<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Begroting 2023
Crisisbeheersing, GHOR, Brandweer,
Bedrijfsvoering en Financiën
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Voorwoord                                                                                                 05
Voor u ligt de begroting 2023 van Veiligheidsregio Drenthe. We delen in deze begroting onze plannen en laten
zien hoe we deze plannen willen uitvoeren. Onder het motto “je moet het dak repareren als het droog is” is
deze begroting tot stand gekomen. Na een roerige periode van de COVID-19 crisis, ligt hier een begroting met
de ambitie om voorbereid te zijn op wat gaat komen in 2023 en verdere jaren.
Veiligheidsregio Drenthe is niet alleen een uitvoeringsorganisatie. Wij zijn ook onderdeel van de samenleving. Dat
blijkt niet alleen uit de brede verankering van de vrijwillige brandweer in onze Drentse samenleving, maar dat
ziet u ook in deze begroting terug. We leven in dynamische tijden en een aantal grote – veelal maatschappelijke -
thema’s, raakt ook de VRD zowel op vakinhoud als bedrijfsvoering. Als onderdeel van de samenleving voelen we
ons verantwoordelijk om op deze thema’s onze verantwoordelijkheid te nemen en bij te dragen aan oplossingen.
Voor het eerst vindt u in deze begroting dan ook een aparte toelichting op onze inspanningen op deze grotere
vraagstukken. Denkt u hierbij aan thema’s als klimaatadaptatie en energietransitie, technologische kansen en
bedreigingen en arbeidsmarktontwikkelingen. Maar ook de invoering van de Omgevingswet en de evaluatie Wet
veiligheidsregio’s hebben organisatiebrede impact.
De hernieuwde crisisorganisatie wordt in 2022 geïmplementeerd en zal ook in 2023 de nodige aandacht vragen
om de invoering tot een succes te maken. Het resultaat is een flexibele en wendbare crisisorganisatie die is
voorbereid op zowel gekende als ongekende crises, waarbij de opschaling afhangt van de crisis die zich op dat
moment voordoet en de behoefte van de betrokken gemeente aan ondersteuning.
In 2023 is ook de zoektocht naar een ander, toekomstbestendig systeem voor brandweerzorg nog
steeds actueel. Het Programma Brandweerzorg continueert de inspanningen om over een periode van
5-10 jaar te komen tot moderne brandweerzorg, waarbij vrijwilligheid de basis blijft waarop de brandweer
in Drenthe opereert.
Financieel zijn het roerige tijden. De inflatie is hoog; COVID-19 heeft zijn sporen nagelaten waar het gaat
om vakbekwaamheid van de crisisorganisatie en de brandweer; verantwoordelijkheid nemen op het thema
klimaatadaptatie en energietransitie zijn vaak kostbaarder dan niets doen en steeds vaker worden we in de
bedrijfsvoering geconfronteerd met schaarste op de arbeidsmarkt, oplopende prijzen en nieuwe risico’s.
De VRD heeft in de afgelopen jaren geïnvesteerd in medewerkers en werkwijzen om flexibel, wendbaar en
kostenefficiënt te zijn en is als gevolg daarvan één van de veiligheidsregio’s die tot nu toe de werkzaamheden
kon uitvoeren met minder kosten dan de bijdrage die gemeenten hiervoor ontvangen uit het gemeentefonds.
Uiteraard blijft de insteek van de VRD dat we als organisatie zo kostenefficiënt mogelijk werken en ons te
allen tijde bewust zijn dat het gemeenschapsgeld is dat we uitgeven. U zult in deze begroting zien dat de
ontwikkelingen waar de VRD mee geconfronteerd wordt binnen de huidige financiële kaders niet langer kunnen
worden opgevangen. Een verhoging van de bijdragen van de deelnemende gemeenten aan de VRD is nodig om
onze werkzaamheden in 2023 uit te kunnen voeren.
Het dagelijks bestuur VRD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Leeswijzer                                                                                                                        3
Organisatiebrede thema’s apart benoemd
De wereld om ons heen is complex en verandert in hoog tempo. Ontwikkelingen in de samenleving volgen elkaar steeds sneller op
en hebben ook steeds vaker een groot effect op de taakuitvoering van de VRD. Kenmerkend is dat deze thema’s daarnaast vaak ook
impact hebben op de eigen bedrijfsvoering. Deze autonome ontwikkelingen in de samenleving raken de VRD dus intern en extern en
kunnen dan ook niet los van elkaar gezien worden. Voor deze organisatiebrede thema’s is gekozen ze in deze begroting apart op te
nemen, zodat de onderlinge samenhang zichtbaar blijft.
Dit geldt voor de volgende thema’s:
• Klimaatadaptatie, duurzaamheid en energietransitie;
• Vitale processen: technologische kansen en -bedreigingen;
• Invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging;
• Veranderd vakmanschap en arbeidsmarktontwikkelingen.
Daarnaast bevat de begroting toelichting aan de hand van de gebruikelijke thema’s:
• Crisisbeheersing;
• Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR);
• Brandweer Drenthe;
• Bedrijfsvoering.
Na de tekstuele toelichting volgt een overzicht van de kosten volgens de missielijnen van de VRD:
1. Wij treden op bij calamiteiten en crises.
2. Wij vergroten de bewustwording over fysieke veiligheid.
3. Wij zijn onderdeel van de samenleving.
4. Wij zijn een flexibele en wendbare netwerkorganisatie.
Tenslotte zijn de benodigde paragrafen met financiële toelichtingen, de financiële begroting en meerjarenraming en de toelichting
per risico opgenomen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Klimaatadaptatie, duurzaamheid
en energietransitie
                                                                                                                              4
Ons klimaat verandert en wereldwijd worden de gevolgen daarvan steeds merkbaarder. Om
klimaatverandering tegen te gaan, staan de thema’s duurzaamheid en energietransitie hoog op alle
maatschappelijke agenda’s. Tegelijkertijd worden we als samenleving al geconfronteerd met de gevolgen
van klimaatverandering en is klimaatadaptatie ook een actueel thema.
Al deze ontwikkelingen hebben gevolgen voor de taakuitvoering van de VRD. Er is sprake van een
enorme ontwikkeling van nieuwe kennisdomeinen waarop advisering wenselijk is. Te denken valt daarbij
aan zonneweides, waterstofproductie en -transport, energieopslagsystemen en windturbines. De VRD als
adviseur past zich blijvend aan aan deze ontwikkelingen.
Daarnaast heeft de VRD als organisatie ook haar eigen verantwoordelijkheid en wil bijdragen door een
duurzame organisatie te zijn.
Wat wil de VRD bereiken?
•   De VRD wil in 2023 een actieplan gebaseerd op het kwadrantenmodel ‘Klimaat’;
•   De VRD wil actief bijdragen aan het opbouwen en delen van kennis over veiligheidsaspecten rondom klimaatadaptatie en
    energietransitie;
•   De VRD wil in 2023 duurzaamheidsbeleid ontwikkelen – als onderdeel van het hierboven genoemde actieplan - waarin de doelen
    op het gebied van verduurzaming van de organisatie worden vastgelegd. Daarin krijgen ook al eerder gemaakte afspraken rondom
    verduurzaming een plek.
Wat gaat de VRD daarvoor doen in 2023?
Actieplan ‘klimaat’
Om structureel aandacht te schenken aan dit thema wordt in 2023 een actieplan gemaakt. Het kwadrantenmodel ‘Klimaat’ biedt
houvast ten aanzien van de onderwerpen die in het actieplan opgenomen moeten worden. Het doel van het actieplan is om
klimaatadaptatie gestructureerd en kostenbewust een permanent punt van aandacht binnen de gehele VRD te laten zijn.
                                                                Intern
                                                Veiligheid en
                                               duurzaamheid
                                                                         Weerbaarheid
                   Voorkomen                                   Kennis en
                                                                                                     Bestrijden
                                                               innovatie
                                              Risicobewustzijn              Gevolg-
                                               en voorkomen                bestrijding
                                                               Extern
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Klimaatadaptatie, duurzaamheid
en energietransitie
                                                                                                                                     5
Kennis op peil brengen en houden
In 2023 wordt onverminderd energie gestoken in het op peil brengen en houden van kennis. Dit kost veel tijd en energie, omdat
er veel nieuwe kennisdossiers zijn ontstaan. Nieuwe ontwikkelingen in deze dossiers volgen elkaar in hoog tempo op en wet- en
regelgeving is niet of nauwelijks aanwezig of verouderd. Het opbouwen van kennis loopt daardoor parallel met de ontwikkelingen die
plaatsvinden op deze dossiers. De VRD heeft tot nu toe minder geïnvesteerd in capaciteit op de dossiers dan wenselijk is gezien het
hoge ontwikkeltempo en wil deze achterstand in 2023 inhalen.
De VRD haalt kennis op bij netwerkpartners en waar de mogelijkheid zich voordoet, deelt de VRD kennis. Opgedane kennis wordt
breed toegepast binnen de eigen organisatie, onder andere bij advisering; opleiden trainen en oefenen van zowel brandweer als
crisisorganisatie, planvorming en eigen bedrijfsvoering.
      Adviseren op een waterstofwijk
      De VRD is één van de 150 partners rondom de ontwikkeling van een waterstofwijk in Hoogeveen. De VRD adviseert over
      veiligheid, maar hoe adviseer je op een ontwikkeling waar nog geen veiligheidseisen voor beschikbaar zijn? Adviesaanvragen
      vanuit nieuwe kennisdossiers stellen de adviseurs van de VRD regelmatig voor uitdagingen. Dit vraagt niet alleen om
      uitbreiding van kennis, maar ook om andere advies-vaardigheden.
Deelname bij landelijke en regionale thema’s
De VRD levert een bijdrage aan diverse landelijke en regionale werkgroepen over klimaatgerelateerde onderwerpen. Er is verbinding
met (maatschappelijke) partners en waar kansen liggen wordt gezamenlijk opgetrokken. Bijvoorbeeld met waterschappen en
gemeenten in de uitvoering van de Regionale Adaptatie Strategie (RAS). Ook draagt de VRD bij aan het project WAVE. In 2023 wordt in
kaart gebracht welke risico’s er in Drenthe zijn als het gaat om overstromingen en is inzichtelijk welke taken en verantwoordelijkheden
de VRD als evacuatieregio heeft.
Ontwikkelen van duurzaamheidsbeleid
De VRD voelt een maatschappelijke verantwoordelijkheid als het gaat om een duurzame bedrijfsvoering die zo weinig mogelijk
bijdraagt aan klimaatverandering. Het gevoel van ‘kansen grijpen als ze zich voordoen’ wordt niet langer als voldoende inspanning
op dit thema gevoeld. In 2023 wordt daarom duurzaamheidsbeleid opgesteld, waarin wordt vastgelegd hoe de VRD in haar eigen
bedrijfsvoering een bijdrage gaat leveren. Dit beleid is een vertaling naar de VRD van het gemiddelde beleid dat binnen de Drentse
gemeenten wordt gevoerd.
      Voorbeeld: Verduurzaming wagenpark
      Op dit moment worden al stappen genomen richting meer structurele maatregelen op het gebied van duurzaamheid.
      Investeringslasten voor meer duurzame alternatieven zijn vaak hoog en daarom zijn het voorzichtige stappen. Zo worden in
      2023 verder gewerkt aan verduurzaming van het wagenpark door waar mogelijk voor elektrische dienstauto’s te kiezen.
      Voorbeeld: CO2 neutrale brandweerposten
      In een aantal Drentse gemeenten zijn brandweerposten verouderd en aan renovatie of vervanging toe. De VRD werkt samen
      met gemeenten die brandweerposten willen verduurzamen, verbouwen of volledig willen nieuwbouwen. Waar mogelijk
      en passend wordt dit – conform gemeentelijk beleid – zo duurzaam mogelijk gedaan. Dit geldt bijvoorbeeld voor de drie te
      realiseren brandweerposten in Tynaarlo, waarvoor de aanbesteding in 2022 wordt afgerond: deze drie posten zijn CO2-
      neutraal ontworpen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Vitale processen: technologische kansen
en -bedreigingen
                                                                                                                                    6
De wereld om ons heen verandert in een sneller tempo dan de voorliggende periode. Dit vraagt om een
continu proces van leren en ontwikkelen. Meester zijn in een vakgebied is niet langer een constante
factor, de wereld beweegt sneller dan dat. De VRD staat open om te leren van opkomende technologieën
en verbindingen tussen de digitale en fysieke wereld.
Het is van invloed op veel werkprocessen en de interactie tussen de organisatie en haar omgeving.
De snelheid van ontwikkelingen vraagt ook dat de organisatie beter is voorbereid op de kansen en
risico's die hiermee gepaard gaan. Hiervoor is samenwerking nodig met ketenpartners en marktpartijen.
Kennis is schaars, om deze wel voldoende aan te trekken, werken we onder andere samen met de GGD.
Wat wil de VRD bereiken?
•    De VRD wil informatiegestuurd werken integreren binnen alle processen: van de primaire processen van crisisbeheersing, GHOR en
     Brandweer Drenthe, tot de ondersteunende bedrijfsvoeringsprocessen.
•    De VRD wil verbetering van de veiligheid van informatievoorziening om continuïteit te waarborgen.
•    De VRD wil de gevolgen voor de samenleving bij een cyberaanval of grootschalige uitval van voorzieningen kunnen beperken.
•    De VRD wil in samenwerking met GGD Drenthe een actueel gedeeld veiligheids- en gezondheidsbeeld ontwikkelen.
      Informatiegestuurd werken
      Informatiegestuurd werken is een onderdeel van datagedreven werken. Hierbij wordt data en informatie van het verleden,
      het nu en de toekomst gebruikt om:
      • te sturen (operationele informatie, management en stuurinformatie) én/of
      • richting te geven voor de toekomst (tactische en strategische keuzes op basis van forecasting en voorspellende
          modellen).
Wat gaat de VRD daarvoor doen in 2023?
Informatiegestuurd werken binnen alle processen
De VRD ontwikkelt zich naar een meer proactieve kennispartner waarbij het gebruik van data en informatie een cruciale rol speelt.
Om het proces van datagedreven en informatiegestuurd werken te ondersteunen is, samen met de GGD, een ‘data- en innovatiehub’
gestart. In 2023 ontwikkelt de data- en innovatiehub zich niet alleen tot de beoogde ‘ingang voor informatie vragen’, maar neemt
de hub ook regie, coördineert, faciliteert én stimuleert het gebruik van bestaande en nieuwe data. Tenslotte ziet de hub toe op het
efficiënt en ethisch gebruik van data en informatie door de verschillende organisatieonderdelen.
Wat is informatiegestuurd werken?
Informatiegestuurd werken is het continue proces waarmee VRD en GGD op gerichte wijze ruwe data verzamelen en registreren,
analyseren en de daaruit resulterende informatie en kennis in besluitvormingsprocessen toepassen om de prestaties van de organisatie
te verbeteren, (maatschappelijke) ontwikkelingen op basis data te voorspellen en daar passende maatregelen op te nemen.
Informatiegestuurd werken bestaat dus niet uit één technisch systeem, maar is het geheel van concepten, processen, strategieën,
cultuur, structuur, methodieken, standaarden en IT-hulpmiddelen die ervoor zorgen dat de beschikbare data omgezet kan worden naar
geduide informatie om zo betere keuzes te maken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Vitale processen: technologische kansen
en -bedreigingen
                                                                                                                                       7
Waarom informatiegestuurd werken?
Het gebruik van data speelt een cruciale rol binnen de primaire processen van de VRD en dit neemt gezien de huidige maatschappelijke
ontwikkelingen in de toekomst verder toe. Slimme inzet van informatiegestuurd werken stelt de VRD in staat om de doelstellingen van
primaire processen en bedrijfsvoering te realiseren.
     Voorbeeld: informatiegestuurd werken bij Brandweer Drenthe
     Er is nauwe samenhang tussen de noodzaak om meer gebruik te maken van data en informatie en de transitie waar
     Brandweer Drenthe zich momenteel in bevindt: de brandweer in Drenthe is in ontwikkeling van gelijke naar gelijkwaardige
     brandweerzorg om ook in de toekomst kwalitatieve en betaalbare brandweerzorg te kunnen leveren. Om tot gelijkwaardige
     brandweerzorg te komen is informatiegestuurd werken essentieel: het wordt ingezet om bijvoorbeeld paraatheid te
     monitoren, dynamisch te alarmeren, uitrukkende eenheden op het juiste moment te voorzien van operationele informatie en
     te adviseren op afstand. Bovendien helpt informatiegestuurd werken om beter inzicht te krijgen in oorzaken van incidenten,
     waardoor beter preventief opgetreden kan worden en minder brandweerzorg nodig is.
     Voorbeeld: informatiegestuurd werken bij Crisisbeheersing
     Ook voor de primaire processen van Crisisbeheersing is informatiegestuurd en datagedreven werken noodzakelijk. De
     crisisorganisatie ontwikkelt zich door naar een flexibeler organisatie met doelstellingen als ‘opschalen op maat’ en ‘faciliteren
     van de ongekende crisis’. Om zicht te houden op ontwikkelingen in de samenleving die kunnen leiden tot onrust in de
     maatschappij met mogelijke (ongekende) crises tot gevolg, is het verzamelen en analyseren van data noodzakelijk. Het
     geïnformeerd zijn over dat wat zich in de buitenwereld afspeelt is belangrijk om prioriteiten te kunnen stellen over de juiste
     aanpak van een (dreigende) crisis en bestuurders tijdig te informeren. Goede informatievoorziening en de mogelijkheden om
     op maat op te schalen maken een passender respons van de crisisorganisatie mogelijk.
     Voorbeeld: informatiegestuurd werken voor een toekomstbestendige bedrijfsvoering
     Bedrijfsvoering richt zich in samenwerking met de GGD op het borgen van continuïteit, het actualiseren en flexibiliseren
     van bedrijfsvoeringsprocessen en het efficiënt en kostenbewust werken. Informatiegestuurd werken geeft mogelijkheden
     deze doelstellingen beter in te richten: bijvoorbeeld door interne controles uit te voeren op uitzonderingen in de data i.p.v.
     steekproefsgewijs op het geheel.
Ook vanuit de Drentse gemeenten en samenwerkingspartners is er een duidelijke behoefte om meer datagedreven en
informatiegestuurd te werken. Vanuit de rol van netwerkorganisatie is de ambitie om hier een faciliterende, betrouwbare en kundige
netwerkpartner te zijn.
Door datagedreven en informatiegestuurd werken wordt de juiste informatie overzichtelijk op de juiste plek beschikbaar gesteld om te
zorgen dat:
• Er snel en adequaat gereageerd kan worden op gebeurtenissen in de omgeving of daarbuiten;
• Motieven, acties en beslissingen beter en transparanter onderbouwd kunnen worden;
• Er beter gestuurd kan worden op resultaten en samenhang om zo efficiënter te werken.
Afgelopen jaren zijn er - in gezamenlijkheid - al tal van initiatieven geweest om te onderzoeken en uit te proberen hoe groot de
toegevoegde waarde van datagedreven en informatiegestuurd werken is en hoe dit efficiënt kan worden uitgevoerd. Om bij te blijven
ten opzichte van de professionele netwerken en in een maatschappij die steeds meer datagedreven en informatiegestuurd werkt, is het
noodzakelijk om een volgende fase in te gaan.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Vitale processen: technologische kansen
en -bedreigingen
                                                                                                                                     8
Hoe wordt vormgegeven aan informatiegestuurd werken?
Deze volgende fase bestaat uit het toepassen van de geleerde lessen, het aanbrengen van structuur en samenhang in de
informatievoorziening en het borgen van de kwaliteit. Om dit te bereiken ontwikkelen VRD en GGD in gezamenlijkheid de concepten,
processen, strategieën, structuur, methodieken, standaarden en IT-hulpmiddelen om datagedreven en informatiegestuurd te werken in
de primaire processen en in de bedrijfsvoering. Dit leidt tot een robuuste, veilige en kwalitatief goede informatievoorziening.
Daarnaast is specifieke kennis en expertise nodig op het gebied van informatievoorziening, die nu nog onvoldoende in beide
organisaties aanwezig is, onder andere op het gebied van data science, business intelligence en data engineering. Het binnenhalen van
deze kennis en expertise, zowel op structurele als incidentele basis, krijgt extra aandacht.
Veiligheid informatievoorziening en privacy
Veiligheid van informatievoorziening is in de huidige tijd essentieel voor de continuïteit van bedrijfsprocessen. Gezien de continue
paraatheid die vereist is van de crisisorganisatie en de brandweer en de cruciale ondersteuning met informatietechnische
voorzieningen is maximaal inzetten op bedrijfszekerheid van systemen noodzakelijk.
De VRD en de GGD Drenthe kiezen voor een gezamenlijke invulling van de informatievoorziening binnen de beide organisaties. VRD
en GGD delen expertise, infrastructuur en andere middelen om een goede informatievoorziening mogelijk te maken.
Hoewel de taken voor de VRD en GGD verschillend zijn, is er wel een belangrijke overeenkomst in de maatschappelijke opgave waar
beide organisaties voor staan. In de afgelopen periode is meer duidelijk geworden dat het streven naar een gezond en veilig Drenthe
voor de VRD en GGD leidt tot meer samenwerking en afstemming. Het samenvoegen en gezamenlijk inzetten van elkaars faciliteiten
is in dat verband niet alleen logisch, maar ook noodzakelijk geworden. Een gezamenlijke informatievoorziening maakt daar onderdeel
van uit.
Om de maatschappelijke taken van de VRD en GGD met behulp van informatievoorziening uit te kunnen voeren is een goede
beveiliging van deze informatievoorziening nodig. Voor de interne organisatie van VRD en GGD zijn er daarom nog stappen te zetten
op het gebied van ‘cyberweerbaarheid’ en ‘cyberveiligheid’ (zie afbeelding: cyberkwadrant).
Voor het verbeteren van de beveiliging van de informatievoorziening en privacy hebben de VRD en de GGD gezamenlijk een
verbeterplan opgesteld dat begin 2022 bestuurlijk wordt vastgesteld.
Het verbeterplan voorziet in de implementatie van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en de NEN-norm 7510 als kader
voor het waarborgen van privacy bij het gebruik van data binnen de beide organisaties. Deze implementatie is gepland voor 2022,
met als resultaat dat vanaf 2023 volgens deze normen wordt gewerkt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Vitale processen: technologische kansen
en -bedreigingen
                                                                                                                                      9
Door de vele mogelijkheden van huidige technologie is het eenvoudig data uit diverse interne en externe systemen te koppelen
en te gebruiken voor analyse en mensgerichte acties. Hierdoor ontstaat continu spanning tussen het gebruik van data enerzijds en
informatieveiligheid en privacy anderzijds. Het is daarom noodzakelijk om niet alleen te investeren in veiligheid van informatiesystemen,
maar ook het juridisch juist en ethisch gebruik van data structureel bij medewerkers onder de aandacht
te brengen.
Daarnaast voorziet het verbeterplan in het aanpassen van de organisatie door het uitbreiden van personele capaciteit, technische
voorzieningen en evaluatiecapaciteit. Voor nu wordt daarmee de beveiliging op een adequaat niveau gebracht, maar gelet op de
ontwikkelingen is de noodzaak voor verdere uitbreidingen van en investeringen in de beveiliging van de informatievoorziening en
privacy niet uitgesloten. Zodra dit aan de orde is zullen beide besturen hierover worden geïnformeerd.
Externe effecten van een cyberaanval of grootschalige uitval beperken
De crisisorganisatie heeft een rol in het beperken van de maatschappelijk effecten van een cyberaanval of grootschalige uitval van
digitale systemen. De thema’s ‘cyberwaakzaamheid’ en ‘cybergevolgbestrijding’ spelen hier een belangrijke rol (zie afbeelding:
cyberkwadrant).
De crisisorganisatie wordt getraind op het omgaan met cybergevolgbestrijding en kennis en kunde op dit thema wordt voortdurend
vergroot. Daarnaast wordt actief gewerkt aan het vergroten en onderhouden van het netwerk om zo de onderlinge samenwerking met
gemeentes en andere veiligheidsregio’s (3Noord) te versterken.
Professionaliseren van het informatieknooppunt Crisisbeheersing
Hoe eerder kan worden ingegrepen in een dreigende crisis, hoe groter de kans dat de impact van de crisis beperkt blijft.
Informatiegestuurd werken wordt een essentieel onderdeel om mogelijke dreigingen, (sluimerende) maatschappelijke sentimenten en
bijzondere risico’s vroegtijdig te onderkennen. Door een logische samenhang te creëren tussen deze informatie en de voorbereidende
en operationele fase van crisisbeheersing ontstaat een proactieve crisisorganisatie.
Om dergelijk proactief informatiemanagement effectief in te kunnen zetten wordt het informatieknooppunt in 2023 verder
geprofessionaliseerd en komt er een informatieproduct beschikbaar waar alle crisispartners toegang tot hebben.
De verdere ontwikkeling van het informatieknooppunt is daarnaast nauw verankerd in Noord Nederlandse en landelijke ontwikkeling
op dit gebied. En vraagt ook een goede integratie met onder andere netcentrisch werken, forecasting/nowcasting en KCR2 projecten.
Een actueel gedeeld veiligheids- en gezondheidsbeeld bij de GHOR
Vanuit de witte kolom wordt informatiegestuurd gewerkt door het ontwikkelen van een actueel gedeeld veiligheids- en
gezondheidsbeeld. Hierdoor kan de GHOR tijdens rampen en crises het multidisciplinaire veiligheidsbeeld verrijken met de actuele
geneeskundige situatie ter ondersteuning van de crisisbestrijding en ontstaat een actueel gedeeld veiligheids- en gezondheidsbeeld.
Deze ontwikkeling vindt plaats in nauwe samenwerking met geneeskundige ketenpartners en heeft als doel de (regionale)
zorgcontinuïteit te borgen en beter te anticiperen op capaciteitsvraagstukken en risico’s.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Invoering van de Omgevingswet
en de Wet kwaliteitsborging
                                                                                                                              10
De Omgevingswet bundelt en moderniseert de wetten voor de leefomgeving. Hierbij gaat het
onder meer om wet- en regelgeving over bouwen, ruimtelijke ordening, evenementen en natuur en
daarmee heeft de Omgevingswet onherroepelijk invloed op het werk van de brandweer, met name bij
risicobeheersing, maar ook bij crisisbeheersing en de GHOR. De Omgevingswet wordt gelijktijdig met
de Wet kwaliteitsborging ingevoerd . De Wet kwaliteitsborging heeft als doel om de bouwkwaliteit en
het bouwtoezicht te verbeteren. Ook deze wet heeft grote invloed op het werk van risicobeheersing.
De komende jaren staat de VRD voor de uitdaging om haar advisering op bouwen, externe veiligheid,
natuurbrandbeheersing en evenementen aan te passen aan de processen die deze nieuwe wetgeving met
zich meebrengen. De VRD is al enkele jaren bezig om zich voor te bereiden op deze transitie.
Wat wil de VRD bereiken?
•    De VRD wil investeren in het opbouwen van kennis en expertise om haar rol binnen de gemeenten goed op te pakken als onderdeel
     van de transitie naar gelijkwaardige brandweerzorg.
•    De VRD wil tijdig aan tafel zitten bij voorgesprekken en adviesaanvragen vanuit de Omgevingswet, zodat wettelijke termijnen
     haalbaar zijn en advisering kwalitatief hoogwaardig is.
•    De VRD wil de competenties van haar medewerkers ontwikkelen zodat deze aansluiten bij de nieuwe werkwijze, dan wel
     medewerkers aantrekken die deze competenties goed beheersen.
•    De VRD wil inzetten op de overgang van regelgericht naar risicogericht adviseren.
Wat gaat de VRD daarvoor doen in 2023?
Risicobeheersing als onderdeel van transitie naar gelijkwaardige brandweerzorg
Brandweer Drenthe ontwikkelt haar brandweerzorg komende jaren van gelijke naar gelijkwaardige brandweerzorg om tot
een toekomstbestendige brandweer te komen. Brandweerzorg is een onderdeel van de veiligheidsketen: dit systeem werkt
als communicerende vaten en aanpassingen in de brandweerzorg hebben daardoor rechtstreeks invloed op de balans in de
veiligheidsketen. Om de balans in evenwicht te houden vraagt de transitie naar gelijkwaardige brandweerzorg ook voor veranderingen
binnen het systeem van risicobeheersing.
Het opbouwen van kennis en expertise rondom de Omgevingswet maakt dat brandweer (en GHOR) straks binnen de gemeenten
hun rol kunnen pakken en mee kunnen doen in de nieuwe werkwijze die de Omgevingswet met zich meebrengt. Blijven investeren
op veiligheid aan de voorkant van de veiligheidsketen is daarmee noodzakelijk onderdeel van gelijkwaardige brandweerzorg en een
toekomstbestendige brandweer.
Transitie naar advisering in het voorgesprek
Onder de Omgevingswet wijzigt de termijn die de overheid heeft om een vergunning te verlenen van 26 naar 8 weken. Dat betekent
dat goede en voldoende voorgesprekken – voordat een aanvraag wordt ingediend – belangrijk zijn om een vergunning tijdig te
kunnen verlenen. Voor de VRD betekent dit een behoorlijk aanpassing in de werkwijze, omdat voor de Omgevingswet de VRD niet
altijd betrokken was bij voorgesprekken. Veelal kwam de VRD als te adviseren partij pas in beeld nadat een vergunningsaanvraag
was ingediend. Door goede relaties met gemeenten te onderhouden en een proactieve houding aan te nemen gaat de VRD in 2023
inzetten op maximale betrokkenheid bij voorgesprekken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Invoering van de Omgevingswet
en de Wet kwaliteitsborging
                                                                                                                               11
Doorontwikkeling van regelgerichte naar risicogerichte advisering
Als gevolg van de Wet kwaliteitsboring wordt in de komende jaren stapsgewijs de bouwplantoetsing uitbesteed aan private partijen.
Dat betekent dat de VRD minder bouwplantoetsing gaat doen, waarbij het grootste effect pas na 2023 merkbaar wordt. Tegelijk is
sprake van een toenemende vraag naar advisering als expertisepartner op brandveiligheid. Denk bijvoorbeeld aan advisering op het
gebied van Brandveiligheid in de Zorg door zorginstellingen, Brandveilig Leven en brandonderzoek. Dit is een positieve ontwikkeling,
omdat de ervaring leert dat met name dit soort risicogerichte advisering een gunstig effect heeft op het voorkomen van (dodelijke)
slachtoffers bij brand.
Door het geleidelijk wegvallen van bouwplantoetsing door de brandweer ontstaat ruimte om te voldoen aan de toenemende vraag
naar advisering in de zorg en woonomgeving. Deze ontwikkeling past bij de afspraken die met het bestuur gemaakt zijn in het
Dekkingsplan Brandweer Drenthe.
Transitie in advieswerk vraagt tijd en capaciteit
Het vak van de adviseurs binnen de VRD, met name bij het team Risicobeheersing is volop in ontwikkeling. Door de Omgevingswet
ontstaat fors meer druk op de snelheid van adviseren, door de kortere reactietermijn en door de uitbreiding van het aantal
voorgesprekken waaraan de VRD deelneemt.
Tegelijk is er een toenemende vraag naar meer risicogerichte advisering, terwijl de regelgerichte advisering de komende jaren nog maar
minimaal afneemt. Daarnaast werd al eerder geconstateerd dat de nieuwe rol van adviseurs op het gebied van klimaatadaptatie en
energietransitie veel tijd en energie vraagt, omdat het hier gaat om nieuwe kennisdossiers. Dit betekent dat het vak van adviseur bij de
VRD volop in beweging is, met name voor de adviseurs van Risicobeheersing. Niet alleen op vakinhoud, maar ook op het gebied van
benodigde competenties om invulling te kunnen geven aan de nieuwe manier van adviseren.
Het duurt enkele jaren voordat de transitie op het gebied van advisering helemaal is gerealiseerd. Ook uit andere verandertrajecten
binnen de brandweer, zoals het bluswatertraject, ontwikkeltraject bij de meldkamer en het terugdringen van loze meldingen, is keer op
keer gebleken dat een grote transitie een dergelijk tijdsbestek nodig heeft.
Er is komende jaren een verwachte toename van de totale hoeveelheid te geven adviezen. Daarnaast worden ook andere
adviesvaardigheden verwacht om zo optimaal mogelijk te kunnen adviseren, waardoor in beginsel advisering meer tijd kost.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Veranderd vakmanschap en
arbeidsmarktontwikkelingen
                                                                                                                               12
Als gevolg van alle veranderingen in de maatschappij, veranderen ook in snel tempo de eisen die gesteld
worden aan het vakmanschap van alle medewerkers bij de VRD en in de crisisorganisatie. Het bijblijven
in het eigen vakgebied en meegaan in nieuwe ontwikkelingen kost tijd, energie en vaak ook aanvullende
trainingen. Niet alleen vakinhoud verandert: steeds vaker veranderen ook de competenties die nodig zijn
om goed invulling te kunnen geven aan vakmanschap.
Een ander punt van aandacht is de toenemende arbeidsmarktproblematiek: al enkele jaren is sprake van
schaarste aan beschikbare professionals op een aantal specifieke domeinen. Dat betekent dat vacatures
op dit moment vaak moeilijk kunnen worden ingevuld.
Om in de toekomst flexibel en wendbaar te blijven is het van belang om goed na te denken over de
mogelijkheden om het personeelsbestand tijdig aan te vullen én te verjongen.
Ten aanzien van de brandweervrijwilligers zijn specifieke maatschappelijke knelpunten te zien.
Vrijwilligers zijn korter verbonden aan de VRD dan voorheen, zij moeten hun schaarse tijd verdelen
over meer prioriteiten: de balans werk/ privé, andere maatschappelijke rollen of vrijwilligersfuncties. De
grote vraag is dan ook hoe de brandweer ook in de toekomst kan zorgen voor voldoende aanwas van
vrijwilligers.
Wat wil de VRD bereiken?
•    De VRD wil het veranderend vakmanschap en de ontwikkeling van medewerkers faciliteren.
•    De VRD wil een aantrekkelijke werkgever zijn, meebewegen met het werk en inzetten op talent.
•    De VRD wil voldoende vrijwilligers blijven werven om de brandweerzorg te borgen.
•    De VRD wil haar netwerkfunctie benutten om samen met partners oplossingen te vinden voor personele vraagstukken.
Wat gaat de VRD daarvoor doen in 2023?
Veranderend vakmanschap faciliteren
Om medewerkers in de gelegenheid te stellen hun vakmanschap op orde te houden, worden voldoende mogelijkheden geboden om
trainingen en opleidingen te volgen. Het gaat hierbij zowel om het bijhouden van vakinhoudelijke kennis, als om het ontwikkelen van
competenties en vaardigheden die nodig zijn om het werk kwalitatief goed uit te blijven voeren.
Aantrekkelijk werkgeverschap
De definitie van goed werkgeverschap is: ondersteuning bieden bij het bereiken van de plek waar elke medewerker zich het best voelt,
de beste versie van zichzelf kan zijn en werkgeluk ervaart.
Een medewerker wordt ingezet op het werk dat er te doen is en op de plek waar hij of zij het meeste tot zijn/haar recht komt en
waarde toevoegt. Talent is daarbij bepalend. Dat vraagt flexibiliteit van medewerkers, die daar op hun beurt afwisseling, ontwikkeling,
vitaliteit en de voldoening van het werk doen dat het beste past voor terug krijgen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Veranderd vakmanschap en
arbeidsmarktontwikkelingen
                                                                                                                               13
Voldoende vrijwilligers: nu en in de toekomst
Om mee te bewegen en voldoende potentieel te behouden streeft de VRD naar een minder zwaar eisenpakket, zodat het
brandweerwerk aantrekkelijker blijft. Het krijgen en houden van voldoende vrijwilligers is een integraal onderdeel van het Programma
Brandweerzorg dat verderop in deze begroting is beschreven.
Personele vraagstukken samen met partners oplossen
De COVID-19 pandemie heeft het belang van een robuuste, wendbare en flexibele organisatie onderstreept. De VRD zet samen met
de GGD in op versterking van haar positie op de arbeidsmarkt, onder andere door verbinding aan te gaan met onderwijsinstellingen,
gemeenten en andere partners. De mogelijkheden van traineeships en de mogelijkheden om personeel onderling voor langere of
kortere tijd uit te wisselen worden onderzocht.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Crisisbeheersing
                                                                                                                               14
Crisisbeheersing (team crisisbeheersing en de crisisorganisatie) spant zich in om rampen en crisis te
voorkomen, zo klein mogelijk te houden of zo snel mogelijk te beheersen. De crisisorganisatie is in staat
om zowel gekende als ongekende crises aan te kunnen. Dat gebeurt met medewerkers van de VRD en
van de 12 gemeenten en andere crisispartners. Uitgangspunten van crisisbeheersing zijn een flexibel
crisismodel, een breed crisisnetwerk en een goed voorbereide crisisorganisatie.
In de Beleidsvisie VRD 2020 – 2023 is het fundament gelegd voor een hernieuwde crisisorganisatie waarin
opschaling op maat en het faciliteren van een ongekende crisis onderdeel van de werkwijze zijn. In 2022
is vervolgens de hernieuwde crisisorganisatie vormgegeven in een geactualiseerd crisisplan.
      Opschalen op maat
      Bij het opschalen op maat worden kennis en partijen bij elkaar gebracht en wordt flexibel gealarmeerd. De VRD heeft een
      faciliterende rol en kan anticiperen op een mogelijke hulpvraag. De VRD fungeert als loket voor die hulpvraag, maar neemt
      niet de uitvoering over.
Wat wil de VRD bereiken?
•   De VRD wil een goede inbedding van de hernieuwde crisisorganisatie: dat vraagt andere kennis, een breder crisisnetwerk en
    slimmer gebruik van data.
•   De VRD wil alle crisisfunctionarissen op de hoogte stellen en trainen ten aanzien van de hernieuwde crisisorganisatie en wijze van
    crisisbeheersing.
•   De VRD wil kaders ontwikkelen voor kwaliteitszorg binnen de crisisorganisatie.
•   De VRD wil het multidisciplinair evaluatieproces verder professionaliseren.
•   De VRD wil de uitvoering van het project Actualisatie Bevolkingszorg afronden.
•   De VRD wil het Regionaal Risicoprofiel Drenthe actualiseren.
•   De VRD wil crisiscommunicatie voorbereiden op langere en/of ongekende crises.
Daarnaast ligt de focus van crisisbeheersing op:
• Cybercrime en cybergevolgbestrijding
• Klimaatadaptatie en energietransitie
• Professionalisering van het informatieknooppunt
Deze onderwerpen hebben een organisatiebrede impact en zijn om die reden al eerder in deze in deze begroting in bredere samenhang
toegelicht.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Crisisbeheersing
                                                                                                                                  15
Wat gaat de VRD daarvoor doen in 2023?
Inbedding van de hernieuwde crisisorganisatie
De hernieuwde crisisorganisatie is in staat om vroegtijdig crises te kunnen signaleren en op een passende wijze te beheersen. Dit vergt
soms vaste structuren zoals GRIP, maar soms ook flexibiliteit van inzet van functionarissen, afhankelijk van het type crisis en de impact
op de maatschappij. Door deze flexibele inzet zijn we ook in staat crises die wij momenteel nog niet kennen te beheersen.
Eind 2023 zijn alle crisisfunctionarissen op de hoogte van de hernieuwde crisisorganisatie en wijze van crisisbeheersing. De VRD
faciliteert crisisfunctionarissen met opleiding, training en oefening, zodat crisisfunctionarissen kunnen voldoen aan de basiskwalificaties
die nodig zijn voor functies in de hernieuwde crisisorganisatie.
Een breed en sterk netwerk is van belang voor de hernieuwde crisisorganisatie. Medewerkers van team crisisbeheersing werken continu
aan uitbreiding en versterking van het (inter)regionale en landelijke netwerk.
Crisiscommunicatie voorbereiden op langere en ongekende crises
De COVID-19 pandemie heeft veel impact gehad op het kijken naar crisiscommunicatie en heeft laten zien dat flexibiliteit en een lange
adem soms hand in hand moeten gaan. De organisatie van crisiscommunicatie was voornamelijk ingericht op kortdurende inzet tijdens
voorspelbare flitscrises en ontwikkelt zich door om beter aan te sluiten bij langdurige en/of ongekende crisis, in lijn met de hernieuwde
crisisorganisatie.
Ontwikkeling van kaders voor kwaliteitszorg
In 2023 worden kaders voor kwaliteitszorg ontwikkeld. Zo worden onder andere basiskwalificaties ontwikkeld die voor de functies in
de crisisorganisatie als uitgangspunt gaan dienen. Het werken met basiskwalificaties bevordert de mogelijkheden om de kwaliteit van
de crisisorganisatie te meten en de crisisorganisatie, het opleiden, trainen en oefenen en het evaluatieproces door te ontwikkelen.
Professionaliseren van het multidisciplinair evaluatieproces
In 2023 wordt het multidisciplinair evaluatieproces voor de crisisorganisatie geprofessionaliseerd. Het evaluatiesysteem ondersteunt
niet alleen de evaluatie van incidenten en oefeningen, maar biedt ook mogelijkheden om zicht te houden op het voldoen aan de
kwaliteitseisen van de crisisorganisatie.
Project Actualisatie Bevolkingszorg
In 2023 wordt het project Actualisatie Bevolkingszorg dat eind 2021 is gestart verder uitgevoerd. Te denken valt aan het herinrichten
van de organisatie van Bevolkingszorg aangepast op basis van de in 2022 ontwikkelde uitgangspunten, maar ook het opleiden, trainen
en oefenen van medewerkers om te voldoen aan de basiskwalificaties behorend bij de verschillende functies binnen Bevolkingszorg.
Actualiseren van het Regionaal Risicoprofiel Drenthe
In 2023 wordt voorbereid op de nieuwe beleidscyclus 2024-2027. Onderdeel van de beleidscyclus is het actualiseren van het Regionaal
Risicoprofiel. Omdat een nieuwe beleidsvisie mede gebaseerd wordt op de risico’s uit het Regionaal Risicoprofiel is het van belang dat
het RRP actueel is.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie
in de Regio (GHOR)
                                                                                                                                 16
De GHOR richt zich bij de voorbereiding op rampen en crises specifiek op de geneeskundige
hulpverleningsketen en bereidt betrokken zorginstellingen en overheden zo goed mogelijk voor
om als één keten te kunnen opereren in tijden van crisis. De GHOR is daarmee de schakel tussen het
zorgnetwerk, de crisisorganisatie VRD en het openbaar bestuur.
Wat wil de VRD bereiken?
•   De VRD wil in samenwerking met de GGD een duidelijke positionering van de GHOR realiseren;
•   De VRD wil in samenwerking met de GGD een actueel gedeeld veiligheids- en gezondheidsbeeld voor de witte kolom en de
    crisisorganisatie ontwikkelen.
•   De VRD wil in samenwerking met de GGD een actueel zorgrisicoprofiel voor Drenthe ontwikkelen.
Wat gaat de VRD daarvoor doen in 2023?
Positie van de GHOR
In 2023 moet duidelijk zijn hoe de DPG en de GHOR gepositioneerd worden en wordt dit geïmplementeerd. In 2022 wordt de discussie
hierover gevoerd, naar aanleiding van de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s. Los van deze evaluatie is al geruime tijd een beweging
gaande waarbij de VRD en GGD Drenthe de onderlinge samenwerking waar mogelijk intensiveren. De thema’s die spelen bij de GHOR
hebben veel overeenkomsten met de thema’s bij crisisbeheersing, maar dan met een vertaling naar de witte kolom. Uiteindelijk is het
de doelstelling dat de GHOR een heldere rol en duidelijke organisatorische inbedding krijgt, waarbij de samenwerking tussen de VRD
en GGD Drenthe maximaal wordt benut.
     Rol van de DPG
     De Directeur Publieke Gezondheid (DPG) geeft leiding aan de GGD en aan de GHOR. Dit is een wettelijk verankerde taak.
     De GHOR werkt onder verantwoordelijkheid van het bestuur van Veiligheidsregio Drenthe (VRD). De DPG legt rechtstreeks
     verantwoording af aan het bestuur van de VRD over de GHOR-taken.
Actueel gedeeld gezondheidsbeeld
Het actueel gedeeld gezondheidsbeeld dat samen met geneeskundige ketenpartners ontwikkeld wordt in 2023 is een vorm
van informatiegestuurd werken. Dit valt binnen een organisatiebrede ontwikkeling en is daarom al eerder in de begroting
uitgebreider beschreven.
Zorgrisicoprofiel
In aanvulling op het regionaal risicoprofiel stelt de GHOR samen met geneeskundige ketenpartners een zorgrisicoprofiel op. Hierin
worden voor de geneeskundige keten de specifieke risico’s en onbalans in vraag en aanbod in kaart gebracht en geduid. Het
zorgrisicoprofiel wordt in 2023 aangeboden aan het bestuur.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Brandweer Drenthe
                                                                                                                              17
Brandweer Drenthe is een herkenbare brandweerorganisatie die 24/7 paraat staat voor een veilig
Drenthe. De brandweer bestrijdt branden, ongevallen en overige incidenten. Daarnaast wordt door
advisering en voorlichting ingezet op het voorkomen van branden en ongevallen om zo bij te dragen aan
minder branden, minder slachtoffers en minder schade.
De al eerdergenoemde autonome ontwikkelingen hebben momenteel grote impact op zowel
de bedrijfsvoering als de vakinhoud van de brandweer. Bovendien wordt het steeds lastiger om
brandweervrijwilligers te vinden en (langdurig) te binden. Dat zet de kosten voor paraatheid en
vakbekwaamheid onder druk. Naast deze trend is de rechtspositie van brandweervrijwilligers
ontwikkeling en vragen de gevolgen van de COVID-19 pandemie om herstelwerk.
Om in de toekomst goede brandweerzorg te blijven leveren, waarbij voldoende oog is voor een acceptabele belasting van
brandweermensen én de kosten daarvan te beheersen, is het noodzakelijk goed in te spelen op de ontwikkelingen in de samenleving.
Dit aanpassingsproces ‘Van gelijke naar gelijkwaardige brandweerzorg in Drenthe’ is in 2019 ingezet en leidt de komende vijf tot tien
jaar geleidelijk tot een toekomstbestendig model van brandweerzorg. De inspanningen hiervoor richten zich op het in stand houden
van de huidige brandweerzorg en tegelijkertijd veranderen om de brandweerorganisatie van de toekomst te realiseren.
Kortom: Brandweer Drenthe is in beweging!
      Van gelijke naar gelijkwaardige brandweerzorg in Drenthe
      De uitgangpunten voor de brandweerzorg in de toekomst zijn in 2019 door het bestuur van de VRD bepaald:
      • Het werken met vrijwilligers blijft de basis voor de brandweerzorg in Drenthe.
      • Specialistische taken worden uitgevoerd door (parttime) beroepsbrandweermensen.
      • De verdeling van specialistische taken wordt afgestemd op de aanwezige risico’s.
      • De afspraken rondom opkomsttijden van de eerste brandweerauto blijven ongewijzigd.
      • Er wordt meer gebruik gemaakt van de vrijwillige energie in de samenleving om elkaar te helpen.
      • Er wordt een verandertempo gehanteerd dat past bij een organisatie die voor een groot deel bestaat uit vrijwilligers en
          die recht doet aan het opgebouwde vertrouwen bij de medewerkers en bij de samenleving.
Wat wil de VRD bereiken?
•   De VRD wil achterstanden in vakbekwaamheid en verminderde sociale binding op de brandweerposten als gevolg van de COVID-19
    pandemie herstellen.
•   De VRD wil verder bouwen aan toekomstbestendige brandweerzorg via het Programma Brandweerzorg.
•   De VRD wil het Dekkingsplan Brandweer Drenthe actualiseren.
•   De VRD wil kosten van brandweermateriaal en -materieel beheersbaar houden.
Daarnaast gelden de onderstaande doelstellingen:
• De VRD wil het kennisniveau verhogen over klimaatadaptatie en energietransitie en deze kennis toepassen binnen de verschillende
    taakvelden van de brandweer.
• De VRD wil haar advisering doorontwikkelen, die sterk wijzigt als gevolg van de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging met zich
    meebrengen.
Deze onderwerpen hebben een organisatiebrede impact en zijn om die reden al eerder in deze begroting in bredere samenhang
toegelicht.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Brandweer Drenthe
                                                                                                                                   18
Wat gaat de VRD daarvoor doen in 2023?
Herstellen achterstanden door COVID-19 pandemie
In 2022 is een start gemaakt met het herstellen van achterstanden die binnen de repressieve organisatie zijn ontstaan als gevolg van
de COVID-19 pandemie. Binnen de mogelijkheden die er waren is gedurende de pandemie weliswaar geoefend, maar dit heeft niet
kunnen voorkomen dat zowel vakbekwaamheid van brandweermensen als de sociale binding te lijden hebben gehad. Beide zijn
cruciale factoren om in gevaarlijke omstandigheden veilig en effectief op te treden. In 2023 wordt verder uitvoering gegeven aan het
herstelprogramma dat in 2022 is gestart.
Uitvoering van het Programma Brandweerzorg
Het Programma Brandweerzorg geeft uitvoering aan de bestuurlijke visie uit 2019. Het heeft tot doel dat Drentse brandweerzorg met
vrijwilligers, goed, veilig effectief en betaalbaar blijft. Dat gaat niet vanzelf, omdat de maatschappelijke mogelijkheden en professionele
standaarden steeds verder uit elkaar drijven. Dit leidt tot structurele kostenstijging en kwaliteits- of belastbaarheidsproblemen.
Het Programma Brandweerzorg herstelt aansluiting door (1) balans te brengen in de vakbekwaamheidsinspanningen en het
takenpakket van vrijwilligers en (2) zich beter te verbinden met vrijwillige energie in de samenleving. De strategie van het programma
is gericht op het benutten van lokale mogelijkheden in de samenleving en die van vrijwilligers. Hiervoor worden diverse experimenten
uitgevoerd, waarvan de samenhang, doelmatigheid en doelgerichtheid wordt geborgd door sturing op vier programmalijnen:
1. Behapbare basis.
     Door brandweerwerk veiliger, eenvoudiger en meer op maat van het verzorgingsgebied te organiseren kunnen posten zich
     efficiënter en effectiever voorbereiden. Dit moet ertoe leiden dat huidige inspanningen voldoende blijven voor eisen van de
     toekomst, waarmee de trend van toenemende inspanning voor gelijkblijvende kwaliteit wordt gekeerd.
2. De samenleving betrekken.
     Hulp uit de directe omgeving is van grote waarde en kan de brandweer beter benutten. Dit moet leiden tot snellere en effectievere
     hulpverlening.
3. Ondersteuning op afstand.
     Brandweerwerk wordt minder kennisintensief door leidinggevenden te ondersteunen met specialistische kennis en repressieve
     coaching. Zo hoeven zij niet alles zelf te weten en kunnen. Dit leidt tot lagere vakbekwaamheidslasten met behoud van veiligheid
     en kwaliteit.
4. Vitale brandweerposten.
     Vakbekwame, fitte, mentaal weerbare en sociaal verbonden posten zijn voorwaardelijk voor een toekomstbestendige brandweer.
Actualisatie Dekkingsplan Brandweer Drenthe
In 2023 wordt voorbereid op de nieuwe beleidscyclus 2024-2027. Onderdeel van de beleidscyclus is het actualiseren van het
dekkingsplan van de brandweer. De basis van het huidige dekkingsplan van Brandweer Drenthe dateert uit 2013. Herziening is
noodzakelijk om alle infrastructurele wijzigingen en huisvestingswijzigingen van de afgelopen jaren te verwerken.
Beheersbaarheid kosten brandweermateriaal en -materieel
Als gevolg van inflatie, schaarste in middelen en krapte op de arbeidsmarkt ziet de brandweer zich sinds 2021 geconfronteerd met een
forse stijging van kosten voor onderhoud en beheer van brandweermateriaal en –materieel. In de investering geeft dit een gemiddelde
prijsstijging van 25% van begrote bedragen en in exploitatie 15% (met name door stijgende uurtarieven).
Er worden plannen uitgewerkt om zo effectief mogelijk om te gaan met de prijsstijgingen door te kijken naar het bestaande materieel
en naar inbesteding van onderhoudswerkzaamheden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Bedrijfsvoering
                                                                                                                             19
De belangrijkste taak van bedrijfsvoering is het ondersteunen van de primaire processen. De
VRD is een wendbare en flexibele organisatie die 24/7 paraat staat om bij incidenten en crisis op
te treden. Dat vraagt ook om een wendbare en flexibele bedrijfsvoering die naast de standaard
bedrijfsvoeringsprocessen ook de noodzakelijke 24/7 paraatheid maximaal ondersteunt.
De afgelopen jaren is ingestoken op het verbeteren van diverse bedrijfsvoeringsprocessen om zo tot
een toekomstbestendige bedrijfsvoering te komen. Ook in 2023 richt bedrijfsvoering zich op het borgen
van continuïteit, het actualiseren en flexibiliseren van bedrijfsvoeringsprocessen en het efficiënt en
kostenbewust werken. Belangrijk onderdeel daarin is verdergaande samenwerking met GGD Drenthe
waar mogelijk.
Wat wil de VRD bereiken?
•    De VRD wil zich blijven doorontwikkelen op de eerder ingezette koers naar een toekomstbestendige bedrijfsvoering.
•    De VRD wil een meer gedifferentieerde communicatieaanpak ontwikkelen.
Daarnaast gelden de onderstaande doelstellingen:
• De VRD wil duurzaamheidsbeleid ontwikkelen, waarin de doelen op het gebied van verduurzaming van de organisatie worden
     vastgelegd.
• De VRD wil informatiegestuurd werken integreren binnen alle processen.
• De VRD wil verbetering van de veiligheid van informatievoorziening om continuïteit te waarborgen.
• De VRD wil het veranderend vakmanschap en de ontwikkeling van medewerkers faciliteren.
• De VRD wil een aantrekkelijke werkgever zijn, meebewegen met het werk en inzetten op talent.
• De VRD wil haar netwerkfunctie benutten om samen met partners oplossingen te vinden voor personele vraagstukken
Deze onderwerpen hebben een organisatiebrede impact en zijn om die reden al eerder in deze begroting in bredere samenhang
toegelicht.
Wat gaat de VRD daarvoor doen in 2023?
Meer gedifferentieerde communicatieaanpak
De toenemende complexiteit van de samenleving en de daarmee samenhangende online mediadruk(te) vragen steeds vaker om een
meer gedifferentieerde communicatieaanpak. Een eigen aanpak en specifiek inzet zijn bijvoorbeeld nodig bij communicatie gericht op:
• Het kunnen inspelen op gepolariseerde standpunten op het gebied van veiligheid en gezondheid;
• Moeilijk bereikbare doelgroepen;
• Diffuse belangen van stakeholders.
Bij het bepalen van de communicatie wordt gebruik gemaakt van bestaande en nieuwe mogelijkheden die technologische
ontwikkelingen bieden. Ook wordt nadrukkelijk gekeken welke inzichten gedragswetenschap biedt.
Het faciliteren van communicatie is niet alleen van belang in het communiceren met de externe partners en de Drentse samenleving;
ook intern is heldere communicatie belangrijk. Bijvoorbeeld in publieksgerichte dienstverlening, maar ook in het onderkennen van
ingewikkelde maatschappelijke vraagstukken. Adequate verandercommunicatie moet het mogelijk maken om de VRD en GGD
communicatief flexibel te houden. De veranderde arbeidsmarkt vraagt om krachtige profilering van beide organisaties als werkgevers.
Overige thema’s
Bedrijfsvoering houdt zich in 2023 daarnaast bezig met diverse andere onderwerpen, waaronder:
• Voorbereiden op een nieuwe beleidscyclus;
• Invoering van een nieuw waarderingsmodel;
• Doorontwikkelen van een visie op hybride werken;
• Risicomanagement en verzekeren;
• Werkgeverschap ZVHD en MkNN;
• Ontwikkeling van het werkgeverschap van samenwerkende veiligheidsregio's;
• Gevolgen van de evaluatie Wet veiligheidsregio’s.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Kosten per missielijn
                                                                                                                        20
Wij treden op bij calamiteiten en crises
Een calamiteit of crisis in Drenthe dient zo goed mogelijk te worden bestreden, waarbij schade en
onrust zoveel mogelijk worden voorkomen of beperkt. Veiligheidsregio Drenthe geeft structuur aan het
multidisciplinair optreden van hulpverleningsdiensten, overheden en private partijen die een rol hebben
in crisisbestrijding, ongeacht de aard van de crisis. Afhankelijk van het type crisis heeft Veiligheidsregio
Drenthe een adviserende, faciliterende of coördinerende rol, of een combinatie daarvan. Monodisciplinair
coördineert GHOR Drenthe de geneeskundige hulpverlening en levert Brandweer Drenthe de benodigde
brandweerzorg tijdens calamiteiten en crises.
                                                     Jaarrekening      Begroting Begroting            Meerjarenraming
                                                             2021           2022      2023        2024          2025          2026
 Programma Calamiteiten en Crises
 Incidentbestrijding                       Lasten           4.076          4.702     4.813       4.891         4.968         5.045
 Operationele informatievoorziening        Lasten             166            142       152         152           152           152
 Techniek en logistiek                     Lasten           1.571          1.529     1.607       1.607         1.607         1.607
 Vakbekwaamheid                            Lasten           1.946          1.787     1.799       1.799         1.799         1.799
 Crisisbeheersing                          Lasten             180            247       247         247           247           247
 GHOR                                      Lasten           1.221          1.323     1.352       1.381         1.410         1.439
 Investeringen                             Lasten           3.086          3.343     3.404       3.464         3.524         3.584
 Personeel                                 Lasten           8.882          8.557     8.633       8.899         9.169         9.427
 Saldo lasten                              Saldo           21.128         21.630    22.006      22.437        22.873        23.298
 Incidentbestrijding                       Baten                0              0         0           0             0             0
 Techniek en logistiek                     Baten               32             30        30          30            30            30
 Investeringen                             Baten              119            113       113         113           113           113
 Vakbekwaamheid                            Baten               11              2        12          12            12            12
 Personeel                                 Baten              104            257        26          26            26            26
 Saldo baten                               Saldo              266            402       181         181           181           181
 Totaal programma Calamiteiten en Crisis                   20.862         21.228    21.825      22.256        22.692        23.117
Toelichting bij de tabel:
•    Een toename van kosten als gevolg van loon- en prijsontwikkelingen.
•    De kapitaalslasten nemen toe conform eerdere afspraken.
Hierna wordt ter informatie kort opgesomd welke kosten onder de verschillende posten worden verantwoord:
• Onder Incidentbestrijding worden de kosten van de vrijwilligers en de medewerkers op de meldkamer verantwoord.
• Onder Operationele informatievoorziening zien we de kosten terug voor soft- en hardware voor navigatie en paraatheidsystemen.
• Onder Techniek en logistiek vinden we de kosten terug voor het onderhoud materieel.
• Onder Vakbekwaamheid staan de kosten voor het opleiden en oefenen van het repressieve brandweerpersoneel.
• Onder Crisisbeheersing verantwoorden we de kosten noodzakelijk voor het in stand houden van de Drentse crisisorganisatie.
     Bijvoorbeeld de kosten voor de zelftest en oefenen in de veiligheidsketen.
• Onder de GHOR staan de kosten voor de dienstverleningsovereenkomst met de GGD.
• Onder de Investeringen worden de kosten van vervanging van het materieel verantwoord.
• Onder de kosten Personeel worden de salariskosten van de medewerkers 24uursdienst, Operationele informatievoorziening,
     Techniek en logistiek, Vakbekwaamheid, Crisisbeheersing verantwoord.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Kosten per missielijn
                                                                                                                        21
Wij vergroten de bewustwording over fysieke veiligheid
We creëren bewustwording bij inwoners, bedrijven en organisaties over het voorkomen van calamiteiten
en we bieden handelingsperspectieven om zelfredzaamheid en samenredzaamheid te bevorderen.
Een deel van de voorlichtingsactiviteiten doen we zelf en daarnaast maken we zo optimaal mogelijk
gebruik van de kennis en kunde van onze netwerkpartners om het bereik van onze boodschap zo groot
mogelijk te maken. Partners maken op hun beurt weer gebruik van de VRD als netwerkorganisatie. Er is
structureel extra aandacht voor niet- en minder zelfredzame mensen, omdat zij bij calamiteiten en crises
kwetsbaarder zijn.
                                                   Jaarrekening     Begroting   Begroting            Meerjarenraming
                                                           2021          2022        2023        2024          2025          2026
 Programma Bewustwording
 Risicobeheersing                   Lasten                  230           130         130         130           130            130
 Personeel                          Lasten                3.230         3.112       3.139       3.236         3.334         3.428
 Saldo lasten                       Saldo                 3.460         3.242       3.269       3.366         3.464         3.558
 Risicobeheersing                   Baten                     0             0           0           0             0              0
 Personeel                          Baten                    38            94          10          10            10             10
 Saldo baten                        Saldo                    38            94          10          10            10             10
 Totaal programma Bewustwording                           3.423         3.148       3.260       3.356         3.454         3.548
Toelichting bij de tabel:
•    Een toename van kosten als gevolg van loon- en prijsontwikkelingen.
Hierna wordt ter informatie kort opgesomd welke kosten onder de verschillende posten worden verantwoord:
• Onder Risicobeheersing worden de kosten verantwoord voor (brand)veilig leven. De kosten bestaan uit het geven van voorlichting
     onder meer op scholen en het voeren van campagnes, zoals de Bock-campagne.
• De personeelskosten bestaan uit de salariskosten voor Risicobeheersing.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Kosten per missielijn
                                                                                                                     22
We zijn onderdeel van de samenleving
De VRD kan haar taken alleen effectief uitvoeren als zij in verbinding staat met de samenleving en daar
onderdeel van uitmaakt. De VRD is immers van en voor de samenleving: de samenleving is het grootste
netwerk van de VRD. We geven hier op diverse manieren vorm aan:
• We gaan actief het gesprek over veiligheid aan met inwoners, bedrijven, organisaties en 		
    medeoverheden in Drenthe.
• We werken nauw samen met partners die vergelijkbare doelen voor ogen hebben en ondersteunen of
    coördineren naar behoefte in de bijbehorende netwerkstructuren.
• Brandweerzorg wordt in het grootste gedeelte van Drenthe georganiseerd samen met de inwoners
    van Drenthe via het systeem van brandweervrijwilligers. Brandweerposten zijn daardoor stevig
    verankerd in de Drentse samenleving.
                                                   Jaarrekening  Begroting      Begroting            Meerjarenraming
                                                           2021       2022           2023        2024          2025    2026
 Programma Samenleving
 Jeugdbrandweer                     Lasten                   15          48            48          48            48      48
 Huisvesting                        Lasten                2.234      2.133          2.198       2.198         2.198   2.198
 Saldo lasten                       Saldo                 2.249      2.181          2.246       2.246         2.246   2.246
 Jeugdbrandweer                     Baten                     7           6             6           6             6       6
 Huisvesting                        Baten                   921         903           943         943           943     943
 Saldo baten                        Saldo                   929         909           949         949           949     949
 Totaal programma Samenleving                             1.321      1.272          1.297       1.297         1.297   1.297
Hierna wordt ter informatie kort opgesomd welke kosten onder de verschillende posten worden verantwoord:
• Onder de kosten van Jeugdbrandweer worden de kosten verantwoord voor het in stand houden van de jeugdbrandweerteams.
• Onder Huisvesting worden de kosten verantwoord voor het beheer en onderhoud van de gebouwen, voor zover dat de
    verantwoordelijkheid is van de VRD als gebruiker.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Kosten per missielijn
                                                                                                                              23
We zijn een flexibele en wendbare (netwerk)organisatie
De VRD moet flexibel en wendbaar zijn om snel in te kunnen spelen op trends en ontwikkelingen
in de samenleving en tijdens calamiteiten en crises. Dat vraagt om een flexibele en wendbare
organisatie met vitale en flexibele medewerkers. Door te organiseren en sturen vanuit waarden, kan
de organisatie zo optimaal mogelijk functioneren en snel inspelen op veranderingen. Die flexibiliteit en
wendbaarheid gebruiken we ook in onze netwerken. Afhankelijk van het thema en de behoefte van onze
netwerkpartners kiezen we de rol die het best past in dat netwerk: adviserend, faciliterend, coördinerend
of een combinatie daarvan. Het uiteindelijke doel is om een sterk netwerk te vormen, omdat een sterk
netwerk een randvoorwaarde is voor optimale onderlinge samenwerking.
                                                 Jaarrekening    Begroting      Begroting                 Meerjarenraming
                                                         2021          2022           2023           2024           2025           2026
 Programma Organisatie
 ICT                                Lasten                909           804            804            804            804            804
 Organisatiekosten                  Lasten              1.121           890          1.061          1.061          1.061          1.061
 Investeringen                      Lasten                400           400            400            400            400            400
 Personeel                          Lasten              4.037         3.890          3.924          4.045          4.168          4.285
 Saldo lasten                       Saldo               6.467         5.983          6.189          6.309          6.432          6.549
 Organisatiekosten                  Baten                 147             85           111            111            111            111
 Investeringen                      Baten                   0              5             0              0              0               0
 Personeel                          Baten                  47           117             12             12             12              12
 Saldo baten                        Saldo                 194           207            123            123            123            123
 Totaal programma Organisatie                           6.273         5.776          6.066          6.186          6.309          6.426
Toelichting bij de tabel:
• Een toename van kosten als gevolg van loon- en prijsontwikkelingen.
Hierna wordt ter informatie kort opgesomd welke kosten onder de verschillende posten worden verantwoord:
• Onder de kosten van ICT verstaan we de kosten voor het beheer, onderhoud en vervanging van de informatiesystemen.
• Onder Organisatiekosten verantwoorden we de facilitaire kosten, landelijke contributies, kosten salaris- en financieel systeem.
• Onder Investeringen staan de kosten van automatisering hardware.
• Onder Personeel staan de salariskosten van het ondersteunend personeel (directie, financiën, P&O, secretariaat, I&A en facilitair).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Financiële en
algemene dekkingsmiddelen
                                                                                                                        24
Dit hoofdstuk geeft inzicht in de dekkingsmiddelen die de VRD ter beschikking staan voor de uitvoering
van de taken. Het betreft hier de gemeentelijke- en de rijksbijdrage. Onder de post overige kosten is de
nog aan producten toe te wijzen compensatie voor prijsontwikkeling opgenomen.
                                                 Jaarrekening    Begroting      Begroting              Meerjarenraming
                                                         2021           2022         2023         2024           2025      2026
 Dekkingsbronnen
 Gemeentelijke bijdrage            Baten               26.766        27.328        28.378       29.403         30.443    31.448
 Bdur                              Baten                5.229          5.022        5.211        5.211          5.211     5.211
 Saldo baten                       Saldo               31.995        32.350        33.589       34.614         35.654    36.659
 Overige kosten                    Lasten                 -10            918        1.359        1.511          1.894     2.263
 Heffing vennootschapsbelasting    Lasten                   0              0            0            0              0         0
 Onvoorzien                        Lasten                   0              0            0            0              0         0
 Saldo lasten                      Saldo                  -10            918        1.359        1.511          1.894     2.263
 Totaal aan dekkingsbronnen                            32.005        31.432        32.230       33.103         33.760    34.396
 Resultaat voor bestemming                               -127             -8          217           -8             -8        -8
 Mutatie reserves                  Lasten                   8              8         -217            8              8         8
 Resultaat na bestemming                                 -119              0            0            0              0         0
Toelichting bij de tabel:
• De gemeentelijke bijdrage neemt toe op basis van loon- en prijsstijgingen en de overige genoemde ontwikkelingen zoals
    aangegeven in de uitgangspunten onder het hoofdstuk “Financiële begroting en meerjarenraming 2023-2026” verderop in deze
    begroting.
•   De post overige kosten zoals hierboven aangegeven bevat de compensatie prijsontwikkeling.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Paragrafen
                                                                                                                                   25
Inleiding
De van toepassing zijnde paragrafen op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording voor de VRD zijn:
• Weerstandvermogen en risicobeheersing
• Financiering
• Verbonden partijen
• Bedrijfsvoering
• Onderhoud kapitaalsgoederen
De paragraaf bedrijfsvoering is geïntegreerd in de missielijn Vitale en flexibele organisatie en wordt niet hieronder toegelicht. De
paragrafen Grondbeleid en Lokale heffingen zijn niet van toepassing voor de VRD.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
De VRD conformeert zich aan de uitgangspunten zoals vastgelegd in de notitie “Samen werken voor Drenthe” opgesteld door de VDG:
• Risicobeleid
• Algemene reserve
• Weerstandscapaciteit
• Risico-inventarisatie per 31 december 2021
Risicobeleid
In de notitie ‘Samen werken voor Drenthe' die van toepassing is voor de gemeenschappelijke regelingen in Drenthe worden ten aanzien
van de weerstandsparagraaf de volgende werkafspraken voorgesteld:
1. Weerstandscapaciteit is aanwezig bij de deelnemers en in beperkte mate bij de gemeenschappelijke regeling
2. Het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijk regelingen vermeldt in de begroting het verschil tussen benodigd en beschikbaar
    weerstandsvermogen in totaal en naar rato voor de afzonderlijke deelnemers.
3. Een algemene reserve is toegestaan om ontwikkelingen in het loon- en prijspeil af te dekken, met een maximale omvang van 2,5%
    van de lasten van het betreffende jaar.
4. Als de verwachting is dat de ontwikkelingen in het loon- en prijspeil boven de maximale omvang van 2,5% uitkomt, is afwijken
    van de richtlijn van 2,5% mogelijk. Hiervoor doet het DB van de gemeenschappelijke regeling een gemotiveerd voorstel aan het
    algemeen bestuur.
5. Het bedrag boven het vastgestelde maximum van de algemene reserve, vloeit naar rato van de deelnemersbijdrage terug naar de
    deelnemers.
Hardheidsclausule:
1. Wanneer bovenstaande regels leiden tot onredelijkheid of onbillijkheid kan de gemeenschappelijke regeling hiervan afwijken.
2. Voor de afwijking(en) wordt een motivatie gegeven in de ontwerpbegroting.
Algemene reserve
Zoals aangegeven in de notitie is het toegestaan om een algemene reserve van 2,5% van de lasten in het betreffende jaar aan te
houden. De begrote lasten in de begroting 2023 bedragen € 35.069.373,-. Op basis hiervan mag de algemene reserve maximaal €
876.734,- bedragen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                                                                                           26
Weerstandscapaciteit
Onderstaande tabel geeft de weerstandscapaciteit weer:
 Algemene reserve       Eindbalans       Resultaat               2022                 Eindbalans               2023                Eindbalans
                                      bestemming
                         31-dec-21     (besluit AB)     Toevoeging    Onttrekking      31-dec-22      Toevoeging    Onttrekking     31-dec-23
 Algemene reserve        1.511.800                -               -       635.066         876.734               -              -       876.734
                                                     Resultaat
                                   Eindbalans    bestemming                                 Eindbalans                              Eindbalans
 Bestemmingsreserves                 31-dec-21    (besluit AB)   Toevoeging   Onttrekking     31-dec-22   Toevoeging  Onttrekking    31-dec-23
 Rampenpot                            250.459                -                           -     250.459                           -    250.459
 Nieuw leren                           78.241                -            -              -      78.241             -             -      78.241
 GHOR Opleiden en oefenen              80.000        (80.000)             -              -            -            -             -           -
 WW kosten                             32.027        (32.027)             -              -            -                          -           -
 LMS                                  500.000                -            -              -     500.000             -             -    500.000
 Goed werkgeverschap                  406.294          32.027         8.000              -     446.321         8.000             -    454.321
 Beleidsimpuls                        315.000       (315.000)             -              -            -            -             -           -
 Versterking VRD begroting 2023              -        513.585             -              -     513.585             -      225.000     288.585
 Saldo bestemmingsreserves          1.662.021         118.585         8.000              -   1.788.606         8.000      225.000   1.571.606
Algemene reserve
De algemene reserve is toegestaan om ontwikkelingen in het loon- en prijspeil af te dekken, met een maximale omvang van 2,5% van
de lasten van het betreffende jaar.
Bestemmingsreserves
De reserves zijn deels gebaseerd op verwachte (geschatte) kosten. De VRD heeft de volgende reserves gevormd:
Rampenpot of Calamiteitenpot
Bij een groot incident moeten meestal snelle beslissingen worden genomen, die direct financiële gevolgen hebben. Wanneer nog niet
duidelijk is wie de drager van deze kosten zal worden, wordt deze reserve aangesproken.
Nieuw leren
Deze reserve betreft ontvangen ESF-gelden voor uitsluitend onderwijsvernieuwing voor brandweeropleidingen en-oefeningen.
LMS
In het voorjaar van 2018 hebben alle veiligheidsregio’s met het ministerie financiële afspraken gemaakt over de overdracht van het
beheer van de meldkamers naar de Landelijke meldkamersamenwerking. Het beheer van de landelijke meldkamer is daarmee in 2020
een taak van de nationale politie. Om eventuele frictiekosten op te vangen hebben alle regio’s een éénmalige bijdrage van € 500.000,-
ontvangen. De feitelijke overgang van het beheer zal gepaard gaan met frictiekosten; de hoogte daarvan is echter nu nog niet te
bepalen.
Goed werkgeverschap
Medewerkers worden ingezet op hun talent, daardoor wordt er beter gepresteerd en mede daardoor is de medewerkerstevredenheid
hoog. Goed werkgeverschap houdt ook in dat deze talenten soms buiten de organisatie een plek moeten vinden. Deze reserve maakt
het mogelijk om maatwerk te leveren onafhankelijk van de begroting.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                                                                                     27
Risico-inventarisatie per 31 december 2021
Bij de risico-inventarisatie worden de daadwerkelijke risico’s (navolgende tabel) beoordeeld en hoe die zich verhouden ten opzichte van
de weerstandscapaciteit. Een toelichting per risico staat in de bijlage I.
 Proces          Risico                                                       Risicokans         Impact                           Bedrag
 Personeel       Rechtspositie brandweervrijwilligers                         groot              gemiddeld                       210.000
 Materieel       Onverwachte ontwikkelingen groot brandweermateriaal          gemiddeld          gemiddeld                       150.000
 Materieel       Ontwikkeling huisvesting                                     gemiddeld          gemiddeld                       150.000
 Personeel       Ontwikkeling 2e loop-baanbeleid/FLO                          klein              gemiddeld                        90.000
 Organisatie     Digitale versto-ring/cybercrime                              zeer groot         groot                           675.000
 Personeel       Arbeidsmarktproblematiek                                     gemiddeld          groot                           375.000
 Organisatie     Ontwikkelingen klimaat en energie                            gemiddeld          groot                           375.000
                 Totaal risico’s                                                                                               2.025.000
Omdat de algemene reserve alleen beschikbaar is om loon- en prijsstijgingen op te vangen en daarmee verworden is tot een
bestemmingsreserve is er geen beschikbaar weerstandsvermogen. Volgens de opstelling van de risico’s is het totaal benodigd
weerstandsvermogen voor de deelnemers € 2.025.000,- en naar rato per deelnemers:
 Overzicht gemeentelijke                                                        Gemeentelijk                              Ongedekt deel
 Bijdrage                                                                  bijdrage VRD 2023                                Risico’s VRD
 Aa en Hunze                                                                        1.612.987                                    115.100
 Assen                                                                              3.365.550                                    240.159
 Borger-Odoorn                                                                      1.527.642                                    109.010
 Coevorden                                                                          2.250.191                                    160.569
 De Wolden                                                                          1.381.716                                     98.597
 Emmen                                                                              7.239.666                                    516.609
 Hoogeveen                                                                          2.729.825                                    194.795
 Meppel                                                                             1.708.057                                    121.884
 Midden Drenthe                                                                     2.001.607                                    142.831
 Noordenveld                                                                        1.661.762                                    118.580
 Tynaarlo                                                                           1.640.291                                    117.048
 Westerveld                                                                         1.258.706                                     89.819
                                                                                   28.378.000                                  2.025.000
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                                                                                      28
Financiering
Wet fido
Het Rijk stelt regels aan hoe gemeenten en provincies hun geld en kapitaal beheren. Die regels staan in de Wet financiering decentrale
overheden (Wet fido). Hoeveel geld gemeenten en provincies mogen lenen, is afhankelijk van de hoogte van de begroting. De
kasgeldlimiet bepaalt hoeveel geld ze mogen lenen voor een periode van maximaal 1 jaar. De renterisiconorm schrijft voor hoeveel
maximaal geleend mag worden voor een periode langer dan 1 jaar. Gemeenten en provincies mogen liquide middelen aanhouden bij
de schatkist (schatkistbankieren).
Renterisico kort en langlopende financiering
Kasgeldlimiet
De door het Rijk opgelegde kasgeldlimiet beperkt het risico van stijgende rentelasten van de kortlopende financiering. De limiet beperkt
de maximale omvang van de gemiddelde korte schuld
tot 8,2% van de totale lasten (€ 35.070.000,-) van de programmabegroting. Voor 2023 bedraagt de limiet € 2,876 miljoen. In de
onderstaande tabel wordt de ontwikkeling van de voor de komende jaren weergeven. Uitgaande van de geldende limieten zal in 2025
en in 2027 worden overgegaan tot het aantrekken van nieuwe leningen.
 Berekening kasgeldlimiet 2020 (bedrag * € 1.000)                        2023                2024              2025                  2026
 Toegestane kasgeldlimiet
 * In procenten van de grondslag                                       8,20%               8,20%             8,20%                 8,20%
 * In bedrag                                                            2.876               2.941             3.027                  3.109
 Omvang vlottende schuld
 Vlottende middelen                                                     4.003               1.205             1.205                  1.205
 Toets kasgeldlimiet
 Totaal netto vlottende schuld                                          2.609               7.303             1.943                  7.559
 Toegestane kasgeldlimiet                                               2.876               2.941             3.027                  3.109
 Ruimte                                                                 4.270              -3.157             2.288                 -3.246
Renterisiconorm
De renterisiconorm beperkt het renterisico op de langlopende financiering. De norm bevordert de spreiding van de looptijd van de
kapitaalmarktleningen (looptijd lening > 1 jaar) door de omvang te beperken van de leningen waarvoor de rente in een bepaald jaar
moeten worden aangepast. Het Rijk heeft de maximale omvang van leningen met een renteaanpassing vastgesteld op 20% van het
begrotingstotaal. Voor de VRD komt het neer op een bedrag van € 6,1 miljoen. Het rente risico is gelijk aan de jaarlijkse aflossing op de
langlopende leningen voor de VRD 1,8 miljoen. Hierdoor blijft de VRD binnen de berekende norm.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                                                                                     29
Kasstroom/Emu overzicht
In het stabiliteitspact binnen de Europese Unie is afgesproken dat een tekort voor de totale overheidssector niet hoger dan 3 procent
van het bruto binnenlands product (BBP) mag zijn. Een goede informatievoorziening is essentieel voor het monitoren en beheersen van
het EMU-saldo
       Tabel EMU saldo
  nr.   Omschrijving (bedragen 8 € 1.000)                                   2023              2024            2025          2026
        Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit
  1                                                                         -217                 8               8             8
        de reserves (zie BBV, artikel 17c)
  2     Afschrijvingen ten laste van de exploitatie                        3.415             3.475           3.535         3.595
        Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de
  3                                                                            0                 0               0
        exploitatie
        Investeringen in (im)materiële vaste activa, die op de ba-
  4                                                                        7.683             5.125           5.157         3.776
        lans worden geactiveerd
        Baten uit bijdragen van andere overheden, de EU en overi-
  5     gen, die niet op de exploitatie zijn verantwoord en niet al            0                 0               0             0
        in mindering zijn gebracht bij post 4
        Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa: Baten uit
  6     desinvesteringen in (im)materiële vaste activa, voor zover             0                 0               0             0
        niet op de exploitatie verantwoord
        Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, en woon-
  7     rijpmaken e.d. (alleen transacties met derden die niet op de           0                 0               0             0
        exploitatie staan)
        Baten bouwgrondexploitatie : Baten voorzover transacties
  8                                                                            0                 0               0             0
        niet op exploitatie verantwoord
        Lasten op balanspost Voorzieningen voorzover deze trans-
  9                                                                            0                 0               0             0
        acties met derden betreffen
        Lasten ivm transacties met derden, die niet via de onder
        post 1 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten
  10    laste van de reserves (inclusief fondsen ed.) worden ge-               0                 0               0             0
        bracht en die nog niet vallen onder één van de bovenstaan-
        de posten
  11    Verkoop van effecten :
        a. Gaat u effect verkopen ? (ja/nee)                               neen              neen            neen           neen
        b. Zo ja wat is bij verkoop de verwachte boekwinst op de
                                                                               0                 0               0             0
        exploitatie ?
        Berekend EMU saldo                                                 4.051             1.658           1.630           189
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                     30
Kasstroomoverzicht                2023       2024       2025        2026
Resultaat voor reserves        -217.000      8.000      8.000      8.000
Operationele activiteiten      -217.000      8.000      8.000      8.000
Investeringen                -7.682.628 -5.125.436 -5.157.390 -3.775.881
Afschrijvingen                3.415.000  3.475.000  3.535.000  3.595.000
Mutatie Voorzieningen          -459.740   -423.956   -423.956   -444.054
Saldo                        -4.727.368 -2.074.392 -2.046.346   -624.935
Financieringsactiviteiten    -4.944.368 -2.066.392 -2.038.346   -616.935
Aflossing leningen           -2.798.808 -3.798.808 -3.798.808 -3.798.808
Mutatie Uitgezette leningen        -693       -693 10.000.000       -693
Mutatie Vorderingen           4.425.310  2.798.810          -         -2
Mutatie Overlopenden activa     723.321          -          -          -
Mutatie kortlopende schulden   -612.028  4.693.672 -5.360.150  5.616.464
Mutatie Overlopenden passiva  3.240.266 -1.368.589  1.455.304   -942.026
Saldo                         4.977.368  2.324.392  2.296.346    874.935
Mutatie liquide middelen        250.000    250.000    250.000    250.000
Liquide middelen                250.000    250.000    250.000    250.000
Stand 1 januari                 250.000    250.000    250.000    250.000
Stand 31 december               250.000    250.000    250.000    250.000
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                                                                                      31
Verbonden Partijen
Definitie Verbonden Partij
Een Verbonden Partij (VP) is een privaat- of publiekrechtelijke organisatie waarin de VRD een financieel én een bestuurlijk belang heeft.
Er is sprake van een financieel belang als de VRD aansprakelijk is bij het niet nakomen van de verplichtingen door de rechtspersoon.
Er is sprake van een bestuurlijk belang als de VRD vertegenwoordigd is in het bestuur of zeggenschap daarin kan uitoefenen. Gelet
op deze kwalificaties van belang kent de VRD geen verbonden partijen. Hieronder worden de partijen waarmee de VRD een nauwe
betrokkenheid heeft genoemd.
Stichting BON
De bestuurlijke deelname, samen met de veiligheidsregio’s Fryslân en Groningen, in de Stichting Brandweeropleidingen Noord (BON)
benadert de definitie van een verbonden partij. Er is echter volgens de statuten geen sprake van een financieel belang in de stichting.
De stichting is aandeelhouder in de BON Holding B.V. De BON Holding B.V. heeft een 100%-deelneming in Oefencentrum Noord B.V.
en Brandweeropleidingen Noord B.V. en de Flexpool B.V. De BON factureert de afgenomen dienstverlening (opleiden of oefenen).
Nederlands Instituut voor Publieke Veiligheid, tot 2022 was dit het IFV
Dit is de organisatie die de krachten bundelt op het terrein van de publieke veiligheid in Nederland. Het Instituut wordt bestuurd
door de voorzitters van de 25 veiligheidsregio’s. Het NIPV levert onder andere een bijdrage aan de brandweeropleidingen en het
delen van informatie en expertise. Ook houdt het NIPV zich bezig met het verwerven en beheren van materieel, uitrusting en
telecommunicatievoorzieningen. De VRD betaalt jaarlijks een contributie.
Samenwerkingspartijen
De VRD kan haar taken beter uitvoeren in samenwerking met andere partijen. De beste resultaten uit samenwerking zijn te behalen
als de betrokken partijen zich vanzelfsprekend met elkaar verbonden voelen, bijvoorbeeld vanwege gemeenschappelijke waarden of
belangen. Kwaliteit- en resultaatverbetering staan voorop.
Voorbeelden van samenwerking zijn:
• dienstverleningsovereenkomst met de Gemeente Tynaarlo voor de uitvoering van de salarisadministratie
• dienstverleningsovereenkomst met GGD Drenthe voor de administratievoering van de
• GHOR
• samenwerkingsovereenkomst met Veiligheidsregio Fryslân en Groningen voor de uitvoering van de personeelsadministratie voor het
     personeel van de MKNN wat niet overgegaan is naar de landelijk meldkamerorganisatie.
• samenwerkingsovereenkomst Zorg- en VeiligheidsHuis Drenthe (Pijofach, AB besluit 3-10-2018)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                                                                                   32
Onderhoud kapitaalsgoederen
Kapitaallasten materieel
Er wordt in de bijdrage van de basisbrandweerzorg uitgegaan van een bijdrage in het materieel op basis van het materieel
vervangingsplan. De basis hiervoor is het overgenomen materieel van de gemeenten. De VRD moet binnen deze bijdrage zorgdragen
voor de financiering en vervanging van het materieel. Op basis van de afgelopen jaren zullen de afschrijvingslasten de komende jaren
stijgen. Hiervoor is jaarlijks een verhoging van de gemeentelijke bijdrage van € 60.000,- noodzakelijk.
Huisvesting
Gesprekken met een aantal gemeenten lopen nog over de wijze waarop de huisvesting geregeld wordt en wat hier de financiële
gevolgen van zijn. Dit wordt vervolgd in de komende jaren.
Investeringen
Voor 2022 en verder staan de volgende investeringen gepland.
 Investeringsprogramma                                  2022                2023               2024              2025             2026
 Gebouwen
 Huisvesting                                        1.500.000          3.000.000                  0                 0                0
 Vervoermiddelen
 Voertuigen                                         1.507.000          2.810.480          4.295.000         3.963.500        1.900.175
 Inventaris rijdend materiaal                         251.900            488.720            283.230           197.630          656.740
 Machines, apparaten en installaties
 ICT                                                  167.020             90.000            115.000           127.000           78.500
 Inventaris                                           290.400              9.680                  0            19.360                0
 Materieel duiken                                           0             89.500                  0            40.200           18.000
 Ademlucht                                                  0                  0             52.000           292.000           25.000
 Overige
 Kleding                                            1.003.000            478.750            281.650           371.800          179.750
 Telecommunicatie                                      50.525            451.998             98.556            27.000          917.716
 Overige                                               72.600            263.500                  0           118.900                0
 Totaal aan investeringen                           4.842.445          7.682.628          5.125.436         5.157.390        3.775.881
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Financiële begroting en
meerjarenraming 2023-2026                                                                                                  33
Uitgangspunten begroting
De begroting 2023 en de meerjarenraming zijn opgesteld volgens de uitgangspunten zoals verwoord in “Samen werken voor Drenthe”.
In de meerjarenraming is met loon- en prijscompensatie rekening gehouden. De financiële uitgangspunten zijn in onderstaande
tabel opgenomen.
 Verloop gemeentelijke bijdragen (bedragen x 1 mln.)
 Bijdrage 2022                                                                                                    € 27.328.000,00
 Bij:
 loon- en prijscompensatie 2023 (2,29%)                                                                              € 625.000,00
 Verbeterplan informatieveiligheid                                                                                   € 160.000,00
 Voldoende gekwalificeerde Brandweervrijwilligers                                                                    € 245.000,00
 Data en informatie als cruciale componenten                                                                         € 180.000,00
 Expertisepartner fysieke veiligheid                                                                                  € 80.000,00
 Op peil brengen kapitaallasten                                                                                       € 60.000,00
 Af:
 Wegvallen ontwikkelgelden                                                                                           € 300.000,00
 Bijdrage 2023                                                                                                    € 28.378.000,00
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>                                                                                                                             34
Ontwikkelingen begroting 2023
In de begroting zijn naast de genoemde beleidsontwikkelingen de onderstaande ontwikkelingen meegenomen:
Loon- en prijscompensatie 2023-2026
Voor de bepaling van de kostenstijgingen wordt rekening gehouden met een stijging lonen en prijzen van 3,21% op basis van
de Macro economische verkenning van het Centraal Planbureau. Dit percentage wordt gecorrigeerd conform de uitgangspunten
“Samenwerken voor Drenthe” met 0,92%.
In de notitie ‘Samenwerken voor Drenthe’ wordt uitgegaan van een standaard verhouding
Loon-/prijsontwikkeling van 70/30. De verhouding binnen de VRD wijkt hiervan af. Toch wordt er voor gekozen het percentage vanuit
de notitie te hanteren, dit om de gewenste eenheid in Drenthe te krijgen.
                                                                        2022               2023             2024                2025
  Prijs overheidsconsumptie: beloning werknemers                          3,3               3,9               3,8                 3,6
  Prijs bruto binnenlands product (%)                                     3,0               2,5               2,5                 2,2
  Aandeel loonkosten                                                     70%               70%               70%                70%
  Aandeel Prijs gerealateerde kosten                                     30%               30%               30%                30%
  Loon- en prijsontwikkeling voor Veiligheidsregio Drenthe               3,21              3,48              3,41                3,18
  Correctie voorgaande jaren                                            -0,92
  Loon en prijsontwikkeling meenemen in begroting                        2,29              3,48              3,41                3,18
Ontwikkeling kapitaallasten
Op basis van het bestuursbesluit van 23 maart 2016, waarbij destijds de investeringsruimte
(€ 850.000,-) is ingezet voor dekking van gestegen lonen en prijzen, worden de gemeentelijke bijdragen vanaf 2019 jaarlijks verhoogd
met € 60.000,- voor de toenemende kapitaallasten. Op basis van het eerder genoemde bedrag zou de verhoging doorlopen tot 2033.
Ontwikkelgelden 300k
Vanaf 2019 heeft het bestuur tot en met 2022 jaarlijks een bedrag van € 300.000,-beschikbaar gesteld voor ontwikkelingen
rampenbestrijding en crisismanagement, investeren personeel en de omgevingswet. Vanaf 2023 vallen deze ontwikkelgelden terug aan
de gemeenten en zal de gemeentelijke bijdrage met dit bedrag afnemen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Financiële begroting en
meerjarenraming 2023-2026                                                                                                           35
Recapitulatie meerjarenraming 2023-2026
Rekening houdende met de uitgangspunten van de kaderbrief en de autonome ontwikkeling ziet de meerjarenbegroting er als volgt uit:
                                                             Jaarrekening    Begroting    Begroting                 Meerjarenraming
                                                                     2021          2022         2023          2024            2025     2026
 Programma Calamiteiten en Crises
 Incidentbestrijding                          Lasten                4.076         4.702        4.813         4.891           4.968    5.045
 Operationele informatievoorziening           Lasten                  166           142          152           152             152      152
 Techniek en logistiek                        Lasten                1.571         1.529        1.607         1.607           1.607    1.607
 Vakbekwaamheid                               Lasten                1.946         1.787        1.799         1.799           1.799    1.799
 Crisisbeheersing                             Lasten                  180           247          247           247             247      247
 GHOR                                         Lasten                1.221         1.323        1.352         1.381           1.410    1.439
 Investeringen                                Lasten                3.086         3.343        3.404         3.464           3.524    3.584
 Personeel                                    Lasten                8.882         8.557        8.633         8.899           9.169    9.427
 Saldo lasten                                 Saldo                21.128       21.630        22.006        22.437          22.873   23.298
 Incidentbestrijding                          Baten                      0             0           0              0               0        0
 Techniek en logistiek                        Baten                     32           30           30            30              30       30
 Investeringen                                Baten                   119           113          113           113             113      113
 Vakbekwaamheid                               Baten                     11             2          12            12              12       12
 Personeel                                    Baten                   104           257           26            26              26       26
 Saldo baten                                  Saldo                   266           402          181           181             181      181
 Totaal programma Calamiteiten en Crisis                           20.862       21.228        21.825        22.256          22.692   23.117
 Programma Bewustwording
 Risicobeheersing                             Lasten                  230           130          130           130             130      130
 Personeel                                    Lasten                3.230         3.112        3.139         3.236           3.334    3.428
 Saldo lasten                                 Saldo                 3.460         3.242        3.269         3.366           3.464    3.558
 Risicobeheersing                             Baten                      0             0           0              0               0        0
 Personeel                                    Baten                     38           94           10            10              10       10
 Saldo baten                                  Saldo                     38           94           10            10              10       10
 Totaal programma Bewustwording                                     3.423         3.148        3.260         3.356           3.454    3.548
 Programma Samenleving
 Jeugdbrandweer                               Lasten                    15           48           48            48              48       48
 Huisvesting                                  Lasten                2.234         2.133        2.198         2.198           2.198    2.198
 Saldo lasten                                 Saldo                 2.249         2.181        2.246         2.246           2.246    2.246
 Jeugdbrandweer                               Baten                      7             6           6              6               6        6
 Huisvesting                                  Baten                   921           903          943           943             943      943
 Saldo baten                                  Saldo                   929           909          949           949             949      949
 Totaal programma Samenleving                                       1.321         1.272        1.297         1.297           1.297    1.297
 Programma Organisatie
 ICT                                          Lasten                  909           804          804           804             804      804
 Organisatiekosten                            Lasten                1.121           890        1.061         1.061           1.061    1.061
 Investeringen                                Lasten                  400           400          400           400             400      400
 Personeel                                    Lasten                4.037         3.890        3.924         4.045           4.168    4.285
 Saldo lasten                                 Saldo                 6.467         5.983        6.189         6.309           6.432    6.549
 Organisatiekosten                            Baten                   147            85          111           111             111      111
 Investeringen                                Baten                      0             5           0              0               0        0
 Personeel                                    Baten                     47          117           12            12              12       12
 Saldo baten                                  Saldo                   194           207          123           123             123      123
 Totaal programma Organisatie                                       6.273         5.776        6.066         6.186           6.309    6.426
 Dekkingsbronnen
 Gemeentelijke bijdrage                       Baten                26.766       27.328        28.378        29.403          30.443   31.448
 Bdur                                         Baten                 5.229         5.022        5.211         5.211           5.211    5.211
 Saldo baten                                  Saldo                31.995       32.350        33.589        34.614          35.654   36.659
 Overige kosten                               Lasten                   -10          918        1.359         1.511           1.894    2.263
 Heffing vennootschapsbelasting               Lasten                     0             0           0              0               0        0
 Onvoorzien                                   Lasten                     0             0           0              0               0        0
 Saldo lasten                                 Saldo                    -10          918        1.359         1.511           1.894    2.263
 Totaal aan dekkingsbronnen                                        32.005       31.432        32.230        33.103          33.760   34.396
 Resultaat voor bestemming                                            127              8        -217              8               8        8
 Mutatie reserves                             Lasten                    -8            -8         217             -8              -8       -8
 Resultaat na bestemming                                              119              0           0              0               0        0
Voor een toelichting op de missielijnen verwijzen wij naar de verschillende toelichtingen bij deze missielijnen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Financiële begroting en
meerjarenraming 2023-2026                                                                                                      36
Incidentele baten en lasten
In de begroting is een bedrag opgenomen voor de 0,1% WW-premie, deze wordt jaarlijks op de hiervoor bestemde
bestemmingsreserve gestort. In de begroting 2023 is daarnaast een bedrag van € 225.000,- kosten meegenomen ten behoeve van de
incidentele kosten voor “Data en informatie als cruciale componenten” en ten laste van de reserves gebracht..
Gemeentelijke bijdragen
Rekening houdende met de meerjarenraming ontwikkelen de gemeentelijke bijdragen zich als volgt:
  Overzicht gemeentelijke          Aantal inwoners         Gemeentelijk         Gemeentelijk         Gemeentelijk          Gemeentelijk
  Bijdrage                            per 1-3-2021    bijdrage VRD 2023    bijdrage VRD 2024    bijdrage VRD 2025     bijdrage VRD 2026
  Aa en Hunze                                25.392            1.612.987            1.673.208            1.734.312             1.793.367
  Assen                                      68.833            3.365.550            3.484.667            3.605.531             3.722.342
  Borger-Odoorn                              25.596            1.527.642            1.584.038            1.641.262             1.696.566
  Coevorden                                  35.321            2.250.191            2.334.244            2.419.530             2.501.956
  De Wolden                                  24.374            1.381.716            1.432.220            1.483.466             1.532.994
  Emmen                                     107.020            5.612.289            5.814.126            6.018.923             6.216.853
  Hoogeveen                                  55.600            2.729.825            2.826.537            2.924.668             3.019.508
  Meppel                                     34.383            1.708.057            1.768.737            1.830.308             1.889.814
  Midden Drenthe                             33.386            2.001.607            2.075.563            2.150.604             2.223.129
  Noordenveld                                31.218            1.661.762            1.721.718            1.782.554             1.841.350
  Tynaarlo                                   33.974            1.640.291            1.698.170            1.756.898             1.813.656
  Westerveld                                 19.663            1.258.706            1.305.763            1.353.509             1.399.655
                                            494.760           26.750.623           27.718.991           28.701.566            29.651.188
   Emmen 24 UUR                                                1.627.377            1.684.009            1.741.434             1.796.812
  Totaal                                                      28.378.000           29.403.000           30.443.000            31.448.000
Een deel van de gemeentelijke bijdrage wordt verrekend naar het aantal inwoners per gemeente. Hierdoor kunnen kleine onderlinge
verschillen in de gemeentelijke bijdrage ontstaan ten opzichte van het voorgaande jaar. De totale gemeentelijke bijdrage voor 2023
bedraagt € 28.378.000,- (conform afspraken uit “Samenwerken voor Drenthe”, bestaande uit € 4.654.600,- (inwonersbijdrage) en
€ 23.723.400,- (bijdrage brandweerzorg).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Financiële begroting en
meerjarenraming 2023-2026                                                                                                  37
Geprognosticeerde balans en financiële kengetallen
In het BBV is opgenomen dat voor de drie jaren volgend op het begrotingsjaar een geprognosticeerde balans moet worden opgenomen
in de begroting. Met het opnemen van deze balans krijgt het bestuur meer inzicht in de ontwikkeling van onder meer investeringen,
het aanwenden van reserves en voorzieningen en in de financieringsbehoefte.
 Activa                              1 januari 2022      1 januari 2023       1 januari 2024       1 januari 2025     1 januari 2026
 Vaste Activa
 Materiële vaste activa                  21.268.706          22.756.151           27.023.779           28.674.215         30.296.605
 Financiele vaste activa                    974.690             723.997              473.304              222.611              1.918
                                         22.243.396          23.480.148           27.497.083           28.896.826         30.298.523
 Vlottende activa
 Vorderingen                              8.178.806           3.753.496              954.686              954.686            954.688
 Liquide middelen                           452.069             250.000              250.000              250.000            250.000
                                          8.630.875           4.003.496            1.204.686            1.204.686          1.204.688
 Overlopende activa                       1.473.321             750.000              750.000              750.000            750.000
 Totaal                                  32.347.592          28.233.644           29.451.769           30.851.512         32.253.211
 Passiva
 Vaste Passiva
 Algemene reserve                         1.511.799             876.734              876.734              876.734            876.734
 Bestemmingsreserves                      1.267.021           1.788.606            1.571.606            1.579.606          1.587.606
                                          2.778.820           2.665.341            2.448.341            2.456.341          2.464.341
 Voorzieningen                            3.125.319           3.019.489            2.559.749            2.110.450          1.686.494
 Vaste Schulden                          22.738.198          19.939.390           17.140.582           24.341.773         20.542.965
 Vlottende Passiva
 Kortlopende schulden                     3.705.255           2.609.425            7.303.098            1.942.948          7.559.411
 Totaal                                  32.347.592          28.233.644           29.451.769           30.851.512         32.253.211
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Financiële begroting en
meerjarenraming 2023-2026                                                                                                     38
Financiële kengetallen
Om een beeld te krijgen van de financiële positie van de VRD zijn de volgende verplichte financiële kengetallen ontwikkeld en verplicht
gesteld in de begroting:
1. netto schuldquote
2. netto schuldquote gecorrigeerd
3. solvabiliteitsratio
4. Structurele exploitatieruimte
Netto schuldquote
De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de totale inkomsten. Het geeft een indicatie in
welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken.
                                                             2023                   2024                    2025                   2026
 Langlopende schulden                                  22.738.198             19.939.390              17.140.582             24.341.773
 Kortlopende schulden                                   3.705.255              2.609.425               7.303.098              1.942.948
 Financiele activa                                        974.690                723.997                 473.304                222.611
 Vorderingen                                            8.178.806              3.753.496                 954.686                954.686
 Liquide middelen                                         452.069                250.000                 250.000                250.000
 Subtotaal                                             36.049.018             27.276.308              26.121.669             27.712.018
 Totale baten                                          34.852.373             35.877.373              36.917.373             37.922.373
 Netto schuldquote                                         53,9%                  53,7%                   64,2%                  66,7%
                                                             2023                   2024                    2025                   2026
 Langlopende schulden                                  22.738.198            19.939;.390              17.140.582             24.341.773
 Kortlopende schulden                                   3.705.255              2.609.425               7.303.098              1.942.948
 Vorderingen                                            8.178.806              3.753.496                 954.686                954.686
 Liquide middelen                                         452.069                250.000                 250.000                250.000
 Subtotaal                                             35.074.328             26.552.311              25.648.365             27.489.407
 Totale baten                                          34.852.373             35.877.373              36.917.373             37.922.373
 Netto schuldquote gecorrigeerd                            51,1%                  51,7%                   62,9%                  66,1%
Vanuit de VNG wordt geadviseerd om een norm van maximaal 130% aan te houden. De VRD valt ruim onder de norm.
Door de afname van de totale schuldenlast en stijgende totale baten door loon- en prijsstijgingen daalt de netto schuldquote in de
komende jaren.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Financiële begroting en
meerjarenraming 2023-2026                                                                                                     39
Solvabiliteitsratio
Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Deze ratio geeft aan in welke mate
de VRD in staat is aan haar schulden te voldoen.
 Solvabiliteitsratio
 2023                                                                                                          9,4
 2024                                                                                                          8,7
 2025                                                                                                          8,0
 2026                                                                                                          7,6
Voor de jaren tot 2023 stijgt de solvabiliteitsratio licht door de inzet van reserves voor incidentele uitgaven.
Structurele exploitatieruimte
In de jaren 2020 t/m 2024 wordt voor incidentele uitgaven een beroep gedaan op de daarvoor bestemde reserve(s).
  Structurele exploitatieruimte
  2023                                                                                                           -0,64%
  2024                                                                                                           0,02%
  2025                                                                                                           0,02%
  2026                                                                                                           0,02%
  2025                                                                                                           0,0%
Overige overzichten
In het BBV staat aangegeven welke overzichten onderdeel van de begroting moeten zijn.
Deze overzichten zijn hieronder opgenomen en toegelicht.
Renteschema
Op basis van de notitie Rente 2017 staat beschreven hoe de rentetoerekening aan het taakveld Treasury vorm moet worden gegeven.
Onderstaande tabel bepaalt het renteresultaat.
                                                                               2023                2024                2025        2026
 Externe rente Lasten                                                       231.371             228.018             224.664     221.311
 Externe rente Baten                                                            -473               -473                -473        -473
 Saldo rentelasten en rentebaten                                            230.898             227.544             224.191     220.837
 Aan taakvelden toe te rekenen Rente                                        230.898             227.544             224.191     220.837
 Aan taakvelden toegerekende Rente                                          230.898             227.544             224.191     220.837
 Rente resultaat voor taakveld Treasury                                            0                  0                   0           0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Financiële begroting en
meerjarenraming 2023-2026                                                                                                   40
Taakvelden
Het volgende overzicht geeft inzicht in het verdelingsprincipe van de programma’s naar de verplichte taakvelden in de gemeentelijke
begrotingen.
 Taakvelden                                                                             2023          2024          2025          2026
 Nummer                   Omschrijving                                                bedrag        bedrag        bedrag       bedrag
 0.7                      Gemeentefonds                                            5.211.373     5.211.373     5.211.373    5.211.373
 0.5                      Algemene dekkingsmiddelen                               28.378.000   29.403.000     30.443.000   31.448.000
                          Totaal baten                                            33.589.373   34.614.373     35.654.373   36.659.373
 1.1                      Crisisbeheersing en Brandweer                           26.045.481   26.562.639     27.086.545   27.595.203
 0.4                      Overhead                                                 6.065.723     6.186.316     6.309.009    6.426.301
 0.61                     Treasury                                                         -              -             -             -
 8.3                      Wonen en Bouwen                                            335.894       346.144       356.544      366.594
 0.8                      Overige baten en lasten                                  1.359.275     1.511.275     1.894.275    2.263.275
                          Totaal lasten                                           33.806.373   34.606.373     35.646.373   36.651.373
 0.10                     Reserve mutaties                                           217.000         -8.000        -8.000       -8.000
 0.10                     Vennootschapsbelasting                                           -              -             -             -
 Totaal resultaat                                                                          0              0             0             0
 Percentage Overhead                                                                    18%            18%           18%          18%
Toelichting bij tabel Taakvelden:
Onder het taakveld 0.4 Overhead zijn de kosten zoals vermeld in het programma Organisatie opgenomen. Het taakveld 8.3 bestaat uit
de loonkosten Risicobeheersing. In het taakveld 0.8 overige baten en lasten is de het bedrag voor prijsontwikkeling opgenomen.
Beleidsindicatoren
Tot slot is een vijftal beleidsindicatoren voorgeschreven. De waarden zijn hieronder aangegeven.
 Beleidsindicatoren                                                            2023             2024             2025             2026
 Formatie                                                                       0,48            0,48              0,48             0,48
 Fte/ 1000 inwoners
 Bezetting                                                                      0,40            0,40              0,40             0,40
 Fte/ 1000 inwoners
 Apparaatskosten                                                                31,6            32,6              33,6             34,5
 Per inwoner
 Externe inhuur                                                                  1,4              1,4              1,3              1,3
 Percentage loonkosten
 Overheadkosten                                                                 12,3            12,5              12,8             13,0
 Per inwoner
 Aantal Inwoners Drenthe                                                   494.760           494.760          494.760         494.760
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Bijlage I Toelichting per risico                                                                                                41
Rechtspositie brandweervrijwilligers
Het vraagstuk waarbij de rechtspositie van brandweervrijwilligers in het geding is, heeft in 2021 ondanks de crisis toch wel aandacht
gekregen, maar er is nog geen duidelijkheid over de richting die het opgaat. Samen met de werkgevers wil de nieuwe minister van J&V
kijken op welke wijze het aspect vrijwilligheid, wat zo kenmerkend is voor Nederland, kan blijven.
Onverwachte ontwikkelingen groot brandweermaterieel
Ten aanzien van het groot Brandweermaterieel worden we meer en meer geconfronteerd met ontwikkelingen waarop niet te sturen
is. Hieronder vallen de aanbestedingstrajecten die veelal langer duren dan verwacht. Hierdoor moeten dan weer extra kosten gemaakt
worden voor het operationeel houden van het te vervangen materieel. Ook snelle veranderingen op technisch vlak spelen hier een rol,
meestal leiden deze ontwikkelingen tot een hogere vervangingsprijs.
Ontwikkelingen huisvesting
We zijn als VRD nauw betrokken bij de huisvesting van onze posten, er is goed overleg met de eigenaren. De gemeenten zijn nog
steeds de eigenaar, het gaat hier ook niet om nieuwbouwkosten. Mocht de nieuwbouw echter stagneren dan zal er gekeken moeten
worden naar tussenoplossingen voor de stalling van ons materieel en dan wordt al snel gekeken naar de VRD om het op te lossen. Daar
is geen budget voor meegenomen in de begroting. Voor de kosten van de inrichting van deze posten is wel budget opgenomen in de
begroting, we zien nu dat veel nieuwbouw in de planning staat waardoor er een groter beroep op de begroting nodig kan zijn.
Ontwikkelingen 2e loopbaanbeleid/FLO
Voor brandweermedewerkers die na 2006 in dienst zijn gekomen heeft de werkgever na 20 jaar de verplichting om te zorgen voor een
andere functie. Maatregelen hiervoor zijn al in gang gezet, maar het is nog onzeker of dit op termijn tot de gewenste resultaten zal
leiden. Medewerkers worden aangespoord en ondersteund om zelf initiatief te nemen om ander werk te vinden. Wellicht dat voor deze
medewerkers een vorm van FLO in het leven geroepen wordt. Door externe ontwikkelingen op het gebied van de huidige FLO regeling
dreigen de regio’s met hogere kosten te maken te krijgen die niet in de voorziening zijn meegenomen.
Digitale verstoring/Cybercrime
Onze afhankelijkheid van digitale systemen wordt steeds groter. Denk aan het thuiswerken en de dagelijkse handelingen als bellen,
reizen of betalen, slimme sensoren in veiligheidssystemen en volledig geautomatiseerde processen in tal van bedrijfstakken. Steeds
vaker zijn verschillende systemen ook nog aan elkaar gekoppeld. Met de toenemende interactie tussen fysiek en digitaal komen onze
economie, nationale veiligheid en het normale maatschappelijk leven op onvoorziene manieren in gevaar. Het kan bijvoorbeeld gaan
om ontvreemding van informatie, maar ook om ontwrichting door inzet van gijzelsoftware.
Arbeidsmarktproblematiek
In de huidige arbeidsmarkt worden we steeds vaker geconfronteerd met moeilijk in te vullen vacatures, het potentieel in de vijver
waaruit gevist wordt neemt steeds meer af. Er is een risico dat onze dienstverlening in gevaar komt als we niet de juiste man/vrouw
tijdig genoeg op de juiste plaats weten te krijgen.
Ontwikkeling klimaat en energie
Ook de VRD zal mee moeten in de slag om klimaatvriendelijker te opereren, voorbeeld is het overschakelen van diesel naar andere
brandstoffen voor het groot materieel. Maar het gaat verder dan alleen de brandstof. Deze ontwikkelingen gaan soms sneller dan
ingeschat en de consequenties kunnen groot zijn.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>                                   05
Begroting 2023
Crisisbeheersing, GHOR, Brandweer,
Bedrijfsvoering en Financiën
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>