<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>BIJLAGEN

VOORJAARSNOTA 2013
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Pagina 2 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>BIJLAGE A

SCENARIO’S BINNENSTAD




                        Pagina 3 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Scenario’s binnenstad
Met u hebben wij afgesproken dat voor de ontwikkeling van de eerste fase van de Binnenstad er drie scenario’s,
denkrichtingen worden ontwikkeld. Tijdens het politiek beraad van 23 april zijn de scenario’s in concept aan u
gepresenteerd. Via een raadsbrief hebben wij u nader geïnformeerd over de inhoud van de scenario’s en zijn wij
ingegaan op vragen die u nog had over specifieke onderdelen. Hieronder zetten wij de uitwerkingen van de scenario’s
en overige relevante informatie op een rij.


Aanleiding
De gemeente Almelo heeft in het kader van de Pilot Binnenstedelijke Transformatie, in nauwe samenwerking met de
provincie Overijssel een ontwikkelingsstrategie ontwikkeld ten behoeve van de herontwikkeling van de binnenstad
van Almelo. Hieruit is gebleken dat de herontwikkeling van het volledige plan op korte termijn niet realistisch is, maar
dat er sprake moet zijn van een gefaseerde uitvoering. Uitgangspunt was om te starten met deelgebied Haven Zuid.

Echter, bij brief van 21 maart 2013 hebben Urban Interest en de Ontwikkelingscombinatie de gemeente meegedeeld
dat het op dit moment, gezien de economische omstandigheden niet haalbaar is om het deelgebied Haven Zuid te
herontwikkelen. Dit omdat naast de bestaande huurders geen extra huurders kunnen worden gevonden. Partijen
onderschrijven het concept dat centraal staat in het stedenbouwkundig plan nog wel: een compact winkelrondje en
het terugbrengen van het water in de binnenstad. Deze mededeling heeft ons ertoe gebracht voor de verdere
ontwikkeling van de binnenstad via de Voorjaarsnota 2013 scenario’s uit te werken.


Opdracht scenario’s
Voor de Voorjaarsnota 2013 is het belang om te bepalen hoe u verder wil met het Binnenstadsplan, vast te stellen of
daar extra geld voor nodig is en te bepalen of en waar u dat geld dan vandaan zou willen halen. In dit hoofdstuk
richten wij ons met name op de vragen wat de mogelijkheden zijn om verder te gaan met het Binnenstadsplan en wat
daar financieel eventueel voor nodig is. Wij spraken met u af hiervoor een aantal scenario’s, denkrichtingen te
ontwikkelen. Wij zien hierbij de volgende mogelijkheden:

    1.   Wij stoppen voorlopig helemaal met de plannen en reserveren de middelen ook niet meer voor eventuele
         alternatieve investeringen in de binnenstad. Het geld dat wij vrij spelen, gaat naar de algemene reserve.

    2.   Wij maken voorlopig een pas op de plaats. Gegeven de marktontwikkelingen worden de plannen tot nader
         order uitgesteld. Wij gaan samen met partijen in de stad na hoe wij het bedrag dat nog beschikbaar is voor de
         uitvoering van de Binnenstadsplan de tussentijd gericht kunnen investeren in het vergroten van sfeer en
         uitstraling van de binnenstad.

    3.   Wij houden vast aan de stedenbouwkundige visie voor de Binnenstad en werken deze zoals met u
         afgesproken uit in een plan. Afhankelijk van de definitieve invulling en gekozen fasering besluit u om
         eventueel (structureel) extra middelen beschikbaar te stellen (aanvullend bezuinigen).




                                                                                                     Pagina 4 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>  Financieel vertrekpunt
  Voor elk scenario geldt hetzelfde financiële vertrekpunt. U hebt immers al eerder besluiten genomen over de
  financiering van het binnenstadsplan. De belangrijkste elementen zitten wij hieronder voor u op een rij.

          U hebt in het kader van de voorjaarsnota 2012 / begroting 2013 in totaal € 5.000.000,- gereserveerd voor de
          eerste fase van het binnenstadplan.
          Om de plannen verder uit te werken en in onderhandeling te treden met marktpartijen en de provincie, heeft
          u een krediet ter beschikking gesteld van € 650.000,- (waarvan € 142.000,- vanwege overschrijding van het
          oude krediet).
          In het eerste kwartaal van 2013 is circa € 85.000,- uitgegeven aan planontwikkeling. Aan huurderving is circa
                                                       e
          € 45.000,- vergoed. Schatting is dat in het 2 kwartaal een vergelijkbaar bedrag wordt uitgegeven en de
          werkelijk bestede kosten daarmee onder het krediet blijven. Dit onder meer omdat is besloten om de
          uitwerking van het bestemmingsplan uit te stellen.
          In onderstaande tabel wordt het krediet afgezet tegen de te verwachten besteding per 1 juli 2013.



Omschrijving                                    Budget          1e kwartaal 2e kwartaal besteed                 Resteert
                                                                 (werkelijk) (geschat)    per 1-7
                                                                     A           B         A+B
binnenstad haven zuid overschrijding            142.000            142.000             0 142.000                       0
binnenstad haven zuid                           100.000              46.555          50.000 96.555                3.445
binnenstad haven zuid                           115.000               8.029               0   8.029             106.971
binnenstad haven zuid                            75.000              28.518          30.000 58.518               16.482
binnenstad haven zuid begeleiding                28.000                 615           2.500   3.115              24.885
binnenstad haven zuid communicatie               50.000               1.257           2.500   3.757              46.243
binnenstad haven zuid onvoorzien                 50.000                   0             732     732              49.268
subtotaal planontwikkelingskosten:              418.000              84.974          85.732 170.706             247.294
binnenstad haven zuid beter wonen                 90.000             42.294          45.000     87.294            2.706

                                  Totaal        650.000             269.268         130.732 400.000             250.000
                                                  A                                            B                  A-B

          De bestede kosten per 1-7-2013 (naar schatting € 400.000,-) komen ten laste van de gereserveerde middelen
          voor de eerste fase (€ 5 miljoen), waardoor per 1 juli 2013 in totaal € 4.600.000,- resteert.
          Daarnaast is € 358.000,- beschikbaar vanuit de reserve herinrichting openbare ruimte binnenstad. Deze
          reserve is ingesteld bij vaststelling van de projectkaders ten behoeve van de herontwikkeling van het gebied
          Grenzen – Haven Noordzijde (Dimence, raadsvoorstel 2011/14559). Besloten is om bij gronduitgifte een
          bedrag van € 24,6 per m2 bvo (prijspeil 2008) te storten in dit fonds. Deze gronduitgifte vond aan het begin
          van het jaar plaats.
          In totaal is er derhalve (afgerond) € 5,0 miljoen beschikbaar voor de herontwikkeling van de binnenstad.

  Thans beschikbaar voor binnenstad
  Gereserveerd voor binnenstadsplan              5.000.000
  Af: plankosten t/m 1 juli                        400.000
  Beschikbaar voor eerste fase:                  4.600.000
  Bij: bijdrage grondexploitatie Dimence           358.000
  Totaal beschikbaar voor binnenstad             4.958.000




                                                                                                    Pagina 5 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Scenario’s nader uitgewerkt

Scenario 1: stoppen

Doel
    In dit eerste scenario wordt (voorlopig) niet overgegaan tot herontwikkeling van de binnenstad.
    Maximale vergroting van het weerstandsvermogen.

Maatregelen en consequenties
   De overeenkomst met Beter Wonen wordt ontbonden en de Kloosterhofflat wordt weer verhuur klaar gemaakt.
   Uitvoeren achterstallig onderhoud van o.a. winkelcentrum Havenpassage.

Financiële effecten
    In plaats van te investeren in de binnenstad, wordt er voor gekozen om de vrijgevallen middelen terug te laten
    vloeien naar de reserve. Dit om bij te kunnen dragen aan de vergroting van het weerstandsvermogen.
    Een aantal kostenposten zijn ‘onvermijdelijk’. Het gaat daarbij om de kosten van het verhuur klaar maken (op
    basis van artikel 13 van de overeenkomst met Beter Wonen) en het uitkeren van een vergoeding aan de
    ontwikkelcombinatie op basis van de vaststellingsovereenkomst waarover de gemeente in onderhandeling is.
    Daarnaast moet rekening worden gehouden met noodzakelijke investeringen in achterstallig onderhoud van o.a.
    winkelcentrum de Havenpassage. In afwachting van besluitvorming over het centrumplan, zijn deze investeringen
    uitgesteld.
    Provincie verstrekt de subsidie van 8,9 miljoen euro niet.
    De vrijgevallen middelen worden in dit scenario niet geïnvesteerd in de binnenstad, maar vloeien terug in de
    reserve. Dit om bij te kunnen dragen aan de vergroting van het weerstandsvermogen: één van de doelstellingen
    die als opmaat van de voorjaarsnota is geformuleerd.
    Indicatie van de kosten:


    Beschikbaar                                    4.958.000
    Af: Schadeloosstelling Beter Wonen               300.000
    Af: Vergoeding                                   400.000
    ontwikkelingscombinatie
    Achterstallig onderhoud vastgoed                 400.000
    Vrijval van beschikbare middelen               3.858.000




                                                                                                  Pagina 6 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Scenario 2: een pas op de plaats (alternatieve investeringen)

Doel
    Geen herontwikkeling van het vastgoed (Havenpassage).
    Voorgenomen plannen voor de herontwikkeling van de binnenstad worden voorlopig niet uitgevoerd. Almelo
    wacht op betere economische tijden.
    Het geld dat nog wel beschikbaar is, wordt gebruikt om te komen tot alternatieve investeringen om de kwaliteit
    van de binnenstad in de tussentijd te versterken.

Maatregelen en consequenties
   De overeenkomst met Beter Wonen wordt ontbonden en de Kloosterhofflat wordt weer verhuur klaar gemaakt.
   Beter Wonen heeft aangegeven in dat geval over te willen gaan tot renovatie van (in ieder geval) de te handhaven
   vleugel.
   Na aftrek van ‘onvermijdelijke kosten’ (zie ook paragraaf middeleninzet) valt € 3,9 miljoen vrij om op alternatieve
   wijze te investeren in de binnenstad.
   Een mogelijkheid is dat wij de vrijgevallen middelen benutten om het water door te trekken in de Rosa
   Luxemburgstraat. Dit in combinatie met de sloop van het voormalige postkantoor en verhuizing van
   Schoenreparatie Flink.
   Ook bestaan voor de besteding van de vrijgevallen middelen nog andere denkrichtingen:
       o Het opknappen van gevels van door de gemeente aangekocht vastgoed.
       o Het opknappen van de openbare ruimte, zoals het Centrumplein of de Rosa Luxemburgstraat.
       o Investeren in leefbaarheid. Daarbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan het subsidiëren van
             evenementen.

Financiële effecten
    Middelen die vrijvallen, worden benut om te blijven investeren in de binnenstad. De vrijgevallen middelen
    fungeren daarbij als ‘financieel kader’.
    Uitgangspunt in dit scenario is dat geen extra middelen worden gereserveerd voor het binnenstadplan.
    Wanneer gekozen wordt voor dit scenario, is een (substantiële) subsidiebijdrage van de provincie niet te
    verwachten. Wel is het denkbaar dat de provincie bijdraagt aan de aanlegkosten van de openbare ruimte. In het
    kader van IMG is het gebruikelijk dat de provincie 50% van de investering in de openbare ruimte dekt. In
    bovenstaand rekenvoorbeeld is dit 50% van € 2,5 miljoen, oftewel € 1,25 miljoen.
    Indicatie van de kosten:


     Beschikbaar                                      3.858.000
     Af: opknappen gevel R. Luxemburgstr.               400.000
     Af: reconstructie R. Luxemburgstraat               600.000
     Af: water in R. Luxemburgstraat                  1.858.000
     Af: Sloop en afboeken vastgoed                   1.000.000
     Resteert:                                                0




                                                                                                   Pagina 7 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Scenario 3: uitvoeren stedenbouwkundige visie (alternatieve fasering)

Doel
    Doorgaan met de verdere uitvoering van de stedenbouwkundige visie die is vastgesteld.
    Omdat marktpartijen vooralsnog geen kans zien de eerste fase te ontwikkelen (herontwikkeling van deelgebied
    Haven Zuid en een gedeelte van de Oostwand), te komen tot een alternatieve fasering waarbij de gemeente zelf
    overgaat tot herontwikkeling van het vastgoed dat zij in de binnenstad zelf in bezit heeft.

Maatregelen en consequenties
   De Waterboulevard wordt doorgetrokken tot op het Centrumplein (Stadsplein), waar een havenkom kan worden
   gerealiseerd. Het water is bevaarbaar. In de Egbert Gorterstraat komt een duiker voor kano’s en sloepen, zodat
   het centrum per kano bereikbaar wordt.
   En deel van winkelcentrum De Havenpassage wordt gerenoveerd (het Albert Heijn blok) en dat een deel (C&A,
   Flink en leegstaande vleugel Kloosterhofflat) wordt herontwikkeld.
   Op de verdiepingen van de nieuw te bouwen winkelunits wordt vervangende nieuwbouw voor de Kloosterhofflat
   gerealiseerd, waarmee de overeenkomst met Beter Wonen op hoofdlijnen kan worden nagekomen. De
   winkelmetrages nemen in dit scenario af met circa 2.000 m2 bvo. Hiermee wordt vooruitgelopen op de
   opmerking ten aanzien van het terugbrengen van de metrages winkelruimte.
   Omdat een deel van de Havenpassage (structureel) leeg staat, kunnen alle huurders een plek behouden in het
   gerenoveerde winkelcentrum.
   De parkeerkelder en het parkeerdek van de Havenpassage blijven geheel intact.
   De gemeente gaat zelfstandig over tot renovatie van het winkelcentrum en de realisatie van vervangende
   nieuwbouw voor de woningcorporatie (= vergelijkbaar met bijvoorbeeld de bouw van het stadhuis). Dit in
   samenspraak met de huidige gebruikers. Voordat de realisatie van het project start moet er een derde partij
   (buiten de gemeente) gevonden zijn die de ontwikkeling voor zijn rekening neemt. Ook moet duidelijk zijn hoe de
   risico’s ten aanzien van huurinkomsten en de Kloosterhofflat zijn afgedekt.

Financiële effecten
    Om na te gaan of het noodzakelijk is om, bovenop de middelen die al beschikbaar zin, extra geld beschikbaar te
    stellen, is een inschatting gemaakt van de nog te realiseren kosten en opbrengsten. Een extern bouwkundig
    bureau heeft de bouwkosten geraamd.
     Voor de C&A wordt nieuwbouw gerealiseerd. Daarnaast vindt renovatie plaats van het resterende
    winkelcentrum. Verder zijn de civieltechnische investeringen door het intergemeentelijk ingenieursbureau
    inzichtelijk gemaakt. Om de waarde van de Havenpassage (na herontwikkeling/renovatie) vast te stellen is een
    externe taxateur ingeschakeld. De rapportage van de taxateur ligt vertrouwelijk ter inzage bij de griffie.
    Het tekort wordt geraamd op € 18,9 miljoen (netto contant per 1-1-2013). Dit op basis van een begroting van
    nominaal € 26,1 miljoen aan nog te realiseren kosten (de aankoop van winkelcentrum de Havenpassage vond al
    eerder plaats) en € 24,6 miljoen aan nog te realiseren opbrengsten. Het resultaat op eindwaarde (31-12-2017)
    bedraagt € 23,2 miljoen. Om het tekort op eindwaarde te dekken, is (op prijspeil 1-1-2013) op dit moment € 18,9
    miljoen benodigd (=contante waarde).




                                                                                                 Pagina 8 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Nadere toelichting op financiën scenario 3
In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de kosten en opbrengsten in dit scenario. Er is een uitgebreidere
cijferopstelling beschikbaar. Deze opstelling ligt vertrouwelijk ter inzage bij de griffie.


 Kosten
 Al geinvesteerd (aankoop winkelcentrum)                    21,8
 Sloop, verbouwing en nieuwbouw                             11,8
 Aanleg openbare ruimte                                      5,3
 Planontwikkelingskosten (incl. architectkosten)             2,7
 Kostenstijging en rente                                     6,3
 Subtotaal                                                  47,8


 Opbrengsten
 Verkoopwaarde Havenpassage                                 11,0
 Bijdrage Beter Wonen                                        0,7
 Subsidie IMG                                                8,9
 Huurinkomsten                                               4,0
 Subtotaal                                                  24,6


 Resultaat op eindwaarde (31-12-2017)                       23,2
 Resultaat op contante waarde (1-1-2013)                    18,9

Van het tekort op netto contante waarde van € 18,9 mln., is per 1-1-2013 € 14,2 miljoen gedekt:


 Dekking
 Reeds afgewaardeerd op Havenpassage                         9,3
 Gereserveerd voor eerste fase centrumplan                   4,6
 Afdracht grondexploitatie Dimence                           0,4
                                                            14,2


 Ongedekt tekort per 1-1-2013                                4,7


Van het tekort van € 18,9 miljoen, is € 9,3 miljoen al genomen in het kader van de jaarrekening.
Reden hiervoor is als volgt. De door de gemeente aangekochte objecten, die op korte of langere termijn ontwikkeld
(kunnen) worden, maken deel uit van het Complex Verspreide Bezittingen binnen het Grondbedrijf. Deze objecten
maken geen deel uit van een grondexploitatie (= onderhanden werk), maar worden als voorraad gewaardeerd op de
balans. Zo ook winkelcentrum de Havenpassage. Het BBV (Besluit begroting en verantwoording gemeenten en
provincies) schrijft voor dat de jaarrekening een reëel beeld moet schetsen van de financiële positie van de gemeente.
Om die reden wordt de voorraad jaarlijks getaxeerd. Daarbij wordt voor het verschil tussen de actuele economische
waarde en de boekwaarde (geïnvesteerd vermogen) een voorziening getroffen.

 Winkelcentrum de Havenpassage: huidige waardering op de balans


 Boekwaarde (op basis van vreemd vermogen)                   21,8        mln.
 Economische waarde                                          12,5        mln.
 Afgewaardeerd door middel van voorziening                     9,3       mln.

Per 31-12-2012 staat het winkelcentrum voor € 12,5 miljoen op de balans (op basis van een taxatierapport). Indien
voor scenario 3 wordt gekozen zal het winkelcentrum tegen boekwaarde worden ingebracht in een (nieuw)
investeringsproject. De reeds getroffen voorziening ter afwaardering van deze boekwaarde, valt dan vrij (en kan
worden benut ter dekking van het tekort dat samenhangt met dit nieuwe investeringsproject.
                                                                                                   Pagina 9 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Scenario 3 vraagt om een relatief hoge publieke investering. Dit omdat er geen nieuw programma wordt toegevoegd
(waarmee opbrengsten kunnen worden gegenereerd), maar winkelmeters uit de markt worden genomen en worden
opgezet in openbare ruimte. Indien voor dit scenario wordt gekozen, moet voor € 4,7 mln. in dekking moet worden
voorzien (op netto contante waarde per 1-1-2013) in het kader van de Voorjaarsnota. Op prijspeil 1-1-2014 is dit € 5,0
mln. Het tekort kan worden gedekt op basis van incidentele middelen, maar ook op structurele basis wanneer
bepaalde investeringen (zoals openbare ruimte) worden geactiveerd op de balans (= spaarconstructie). Hiervoor is
nader onderzoek noodzakelijk, waarover wij u bij behandeling van de Voorjaarsnota 2013 kunnen informeren.

Wij willen vervolgfasen overlaten aan private partijen en dan met name bestaande eigenaren (zoals Urban Interest).
Deze krijgen de mogelijkheid om uit hun vastgoed uit te breiden (binnen de kaders van de stedenbouwkundige visie).
Omdat private partijen aan zet zijn, hebben wij geen begroting uitgewerkt voor vervolgfasen. De gemeentelijke
investeringen in vervolgfasen zullen zich (vooralsnog) beperken tot de inzet van ambtelijke capaciteit. In de begroting
is (nog) geen rekening gehouden met ambtelijke inzet die nodig is om partijen te stimuleren over te gaan tot
herontwikkeling van hun vastgoed. Een mogelijkheid is om hiervoor in dekking te voorzien, door hiervoor (structureel)
middelen te reserveren in het kader van de Voorjaarsnota 2013. Daarvoor zullen aanvullende bezuinigingen
noodzakelijk zijn.

Wij verwachten dat scenario 3 een aanjaagfunctie zal vervullen. Door het water door te trekken in de binnenstad
zullen huurders worden aangetrokken. Marktpartijen kunnen dan (in een later stadium) weer aanhaken en zelf
overgaan tot herontwikkeling van hun vastgoed. We stellen ook een aantal voorwaarden (zie eerder als ook de
risicoparagraaf).




                                                                                                  Pagina 10 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Reactie Provincie Overijssel
Gedeputeerde Staten heeft aangegeven dat scenario 3 in voldoende mate bijdraagt aan de realisering van provinciale
belangen, namelijk versterking van goed functionerende binnensteden.
De provincie is van mening dat scenario 3 op een aantal onderdelen bijdraagt aan de versterking van goed
functionerende binnensteden. Deze onderdelen zijn:

    -   Functioneren van de verschillende functies in de binnenstad wordt versterkt; wonen in de binnenstad;
        horeca/evenementen in de binnenstad; inperken overaanbod m2 detailhandel; slopen leegstaande
        bebouwing.
    -   Structuur van de route naar de binnenstad wordt versterkt.
    -   Het plan draagt bij aan de identiteit van Almelo als waterstad.
    -   Vanuit de cultuurhistorische relatie met de vroegere havenkom in de binnenstad.
    -   Mogelijkheden voor nieuwe functies rondom havenkom: horeca, evenementen.
    -   Doortrekken van water naar de binnenstad biedt mogelijkheden voor kleinschalige waterrecreatie: kano’s en
        sloepen. Door het aanbrengen van een duiker in de Egbert Gorterstraat wordt het mogelijk een rondje van de
        haven in de binnenstad naar café België te varen.

Dit komt overeen met de verdiepingsslag van het thema Binnensteden van de Ontwikkelagenda Netwerkstad Twente.
In dit kader wordt onderstreept dat het profiel/identiteit van Almelo steunt op groen en water. De aanleg van de
havenkom draagt daar in belangrijke mate aan bij.

Ook voor de provincie is het belangrijk dat de binnenstadsvisie de stip op de horizon blijft, maar dat gezien de
gewijzigde economische omstandigheden gestart wordt met een eerste fase van de visie. Voor de verdere uitvoering
van het plan is Almelo tevens afhankelijk van investeringen van andere (private) partijen. Daarbij wordt wel rekening
gehouden met het feit dat dit plan, scenario 3, een eindfase is als deze investeringen niet plaatsvinden.

College van Gedeputeerde Staten zal via de perspectiefnota aan Provinciale Staten voostellen om onder voorwaarden
de nog resterende IMG- bijdrage van € 8,9 miljoen euro beschikbaar te stellen.


Gesprekken Urban Interest en Beter Wonen
De gesprekken met Urban Interest en Beter Wonen worden uiteraard voortgezet. Onderzocht wordt in hoeverre en
op welk moment Urban Interest kan en zal overgaan tot herontwikkeling van haar vastgoed in deelgebied Haven Zuid.

De start van de herontwikkeling kan een aanjaageffect hebben op de verdere herontwikkeling van de binnenstad. In
een later stadium kunnen marktpartijen (waaronder Urban Interest, zodra huurders worden gevonden) aansluiten,
door over te gaan tot de herontwikkeling van hun vastgoed. In overleg en passend binnen de stedenbouwkundige
visie bestaan mogelijkheden om uitbreidingen te realiseren. Duidelijk is dat de keuzes die worden gemaakt in het
kader van de detailhandelsvisie hierbij een belangrijke rol spelen.

Verder blijven Urban Interest en Beter Wonen in gesprek over de herontwikkeling van de voormalige V&D locatie. Op
welke manier wordt omgegaan met de Kloosterhofflat is afhankelijk van uw keuze ten aanzien van de scenario’s.




                                                                                                  Pagina 11 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Relatie Binnenstadsvisie en Q-impuls Grotestraat
In het Masterplan (2004) zijn opgaven geformuleerd, waaronder ‘binnenstad als brandpunt voor stedelijke dynamiek’,
de binnenstad als dé plek voor ontmoetingen, vermaak en verblijf. Het gaat over oude kwaliteiten laten herleven en
nieuwe krachtige ontwikkelingen in de stad mogelijk maken. De Q-impuls Grotestraat en de binnenstadsvisie ‘Almelo
vaart er wel bij’ geven hier allebei uitvoering aan.

De Grotestraat is de ruggengraat van de binnenstad. De straat is door de eeuwen heen de uitvalsbasis voor de
economische en ruimtelijke dynamiek in en rondom het centrum. In de binnenstadsvisie maakt het hart van de
Grotestraat deel uit van het compacte winkelrondje. De binnenstadsvisie voorziet echter niet in een concrete opgave
voor de Grotestraat, terwijl de afgelopen jaren het gebruik en de beleving van de Grotestraat enorm aan het
veranderen is, evenals de ruimtelijke context , waar de Grotestraat deel van uit maakt.

De focus van de binnenstadsvisie ‘Almelo vaart er wel bij‘ (november 2011) ligt op het Centrumplein/Marktplein en
directe omgeving. De stedenbouwkundige structuren worden hier ingrijpend aangepakt om de identiteit van de stad
te versterken en weer zichtbaar en leefbaar te maken. De visie concentreert zich op herstel van de lange lijn en het
creëren van aantrekkelijke pleinruimtes. Daarnaast is het maken van een nieuwe verbinding met de Grotestraat een
belangrijke ontwikkeling om Almelo als winkelstad beter te faciliteren met een logisch en compact winkelrondje.
Uit het belevingsonderzoek voor de Grotestraat (april 2013) is naar voren gekomen dat in de loop der jaren de
samenhang van de Grotestraat met haar omgeving onduidelijker is geworden. Dit komt de identiteit van de
historische stad niet ten goede. Er worden 6 projecten voorgesteld als een casco-uitvoeringsprogramma, die
gefaseerd in tijd en middelen kunnen worden uitgevoerd.

Overeenkomsten
Wat de Q-impuls Grotestraat en de binnenstadsvisie bindt is dat zij beide als onderliggend doel hebben het compacter
maken van het kernwinkelgebied zonder de samenhang uit het oog te verliezen. Voor de Grotestraat zelf betekent dat
het inkorten van het winkellint in deze lange straat. In principe is daar al in 2005 mee begonnen (met name
Grotestraat-zuid). De urgentie wordt nu groter om het kernwinkelgebied beter te accentueren en om dit ook in de
openbare ruimte zichtbaar en herkenbaar te maken zonder de samenhang uit het oog te verliezen.
In de binnenstadsvisie is het maken van een logisch en compact winkelgebied onderdeel van een verbetering van de
functionaliteit en daarmee van de ontwerpopgave. Het gaat daarbij zowel om het maken van een verbinding met de
Grotestraat als om het bereiken van meer dubbelzijdige bewinkeling.

Verschillen
De projecten hebben ook verschillen. Bij de Q-impuls Grotestraat zijn de bestaande kwaliteiten het uitgangspunt. Er is
geen sprake van een grootschalige herinrichting of herstructurering. Met een beperkt aantal samenhangende
maatregelen voor relatief weinig middelen kan de basis worden gelegd voor een duurzame kwaliteitsverbetering van
de Grotestraat voor een aantrekkelijk en vitaal centrum. Het gaat om de uitstraling (en merkbeleving) van de
Grotestraat (kernwinkelgebied en aanloopstraten) en de relatie van de Grotestraat met zijn achtergebied. Uitwerking
en uitvoering zullen voor een belangrijk deel drijven op commitment en inspanning van de gebruikers. De gemeente
heeft een faciliterende rol. Met sommige projecten kan al snel worden begonnen met snel zichtbaar resultaat. Er
zullen over het algemeen geen bestemmingsplanwijzingen nodig zijn.

Bij de binnenstadsvisie gaat het om een herstructurering. De huidige structuur functioneert niet meer goed en doet
geen recht aan de Almelose identiteit. Voor het herstel worden gebouwen gesloopt en er is nieuwbouw nodig. De
verbindende pleinen, het winkelrondje met meer dubbelzijdige bewinkeling, bevaarbare haven en waterboulevard zijn
grote ingrepen. De uitvoeringstermijn is langer en de opgaves zijn complexer dan bij de Q-impuls Grotestraat. De twee
plannen hebben het in zich om de binnenstad te versterken en integraal aantrekkelijker te maken. De projecten zijn
aanvullend op elkaar met als eindresultaat één goed functionerend kernwinkelgebied.




                                                                                                 Pagina 12 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Kortom: Zowel de Q-impuls Grotestraat als de binnenstadsvisie werken toe naar een sterk en compact
kernwinkelgebied zonder de samenhang uit het oog te verliezen. De aanlooproutes naar het kernwinkelgebied
moeten daarbij aantrekkelijk zijn. De werkwijze van beide projecten verschillen behoorlijk. De Q-impuls is een
uitvoeringsprogramma gericht op zowel ruimtelijk, functionele en programmatische maatregelen. De rol van de
overheid is faciliterend. De binnenstadsvisie is een gemeentelijk plan, dat gefaseerd wordt uitgevoerd in veel jaren
met een eindbeeld (de binnenstadsvisie) als stip op de horizon.

Eén plan of een dubbelslag
Beide plannen hangen onder het Masterplan.
Wanneer gekozen zou worden om beide plannen samen te voegen tot één plan, betekent dat dat er een heldere en
herkenbare term gezocht moet worden. Er zal sprake moeten zijn van een overkoepelende visie, het plangebied wordt
groter. Er moeten duidelijke en werkbare afspraken gemaakt worden over besluitvorming voor de verschillende fasen
en deelprojecten.

In het geval er sprake blijft van twee aparte projecten (met vanzelfsprekend goede onderlinge afstemming), dan
wordt ook besluitvorming los geknipt en de financiën losgeknipt, waardoor het ene plan niet op het andere gaat
wachten. Juist de verschillen in tijdspad, aanpak, grootte en fasering maken het samenvoegen lastig.
Gelet op het hiervoor genoemde ten aanzien van verschil in omvang (zowel fysiek als budgettair) en een verschil is
werkwijze is het logisch beide projecten naast elkaar in stand te houden.

Het is ten slotte goed om op te merken dat met de Voorjaarsnota 2013 voorgesteld wordt wel extra middelen
beschikbaar te stellen voor de uitvoering van de eerste fase van het binnenstadsplan, maar dat hiermee dus nog geen
middelen beschikbar zijn voor de Q- impuls. Extra middelen denken wij te kunnen vinden door middel van een nog in
te dienen EFRO- subsidieaanvraag.


Risicoparagraaf
Het belangrijkste risico betreft de verhuur van de door de gemeente aangekochte panden. Veel huurcontracten in
winkelcentrum de Havenpassage lopen de komende jaren af. Onzeker is of huurders hun huurcontract verlengen. Dit
risico speelt in alle scenario’s. Als leegstand optreedt, heeft dit negatieve gevolgen voor de waarde van het vastgoed.
Dit brengt dan de noodzaak tot het treffen van een extra verliesvoorziening met zich mee.

Scenario 3 kan alleen worden gerealiseerd indien een subsidiebijdrage wordt verkregen van (minimaal) € 8,9 miljoen.
Hierover is nog geen zekerheid verkregen, omdat besluitvorming in Provinciale Staten nog moet plaatsvinden.

Het scenario vraagt, ten opzichte van scenario 1 en 2, een fors hogere investering. Extra investeringen brengen risico’s
met zich mee: de kosten kunnen immers hoger uitvallen dan begroot. Tegelijkertijd ontstaan er ook kansen. Juist
dankzij deze investeringen kunnen huurders (wellicht) langjarig worden gebonden aan het winkelcentrum. Dit heeft
een positief effect op de verhuurbaarheid en daarmee de waarde van het winkelcentrum. Op dit moment is nog niet
duidelijk of huurders zich kunnen vinden in het voorstel. De plannen zullen in overleg met huurders moeten worden
uitgewerkt. Wij stellen bovendien voor dat de realisatie van het binnenstadsplan pas aanvangt als een derde partij
(buiten de gemeente) is gevonden die de ontwikkeling voor haar rekening neemt en duidelijk is hoe risico’s ten
aanzien van huurinkomsten en Kloosterhofflat zijn afgedekt.




                                                                                                   Pagina 13 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Besluitvorming in de Voorjaarsnota 2013 over het binnenstadsplan

Met de Voorjaarsnota 2013 doet het college de raad een voorstel over welk scenario zij wil hanteren voor de verdere
uitwerkingen van de plannen. Ook worden voorstellen gedaan voor het beheersen van de risico’s – zoals hiervoor
geschetst – en wordt aangegeven waar het geld gevonden kan worden in geval raad kiest voor het derde scenario. De
belangrijkste beslispunten zijn:

        Voor de Binnenstad wordt een voorkeur voor scenario 3 uitgesproken. Om dit te kunnen realiseren is
        aanvullend structureel € 0,5 miljoen nodig. Dit wordt gevonden door te bezuinigen in het fysieke domein.
        De realisatie van het project start als voor de ontwikkeling van het plan een derde partij (buiten de
        gemeente) is gevonden die de ontwikkeling voor haar rekening neemt en er duidelijkheid is over hoe risico’s
        ten aanzien van huurinkomsten en Kloosterhofflat zijn afgedekt.
        Het huidige vastgoed wordt zo snel als mogelijk overgedragen aan een derde partij die ook risico draagt voor
        de totale exploitatie.


Verdere besluitvorming
Bij de vaststelling van de stedenbouwkundige visie in november 2011 heeft de raad de stedenbouwkundige kaders
vastgesteld. Met de Voorjaarsnota 2013 wordt u gevraagd integrale kaders (inhoud en financiën) te stellen. Daarna zal
de besluitvormende fase starten. In deze fase zal het college de raad verschillende besluiten voorleggen, zoals een
bestemmingsplan en een beeldkwaliteitsplan. Het format checklist grote projecten zal daarbij worden gehanteerd.




                                                                                                 Pagina 14 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>BIJLAGE B

SCENARIO’S SOCIALE AGENDA




                            Pagina 15 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>1. Inleiding
U hebt ons gevraagd om via de Voorjaarnota aan te geven hoe de uitgangspunten van de Sociale Agenda vertaald
worden. Dit sluit aan bij de afspraken die wij met u hebben gemaakt om de Sociale Agenda 2020 te vertalen naar
doelen, resultaten en beschikbare middelen. De overdracht van de taken vanuit het Rijk voegt hier een bijzondere
dimensie aan toe. In de kern is het volgende aan de hand:

         Almelo krijgt meer taken en er is aanzienlijk minder geld beschikbaar om die taken uit te voeren.
         Almelo mag zelf bepalen hoe zij de taken gaat uitvoeren, maar zal met andere gemeenten moeten
         samenwerken.
         De gemeente loopt enorme financiële risico’s en zal deze zo goed als mogelijk moeten beheersen (beperken
         beroep voorzieningen, versterken van oplossingen in de eigen context en verwijzen naar voorliggende
         voorzieningen).

De vraag die nu voorligt, is hoe wij omgaan met deze verandering en wat dat betekent voor de resultaten die wij
willen boeken. Voor de Voorjaarsnota 2013 is voor u van belang of u in het sociale domein bovenop de Rijkskortingen
aanvullend wilt bezuinigen of dat u juist ruimte wilt vinden om extra middelen beschikbaar te stellen, zodat er
voldoende waarborgen zijn dat wij ook daadwerkelijk de doelen van de Sociale Agenda zullen realiseren. Afgesproken
is om drie scenario’s uit te werken die aangeven hoe u daar mee kunt omgaan. In elk scenario is het volgende op een
rij gezet:

        Hoe ontwikkelen de kosten en baten in dit scenario zich?
        Welke maatregelen nemen wij in dit scenario om Rijkskortingen op te vangen.
        Wat betekent dit voor de stad.
        Wat is de relatie met de doelstellingen van de sociale agenda.

Omdat de rijksmodellen niet voorzien in een kostendekkende financiering en uitgaan van inverdieneffecten op lokaal
niveau, gaan wij er nu wel vanuit dat onafhankelijk van het scenario dat wij kiezen er een minimale, noodzakelijke
investering noodzakelijk zal zijn voor de omslag die wij willen maken. Wij hebben de scenario’s als volgt uitgewerkt.

         Er is bewust voor gekozen om het inhoudelijke accent vooral te leggen bij de veranderingen die volgen uit
         het Rijksbeleid. Wij hebben nagedacht over waar wij in de begroting de middelen vandaan moeten halen als
         wij extra geld (incidenteel en structureel) beschikbaar willen stellen om veranderingen op te vangen. Hierbij
         is door ons primair gekeken naar her-prioritering binnen het sociale domein.
         We zijn begonnen met het uitwerken van de minimale variant. Wat zou er gebeuren als wij de Rijkskortingen
         in het sociale domein onverkort zouden doorvoeren?
         Als volgende stap is een maximale variant opgesteld. Om dat mogelijk te maken, zijn inhoudelijk kaders
         geformuleerd (welke richting willen wij op en wat zijn de belangrijkste resultaten die wij willen boeken?).
         Ten slotte is een midden-variant uitgewerkt die eigenlijk voortbouwt op de minimale variant. In deze
         tussenvariant wordt er uitgegaan van het feit dat wij nog steeds de kortingen op moeten vangen. Maar dat
         wij daar meer tijd voor nemen en via beleid maatregelen nemen om negatieve effecten zoveel mogelijk te
         voorkomen.

In de volgende hoofdstukken geven wij weer wat er op u afkomt (hoofdstuk 2), welke omslag noodzakelijk is in elk
scenario (hoofdstuk 3), werken wij de scenario’s uit (hoofdstuk 4) en formuleren wij een financiële strategie.




                                                                                                  Pagina 16 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 2 Vertrekpunt en ontwikkelingen

Met de feitenkaarten is aangegeven wat de gemeente Almelo doet, wat dat kost en wat ons dat oplevert. Voor de
Sociale Agenda is hieronder weergegeven welke hoofdstukken relevant zijn. In de tabel geven wij compact weer hoe
de netto- lasten zich als gevolg van de decentralisaties en Rijkskortingen binnen het sociale domein zullen
ontwikkelen. Dit is het financiële vertrekpunt waarmee u in elk scenario rekening moet houden.

Hoofdstuk                                     Lasten   Baten   Hoe ontwikkelen de netto- lasten zich?
5. Sport stimuleren                           6,9      0,2     Lasten gaan omlaag door nog uit te werken
                                                               bezuinigingen voor 2013 – 2016
6. Cultuur stimuleren                         5,7      0,1     Lasten gaan omlaag door al afgesproken
                                                               bezuinigingen
7. Uitkeringen verstrekken en minimabeleid    45,5     33,4    Het gebruik van voorzieningen neemt door
uitvoeren                                                      crisis toe. Via maatregelen MAU moeten
                                                               lasten binnen het beschikbare Rijksbudget
                                                               blijven. Extra geld voor intensiveringen
                                                               minimabeleid.
8. Werkgelegenheid bevorderen                 7,1      7,1     Lasten gaan omlaag wegens
                                                               Rijksbezuinigingen. 3,4 miljoen euro minder
                                                               in 3 jaar
9. Sociale werkvoorziening verzorgen          18,6     0       Lasten nemen geleidelijk af vanwege de
                                                               omvorming WSW. Geleidelijke afbouw met
                                                               daling in lasten van 4,8 miljoen euro.
10. Onderwijs faciliteren                     14,9     3,7     Gaat iets omlaag door verschuiving geld voor
                                                               onderhoud.
11. Maatschappelijke ondersteuning            14,2     1,6     Vraag naar zorg stijgt. Beschikbaar budget
verzorgen                                                      voor huishoudelijke hulp neemt af door
                                                               Rijkskortingen. Budget huishoudelijke hulp
                                                               (rijksbijdrage/integratieuitkering) per 2015
                                                               van 7,9 naar 6 miljoen. Netto lasten stijgen
                                                               door overdracht taken AWBZ (wel fors
                                                               minder dan het Rijk nu kwijt is aan deze
                                                               taken). Concreet: budget voor begeleiding
                                                               gaat van 17,6 naar 12 miljoen euro .
                                                               Middelen voor persoonlijke verzorging gaan
                                                               mogelijk (schatting op basis macrobudget)
                                                               van 6 naar 4,5 miljoen euro.
                                                               Maatwerkvoorziening inkomenssteun van 3
                                                               naar 1,6 miljoen.
12. Volksgezondheid bevorderen                7,8      0       Netto lasten stijgen door overdracht
                                                               Jeugdzorg (minder geld dan Rijk en Provincie
                                                               nu kwijt zijn; budget van ruim 16 naar 13,7)
13. Welzijn bevorderen                        9,3      0,8     Lasten gaan omlaag wegens het wegvallen
                                                               van het geld voor maatschappelijke stages
Totaal                                        130      46,9




                                                                                              Pagina 17 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>De huidige netto lasten bedragen voor het sociale domein 83,1 miljoen euro. In de voorgaande tabel is op hoofdlijnen
beschreven hoe deze lasten zich gaan ontwikkelen. Belangrijkste conclusies ten aanzien van het totale beschikbare
budget voor de sociale domein:

        Door de Rijkskortingen die al direct gevolg hebben voor de begroting 2014 en verder wordt dit saldo negatief
        beïnvloed met een korting van 4,9 miljoen euro. Dit wordt veroorzaakt door de korting op de huishoudelijke
        hulp, het niet meer ontvangen van geld voor maatschappelijke stages en het verplicht hergebruik van
        hulpmiddelen (zoals scootmobielen). Extra geld is er voor bijzondere bijstand. Door het gesloten zorgakkoord
        valt immers de voorgenomen korting op het budget WMO wat lager uit dan verwacht.
        Wij moeten nog eerder afgesproken bezuinigingen realiseren. Voor het sociale domein gaat het om een
        totaal bedrag van 1,5 miljoen euro (exclusief maatregelen WSW)
        Door de invoering van de participatiewet moeten de lasten uiteindelijk met 8,2 miljoen euro omlaag.
        Het budget neemt toe vanwege de overdracht van taken (zorg) met een bedrag van ongeveer 28,8 miljoen
        euro. Het gaat hier nadrukkelijk om een schatting op basis van de nu bekende macrobudgetten. Bekend is dat
        in de verdeelmodellen Almelo een zogenaamde nadeelgemeente is.

Sociaal domein niet onevenredig zwaar belasten bij sluitend maken begroting
De ontwikkeling van de lasten wordt beïnvloed door het feit dat de meerjarenbegroting van de gemeente Almelo niet
sluit. Almelo zal hiervoor opnieuw moeten bezuinigen.. Als het bestuur ervoor kiest om ook extra ruimte te vinden
voor binnenstad en/of weerstandsvermogen kan deze opgave toenemen. Een deel van de bezuinigingen zal mogelijk
neerslaan in het sociale domein. Gegeven het feit dat het sociale domein door Rijkskortingen zwaarder wordt
getroffen dan andere taakstellingen en hier in principe binnen de eigen middelen ruimte moet zien te vinden, wordt
geadviseerd ten aanzien van de bijdrage aan de algemene taakstelling het sociale domein niet te zwaar te belasten.
Geadviseerd wordt om ombuigingen binnen de sociale agenda in eerste instantie te reserveren om tegenvallers en
risico’s in het sociale domein op te vangen.

Risico’s en kansen
Het kabinet gaat enorme ombuigingen doorvoeren in met name zorg en ondersteuning. Aan de andere kant voert het
kabinet grote beleidswijzigingen door waar gemeenten al lang om vragen. Belangrijke bovenliggende elementen
daarbij zijn:

        Gemeenten moeten zoveel mogelijk samenwerken in de uitvoering van de decentralisaties en hiervoor een
        samenwerkingsverband opzetten. Wij kiezen er voor om dit vooral te doen op de schaal van de regio Twente.
        Er moet een eenvoudig en efficiënt systeem komen - met een beperkte administratieve last voor
        professionals, zorgaanbieders en inwoners – om beleidsinformatie uit te wisselen en verantwoording af te
        leggen (horizontaal en verticaal).
        Door beter informatie- en gegevens uit te wisselen kunnen wij hulp- en dienstverlening aan kwetsbare
        inwoners verbeteren. Dit vraagt om een goed evenwicht in relatie met de beveiliging van deze gegevens en
        de bescherming van de privacy van betrokkenen. Er is nog veel onduidelijk wat wel en niet mag.
        Het Centraal Planbureau doet een onderzoek naar financiële risico’s en kansen binnen de decentralisatie . De
        uitkomsten moeten gemeenten helpen om hoe zij via beleid de risico’s kunnen beperken of eventuele
        financiële kansen kan maximaliseren.




                                                                                                Pagina 18 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Ontwikkelingen
Wij houden u ieder kwartaal op de hoogte van de ontwikkelingen in de decentralisaties. Hieronder gaan wij voor de
jeugdzorg, participatiewet, wsw en zorg (wmo en awbz) in op de belangrijkste ontwikkelingen die van belang zijn voor
de scenario’s.

Jeugdzorg
Met ingang van januari 2015 wordt de gemeente verantwoordelijk voor:
    -   De provinciaal geïndiceerde jeugdzorg
    -   De toegangstaken van Bureau Jeugdzorg
    -   Het Advies en Meldpunt Kindermishandeling en de kindertelefoon
    -   De jeugdzorg plus (voorheen de gesloten jeugdzorg)
    -   De jeugd-ggz (jeugd met psychische en/of psychiatrische problematiek
    -   De jeugd-lvb (jeugd met een licht verstandelijke beperking)
    -   De jeugdbescherming
    -   De jeugdreclassering.

Daarbij blijft de gemeente taken uitvoeren waarvoor we al verantwoordelijk waren, zoals de jeugdgezondheidszorg,
het preventieve jeugdbeleid, het bieden van informatie en advies en het toeleiden naar en coördineren van de
benodigde zorg en ondersteuning.
Op dit moment is jaarlijks sprake van een aanzienlijke groei van de jeugdzorg, zowel in gebruik als in kosten (SCP,
2011). Ter illustratie: in de periode van 2000 naar 2009 heeft er een verdubbeling plaatsgevonden van het aantal
kinderen dat gebruik maakt van jeugd-ggz. De vraag naar jeugdzorg stijgt 10% per jaar. Het aantal kinderen dat
gebruik maakt van zorg vanuit jeugd-lvb groeit met 8% per jaar. De kostengroei voor de provinciale jeugdzorg bedroeg
in de periode 2007-2009 3% per jaar.

Met het nieuwe stelsel wil het kabinet de volgende tekortkomingen aanpakken:
    -   Te grote druk op gespecialiseerde zorg
    -   Tekortschietende samenwerking rond kinderen en gezinnen
    -   Afwijkend gedrag wordt onnodig gemedicaliseerd
    -   Het kostenopdrijvend effect als afgeleide van deze knelpunten.

Mede om de geconstateerde groei enigszins te kunnen beteugelen, wordt de jeugdzorg, naast andere regelingen,
overgeheveld naar de gemeenten. De achterliggende gedachte daarbij is dat problemen eerder aan het licht kunnen
komen, waardoor verergering in meer gevallen kan worden voorkomen en er volstaan kan worden met (goedkopere)
hulp vanuit het voorliggende traject (de Centra voor Jeugd en Gezin).
Bij de decentralisatie van de jeugdzorg gaat het landelijk om een bedrag van circa € 3 miljard, waarbij gefaseerd een
doelmatigheidskorting wordt ingeboekt van structureel € 450 miljoen (15%). De fasering van de landelijke
doelmatigheidskorting wordt als volgt doorgevoerd: € 120 miljoen korting met ingang van 2015 (4%); € 300 miljoen
per 2016 (10%) en structureel € 450 miljoen per 2017 (15%). Het bedrag dat we als Almelo krijgen toebedeeld voor de
nieuwe taken is nog niet exact bekend. Hiervoor wordt een verdeelmodel uitgewerkt. Op dit moment is nog
onduidelijk hoe dit model eruit ziet en welke eventuele aanvullende negatieve gevolgen dit model voor Almelo gelet
op de bevolkingssamenstelling heeft. Het ministerie heeft aangegeven in de meicirculaire een nadere indicatie te
geven.

Op basis van het meest recente onderzoek (I&O Research, 2013) is de inschatting dat in 2011 in Almelo € 16.150.000
is uitgegeven aan jeugdzorg. Hierin is niet meegenomen de Jeugdzorgplus die in de huidige situatie door het rijk wordt
uitgevoerd. Aanleiding hiervoor is dat op dit moment deze bedragen nog niet herleidbaar zijn tot de woonplaatsen
van ouders van kinderen. Jeugdzorgplus is een kostbare vorm van jeugdzorg.
De jaarlijkse kosten voor een plek in een jeugdzorgplus instellingen bedroegen in 2011 € 125.000. Voor Twente gaat
het naar schatting om € 3,9 miljoen per jaar. Bij het buiten beschouwing laten van de Jeugdzorgplus leidt dit indicatief
tot de volgende bedragen voor Almelo:

                                                                                                   Pagina 19 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                     2015                      2016                      2017
Huidige taken:
    -    GGD gezondheidszorg                      1.000.000                  1.000.000             1.000.000
    -    Centrum Jeugd en Gezin                     600.000                    600.000               600.000
Nieuw budget decentralisatie                     16.150.000                 15.540.000            14.535.000
Korting budget decentralisatie                     -646.000                   -969.000              -807.500
Beschikbaar                                      17.750.000                 16.171.000            15.363.500

De totale rijkskorting exclusief de Jeugdzorgplus bedraagt in 2017 ca. 2,4 miljoen.

Participatiewet
Door het gesloten sociaal akkoord gaat het kabinet het wetsvoorstel Participatiewet aanpassen. Invoering wordt nu
voorzien voor 1 januari 2015. Voor gemeenten betekent dit ook uitstel van de geplande bezuinigingen voor 2014. De
BUIG middelen, bedoeld om de bijstandsuitkeringen te bekostigen, en het Participatiebudget, om mensen aan werk te
helpen, nemen af. Op dit moment is niet duidelijk hoe groot de afname wordt. Op basis van informatie uit het
regeerakkoord, concept Participatiewet en bezuinigingsvoorstellen van het rijk komen we tot een Rijksbezuiniging op
het participatiebudget van €3.400.000 in 3 jaar. Met de uitkomsten van het Sociaal Akkoord is geen rekening
gehouden.

Wet Sociale Werkvoorziening
De uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) in Almelo is ondergebracht in de SOWECO. Aan deze
gemeenschappelijke regeling) nemen zoals u weet nu 6 gemeenten deel. De huidige uitvoering van de WSW leidt tot
aanzienlijke tekorten. Aanvullende aangekondigde rijksmaatregelen maken dat bij ongewijzigd beleid deze tekorten
verder toenemen. Hierbij gaat het om bezuiniging van € 18.400.000 naar € 13.600.000. In dat licht is al door u
besloten om te komen omvorming en herstructurering van het huidige bedrijf.
Daarin onderkennen we de volgende fasering:

        1.       Omvorming van huidig bedrijf SOWECO-6, taakstelling SOWECO begroting 2013
        2.       Voorgenomen uittreding Rijssen-Holten en Hellendoorn per 1-1-2014
        3.       Herstructurering SOWECO-4 op basis van “denkmodel” van 3 pijlers periode 2014 – 2017

Over de doorlooptijd van het proces rondom punt 3 heeft besluitvorming plaatsgevonden. In afwachting van
definitieve keuzes heeft Almelo een voorziening (reserve) getroffen van € 1.400.000. De geplande herstructurering is
per 1-1-2014 nog niet budgettair neutraal. Proces om te komen tot bezuiniging is wel ingezet, echter kent een
doorlooptijd van een periode 2014-2017.

Bij het uitwerken van de scenario’s zijn we uitgegaan van extra maatregelen, bovenop de lopende reorganisatie en de
uitkomst van de herstructurering die per 1-1-2014 getroffen kunnen worden om de tekorten voor Almelo (sneller)
terug te dringen.

Alvorens de scenario’s te schetsen stellen we vast dat:
    -   Het merendeel van de uitgaven bestaat uit het bekostigen van de WSW dienstverbanden. Dit is per 1-1-2014
        niet beïnvloedbaar. Alle huidige WSW werknemers hebben een baangarantie, de hoogte van de salarissen is
        vastgelegd in de CAO.
    -   Almelo als één van de aandeelhouders niet in de positie is om zelfstandig besluiten te nemen die impact
        hebben op de GR. Hierover dient zij in overleg met de overige GR gemeenten te treden.
    -   In de uitwerking van de scenario’s NIET is gekeken naar maatregelen die reeds zijn opgenomen in de huidige
        reorganisatie en/of geplande herstructurering (Pijlers 1-3). Hierover heeft immers al besluitvorming door de
        gemeenteraad plaatsgevonden.




                                                                                                 Pagina 20 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Decentralisatie WMO / AWBZ
Met de brief ‘Hervorming langdurige zorg’ geeft het kabinet aan hoe zij de overdracht van AWBZ- voorzieningen naar
de WMO voor zich ziet. Het voert te ver om op deze plek in te gaan op de wijzigingen en voorstellen van het kabinet.
Belangrijke elementen zijn:

        Zorg en ondersteuning alleen voor mensen die niet kunnen terugvallen op een eigen sociale netwerk.
        Gemeenten moeten keuzes maken wie wel en niet in aanmerking komen voor ondersteuning, maar krijgen
        daar niet veel mogelijkheden voor. Zo is niet helder of gemeenten ook eisen mogen stellen aan inzet van
        eigen ( financiële) mogelijkheden en het sociale netwerk.
        Verzekerde rechten komen te vervallen.
        Aanbieders moeten meer doen om zorg op maat te leveren.
        Mensen die zorg of hulp nodig hebben moeten langer thuis blijven wonen.
        Er komt een nieuwe voorziening voor inkomenssteun (zie ook hieronder)
        Aangekondigde kortingen blijven gehandhaafd. Er komt extra geld voor het vormen van sociale wijkteams.

Maatwerkvoorziening inkomenssteun
Per 1 januari 2014 wordt de bestaande regelingen voor financiële compensatie (WtcG = Wet tegemoetkoming
chronisch zieken en gehandicapten) afgeschaft en vervangen door één vangnet bij de gemeenten oplopend tot circa €
700 mln. structureel vanaf 2017. Voor Almelo betekent dit naar schatting dat we een budget krijgen van 1,6 miljoen
(op dit moment wordt er ca. 3 miljoen besteed). Het budget wordt via het sociaal domein in het Gemeentefonds
overgeheveld. Gemeenten kunnen maatwerk bieden door het compenseren van beperkingen met voorzieningen via
de Wmo of het geven van directe inkomenssteun via de bijzondere bijstand.
Het uitgangspunt dat men eerst de eigen mogelijkheden en die van de sociale omgeving na moet gaan, alvorens men
een beroep kan doen op publiek gefinancierde ondersteuning, wordt in de herziene Wmo explicieter vastgelegd. Het
betreft ca. 900.000 mensen die gebruik maken van deze fiscale voorziening. Voor Almelo zijn dat ongeveer 4000
inwoners. Omdat de ingangsdatum 2014 is moeten we dit met grote prioriteit oppakken. In de Twentse samenwerking
is een werkgroep aan de slag die dit vraagstuk in kaart brengt en de gemeenten een aantal scenario’s voorlegt. Binnen
de huidige WtcG regeling worden veel niet inkomensafhankelijke financiële compensaties verleend. Binnen de huidige
opvatting van het compensatiebeginsel Wmo of de criteria van bijzondere bijstand past deze vorm van financiële
tegemoetkoming niet. Wij vermoeden dat het afbouwen van 50% haalbaar is. Of dit ineens of gefaseerd uitgevoerd
kan worden is nu nog niet te overzien.


Hoofdstuk 3 Uitgangspunten voor omslag

Met de Sociale Agenda 2020 en eerder ook met het WMO- beleidsplan hebben wij met u een visie vastgesteld
hoe wij in algemene zin de transformatie in het sociale domein (van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving)
willen vormgeven. De sociale strategie van Almelo is gericht op een heldere afbakening van doelgroepen, een
eenduidige focus op stijgingsroutes en het vergroten van maatschappelijk rendement via een gebiedsgerichte aanpak.

Sociale stijging als kerndoel
Wij hebben afgesproken dat sociale stijging ons kerndoel is. Sociale stijging staat symbool voor het beste uit mensen
halen. Mensen zijn zelf verantwoordelijk voor sociale stijging. Iedereen kan iets of is ergens goed in. Die krachten
willen wij aanspreken, om de over problematisering en versnippering tegen te gaan. Afhankelijk van persoonlijke
situatie ondersteunen wij met middelen die het beste bij die situatie passen. De gemeente zal strengere voorwaarden
stellen aan ondersteuning . Wij zullen middelen bij voorrang gebundeld inzetten op het aan het werk helpen of
anderszins activeren van inwoners die een beroep doen op een uitkering.




                                                                                                 Pagina 21 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Van zorg naar participatiesamenleving
De omslag in het sociale domein, in het bijzonder de herstructurering van de zorg, is een grote nationale opgave. Via
de decentralisaties wordt deze opgave bij de gemeenten neergelegd. De strategische opdracht is samengevat in de
slogan; van zorg- naar participatiesamenleving. Het realiseren hiervan is veel meer dan het uitvoeren van de
rijksbezuinigingen. Het is vooral een zaak te investeren in het versterken van de sociale structuren in de samenleving.
De focus moet liggen op dat mensen weer meer voor elkaar gaan zorgen en dat minder snel een beroep gedaan wordt
op professionele en meestal dure zorg. Dat gaat niet vanzelf, dat vraagt om beleid en uitvoering dat zich meer richt op
het versterken van sociale samenhang, het versterken van het vrijwilligerswerk en het ondersteunen van
mantelzorgers, op het ondersteunen van vitale verenigingen in de stad die zich ook richten op maatschappelijke
taken, op het vroegsignaleren om problemen in de kiem aan te pakken, op welzijnsvoorzieningen die daar waar
mogelijk de duurdere zorgvoorzieningen vervangen, op buurt/wijkprogramma’s voor aandachtsgebieden etc. etc. Dit
is geen complete opsomming maar slechts een selectie van maatregelen waarin de gemeente een rol heeft.

Gemeente kan het niet alleen
De gemeente zal samen met maatschappelijke partners investeringen moeten doen om bovenstaande
maatschappelijke transformatie in gang te zetten. Het is niet realistisch om deze investeringen t/m 2016 te realiseren
binnen de financiële kaders van de decentralisaties. We denken echter dat vanaf 2017 (twee jaar na invoering van de
decentralisaties) het budget neutrale omslagpunt bereikt kan worden. En als het ingezette beleid blijkt te werken dan
gaan we er van uit dat vanaf 2017 inverdieneffecten ontstaan die – afhankelijk van de maatschappelijke
ontwikkelingen van dat moment - enkele jaren positief doorwerken.

Andere rol voor de gemeente en uitgangspunten
De omvangrijke ontwikkelingen op het sociale domein vragen om volledige systeeminnovatie van het sociale domein.
Dit is een ingrijpende koerswijziging. De groeicijfers van de laatste jaren laten echter duidelijk zien dat een omslag
nodig is. Als we niets doen, kunnen we niet voldoen aan onze verplichtingen. De risico’s zijn groot voor de gemeente.
Alle huidige en toekomstige regelingen die gelden voor het sociaal domein kennen een open eind financiering, zonder
compensatiemogelijkheden van het rijk.

Tegenvallers kunnen we niet opvangen, dus we moeten een financieel degelijk systeem in elkaar zetten.
Minder middelen ter beschikking hebben, heeft gevolgen. Er zijn ingrijpende keuzes nodig. Voorzieningen zullen
ophouden te bestaan. Er zullen organisaties in de problemen komen, bv. door vastgoedproblematiek. Er zullen
ontslagen vallen onder medewerkers, vaak aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Voor deze, mogelijk soms harde,
werkelijkheid kunnen we niet weglopen, omdat het uiteindelijk iedere inwoner van Almelo raakt, direct of indirect.

Aan de andere kant liggen er ook kansen: om de bestaande verkokering te doorbreken, transactiekosten terug te
dringen, onnodige bureaucratie op te ruimen, inwoners en professionals meer ruimte en verantwoordelijkheid te
geven om tot echt effectieve oplossingen te komen. Bezien vanuit het perspectief van de inwoner, en niet vanuit
afzonderlijke regelingen. Dit vergt wel dat we samen de schouders eronder zetten, veel communiceren en een open
sociale agenda voeren. Als centrale uitgangspunten hanteren wij hierbij:

    -   1 huishouden, 1 plan, 1 contactpersoon en 1 budget
    -   Die contactpersoon is een generalist en kan dus op meerdere gebieden ondersteuning bieden
    -   Stimuleren van eigen kracht en samenredzaamheid van mensen en van de sociale omgeving
    -   Investeren in preventie mits aantoonbaar effectief en efficiënt
    -   Prikkels goed neerzetten: het inbouwen van mechanismes om niet meer geld uit te geven dan we hebben bv.
        door te gaan werken met populatiegerichte financiering waarbij verschillende diensten worden uitgevoerd in
        grote vrijheid maar wel binnen een vastgesteld budget of door het verminderen van opwaartse druk op
        voorzieningen die er nu is waardoor onnodig te zware hulpverlening wordt ingezet
    -   Meer efficiency realiseren in de uitvoering, bv. door overlap en dubbeling in dienstverlening te verminderen,
        meer integraal te werken, slimmer te werken en een goed onderscheid te maken tussen stedelijk en
        wijkgericht aangeboden diensten.

                                                                                                  Pagina 22 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>In de afgelopen periode hebben wij in verschillende experimenten ervaringen opgedaan met een nieuwe aanpak (bv.
gezinscoaches, TOP team, aanpak Sluitersveld). Ook in de rest van het land zijn goede voorbeelden bekend. Op basis
van deze best practices komen wij tot de volgende uitgangspunten voor een nieuwe aanpak:

    -   Oprichting van nieuwe generalistische wijkteams die los van de bestaande professionele kokers en
        instellingen in de brede sociale uitvoeringspraktijk kunnen acteren (naar voorbeeld van het TOP team uit de
        Ossenkoppelerhoek).
    -   Organiseren van een escalatielaag binnen de gemeente waar de generalistische teams op terug kunnen
        vallen op het moment dat er niet of niet tijdig wordt geleverd door de specialistische instellingen.
    -   Oprichting van wijkontwikkelingsmaatschappijen waarbij alle partijen die mee willen doen gezamenlijk
        werken aan het stimuleren van eigen kracht en samenredzaamheid. Hierbij gaat het om inwoners,
        welzijnsorganisaties, onderwijsinstellingen maar ook over werkgevers en zorgverzekeraar. Deze
        wijkontwikkelingsmaatschappijen richten zich op de sociale basisvoorzieningen zodat er minder noodzaak is
        om categoraal beleid uit te voeren ten aanzien van specifieke groepen inwoners. Om verder ontschotting te
        kunnen realiseren ligt het voor de hand hierbij te kijken naar de mogelijkheden van populatiegerichte
        bekostiging (waar je voor betaalt, daar krijg je veel van).
    -   Regievoering op de systeeminnovatie door de gemeente zelf, in samenspraak met partners in het sociale
        domein. Hierbij is de regierol van de gemeente gericht op regionaal, stedelijk en wijkniveau en niet op
        huishoudensniveau. De gemeente is geen regisseur, coach of procesmanager op huishoudensniveau.

De wijkteams zijn integrale en generalistisch werkende teams, waarbij de mogelijkheden van burgers centraal staan.
Het team bestaat uit dwars denkende en doende professionals met lef en een groot hart, die als generalisten ieder
vanuit hun eigen achtergrond het team en liefst ook de moederorganisatie kunnen voeden met hun specialistische
kennis en ervaring. Dit team richt zich niet alleen op hulp en ondersteuning aan huishoudens die dit (tijdelijk of
langerdurend) nodig hebben, maar ook op samenlevingsopbouw: de ontwikkeling van eigen kracht en samenkracht.
Dit krijgt invulling door contact te hebben met alle huishoudens in een wijk. Daar is ook voldoende capaciteit voor. De
regie over de teams ligt bij de gemeente. De werkwijze kenmerkt zich verder door:

    -   Een outreachende manier van werken. Het team heeft contact met álle wijkbewoners. Op die manier wordt
        getracht de problemen, kansen en mogelijkheden van alle huishoudens boven tafel te krijgen
    -   Wederkerigheid: in de contacten wordt bewoners gevraagd wat zij kunnen betekenen voor hun buren,
        familie en/of wijk
    -   Presentie in de wijk. Het team heeft zijn uitvalsbasis in de wijk en de medewerkers zijn veel en vaak zichtbaar
        op straat aanwezig. Zij zijn dus makkelijk aanspreekbaar voor bewoners en signalen uit de wijk worden snel
        opgevangen
    -   Eigen Kracht centraal. Bij het opstellen van een plan van aanpak staat de eigen kracht van huishoudens en
        hun netwerk centraal. Het plan wordt dus zoveel mogelijk gevoed door de betrokkenen en hun netwerk. Ook
        in de uitvoering van het plan spelen de betrokken zelf en hun netwerk een grote rol. De professionals uit het
        team gaan daarbij ‘naast’ het huishouden staan en helpen hen om het zelf te doen
    -   Het principe ‘1 huishouden, 1 plan, 1 hulpverlener’. Om daar in de praktijk invulling aan te geven worden de
        generalisten op specifieke terreinen gevoed door hun collega’s die zijn geworteld in een ander specialisme.
        De teamleden zijn met andere woorden ‘generalist bij de bewoner en specialist in het team’. Dit betekent
        ook dat alle specialismes beschikbaar moeten zijn in de teams (bijvoorbeeld jeugd, werk- en inkomen, ggz en
        gezondheid)
    -   Er is geen sprake van een ‘einde traject’: de betrokken huishoudens worden niet losgelaten. De
        maatschappelijke steunsystemen en de monitoring door het buurtteam zijn blijvend.

Een goed systeem van signaleren én oppakken is een noodzakelijke randvoorwaarde om escalatie te voorkomen.
Logische vindplaatsen voor potentieel kwetsbare huishoudens zijn thuis (thuiszorg, verpleegkundige,
woningcorporatie, huisarts), straat (wijkagent, jongerenwerk, zelforganisaties) en de school. Presentie, preventie en
goede contacten met partners zijn dus een randvoorwaarde voor het voorkomen van escalaties.

                                                                                                   Pagina 23 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Wat levert deze nieuwe aanpak op?
De nieuwe aanpak moet leiden tot effectievere hulpverlening. Ingrijpen gebeurt in veel gevallen vroegtijdig waardoor
wordt voorkomen dat problemen (verder) escaleren. Problemen worden in samenhang benaderd in plaats van
afzonderlijk. Meer huishoudens weten dus stabilisatie of sociale stijging te bereiken. De verbeterde positie van de
huishoudens leidt tot vermeden maatschappelijke kosten. Denk daarbij aan minder uitkeringen, uithuisplaatsingen,
maatschappelijk opvang, alternatieve scholingstrajecten, dure (tweede lijns)zorg en kosten voor politie en justitie door
minder incidenten en criminaliteit. Door de blijvende monitoring en ondersteuning daalt het aantal huishoudens dat
terugvalt in de problematiek. Met name in het voorkomen van escalatie ligt grote maatschappelijke maar ook
financiële winst. Vanuit de jeugdzorg is bekend dat ca. 70% van het budget wordt besteed aan de zwaarste
zorgcategorie van ca. 5% van de kinderen die jeugdzorg nodig heeft.

De aanpak is laagdrempelig en outreachend. Hierdoor worden meer huishoudens met problemen eerder bereikt. De
huisbezoeken die volgen zijn tijdsintensief en doordat meer huishoudens geholpen worden, volgen er meer
interventies. Daartegenover staat het investeren in de basisinfrastructuur en het aanspreken van burgers op hun
sociale betrokkenheid. Daardoor worden netwerken versterkt en de basis gelegd voor eigen kracht en
zelfredzaamheid. De Eigen Kracht benadering en het ‘naast’ een huishouden gaan staan van de generalist, leiden ertoe
dat een groot deel van de interventies door de frontlijnwerker en (het netwerk van) het huishouden zélf wordt
uitgevoerd in plaats van door professionals. Dat leidt tot een kostenbesparing bij de reguliere spelers in het veld van
onder meer welzijn, jeugdzorg, opbouwwerk et cetera (efficiencywinst). Daarnaast wordt bespaard op
coördinatiekosten. De betrokken organisaties kunnen ook besparen wanneer bij een succesvolle aanpak duurdere
specialistische hulp en interventies niet of in mindere mate nodig zijn. Tot slot hebben de werkers meer plezier in hun
werk doordat zij breder kunnen kijken en problemen oppakken. Dat leidt tot minder ziekteverzuim en dus tot lagere
organisatiekosten.


Hoofdstuk 4 Scenario’s nader uitgewerkt
In dit hoofdstuk presenteren wij u de uitwerking van de drie scenario’s. Wij geven u per scenario het volgende weer.
         Een algemene omschrijving van de opdracht per scenario waarmee wij van start zijn gegaan en de algehele,
         financiële strategie die hoort bij het betreffende scenario.
         Welke maatregelen wij kunnen nemen om in te spelen op de kortingen van het Rijk ten aanzien van het
         participatiebudget, jeugdzorg, AWBZ/WMO en de WSW.
         De maatschappelijke effecten van de maatregelen.
         Relatie met de doelstellingen van de Sociale Agenda.

Wij presenteren u eerst de minimale variant, dan de overgangsvariant die daarop voortbouwt en ten slotte de
maximale variant. Voor de tweede en derde variant geven wij in hoofdstuk 5 aan waar wij de middelen vandaan willen
halen.


Scenario 1       Minimale variant
Algemene opdracht / financiële strategie:
In het eerste (minimale) scenario voeren wij de Rijksbezuinigingen onverkort door. Wij gaan niet aanvullend op zoek
naar extra structurele middelen. Om frictiekosten voor noodzakelijke wijzigingen op te vangen wordt binnen het
beschikbare budget voor decentralisaties gezocht naar beschikbare middelen. Mocht dat niet toereikend zijn dan zal
gekeken worden naar her- prioritering binnen het sociale domein.

Welke maatregelen nemen wij om in te spelen op minder geld en meer taken?
Ten aanzien van de huishoudelijke hulp nemen wij de volgende maatregelen.
    - 750 (van de 3000 inwoners) krijg geen hulp in de huishouding meer.
    - Instroomeisen verscherpen.
    - Het aantal uren per indicatie verlaagd wordt en daardoor meer personen hulp blijven ontvangen.
    - Eigen bijdrage verhogen ( vermogenstoets vooralsnog niet toegestaan). Indien een glijdende schaal wordt
        toegepast kan de rijkskorting geheel of gedeeltelijk gerealiseerd worden.

                                                                                                   Pagina 24 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Deze bezuinigingen stapelen op de reeds gerealiseerde bezuinigingen (taakstelling 2011-2014 oplopend tot € 800.000
structureel in 2014) en mogelijk op de voorgestelde bezuinigingen Voorjaarsnota 2013.

Ten aanzien van persoonlijke verzorging en dagbesteding nemen wij de volgende maatregelen:
        Budget wordt met een kwart gekort: kan niet onverkort doorgevoerd worden (het is niet mogelijk om voor
        een kwart van de gebruikers geen begeleiding/PV meer aan te bieden). Dit betekent dat andere concepten
        nodig, zoals het beheersen van de instroom, het invoeren van het dienstverleningsmodel, integrale
        wijkgerichte invulling etc.
        Indien inkomens / vermogenstoets mogelijk is, levert dit naar verwachting weinig op omdat de meeste
        gebruikers een (WIA)-uitkering hebben.
                                                                                                     e
        Namen en rugnummers van de gebruikers zijn nog onbekend, verwachting pas in de loop of 2 helft van 2014.
        Dat betekent dat een overgangsregeling getroffen moet worden voor (een deel van) de bestaande cliënten.
        Oneigenlijk gebruik PGB. Kan circa 10% opleveren op (minder uitgaven). Hoeveel beleidsruimte de gemeente
        hierin krijgt is nog onduidelijk.
        Dagbesteding beter afstemmen tussen welzijn, zorg en sociale werkvoorziening.
        Woonbegeleiding bij uitkeringsgerechtigden focussen op arbeidsparticipatie.
        Vervoer optimaliseren.
        Ondersteuning goedkoper inkopen.
        Schaalvoordeel regionale samenwerking.
        Integrale benadering van de 3 decentralisaties en andere initiatieven in het sociale domein.

Ten aanzien van de Jeugdzorg nemen wij de volgende maatregelen:
-       De korting (15%) inclusief verwacht groei wordt doorberekend aan alle aanbieders.
-       Dubbeling in toeleiding en indicatie uit de structuur halen voor zover mogelijk.
-       Afschaffen Loes stedelijk; daarvoor in de plaats gebiedsgerichte invulling geconcentreerd in
        urgentiegebieden.

Om de vraag naar zorg te keren is een omslag nodig bij burgers en professionals om meer vanuit de eigen kracht van
burgers te werken en zo te voorkomen dat er geen aanspraak wordt gemaakt op de duurdere vormen van zorg.

Ten aanzien van de Participatiewet nemen wij de volgende maatregelen:
    -   € 1.500.000 bezuinigen op personeelskosten: minder coaches voor re-integratie en participatie
    -   € 800.000 bezuinigen op de loonkostensubsidies: loonkosten verlagen en dus meer van werkgevers vragen
    -   € 1.200.000 op re-integratietrajecten bezuinigen: scholing, maatwerk, leerwerktrajecten, inburgering tot een
        minimum beperken
    -   Geen geld inzetten als er geen loonwaarde wordt verzilverd.

In dit scenario wordt alleen nog ingezet op naar werk toeleiden van kwetsbare inwoners en loonwaarde verzilveren
(niet langer op duurzaam werk = baan inzetten). Vanuit de gemeente wordt er bijna niets meer gedaan voor
overlevers en voor de persoonlijke ontwikkeling van uitkeringsgerechtigden. Werkgevers aanspreken en overhalen
maatschappelijk verantwoord te ondernemen (Social return on investment: werk inbrengen, loonwaarde betalen). We
zetten in op strakke handhaving: mensen die niet meewerken een sanctie (korting op de uitkering) opleggen. In dit
scenario is er sprake van frictiekosten gelet op de voorgestelde bezuiniging op personeelskosten.

Ten aanzien van de WSW nemen wij in dit scenario extra maatregelen bovenop de lopende reorganisatie en
herstructurering om de tekorten voor Almelo sneller terug te dringen. Het betreft de volgende maatregelen:
    -    Het versneld herwaarderen van de verdiencapaciteit van WSW medewerkers die thans behoren tot de
         doelgroep beschut . Aanname is dat de verdiencapaciteit van een deel van populatie na herwaardering zal
         toenemen. Vervolgens is het zaak deze extra loonwaarde ook te realiseren door deze kandidaten te
         detacheren of uit te plaatsen in het kader van begeleid werken (indicatie € 70.000).
    -    De (personele) taakstelling van de lopende reorganisatie van SOWECO-6 aanscherpen (indicatie € 100.000)
                                                                                                  Pagina 25 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>    -   Ophogen van de taakstelling voor het realiseren van loonwaarde voor de doelgroep NIET beschut
        (detachering / begeleid werken) (indicatie € 150.000).

In totaal betekent dit een structurele besparing van € 320.000 met ingang van 2014.

Wat betekent dit voor de stad?
Maatregelen huishoudelijke hulp
        Belasting mantelzorgers /vrijwilligers neemt toe.
        Maatregelen zullen leiden tot onrust bij doelgroep en betrokken organisaties.
        Minder professioneel toezicht, minder signalering. Er is een groter risico dat mensen onvoldoende voor
        zichzelf zullen zorgen (persoonlijk hygiëne) en kans op isolatie neemt toe
        Circa 175 (deeltijd)arbeidsplaatsen verdwijnen aan de onderkant van de arbeidsmarkt.
        Contracten HH worden in 2014 voor slechts een jaar gesloten zodat er geen verplichtingen naar aanbieders
        zijn.
        Financieel effect op bijstand t.g.v. verdwijnen arbeidsplaatsen geschat op 75.000,- euro structureel.

Maatregelen Jeugdzorg
Van de 20.961 kinderen in Almelo maken 1.432 kinderen gebruik van een vorm van jeugdzorg waarvoor we als
gemeente verantwoordelijk worden. Het gaat om een kwetsbare doelgroep: kinderen die in de knel zitten en worden
bedreigd in hun veilige ontwikkeling. Door de rijkskorting onverkort door te voeren zal een deel van de kinderen geen
of minder zorg ontvangen. De wachtlijsten lopen op. Scholen worden hierdoor geconfronteerd met cumulatie van
problemen, waardoor de overlast en problematiek in wijken en scholen zal stijgen.
In dit scenario is het risico aanwezig dat door financiële problemen onvoldoende kan worden ingezet op versterken
van de eerstelijn rondom het Centrum van Jeugd en Gezin waardoor de beoogde efficiencywinst niet kan worden
gerealiseerd.

Maatregelen Particpatiewet
Mensen in de bijstand krijgen nauwelijks nog om- en bijscholing en training. Hooguit een korte gerichte cursus
(bijvoorbeeld taalcursus). Het minder investeren in overlevers kan wellicht gevolgen hebben voor de leefbaarheid in
stad en wijken. Het beroep dat wordt gedaan op zorgvoorzieningen zal toenemen.

Maatregelen WSW
Naast alle lopende stappen zet Almelo via het Sociaal Economische Contract 2014 (SEC) met SOWECO in op het
versneld herwaarderen van Almelose WSW kandidaten die thans onderdeel uitmaken van beschut geladderd.
Daarnaast nemen we in het SEC een hogere realisatie van inkomsten uit op Almelose kandidaten uit detachering. In
werkplan WRP 2014 is een extra taakstelling voorzien voor het realiseren van besparing door versneld uitplaatsen van
WSW begeleid werken. Het aanscherpen van de taakstelling op de lopende bezuiniging SOWECO-6 vraagt om
afstemming in GR verband. Deze maatregelen leiden tot frictiekosten ten aanzien van ontslag van personeel bij de GR
als gevolg van taakstelling SOWECO-6. Ambtelijk en Soflex personeel zal afvloeien conform regeling Sociaal Plan

Wat betekent dit voor de doelstellingen van de Sociale Agenda?
   De Sociale Agenda blijft wat betreft strategie en koers ons vertrekpunt op de lange termijn. Ook met de nog
   resterende middelen en de middelen die wij nog voor de nieuwe taken krijgen, zal een substantieel deel van onze
   begroting het sociale domein betreffen.
   Dit scenario zal wel betekenen dat wij met name op de stijgingsroutes werk en deels ook ondersteuning de
   ambities niet geheel kunnen waarmaken die uit de sociale agenda naar voren komen. Wij accepteren dat ten
   aanzien van sociale stijging de vooruitgang beperkt zal zijn. Voorkomen van sociale daling zal in veel gevallen het
   hoogst haalbare zijn.
   De gemeente zal alle tijd en energie nodig om financiële risico’s (beroep op uitkeringen, voorzieningen) te
   verkleinen.
   Wat betreft zorg en ondersteuning richten wij ons op de meest kwetsbare groepen. Toegang tot regelingen
   worden beperkt en het niveau van dienstverlening tot het minimum teruggebracht.
                                                                                                  Pagina 26 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>    Accenten leggen wij bij de stijgingsroutes Vrije Tijd en Leren – die door Rijkskortingen niet worden beïnvloedt. Het
    versterken van de onderwijsprestaties is daarbij het speerpunt. Het Rijk heeft hiervoor via het
    onderwijsachterstandenbeleid (al eerder) extra middelen voor beschikbaar gesteld. Wij accepteren dat deze
    investeringen pas op langere termijn effecten hebben.


Scenario 2       Overgangsvariant

Algemene opdracht / financiële strategie:
In het tweede (overgangs)scenario zorgen wij ervoor dat wij op een fatsoenlijke wijze en stapsgewijs een omslag
maken en zo de cumulatie van risico’s en bezuinigingen proberen op te vangen. Om dat mogelijk te maken gaan wij op
zoek naar ruimte om voor de middellange termijn (een aantal jaren) extra te investeren. Zodat wij op termijn ook in
staat zijn om binnen het budget te blijven. Bezuinigingen van het rijk voeren we onverkort door. Uit eigen middelen
financieren we tijdelijk de noodzakelijke omslag voor de periode 2014 – 2016 . Concreet gaat het om een incidenteel
bedrag van maximaal 6 miljoen euro.

Welke maatregelen nemen wij in dit scenario?

In dit scenario bouwen wij voor de huishoudelijke hulp voort op de maatregelen uit scenario 1. De maatregelen uit
scenario 1 worden uitgevoerd waarmee de rijkskorting van 25% wordt gerealiseerd. In scenario 2 wordt extra
geïnvesteerd door het uitvoeren van de principes van De kanteling en Welzijn Nieuwe stijl. Dit is een breed pakket aan
maatregelen die de volle breedte van de transities Wmo/Awbz, Jeugdzorg, Participatiewet en Passend Onderwijs
betreft (zie scenario’s decentralisatie Wmo/Awbz). Voor de HH voegen we de volgende beleidsmaatregelen toe.

    -   Zorg op maat (in de wijk): alleen kwetsbaren nog hulp bieden passend bij de uitgangspunten van de Sociale
        Agenda 2020 (extra inzet gericht op kwetsbaren en op enkele aandachtsgebieden). Dit betekent dat de
        instroomeisen verscherpt worden en een indicatie voor HH meer gericht is op sociale stabilisatie/stijging als
        invulling van het compensatieprincipe uit de Wmo.
    -   Op wijkniveau sociale netwerken stimuleren waardoor meer opgevangen wordt binnen de eigen sociale
        omgeving.
    -   Wederkerigheid toepassen. Iets terug doen (verplicht) voor een ondersteuningsdienst van de overheid.
    -   Onderzoek naar de voordelen van het zogeheten witte werkster model. Dit betreft een algemeen
        toegankelijke (collectieve) voorziening. Geïndiceerden en particulieren kunnen voor ca €15 tot 17,- per uur
        kunt u witte werkster huren. Dit is goedkoper dan HH via Zorg in Natura of PGB.

Het uitwerken van de maatregelen in scenario 2 (wijk netwerken, wederkerigheid, zorg op maat en witte werkster
model) geeft perspectief op verdere kostendaling van de HH in de periode na 2015 van tussen de 5 en 15%. In het
rekenmodel zijn we van 10% uit gegaan. Dit dient echter zorgvuldig voorbereid te worden en vraagt investeringen in
de vorm van beleids-/uitvoeringscapaciteit. Dit moet nader ingevuld worden maar wordt geschat op € 100.000 over
2014/2015 en € 50.000 structureel vanaf 2016.
Ten aanzien van persoonlijke verzorging en dagbesteding bouwen wij verder op scenario 1. De maatregelen uit
scenario 1 worden uitgevoerd waarmee de Rijkskorting van 25% wordt gerealiseerd. Doch de financiële tekorten
worden nu gedeeld tussen gemeente en zorgaanbieders. Niet behalen bezuiniging van 25% in 2015 veroorzaakt
frictiekosten van ong. 2,6 miljoen (dit is 20% van de uitgaven, 5% kan al opgevangen worden door uitvoeren diverse
maatregelen) voor Begeleiding en 1,5 miljoen PV. Het voorstel is om in 2015 voor de begeleiding en PV 50% bij de
zorgaanbieders neer te leggen en 50% (totaal 2,05 miljoen) incidenteel af te dekken door de gemeente. In 2016 wordt
het tekort binnen het dan beschikbare budget op 10% geschat en dit wordt volledig bij de zorgaanbieders neergelegd.
Vanaf 2017 budgettair neutraal en afhankelijk van maatschappelijke ontwikkelingen houden wij rekening met
mogelijke inverdieneffecten.

Ten aanzien van de Participatiewet worden de Rijkskortingen onverkort doorberekend maar wordt een overgangsfase
ingebouwd waarbij de incidentele transitiekosten worden gefinancierd vanuit eigen middelen. We werken in 3 jaar

                                                                                                   Pagina 27 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>toe naar het verzilveren van zo veel mogelijk loonwaarde, waarbij wordt gekeken naar duurzame plaatsing op de
arbeidsmarkt. Vanuit de gemeente zetten we derhalve in op de persoonlijke ontwikkeling van uitkeringsgerechtigden
die kansrijk zijn op de arbeidsmarkt. Voorwaarde voor het inzetten van re-integratiemiddelen is dat mensen (een deel
van) hun loonwaarde gaan opbrengen. We spreken werkgevers en onderwijsinstellingen aan om te investeren in de
ontwikkeling van mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt via maatschappelijk verantwoord ondernemen
(Social return on investment: werk inbrengen, loonwaarde betalen én opleiding en training betalen) onder meer via
de wijkontwikkelingsmaatschappijen. Hierbij hebben we in tegenstelling tot scenario 1 iets te bieden aan de
werkgevers. Tegelijk zetten we in dit scenario in op strakke handhaving: mensen die niet meewerken, leggen we een
sanctie op (korting op de uitkering).

Ten aanzien van de Jeugdzorg wordt extra geïnvesteerd in beleidsmaatregelen gericht op:
    - 1 huishouden, 1 plan, 1 contactpersoon en 1 budget: Zorg op maat (in de wijk).
    - Op wijkniveau sociale netwerken stimuleren waardoor meer opgevangen wordt binnen de eigen sociale
        omgeving.
    - Wederkerigheid toepassen. Iets terug doen (verplicht) voor een ondersteuningsdienst van de overheid.

Bij de uitwerking van dit scenario zijn aanvankelijk voor de WSW aanvullende maatregelen gedefinieerd. Het college
heeft bij het bespreken van de scenario’s afgesproken bovenop de afspraken die al gemaakt zijn geen extra
maatregelen te nemen ten aanzien van de WSW. De voorgestelde maatregelen in het kader van scenario 2 worden
dus niet overgenomen. Voor de volledigheid hebben wij de voorstellen hieronder wel opgenomen.

Rijkskortingen worden onverkort doorberekend maar wordt een overgangsfase ingebouwd waarbij de incidentele
transitiekosten worden gefinancierd vanuit eigen middelen. In deze variant vervalt de extra personele taakstelling op
de lopende reorganisatie. Het idee daarachter is het behoud van kennis en expertise binnen het huidige en/of
toekomstige bedrijf. We nemen de volgende maatregelen:
     -    Het versneld herwaarderen van de verdiencapaciteit van WSW medewerkers die thans behoren tot de
          doelgroep beschut geladderd. Aanname is dat de verdiencapaciteit van een deel van populatie na
          herwaardering zal toenemen. Vervolgens is het zaak deze extra loonwaarde ook te realiseren door deze
          kandidaten de detacheren of uit te plaatsen in het kader van begeleid werken (indicatie € 70.000,-).
     -    Ophogen van de taakstelling voor het realiseren van loonwaarde voor de doelgroep NIET beschut
          (detachering / begeleid werken) (indicatie € 150.000)

In totaal betekent dit een besparing van structureel € 220.000 met ingang van 2014.In deze variant vindt geen
aanpassing van beleid plaats maar wordt er wel nadrukkelijker gestuurd op opbrengst. Genoemde maatregelen zijn
grotendeels mogelijk binnen huidige beleidskaders (zie tekst scenario 1). In dit scenario is er geen sprake van
frictiekosten.

Wat betekent dit voor de stad?
Maatregelen huishoudelijke hulp
   - Belasting mantelzorgers /vrijwilligers neemt toe.
   - Sociale onrust.
   - T.o.v. scenario 1 wordt het professioneel toezicht gehandhaafd of zelfs versterkt maar het toezicht voor
        andere groepen neemt af. We achten dit risico klein en aanvaardbaar maar incidenteel zal er een exces zijn.
        Dat lossen we per situatie snel op en is op voorhand geen reden het beleid aan te passen tenzij er sprake is
        van een structureel probleem of een maatschappelijke onaanvaardbare situatie.
   -     Circa 250 (deeltijd)arbeidsplaatsen verdwijnen aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Dit effect wordt
        positief beïnvloed indien het witte werksters model toegepast wordt.
   - Betrokkenheid wordt versterkt (“noaberhulp”/ wederkerigheid).
   - Afname zorgconsumptie en zorgkosten.
   - Contracten HH worden in 2014 voor slechts een jaar gesloten zodat er geen verplichtingen naar aanbieders
        zijn.

                                                                                                  Pagina 28 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>    -   Financieel effect op bijstand t.g.v. verdwijnen arbeidsplaatsen geschat op 115.000,- euro structureel.

Maatregelen persoonlijk verzorging en dagbegeleiding
- Kans op toename van (sociale) eenzaamheid.
- Kans op toename van onveiligheid.
- Verhoogde inzet vrijwilligers en mantelzorg (is er voldoende capaciteit hiervoor).
- Versterking van de sociale cohesie (“noaberschap”, familiebanden).
- Kans dat bestaande contracten met zorgaanbieders tijdelijk (2015/16) verlengd moeten worden.
- Overgangsregeling nodig voor herindicering omdat cliëntgegevens pas medio 2014 bekend zijn. Volledige her-
   indicering in 2014 is niet mogelijk. Niet behalen bezuiniging van 25% in 2015 veroorzaakt frictiekosten van ong.
   2,6 miljoen (dit is 20% van de uitgaven, 5% kan al opgevangen worden door uitvoeren diverse maatregelen) voor
   Begeleiding en 1,5 miljoen PV. Uitgangspunt is zoveel als mogelijk dit tekort extra op te vangen binnen de uit te
   voeren beleidsmaatregelen en met de aanbieders afspraken te maken om binnen deze financiële kaders de zorg
   te verlenen. Dat betekent voor een deel van de cliënten minder of geen zorg meer ontvangen.

Maatregelen Jeugdzorg
Door de zachte landing zal het aantal kinderen dat geen of minder zorg ontvangt afnemen. Ook de wachtlijsten lopen
minder op. Dit scenario biedt meer perspectief op het inzetten op versterking van de eerstelijn rondom het Centrum
van Jeugd en Gezin die noodzakelijk is om de beoogde efficiencywinst te realiseren.

Maatregelen Participatiewet
Samen met werkgevers wordt gewerkt aan het terugbrengen van het aantal bijstandsgerechtigden. De gemeente
heeft iets te bieden aan werkgevers in de zin van financiële compensatie via de loonkostensubsidie. Mensen uit de
bijstand worden nog steeds klaar gemaakt voor de arbeidsmarkt via om- en bijscholing en training en hebben hierdoor
meer toekomstperspectief op de arbeidsmarkt.

Wat betekent dit voor de doestellingen van de Sociale Agenda?
   U accepteert dat ten aanzien van de meeste doelen uit de sociale agenda er sprake is van stabilisatie.
   Door fundamentele herprioritering binnen het sociale domein slagen wij er mogelijk in om bepaalde onderdelen
   een stap vooruit te maken.
   De overgangsfase zorgt ervoor dat de samenleving tijd en ruimte heeft om zich in te stellen op de nieuwe
   werkelijkheid.
   Kwetsbare groepen aan werk helpen en het versterken van talentontwikkeling (onderwijs) zijn daarbij de
   belangrijkste speerpunten.
   Wij zetten onze middelen met voorrang in op programma’s die participatie van inwoners van onze stad op de
   lange termijn vergroten.
   Het vergroten van de zelfredzaamheid en de effectiviteit van dienst en hulpverlening bereiken wij door voor de
   inzet van het grootste deel van onze middelen het volgende principe toe te passen: alle activiteiten via 1
   huishouden, 1 plan, 1 contactpersoon en 1 budget.

Scenario 3       Maximale variant

Algemene opdracht / financiële strategie
In het derde (maximale) scenario gaan wij voor een maximaal mogelijke inspanning van onszelf en de stad om sociale
stijging te bewerkstelligen. Om dat te onderstrepen, gaan wij binnen de begroting op zoek naar extra (structurele)
middelen om zo het maatschappelijk rendement van onze investeringen te vergroten. In dit scenario gaan wij – naast
de incidentele kosten van maximaal 6 miljoen euro die nodig zijn voor de omslag - op zoek naar in ieder geval 4
miljoen euro aan extra middelen om gericht te kunnen investeren in het behalen van de strategische doelen van de
Sociale Agenda. Met name waar het gaat om het vergroten van de arbeidsparticipatie. Daarnaast maken we een
innovatiefonds om via een gebiedsgerichte benadering partijen de ruimte te geven om te komen tot innovatie en een
extra impuls.

                                                                                                  Pagina 29 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Welke maatregelen nemen wij?
Net als in scenario 2 zetten wij onze middelen met voorrang in op programma’s die participatie van inwoners van onze
stad op de lange termijn vergroten. Programma’s en activiteiten die bijdragen aan ontwikkeling van mensen krijgen
voorkeur boven activiteiten die sociale samenhang bevorderen. Het vergroten van de zelfredzaamheid en de
effectiviteit van dienst en hulpverlening bereiken wij door voor de inzet van het grootste deel van onze middelen het
principe : alle activiteiten via 1 huishouden, 1 plan, 1 contactpersoon en 1 budget.

Ten aanzien van de huishoudelijke hulp worden geen aanvullende maatregelen voorgesteld in de maximale variant.
Wel wordt in algemene zin geadviseerd om rekening te houden met financiële risico’s en hiervoor binnen de middelen
van de WMO of anderszins ruimte te houden.

De jeugdzorg wordt getransformeerd tot een nieuw houdbaar gemeentelijk stelsel waarbij de tijd die nodig is om de
omslag te kunnen maken wordt verlengd.

Ten aanzien van de participatiewet werken we in een aantal jaar toe naar optimale loonwaarde. Daarbij hebben we
oog voor duurzame plaatsing op de arbeidsmarkt en maatwerk. We zetten in op de persoonlijke ontwikkeling van
uitkeringsgerechtigden. Mensen die niet meewerken krijgen een sanctie. We nemen de tijd om werkgevers en
onderwijsinstellingen te betrekken bij de ontwikkeling van mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt. We
spreken met hen een periode af waarin ze geleidelijk steeds meer gaan meebetalen (en wij minder) aan re-integratie.

Wat betekent dit voor de stad?
Maatregelen Wmo en Jeugdzorg
We faciliteren met kracht de verdere versterking van zelfredzaamheid en samenredzaamheid in wijken en gezinnen.
Hierbij kiezen we ervoor passend binnen het gedachtengoed van de systeeminnovatie vooral te investeren in de
ontwikkeling van mensen en minder in het bevorderen van de sociale samenhang. Hiermee zetten we een houdbaar
systeem neer in overeenstemming met de opdracht van zorg- naar participatiesamenleving.

Maatregelen participatiewet
Werkgevers en onderwijsinstellingen nemen hun maatschappelijke verantwoordelijkheid. We bieden mensen met een
lange afstand tot de arbeidsmarkt nieuwe kansen door de oprichting van wijkontwikkelingsmaatschappijen. Mensen
uit de bijstand worden met maatwerk voorbereid op de arbeidsmarkt via om- en bijscholing en training en hebben
hierdoor meer toekomstperspectief op de arbeidsmarkt.

Wat betekent dit voor de doelstellingen van de Sociale Agenda?
   Naast maximale inspanning op talentontwikkeling via route leren en vrij tijd (die ook in scenario 1 en 2 mogelijk
   is) zetten wij in dit scenario’s extra in op om zoveel mogelijk mensen (langdurig) aan het werk te krijgen en
   daarmee het beroep op inkomensvoorzieningen te verminderen.
   Wij creëren meer mogelijkheden om ongewenste effecten te compenseren die volgen uit de hervormingen van
   de zorg. Met name door in te zetten op het versterken van netwerken in de wijk. Inwoners en partijen die komen
   met goede oplossingen worden gestimuleerd via een innovatiefonds.
   Versterken van brede buurtschool / gebiedsgerichte programma’s gericht op talentontwikkeling.




                                                                                                Pagina 30 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 5 Financiële strategie
In de scenario’s is er op verschillende manieren spraken van risico’s en frictiekosten waar wij incidenteel geld voor
moeten vinden. Om te komen tot een transformatie van het sociale domein via de overgangsvariant denken wij
maximaal een incidenteel bedrag van 6 miljoen euro nodig te hebben voor de periode van periode 2014 - 2017 .
Hierbij houden we rekening met frictiekosten voor bijvoorbeeld omslagkosten als personeelslasten, het opzetten van
de informatie-uitwisseling, registratie en effectmeting. Bij de maximale variant moeten wij structureel ruimte zien te
vinden van circa 4 miljoen euro. Hoe gaan wij dat doen? En welke mogelijkheden zijn er? In dit hoofdstuk gegeven wij
weer waar wij dat geld denken te vinden. Uitgangspunt is dat in elk scenario bezuinigd zal moeten worden.

Minimale en maximale variant
Over het minimale scenario kunnen wij kort zijn. In dit scenario zal het beleid worden aanscherpt om de kortingen en
eventuele frictiekosten te kunnen opgaven. In het maximale scenario wordt er vier miljoen euro extra structureel
geïnvesteerd in de sociale agenda. Dit geld moet dan gevonden worden door op andere onderdelen – buiten de
sociale agenda – te bezuinigen. In het kader van de kerntakendiscussie zijn op alle terreinen
beïnvloedingsmogelijkheden in beeld gebracht.

Overgangsvariant
In de overgangsvariant zijn wij op zoek gegaan naar een bedrag van maximaal 6 miljoen euro incidenteel voor de
periode 2014 – 2017. We zijn daar voor nu uitgegaan van een evenredige spreiding van de kosten over de jaren. Het is
natuurlijk goed denkbaar dat kosten niet in elk jaar hetzelfde zijn. Een nader uitgewerkt voorstel – dat of in de
programmabegroting 2014 wordt opgenomen of afzonderlijk wordt aangeboden aan de raad – moet helder
aangegeven worden waar wij de genoemde 6 miljoen nu voor nodig hebben en hoe wij deze – meerjarig – in gaan
zetten. Om het bedrag te kunnen vinden moeten wij bezuinigingen. Hiervoor worden in de Voorjaarsnota 2013
concrete voorstellen gedaan. De structurele bezuinigingen leveren de benodigde 6 miljoen euro op over vier jaar. De
middelen kunnen gebruikt worden om risico’s op te vangen en de omslag te bepalen voor de periode 2014 – 2017.
Om deze middelen beschikbaar te stellen hanteren wij de volgende lijn:
         Bij de begroting 2014 is de raming voor de omslag verder uitgewerkt.
         Incidenteel vrijvallende middelen in 2013 worden gereserveerd voor scenario 2 van de sociale Agenda
         Bestaande projecten en budgetten binnen het sociale domein worden geanalyseerd op nut en noodzaak.
         Mocht blijken dat projecten niet langer bijdragen aan het gewenste doel blijven deze middelen gereserveerd
         voor de sociale agenda.

Om nog beter te kunnen inspelen op de risico’s, willen wij extra ruimte vinden door langs de lijnen van de
voorgestelde systeeminnovatie met partners een nieuw financieringssysteem te ontwikkelen. Hiervoor hebben wij
nog geen bedrag opgenomen. Wij gaan hierbij kijken naar:
         Beperking van totale kosten door gerichte inzet doelgroepen (vangnet en inkomen alleen nog voor meest
         kwetsbaren, via routes leren en weken mensen met ontwikkelpotentie aanspreken).
         Het opnieuw aan de hand van maatschappelijke behoefte (individueel maatwerken), verdelen van een
         (groot) deel van de huidige (en toekomstige) budgetten die wij nu besteden aan zorg, ondersteuning en
         participatie- en onderwijsprogramma’s.
         Voorrang geven aan activiteiten die significante bijdrage leveren aan sociale stijging. Stoppen of
         verminderen kosten van activiteiten waar effect gering is.
         Reductie van kosten door overlap van activiteiten op te sporen en verminderen van overhead en
         apparaatslasten (bij ons en anderen).
         Beslissen op casusniveau wat er wel en niet gebeurt (lees: wordt ingekocht) door professionals die weten
         wat er speelt in de wijk en weten wat de inwoners nodig hebben om vooruit te komen.
         Kosten besparen door een efficiënter en multifunctioneel gebruik van beschikbare accommodaties in de
         gemeente.




                                                                                                  Pagina 31 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Financiering van de systeeminnovatie geschiedt volgens het principe nieuw voor oud. Nieuw voor oud wil zeggen dat
de werkzaamheden die de wijkteamleden en organisaties op dit moment doen komen te vervallen en worden
vervangen door het generalistische werk aan de voorkant in de wijkteams of wijkontwikkelingsmaatschappijen. Om
deze systeeminnovatie te kunnen realiseren gaan wij een nieuw financieringssysteem ontwikkelen. In dat systeem
gaan wij een (groot) deel van de huidige (en toekomstige) budgetten die wij nu besteden aan zorg, ondersteuning en
participatie- en onderwijsprogramma’s opnieuw verdelen aan de hand van de maatschappelijke behoefte (individueel
maatwerk). Om te komen tot een omslag zullen wij daarbij denkbeeldig deze budgetten eerst op nul zetten. Wij
bepalen samen met partners welke resultaten wij willen boeken in de urgentiegebieden die centraal staan in de
sociale agenda en vertalen dat naar de benodigde inzet. Professionals die weten wat er speelt in de wijk en weten wat
de inwoners nodig hebben om vooruit te komen, beslissen op casusniveau wat er wel en niet gebeurt (lees: wordt
ingekocht). Hiermee reduceren wij mogelijke overlap in activiteiten en overhead bij ons en anderen.
Wij hebben ambtelijk een eerste indicatie gemaakt voor welke activiteiten – zoals genoemd op de feitenkaarten - zou
kunnen gelden dat wij deze via systeeminnovatie opnieuw gaan begroten / inzetten. Dit vraagt om een zorgvuldige
uitwerking en goed overleg met partners in de stad. Het lijkt ons daarom niet zinvol deze eerste uitwerking hier op te
nemen.

Waar moeten wij rekening mee houden?
Een groot risico van de koerswijziging waar we voor staan is gelegen in het paradoxale dat het rijk juist bezuinigt op
die voorzieningen die het meest laagdrempelig zijn, bv. voorzieningen die bedoeld zijn om ouderen langer thuis te
laten wonen, zoals huishoudelijke hulp en verzorging. En vooral speelruimte laat om te bezuinigen op de preventieve
kant. Dit vergt voortdurend aandacht: we moeten onszelf niet in de vingers snijden. En ook wat geduld hebben. De
Rijksbezuinigingen zijn fors. Maar tegelijkertijd weten we ook dat investeringen in betere preventie niet altijd meteen
renderen. Zwaardere problemen die je voorkomt, besparen pas in de toekomst geld. Maar op dit moment hebben we
te maken met mensen en gezinnen uit het oude systeem die nu eenmaal zwaardere problemen hebben die ook
duurder zijn. Bovendien geldt dat bij de overgang in 2015 de gemeente voor de Awbz, Wmo en Jeugdzorg transities
inhoudelijk niet maar financieel wel verantwoordelijk is: een groot deel van het budget zit immers vast in trajecten die
anderen zijn gestart. Tegelijkertijd wordt er in het eerste jaar van overdracht een doelmatigheidskorting opgelegd.
Ook de overgangskosten naar een nieuw systeem spelen mee. Organisaties moeten opnieuw worden ingericht en
aangestuurd. Expertise moet verschuiven, de gevraagde werkwijze is een andere. Het kost tijd en geld om nieuwe
taken te leren kennen en om de bestaande institutionele verkokering om te kunnen bouwen. Daarbij zullen tijdelijk,
ook ‘omdat de winkel tijdens de verbouwing wel open moet blijven’ sommige structuren en voorzieningen naast
elkaar staan.




                                                                                                   Pagina 32 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>BIJLAGE C

PARAGRAAF WEERSTANDSVERMOGEN




                          Pagina 33 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Paragraaf Weerstandsvermogen
In deze paragraaf komen achtereenvolgens aan de orde:
1. De actuele ontwikkelingen rondom weerstandsvermogen en risicomanagement
2. Het beleid en de definities rondom weerstandsvermogen.
3. Een financieel overzicht van de beschikbare weerstandscapaciteit
4. Een financieel overzicht van de belangrijkste risico’s met een mogelijk financieel gevolg
5. Het weerstandsvermogen en het voorstel aan de raad hierover



1. Actuele ontwikkelingen
Groei algemene reserve
Ten opzichte van de programmabegroting 2013 is de gemeentelijke weerstandscapaciteit gegroeid, dankzij incidentele
meevallers in 2012. Deze meevallers ter hoogte van in totaal € 12,4 miljoen bestaan uit:
- een hoger ontvangen dividend van de Cogas van € 6,2 miljoen.
- vrijval van de voorziening “vordering IAU” voor een bedrag van € 4,3 miljoen.
- overige na- en voordelen op de exploitatie leiden per saldo tot een voordeel van € 1,9 miljoen.

Het voordelige saldo van de jaarverantwoording 2012 na resultaatbestemming van € 11,8 miljoen wordt conform de
geldende gedragslijn ten gunste gebracht van de algemene reserve. Hiermee wordt de algemene reserve ten opzichte
van de raming in de begroting 2013 substantieel versterkt.

Risicoprofiel onverminderd hoog
De benodigde weerstandscapaciteit op basis van alle risico’s met een financieel gevolg van meer dan € 50.000 komt
op basis van de uitgevoerde simulatie per 10 juni uit op ca. 14,2 miljoen, exclusief het Grondbedrijf. Hierbij is
uitgegaan van een 90% zekerheid om de risico’s af te kunnen dekken.

Weerstandsvermogen nog enkele jaren zwak
Het weerstandsvermogen van de gemeente is gering. Vanwege de forse verliezen die op onze vastgoed- en
grondposities bij de jaarrekening 2011 genomen, is een zwaar beslag gelegd op de aanwezige buffers om risico’s op te
kunnen vangen en zijn tegelijkertijd nieuwe risico’s voorkomen. Het beroep op de aanwezige algemene reserve en
bestemmings- en egalisatiereserves leidt weer tot een nieuw risico: als organisatie niet meer in staat zijn om
toekomstige tegenvallers op te vangen zonder dat deze meteen tot een tekort op de begroting leiden.

Meer aandacht voor risicomanagement en risicobeheersing
Vanaf 2013 beschikken we over het risicomanagementsysteem Naris. Dit is een bruikbaar hulpmiddel voor het
bepalen van de benodigde weerstandscapaciteit, het monitoren van de risico’s en de communicatie daarover. De
huidige grofmazige norm voor de omvang van de algemene reserve (10% van de algemene uitkering) wordt vervangen
door een berekend bedrag op basis van gekwantificeerde risico’s, kansberekening en getroffen beheersmaatregelen.
In de tweede helft van 2013 wordt de functionaliteit van het risicomanagementsysteem verder uitgebouwd. Deze
bestaat uit functionaliteit voor het maken van risico-analyses over verbonden partijen en gesubsidieerde instellingen.
Resultaten hiervan worden meegenomen in de p&c-cyclus 2014. De kwaliteit van de risicodatabase zal verder worden
uitgebouwd.
Vanwege de kwetsbaarheid van de organisatie door het ontbreken van afdoende buffers zijn en worden maatregelen
getroffen om deze kwetsbaarheid zo goed mogelijk te beheersen. Kernvraag aan de organisatie is: waar zijn risico’s te
vermijden, te reduceren met beheersmaatregelen of over te dragen. Hierop wordt gestuurd en ook is een strikte
monitoring operationeel en is er alertheid op potentiële nieuwe risico’s. Sluitstuk van deze pro-actieve en
behoedzame benadering is om expliciet en transparant college en raad te informeren over risico’s en te nemen
maatregelen. Vanwege de dynamiek die eigen is aan risico-ontwikkeling kan hiertoe ook buiten de reguliere p&c-
cyclus en besluitvormingsmomenten aanleiding toe zijn.

                                                                                                 Pagina 34 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>2. Beleid en definities risicomanagement

     2.1 Kader en definities
Het kader voor deze paragraaf wordt gegeven door het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), artikel 11:
De begroting en het jaarverslag bevatten een paragraaf weerstandsvermogen, waarin opgenomen:
    een inventarisatie van de weerstandscapaciteit;
    een inventarisatie van de risico’s;
    het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s.

Beschikbare weerstandscapaciteit
De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen of mogelijkheden waarover de gemeente beschikt om
onverwachte, niet-begrote kosten die substantieel zijn te dekken.

Benodigde weerstandscapaciteit
Vanaf eind 2012 hebben het risicomanagementsysteem Naris in gebruik genomen en de risico’s in een database
vastgelegd. Op basis van risico-simulatie op deze registratie wordt het bedrag berekend dat benodigd is om de risico’s
in financiële zin af te dekken. De risico-simulatie wordt uitgevoerd op gekwantificeerde risico’s van € 50.000 of meer.
Risico’s van lagere omvang worden geacht door interne bijsturing en/of herallocatie te kunnen worden afgedekt.
Verder is rekening gehouden met operationele beheersmaatregelen die leiden tot risicoreductie. Voor de overige
spelregels omtrent de bepaling van de benodigde weerstandscapaciteit wordt verwezen naar de toelichting op de
risicotabel.

Weerstandsvermogen en ratio
Bij het weerstandsvermogen gaat het om de mate waarin we in staat zijn om middelen vrij te maken om substantiële
tegenvallers op te vangen, zonder dat dit betekent dat het beleid aangepast moet worden. Het weerstandsvermogen
geeft de relatie weer tussen (materiële) risico’s, waarvoor geen maatregelen zijn getroffen, en de beschikbare
weerstandscapaciteit.
Dit verband is in onderstaande figuur schematisch weergegeven.
Het is van belang te weten of er sprake is van een toereikend weerstandsvermogen. Als het risicoprofiel bekend is kan
een relatie worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico’s en de daarbij benodigde
weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit die uit de
risicosimulatie voortvloeit, kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die
berekening vormt het weerstandsvermogen.




                                                          Figuur: relatie risico’s en weerstandscapaciteit

                                                        Tot en met 2012 werd voor het weerstandsvermogen
uitgegaan van een ‘vaste’ buffer die werd bepaald aan de hand van de omvang van de Algemene Uitkering. Als
vuistregel werd aangehouden dat 10% van de Algemene Uitkering als algemene reserve beschikbaar moet zijn. Het
weerstandvermogen wordt met ingang van deze voorjaarsnota aangeduid met een ratio. Deze ratio wordt verkregen
door de beschikbare weerstandscapaciteit te delen door de benodigde weerstandscapaciteit.


                                                                                                  Pagina 35 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>                                   Beschikbare weerstandscapaciteit
 Ratio weerstandsvermogen =
                                    Benodigde weerstandscapaciteit

De ratio voor het weerstandsvermogen kan worden ingedeeld in een aantal waarderingscijfers. Onderstaande
normtabel is daarbij van toepassing. Deze tabel is gebaseerd op de tabel die door het Nederlands Adviesbureau voor
Risicomanagement (NAR) in samenwerking met de Universiteit Twente is ontwikkeld en in veel gemeenten wordt
toegepast.

                               Waarderingscijfer       Ratio          Betekenis
                                       A               > 2,0           Te veel?
                                       B              1,4 - 2,0    Ruim voldoende
                                       C              1,0 - 1,4       Voldoende
                                       D              0,8 - 1,0         Matig
                                        E             0,6 - 0,8     Onvoldoende
                                        F               <0.6      Ruim onvoldoende

Bij het gezonde financieel beleid dat de gemeente Almelo nastreeft past het uitgangspunt dat de beschikbare
weerstandscapaciteit gelijk moet zijn aan de benodigde weerstandscapaciteit. Dit betekent dat gestreefd wordt naar
een ratio weerstandsvermogen van 1,0.



     2.2 Beleid Weerstandsvermogen en risicomanagement

Het beleid rondom weerstandsvermogen en risicomanagement is vanaf 2011 in stappen vernieuwd onder andere op
basis van de raadsbrief van 22 maart 2011, nr. 2011/4009. Ook recente evaluaties van grote projecten zijn aanleiding
geweest het risicomanagement te professionaliseren. De komende jaren wordt het risicomanagement verder
doorontwikkeld. Allereerst wordt de sturing en monitoring expliciet belegd in de nieuwe organisatie. Verder is een
volgende stap voorzien in het analyseren en monitoren van risico’s t.a.v. verbonden partijen en gesubsidieerde
                    e
instellingen in de 2 helft van 2013 met behulp van het systeem Naris.
Verder dient de bestaande registratie van risico’s in Naris te worden verbeterd en actueel gehouden.

Als afgeleide van het beleid rondom weerstansvermogen heeft het risicomanagement van de gemeente Almelo naar
aanleiding van het toenemen van het risicobewustzijn, marktontwikkelingen en de economische crisis vanaf 2011 een
impuls gekregen. De monitoring en informatievoorziening over weerstandscapaciteit en risico’s is ingebed in de
reguliere planning- en controlcyclus en een gespreksonderwerp in het GMT en tussentijdse marapgesprekken.
Bovendien worden alle majeure college- en raadsvoorstellen voorzien van een risicoparagraaf en wordt erop gestuurd
om in de control van projecten het werken met risico-analyses te incorporeren. In projectoffertes en de
voortgangsrapportages over projecten wordt standaard over risico’s gerapporteerd.

Het zicht houden op de ontwikkeling van het weerstandsvermogen en het zonodig aanpassen van de
weerstandscapaciteit maakt deel uit van het gemeentelijke systeem van risicomanagement. Doel van
risicomanagement is het minimaliseren van de effecten van risico’s op de begroting, de processen en doelbereiking.
Ook wordt gestuurd op het verminderen van de kans dat risico’s zich voordoen. Dit is een verantwoordelijkheid van
lijnmanagement en projectleiders. Daarnaast ondersteunt risicomanagement het maken van bewuste afwegingen en
juiste keuzes en verbetert daardoor de kwaliteit van de bestuurlijke besluitvorming. Besluiten worden genomen met
kennis van de risico’s. Inzicht in onzekerheden die het bereiken van onze doelen kunnen beïnvloeden leiden tot
minder verrassingen.

Gelet op de kwetsbare financiële situatie, onder andere door het ontbreken van afdoende financiële buffers en de
grote onzekerheden op middellange termijn zijn alertheid op risico’s, pro-actief handelen en behoedzaamheid
essentieel.
                                                                                                Pagina 36 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Dit maakt deel uit van de meerjarige cultuurontwikkeling in onze organisatie, waaronder ook het organiseren van
afdoende tegenspraak, openheid en transparantie, het creëren van een aanspreekcultuur en terughoudendheid in het
aangaan van nieuwe langdurige verplichtingen en risico’s onderdeel zijn. Dit betekent overigens niet dat we de stad
uit risicomanagementoverwegingen “op slot zouden moeten zetten”.

De volgende beleidsuitgangspunten worden gehanteerd:
1. Tegenvallers gedurende het jaar worden waar mogelijk opvangen door bijsturing binnen het programma.
2. Incidentele meevallers vloeien naar de algemene reserve.
3. Gedurende het jaar wordt geen tussentijds beroep gedaan op de buffer vanwege de opgave om in eerste
    instantie binnen het programma bij te sturen.


3. Beschikbare weerstandscapaciteit

De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit structurele en incidentele weerstandscapaciteit.

De structurele weerstandcapaciteit is het vermogen om onverwachte tegenvallers in de begroting op te kunnen
vangen, zonder dat dit gevolgen heeft voor de voortzetting van gemeentelijke taken. Binnen de gemeentelijke
begroting moet een zodanige flexibiliteit in baten en lasten aanwezig zijn, dat met afzonderlijke maatregelen risico’s
met een bepaalde omvang kunnen worden opgevangen. Wanneer zich een structurele tegenvaller voordoet, dan zal
in het volgende begrotingsjaar logischerwijs naar dekking voor dit structurele probleem moeten worden gezocht.

Tot de structurele weerstandscapaciteit worden de volgende onderdelen gerekend:
- de onbenutte belastingcapaciteit;
- de structurele post onvoorzien voor kleine kapitaalwerken.

De onbenutte belastingcapaciteit bestaat uit de beschikbare ruimte in de tarieven van belastingen en heffingen, met
andere woorden de mogelijkheden om de belastingtarieven te verhogen. Wij gaan uit van kostendekkende tarieven
voor retributies en heffingen waardoor op deze onderdelen geen capaciteit aanwezig is.
Voor de stijging van de onroerendzaakbelasting geldt een landelijke macro-norm voor alle gemeenten tezamen. In
2012 was deze 2,76%. Omdat geen norm of limiet per gemeente van toepassing is, rekenen we de OZB tot de
structurele weerstandscapaciteit. Een stijging van het tarief met 1% betekent ongeveer € 140.000 aan extra
inkomsten. Voor de taxatie van deze capaciteit dient in ogenschouw te worden genomen dat in de besluitvorming
over de programmabegroting 2013 is besloten tot een jaarlijkse stijging, exclusief de reguliere indicatie, van de OZB-
tarieven met 5%. Gelet op deze structurele verhoging en de lagere macro-norm wordt de resterende capaciteit op 0
gesteld.

Post onvoorzien structureel
De post onvoorzien structureel bestaat uit het structurele budget dat in de begroting is opgenomen voor onvoorziene
investeringen en/of knelpunten met beperkte kapitaallasten.

De incidentele weerstandscapaciteit is de ruimte om eenmalige tegenvallers op te kunnen
vangen, zonder dat dit invloed heeft op de uitvoering van het bestaande beleid of het voorzieningenniveau. De
onderdelen die hiertoe worden gerekend zijn het:
- het vrij aanwendbare deel van de algemene reserve en
- het vrij aanwendbare deel van de reserve grondexploitatie.

Bij de berekening van de weerstandscapaciteit wordt in beeld gebracht wat de verwachte laagste stand van de
algemene reserve en de reserve Grondexploitatie in de komende begrotingsperiode is. Op deze wijze ontstaat inzicht
in het bedrag dat nog kan worden onttrokken aan deze reserves, zonder dat dit tot beleidswijzigingen of een
negatieve stand van de betreffende reserves leidt.


                                                                                                   Pagina 37 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Algemene reserve
In onderstaande tabel is het resultaatbestemmingsvoorstel bij de jaarrekening 2012 verwerkt. In 2013 is een
onttrekking van de algemene reserve voorzien van per saldo € 6,6 miljoen voornamelijk in verband met het voorziene
begrotingstekort. Dit geoormerkte deel is in minder gebracht op het saldo per 1 januari 2013 ad. € 17,5 miljoen.


Reserve grondbedrijf / Reserve bedrijventerreinen
De algemene reserve grondbedrijf en de reserve bedrijventerreinen dienen ter afdekking van eventuele (toekomstige)
verliesgevende exploitaties waarvoor geen reserve of voorziening is gevormd. De algemene reserve grondbedrijf en
de reserve bedrijventerreinen worden samen met de toekomstige resultaten van het grondbedrijf tot de
weerstandscapaciteit gerekend. In de paragraaf Grondbedrijf zijn de aanwezige risico’s gespecificeerd.

Tabel beschikbare weerstandscapaciteit
                     Bestanddeel                              Stand per 01-01-2013
                                                              (bedragen x € 1.000)
Structureel
                           Onbenutte belastingcapaciteit                                  0
                             Post Onvoorzien structureel                                 25
Incidenteel
                 Algemene reserve (ex. geoormerkt deel)                              10.900
                         Bestemmings- en stille reserves                                  0
               Reserve grondbedrijf / Bedrijventerreinen                                498
              Post onvoorzien incidenteel begroting 2014                                216
Totaal incidenteel beschikbaar                                                       11.614


Geen onderdeel van de beschikbare weerstandscapaciteit
Bestemmingsreserves en stille reserves worden uit behoedzaamheidsoverwegingen buiten de berekening gehouden
van de beschikbare weerstandscapaciteit. Hieronder is verwoord waarom.

Bestemmingsreserves
De bestemmingsreserves worden niet tot de beschikbare weerstandscapaciteit gerekend. Deze reserves zijn ofwel
geoormerkt qua bestemming door de raad ofwel geblokkeerd zodat de rente over deze reserves ten bate van de
begroting van baten en lasten kan komen. Dit betekent in het eerste geval dat de reserves niet kunnen worden
aangewend zonder dat dit ten koste gaat van het vastgestelde beleid. In het tweede geval is de aanwending van de
reserve niet mogelijk, want dan vervalt een belangrijk deel van de structurele financiële dekking. Bovendien zijn deze
reserves vorig jaar doorgelicht op nut en noodzaak en afgeroomd voor zover dit verantwoord was.

Stille reserves
Stille reserves zijn de meerwaarden van activa die laag of op nihil zijn gewaardeerd doch direct verkoopbaar zijn
indien men dat zou willen. De stille reserves worden niet meegenomen bij de bepaling van het weerstandsvermogen
omdat het verkopen van deze activa tot problemen zou leiden, bijv. herhuisvesting en/of het gemeentelijk beleid of
de hoogte van het voorzieningenniveau raken.




                                                                                                 Pagina 38 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>4. Risico’s en benodigde weerstandscapaciteit
     4.1 Risico’s
De risico’s die de gemeente Almelo loopt zijn in een viertal hoofdgroepen te verdelen, te weten:
1.       financiële risico’s
2.       schade risico’s
3.       operationele en organisatierisico’s
4.       strategische risico’s

In deze voorjaarsnota beperken wij ons tot de vernieuwde inventarisatie en kwantificering van de risico’s waarvoor
geen voorzieningen gevormd zijn of verzekeringen voor zijn afgesloten, maar die wel een groot financieel gevolg
kunnen hebben en daarom relevant zijn voor de vermogenspositie en het weerstandsvermogen. Wij presenteren in
deze paragraaf de top 15 van financiële risico’s. In de programmabegroting 2014 zullen wij bondig ingaan op de
overige risico’s.

Toelichting bij de risico-tabel en de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit
• Risico’s met een zeer kleine kans, maar met mogelijk grote impact zoals rampen zijn buiten beschouwing gelaten.
• Autonome maatschappelijke ontwikkelingen en trends, zoals mogelijke bevolkingskrimp of de effecten van een
    lagere welvaart zijn geen onderdeel van de risico-database en deze paragraaf. Focus ligt op gebeurtenissen met
    een mogelijk financieel gevolg op korte termijn.
• De berekening van de benodigde weerstandscapaciteit is een momentopname gebaseerd op simulatie. In deze
    simulatie is verdisconteerd dat niet alle risico’s zich gelijktijdig en in maximale omvang zullen voordoen. Er hoeft
    daardoor minder beschikbaar te zijn te zijn dan het totaal aan gekwantificeerde risico’s.
• Het financieel gevolg is geraamd inclusief de eventuele genomen beheersmaatregelen.
• De beperking tot financiële risico’s houdt in dat in deze paragraaf geen risico’s zijn benoemd die te maken hebben
    met uitsluitend planning, kwaliteit en te bereiken doelstellingen. Deze zijn wel opgenomen in de risico-database
    omdat deze uiteraard voor het risicomanagement terdege relevant zijn.
• De focus ligt op onzekere gebeurtenissen met een mogelijk negatief financieel gevolg. Waarschijnlijke of mogelijk
    meevallers zijn niet meegenomen in de bepaling van de benodigde weerstandscapaciteit. Zoals eerder
    aangegeven worden deze bij de jaarrekening toegevoegd aan de algemene reserve.
• De genoemde bedragen betreffen de mogelijke impact voor één jaar. Structurele tegenvallers worden via de p&c-
    cyclus opgenomen in de volgende begroting en dienen van structurele dekking te worden voorzien indien
    andersoortige bijsturing niet mogelijk is. Voor projecten geldt dat deze voor de looptijd van het project zijn
    opgenomen. Per definitie kennen projecten immers geen structureel karakter.
• Met het oog op de overzichtelijkheid en de inhoudelijke overeenkomsten geldt voor aantal risico’s dat deze
    geconsolideerd zijn opgenomen. Deze zijn in het risicomanagementsysteem individueel per
    budgetverantwoordelijke benoemd. Verantwoordelijkheid voor de specifiek benoemde risico’s blijft
    vanzelfsprekend bij de budgetverantwoordelijke.
• Voor de risico’s inzake grondexploitaties wordt verwezen naar de separate paragraaf grondbeleid in de
    jaarverantwoording en programmabegroting.

De grootste financiële risico’s (top 15) zijn in volgende tabel opgenomen.




                                                                                                   Pagina 39 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Risicotabel
Nr. Programma         Risico                                     Beheersmaatregelen                              Kans op    Financieel gevolg (na evt.
                                                                                                                 optreden   genomen beheers-
                                                                                                                 risico     maatregelen)
 1 Aantrekkelijke     Staat van onderhoud van enkele CT          Er wordt gestuurd op risicobeperking. Er loopt    10%      min. € 0 -
   stad               kunstwerken bruggen, tunnels en            een studie naar de meest risicovolle situaties en          max.€ 20.000.000
                      viaducten is onvoldoende, waardoor de      daar worden (tussentijdse) maatregelen op
                      gemeente mogelijk voor schadeclaims        afgestemd. In deze voorjaarsnota worden voor de
                      komt te staan.                             grootste knelpunten middelen aangevraagd.
 2 Sociale agenda     Extra rijkskorting op het Inkomensdeel     Belangenbehartiging en lobby verloopt via VNG 80%          min. € 0 -
                      van de WWB, waardoor mogelijk een          en Divosa.                                                 max.€ 2.500.000
                      tekort op het budget ontstaat.
 3 Sociale agenda     Niet behalen van MAU 2012-2014           Beheerstructuur opzetten, jaarlijkse              30%        min. € 0 -
                      doelstellingen in de mate zoals          verantwoording naar Ministerie, per kwartaal naar            max.€ 6.000.000
                      overeengekomen met Ministerie en         Gemeenteraad, en per maand naar MT Sector
                      Gemeenteraad, waardoor mogelijk de       Samenleving. Op basis hiervan vindt monitoring,
                      aanvullende uitkering van het            analyse en bijsturing plaats. Voor het jaar 2012
                      Ministerie niet danwel gedeeltelijk      is de rapportage aan het ministerie verzonden.
                      verstrekt wordt.                         Op basis hiervan wordt een uitkering van € 1,1
                                                               mln verwacht.
 4 Sociale agenda     Rijkskorting op het participatiebudget, Belangenbehartiging en lobby verloopt via VNG 80%             min. € 0 -
                      waardoor mogelijk een tekort op het      en Divosa. Voor de gehele sociale agenda (zie                max.€ 1.500.000
                      budget ontstaat.                         ook risico's 8 en 9) wordt systeeminnovatie
                                                               ingevoerd (naar 1 huishouden, 1 plan en 1
                                                               budget en 1 contactpersoon) met als doel de
                                                               kosten te beperken.
 5 Sociale agenda     Rijkskorting op het project inburgering, Inburgeringsbeleid aanpassen aan beschikbare 80%             min. € 500.000 -
                      waardoor mogelijk een tekort op het      middelen en aan minimale wettelijke verplichting             max. € 850.000
                      budget ontstaat.                         laten voldoen.
 6 Aantrekkelijke     Bouwclaims van ontwikkelaars door       Er is grip op de bestaande claims en er wordt       20%       min. € 0 -
   stad               het niet nakomen van contractuele       gestuurd op afbouw. De huidige marktsituatie                  max.€ 4.000.000
                      verplichtingen door de gemeente.        leidt ertoe dat partijen afzien van de mogelijkheid
                                                              gebruik te maken van claims.
 7 Aantrekkelijke     Taakstelling Sport (ca. 1 miljoen euro) Intensieve sturing door een projectmatige aanpak. 70%         min. € 500.000 -
   stad               wordt niet tjidig gehaald, waardoor een                                                               max. € 650.000
                      extra tekort bij de jaarverantwoording
                      ontstaat.
 8 Sociale agenda     Verstrekkingen in het kader van de      Regionale samenwerking en het monitoren van 50%               min. € 500.000 -
                      WMO overschrijden de door het Rijk      ontwikkelingen. Versobering                                   max. € 1.000.000
                      beschikbaar gestelde middelen,          voorzieningenniveau. Voorleggen van bestuurlijke
                      waardoor mogelijk de kwaliteit en       keuzes aan de raad, mogelijk met gevolgen voor
                      aanbod van voorzieningen verminderen de algemene middelen. Voor de voorjaarsnota
                      en/of er een tekort op het budget       2013 worden voor de Sociale Agenda 3
                      ontstaat.                               scenario's uitgewerkt.

 9 Sociale agenda     Niet tijdig realiseren van de              Tijdige voorbereiding en samenwerking met       50%        min. € 0 -
                      efficiencykorting in het kader van de      Regio. Het monitoren van ontwikkelingen. Voor              max.€ 1.000.000
                      decentralisatie AWBZ, waardoor             de voorjaarsnota 2013 wordt voor de Sociale
                      mogelijk de kwaliteit en aanbod van        Agenda 3 scenario's uitgewerkt.
                      voorzieningen verminderen en/of er een
                      tekort op het budget ontstaat.
10 Bestuurskracht en Het Rijk kondigt extra                      Effecten van algemene rijksbezuinigingen worden 50%        min. € 0 -
   bestuurscultuur   rijksbezuinigingen aan met als              opgenomen in de circulaires over het                       max.€ 1.000.000
                     mogelijk gevolg dat er geen financieel      gemeentefonds en door Almelo verwerkt in het
                     structureel sluitende                       financieel perspectief cq. P&C-producten
                     meerjarenbegroting is.
11 Aantrekkelijke    Schadeclaims van ontwikkelaars door         Contractbeheer                                  50%        min. € 0 -
   stad              het niet nakomen van contractuele                                                                      max.€ 1.000.000
                     verplichtingen door de gemeente.
12 Bestuurskracht en Exploitatieverliezen of faillissement van   Regulier toezicht via de aandeelhouders-        10%        min. € 0 -
   bestuurscultuur   een verbonden partij waar de                vergadering of dagelijks- of algemeen bestuur.             max.€ 4.400.000
                     gemeente vanwege risicodragerschap          Dividenduitkering onder voorwaarde van afdoende
                     verplicht is financieel ondersteuning te    solvabiliteit.
                     verlenen. Mogelijke gevolgen hiervan
                     zijn het verlies van ingebracht kapitaal
                     en/of garantstellingen, lagere
                     (dividend)uitkering of bijbetalen in
                     afwijking van de begroting.
13 Aantrekkelijke     Heracles bouwt geen nieuw stadion, Er wordt een overeenkomst met Heracles                  70%        min. € 220.000 -
   stad               waardoor reeds gemaakte plankosten gesloten. Hiermee wordt het verhaal van                            max. € 300.000
                      (indien niet verhaalbaar) mogelijk plankosten mogelijk gemaakt.
                      afgeboekt moeten worden.

14 Aantrekkelijke     Geen overeenstemming met Beter             De gemeente kan met een beroep op artikel 13    70%        min. € 0 -
   stad               Wonen over de invulling van de eerder      van de overeenkomst inzake de Kloosterhofflat              max.€ 500.000
                      gesloten overeenkomst m.b.t. de            de overeenkomst ontbinden en de flat weer
                      Kloosterhofflat, met als mogelijk          verhuurklaar maken.
                      gevolg een budgetoverschrijding.
15 Aantrekkelijke     Parkeerinkomsten blijven achter bij        Voor de parkeerinkomsten geldt dat er een       90%        min. € 0 -
   stad               raming, waardoor er mogelijk een           reserve tegenover staat om dit op te vangen                max.€ 400.000
                      tekort op de begroting ontstaat.           (egalisatiereserve).


                                                                                                                                    Pagina 40 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Nb. In deze tabel en de risico-database zijn nog niet de risico’s met betrekking tot het project Binnenstad benoemd.
Deze krijgen separaat aandacht bij de besluitvorming over de Voorjaarsnota en zijn afhankelijk van het te kiezen
scenario.

Toelichting op risico’s (voor zover relevant)

Verbonden partijen
Het overzicht van verbonden partijen is opgenomen in de begroting en jaarverslag. Dit zijn partijen waarin de
gemeente zowel een financieel als bestuurlijk belang heeft. In deze risicotabel hebben wij één geconsolideerd risico
opgenomen. Door vertegenwoordiging in aandeelhoudersvergadering of bestuur heeft de gemeente invloed op
strategische beslissingen en de bestemming van het jaarresultaat. De financiële situatie van verbonden partijen wordt
structureel gemonitord. Bij gemeenschappelijke regelingen kan de gemeenteraad invloed uitoefenen door het geven
van haar zienswijze op de begroting. Het risico inzake de exploitatie van SOWECO is separaat in het
risicomanagementsysteem opgenomen.

Transities en rijks’ bezuinigingen (Inburgering, Inkomensdeel WWB, Langdurige zorg, Jeugdzorg, Participatie)
In het Regeerakkoord is opgenomen dat door middel van de decentralisaties in het sociale domein de gemeenten de
eerstverantwoordelijke overheidslaag worden voor de onderwerpen werk, maatschappelijke ondersteuning en
jeugdzorg. De gemeenten krijgen per 1 januari 2015 op grond van de nieuwe Wmo, Jeugdwet en Participatiewet een
brede integrale verantwoordelijkheid voor het sociale domein.
Het Centraal Planbureau (CPB) doet op verzoek van de Tweede Kamer en de VNG momenteel onderzoek naar de
mogelijke financiële risico’s die gepaard gaan met de decentralisaties in het sociaal domein. Daarbij geldt dat de in het
Regeerakkoord opgenomen financiële kaders en tijdspaden van toepassing zijn, met in achtneming van de wijzigingen
voortvloeiend uit het sociaal akkoord en het zorgakkoord. Voor het zomerreces van 2013 zal het CPB een integrale
rapportage op hoofdlijnen opleveren.
Indien de decentralisaties budgettair neutraal in de begroting voor 2015 en verder worden verwerkt doen zich risico’s
voor op het vlak van het aanpassingsvermogen van de gemeente en voorzieningenniveau, wat bijvoorbeeld terug te
voeren is op door te betalen loonkosten i.v.m. vaste aanstellingen of groei in volume in combinatie met het open-
einde-karakter van regelingen.
Leidend voor het rijk is dat de financiële kaders uit het regeerakkoord en de eerste brief van het kabinet aan de
Tweede Kamer met betrekking tot de uitvoering van het sociaal akkoord worden gehaald. De voorstellen zullen verder
worden uitgewerkt in wetgeving.

Gemeenten krijgen fors minder geld om een groeiende groep mensen aan het werk te helpen. De VNG vindt de
financiële kaderstelling zorgelijk. Zij gaat er dan ook vanuit dat "als de financiële kaders niet toereikend zijn, dan zullen
gemeenten de ambities bijstellen".
De risico’s, die de gemeente loopt, zijn met name:
     • de effecten als gevolg van de herkeuring van de Wajongers; dit kan leiden tot een mogelijke forse toename
         van de bijstandspopulatie;
     • de financiering van de “beschut werken” plekken;
     • de onverminderde korting op de WSW-budgetten, leidend tot een tekort op het subsidieresultaat (verschil
         ontvangen budget en salariskosten WSW);
     • de kortingen op het Participatie-budget, terwijl meer mensen moeten worden begeleid.

Onderhoud en vervanging civieltechnische kunstwerken
Bj de voorjaarsnota 2012 zijn door de raad extra middelen ter beschikking gesteld, waardoor structureel vanaf 2016 €
1,6 mln. beschikbaar is. Ook in deze voorjaarsnota worden extra middelen voor de grootste knelpunten aangevraagd
(zie paragraaf Knelpunten in deze nota). Vanwege de slechte onderhoudssituatie van een aantal bruggen en tunnels
blijft het financieel risico tot het moment van vervanging of onderhoud echter bestaan.




                                                                                                       Pagina 41 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>     4.2 Benodigde weerstandscapaciteit

De kans dat alle geïnventariseerde risico’s zich voordoen is klein. Bovendien is de kans erg klein dat ze zich
tegelijkertijd voordoen. Om deze aspecten mee te nemen bij de verwachte impact van risico’s, worden, gebaseerd op
de Monte Carlo simulatiemethode 10.000 simulaties uitgevoerd om daarmee de werkelijkheid te benaderen.
Uitgaande van een mate van zekerheid van 90% leidt dit voor de risico’s, niet zijnde grondexploitaties, tot een
benodigde capaciteit van € 14,2 miljoen.
De benodigde weerstandscapaciteit voor het Grondbedrijf is per 1-01-2013 becijferd op € 26,3 mln. op basis van een
vergelijkbare systematiek. Hiermee komt de totaal benodigde capaciteit uit op 40,5 miljoen. Hiertegenover staat een
beschikbare weerstandscapaciteit van 11,6 mln.

Samenvattend ziet het weerstandsvermogen er als volgt uit (in mln. euro):

                                              Weerstandscapaciteit                    Ratio
                                         Benodigd             Beschikbaar
                   Grondbedrijf             26,3                   0,5                0,02
                Overige exploitatie         14,2                  11,1                0,78
                      Totaal                40,5                  11,6                0,29




                                                                                               Pagina 42 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>5.   Weerstandsvermogen en normering

Voorstel aan de raad
Wij stellen u voor met deze voorjaarsnota een streefnorm van 1,0 vast te stellen voor het gewenste
weerstandsvermogen. Deze ratio geldt voor de risico’s van de grondexploitaties en de overige risico’s. Ook al zullen
we de komende jaren niet in staat zijn aan deze streefnorm te voldoen, het past binnen het systeem van een
professioneel risicomanagement om gekwantificeerde risico’s leidend te laten zijn voor de hoogte van de aan te
houden buffers.

Maatregelen ter versterking van het weerstandsvermogen
De komende jaren zal het eventuele positieve rekeningresultaat toegevoegd worden aan de algemene reserve om de
buffer voor tegenvallers te verhogen. Ook is besloten om (incidentele) meevallers toe te voegen aan de algemene
reserve.
Naast het verhogen van de beschikbare capaciteit, wordt gestuurd op het reduceren van risico’s en daarmee op
verlaging van de benodigde weerstandscapaciteit.

In deze voorjaarsnota stellen we voor om niet structureel (jaarlijks) extra middelen toe te voegen aan de algemene
reserve. Door de combinatie van een strikt risicomanagement gericht op verlaging van de benodigde capaciteit en
verhoging van de beschikbare capaciteit zoals hiervoor beschreven en met inachtneming van de omvang van de
huidige reserve vinden wij dit een aanvaardbare en verantwoorde keuze. Dit laat onverlet dat de streefnorm van 1,0
voor het weerstandsvermogen overeind blijft. Op basis van de inventarisatie in deze Voorjaarsnota bedraagt de ratio
voor het weerstandsvermogen 0,29 (11,6 gedeeld door 40,5).

Extra structurele aanvullingen van de buffers in de huidige economische crisis en in een tijd van grote financiële krapte
en reeds omvangrijke bezuinigingen op organisatie en voorzieningen in de stad, zijn ons inziens onwenselijk. Daarmee
zouden we bovenop de bezuinigingstaakstellingen nog aanvullend structureel moeten bezuinigen.
Consequentie van deze keuze is wel, dat de bestaande buffers op enig moment ontoereikend kunnen zijn om
tegenvallers op te vangen. Om een tekort op de begroting of jaarrekening te voorkomen kan het op dat moment
noodzakelijk zijn om alsnog en per direct maatregelen te treffen om de uitgaven te verminderen of inkomsten te
verhogen.




                                                                                                    Pagina 43 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>BIJLAGE D

OVERZICHT FINANCIËLE POSITIE




                               Pagina 44 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Overzicht financiële positie
Het is van belang om een duidelijk inzicht te hebben in de financiële situatie van de gemeente. Zeker in deze
economisch turbulente tijden waarbij de onzekerheden toenemen is het van belang om te kijken hoe stabiel de
financiële situatie is en hoe deze zich ontwikkelt.
In de landelijke media is hier de laatste tijd ook veel aandacht voor. Onder andere de Raad voor financiële
verhoudingen (Rfv) heeft op 21 september 2011 geadviseerd een ‘stresstest’ voor gemeenten in te voeren.
Het overzicht van de financiële positie moet breder zijn dan een opsomming van reserves, risico’s en
weerstandscapaciteit. Het moet een beeld geven van de totale financiële positie op dat moment, in onderlinge
samenhang.
Het overzicht moet helder en compact een samenvattend overzicht geven. De gepresenteerde informatie is dus een
bundeling van al bestaande informatie. De financiële status en weerbaarheid laat in één overzicht de financiële
gezondheid van de gemeente zien. Het gaat hierbij om een meetmoment. Deze thermometer kan gedurende langere
tijd gebruikt worden zodat ook de trend zichtbaar wordt voorgesteld wordt dit overzicht jaarlijks bij de Voorjaarsnota
te presenteren.

Globaal overzicht:
Het overzicht van de financiële positie is in onderstaande tabel weergegeven. Hierbij zijn de meest actuele cijfers
opgenomen. Er is dus rekening gehouden met de jaarrekening 2012 en de recent verschenen Coelo atlas en
belastinguitgave van de provincie Overijssel.
Uit het overzicht blijkt dat wij nog steeds ongunstig scoren op de categorie schuldpositie en grondexploitatie. Wel zien
we bij een aantal indicatoren een positieve trend. Zo daalt de schuld per inwoner.




                                                                                                   Pagina 45 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>                                                                                     gunstig/ laag   neutraal/    ongunstig/
                                                                                        risico     normaal risico hoog risico
I Lokale heffingen
1.1   Loka l e l a s te ndruk                                                                               x
1.2   Onbenutte bel a s ti ngca pa ci tei t                                                                                  x
1.3   De rvi ng OZB gebrui kers ni et-woni ngen i .v.m. l ee gs ta nd                                       x
1.4   Kos tendekkendhei d l ege s                                                                           x

II Schuldpositie
2.1   Schul dra ti o                                                                                                         x
2.2   Ne ttos chul d/ expl oi ta ti e                                                                                        x
2.3   Schul devol uti e                                                                  x
2.4   Verhoudi ng s chul dpos i ti e e n va s te a cti va                                                                    x
2.5   EMU-s a l do                                                                       x
2.6   Ne tto rente l a s ten / e xpl oi ta ti e                                                             x

III Reserves en voorzieningen
3.1   Wee rs ta nds ve rmogen
3.2   Res erve pos i ti e


IV Uitstaande leningen, garantstellingen en waarborgen
4.1   Zeke rhede n l eni nge n, ga ra nts tel l i ngen e n wa a rborge n                                    x

V Meerjarig onderhoud
5.1   Toe re i kende onderhouds budge tte n


VI Grondexploitatie
6.1   Toe koms ti ge nog te rea l i s eren ba ten en l a s te n i n rel a ti e tot de Bouwgrond i n expl oixta ti e
6.2
      Wi ns tverwa chti ng grondexpl oi ta ti es                                                            x
6.3                                                                                                         x
      Ni et i n e xpl oi ta ti e genomen gronden
6.4   Afha nkel i jkhei d grondexpl oi ta ti e voor s l ui tende begroti ng              x
6.5   Al geme ne res erve grondbe dri jf i rt ri s i co's (wee rs ta nds ve rmogen grondbe dri jf)                           x

VII Begroting
7.1
      Sl ui tende begroti ng/me erja re nra mi ng                                        x
7.2
      Verhoudi ng s tructure el /i nci dente el
7.3                                                                                      x
      Rea l i s a ti e ombui gi nge n
7.4   Rentel a s ten (werkel i jke rentel a s ten tov oms l a gre nte)                                      x

          = negatieve trend ten opzichte van vorig jaar
          = positieve trend ten opzichte van vorig jaar
Geen pijl betekent geen afwijking ten opzichte van vorig meetmoment

Toelichting:

I Lokale heffingen

1.1 Lokale lastendruk
De lokale lastendruk is de druk van de lasten van rioolheffing, afvalstoffenheffing en Onroerende ZaakBelasting (OZB).
Het gemiddelde van Nederland in 2013 bedraagt 697 euro (COELO 2013). Almelo ligt onder het landelijk gemiddelde
en scoort daarmee neutraal. Jaarlijks brengt de Provincie Overijssel de lokale lastendruk per gemeente in beeld.
                      e                                                                           e
Almelo staat op de 15 plaats van de 25 Overijsselse gemeenten. Vorig jaar stond Almelo op de 11 positie.


                                                                                                                      Pagina 46 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>1.2 Onbenutte belastingcapaciteit
Landelijk mag de OZB opbrengst jaarlijks voor alle gemeenten gezamenlijk maar een beperkte stijging laten zien. Dit is
vastgelegd in de macronorm. De inkomstenstijging (niet de tariefsstijging) voor 2013 is bepaald op 2,67%. De OZB-
inkomstenstijging voor Almelo in 2013 bedraagt 8%. Daarmee scoort Almelo op dit punt ongunstig.

1.3 Derving OZB in verband met leegstand
Leegstand kost de gemeente geld. Er bestaat een direct verband tussen de opbrengst OZB gebruikers niet-woningen
en leegstand. Verder wordt bij de korting die wij krijgen bij de berekening van de Algemene Uitkering geen rekening
gehouden met eventuele leegstand. De korting wordt berekend op basis van de WOZ waarde van de panden.
Natuurlijk bestaat er ook een indirecte relatie met de derving van inkomsten afvalstoffenheffing en rioolrecht, alleen
wordt in de bepaling van deze tarieven rekening gehouden met leegstand. Op basis van de meest recente cijfers
(2012) bedraagt de derving circa 8% van de totale OZB inkomst. Dit is als neutraal te beschouwen. In 2010 en 2011
bedroeg dit percentage circa 7%. Er is dus sprake van een negatieve trend.

1.4 Kostendekkendheid leges
Deze indicator geeft aan in hoeverre bij de leges de lasten worden gedekt door de baten. Als de kostendekkendheid
lager is, is er ruimte om meer baten te realiseren. De kostendekkendheid bij de omgevingsvergunning is 100%, bij de
marktgelden 94%; de begraafrechten laten op begrotingsbasis een kostendekkendheid zien van 59%. Hiermee scoort
Almelo neutraal op deze indicator. In deze Voorjaarsnota zijn voorstellen opgenomen om de kostendekkendheid van
de begraafrechten te verhogen.

II Schuldpositie
2.1 Schuldratio
De schuldratio zegt welk deel van de bezittingen is belast met schulden. Deze ratio is het totaal van de kortlopende
schulden, de langlopende schulden en de voorzieningen ten opzichte van het balanstotaal. Hoe lager de uitkomst hoe
groter het deel is dat met eigen vermogen wordt gefinancierd. Een kritische norm is 80%. Hierboven is een groot deel
van het balanstotaal met vreemd vermogen gefinancierd. In Almelo bedraagt de schuldratio 84% (jaarrekening 2012).
Dit ligt boven de kritische norm en is als ongunstig te kwantificeren. Wel neemt de schuldratio af ten opzichte van de
jaarrekening 2011. Dit is een positieve trend.

2.2 Nettoschuld / exploitatie
De schuld als aandeel van de exploitatie geeft een indicatie van de druk van de rentelasten op de exploitatie. Dit
betreft dan het totaal van de kortlopende en langlopende schulden en de crediteurenvorderingen minus de
langlopende uitgezette leningen, kortlopende vorderingen, debiteurenvorderingen en de liquide middelen ten
opzichte van de totale inkomsten. De VNG geeft aan dat bij een score van meer dan 90% voorzichtigheid is geboden.
Een score van minder dan 50% is gunstig. Het percentage ligt in de gemeente Almelo op 112% (jaarrekening 2012).
Hiermee is dit als ongunstig te kwantificeren. Ten opzicht van vorig jaar 118% is de trend positief.

2.3 Schuldevolutie
Deze indicator geeft de mutatie in de netto schuld per inwoner ten opzichte van het jaar ervoor weer. Deze indicator
geeft aan of de schuld per inwoner stijgt of daalt. Een kleine stijging is mogelijk door de groei van de nominale
inkomsten door andere de inflatie. De schuldevolutie bedroeg in 2012 -187 en is daarmee als gunstig te beoordelen. In
vergelijking met vorig jaar is sprake van een positieve trend.

2.4 Verhouding schuldpositie en vaste activa
Deze indicator geeft aan welk deel van de vaste schuld wordt gebruikt voor de financiering van vaste activa. Hoe hoger
het percentage hoe meer van de langlopende leningen wordt gebruikt voor de financiering van vaste activa. Hoe lager
hoe meer van de voorraad (bouwgrond) gefinancierd is met langlopende financiering.
Almelo scoort op deze indicator 31% (obv jaarrekening 2012) en dat is als ongunstig te beoordelen.




                                                                                                   Pagina 47 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>2.5 Emu-saldo
Het Emu-saldo is het saldo van inkomsten en uitgaven van de gemeente op basis van het kasstelsel. Er wordt voor
gemeenten een equivalent berekend van de, voor het rijk geldende, 3% norm. Het toegestane emu-saldo voor Almelo
bedraagt voor 2013 12,879 miljoen. Op basis van de begroting 2013 is het emu-saldo berekend op 7,931 miljoen.
Hiermee is deze indicator als gunstig te beoordelen.

2.6 Netto rentelasten/exploitatie
De netto rentelasten (rentelasten - rentebaten uitgezet geld) welke door de exploitatie gedragen moet worden. Het
betreft de verhouding tussen de netto-rentelasten en de exploitatie inkomsten. De indicator geeft aan welk deel van
de exploitatie gebonden is door het betalen van rente. Het percentage voor Almelo is 3,0% (o.b.v. begroting 2013) en
is als neutraal te beoordelen.

III Reserves en voorzieningen
3.1 Weerstandsvermogen
Het weerstandsvermogen geeft de mate aan, waarin de gemeente in staat is om de nadelige gevolgen van risico’s op
te vangen zonder dat het beleid moet worden gewijzigd. Op dit moment wordt gewerkt aan nieuwe criteria voor het
weerstandsvermogen. In deze Voorjaarsnota worden nieuwe normen voorgesteld. Ook is een voorstel voor het verder
versterken van het weerstandsvermogen opgenomen in de ze Voorjaarsnota.

3.2 Reserve positie
Deze indicator geeft inzicht in de reservepositie van onze gemeente. Dit geeft een beeld van het eigen vermogen.
Tevens gaat het om de verhouding tussen de algemene reserve (vrij besteedbaar) en bestemmingsreserves. Op dit
moment is nog geen goede norm voor deze indicator ontwikkeld.

IV Uitstaande leningen, garantstellingen en waarborgen
4.1 Zekerheden leningen, garantstellingen en waarborgen
Voor deze indicator moet jaarlijks in beeld worden gebracht welke zekerheden zijn gesteld en welke positie de
gemeente inneemt in geval de geldlener in gebreke blijft. Niet alleen de positie, ook het feit of zekerheden zijn gesteld
(onderpand) bepalen het risicoprofiel van de gemeente. Indien geen onderpanden of andere zekerheden zijn gesteld
is het (financiële) risico voor de gemeente hoger. Het grootste deel van de borgstellingen heeft betrekking op
borgstellingen met andere partijen (WSW en andere gemeenten). Het risico is hierdoor beperkter. De uitgezette
geldleningen betreft voor circa 70% leningen aan de Industriegebouwenmaatschappij (IGM) en een lening voor de
aankoop van grond. Hiermee kan deze indicator als voldoende worden gekwalificeerd.

V Meerjarig onderhoud
5.1 Toereikende onderhoudsbudgetten
Wij zijn verantwoordelijk voor het onderhoud aan de kapitaalgoederen binnen onze gemeente. Veelal betreft het
kapitaalgoederen in de openbare ruimte zoals wegen, groen en civieltechnische kunstwerken. Op dit moment wordt
in de gemeente gewerkt om de kwaliteitsniveaus verder in beeld te brengen. Deze indicator zal in aanloop naar de
begroting verder ontwikkeld worden.

VI Grondexploitatie
6.1 Toekomstige nog te realiseren baten en lasten in relatie tot de bouwgrond in exploitatie
Deze indicator geeft weer welke kosten en opbrengsten nog gerealiseerd moeten worden in relatie tot de actuele
balanswaarde van de Bouwgrond in Exploitatie (BIE). Hoe hoger dit is hoe meer inspanningen verricht moeten worden
voor de realisatie. Hierdoor neemt het risico op toekomstige tegenvallers toe. Op basis van de jaarrekening 2012
bedraagt de factor 2,35. Ten opzichte van 2011 (factor 3) is er een positieve trend. De indicator is dan ook gewijzigd in
neutraal.




                                                                                                    Pagina 48 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>6.2 Winstverwachting grondexploitaties
Op het moment dat er positieve resultaten uit de grondexploitaties worden gerealiseerd kunnen deze middelen
worden ingezet of gespaard worden voor moeilijker tijden. Er is de komende 4 jaar nog sprake van een
winstverwachting van minder dan 1,0 miljoen euro (obv jaarrekening 2012). Op basis hiervan kan de deze indicator als
neutraal worden beoordeeld.

6.3 Niet in exploitatie genomen gronden
Deze indicator geeft inzicht in de hoogte van nog niet in exploitatie genomen gronden. Hierbij worden de
exploitatielasten van het Complex Verspreide Bezittingen (CVB) afgezet tegen de balanswaarde van het CVB. Voor de
gemeente Almelo betreft het een percentage van 0,1% (obv jaarrekening 2012); dit betekent dat de exploitatielasten
bijna gelijk zijn aan de jaarlijkse huurinkomsten. Dit kan gekwalificeerd worden als positief.

6.4 Afhankelijkheid grondexploitatie voor sluitende begroting
Zodra in de meerjarenraming rekening wordt gehouden met toekomstige winsten uit de grondexploitaties bestaat er
druk op de exploitaties om deze winsten te realisatie. Geen realisatie betekent immers onmiddellijk een
dekkingsprobleem in de (meerjaren)raming. In de meerjarenraming van Almelo zijn dergelijke winsten niet ingeboekt
zodat de score gunstig is.

6.5 Algemene reserve grondbedrijf irt risico’s (weerstandsvermogen grondbedrijf)
De algemene reserve van het grondbedrijf zijn reserves om risico’s van het grondbedrijf op te vangen. De reserve
dient zodanig te zijn om risico’s op te vangen. De factor is bij de jaarrekening 2012 berekend op 0,019 en is daarmee
als ongunstig te kwalificeren. In deze Voorjaarsnota zijn voorstellen opgenomen om het weerstandsvermogen van het
grondbedrijf verder te versterken.

VII Begroting
7.1 Sluitende begroting/ meerjarenraming
Op basis van deze voorjaarsnota is sprake van een sluitende jaarschijf 2014 en een sluitend meerjarenperspectief.
Hiermee voldoet de gemeente aan wet- en regelgeving. Voor de begroting 2013 valt de gemeente onder het reguliere
repressieve toezicht. De score op deze indicator is hierom gunstig.

7.2 Verhouding structureel/ incidenteel
Structurele lasten moeten worden afgedekt door structurele baten. Andersom mogen incidentele lasten worden
afgedekt door incidentele baten.

7.3 Realisatie ombuigingen
Er zijn diverse besluiten genomen om bezuinigingen door te voeren. Deze bezuinigingen zijn deels als gerealiseerd en
deels nog niet. Afgezet tegen het begrotingstotaal bevinden de nog te realiseren bezuinigingen tussen de 0,57% en de
1,58%. Dit valt binnen de norm van 2% en is daarmee als gunstig te kwalificeren. Hierin is de bezuinigingsopgave uit
deze voorjaarsnota nog niet opgenomen.

7.4 Rentelasten (werkelijke rentelasten t.o.v. omslagrente)
De omslagrente wordt via vastgesteld beleid berekend. In de begroting zijn de kapitaallasten berekend en afgedekt
tegen de omslagrente. Als de werkelijke rente afwijkt van de omslagrente heeft dit een effect op exploitatie. De
omslagrente is hoger dan de werkelijke rente. Het renteresultaat wordt grotendeels incidenteel ingezet. Het effect op
de exploitatie is berekend op 0,89% en is als neutraal te beoordelen.




                                                                                                 Pagina 49 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>BIJLAGE E

UITKOMSTEN ENQUÊTE OMNIBUSPANEL




                            Pagina 50 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>KERNRESULTATEN ZESTIENDE BURGERPEILING OMNIBUSPANEL

Eind april en begin mei 2013 is een enquête uitgezet onder het Omnibuspanel. Van de 3015 leden hebben er 1917 de
vragenlijst grotendeels ingevuld, dat is een respons van 64 procent. Nieuwe leden zijn nog steeds welkom en kunnen
zich aanmelden via omnibuspanel@almelo.nl.

Kort na iedere peiling worden de kernresultaten teruggekoppeld aan de leden van het Omnibuspanel. De vragen in
deze peiling gingen over de mogelijke bezuinigingen van de gemeente Almelo. In de voorbereiding voor de
bezuinigingskeuzes zijn 22 werkvelden benoemd met daarin de hoogste uitgavenposten. Deze 22 werkvelden zijn in
de enquête samengevat tot 9 beleidsvelden. Per beleidsveld hebben we vervolgens gevraagd aan te geven op welke
twee onderdelen bezuinigd zou moeten worden. Tevens zijn er per beleidsveld stellingen opgenomen om zo te
achterhalen wat belangrijk gevonden wordt. Met de stellingen kon men het helemaal eens, eens, noch eens noch
oneens, oneens of helemaal oneens zijn. Deze zijn samengevoegd tot eens, noch eens/oneens, oneens. Verder zijn er
vragen gesteld over lastenverzwaring en gewenste investeringen. Als laatste is gevraagd hoe men 140 euro gaat
bezuinigen over de 9 genoemde beleidsvelden. De 140 euro is het bedrag dat er per inwoner bezuinigd moet worden.


Bezuinigingen:
Vooral op de overheid zelf, bouwen en vrije tijd en niet op onderwijs.
In de eerste vraag in de enquête moest worden aangegeven welke drie beleidsvelden het belangrijkst zijn op te
bezuinigen. De meeste respondenten vinden dat er op de gemeente zelf bezuinigd en op bouwen bezuinigd moet
worden. Voor bezuinigingen op onderwijs is het minste draagvlak.

Figuur 1. Beleidsvelden om op te bezuinigen.

                  De gemeente zelf                                                            80%

                            Bouwen                                              57%
 Vrije tijd (sport, kunst en cultuur)                                     45%

                          Economie                               33%

                  Openbare ruimte                         23%

                    Welzijn en Zorg                       19%

                 Werk en Inkomen                      17%
                          Veiligheid                  16%
                         Onderwijs             9%

                                        0%   10%    20%    30%    40%   50%   60%   70%    80%     90%   100%



Deze rapportage volgt verder deze beleidsvelden. Daarbij komen de beleidsvelden op de volgorde van de vragenlijst
aan de orde.




                                                                                                 Pagina 51 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Economie:
Niet bezuinigen op nieuwe bedrijvigheid.
In het blok economie vinkte 61 procent van de respondenten subsidies voor stadspromotie aan als beleidsveld om op
te kunnen bezuinigen en bijna de helft van de respondenten vindt dat er op evenementen bezuinigd kan worden. Dit
zijn de meest genoemde beleidsvelden waarop in dit thema bezuinigd kan worden volgens respondenten. Er is het
minste draagvlak voor het bezuinigen op het aantrekken van bedrijven.

Figuur 2. Beleidsvelden in het thema economie om op te bezuinigen.


                   Subsidies voor stadspromotie                                         61%

                    Subsidies voor evenementen                                    47%

                 Weekmarkten in de binnenstad                            31%

 Beleid maken voor versterking regionale functie
                                                                         31%
                    Almelo

    Ondersteuning van (startende) ondernemers                 18%

                       Aantrekken van bedrijven            12%

                                                   0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%


Samenwerking levert besparingen op.
Respondenten geven met hun beantwoording aan het eens te zijn met de stelling dat samenwerking met omliggende
gemeenten besparingen zal opleveren. Met de stelling dat de gemeente mee moet blijven werken aan evenementen
in de binnenstad zijn de minste respondenten het eens.

Figuur 3. Beantwoording stellingen in het thema economie om op te bezuinigen.

   Samenwerken met omliggende gemeenten over
   bijvoorbeeld bedrijventerreinen, detailhandel en                      68                        23        9
           toerisme levert besparingen op.

 Ondernemers en bedrijven weten wat goed is voor
 de economie, daar hoeft de gemeente geen beleid                     62                       24         14
                 voor te maken.

      De gemeente moet mee blijven werken aan
     evenementen in de bninenstad want daardoor                     54                   26             21
          wordt de binnenstad aantrekkelijk.

                                                      0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%

                                      eens      noch eens/oneens         oneens



Openbare ruimte:
Geen draagvlak voor hogere parkeertarieven en langere parkeerduur.
In dit beleidsveld kan volgens de respondenten worden bezuinigd op de aanleg van ruimtelijke infrastructuur en op
onderzoek naar bodemvervuiling en grondsaneringen. Weinig respondenten hebben aangegeven dat er op de
beleidsvelden onderhoud aan riolering en beheer en onderhoud van straten, pleinen en wegen bezuinigd moet
worden. De volgende figuur geeft dit nog eens weer.

Figuur 4. Beleidsvelden in het thema openbare ruimte om op te bezuinigen.
                                                                                                   Pagina 52 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>        Aanleg nieuwe wegen, viaducten, tunnels etc                                         59%

             Onderzoek doen naar bodemvervuiling,
                                                                                       55%
                       grondsaneringen
   Verkeersborden, verkeerslichten, straatinformatie
                                                                               31%
              (plaatsen en onderhoud)
   Beheer en onderhoud groen (parken, plantsoenen
                                                                  16%
                       enz.)

                      Afval inzamelen (minder vaak)               15%

                      Onderhoud aan speelplaatsen                 14%

       Beheer en onderhoud straten, pleinen, wegen           8%

                            Onderhoud aan riolering        3%

                                                       0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%


Bewoners moeten een handje helpen bij het onderhouden van hun eigen woonomgeving Respondenten zijn zeer
eensluidend over de stellingen die met parkeren te maken hebben. 18 procent van de respondenten is het ermee
eens dat parkeren in de binnenstad duurder zou mogen en dat de parkeerduur zou kunnen wordt verlengd. De
meeste respondenten (67% resp 70%) zijn het met deze stellingen oneens. Dat bewoners zelf meer moeten doen voor
hun eigen woonomgeving wordt door ruim twee derde deel van de respondenten beaamd.

Figuur 5. Beantwoording stellingen in het thema openbare ruimte om op te bezuinigen.

   Bewoners moeten meer helpen bij het onderhoud
                                                                              70                  14    16
   van hun buurt door bv opruimen zwerfafval, vegen…

   Bezuinigingen op wegen leiden tot meer aanvragen
                                                                   42                  34              24
                voor schadevergoeding.

 Parkeren in de binnenstad zou best nog wat duurder
                                                            18          14                  67
                   mogen worden.

    Voor parkeren in de binnenstad zou je tot 9 uur ’s
                                                            18      12                      70
                avonds moeten betalen.

                                                         0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%

                                      eens      noch eens/oneens             oneens




                                                                                                   Pagina 53 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>Bouwen:
Bezuinigen op grondaankopen en plannen voor nieuwbouwwijken.
Als we kijken waar op bezuinigd kan worden bij bouwen springen grondaankopen er uit. Van de respondenten vindt
69 procent dat hierop bezuinigd kan worden. Daarnaast kan bezuinigd worden op plannen voor nieuwe woonwijken.
Voor bezuinigingen op herstructurering van oude woonwijken en verbetering van de binnenstad is weinig draagvlak.

Figuur 6. Beleidsvelden in het thema bouwen om op te bezuinigen.

                                  Grondaankopen                                                  69%

                  Plannen voor nieuwbouwwijken                                        44%

 Verbeteren en aanleggen van bedrijventerreinen                            26%

        Toetsen van bouw- en verbouwaanvragen                        21%

                      Controles op verbouwingen                      19%

                    Verbeteren van de binnenstad             12%

     Herstructurering van bestaande woonwijken             7%

                                                   0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%



Niet meer investeren in nieuwe bedrijventerreinen.
Op de stellingen wordt als volgt geantwoord.

Figuur 7. Beantwoording stellingen in het thema bouwen om op te bezuinigen.

        De gemeente hoeft niet meer te investeren in
                                                                                      89                      8 3
        nieuwe bedrijventerreinen; er zijn er genoeg
        Mensen zijn zelf verantwoordelijk voor
   energiebesparing, de gemeente hoeft dat niet met                         70                     18         13
            beleid en regels te stimuleren.
 Bouwplannen hoeven niet op uiterlijk beoordeeld te
                                                                     41                     27          32
             worden (welstandvrij).

       Investeren in de binnenstad is belangrijker dan
                                                                25               28               47
                   investeren in de wijken.


           Almelo heeft teveel sociale huurwoningen.         23                        50                27


                                                         0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%

                                       eens      noch eens/oneens          oneens


Veruit de meeste respondenten zijn het ermee eens dat de gemeente niet meer hoeft te investeren in nieuwe
bedrijventerreinen. Er zijn er genoeg. Ook met de stelling dat mensen zelf verantwoordelijk zijn voor hun
energiebesparing en dat de gemeente dat niet hoeft te stimuleren met beleid en regels zijn veel respondenten het
eens. Of Almelo te veel sociale huurwoningen heeft, dat weten veel respondenten kennelijk niet. De helft geeft hier
geen oordeel over en beantwoordt de stelling met noch eens, noch oneens. De stelling over of investeren in de
binnenstad belangrijker is dan investeren in de wijken levert op dat 47 procent het met deze stelling oneens is en 28
procent heeft er geen uitgesproken mening over. Deze respondenten geven noch eens, noch oneens als antwoord.
                                                                                                   Pagina 54 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>Welzijn en zorg:
Bezuinigen op activiteiten voor en in de wijk.
In het beleidsveld welzijn en zorg was de keus groot waarop aangegeven moest worden waarop bezuinigd kan
woorden. Bijna de helft van de respondenten vindt dat er op activiteiten die in de wijk worden georganiseerd
bezuinigd kan worden. Vervolgens vindt bijna één derde deel van de respondenten dat er bezuinigd kan worden op
hulp aan verslaafden. Weinig respondenten gaven aan dat er op individuele hulp, als hulp aan huishoudens met
complexe problemen en individuele voorzieningen Wmo moet worden bezuinigd. Ook vindt minder dan 10 procent
van de respondenten dat er op (jeugd)gezondheidszorg bezuinigd worden.

Figuur 8. Beleidsvelden in het thema welzijn en zorg om op te bezuinigen.

            Ondersteuning wijkactiviteiten/-avonden                                  50%
                               Zorg voor verslaafden                        31%
 Hulp aan ouders bij de opvoeding van hun kinderen                          28%
                             Welzijnsaccommodaties                        25%
                      Opvang van dak- en thuislozen                 20%
                           Activiteiten voor jongeren           14%
                     Individuele voorzieningen Wmo             9%
                          Subsidies gezondheidszorg            8%
                     Subsidies jeugdgezondheidszorg           7%
        Hulp huishoudens met complexe problemen               6%

                                                        0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%



Meest kwetsbare groepen moeten bij bezuinigingen worden ontzien.
Over dit beleidsveld zijn 5 stellingen geformuleerd. Bij de analyse van de beantwoording valt op dat er voor 2
stellingen uitgesproken meningen zijn gegeven.

De meeste respondenten zijn het eens met de stelling dat bij bezuinigingen de meest kwetsbare groepen moeten
worden ontzien (72%) en de gemeente niet moet bezuinigen op activiteiten die worden uitgevoerd door vrijwilligers
(68%). De beantwoording van de andere drie geformuleerde stellingen geven niet een duidelijk beeld. Daar is de
verdeeldheid over de stellingen te groot om conclusies aan te kunnen verbinden.




                                                                                                   Pagina 55 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Figuur 9. Beantwoording stellingen in het thema welzijn en zorg om op te bezuinigen.

        Bij bezuinigingen moeten de meest kwetsbare
                                                                          72                       18        11
                   groepen worden ontzien.

   De gemeente moet niet bezuinigen op activiteiten
                                                                         68                      19          13
        die worden uitgevoerd door vrijwilligers


      De gemeente mag niet bezuinigen op jongeren.              32                    39                29


       Hulpbehoevende inwoners moeten meer door
                                                               29                33                38
           vrienden en familie geholpen worden.

  Als er meer geld nodig is moet de gemeente extra
 geld uitgeven aan zorg voor jongeren dan dat ze van           28                   40                32
           het rijk ervoor krijgt (jeugdzorg).

                                                       0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%

                                        eens     noch eens/oneens       oneens



Vrije tijd:
Bezuinigen op Theaterhotel en lokale omroep.
In het beleidsveld vrije tijd gaat het om sport en kunst en cultuur. De helft van de respondenten heeft aangegeven dat
er bezuinigd kan worden op subsidie voor het Theaterhotel. Opvallend is dat er weinig respondenten zijn die vinden
dat er op het andere theater, Hof88, bezuinigd kan worden. Verder is er weinig draagvlak voor bezuinigingen op het
zwembad, op de bibliotheek en op het onderhoud aan sportaccommodaties.

Figuur 10. Beleidsvelden in het thema vrije tijd om op te bezuinigen.

                           Subsidie Theaterhotel                                      50%
                 Subsidie voor de lokale omroep                               38%
         Tentoonstellingen in het stadsmuseum                           27%
   Subsidies voor amateurverenigingen kunst en…                19%
                              Aantal sportvelden              14%
                      Subsidie Kreatief centrum               14%
 Jongerencentrum voor talentontwikkeling NAXT               13%
       Sportstimulering/-activiteiten op scholen           6%
                                           Hof 88        5%
                          Subsidie muziekschool          5%
   Onderhoud sportvelden, sporthallen en -zalen         4%
                             Subsidie bibliotheek      3%
                              Subsidie zwembad         2%
                                                   0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%



Almelo kan niet zonder buitenzwembad.
79 procent van de respondenten is het eens met de stelling dat er geen subsidie naar het Theaterhotel hoeft.
Daarentegen vindt bijna driekwart van de respondenten dat we in Almelo niet zonder een buitenzwembad kunnen.
Over de vragen of kunst en cultuur voor de aantrekkelijkheid van de stad en of er op sport al dan niet nog bezuinigd
mag worden is niet een eenduidig antwoord gekregen.

Figuur 11. Beantwoording stellingen in het thema vrije tijd om op te bezuinigen.

                                                                                                  Pagina 56 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>     Het Theaterhotel is een commercieel bedrijf.
                                                                                79                     13   9
    Daarom hoeft er geen subsidie naar dit theater.

 Voor de aantrekkelijkheid van de stad zijn kunst en
                                                                    43                     28          29
                cultuur belangrijk.


         Op sport mag niet meer worden bezuinigd.                   41                     32          27


  In Almelo kunnen we zonder een buitenzwembad.           14        15                           71


                                                       0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%

                                      eens     noch eens/oneens            oneens



Onderwijs:
Bezuinigen op het aantal scholen maar niet op het onderhoud.
Het onderwijs is het beleidsveld waarvan het minste aantal respondenten vindt dat er op bezuinigd moet worden. Als
er al op bezuinigd worden dan moet dat op het aantal scholen en op de controle op spijbelen. Het draagvlak om ook
op het onderhoud van scholen te bezuinigen is gering.

Figuur 12. Beleidsvelden in het thema onderwijs om op te bezuinigen.


                                Het aantal scholen                                         49%

                              Controle op spijbelen                                  41%

                                 Leerlingenvervoer                             32%

 Hulp aan jongeren die te vroeg van school gaan en
                                                                               25%
              ook geen werk hebben

                Bestrijding onderwijsachterstanden                       17%

                                  Peuterspeelzalen                   15%

    Cursussen voor mensen die moeite hebben met
                                                                    14%
                   lezen/schrijven

                           Onderhoud van scholen               7%

                                                       0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%



Leerlingenvervoer alleen voor kinderen met een beperking.
Als we naar de stellingen kijken zijn er twee stellingen waarmee de meeste mensen het eens zijn. Zo moet het
leerlingenvervoer uitsluitend gesubsidieerd worden voor kinderen die door een beperking niet naar een gewone
basisschool kunnen gaan. Ook zijn de meeste respondenten het ermee eens dat schoolbesturen moeten
samenwerken om minimaal één school in de wijk open te houden.

Figuur 13. Beantwoording stellingen in het thema onderwijs om op te bezuinigen.



                                                                                                      Pagina 57 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre> Leerlingenvervoer uitsluitend voor kinderen die door
  een beperking niet naar het gewone basisonderwijs                                89                     7 4
                     kunnen gaan.
 Er worden minder kinderen geboren. Om minimaal 1
      school in de wijk open te houden moeten                                      84                    10 5
           schoolbesturen samenwerken.
     De gemeente moet minder geld besteden aan
      kinderen die spijbelen of de school voortijdig                          70                    18     12
   verlaten. Scholen moeten hier nog meer aan doen.

     De gemeente moet investeren in het zo vroeg
                                                                         59                    26         14
    mogelijk voorkomen van onderwijsachterstanden.

                                                        0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%

                                        eens     noch eens/oneens        oneens



Werk en inkomen:
Bezuinig op subsidies aan werkgevers die werklozen helpen aan een baan.
Als er op dit beleidsveld bezuinigd worden dan kiest bijna de helft van de respondenten voor subsidies aan werkgevers
en vergoedingen voor activiteiten. Opvang van kinderen met een sociaal-medische indicatie in gezinnen met een laag
inkomen wordt door het minste aantal respondenten aangevinkt als beleidsveld om op te bezuinigen.

Figuur 14. Beleidsvelden in het thema werk en inkomen om op te bezuinigen.
    Subsidies aan werkgevers die werklozen helpen aan
                                                                                         45%
                        een baan
     Vergoedingen voor sport- en culturele activiteiten
                                                                                        42%
             huishoudens met een laag inkomen
                     Hulp werklozen om baan te krijgen                   22%

                                    Schuldhulpverlening                  22%

                                      Fraudebestrijding                20%
    Bijzondere bijstand voor huishoudens met een laag
                                                                      19%
                         inkomen
                           Aantal werkplekken Soweco                 17%
       Opvang voor kinderen met een sociaal-medische
                                                                   13%
         indicatie in gezinnen met een laag inkomen
                                                          0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%



Een uitkering? Dan verplicht vrijwilligerswerk doen.
Over dit onderdeel is het oordeel over vier stellingen gevraagd. Er is het meeste draagvlak voor de twee stellingen dat
    - er alleen huishoudelijke hulp voor mensen die anders niet zelfstandig kunnen worden moet zijn
    - huishoudelijke hulp er alleen moet zijn voor mensen die anders niet zelfstandig kunnen blijven wonen

De stelling over maatschappelijk mee kunnen blijven doen en dat de gemeente daarvoor mogelijkheden moet blijven
bieden, wordt door het minst aantal respondenten onderschreven. Tegelijkertijd kunnen we constateren dat ook
hiervoor draagvlak is bij de respondenten. Immers, bijna 60 procent van de respondenten is het met deze stelling
eens. De volgende figuur geeft een overzicht van de beantwoording van deze stellingen.


                                                                                                    Pagina 58 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>Figuur 15. Beantwoording stellingen in het thema werk en inkomen om op te bezuinigen.




Veiligheid:
Overlast gegeven? Dan zelf betalen!
Bij de keuze op welke thema’s bezuinigd kan worden in het thema veiligheid is er het meeste draagvlak voor de
stelling dat er bespaard kan worden op hulp bij voetbalwedstrijden. Er is nagenoeg geen draagvlak voor het
bezuinigen op brandweer en op de handhaving van openbare orde en veiligheid.

Figuur 16. Beleidsvelden in het thema economie om op te bezuinigen.

                          Hulp bij voetbalwedstrijden                                   58%
                    Regels voor horecagelegenheden                          37%
                               Hulp bij evenementen                     31%
                                       Stadstoezicht                    30%
 Opvang van dieren: dierenasiel en dierenambulance                    27%
     Controle op veiligheid van horecagelegenheden              13%
              Handhaven openbare orde en veiligheid        4%
                                          Brandweer       1%

                                                        0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%




                                                                                                Pagina 59 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>Mensen die overlast geven moeten zelf opdraaien voor de gemaakte kosten.
Met deze stelling ieder nagenoeg iedereen het eens. Over stadstoezicht is er niet een eenduidige gedachte. Ruim één
derde deel van de respondenten is het oneens met de stelling dat stadstoezicht niets toevoegt aan de veiligheid in de
binnenstad, maar bijna één derde deel is het met de stelling eens en bijna één derde deel van de respondenten is het
met de stelling noch eens noch oneens. De volgende figuur geeft een overzicht.

Figuur 17. Beantwoording stellingen in het thema veiligheid om op te bezuinigen.


   Mensen die overlast geven moeten zelf opdraaien
                                                                                     97
              voor de gemaakte kosten.


       Organisaties van (sport)evenementen moeten
                                                                                82                      14   5
         meebetalen aan hulp bij hun evenement.


 Stadstoezicht voegt niets toe aan de veiligheid in de
                                                               32                    32            36
                     binnenstad.


                                                         0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%

                                       eens      noch eens/oneens         oneens



Gemeente zelf:
Bezuinigen op werkplekken en op ondersteuning College en Raad.
Als we vragen waar er bij de gemeente bezuinigd kan worden gaat het om werkplekken en om ondersteuning bij het
college en de gemeenteraad. De volgende figuur geeft een overzicht.

Figuur 18. Beleidsvelden in het thema de gemeente zelf om op te bezuinigen.

                                     Werkplekken                                          46%
 Ondersteuning van het College van B&W en Raad                                  40%
            Controle op uitgaven van de gemeente                          30%
            Samenwerking met andere overheden                             25%
                                 Aantal voertuigen                  21%
                  Publieksbalie: minder lang open                19%
           Onderzoek naar de mening van burgers                  19%

                                                     0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%



Groot draagvlak voor samenwerking met andere gemeenten.
Respondenten blijken het over 2 stellingen eens te zijn met elkaar. Ongeveer driekwart deel van de respondenten
vindt dat de gemeente kan besparen door meer samen te werken met andere gemeenten en een nagenoeg even
groot deel vindt dat de gemeente minder plannen moet maken en anderen de ruimte moet geven initiatieven te
nemen. Zo min mogelijk bezuinigen en wachten op betere tijden; de mening over deze stelling is zeer verdeeld.




                                                                                                 Pagina 60 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>Figuur 19. Beantwoording stellingen in het thema de gemeente zelf om op te bezuinigen.


   De gemeente kan besparen door meer samen te
                                                                           75                            20    4
         werken met andere gemeenten.

 De gemeente moet zelf minder plannen maken en
   ruimte geven aan initiatieven van bewoners,                          70                              26     4
            organisaties en bedrijven.


 De gemeente moet zo min mogelijk bezuinigen en
                                                              33                      36                31
 wachten op betere tijden om extra te investeren.


                                                     0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%

                                       eens     noch eens/oneens       oneens



Lastenverzwaring, investeren en bezuinig 140 euro.
In dit onderdeel wordt ingegaan op de vragen die gaan over wat er duurder zou kunnen worden gemaakt, waarin de
gemeente zou moeten investeren en hoe het te bezuinigen bedrag verdeeld moet worden over de 9 beleidsvelden.


Honden- en toeristenbelasting en vergunningen kunnen duurder.
In de vraag over lastenverzwaring moesten twee heffingen / prijzen aangegeven worden die volgens respondenten
verhoogd kunnen worden. Volgens de meeste respondenten (59%) kan de hondenbelasting verhoogd worden. Daarna
volgen de toeristenbelasting en de prijzen die voor vergunningen betaald moeten worden. De volgende figuur maakt
dit nog eens duidelijk.

Figuur 20. Keuze voor lastenverzwaringen.

     Hondenbelasting                                                    59%

    Toeristenbelasting                                                 57%

        Vergunningen                                                54%

     Betaald parkeren                 15%

 Paspoort en rijbewijs           9%

                  OZB         5%

                         0%   10%     20%     30%    40%     50%     60%        70%        80%   90%    100%



Investeren in sociale agenda gewenst.
De gemeenteraad wil extra geld reserveren om te investeren. Daarvoor zijn drie onderwerpen gekozen, het
verbeteren van de binnenstad, de sociale agenda (onderwijs, werk en uitkering, gezondheid, welzijn, sport en cultuur)
en het opvangen van tegenvallers. Aan de respondenten is gevraagd welk onderwerp zij het belangrijkst vinden om
geld voor te reserveren.
Iets meer dan de helft van de respondenten vindt dat er geld gereserveerd moet worden voor de sociale agenda. De
volgende figuur laat de uitkomst nog eens duidelijk zien.

Figuur 21. Keuze reserveringen voor investeringen.

                                                                                                       Pagina 61 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>                Verbeteren
              binnenstad; 23




                                                                     Sociale agenda;
                                                                            52



            Tegenvallers
            opvangen; 25




Zelf last van de bezuinigingen? Bijna de helft respondenten denkt er weinig last van te krijgen.
In hoeverre verwacht u dat bezuinigingen van de gemeente effect hebben op uw eigen financiële situatie? Bijna de
helft van de respondenten geeft aan te verwachten er weinig last van te krijgen. De volgende figuur laat dit zien.

Figuur 22. Zelf last van de bezuinigingen, in percentage.




 %                  29                                       45                        4         21




     0%       10%        20%       30%          40%         50%      60%      70%          80%   90%       100%

                                         veel     weinig      geen    weet niet



140 euro besparen, meeste besparen op de gemeente zelf.
Er moet 10 miljoen euro bezuinigd worden in 2014. Dit komt neer op ongeveer 140 euro per inwoner van de
gemeente Almelo. Aan deelnemers van deze enquête is de vraag voorgelegd deze 140 euro te verdelen over de
verschillende beleidsvelden. Van twee beleidsvelden is het maximaal te bezuinigen bedrag gegeven. Dit is het totale
bedrag per inwoner dat aan dit beleidsveld wordt besteed. Het gaat om economie (€43) en veiligheid (€88). Volgens
de respondenten kan het meest bespaard worden op de gemeente zelf. Op onderwijs moet juist weinig bespaard
worden. De volgende tabel geeft een overzicht van het berekende rekenkundige gemiddelde.




                                                                                                 Pagina 62 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>Figuur 23. Keuze reserveringen voor investeringen, in euro’s.

    Gemeente zelf                                                                               €38,59
           Bouwen                                                               €27,36
         Economie                                               €19,92
          Vrije tijd                                            €18,85
  Openbare ruimte                                               €17,42
    Welzijn en zorg                                    €15,65
         Veiligheid                                 €15,32
         Onderwijs                                 €14,79
 Werk en inkomen                                   €14,70

                       0,00   5,00   10,00     15,00     20,00       25,00   30,00   35,00   40,00   45,00




                                                                                                Pagina 63 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>BIJLAGE F

ADDENDUM KAARTENBOEK KERNTAKEN




                            Pagina 64 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>Addendum kaartenboek kerntakendiscussie gemeente Almelo
In het kaartenboek kerntakendiscussie Almelo staat in vogelvlucht voor elk hoofdstuk de belangrijkste informatie. Het
helpt om hoofd- van bijzaken te scheiden en u in staat te stellen heldere kaders op hoofdlijnen te stellen. De
beknoptheid doet niet altijd recht aan de wereld achter elk van deze hoofdstukken. U kunt ervoor kiezen om meer
duiding en informatie te vragen alvorens te beslissen. Op de kaarten hebben we alleen de hoofdlijnen weergegeven.
Deze bijlage kunt u beschouwen als een addendum ten aanzien van een aantal hoofdstukken. Hieronder wordt voor
een aantal onderdelen aanvullende informatie gegeven waarvan wij denken dat het goed is dat u deze tot uw
beschikking heeft bij het beoordelen van de feitenkaarten.

Hoofdstuk 5: Sport Stimuleren.

5.4 Personeel inzetten voor Sportbedrijf Almelo
Er is eerder besloten een breed sportbedrijf op te richten dat gefaseerd wordt geïmplementeerd. Als gevolg daarvan
kunnen er ook nog wijzigingen optreden waar het gaat om de toerekening van kosten. Dat kan betekenen dat op
bepaalde onderdelen kosten zullen toenemen, afnemen of elders in de begroting een plek krijgen. De uitkomsten van
dit traject zijn nog niet verwerkt in de cijfers.

5.6 Subsidie verstrekken voor sport- en buurtwerkers die sportactiviteiten stimuleren op scholen en in wijken
De inzet van deze medewerkers wordt deels gefinancierd door het rijk (40%), deels door gemeente en deels door onze
partners. Een bezuiniging op dit thema betekent een groter negatief effect door het wegvallen van deze externe
financiering.

Hoofdstuk 6: Cultuur stimuleren.

6.1 Subsidie verstrekken aan de bibliotheek
Wij hebben in de kolom ‘wat levert dat op’ als antwoord ook opgenomen dat 200.000 mensen jaarlijks de bibliotheek
bezoeken. In de eerder gepresenteerde feitenkaarten hebben wij alleen melding gemaakt van het aantal leden.
Omdat de bibliotheek een algemene voorziening is die ook gebruikt wordt door niet- leden hebben wij deze cijfers –
naar aanleiding van een reactie van de bibliotheek – toegevoegd aan de kaarten. Wij hebben dit niet vertaald in de
kostprijs per eenheid.

6.2 Subsidie verstrekken aan jongerencentrum voor talentontwikkeling Naxt
Op dit moment is Naxt nog in de opstartfase. Het potentieel aan deelnemers van Naxt is nog niet meegenomen in de
totaaltelling van deelnemers. Dat betekent dat bij gelijkblijvende financiering, we in de toekomst mogen verwachten
dat er meer deelnemers zullen zijn, en dat daarmee het bedrag per deelnemer daalt.

6.3 Theater Hof’88 exploiteren
Wij hebben het bedrag dat direct besteed wordt aan de exploitatie van Hof88 (uitbaten, personeel en huur (vanaf de
verzelfstandiging) naar beneden bijgesteld omdat wij ten onrechte ook de huurkosten van het totale complex – dat
ook gebruikt wordt door andere partijen zoals de Muziekschool en het Kreatief Centrum - hadden toegerekend aan
de exploitatie van het theater. Door een nadere opsplitsing van de huur hebben wij de kosten beter kunnen
toerekenen. Dat heeft tot gevolg dat de totale exploitatielasten van het theater zijn gedaald en logischerwijze de
lasten van bijvoorbeeld de muziekschool weer zijn gestegen. In een reactie op de feitenkaarten heeft het theater Hof
’88 zelf nog aangegeven dat de daadwerkelijke baten hoger zijn dan op de kaart vermeld. Het is daarbij goed om op te
merken dat wij voor geen van de activiteiten zijn uitgegaan van de realisatiecijfers (jaarrekening) maar van de
begrotingscijfers. Omwille van de consistentie en vergelijkbaarheid hebben wij dit dan ook niet aangepast.




                                                                                                 Pagina 65 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>Wij hebben de kostprijs voor Hof ’88 opnieuw berekend. Wij hebben eerder alleen gekeken naar de professionele
voorstellingen. Dat was bij nader inzien niet correct. Hof’88 biedt immers ook ruimte aan amateurkunst. Wij hebben
nu ook de amateur en semi- professionele voorstellingen meegenomen. Ruim 16.000 mensen hebben deze
voorstellingen bezocht. Naast deze voorstellen biedt Hof ’88 ook ruimte aan verenigingen om te repeteren.
Gemiddeld wordt Hof ’88 ruim 300 keer per jaar gebruikt voor repetities. De betrokken afdeling heeft aangegeven het
op prijs te stellen als ook deze output meegenomen zou worden. Dus door deze repetities ook te tellen als activiteit
en samen met alle voorstellingen dit af te zetten tegen de lasten. Wij hebben dit niet gedaan, omdat voor een groot
deel aangenomen kan worden dat deze repetities ultimo weer resulteren in een voorstelling en dit dus integraal in de
kostprijs dan wordt meegenomen. Wij denken daarom dat op dit moment de weergegeven kostprijs de best mogelijke
indicatie geeft. Om dat in de toekomst te verbeteren, zou het voor de hand liggen bij de exploitatie van het theater
proberen in de kostentoerekening een onderscheid te maken tussen de kosten die direct verband houden de
exploitatie van het professionele theater en de kosten voor het ondersteunen en faciliteren van amateurkunst.

Hoofdstuk 13: Welzijn bevorderen:

13.1 Kapitaal en overige lasten en baten voor (gedane investeringen in) multifunctionele accommodaties
De kapitaal en overige lasten betalen voor (gedane investeringen in) multifunctionele wijkaccommodaties is als volgt
berekend:

                                              last        baat        saldo

     kapitaal en overige lasten MFA's         3,4        0,5
     energie                                    117.710              117.710
     huur, pacht                                          -149.135 -149.135
     inhuur                                     935.486              935.486
     kapitaallasten                             202.920              202.920
     overige baten                                        -364.971 -364.971
     overige lasten                             279.347              279.347
     reserves/voorzieningen                       51.964              51.964
     stelposten                                 345.673              345.673
     verrekeningen                            1.437.953            1.437.953

Ten aanzien van de inhuurkosten (935.00 euro) moet u nog rekening houden met €200.000,- aan bezuinigingen op
inhuur van personeel die vanaf 1 januari 2013 gerealiseerd moet worden. De verrekeningen betreft de
kostprijsdekkende huur van de multifunctionele wijkaccommodaties. In het bedrag van 1.437.953 euro is ook de huur
opgenomen van twee locaties waarin (alleen) school gerelateerde activiteiten plaatsvinden. Het gaat om een bedrag
van 731.000 euro (Eninver en Rotsduif). Met name de huurkosten van Eninver vallen op. De huurkosten zijn
onevenredig hoog waardoor de gemiddelde accommodatiekosten enorm stijgen. De gemiddelde
accommodatiekosten volgens de feitenkaart bedragen 230.000 euro. Zouden wij de gemiddelde accommodaties
kosten berekenen zonder Eninver dan komen wij uit op 56.000 euro per accommodatie.




                                                                                                 Pagina 66 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>13.5 Het centrum voor Jeugd en Gezin financieren voor het beantwoorden van opvoed- en opgroeivragen
Wij hebben de kostprijs voor het beantwoorden van opvoed- en opgroeivragen opnieuw berekend. Daarbij zijn wij
uitgegaan van de volgende informatie. Er worden per jaar ongeveer 900 vragen beantwoorden. Daarnaast zijn er 880
unieke abonnementen op de Loes Nieuwsbrie) en bezoeken 9.700 mensen de Loes website. Het aantal bezoekers op
de website kon helaas niet meer op de feitenkaart vermeld worden om praktische redenen. De betrokken afdeling
heeft aangeven dat voor het berekenen van de kostprijs de voornoemde output bij elkaar opgeteld zou moeten
worden en gedeeld door een bedrag van 240.000 euro. Dit bedrag staat voor de kosten die direct te relateren zijn aan
het passief of actief beantwoorden van opvoed- en opgroeivragen. Met dit bedrag wordt het infocentrum Loes
betaald, het digitale loket gerealiseerd en activiteiten gericht op opvoedondersteuning georganiseerd.
De genoemde 240.000 euro hebben wij in de berekening van de kostprijs met 40.000 euro verminderd. Dit zijn de
kosten van het digitale loket en dit levert de abonnementen op en bezoekers van de website. Wij komen zo afgerond
uit op 222 euro per vraag. Zou je ook nog de kostprijs van de digitale output (abonnees en bezoekers) berekenen dan
kom je – afgezet tegen de kosten van het digitale loket uit op een kostprijs van 3,5 euro per bezoeker / abonnee.

Hoofdstukken 22 en 23 Bestuur ondersteunen en bedrijfsvoering verzorgen
In dit hoofdstuk hebben wij net als in elk hoofdstuk mogelijkheden in kaart gebracht die aangeven wat Almelo bij de
uitvoering van de taak anders, niet of minder kan doen. In de Voorjaarsnota 2013 heeft het bestuur ervoor gekozen
om hier een algemene lijn te hanteren door de totale kosten aan ondersteuning (overhead) terug te brengen door te
sturen op een vaste verhouding tussen formatie in primaire processen en ondersteunende processen (30% van de
totale formatie is ondersteuning). De andere mogelijkheden die specifieker per proces of taak de
beïnvloedingsmogelijkheden aangeven, komen niet te vervallen. Maar het is wel goed om als beslisser rekening te
houden dat er ten aanzien van kostenreductie twee strategieën mogelijk zijn die elkaar min of meer uitsluiten. En dat
bij het nemen van besluiten deze hoofdstukken eerst de vraag voorligt of je kiest voor een algemene taakstelling of al
heel specifiek aangeeft op welke onderdelen je de ondersteuning terug wilt dringen.




                                                                                                  Pagina 67 van 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>