<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Het klimaatakkoord van Parijs, een onderdeel van het Klimaatverdrag, is een internationaal
verdrag om de opwarming van de aarde te beperken tot minder dan 2 graden Celsius. Het
akkoord is op 12 december 2015 gepresenteerd op de klimaatconferentie van Parijs 2015.
Nederland staat voor de opgave om 49% minder CO2 uit te stoten in 2030 (ten opzichte van
het referentiejaar 1990). Het einddoel is 95% minder CO2-uitstoot in 2050. Naar alle
waarschijnlijkheid moet Nederland 35 TWh duurzame energieopwekking op land
realiseren. Vanuit de regio’s moet die opgave ingevuld gaan worden. Elke regio stelt door
middel van een Regionale Energie Strategie een bod op. Als gemeente leveren wij een
bijdrage aan het bod van de regio. Om tot een realistische bijdrage te komen lopen er
verschillende trajecten om de kansen en belemmeringen scherp te krijgen: een nulmeting,
een landschapsanalyse, kansen- en belemmeringenkaarten en een warmtevisie met
wijkuitvoeringsplannen. Aan die trajecten liggen algemene data en kerncijfers, beleids- en
visiedocumenten en input van stakeholders ten grondslag.




                                                                                             3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>In het (concept) klimaatakkoord staat een landelijke opgave van 35 TWh duurzame
energieopwekking op land in 2030. Het gaat om grootschalige energieopwekking in de
vorm van windmolens en zonneparken. Naast elektriciteit moeten gemeenten ook met
warmteoplossingen aan de slag als alternatief voor aardgas.

Omdat de opgave pas definitief is bij de ondertekening van het klimaatakkoord is de opgave
voor de regio’s, en het deel voor Almelo, nog niet duidelijk.




                                                                                             4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Rijker, omdat we onze welvaart inzetten voor diversiteit, keuzevrijheid en
verbeeldingskracht. Een toename van de kwaliteit van leven in de breedste zin van het
woord.
Hechter, omdat de aanpassingen nieuwe vormen van samenwerking zullen vragen.
Schoner, omdat we willen verduurzamen op een manier waarbij de stedelijke en de
landelijke omgeving aan kwaliteit zullen winnen.




                                                                                        5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>In de nulmeting is gebruik gemaakt van openbare gegevens van het Centraal Bureau voor
de Statistiek (CBS) en de Klimaatmonitor. De gegevens van het CBS vormen het grootste
deel van de database. Gegevens van de Klimaatmonitor zijn gebruikt om enkele specifieke,
energie-gerelateerde categorieën in te vullen. Gegevens van beide bronnen hebben als
referentiejaar 2016 omdat van dit jaar de meest recente complete dataset beschikbaar is.




                                                                                           6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Bij de plaatsing van windmolens staat de veiligheid voor de omgeving voorop. Windmolens
moeten aan strenge veiligheidseisen voldoen.

De kaart met belemmeringen voor windmolens bouwt zich in deze en de volgende 4 sheets
op. Op deze sheet staan de hoogspanningslijnen die door Almelo lopen. Voor het plaatsen
van een windmolen in de buurt van een hoogspanningslijn is afstemming met TenneT een
vereiste.




                                                                                          7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>In Nederland staan verschillende militaire en civiele radarposten die dienen voor de
vliegveiligheid en de nationale veiligheid. Windmolens kunnen verstoring op de radar
veroorzaken. Om de veiligheid te borgen, bestaat in vrijwel geheel Nederland een
toetsingsplicht voor (de meeste) nieuwe windenergieprojecten.

Voor radarposten van Defensie geldt een toetsingsgebied voor windenergieplannen vanaf
een bepaalde hoogte binnen een straal van 75 kilometer (radarpost Nieuw-Milligen) en 15
kilometer (radarpost Twente). Binnen deze toetsingsgebieden mogen geen nieuwe (grote)
windmolens worden geplaatst zonder verklaring van geen bezwaar van Defensie. Dat
betekent dat er een radarverstoringsonderzoek noodzakelijk is. De gehele gemeente Almelo
valt binnen de 75 km-zone van radarpost Nieuw-Milligen en Twente waarvoor een
maximale tiphoogte (het hoogste punt van de windmolen als de wiek helemaal rechtop
staat) geldt van 118 mNAP (circa 106 meter hier in Almelo). Het zuidoostelijke deel van de
gemeente valt binnen de 15 kilometer zone van de radarpost Twente. Door middel van een
radarverstoringsonderzoek kan worden onderzocht of plaatsing van hogere windmolens
binnen het toetsingsgebied aanvaardbaar is. In de praktijk blijkt dat in bijna heel Nederland
een hoogte beperking geldt, maar na het onderzoek worden de hogere windmolens vrijwel
altijd geplaatst.




                                                                                                8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Een deel van Almelo valt binnen het 15 kilometer radar verstoringsgebied van radarstation
Twente. De 15 km zone is meegenomen bij de analyse van middelgrote en grote
windmolens en betreft een klein deel van het zuidoostelijk deel van de gemeente. Ook hier
is het radarverstoringsonderzoek verplicht bij middelgrote en grote windmolens.




                                                                                            9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Aan de westkant van Almelo loopt de militaire laagvliegroute. In dit gebied geldt een
verbod op het plaatsen van windmolens met een tiphoogte hoger dan 40 meter,
middelgrote en grote windmolens zijn hier niet toegestaan.




                                                                                        10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Deze kaart is een zogeheten lagenkaart van de vorige vier sheets. De belangrijkste wettelijk
vastgestelde belemmerende factoren / factoren waarvoor afstemming nodig is staan op
deze kaart.

Daarnaast zijn er risico objecten/activiteiten zoals woningen, rijkswegen, buisleidingen en
industrie waar rekening mee gehouden moet worden.




                                                                                               11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Zonne-energie is een belangrijke en interessante bron van energie in de gebouwde
omgeving omdat systemen op daken kunnen worden geplaatst en dus niet hoeven te
concurreren voor ruimte met andere bouwwerken in de stad. Tevens is het mogelijk om
zonnepanelenvelden van verschillende groottes te realiseren in een
veldopstelling. De elektriciteit die wordt opgewekt kan direct door de gebouwen zelf
worden benut, of teruggevoerd op het elektriciteitsnetwerk.

Door de groei van duurzaam opgewekte energie is de maximale belastbaarheid van het net
in bepaalde netdelen bereikt. Bij nieuwe duurzame energieprojecten moet altijd contact
opgenomen worden met de netbeheerder om de actuele mogelijkheden voor transport van
de opgewekte elektriciteit te bespreken. Particulieren kunnen vooralsnog zonder
beperkingen zonnepanelen op hun woningen blijven aanbrengen en hun (teveel)
opgewekte energie leveren aan het net.




                                                                                         12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Windmolens kunnen in verschillende groottes worden toegepast, van molens van enkele
meters hoog (micromolens) tot meer dan honderd meter hoogte. De ashoogte van de
windmolen en de diameter van de wieken bepalen voor een groot deel de
opbrengst. Hogere windmolens leveren meer elektriciteit. Naarmate de windmolens hoger
worden, zijn er minder molens nodig om tot dezelfde productie te komen.

Het groene gebied geeft aan dat hier qua potentie kleine windmolens geplaatst kunnen
worden. Er moet rekening gehouden worden met de afstand tot bebouwing. Per
windmolen is een adviesafstand tot de bebouwde kom voor geluid gedefinieerd.

Adviesafstand
Deze adviesafstand is geen ‘harde’ belemmering maar wordt relevant wanneer een
windenergie project gepland en gerealiseerd wordt. Respectievelijk voor klein, middel en
groot geldt een adviesafstand van 100, 450 en 700 meter. Kleine windmolens worden in
praktijk alleen door eigenaren van een perceel of pand op eigen terrein geplaatst ten
behoeve van het eigen energieverbruik. In dat geval accepteren zij eventuele geluidshinder
van hun eigen windmolen.




                                                                                             13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>De middelgrote windmolens zijn te vergelijken met de windmolens aan de snelweg bij
Deventer, ze hebben een tiphoogte van ongeveer 130 meter. Op deze kaart staat waar
middelgrote windmolens eventueel zouden kunnen.

In Almelo is er naast de wettelijk vastgestelde belemmeringen en bij het volgen van het
advies voor de geluidsafstand tot de bebouwde kom (de ronde contouren op de kaart) een
aantal plekken geschikt voor middelgrote windmolens. Voornamelijk in het oosten en
noorden van Almelo en een kleine strook langs de A35 ligt potentie.

N.B. Er is nog geen landschapsanalyse (kwaliteit en kwetsbaarheid) betrokken bij de
totstandkoming van de kaart op bovenstaande dia. Met landschappelijke en
cultuurhistorische waarden wordt later in deze presentatie wel rekening gehouden bij de
clustergebieden duurzame energieopwekking.

Bron foto: De Stentor d.d. 8 januari 2019.




                                                                                          14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Op deze kaart staan de reële initiatiefgebieden voor grote windmolens met een tiphoogte
(de hoogste punt van de windmolen op het moment dat de wiek overeind staat) van
ongeveer 190 meter. De groene gebieden zijn voor wat betreft de regelgeving kansrijk,
echter op veel plaatsen is alsnog afstemming nodig in verband met hoogspanning, industrie
en radarverstoring. De cirkels geven de geluidsafstanden tot de bebouwde kom en
bebouwing in het buitengebied weer.

N.B. Er is nog geen landschapsanalyse (kwaliteit en kwetsbaarheid) betrokken bij de
totstandkoming van de kaart op bovenstaande dia. Met landschappelijke en
cultuurhistorische waarden wordt later in deze presentatie wel rekening gehouden bij de
clustergebieden duurzame energieopwekking.




                                                                                            15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Waterkracht is een duurzame energiebron die gebruik maakt van de kinetische energie van
stromend water om elektriciteit op te wekken. In Almelo zijn op drie plekken de kansen
voor waterkracht onderzocht, echter, waterkracht is niet geïdentificeerd als een kansrijke
en significante duurzame energiebron. Enkele stuwen van het Waterschap Vechtstromen
kunnen kleine hoeveelheden waterkracht opwekken, vergelijkbaar met het
elektriciteitsverbruik van 11-50 huishoudens. Dit betreffen de stuwen in en/of bij het
Lateraalkanaal, Ootmarsumsestraat en de Bornse Beek. De kosten / (maatschappelijke)
laten zijn nog niet in beeld.

Bio-energie is energie die wordt gewonnen uit biomassa. Dit kan zowel warmte als
elektriciteit betreffen. Bio-energie kan direct worden gewonnen door verbranding van
biomassa. Ook is het mogelijk de biomassa eerst te transformeren via chemische processen
naar een vloeibare vorm (bio-ethanol) of gasvorm (biogas). Belangrijke bronnen voor bio-
energie in Nederland zijn mest, snoeihout, bermmaaisel, GFT-afval en landbouwafval.
Voordeel van biomassa is dat het afvalstromen benut om energie op te wekken en dat het
een potentiële bron is van duurzame hogetemperatuurverwarming van gebouwen.

Almelo heeft maar beperkt biomassa beschikbaar voor de opwek van energie, gezien het
relatief kleine landelijke gebied rondom de bebouwde gebieden. Echter kan met
reststromen uit de akkerbouw en mestoverschotten redelijke hoeveelheden energie
worden opgewekt. Bij grootschalige biomassa projecten is het belangrijk gemeente
overschrijdend te kijken.




                                                                                             16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>WKO/ Bodemenergie benut de ondiepe ondergrond voor de opslag dan wel energiewinning
van warmte en koude. Bij geothermie wordt een put gegraven van enkele honderden tot
enkele kilometers diepte. Water wordt in de put gepompt en door de warme aardlaag
gecirculeerd tot het is opgewarmd, waarna het warme water wordt opgepompt en benut.
Geothermie is een potentieel grote bron voor duurzame warmte maar vereist
booractiviteiten om de installatie te realiseren. In Almelo zijn diverse bodemenergie
systemen operationeel. In totaal zijn er 50 systemen geïnstalleerd. De bodemenergie
potentie voor Almelo is in het noordwesten zeer geschikt, en in het zuidoosten matig
geschikt. Gesloten bodemenergiesystemen (bodemlussen) kunnen overal toegepast worden.




                                                                                        16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Er zijn in Almelo vier mogelijke zoekgebieden te onderscheiden als clusters voor duurzame
energieopwekking. De gebieden zijn op basis van de kansen- en belemmeringenkaart tot
stand gekomen en hebben betrekking op zonneparken en/of windmolens.




                                                                                            17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Almelo kent verschillende typen landschappen, met elk specifieke kenmerken en
cultuurhistorische waarden. Grootschalige duurzame energieopwekking verandert het
landschap. Daarom is het ene landschap geschikter hiervoor dan het andere landschap. De
volgende drie landschapstypen zijn te onderscheiden binnen de zoekgebieden op de kaart:

Kenmerken oude ontginningen zandgronden
- Onregelmatige verkavelingen met gekromde wegen
- Kleinschalig met houtwallen en eikenhakhoutbosjes
- Vaak grenzend aan de beekdalen.
- Boerderijen op de essen, kleine hoogteverschillen in landschap

Kenmerken jonge ontginningen
- Meer grootschalige landschappen met open ruimtes,
- Relatief rechte blokverkavelingen met (productie)boscomplexen en laanbeplantingen.
- Wegen kennen lange rechtstanden (lange rechte lijnen)
- Erven liggen als blokken aan deze wegen.

Kenmerken veenontginningen
- Groot open landschap met boerderijen in kamers langs rechte wegen
- Oorspronkelijk smalle rechte verkaveling vanuit de linten ten behoeve van de
  turfwinning
- Geheel afgegraven voor landbouw; door ruilverkaveling nu grotere blokstructuur
- Beplantingen langs wegen en vaarten



                                                                                          18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Bronvermelding schematische kaartjes: H+N+S rapport ‘Energie-opwekking in de
landschappen van Overijssel’ in opdracht van provincie Overijssel.




                                                                               18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Twee gebieden lijken zich goed te lenen als clusters voor grootschalige duurzame
energieopwekking.

1.    Veen ontginningsgebied in het noorden van Almelo
-    Grootschalig, open landschap
-    Duidelijke structuur
-    Zonnepark Aadijk
-    Kansen voor groene long en nieuwe identiteit gebied
-    Kans voor windenergie
-    Ruimte voor grote stappen

2.    Leemslagen gebied in het westen van Almelo
-    Tussen grote infrastructuur
-    Jonge ontginningen
-    Dicht bij de wijk
-    Meekoppelkansen voor waterberging, recreatie en biodiversiteit




                                                                                   19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>