<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Beleidskader
Uitgifte
onroerende zaken
Beleidskader uitgifte onroerende zaken
door gemeente Meppel als addendum bij
de Nota Grondbeleid


8 november 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
1. Inleiding ..............................................................................................................................................3

2. Twee procedures: uitgifte in mededinging en één-op-één uitgifte ...............................................4
   2.1 Uitgifte in mededinging ..................................................................................................................4

   2.2 Eén-op-één uitgifte ........................................................................................................................5
     A.      Uitgifte aan een woningcorporatie .......................................................................................5
     B.      Uitgifte ten behoeve van een door een derde behartigd maatschappelijk belang ...............6
     C.      Uitgifte van Ruilgrond ..........................................................................................................6
     D.      Uitgifte aan een gegadigde die beschikt over een schaarse vergunning ............................6
     E.      Snippergroen .......................................................................................................................7
     F. Gronduitgifte ter uitvoering van een bouwclaimovereenkomst ................................................7
     G.      Gronduitgifte onder voorwaarde van acceptatie van een derdenbeding inzake de
     regulering van het grondgebruik van de vrijkomende locatie ..........................................................7




                                                                                                                                                          2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>1. Inleiding
De gemeente Meppel is eigenaar van (al dan niet bebouwde) gronden en gebouwen, hierna
tezamen te noemen: onroerende zaken. Wanneer gemeente Meppel delen daarvan in
eigendom uitgeeft, daarop een beperkt recht van erfpacht of opstal vestigt, dan wel verhuurt,
verpacht of daarop een ander persoonlijk gebruiksrecht verschaft, handelt zij weliswaar in
haar privaatrechtelijke hoedanigheid, maar moet zij daarbij toch de algemene beginselen van
behoorlijk bestuur in acht te nemen (art. 3:14 BW). Daartoe behoort onder meer het
gelijkheidsbeginsel.

Volgens het Didam-arrest van de Hoge Raad van 26 november 2021 geldt vanwege dat
gelijkheidsbeginsel voor de verkoop van onroerende zaken (gronden en/of gebouwen) door
de overheid als uitgangspunt dat een openbare selectieprocedure moet worden
georganiseerd waarin aan de hand van objectieve, toetsbare en redelijke criteria de
gegadigde wordt geselecteerd die de onroerende zaak mag kopen. Deze verplichting om
mededingingsruimte te bieden is van toepassing als er voor de aankoop van de zaak
meerdere gegadigden zijn of redelijkerwijs te verwachten zijn.

Als uitzondering op deze hoofdregel geldt de situatie dat op basis van objectieve, toetsbare
en redelijke criteria bij voorbaat vaststaat of redelijkerwijs te verwachten is dat er slechts één
serieuze gegadigde voor de aankoop van de desbetreffende onroerende zaak is. In dat geval
hoeft er geen openbare selectieprocedure te worden gestart, maar mag de overheid volstaan
met het publiceren van het voornemen tot een één–op-één verkoop. In die publicatie moet
dan wel worden uiteengezet, hoe de gemeente tot haar oordeel is gekomen dat de aspirant-
contractspartij als enige serieuze gegadigde is te beschouwen. Hoewel het Didam-arrest
betrekking heeft op de verkoop van gemeentelijke onroerende zaken, gelden de door de
Hoge Raad geformuleerde procesregels voor iedere vorm van uitgifte, dus bijvoorbeeld ook
voor grondruil, erfpacht, vestiging van een opstalrecht, pacht, verhuur en bruikleen.

Dit ‘Beleidskader uitgifte onroerende zaken door de gemeente Meppel’ bevat de
richtinggevende principes en beleidsuitgangspunten die zullen worden gehanteerd bij de
voorgenomen uitgifte van onroerende zaken door de gemeente. Het Beleidskader is erop
gericht een zoveel mogelijk uniforme methode van uitgifte te bevorderen zonder daarbij uit
het oog te verliezen dat de ene uitgifte de andere niet is. Dit Beleidskader, dat een
addendum bij de Nota Grondbeleid Meppel vormt, beperkt zich noodzakelijkerwijs tot een
beschrijving van de hoofdlijnen van het uitgiftebeleid.




                                                                                                3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>2. Twee procedures: uitgifte in mededinging en
één-op-één uitgifte
Uit het Didam-arrest volgt dat er bij de voorgenomen uitgifte van onroerende zaken door de
overheid moet worden gekozen tussen twee procedures: de openbare selectieprocedure
waarin aan meerdere (potentiële) gegadigden de gelegenheid wordt geboden naar de uitgifte
mee te dingen en de procedure waarin naar het oordeel van de overheid een één-op-één
uitgifte gerechtvaardigd is, omdat slechts één partij zich als serieuze gegadigde voor de
desbetreffende uitgifte kwalificeert.

2.1 Uitgifte in mededinging
Is er sprake van meerdere gegadigden, of is dit laatste redelijkerwijs te verwachten, en zijn
er geen overtuigende argumenten voor het volgen van de uitzonderingsprocedure, dan gaat
de gemeente conform de hoofdregel over tot het organiseren van een openbare
selectieprocedure. Daarin dient zij transparant te zijn over de te volgen procedure en de te
hanteren selectiecriteria. Deze laatste worden opgesteld met inachtneming van de
beleidsruimte die de gemeente toekomt en dienen te voldoen aan de eisen van objectiviteit,
toetsbaarheid en redelijkheid.

Het begrip ‘selectiecriteria’ moet ruim worden opgevat: daaronder kunnen zowel
geschiktheidseisen, eisen die betrekking hebben op de kwaliteit van de aanbieding, als
gunningscriteria worden begrepen. Het gaat hierbij om maatwerk: de selectiecriteria zullen
afhankelijk van de aard en het doel van de voorgenomen uitgifte (bijvoorbeeld verkoop van
bouwkavels in een nieuwbouwwijk aan particulieren of grondverkoop met het oog op
realisatie van bepaalde beleidsdoelstellingen) per geval worden opgesteld. Uiteraard wordt
waar mogelijk een koppeling gelegd met vastgesteld beleid. Ter bevordering van een
transparante en evenwichtige selectie kan besloten worden aan bepaalde selectiecriteria een
gewichtsfactor toe te kennen.

Voor de uitgifte in mededinging komen verschillende selectiemethoden in aanmerking; de
gemeente wordt daarbij veel ruimte gelaten. Het betreft onder andere de volgende methoden
(niet-limitatief):

   •   Verkoop bij inschrijving;
   •   Platte verkoop via makelaar;
   •   Tenderprocedure.

De gemeente verschaft vóór aanvang van de openbare selectieprocedure door middel van
een publicatie op de gemeentelijke website informatie over:

   •   het uit te geven object en het doel c.q. de activiteiten waarvoor het mag worden
       gebruikt (nogmaals: dit geldt voor verkoop, uitgifte in erfpacht, verhuur etc.);
   •   per wanneer het object beschikbaar is/komt;
   •   welke selectiemethode wordt toegepast;
   •   hoe de selectieprocedure qua vormvoorschriften, termijnen e.d. zal verlopen;
   •   aan de hand van welke criteria de aspirant-koper zal worden geselecteerd (‘de
       voorlopige gunning’);
   •   hoe de berichtgeving over de voorlopige gunning zal geschieden, binnen welke
       termijn andere gegadigden daartegen kunnen ageren, en wanneer tot ondertekening
       van de overeenkomst (‘de definitieve gunning’) zal worden overgegaan.



                                                                                                4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>2.2 Eén-op-één uitgifte
Niet zelden doet zich de situatie voor dat zich misschien wel meerdere gegadigden voor de
uitgifte van een bepaalde onroerende zaak aandienen, maar dat één bepaalde gegadigde
zich door specifieke feiten of omstandigheden naar het oordeel van de gemeente in positieve
zin van anderen onderscheidt en daardoor in het bijzonder voor de desbetreffende
aankoop/verwerving is gekwalificeerd. De unieke hoedanigheid van deze gegadigde in
vergelijking tot de overige gegadigden wordt in de Didam-jurisprudentie ‘de (enige) serieuze
gegadigde’ genoemd. In feite betreft dit de keerzijde van het gelijkheidsbeginsel: gevallen die
niet gelijk zijn, hoeven ook niet gelijk behandeld te worden en daarmee ontbreekt het motief
voor het bieden van mededingingsruimte door middel van het volgen van een openbare
selectieprocedure.

Om tot het oordeel te kunnen komen dat er sprake is van één serieuze gegadigde, moet de
gemeente ook hier met inachtneming van haar beleidsruimte selectiecriteria formuleren die
objectief, toetsbaar en redelijk zijn. Uit de rechtspraak blijkt dat de gemeente gelet op haar
beleidsruimte een grote mate van vrijheid toekomt, onder andere waar het betreft:

     1. de aanpassing van eerder voorgenomen beleid onder invloed van een markinitiatief;

     2. het bepalen van de wijze waarop de gemeente haar beleidsdoelstellingen het beste
        kan dienen (met inzet van welke publiekrechtelijke of privaatrechtelijke
        bevoegdheden, binnen welke termijn, met inzet van welke middelen);

     3. het formuleren van de selectiecriteria in die zin dat de gemeente niet verplicht is deze
        zó ruim te stellen dat ook ongewenste alternatieve ontwikkelplannen zouden kunnen
        meedingen.

Ook voor een één-op-één uitgifte van onroerende zaken geldt dat de selectiecriteria voor
zover mogelijk worden gerelateerd aan vastgesteld gemeentebeleid.

Het voornemen tot uitgifte wordt gepubliceerd op de gemeentelijke website. Via de
Staatscourant is reeds gecommuniceerd dat de website van gemeente Meppel het
communicatiekanaal betreft voor uitgifte onroerende zaken. In de publicatie worden
eventuele andere gegadigden de gelegenheid geboden binnen 20 kalenderdagen door op te
komen. In de publicatie wordt de wijze van opkomen aangegeven (bijvoorbeeld d.m.v. een
kort geding of schriftelijk mededeling aan de gemeente gericht).
Uiteraard heeft zo’n actie alleen kans van slagen, indien die andere gegadigde aannemelijk
kan maken dat hij aan de gehanteerde selectiecriteria voldoet en aldus eveneens als
‘serieuze gegadigde’ dient te worden aangemerkt. Afhankelijk van de omstandigheden kan
de rechter in zijn beoordeling van de eisen van die concurrerende gegadigde de vraag
betrekken, of die partij al eerder bekend was met het feit dat er onderhandelingen liepen, en
zo ja, of die partij toen in actie is gekomen door bijvoorbeeld een min of meer concreet plan
op te stellen en dat aan de gemeente voor te leggen.

De keuze voor de procedure van een één-op-één uitgifte van onroerende zaken is
aangewezen in de volgende gevallen (niet-limitatief):



A.      Uitgifte aan een woningcorporatie
Wanneer de gemeente ter realisatie van haar woonbeleid overweegt onroerende zaken uit te
geven ter realisatie van sociale woningbouw, zal dat in beginsel uitsluitend aan een ter
plaatse werkzame woningcorporatie (dan wel een daarmee samenwerkende en mede

                                                                                                 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>namens die woningcorporatie optredende marktpartij) gebeuren. Als toegelaten instelling in
de zin van de Woningwet is een woningcorporatie het beste toegerust om het
volkshuisvestingbeleid invulling te geven. Bovendien is het overheidstoezicht op
woningcorporaties wettelijk geregeld.

Tussen de gemeente Meppel en de woningcorporaties Woonconcept en Actium Wonen zijn
afspraken vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst en projectplan met kaderstellende
prestatieafspraken. Op basis hiervan is de gemeente verplicht voldoende bouwgrond voor
sociale woningbouw beschikbaar te stellen. Daarnaast zijn tussen Woonconcept en Actium
Wonen afspraken gemaakt over hoe de uit te geven gemeentegrond onderling wordt
verdeeld.

B.    Uitgifte ten behoeve van een door een derde behartigd maatschappelijk
belang
Hierbij kan gedacht worden aan uitgifte aan nutsbedrijven en andere overheden of (semi)
publieke organisaties of instellingen die een specifieke taak vervullen in het algemeen belang
(bijvoorbeeld onderwijsinstellingen). Wanneer zo’n partij ter vervulling van die taak de
gemeente om medewerking vraagt in de vorm van uitgifte van een onroerende zaak, is zij de
enige die die zaak voor de voorgenomen activiteiten zal gebruiken.

C.     Uitgifte van Ruilgrond
In sommige situaties heeft de gemeente grond ter beschikking als ruilgrond met het oog op
een voorgenomen gebiedsontwikkeling, waarbij die ruilgrond alleen zal worden ingezet ter
voorkoming van onteigening en om de betrokken grondeigenaar ertoe te bewegen zijn grond
vrijwillig aan de overheid te verkopen ten behoeve van die gebiedsontwikkeling. Zo’n situatie
kan bijvoorbeeld aan de orde komen in een transformatiegebied waar de gemeente een
bepaalde gebiedsontwikkeling voor ogen heeft waarbij zittende partijen naar een of meer
locaties elders moeten worden verplaatst.

Een variant op dit scenario is de situatie waarin de gemeente plannen heeft voor de
(her)ontwikkeling van een gebied waarin een bepaalde particuliere grondpositie voorkomt die
de door de gemeente gewenste ontwikkeling in de weg staat. Als zo’n grondeigenaar echter
de bereidheid heeft om aan die ontwikkeling zijn medewerking te verlenen op voorwaarde
dat de gemeente hem vervangende grond elders binnen of buiten dat ontwikkelingsgebied
verkoopt, is een één-op-één verkoop aan die partij zeker verdedigbaar.

D.     Uitgifte aan een gegadigde die beschikt over een schaarse vergunning
Een situatie waarin een 1-op-1 transactie in overeenstemming kan worden geacht met de
uitzonderingsregel van het Didam-arrest is die, waarin overheidsgrond wordt uitgegeven aan
een partij die over een schaarse vergunning beschikt om op het uit te geven perceel een
bepaalde activiteit te verrichten. In zo’n situatie is de bevoegdheid om de activiteit te
verrichten waarvoor het schaarse publieke recht is verleend, aan een bepaalde
locatie/grondpositie gebonden. Als de gemeente de desbetreffende locatie in eigendom
heeft, zal zij deze ook alleen met het oog op die activiteit willen uitgeven aan degene die
aldaar die activiteit mag verrichten, en waarschijnlijk ook alleen voor de duur van die
activiteit. Daarmee onderscheidt die partij zich in cruciaal opzicht van iedere andere
gegadigde voor die grondpositie, nu geen van die andere gegadigden over de daarvoor
noodzakelijke vergunning beschikt. Vanwege de onverbrekelijke samenhang tussen de
vergunning en het grondgebruik ligt het voor de hand om de vergunningverlening en de
gronduitgifte aan elkaar te koppelen door middel van een transparante procedure waarin
mededingingsruimte wordt geboden.



                                                                                             6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>E.     Snippergroen
Snippergroen wordt alleen aan de aangrenzende eigenaar verkocht, waardoor er één
serieuze gegadigde is. Bij de legalisatie van oneigenlijk gebruik wordt tevens aangenomen
dat er maar één serieuze gegadigde is. Als er meer dan één aangrenzende eigenaar is,
worden alle direct aangrenzende eigenaren als belanghebbenden aangeschreven.

Als blijkt dat er meerdere aangrenzende eigenaren belangstelling hebben om snippergroen
aangrenzend aan te kopen zal er in onderlinge afstemming met betrokkenen gezocht worden
naar een passende oplossing, bijvoorbeeld door het perceel snippergroen logisch te splitsen.

Bij voorgenomen verkopen van snippergroen zal op buurtniveau (eventueel meerdere en/of
geclusterd) als één gegadigde gepubliceerd worden.

F.     Gronduitgifte ter uitvoering van een bouwclaimovereenkomst
In een bouwclaimsituatie verkoopt een marktpartij haar gronden aan de gemeente in ruil voor
het verkrijgen van een recht op koop van door de gemeente bouwrijp gemaakte bouwkavels
met bijbehorende ontwikkelings- en bouwrechten. Door de onverbrekelijke samenhang
tussen deze afspraken en de daaruit voortvloeiende aanspraken is de wederpartij van de
gemeente bij een bouwclaimovereenkomst te beschouwen als (enige) serieuze gegadigde,
wanneer de gemeente ter uitvoering van deze overeenkomst bouwrijpe gronden uitgeeft. Die
wederpartij is dan juist op grond van de afspraken die tezamen de bouwclaim vormen, te
onderscheiden van eventuele andere gegadigden voor de grond.

G.    Gronduitgifte onder voorwaarde van acceptatie van een derdenbeding
inzake de regulering van het grondgebruik van de vrijkomende locatie
De gemeente wil indien en voor zover mogelijk haar uitgiftebeleid zo inrichten, dat de
uitgiftetransactie wordt gekoppeld aan voorwaarden met betrekking tot het toekomstig
gebruik van de vrijkomende locatie (lees: de locatie die de koper achterlaat). Dit doet zich
bijvoorbeeld voor in die gevallen, waarin de vigerende, publiekrechtelijke bestemming
volgens het bestemmingsplan een bepaald gebruik van de grond toelaat, dat de gemeente
inmiddels niet meer wenselijk acht. Denk daarbij aan de bouw en het gebruik van
garageboxen, wat volgens de geldende bedrijfsbestemming is toegestaan, maar dat de
gemeente vanuit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening wil tegengaan. Voor zo’n
situatie kan de gemeente via een privaatrechtelijke bestemmingsbepaling, opgelegd als een
zogeheten ‘derdenbeding’ ten behoeve van de gemeente, de koper selecteren op grond van
het criterium dat deze bereid moet zijn een dergelijke gebruiksbeperking op te leggen aan
degene die de grond op de vrijkomende locatie wenst te kopen.




                                                                                            7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>