<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>            t+       Gemee n t e       .
             • ••• Almelo
                                                            Raadsvergadering: 21 november 2017
                                                            Registratienummer: R 1704569



Naam: M. Jaarsmal N. Lindenberg
Datum: 26 oktober 2017
Team/teamonderdeel: BO Financiën en CVSII Team CCA
Telefoonnummer: 541903



Voorstel aan de raad

Onderwerp                                           Uitvoering taken openbare ruimte
Hoofdopgave                                         Saneren en innoveren
Portefeuillehouder                                  C. van Wijk-Jongedijk

Samenvatting raadsvoorstel
De gemeenteraad heeft het college opdracht gegeven twee varianten te onderzoeken voor de uitvoering
van het beheer van de openbare ruimte. Variant I is deze taak uit te besteden aan Twente Milieu.
Variant II is de oprichting van een intern verzelfstandigd dienstenbedrijf (VDB). Het college legt de
opbrengsten van beide sporen voor en vraagt de raad een keuze te maken. Op basis van deze keuze
gaat het college de implementatie voorbereiden.


Voorgesteld raadsbesluit
1.   Voor de uitvoering van de taken in de openbare ruimte te kiezen voor de uitbesteding aan Twente
     Milieu NV;
     of
2.   de interne verzelfstandiging waarbij de uitvoering van de taken in de openbare ruimte sámen met
     de teams beheer en het ingenieursbureau worden ondergebracht in een nieuw verzelfstandigd
     dienstenbedrijf (VDB).

Inleiding
8ehandelhistorie
In 2012 stelde de gemeenteraad de kaders voor sourcing vast (Raad-1200083). Op basis van dit
kadersteIlende document is de externe verzelfstandiging bij Twente Milieu van de taken voor het beheer
van de openbare ruimte onderzocht. Na afronding van de verkenningsfase is in 2016 overgegaan naar
de uitwerkingsfase. In de coalitiebrief d.d. 23 december 2015 (email-21250) is het uitgangspunt
'sourcing' door de coalitie als volgt geherformuleerd: "Rondom de organisatieontwikkeling spreken we
af dat sourcing een middel is en geen doel op zich." Op 1 maart 2017 ontving het college de brief
"Outsourcen anders" van de fracties VVD, LAS, CDA, CU en D.nu (lNK-78662). Op grond hiervan
heeft het college de interne verzelfstandiging voor de taken in de openbare ruimte onderzocht en
uitgewerkt.

De sourcing van de taken in de openbare ruimte is aan de orde geweest in verschillende politieke
beraden en raadsvergaderingen, namelijk op; 2 juli 2015 (raadsvergadering perspectiefnota). 9
september 2015 (politiek beraad). 22 sept 2015 (politiek beraad over sourcing Ingenieursbureau). 3
november 2016 (raadsvergadering begroting 2017) en 15 nov 2016 (politiek beraad).

Verschillende grootheden, uiteenlopende toetsingskaders
De rapportages over de mogelijke consequenties van interne- en externe verzelfstandiging verschillen
van elkaar. De externe verzelfstandiging is vanwege de langere voorbereidingstijd verder uitgewerkt
dan de interne verzelfstandiging in het VDB. Daarnaast verschilt de scope van beide varianten waardoor
een enkelvoudige vergelijking niet mogelijk is. De sourcing van taken naar Twente Milieu omvat alleen
de taken voor groenonderhoud (80 fte). Volgens het businessplan VDB is het totaal aan taakstellingen

Pagina 1 van 5
Raad - 1704569
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>alleen mogelijk als zowel de teams groen, beheer als het ingenieursbureau worden ondergebracht in een
VDB. Deze organisatie heeft dan een omvang van ongeveer 130 fte met een onafhankelijke directie.

Om een afweging tussen beide varianten mogelijk te maken is een toetsingskader toegepast en de
rapportage bijgevoegd (INT-61266). Daarbij zijn de kaders zoals vastgelegd in de kadernota
governance, het raadsbesluit sourcing en de sourcingsleidraad, maar ook de kaders uit de brief
"Outsourcen Anders" toegepast.

Beoogd effect
Duidelijkheid voor betrokken partijen en medewerkers over de wijze waarop de gemeente de taken
betreffende de openbare ruimte in de toekomst wil (laten) uitvoeren.

Argumenten voor
Externe verzelfstandiging via Twente Milieu
1. 1 Dit past binnen de formeel vastgestelde kaders voor sourcing
De externe verzelfstandiging sluit aan op onze huidige kaders voor sourcing en de sourcingsleidraad.
Uitvoerende taken worden op afstand gezet zodat de gemeente de regisserende taken overhoudt voor
wat betreft de openbare ruimte. De uitwerking wordt nu voorgelegd als sluitstuk van een eerder door
de raad gegeven opdracht aan het college.

 1.2 Twente Milieu is een robuuste organisatie met laag risicoprofiel
Er is sprake van een bedrijfsmatige en efficiënte uitvoering met heldere taken, rollen,
verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Scherp opdrachtnemer- en opdrachtgeverschap is mogelijk,
Twente Milieu heeft ervaring op de meeste taakvelden en werkt voor diverse gemeenten met meerdere
taken in de openbare ruimte (afval, onkruid, gladheidbestrijding), waardoor een optimale inzet mogelijk
is. Meer massa op de uitvoerende taken in de openbare ruimte betekent minder kwetsbaarheid en biedt
meer kans op schaalvoordelen.

 1.3 De inzet van wsw medewerkers is geborgd
Twente Milieu, Soweco en gemeente hebben een overeenkomst gesloten, waarin concrete afspraken
zijn gemaakt over het continueren van de inzet van wsw-medewerkers op het moment dat de BOR-
taken door de gemeente worden overgedragen aan Twente Milieu. Twente Milieu garandeert een
bedrag voor deze medewerkers boven de loonwaarde conform de huidige situatie. De tekorten op
Soweco zullen hierdoor niet verder toenemen. De door de raad gewenste doorontwikkeling van Soweco
tot een maatschappelijke onderneming komt hierdoor niet in het gedrang.

Interne verzelfstandiging via VDB
2. 1 Dit sluit aan op de strekking van de brief van de vijf raadsfracties
De interne verzelfstandiging via het VDB sluit aan op de coalitiebrief van 23 december 2015 en de
kaders, wensen en randvoorwaarden van de vijf raadsfracties zoals verwoord in hun brief aan het
college van B&W van 1 maart 2017. Er ontstaat een organisatie waar beleid en uitvoering in één hand
blijft (de gemeente) maar waarin wel een zakelijker en professioneler omgeving wordt gecreëerd de
taken uit te voeren.

2.2 Grotere taakomvang, andere werkwijze, meer synergie
De interne verzelfstandiging omvat meer taken dan de externe verzelfstandiging, namelijk naast de
taken in de openbare ruimte, ook het team beheer en het team ingenieursbureau. Door dit te
combineren met een andere werkwijze en aansturing, worden meer synergievoordelen verwacht.

2.3 Meer politieke sturing en interventie mogelijk
Regie en sturing vindt plaats via het opdrachtgeverschap/een DVO en binnen de gemeentelijke
hiërarchie. De organisatie opereert (nog steeds) in een politieke omgeving. Hierdoor is meer politieke
sturing en interventie mogelijk.

2.4 Sluit aan op ingezette organisatieontwikkeling
Interne verzelfstandiging sluit aan op de ingezette organisatieontwikkeling, waarin
programmamanagement en wijksturing leidende principes zijn. In de samenleving is een grote behoefte
aan maatwerk op wijk- en buurtniveau; deze kan via de VDB worden doorontwikkeld.


Pagina 2 van 5
Raad - 1704569
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Kanttekeningen
Externe verzelfstandiging via Twente Milieu
 1. 1 De gemeentelijke taakstellingen worden niet volledig gerealiseerd
De financiële taakstelling die aan Twente Milieu gevraagd wordt te realiseren, wordt behaald. De
geraamde besparing loopt op van € 244.000 in 2018 naar € 536.000 vanaf 2020, terwijl de
taakstelling (inclusief Soweco-taakstelling) behorend bij deze opdracht € 450.000 bedraagt.

Er zijn resterende taakstellingen waarop nog geen antwoord is. Twente Milieu realiseert de met de
opdracht gepaard gaande taakstellingen, maar de gemeente dient zelf de taakstelling op overhead van
€ 350.000 op te lossen. Daarnaast zijn er taakstellingen gekoppeld aan het anders organiseren van het
Ingenieursbureau, dat geen onderdeel is van de scope van deze opdracht, waardoor ook hier een
andere invulling voor gevonden moet worden. Ook zijn de financiële effecten op de latende organisatie
zijn op dit moment nog niet bekend, zoals de desintegratiekosten en overheadkosten. Dit komt onder
andere doordat de gevolgen van het sociaal plan nog inzichtelijk gemaakt moet worden.

Het financiële risico bij Twente Milieu is lager afgezet tegen de VDS variant, omdat bij de overdracht
aan Twente Milieu de gemeente een incidentele boekwinst van € 800.000,- op de verkoop van
materieel aan Twente Milieu ontvangt. Deze middelen kunnen worden gebruikt voor dekking van
incidentele transitiekosten. Daarnaast lijkt het financiële waterbedrisico lager doordat Twente Milieu
voor sw-medewerkers een bedrag boven de loonwaarde betaalt, conform de huidige situatie. De
tekorten op Soweco zullen hierdoor niet verder toenemen. In de VDS variant wordt voor sw
medewerkers de loonwaarde betaald.

1.2 Regie en sturing meer op afstand
Regie en sturing vindt plaats via het opdrachtgeverschap/een DVO en op de continuïteit en strategie
van de organisatie via het aandeelhouderschap. Hierdoor is er minder directe sturing en interventie
mogelijk. Maatwerk op wijk- en buurtniveau is noodzakelijk om aan te sluiten bij de reeds ingezette
organisatieontwikkeling; dit is bij Twente Milieu dus een risico.

1.3 Positie van huidige medewerkers van de gemeente Almelo
Medewerkers hebben (o.a. via de OR) een voorkeur uitgesproken in dienst van de gemeente te willen
blijven werken. Daarnaast bestaat de mogelijkheid dat (voormalige) medewerkers van de gemeente
Almelo in andere gemeenten worden ingezet.

Interne verzelfstandiging via VDB
2. 1 De gemeentelijke taakstellingen worden niet volledig gerealiseerd
De geraamde besparing loopt op van € 252.000 in 2019 tot € 880.000 vanaf 2021, terwijl de totale
taakstelling behorend bij deze opdracht € 1.050.000 bedraagt. Het VDS gaat in het businessplan uit
van loonwaarde-betaling voor de WSW-medewerkers. Dit kan tot gevolg hebben dat het tekort bij
Soweco gaat oplopen omdat er geen compensatie meer plaatsvindt.

Op grond van het oriënterende businessplan zijn op dit moment nog niet alle financiële effecten bekend.
De financiële effecten op de latende organisatie, waaronder de desintegratiekosten en de
overheadkosten, zijn op dit moment nog niet inzichtelijk gemaakt. Structurele kosten ten gevolge van
het inrichten van het opdrachtgeverschap en het eigen bedrijfsbureau dienen bijvoorbeeld nog in beeld
gebracht te worden. Dit zou deel moeten uitmaken van de nadere uitwerking.

2.2 Dit past niet binnen de formeel vastgestelde kaders
De interne verzelfstandiging past niet binnen onze huidige kaders voor sourcing, dat nog uitgaat van de
doorontwikkeling naar een compacte regieorganisatie. Echter, de uitwerking komt wel tegemoet aan de
brief van de vijf raadsfracties gericht aan het college.

2.3 Rolscheiding en opdrachtgeverschap vragen aandacht
In het VDS wordt ongeveer 130 fte worden ondergebracht in een autonoom organisatieonderdeel. Het
opdrachtgeverschap vraagt extra aandacht omdat het team beheer als potentieelopdrachtgever deel
uitmaakt van de te sourcen taken naar het intern verzelfstandigde VDS. Op dit moment is nog
onduidelijk hoe het VDS zich verhoudt tot het wijk gestuurd werken.




Pagina 3 van 5
Raad - 1704569
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Alternatieven
Niet van toepassing.

Kosten, opbrengsten,        dekking en preventief toezicht
Dit voorstel heeft geen directe financiële consequenties. De te maken keuze op basis van dit voorstel
heeft in de toekomst wel financiële consequenties, onder andere voor de te realiseren taakstellingen,
maar ook voor incidentele opbrengsten en uitgaven. Daarmee is deze keuze ook relevant voor het
herstelplan dat onder toezicht van de provincie wordt uitgevoerd.

Samenvatting financiële eonsequenties
Samengevat kunnen we op dit moment concluderen dat in beide gevallen de opgenomen taakstellingen
uit het meerjarig financieel perspectief van de gemeente Almelo niet geheel gehaald gaan worden.
Het financiële verschil in de totaalvergelijking wordt mede veroorzaakt doordat in de Twente Milieu
variant de hogere boekwaarde van het materieel verzilverd kan worden. Ook ligt in deze variant het
startjaar van uitvoering eerder en hoeft er niet geïnvesteerd te worden waardoor er meerjarig gezien
een incidentele plus ten opzichte van de VDB variant ontstaat van 1,7 miljoen euro. Daarnaast moeten
de gevolgen voor de tekorten bij Soweco nog worden gewogen. In de opbrengst van de toetsing, zie
bijlage, is de financiële doorrekening van beide varianten opgenomen. De exacte financiële gevolgen
worden inzichtelijk gemaakt in aanloop naar de implementatie.

Gevolgen voor 2018 en verder
De taakstellingen voor het jaar 2018 kunnen door de opgelopen vertraging niet worden gerealiseerd.
Hier is in de begroting 2018 in voorzien met een incidentele dekking voor het besparingsverlies van
450.000 euro.
Voor de jaren er na, kan worden geconcludeerd dat de in het meerjarig financieel perspectief
ingeboekte taakstellingen op de primaire taken gerealiseerd zullen worden. Het realiseren van de
ingeboekte taakstelling op de overhead zal in beide varianten vertraging opleveren. Ook zal in beide
gevallen een structureel bedrag van ongeveer 150.000 euro niet gerealiseerd gaan worden.

Vervolg
Op basis van het raadsbesluit wordt de implementatie van de overdracht van taken aan of Twente
Milieu of het VDB voorbereid. Hiertoe wordt de uitwerkingsfase gestart, waarbij het college advies
vraagt aan de OR. Vervolgens wordt op basis van een plan van aanpak, de juridische, financiële,
personele en organisatorische aspecten uitgewerkt. Daarbij dient een transitieplan opgesteld te worden
(met advies van OR) evenals een eventueel sociaal plan (in overeenstemming met GO). Dit leidt - nadat
de zienswijze van de gemeenteraad is gevraagd - tot een definitief go I no go besluit waarna de
implementatiefase kan worden gestart.

Bijlagen
       -   Rapportage Toetsing beide varianten in pdf (INT-61266)
       -   Financiële recapitulatie (INT-611 06)
       -   Bijlage Uitvraag en uitwerking TM en VDB (INT-61058)
       -   Integratievoorstel Twente Milieu (INK-82222)
       -   Samenwerkingsverklaring Soweco-Twente Milieu (INT-61 072)
       -   Businessplan VDB IV 3 (INT-61064)
       -   Beknopte samenvatting VDB-IV (INT-61063)
       -   Framework VDB-Soweco (INT-61067)
       -   Brief vijf raadsfracties inzake outsourcing anders (INK-78662)



Burgemeester     en Wethouders   van Almelo,

de secretaris,                                 de burgemeester,
F. W. van Ardenne                              A.J. Gerritsen




Pagina 4 van 5
Raad - 1704569
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>De Raad van de Gemeente Almelo:

Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders;



Besluit:

1.   de interne verzelfstandiging waarbij de uitvoering van de taken in de openbare ruimte sámen met
     de teams beheer en het ingenieursbureau worden ondergebracht in een nieuvi verzelfstandigd
     dienstenbedrijf ('lOB).
     interne verzelfstandiging waarbij de uitvoering van de taken in de openbare ruimte samen met de
     teams beheer en een ingenieursbureau worden ondergebracht in een nieuw verzelfstandigd
     dienstenbedrijf (VDB), dat past bij de taken openbaar beheer en groen en de uitvoerende taken bij
     projecten van uitsluitend de gemeente Almelo.




Gedaan in de openbare vergadering   van 21 november 2017,

de griffier,




Pagina 5 van 5
Raad - 1704569
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>