<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                                       Raadsvergadering:
                                                                       Registratienummer:
Naam: P. Brouwer
Datum: 13 juni 2017
Sector/team/teamonderdeel: BO Bestuurszaken
Telefoonnummer: 06-31997529
Collegevoorstel
  Onderwerp                                          Agenda voor Twente
  Advies                                             Bespreekstuk
  Is er een uiterste behandeldatum?                  Ja, 20 juni 2017
  Hoofdopgave                                        Bestuur en ondersteuning
  Portefeuillehouder                                 F.J. Cornelissen
  Openbaar                                           Openbaar
  Raadsvoorstel of raadsbrief                        Raadsvoorstel
Toelichting voor de openbare besluitenlijst:
De Agenda voor Twente is de regionale investeringsagenda voor de periode 2018-2022. Met dit besluit
stelt het college van b en w aan de raad voor deze agenda te onderschrijven en een jaarlijkse bijdrage
van de gemeente voor de periode 2018-2022 beschikbaar te stellen. De hoogte van deze bijdrage is
afhankelijk van de verkoop van aandelen Twence en het uitvoeringsprogramma van de Agenda voor
Twente.
Voorgesteld besluit
Aan de raad voor te stellen:
1. De ambitie en de verantwoording daarover, zoals neergelegd in de Agenda voor Twente (2018-
     2022), te onderschrijven.
2. In principe de Agenda voor Twente financieel te ondersteunen en de hoogte van de bijdrage
     afhankelijk te maken van de verkoop van de aandelen Twence;
3. Te streven naar een bijdrage van € 7,50 per inwoner per jaar voor de periode 2018-2022, waarbij
     het deel voor lobby en marketing afhankelijk is van het uitvoeringsprogramma;
4. Bij de besluitvorming over de Programmabegroting 2018 een definitief besluit te nemen over de
     financiering.
5. De mogelijkheden te onderzoeken om voor de realisatie van de verdere ambitie, afhankelijk van het
     uitvoeringsprogramma, een aanvullende gemeentelijke bijdrage vast te stellen.
Inleiding
In 2007 heeft de voormalige regioraad van Regio Twente namens de veertien Twentse gemeenten
besloten een gezamenlijke investeringsagenda te starten, gefinancierd uit dividend van Twence tot een
bedrag van in totaal € 80 miljoen. Deze Agenda van Twente, met de looptijd van 2008-2017, is vorig
jaar geëvalueerd. Meer informatie over deze evaluatie staat op www.agendavantwente.nl.
De raad heeft op 22 november 2016 ingestemd met een verkenning naar een nieuwe regionale
investeringsagenda door de Bestuurscommissie Agenda van Twente. Er is de afgelopen maanden een
traject doorlopen, waarin deze bestuurscommissie met input van zowel de raden als ondernemers,
onderwijs- en onderzoekinstellingen de nieuwe Agenda voor Twente heeft opgesteld. In politieke
beraden op 10 januari, 18 april en 30 mei heeft de Almelose raad de Twenteraden over de Agenda voor
Twente voorbereid en conceptversies van de agenda besproken. Het college van b en w heeft
concepten van de agenda besproken in aanloop naar vergaderingen van de Bestuurscommissie Agenda
van Twente en in overleggen met het GMT.
Pagina 1 van 5
BenW - 1705813
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Deze agenda wordt met dit voorstel voorgelegd aan de gemeenteraad met daarbij het verzoek voor de
komende vijf jaar een bijdrage beschikbaar te stellen voor de uitvoering.
Beoogd effect
Het doel van de Agenda voor Twente is Twente als technologische topregio (inter)nationaal op de kaart
te zetten. De belangrijkste beoogde effecten zijn een beter vestigingsklimaat, een goede aansluiting
tussen onderwijs en arbeidsmarkt en groei van het aantal arbeidsplaatsen.
Argumenten voor
1.1 De Agenda voor Twente slaat aan bij de Almelose opgaven
Twee van de drie belangrijkste effecten van de Agenda voor Twente, een goede aansluiting tussen
onderwijs en arbeidsmarkt en groei van het aantal arbeidsplaatsen, sluiten aan op de hoofdopgave
Transformatie werk en zorg.
1.2 Ambities sluiten aan op de kracht van Twente en landelijke ontwikkelingen
De urgentie van een nieuwe Agenda voor Twente is groot. Tegelijkertijd is het een niet te missen kans.
Alleen door samen met ondernemers, onderwijs- en onderzoeksinstellingen te werken aan de ambities
lukt het om de kwaliteit in de regio op peil te brengen en te houden. Met deze Agenda voor Twente
kiezen we ervoor te investeren in de toekomst. We zetten de komende vijf jaar met techniek als motor
in op het versterken van het technologisch cluster, de arbeidsmarkt, onze bereikbaarheid en het
vestigingsklimaat in onze regio.
1.3 Regionale opgaven vragen om een regionale aanpak
Twente is een regio waarin grenzen tussen gemeenten steeds minder belangrijk zijn: mensen wonen in
de ene gemeente en werken of gaan naar school in een andere gemeente; bedrijven doen zaken in de
hele regio en hebben medewerkers uit de hele regio in dienst. Opgaven op het gebied van bijvoorbeeld
bereikbaarheid of onderwijs gaan de hele regio aan. Een regionale agenda om de sociaaleconomische
structuur van Twente te versterken is nodig, maar dan is deelname van ondernemers, onderwijs- en
onderzoeksinstellingen net zo hard nodig als die van de overheid.
1.4 Agenda voor Twente is geen projectenagenda, maar het kader om nog beter samen te werken
Om de doelstelling te halen is samenwerking nodig. Niet alleen tussen gemeenten, maar ook tussen
ondernemers, onderwijs- en onderzoeksinstellingen. De Agenda voor Twente is daarom vooral een
samenwerkingsagenda. Het voorstel dat naar de raden is gestuurd, is het kader om die samenwerking
de komende vijf jaren vorm te geven. Het is de bedoeling dat uit deze samenwerking veel nieuwe,
gezamenlijke projecten voortkomen. Voor de versterking van deze samenwerking wordt nu een bijdrage
gevraagd. Er wordt nu géén bijdrage gevraagd om projecten te financieren, hoewel een deel van de
bijdrage wel gebruikt kan worden om projecten in de toekomst mogelijk te maken (aanjaaggeld).
Voor de samenwerking is een basisinfrastructuur nodig, die overheden, ondernemers, onderwijs- en
onderzoeksinstellingen met elkaar verbindt en stimuleert om samen aan de slag te gaan voor Twente.
De basisinfrastructuur wordt gevormd door organisaties als Novel-T en Techniekpact Twente. In de
Agenda voor Twente is een bijlage opgenomen met deze organisaties en de bijbehorende kosten.
1.5 De Agenda voor Twente is het kader om jaarlijks een uitvoeringsprogramma op te stellen
Na de zomer wordt het eerste uitvoeringsprogramma (voor 2018) opgesteld op basis van de
programma’s en actielijnen in de agenda. Hierin is ook plaats voor de projecten die kunnen bijdragen
aan het realiseren van de doelstelling. De inhoudelijke beoordeling van projecten gebeurt door de
partijen gezamenlijk, op basis van de KRACHT-criteria (zie p. 27 van de Agenda voor Twente).
Projecten worden gefinancierd op basis van coalitions of the willing, zodat een gemeente kan kiezen
waar zij aan meedoet (bijvoorbeeld op basis van de opgave of het effect op de gemeente). Provincie
Overijssel heeft toegezegd te willen investeren (zie bijlage). Niet alles kan in één jaar, dus er zullen
prioriteiten gesteld worden. Dat geldt ook voor de extra inspanningen op het gebied marketing en
lobby, waarvoor in het voorstel € 2,50 per inwoner per jaar wordt gevraagd. Gemeenten kunnen via de
bestuurscommissie invloed uitoefenen op het uitvoeringsprogramma.
1.6 Er is meer aandacht voor monitoring en verantwoording
De Agenda voor Twente is een agenda van overheden, ondernemers, onderwijs- en onderzoeks-
instellingen. Deze partijen zijn dus samen verantwoordelijk voor het behalen van de doelstelling. De
bestuurscommissie Agenda van Twente is verantwoordelijk voor de monitoring en verantwoording over
Pagina 2 van 5
BenW - 1705813
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>de agenda naar de gemeenteraden. De monitoring start op 1 januari 2018. Het eerste moment van
monitoring is na een half jaar. Dit biedt de mogelijkheid aan de partners in de agenda om tussentijds bij
te sturen. De raad kan invloed uitoefenen via het Almelose lid in de bestuurscommissie Agenda van
Twente. Een eerste opzet voor de monitoring is opgenomen in de Agenda voor Twente. Samen met de
partners van de Twente Index, Kennispunt Twente en de gemeenten wordt de monitoring verder
uitgewerkt.
2.1 Gemeentelijke bijdrage van €7,50 is op dit moment de grootste gemeenschappelijke deler
De financiering van de huidige Agenda van Twente uit het dividend van Twence eindigt eind 2017.
Verschillende gemeenten, waaronder Almelo, hebben aangegeven een nieuw regionaal investerings-
programma niet opnieuw te willen financieren uit dividend van Twence. De middelen voor zo’n agenda
horen uit de gemeentelijke begroting te komen. Met de bijdragen van de gemeenten kunnen andere
publieke middelen (onderwijs, onderzoek, rijk, provincie en Europa) en private investeringen worden
aangetrokken.
De bestuurscommissie Agenda van Twente heeft geconstateerd dat de grootste gemeenschappelijkheid
op dit moment te ligt bij een gemeentelijke bijdrage per inwoner van €7,50 per jaar. Deze is als volgt
opgebouwd:
-    €3,50 voor de basisinfrastructuur (een specificatie is in de bijlage van de Twente Board
     opgenomen);
-    €1,50 aanjaaggeld voor nieuwe initiatieven, die een zetje nodig hebben om van de grond te komen;
-    €2,50 voor extra profilering en marketing, gebaseerd op de vier actielijnen.
Met deze bijdragen wordt de basis op orde gehouden en zijn er middelen voor de aanjaagfunctie voor
nieuwe initiatieven en profilering en marketing.
De besteding van de gemeentelijke bijdragen is de verantwoordelijkheid van de bestuurscommissie
Agenda van Twente. Gemeenten kunnen via hun colleges van b en w invloed uitoefenen op de
uitvoering van de agenda en waar nodig bijsturen. Regio Twente zal hoogstwaarschijnlijk de middelen
beheren.
2.2 Een gezamenlijke agenda betekent ook een gezamenlijke financiering
De partners binnen de Twente Board zijn ervan overtuigd dat forse investeringen noodzakelijk zijn om
onze ambities te bereiken. Aan de Twentse gemeenten wordt een bijdrage van € 7,50 per inwoner per
jaar gevraagd om de samenwerking in Twente te bevorderen. Een groot deel van dit bedrag (€ 3,50)
gaat naar de basisinfrastructuur. Die investeringen kunnen alleen renderen wanneer het gezamenlijke
investeringen zijn die bijdragen aan het gemeenschappelijk doel. Dat betekent dat iedere partner vanuit
zijn eigen rol en verantwoordelijkheden een bijdrage levert aan dat doel. Ondernemers, onderwijs- en
onderzoeksinstellingen betalen daarom ook mee, zowel in geld als in personeel. In de bijlagen van de
Twente Board en provincie Overijssel wordt zo concreet als mogelijk inzicht gegeven in de bijdragen
van de andere O’s.
3.1 Financiering van de gemeentelijke bijdrage via aandelenverkoop is de meest realistische
mogelijkheid
De gemeente Almelo staat er financieel gezien niet goed voor. In de zoektocht naar financiering van de
gemeentelijke bijdrage aan een nieuwe Agenda voor Twente moeten we daarom creatief zijn. Wij zijn in
overleg met de provincie over de verkoop van aandelen in de verbonden partij Twence. Financiering van
de bijdrage stellen wij afhankelijk van deze verkoop en de toestemming van de provincie om de
opbrengst aan de Agenda voor Twente te besteden.
4.1 Voor meer ambitie is in een volgende fase extra geld nodig
Enkele gemeenten, maar ook vertegenwoordigers vanuit de Twente Board, hebben aangegeven de lat
hoger te willen leggen. Deze hogere ambitie houdt in dat gevraagd wordt te onderzoeken of een extra
bijdrage van € 5,00 voor projecten mogelijk is (bovenop de door Regio Twente voorgestelde € 7,50).
Een bijdrage die een grotere multiplier genereert voor Twente en haar bedrijven en inwoners. Niet alle
veertien gemeenten kunnen of willen op dit moment een totale bijdrage van € 12,50 reserveren. Om
echter het momentum vast te houden – en recht te doen aan de nu al geuite wens van enkele
gemeenten en de Twente Board t.a.v. een hoger ambitieniveau – ligt het voor de hand in gesprek te
blijven en de mogelijkheden te onderzoeken van een verhoogde bijdrage, als volgende stap in het
groeimodel. Zo mogelijk voor het einde van jaar – bij voorkeur bij de programmabegroting – kan
Pagina 3 van 5
BenW - 1705813
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>hierover worden besloten.
Kanttekeningen
1.1 De focus op techniek is te beperkt
In de Agenda voor Twente is gekozen voor een focus op techniek. Kiezen voor techniek betekent niet
dat het alleen om hightech gaat of dat andere sectoren onbelangrijk zijn. Om bedrijven in de techniek te
laten groeien of aan te trekken, zijn goed onderwijs, goede toeleveranciers en een goede bereikbaarheid
van groot belang. Met goed onderwijs, op alle niveaus, kunnen mensen zich ontwikkelen en kunnen
(nieuwe) bedrijven groeien. Goede verbindingen zijn nodig voor werknemers om naar hun werk te
kunnen gaan, maar ook om de logistieke sector die onlosmakelijk verbonden is met de (maak)industrie,
te versterken. Deze onderwerpen (en duurzaamheid) staan centraal in de vier actielijnen van de agenda:
Techniek als motor, Arbeidsmarkt & talent, Bereikbaarheid & vestigingsklimaat en Circulaire economie
& duurzaamheid.
1.2 Gezamenlijke acquisitie mist in de basisinfrastructuur
In de bijlage van de Agenda voor Twente staan de organisaties, die samen de basisinfrastructuur
vormen voor de Agenda voor Twente. Dit zijn organisaties zoals Novel-T en Twente Branding. Wat
ontbreekt in de basisinfrastructuur is het gezamenlijke actieteam acquisitie (Business in Twente), wat er
mede voor kan zorgen dat de versterkte samenwerking tussen de vier O’s ook daadwerkelijk leidt tot
het aantrekken van nieuwe bedrijven en werkgelegenheid. Het is noodzakelijk dat acquisitie een
belangrijke plaats krijgt in het uitvoeringsprogramma.
1.3 De basisinfrastructuur werkt onvoldoende voor Almelo
Uit de evaluatie van de huidige Agenda van Twente is naar voren gekomen dat veel gemeenten,
waaronder Almelo, de effecten van de dienstverlening van (enkele van) deze organisaties te weinig
terugzien in de eigen gemeente. Om hieraan tegemoet te komen, wordt eind 2018 geëvalueerd of deze
organisaties hun taken goed genoeg hebben uitgevoerd en of bijsturing nodig is.
1.4 Regionaal investeringsprogramma kent een vaststelling door de gemeenteraad.
Met dit voorstel wordt de gemeenteraad voorgesteld de ambitie en verantwoording van de Agenda voor
Twente te onderschrijven en hiervoor een jaarlijkse gemeentelijke bijdrage voor de periode 2018-2022
vast te stellen. De Agenda voor Twente is echter voorzien van de ondertitel 'regionaal
investeringsprogramma 2018-2022'. Naar de letter van de Verordening op de bestuurscommissies van
Regio Twente had vaststelling meer voor de hand gelegen. Omdat het hier gaat om een zo uniform
mogelijk raadsvoorstel in de Twentse gemeenten is het dictum daarop niet aangepast. Het
uitvoeringsprogramma wordt opgenomen in het werkprogramma van Regio Twente, dat door het
algemeen bestuur wordt vastgesteld.
2.1 De gemeentelijke bijdrage is onvoldoende onderbouwd
Aan de gemeente wordt een bijdrage gevraagd van € 7,50 per inwoner per jaar. Dit bedrag is
onderverdeeld in drie bedragen:
-    €3,50 voor de basisinfrastructuur;
-    €1,50 aanjaaggeld voor nieuwe initiatieven, die een zetje nodig hebben om van de grond te komen;
-    €2,50 voor extra profilering en marketing, gebaseerd op de vier actielijnen.
De onderbouwing is niet voor alle drie onderdelen even duidelijk. Het deel voor de basisinfrastructuur
wordt goed onderbouwd in de bijlage van de Agenda voor Twente. De onderbouwing voor het
aanjaaggeld is beperkt, maar dat is op zich verklaarbaar. Dit geld is immers bedoeld voor het aanjagen
van toekomstige projecten, die nu nog niet bekend zijn. Het geld kan bijvoorbeeld gebruikt worden om
een onderzoek te subsidiëren, waardoor de kans dat een project daadwerkelijk van start kan gaan
wordt vergroot.
Ook de onderbouwing van het derde deel, voor extra profilering en marketing, is beperkt. Deze
middelen maken het mogelijk om Twente beter te profileren als onderscheidende regio, waardoor
nieuwe bedrijven makkelijker de weg vinden naar Twente. De besteding van deze middelen is
verbonden met de actielijnen, die per jaar worden uitgewerkt in het uitvoeringsprogramma.
In het najaar wordt het eerste uitvoeringsprogramma, voor 2018, gemaakt. Wij stellen daarom voor de
gemeentelijke bijdrage mede afhankelijk te maken van hoe dit uitvoeringsprogramma eruit komt te zien.
Pagina 4 van 5
BenW - 1705813
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>3.1 De financiële situatie van Almelo biedt geen ruimte voor een bijdrage aan de Agenda voor Twente
De gemeente Almelo staat er financieel niet goed voor, onder andere door de opgaven in het sociaal
domein. Wij hebben dan ook geen ruimte gevonden binnen de reguliere middelen om de bijdrage aan de
nieuwe Agenda voor Twente te kunnen dekken. Tegelijkertijd vinden wij dat een aantal van onze
maatschappelijke opgaven vragen om een regionale aanpak via de Agenda voor Twente. Wij zijn ervan
overtuigd dat investeringen in onder meer een betere samenwerking tussen de 4 O’s en een betere
aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt goed zijn voor Almelo.
Alternatieven
Niet meedoen aan de Agenda voor Twente.
Kosten, opbrengsten, dekking en preventief toezicht
De kosten voor deelname aan de Agenda voor Twente bedragen € 7,50 per inwoner per jaar, voor de
periode 2018-2022. Dit betekent een bedrag van € 544.050 per jaar (inwonertal Almelo per 1-1-2017:
72.540) vanaf de programmabegroting 2018 en voor de hele periode een bedrag van € 2.720.250.
Deze deelname leidt niet tot directe opbrengsten. De dekking dient gevonden te worden in de
opbrengst van de verkoop van aandelen in de verbonden partij Twence. Voor de verkoop van aandelen
en de manier waarop de gemeenten die eventuele opbrengsten kan inzetten, is overleg met de
provincie nodig.
Uitvoering
Alle veertien Twentse gemeenten nemen in juni en juli 2017 een besluit over de Agenda voor Twente.
Na de besluitvorming wordt een uitvoeringsprogramma voor 2018 opgesteld. Er vinden gesprekken
plaats met provincie Overijssel over de mogelijkheden om de gemeentelijke bijdrage aan de Agenda
voor Twente te financieren. Het eerstvolgende ijkmoment voor preventief toezicht is bij de
programmabegroting 2018.
Bijlagen
-     Raadsvoorstel (Raad – 4343)
-     Agenda voor Twente – definitief concept (Intern – 59432)
-     Memo Twente Board over bijdragen van partners aan de Agenda voor Twente (Intern – 59434)
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Procesinformatie
Intern overleg
De Agenda voor Twente is de afgelopen maanden diverse malen besproken in het college van b en w
en in het overleg van het college van b en w met het GMT. Daarnaast is, met name over de
financiering, overleg geweest met CCA.
Afstemming met portefeuillehouder
De portefeuillehouder is als lid van de Bestuurscommissie Agenda van Twente nauw betrokken
geweest bij het opstellen van de Agenda voor Twente en bij dit voorstel.
GMT-advies
Er is geen separaat advies gevraagd aan het GMT, omdat de Agenda voor Twente geregeld aan de orde
is geweest in het overleg van het college van b en w en het GMT.
B&W-voorstel standaard
Communicatie over het besluit
Reguliere persconferentie.
Pagina 5 van 5
BenW - 1705813
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>