0             0      0
 Totaal                                    403            -32   371       415            -33   382
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>Financiële begroting                                                                                                                        53
2.5 Incidentele baten en lasten
Op grond van artikel 28 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) moet een overzicht worden verstrekt van de incidentele baten en lasten.
Dit betreft een overzicht van de incidentele baten en lasten per programma, waarbij per programma ten minste de belangrijkste posten afzonderlijk
worden gespecificeerd.
Het overzicht van de incidentele baten en lasten is een onmisbaar overzicht voor het verkrijgen van een juiste beeld van het materieel sluiten van
de (meerjaren)begroting en daarmee van de financiële positie van GGD Drenthe. Per definitie behoren de stortingen en onttrekkingen aan en van de
reserves tot de incidentele lasten en baten. Om die reden worden deze in onderstaande tabel weergegeven.
                                                                                            Begroting       Begroting      Begroting        Begroting
                        Programma
                                                                                                2023            2024           2025             2026
  Baten                 Beschermen derden                                                         402               0              0                0
                        Bewaken                                                                     0              66              0                0
                        Jeugd                                                                      82              84             87               90
                        Additioneel                                                                 0               0              0                0
  Totaal Baten                                                                                    484            150              87               90
                                                                                            Begroting       Begroting      Begroting        Begroting
                        Programma
                                                                                                2023            2024           2025             2026
  Lasten                Beschermen derden                                                        -402               0              0                0
                        Bewaken                                                                     0             -66              0                0
                        Jeugd                                                                     -82             -84            -87              -90
                        Additioneel                                                              -361           -373            -386             -398
  Totaal Baten                                                                                   -844           -523            -473             -488
Specificatie incidentele baten
                                                                                            Begroting      Begroting       Begroting        Begroting
                                                                                                2023            2024           2025             2026
  Programma beschermen derden
  Inhaalcampagen RVP                                                                              402               0              0                0
  Totaal programma beschermen derden                                                              402               0              0                0
  Programma bewaken
  Volwassenen en ouderenonderzoek (dekking egalisatiereserve)                                       0              66              0                0
  Totaal programma bewaken                                                                          0              66              0                0
  Programma jeugd
  Subsidie 1e/2e fase artsen in opleiding                                                          82              84             87               90
  Totaal programma jeugd                                                                           82              84             87               90
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>Financiële begroting                                                                                                                         54
Specificatie incidentele lasten
                                                                                              Begroting      Begroting       Begroting       Begroting
                                                                                                   2023          2024            2025            2026
  Programma beschermen derden
  inhaalcampagne RVP                                                                               -402              0               0               0
  Totaal programma beschermen derden                                                               -402              0               0               0
  Programma bewaken
  Volwassenen en ouderenonderzoek                                                                     0            -66               0               0
  Totaal programma bewaken                                                                            0            -66               0               0
  Programma jeugd
  Opleidingskosten 1e/2e fase artsen in opleiding                                                   -82            -84             -87             -90
  Totaal programma jeugd                                                                            -82            -84             -87             -90
  Programma additioneel
  Storting risicoreserve                                                                           -361           -373           -386             -398
  Totaal programma additioneel                                                                     -361           -373           -386             -398
]Voor het programma additioneel wordt een opslag van 10% berekend op de kostprijs van de additionele producten. Deze opslag is bedoeld voor
eventuele frictiekosten als gemeenten besluiten geen additionele producten meer af te nemen van de GGD. De opslag wordt gestort in de risicoreserve.
Deze stortingen gebeuren jaarlijks en kunnen dus niet als een incidentele last worden gezien. De omvang van de risicoreserve is gehouden aan een
bestuurlijke afspraak dat deze niet hoger is dan 33% van de loonkosten. Als de reserve boven deze bestuurlijke norm komt wordt het meerdere in
principe terug betaald aan de gemeenten.
Ter egalisatie van de kosten van 3 onderzoeken epidemiologie per 4 jaar (programma bewaken) storten we jaarlijks in de egalisatiereserve. De
jaarlijkse stortingen en onttrekkingen zien wij niet als incidentele baten en lasten, maar zijn bedoeld om lasten en baten over de verschillende jaren
te egaliseren tot een structureel gemiddelde.
Om te beoordelen of de begroting structureel sluitend is, worden de begrotingssaldi gecorrigeerd met het saldo van incidentele baten en lasten.
Gezuiverd saldo
                                                            Begroting 2023           Begroting 2024           Begroting 2025           Begroting 2026
  Geraamde resultaat                                                   361                       373                     386                       398
  Saldo incidentele baten                                              484                       150                      87                        90
  Saldo incidentele lasten                                            -844                      -523                    -473                      -488
  Gezuiverd saldo                                                        0                         0                       0                         0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>Bijlagen                                                                                                                55
Bijlage 1: Verklarende woordenlijst
ABO		  Algemeen bestuurlijk overleg                         JOGG  Jongeren op gezond gewicht
ABR		  Antibioticaresistentie                               KDV		 Kinderdagverblijf
AIOS   Arts in opleiding tot specialist                     KIES  Kinderen in Echtscheidingssituaties
AMV		  Alleenstaande minderjarige vreemdeling               KNMAR Koninklijke Nederlandse Marechaussee
AVG		  Algemene Verordening Gegevensbescherming             KWE		 Kleinschalige Wooneenheid
AZC		  Asielzoekerscentrum                                  KWG		 Kleinschalige Woongroep
BBV		  Besluit Begroting en Verantwoording                  LHBT  lesbische vrouwen/homoseksuele mannen/biseksuelen/		
BCG		  Bacillus calmette-guérin (vaccin tegen tuberculose)        transgenders
BI		   Business-intelligence                                LPK		 Landelijk Professioneel Kader
BMR		  (vaccin tegen) Bof, mazelen en rodehond              MDA++ Multidisciplinaire aanpak intersectoraal en specialistisch
BRMO   Bijzonder resistente micro-organismen                NJI		 Nederlands Jeugdinstituut
BRP		  Basisregistratie van personen                        NODO  Nader Onderzoek DoodsOorzaak
BSO		  Buitenschoolse opvang                                OGGZ  Openbare geestelijke gezondheidszorg
BVD		  Bestuurlijk veiligheidsoverleg Drenthe               OTO		 Opleiden, trainen, oefenen
CB		   Consultatiebureau                                    P&O		 Personeel & organisatie
CJG		  Centrum voor jeugd en gezin                          PGA		 Publieke gezondheid asielzoekers
COA		  Centraal orgaan opvang asielzoekers                  PSHi  Psychosociale hulverlening bij incidenten
CRI		  Crisis, rampen en Incidenten                         RIVM  Rijksinstituut voor volksgezondheid en milieu
CSG		  Centrum Seksueel Geweld                              RUD		 Regionale uitvoeringsdienst
DI-PG  Deskundige Infectiepreventie Publieke Gezondheid     RVP		 Rijksvaccinatieprogramma
DTP		  (vaccin tegen) Difterie , tetanus, polio             SBOH  Stichting beroepsopleiding huisartsen
DKTP   (vaccin tegen) Difterie , kinkhoest, tetanus, polio  SOA		 Seksueel overdraagbare aandoening
FG		   Forensische Geneeskunde                              TBC		 Tuberculosebestrijding
FMEK   Forensisch medische expertise bij kindermishandeling THZ		 Technische Hygiënezorg
GAGS   Gezondheidskundig Adviseur Gevaarlijke Stoffen       UMCG  Universitair Medisch Centrum Groningen
GGD		  Gemeentelijke gezondheidsdienst                      VDG		 Verenigde Drentse Gemeenten
GGZ		  Geestelijke gezondheidszorg                          VNG		 Verenigde Nederlandse Gemeenten
GHOR   Geneeskundige hulverleningsorganisatie in de regio   VenJ  Veiligheid en Justitie
GIDS   Gezond in de stad: landelijke stimuleringsprogramma  VNN		 Verslavingszorg Noord-Nederland
GOB		  Gastouderbureau                                      VO		  Voortgezet Onderwijs
GROP   GGD rampen opvangplan                                VRD		 Veiligheidsregio Drenthe
IKB		  Individueel Keuze Budget                             VVE		 Voorschoolse – en Vroegschoolse Educatie
IKK		  Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang                  VTD		 Veilig Thuis Drenthe
IZB		  Infectieziektebestrijding                            VWS		 Volksgezondheid, welzijn, sport
HBO		  Hoger beroepsonderwijs                               WMO   Wet maatschappelijke ondersteuning
HG		   Huiselijk geweld                                     WOB   Wet Openbaarheid van Bestuur
HIb		  Haemophilus influenzae type B (Hib)-ziekten          WNT		 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke
HPV		  Humaan papillomavirus                                		    en semipublieke sector
JGZ		  Jeugdgezondheidszorg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Bijlagen                                                                                                                                   56
Overige overzichten
In het Besluit Begrotingsverantwoording voor gemeenten en provincies (BBV) staat aangegeven welke overzichten onderdeel van de begroting
moeten zijn. Deze overzichten zijn hieronder opgenomen en waar mogelijk toegelicht.
Tabel inzake beleidsindicatoren formatie en organisatie
 Beleidsindicatoren                                    2022                 2023                   2024                   2025                  2026
 1. Formatie                                           0,57                  0,57                   0,57                  0,57                   0,57
 Fte per 1.000 inwoners
 2. Bezetting                                          0,60                  0,56                   0,56                  0,56                   0,56
 Fte per 1.000 inwoners
 3. Apparaatkosten                                     € 60                  € 66                   € 66                  € 68                   € 71
 per inwoner
 4. Externe inhuur                                       4%                   4%                      5%                    5%                    5%
 % van de loonkosten
 5. Overhead                                            22%                  21%                    21%                    21%                   21%
 % van de totale lasten
 Aantal inwoners Drenthe                            494.771
Toelichting
Formatie en bezetting
De toegestane formatie bij de GGD bedraagt in 2023 283 fte, zijnde 0,57 fte per 1.000 inwoners.
Onder toegestane formatie verstaan wij de formatie voor de basistaken plus de formatie voor additionele taken.
De geraamde bezetting wordt wat lager ingeschat vanwege vacatures die er altijd zijn en waarvan het tijd kost ze in te vullen.
Apparaatskosten
De apparaatskosten voor 2023 stijgen ten opzichte van 2022. De stijging vanaf 2023 als bedrag per inwoner komt door de loon- en prijsstijgingen en
de overige ontwikkelingen die zijn verwerkt in de meerjarenbegroting.
Externe inhuur
Externe inhuur betreft de kosten van structurele inhuur van een aantal functies die niet op de loonlijst van de GGD voorkomen. Het gaat o.a. om
GAGS piket en inhuur van Forensische artsen.
Tabel inzake geprognosticeerde balans
 Geprognosticeerde balans (in € 1.000)                                                   2023                2024             2025              2026
 Activa              Materiele vaste activa                                             1.900               1.900            1.900             1.900
                     Voorraden                                                             10                  10               10                 10
                     Uitzettingen korter dan 1 jaar                                     6.306               6.653            7.006             7.412
                     Overlopende activa                                                   500                 500              500               500
                     Liquide middelen                                                     250                 250              250               250
 Totaal activa                                                                          8.966               9.312            9.665            10.071
 Passiva             Eigen vermogen                                                    -2.216              -2.562           -2.915            -3.321
                     Netto vlottende schulden korter dan 1 jaar                        -1.500              -1.500           -1.500            -1.500
                     Overlopende passiva                                               -5.250              -5.250           -5.250            -5.250
 Totaal passiva                                                                        -8.966              -9.312           -9.665           -10.071
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>Bijlagen                                                                                                                               57
Tabel inzake taakvelden
 BBV-Taakvelden                                                      Begroting 2023        Begroting 2024      Begroting 2025     Begroting 2026
 Baten
 0.10 Mutaties reserves                                                           31                    96                  32                33
 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten                                0                     0                   0                  0
 0.4 Overhead                                                                    376                   305                 315               325
 0.8 Overige baten en lasten                                                       0                     0                   0                  0
 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)                                                  0                     0                   0                  0
 0 Bestuur en ondersteuning                                                      407                   401                 347               358
 1.1 Crisisbeheersing en brandweer                                             1.200                 1.223               1.265             1.305
 1.2 Openbare orde en veiligheid                                                 474                   491                 507               524
 1 Veiligheid                                                                  1.674                 1.714               1.772             1.829
 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie                                         1.517                 1.547               1.600             1.651
 6.81 Geëscaleerde zorg 18+                                                    1.351                 1.398               1.446             1.492
 6.82 Geëscaleerde zorg 18-                                                    5.687                 5.886               6.087             6.281
 6 Sociaal Domein                                                              8.556                 8.832               9.132             9.424
 7.1 Volksgezondheid                                                         23.032                22.797               23.573            24.327
 7.5 Begraafplaatsen en crematoria                                               293                   304                 314               324
 7 Volksgezondheid en milieu                                                 23.325                23.101               23.887            24.651
 Totaal Baten                                                                33.961                34.048               35.138            36.262
 Lasten
 0.10 Mutaties reserves                                                         -376                  -389                -403              -416
 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten                                0                     0                   0                  0
 0.4 Overhead                                                                 -7.386                -7.565              -7.827            -8.082
 0.8 Overige baten en lasten                                                    -710                  -565                -584              -603
 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)                                                  0                     0                   0                  0
 0 Bestuur en ondersteuning                                                   -8.472                -8.519              -8.814            -9.101
 1.1 Crisisbeheersing en brandweer                                            -1.021                -1.038              -1.074            -1.108
 1.2 Openbare orde en veiligheid                                                -431                  -446                -462              -476
 1 Veiligheid                                                                 -1.453                -1.485              -1.535            -1.584
 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie                                          -932                  -942                -973            -1.004
 6.81 Geëscaleerde zorg 18+                                                   -1.146                -1.186              -1.226            -1.265
 6.82 Geëscaleerde zorg 18-                                                   -4.732                -4.896              -5.061            -5.222
 6 Sociaal Domein                                                             -6.810                -7.023              -7.261            -7.492
 7.1 Volksgezondheid                                                        -16.985               -16.770              -17.269           -17.819
 7.5 Begraafplaatsen en crematoria                                              -242                  -250                -259              -267
 7 Volksgezondheid en milieu                                                -17.226               -17.020              -17.528           -18.086
 Totaal Lasten                                                              -33.961               -34.048              -35.138           -36.262
 Eindtotaal                                                                       -0                    -0                  -0                 -0
 Overhead %                                                                     21%                   21%                 21%                21%
In deze tabel worden de totale kosten van de GGD (basis en additioneel) gerubriceerd naar de verplichte gemeentelijke taakvelden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>                                    05
Beleidsbegroting 2023
Inclusief Meerjarenraming 2023-2026
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>