<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>     ALMELOSE
       AANPAK
   VOORKOMEN
ESCALATIE (AVE)
            april 2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                                                 Almelose Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) / 2




INHOUD
INLEIDING                                                                   3

1. AANPAK VOORKOMEN ESCALATIE                                               4
1.1 Dit is AVE                                                               4
1.2 Waarom AVE?                                                              4
1.3 Zo werkt AVE                                                             5
1.4 Toelichting begrippen                                                    5
1.5 Wat betekent dit voor professionals                                      7


2. DE VIJF FASEN VAN AVE                                                    8
2.0 AVE 0 Preventie en normaliseren van beginnende problematiek              9
2.1 AVE 1 Er is een vraag of enkelvoudig probleem in een huishouden         10
2.2 AVE 2 Er zijn meerdere problemen in een huishouden                      12
2.3 AVE 3 Er zijn complexe problemen op meerdere leefgebieden en domeinen   16
2.4 AVE 4 De problemen zijn complex of groot: de situatie escaleert         19


DE ALMELOSE AVE, EEN OVERZICHT                                              21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                                                                               Almelose Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) / 3




INLEIDING
AVE                                                       ner en/of zijn netwerk en algemene voorzieningen om          der is herkenning van stagnatie in de samenwerking
                                                          escalatie van problemen te voorkomen.                        cruciaal. En we moeten elkaar onafgebroken de vraag
Sinds de transities in het sociale domein
                                                                                                                       stellen of de gekozen aanpak werkt.
staat het aanpakken van sociale calami-                   De Almelose AVE-aanpak gaat uit van een gedeelde
teiten met een grote impact op de inwo-                   opgave, gedeelde belangen én verantwoordelijkheden           Deze aanpak en vaardigheden moeten zich nestelen
ner en samenleving nadrukkelijk op de                     van betrokken partijen. Bij een (dreigende) escalatie is     in het DNA van betrokken partijen. Het implementa-
lokale politieke agenda. De gemeente                      de regie en wie verantwoordelijk is voor de uitvoering       tietraject heeft daarom als één van de belangrijkste
                                                          duidelijk. Hierbij gaan we ook uit van het versterken        resultaten het actualiseren van het CZAV-convenant
kreeg meer verantwoordelijkheid op het
                                                          van het regievermogen van de inwoner.                        (Convenant Zorg Armoede en Veiligheid). Dit ver-
gebied van kwetsbare personen.                                                                                         stevigt de samenwerking en verbondenheid aan het
                                                          Implementatie                                                gedeelde doel.
Doorgaans gaat het om tijdrovende gevallen. Hoe           Er is werk aan de winkel voor de gemeente en voor
ingewikkelder het probleem, hoe meer betrokken par-       de professionals in het veld. De AVE is geen papieren        Aan de hand van de kaders uit de Almelose AVE wor-
tijen. Verbinding en samenwerking met verschillende       werkelijkheid. Het is belangrijk dat wij en professionals    den werkafspraken, routes en richtlijnen uitgewerkt.
interne en externe partners is belangrijk voor goede      de fasen van AVE kennen en tijdig op- en afschalen.          Het implementatietraject legt verbinding met andere
en efficiënte ondersteuning voor onze inwoners.           Bij elke fase hoort bepaald gedrag, ondersteund met          lopende trajecten met vergelijkbare vraagstukken
Team Veiligheid, Uitvoering Sociaal (wijkteams en de      werkprocessen. Duidelijkheid over taken en taakver-          over integraliteit, samenwerking en verantwoordelijk-
procesmanagers zorg & veiligheid) en de Adviespool        deling is noodzakelijk, net als het tijdig inschakelen van   heden (met deels dezelfde partners).
(wijkregisseurs) hebben binnen de domeinen zorg en        andere betrokkenen.
veiligheid de regie.                                                                                                   Startdocument
                                                          In fase 0 is er nadrukkelijk geen bemoeienis van             Deze versie van de Almelose AVE (april 2022) is het
Er is behoefte aan kaders om de samenwerking tussen       professionals. Inwoners pakken de problemen zelf op,         startdocument met duidelijke kaders.
deze domeinen en met externe partijen te beschrijven      met behulp van hun netwerk en eventueel met een
en rollen en taken af te bakenen. De landelijke ‘Aanpak   algemene voorziening (zoals welzijnswerk). Inwoners          Afhankelijk van de uitkomsten van het implementatie-
Voorkomen Escalatie’ (AVE) was uitgangspunt om te         kunnen kiezen voor een oplossing die niet standaard          traject wordt de Almelose AVE aangescherpt. het is
komen tot deze ‘Almelose Aanpak Voorkomen Esca-           is. Ook dan blijven professionals op afstand en laten        een groeidocument met aansluiting op de praktijk.
latie’. De Almelose AVE-aanpak is gebaseerd op de         het over aan de kracht van de samenleving.
landelijke methodiek, maar is aangevuld met een fase
0 waarin we nadrukkelijk ook een rol zien voor de inwo-   Bij (dreigende) escalatie is snel ingrijpen vereist. Ver-
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                                                                                         Almelose Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) / 4




1. AANPAK VOORKOMEN
ESCALATIE
1.1 Dit is AVE                                                         1.2     Waarom AVE?

Een gezin/huishouding met problemen kan het soms                       Vanaf 1 januari 2015 hebben gemeenten
niet (meer) alleen en krijgt dan ondersteuning van                     vanwege de transities een grote rol in het
(meerdere) professionals. Goede samenwerking is                        sociale domein. Uitgangspunt is dat inwo-
cruciaal. Wie heeft de regie als problemen groter                      ners zelf regie hebben over hun leven en
worden en wanneer is opschalen (of juist afschalen)                    dat dit zoveel mogelijk wordt versterkt.
nodig? AVE geeft antwoord.                                                                                                                    80%
                                                                       Lukt het niet (meer), is hulpverlening en opschaling nodig.
                                                                       Voor iedereen moet duidelijk zijn wie wanneer de regie
  AVE staat voor: Integrale Aanpak ter Voorkoming van Esca-            heeft. De AVE-aanpak sluit aan bij de domeinover-
  latie bij huishoudens met oplopende problematiek. Het doel is        stijgende aanpak van de gemeenten en bij de ketens
  het voorkomen van een dreigend escalerende situatie en het           van justitie en politie. AVE gaat uit van de landelijk
  beperken en beëindigen.                                              herkenbare piramide 80-15-5:
                                                                       • 80% van de mensen redt zichzelf. Enkelvoudige proble-
De twee definities van ‘escalatie’:                                      men lossen de mensen zelf op met behulp van eigen net-
1. In een gezin of huishouden lopen de zaken uit de hand (geweld,        werk of met kortdurende ondersteuning van welzijnswerk
  misbruik, ruzie, overlast e.d.).                                     • 15% heeft behapbare problemen
                                                                       • Slechts 5% heeft grote problemen                                      15%
2. De opschaling van interventie. De hulpverlening moet opschalen
  naar een hoger niveau van expertise of een specifieke voorziening.   • 0,5% heeft zeer complexe domeinoverstijgende
                                                                         problematiek
De eerste definitie willen we voorkomen en de tweede stimuleren als                                                                            5%
dat nodig is. AVE voorkomt stagnerende samenwerking en ineffecti-      AVE beoogt dit aantal te verlagen en de effectiviteit van
viteit in de hulpverlening.                                            de gekozen aanpak scherp te houden. (De kansen voor het                       0,5%
                                                                       verhogen van het regievermogen van de inwoner zelf liggen
                                                                       vooral in de oranje 15%-groep.)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                                                       Almelose Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) / 5




1.3     Zo werkt AVE                                 1.4     Toelichting begrippen

De AVE opschalingsstructuur                          De AVE-aanpak maakt duidelijk wie                        bundelen. De wijkregisseurs zijn strategische partners
                                                                                                              in projecten en beleidsopgaven en zijn tegelijkertijd
bestaat uit vijf fasen: AVE 0, AVE 1,                de regie heeft bij (dreigende) escalatie
                                                                                                              een bekend gezicht in de wijk.
AVE 2, AVE 3, AVE 4.                                 en wie verantwoordelijk is voor de
                                                     uitvoering.                                                Op gebied van zorg & veiligheid hebben de wijkre-
In elke fase neemt het regievermogen van de
                                                                                                                gisseurs een signalerende rol (antennefunctie). Er
inwoner af.                                          1.4.1 Wijkregie, casusregie, procesre-                     zijn korte lijnen met de wijkteams, procesmana-
» AVE 0 Blauw: de inwoner heeft totale regie.        gie en procesmanagement binnen AVE                         gers en partners uit het veld.
» AVE 1 Groen: de inwoner en/of professional         In de aanpak van (complexe) problemen werken we
  heeft regie.                                       intern en met onze partners samen. We kiezen voor
» AVE 2 Oranje, AVE 3 en 4 Rood en Donker-           een goede borging van regie. We maken onderscheid        CASUSREGIE (FASE 1 T/M 4)
  rood: (tijdelijke) overname van de regie nood-     tussen wijkregie, casusregie, procesregie en proces-     Bij een persoon of een gezin waar zorg en/of on-
  zakelijk, in het belang van de veiligheid van de   management. Bij grote dreigende maatschappelijke         dersteuning is ingezet is er altijd een casusregisseur
  inwoner (en/of omgeving).                          onrust ligt de regie áltijd bij de gemeente.             betrokken. Die is verantwoordelijk voor de inhoudelijke
                                                                                                              voortgang van de te bereiken resultaten in het actie-
                                                     WIJKREGIE (FASE 1 T/M 4)                                 plan.
                                                     De gemeente Almelo kent drie sturingsprincipes; lijn-,
                                                     programma- en wijksturing.                               De casusregisseur stemt af met de andere partners
                                                     Wijksturing is het samenwerken met partners aan          of betrokken professionals om tot een samenhangend
                                                     leefbaarheid en sociale samenhang binnen wijken.         traject te komen.
                                                     Vanuit en voor de wijken worden trends en (strategi-
  Dit document licht de vier AVE-fasen
                                                     sche) ambities gesignaleerd die soms ook stadsbreed        Casusregie is de dagelijkse ondersteuning van
  beknopt toe:
                                                     hun impact hebben. Wijksturing sluit aan bij de iden-      een persoon of gezin.
  1. Wat is de uitgangssituatie?
                                                     titeit en dynamiek van de wijk of dorp. Een belangrijk
  2. Wie heeft de regie?
                                                     onderdeel hiervan is dat gezamenlijke belangen sa-
  3. Wanneer is op- en afschalen nodig?
                                                     men met andere wijkpartners worden geformuleerd,
  4. Hoe ziet de operationele en bestuurlijke
                                                     focus wordt aangegeven en hierop concrete acties
      verantwoordelijkheid eruit?
                                                     worden ingezet. Met als uiteindelijk doel om geza-
                                                     menlijk maatschappelijke meerwaarde in de wijken te
                                                     creëren door inzichten, krachten en investeringen te
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                     Almelose Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) / 6




PROCESREGIE (FASE 1 EN 2)                           De procesmanager zorgt voor op- en afschaling en
Een procesregisseur faciliteert de samenwerking     is niet meer betrokken als de situatie is gestabili-
tussen professionals van meerdere organisaties,     seerd.
bewaakt de grote lijn en monitort de procesmatige
voortgang van het ondersteuningsplan. De proces-      Naast procesmanagement zorg & veiligheid
regisseur brengt partijen samen voor het aanpak-      (fase 3 en 4) blijft er altijd sprake van wijkregie
ken van problemen, geeft leiding aan gezamenlijke     en casusregie vanuit de wijkteams.
besluitvorming en zorgt voor duidelijke afspraken
over de regie op de uitvoering.
                                                    AMBTENAAR OPENBARE ORDE & VEILIGHEID
  De procesregie faciliteert de samenwerkende       EN CRISISBEHEERSING (FASE 4)
  professionals van meerdere organisaties en        Is er sprake van escalatie, waarbij bestuurlijke of
  stuurt op het resultaat van de hulp.              maatschappelijke onrust ontstaat, zorgt de ambte-
                                                    naar openbare orde & veiligheid (AOV) voor de ver-
                                                    binding tussen zorg en veiligheid en is de schakel
PROCESMANAGEMENT ZORG & VEILIGHEID                  tussen wijkregie en veiligheid.
(FASE 3 EN 4)
Met de inzet van procesmanagers zorg & veiligheid   Treedt het protocol maatschappelijke onrust in
voorkomen we een escalerende situatie. We sturen    werking, zorgt de AOV’er voor maatschappelijke
samen met partners in het veld op een zo goed       ondersteuning en de verbinding met de manager
mogelijke aanpak van de vaak complexe problema-     veiligheid en voor een goede link naar een mogelijke
tiek.                                               bestuurlijke driehoek of crisisteam (indien volgens
                                                    de GRIP-procedure sprake is van een opgeschaald
De procesmanager komt vanaf fase 3 in beeld (of     incident).
wanneer het in de overgang van fases noodzakelijk
is). De procesmanager is voorzitter van de MDO’s      De AOV’er komt vooral in beeld in fase 4 en
(vanuit meervoudige partijdigheid) en verantwoor-     heeft regie op veiligheids- en openbare orde
delijk voor de kwaliteit van de samenwerking.         problematiek en maatschappelijke onrust.
                                                      Het procesmanagement houdt regie op zorg
Het is geen directe hulpverlener en heeft geen        en ondersteuning.
inhoudelijke rol, maar kan doorvragen en -wanneer     De AOV’er en de procesmanager werken in
noodzakelijk- een doorbraak forceren.                 deze fase nauw samen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                                                                            Almelose Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) / 7




1.4.2 Operationele en bestuurlijke                        » Burgemeester (fase 4)                                 1.5 Wat betekent dit voor
verantwoordelijkheid                                        De burgemeester is verantwoordelijk voor de
                                                                                                                  professionals
Oorzaken van een stagnerende samenwerking zijn              openbare orde en veiligheid en staat in directe
niet alleen de problemen in het betreffende gezin.          verbinding met politie en hulpdiensten. De burge-
                                                            meester heeft tijdens (dreigende) maatschappelijke    Deze aanpak vraagt wat van de
Soms werken professionals niet effectief samen. Dan
is het van belang dat deze professionals elkaar aan-        onrust meerdere rollen: burgervader, boegbeeld en     gemeente en professionals. De AVE is
spreken op gedrag en het niet nakomen van afspra-           bestuurder.                                           geen papieren werkelijkheid. Het is
                                                          » Gemeenteraad
ken, voordat er opgeschaald wordt naar een leiding-                                                               belangrijk dat wij en professionals uit
gevende. Daarom beschrijven we de operationele              Bij een grote calamiteit heeft de gemeenteraad
                                                                                                                  het veld de fasen van AVE kennen en
verantwoordelijkheid per fase.                              geen rol, maar wordt geïnformeerd. Burgemeester
                                                            of college legt achteraf verantwoording af over het   tijdig op- en afschalen.
De persoon verantwoordelijk voor de kwaliteit en            gevoerde beleid.
                                                                                                                  Bij elke fase hoort bepaald gedrag (aan de hand van
uitvoering van het werk van de wijk-, casus-, proces-
                                                                                                                  nader uitgewerkte werkprocessen). Duidelijkheid over
regisseur en de procesmanager zorg & veiligheid, is
                                                                                                                  taken en taakverdeling is noodzakelijk, net als het
operationeel verantwoordelijk.
                                                                                                                  tijdig betrekken van anderen.

De bestuurder die eindverantwoordelijkheid draagt,
                                                                                                                  Bij (dreigende) escalatie is snel ingrijpen vereist.
is bestuurlijk verantwoordelijk:
                                                                                                                  Verder is herkenning van stagnatie in de samenwer-
» Wethouder (fase 1 en 2)
                                                                                                                  king cruciaal. We stellen elkaar continu de vraag of
  De wethouder (bijpassende portefeuille) is verant-
                                                                                                                  de gekozen aanpak werkt.
  woordelijk voor het uitvoeren van het beleid en is
  inhoudelijk verantwoordelijk, maar niet voor alle or-
                                                                                                                  Deze aanpak en vaardigheden moeten zich nestelen in
  ganisaties die actief zijn binnen het sociale domein
                                                                                                                  het DNA van betrokken partijen. Het implementatie-
  (bijvoorbeeld geen zeggenschap over huisartsen en
                                                                                                                  traject heeft daarom als één van de belangrijkste
  woningcorporaties). Is er hinderlijke overlastgeven-
                                                                                                                  resultaten het actualiseren van het CZAV-convenant
  de problematiek of overlast door groepen, is er ook
                                                                                                                  (Convenant Zorg Armoede en Veiligheid). Dit ver-
  een rol voor de wijkwethouder.
                                                                                                                  stevigt de samenwerking en verbondenheid aan het
» College van B&W (fase 3)
                                                                                                                  gedeelde doel.
  In fase 3 is de problematiek domeinoverstijgend en
  vaak verdeeld over meerdere portefeuilles.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                                                           Almelose Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) / 8
                                                                                                                                                       2




2. DE VIJF FASEN VAN AVE
Voor elke fase lichten we de
                                              Uitgangssituatie voor Fase 0
volgende onderdelen toe:
                                              Preventie en normaliseren van beginnende problematiek.
• Wat is de uitgangssituatie?                 De sociale basis versterken. Signaleren en oplossen met en door inzet van inwoners, netwerk en gemeen-
• Wie heeft de regie (verdeeld in wijk-,      schap (de kracht van de samenleving ) of met tijdelijke, kortdurende ondersteuning van een algemene
                                              voorziening (zoals welzijnswerk).
   casus-, procesregie en proces-
   management en operationele- en
   bestuurlijke verantwoordelijkheid)?        Uitgangssituatie voor Fase 1                           Uitgangssituatie voor Fase 3

• Wanneer opschalen/afschalen?
                                              Een vraag of enkelvoudig probleem in een               Er zijn complexe problemen op meerdere
Eén van de vijf mogelijke uitgangssituaties
                                              huishouden.                                            leefgebieden en domeinen.
                                              Er is sprake van enkelvoudige problematiek,            De veiligheid van de persoon of zijn/haar om-
bepaalt welke fase aan de orde is.
                                              opgelost met inzet van een maatwerkvoorziening         geving is in gevaar. Er is samenwerking nodig
                                              (met indicatie).                                       tussen meerdere organisaties. Het kan zijn dat
                                                                                                     de samenwerking stagneert of dat het beoogde
                                                                                                     resultaat niet wordt bereikt.



                                              Uitgangssituatie voor Fase 2                           Uitgangssituatie voor Fase 4


                                              Meerdere problemen in een huishouden.                  De problemen zijn complex of groot:
                                              In de reguliere aanpak wordt samen een onder-          de situatie escaleert.
                                              steuningsplan gemaakt en uitgevoerd. Er is             Er is maatschappelijke onrust en de veiligheid
                                              sprake van meervoudige problematiek. Een               van meerdere mensen loopt gevaar. Het zijn
                                              wijkteam, de huisarts of wijkagent is betrokken. Bij   zeldzame situaties, waarbij zaken volledig uit de
                                              meervoudige en complexe problematiek zijn meer         hand lopen. Mogelijke media-aandacht vergroot
                                              of gespecialiseerde deskundigen nodig (partijen        de maatschappelijke impact.
                                              vanuit zorg, veiligheid of justitie).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                                                                Almelose Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) / 9




2.0 AVE 0 Preventie en normalisering van beginnende problematiek                                                   VOORBEELD

De samenleving is zelf- en samenred-                     2.0.4 Opschalen                                           Ouders melden zich bij het wijkteam. Ou-
                                                                                                                   ders hebben een hulpvraag rondom hun
zaam. Men voelt zich prettig en veilig.                  Een inwoner vraagt om ondersteuning van een
                                                         maatwerkvoorziening bij het wijkteam of bijvoorbeeld      zoon (10 jaar). Ouders zijn een jaar ge-
Dé basis voor het menselijk bestaan en                                                                             leden gescheiden en hebben dit in goed
                                                         een huisarts.
verdere ontplooiing.                                                                                               overleg geregeld. De scheiding is door-
                                                         2.0.5 Afschalen                                           gezet. Beide ouders hebben een eigen
Fase 0 is het dagelijks leven van 80% van de huishou-    Vanuit AVE 0 is geen sprake van afschalen.                huis en in onderling overleg hebben ze
dens. Het vraagt een sterke sociale basis en profes-                                                               afspraken gemaakt over de opvoeding en
sionals die ‘op de handen zitten’, ook als de samenle-                                                             verzorging van hun zoon. Ouders geven
ving gevonden oplossing ongebruikelijk is.                                                                         aan dat ze achter de afspraken staan en
                                                                                                                   dat het goed lukt om in het belang van
Professioneel ingrijpen in fase 0 maakt inwoners on-                                                               hun zoon te overleggen. Echter merken
nodig afhankelijk en weinig zelfredzaam, het tegen-                                                                ze sinds een aantal maanden dat hun
overgestelde is wat beoogd en gewenst is.                                                                          zoon meer boosheid laat zien, thuis en op
                                                                                                                   school. Na de intake met beide ouders,
2.0.1 Regie                                                                                                        wordt er door verwezen naar het voorlig-
                                                                                                                   gende veld. Ouders nemen op advies van
REGIE INWONERS                                                                                                     de intaker contact op met Avedan voor
Inwoners, netwerk of gemeenschap signaleren en                                                                     de inzet van een pubercoach. Werkt dit
lossen op, eventueel ondersteund door een Algemene                                                                 onvoldoende, dan spreken ze af zich op-
voorziening (welzijnswerk).                                                                                        nieuw te melden bij het wijkteam, even-
                                                                                                                   tueel samen met de pubercoach.
WIJKREGIE
Niet van toepassing



2.0.2 Operationeel verantwoordelijk
Niet van toepassing


2.0.3 Bestuurlijk verantwoordelijk
Niet van toepassing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                                                                                          Almelose Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) / 10




2.1     AVE 1 Er is een vraag of enkelvoudig probleem in een huishouden.

Er is sprake van enkelvoudige proble-                     waarbij verbinding wordt gezocht met bijvoorbeeld       en kennismaking om de situatie te beoordelen en zo
                                                          het onderwijs, sport, kunst/cultuur, religie etc.       mogelijk preventief te kunnen werken.
matiek, opgelost met inzet van een
maatwerkvoorziening (met indicatie).                      2.1.2 Operationeel verantwoordelijk                     Het wijkteam of een externe professional bepaalt of er
                                                          De leidinggevenden van de wijkregisseurs en wijkcoa-    wordt opgeschaald naar fase AVE 2.
2.1.1 Regie                                               ches en de leidinggevenden van de organisaties waar
                                                          de professionals werken. Zij sturen op zelfredzaam-     2.1.5 Afschalen
REGIE INWONERS                                            heid en signaleren de noodzaak voor opschaling.         Is de situatie gestabiliseerd en is een maatwerkvoor-
Inwoners kunnen via meerdere wegen signaleren                                                                     ziening niet meer nodig, dan wordt er afgeschaald
wanneer zij er zelf of met hun omgeving/netwerk niet      2.1.2 Bestuurlijk verantwoordelijk                      naar AVE 0.
uitkomen. Belangrijke signalen zijn:                      De wethouder (met bijpassende portefeuille) is be-
• Frequent schoolverzuim;                                 stuurlijk verantwoordelijk.
• Agressief optreden;
• Verwaarlozing;                                          Als we problematiek tegenkomen op het gebied van
• Zwerfgedrag van leden van het huishouden.               hinderlijke overlastgevende casuïstiek/groepen, is er
                                                          ook een verantwoordelijkheid voor de wijkwethouder.
WIJKREGIE
De wijkregisseurs zijn de oren en ogen op het gebied      2.1.4 Opschalen
van leefbaarheid. Uitgangspunt is zelfredzaamheid en      Een inwoner of professional signaleert problemen of
samenredzaamheid van onze inwoners. Zij verwijzen         ontvangt signalen, pakt ze op en stemt af.
waar nodig naar het voorliggend veld. Bij signalen van    • Medische vragen: huisarts
onvoldoende zelfregie en eigen kracht wordt afstem-       • Vragen op het gebied van wonen: woningcorporatie
ming gezocht met het wijkteam of partners uit het veld.   • Veiligheidskwesties: politie
                                                          • Signalen uit het sociale domein: wijkteam
REGIE PROFESSIONALS                                       • Signalen van overlast: Meldpunt Verward Gedrag
Wijkteams of andere professionals zoals huisartsen,         Twente.
hulpverleners en de politie zijn verantwoordelijk voor
professionele signalering en preventie. De regierol       De intaker beoordeelt een signaal bij het wijkteam.
ligt bij de inwoner en professionals. Het omliggende      Op basis hiervan wordt een inschatting gemaakt of
netwerk ondersteunt. Laagdrempelige ondersteuning         een wijkcoach wordt ingezet. Vaak volgt een bezoek
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                         Almelose Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) / 11




VOORBEELD

Een oudere dame (80 jaar) meldt zich         steuning rondom haar achteruitgang.
samen met haar zoon (55 jaar) bij het        Vanuit de intake wordt mevrouw op de
wijkteam. Mevrouw gaat zowel fysiek, als     hoogte gebracht van ‘de huiskamers’ van
mentaal langzaam steeds verder achter-       Avedan. Samen met haar zoon gaat me-
uit en haar kinderen maken zich zorgen       vrouw kennismaken bij ‘de huiskamers’ om
over hun moeder. Mevrouw is soms een-        te zien of het passend is. Als ‘de huiska-
zaam en heeft steeds meer ondersteuning      mers’ niet passend zijn, wordt onderzocht
nodig. Mevrouw heeft al huishoudelijke       of mevrouw in aanmerking komt voor een
ondersteuning, maar wil ook graag in         dagbesteding.
contact met andere mensen en onder-
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                                                                           Almelose Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) / 12




2.2 AVE 2 Er zijn meerdere problemen in een huishouden

Naast het wijkteam, de huisarts of de                   geen onveilige situatie) behandelt een Multidisciplinair   2.1.4 Opschalen
                                                        Overleg (MDO) de problematiek en bespreekt de inzet
politie, zijn bij meervoudige en/of com-                                                                           Opschalen gebeurt binnen AVE 2 of naar AVE 3.
                                                        van ondersteuning met betrokken organisaties.
plexe problematiek ook gespecialiseer-
                                                                                                                   OPSCHALEN BINNEN AVE 2
de deskundigen nodig (bijv. zorg, veilig-               WIJKREGIE                                                  • Bij complexe problematiek over meerdere levens-
heid of justitie).                                      Bij signalen van een (aanhoudende of aanvullende)            domeinen kan het wijkteam interne (gedrags-
Wijkteammedewerkers werken aan                          ondersteuningsbehoefte wordt doorverwezen naar               wetenschapper voor inhoudelijke begeleiding)
                                                        het wijkteam of partners uit het veld. Wijkregie vervult     en externe experts (gezinscoach (team MPG) of
veiligheidsvraagstukken volgens een
                                                        hierin een belangrijke ‘Antennefunctie’.                     zorgcoach) inschakelen. En in noodzakelijke situaties
nog te bepalen methodiek.
                                                                                                                     het Spoedteam.
                                                        2.2.2 Operationeel verantwoordelijk                        • Denk voor het opschalen buiten het wijkteam aan
2.2.1 Regie                                             De leidinggevenden van de wijkteams (en uiteindelijk         specialistische jeugdzorg of Veilig Thuis. Meldingen
                                                        de managers Wijkgerichte Uitvoering en Stedelijke            Veilig Thuis komen binnen bij het spoedteam (van
CASUSREGIE                                              Uitvoering) zijn verantwoordelijk voor de uitvoering         de wijkteams). Het spoedteam schat in of er acuut
Ligt bij een wijkcoach uit het wijkteam of bij een      van het werk door de medewerkers uit de wijkteams.           actie nodig is of dat het kan worden overgedragen
partner uit het veld. De casusregisseur maakt samen     De leidinggevenden van professinals uit het veld zijn        aan de reguliere wijkteams.
met de inwoner en de betrokken zorgaanbieders een       verantwoordelijk voor de uitvoering door hun eigen         • Bij psychiatrische of verslavingsproblematiek zet
ondersteuningsplan waarin staat wie wat doet. Ook       medewerkers.                                                 het wijkteam FACT-teams in (Flexible Assertive
de acties van de inwoner en zijn sociale steunsysteem                                                                Community Treatment). Bij zorgmijdende, zorgelij-
staan beschreven.                                       Deze leidinggevenden sturen op effectieve inzet en           ke situaties wordt de expertise van het Meldpunt
                                                        tijdige opschaling en spreken medewerkers aan op het         Bemoeizorg en Advies Almelo ingeschakeld.
Wanneer er sprake is van meerdere casusregisseurs       eigen resultaat en dat van de samenwerking.                • Zijn drang- of dwangmaatregelen nodig of ontstaat
(bijvoorbeeld in het gedwongen kader jeugdhulp)                                                                      een gevaarlijke situatie, schaalt het wijkteam op
spreken professionals duidelijk af wie de ‘hoofd’ ca-   2.1.2 Bestuurlijk verantwoordelijk                           naar Veilig Thuis of naar het Adviesteam van
susregie voert.                                         De wethouder (met bijpassende portefeuille) is               de Raad van de Kinderbescherming (RvdK), via
                                                        bestuurlijk verantwoordelijk.                                de jeugdbeschermingstafel.
PROCESREGIE                                             Als we problematiek tegenkomen op het gebied van           • Van belang is dat de casusregie belegd blijft/wordt
De procesregie ligt bij een wijkcoach of een zorgaan-   hinderlijke overlastgevende casuïstiek/groepen, is er        zodra het kan.
bieder.                                                 ook een verantwoordelijkheid voor de wijkwethouder.        • Is onveiligheid voor het gezin aan de orde wordt
Bij meervoudige en/of complexe problematiek (nog                                                                     Veilig Thuis of het Veiligheidshuis betrokken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                          Almelose Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) / 13




  Opschaling naar AVE 3 ligt voor de hand.                 Andere onderwerpen waarbij zij geconsulteerd
  Bij uitzondering blijft de regie bij het wijkteam.       worden:
• Bij informatie over opvang of beschermd wonen kan        • Zorgen rondom de veiligheid in het gezin
  contact worden gezocht met het CIMOT Almelo.               (bij geen consensus of bereidheid).
• Bij zorgen over inwoners met verward gedrag en           • Gaat om acute of structurele onveiligheid. Het
  psychische hulp wordt het Meldpunt Verward                 maken van een inschatting over de veiligheid,
  Gedrag Twente ingezet.                                     eventueel met inzet van instrumenten om de
  Er zit verschil tussen advies vragen en een melding        veiligheid te wegen of met een veiligheidsplan
  doen. Meldpunt Bemoeizorg en Advies Almelo, de              (in samenwerking met veilig thuis)
  RvdK, Veilig Thuis, het Veiligheidshuis, CIMOT Almelo    • Crisis in nieuwe of lopende casuïstiek
  en de Fact-teams bieden allemaal de mogelijkheid         • Huisbezoek bij risicosignalen of mogelijke onveilig-
  om advies in te winnen. Dat heeft als voordeel dat         heid voor de wijkcoach
  de expertise in AVE 2 al voorhanden is, zonder dat       • Bij complexe of meervoudige problematieken in
  er officieel is gemeld of opgeschaald.                     het gezinssysteem
                                                           • Bijvoorbeeld seksueel misbruik/seksueel zorgelijk
Bij AVE 2 zijn mogelijk de gedragswetenschapper              gedrag
of teamleiders en manager Wijkgerichte Uitvoering          • Forse psychiatrie
betrokken.                                                 • Verslaving
                                                           • Licht verstandelijke beperkingen
ROL GEDRAGSWETENSCHAPPER                                   • Kwetsbare zwangeren
De gedragswetenschapper wordt bij casuïstiek met           • Complexe echtscheiding
minderjarigen betrokken bij alle kernbeslissingen          • Veiligheidszorgen
(richtlijnen jeugdhulp en normen SKJ);                     • Verwaarlozing/kindermishandeling
• Vermoedens van huiselijk geweld en kindermis-            • Een combinatie van problematieken
  handeling:                                               • Wanneer geen zicht is op de problemen
• Afweging volgens de meldcode huiselijk geweld            • Wanneer onvoldoende zicht is op de jeugdige
   en kindermishandeling.                                  • Onduidelijkheid van de oorzaken
• Afwegen van een verzoek tot onderzoek bij de             • Bij interpretatie of methodieken die vragen om
  Raad voor de Kinderbescherming: kan de zorg/               de inzet van een gedragswetenschapper
  regie in het vrijwillig kader (of huidige juridisch      • Stagneren van de hulpverlening op inhoud
  kader) blijven plaatsvinden?                             • Opschalen van de hulpverlening/interventies
• Aanvraag gesloten plaatsing minderjarige in het            of het proces
  vrijwillig kader.
• (Vrijwillige) uithuisplaatsing.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                                                                                        Almelose Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) / 14




ROL TEAMLEIDERS EN MANAGER                              2.2.5 Opschalen                                         2.2.6 Afschalen
WIJKGERICHTE UITVOERING;                                De casus- en/of procesregisseur is zelf verantwoorde-   Afschalen gebeurt binnen AVE 2 of naar AVE 1.
Medewerkers uit de wijkteams zetten hun teamleiders     lijk voor het opschalen naar AVE 3 bij:
(en uiteindelijk manager) in bij:                       • Sterk zorgmijdend gedrag (NB, denk aan het in-        AFSCHALEN BINNEN AVE 2
• Klachten over andere wijkcoaches of medewerkers         schakelen van het Meldpunt Bemoeizorg en Advies       Leidt de ondersteuning van professionals tot verbete-
  van de gemeente en interne samenwerking die             Almelo)                                               ring van de situatie, wordt de ondersteuning terug-
  vastloopt op het proces                               • Stagnatie van de samenwerking met als gevolg          gebracht naar het niveau van het wijkteam of een
• Het op de hoogte brengen van casuïstiek met             onvoldoende effect van de interventie, waarbij de     partner uit het veld. De wijkcoach van het wijkteam
  mediagevoelige zaken (bijvoorbeeld gezin zoekt de       situatie kan escaleren                                heeft (weer) de regie.
  media op bij dreigende uithuiszetting)                • Zeer complexe problematiek (diverse aspecten)
• Casuïstiek die van invloed is op het functioneren     • Gevaar voor de veiligheid van het (gezins)systeem     Tijdens een IO of MDO wordt bepaald wie de casus-
  van de wijkcoach (persoonlijk of werk gerelateerd)      of de sociale leefomgeving                            regie heeft en of er nog procesregie nodig is. Het kan
• Bedreiging (verbaal/fysiek), waarna een                                                                       ook zijn dat na een aantal weken/maanden er een
  ordegesprek volgt                                       Opschalen naar AVE 3 verloopt via de casus- en/       monitoringsmoment is, waaruit blijkt dat er geen
• Complexe casuïstiek, die veel vraagt van een            of procesregisseur naar de procesmanagers zorg        procesregie meer nodig is. Dan wordt (vaak in overleg
  wijkcoach                                               & veiligheid. Onderneem actie als onderstaande 3      met de casusregisseur) afgeschaald binnen AVE 2.
• Risico op onveiligheid voor de wijkcoach (bijv. men     vragen met ‘ja’ beantwoord worden:
  blijft naar het stadhuis komen voor een gesprek         1) Is er overleg geweest met een gedragsweten-        AFSCHALEN NAAR AVE 0 OF 1
  met de wijkcoach)                                         schapper, collega (crisisinterventieteam) of        Is de situatie in het huishouden gestabiliseerd en is er
• Gedeelde verantwoordelijkheid bij complexe                teamleider?                                         geen actieve ondersteuning meer nodig, dan schaalt
  casuïstiek                                              2) Is er sprake van zeer complexe en domeinover-      het wijkteam af.
• Toestemming en inzet rondom producten en                  stijgende problematiek?
  financiering                                            3) Is er gevaar voor de persoon of voor de
• Externe samenwerking die vastloopt in het proces          omgeving?
  (bijvoorbeeld niet lopende samenwerking tussen
  een maatschappelijk werker VTT en wijkcoach,            • Bij noodzakelijke situaties
  waar een gesprek over samenwerking moet                   Telefonisch contact met de procesmanager die
  plaatsvinden)                                             de dagelijkse bereikbaarheidsdienst vervuld.
                                                          • Bij niet noodzakelijke situaties
                                                            Aanmelding via het aanmeldformulier en
                                                            mailen naar procesmanagers@almelo.nl voor
                                                            bespreking in het Casuïstiekoverleg Zorg &
                                                            Veiligheidsoverleg (Zie ook 2.3.2)
                                                            (Informatie staat dan ook in Mens Centraal)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                         Almelose Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) / 15




VOORBEELDEN
VOORBEELD 1                                    VOORBEELD 3
Ouders worden vanuit de rechtbank door-        Een volwassen vrouw met een licht ver-
verwezen naar het wijkteam. Er is sprake       standelijke beperking wordt aangemeld
van een scheiding, maar het lukt ouders        bij het wijkteam. Mevrouw heeft onder-
onvoldoende om tot afspraken te komen          steuning nodig op meerdere levensge-
en ze beschuldigen elkaar van dat ze niet      bieden (o.a. werk, financiën, huisvesting,
in het belang van de kinderen denken.          dagbesteding). De wijkcoach en schulden-
Een traject in het voorliggende veld is niet   specialist pakken samen de casus op en
van de grond gekomen. Na de intake             indiceren hulpverlening voor mevrouw
bij het wijkteam wordt een wijkcoach           (dagbesteding en ambulante onder-
jeugd & gezin gekoppeld. Ouders worden         steuning en bewindvoering wordt aan-
aangemeld bij een jeugdhulpverlenings-         gevraagd). Begeleiding onderzoekt met
organisatie voor een traject ‘ouderschap       mevrouw of ze in aanmerking komt voor
blijft’. Wijkcoach voert regie en houdt de     de wet langdurige zorg.
contacten met beide ouders en betrokken
hulpverlening.                                 VOORBEELD OPSCHALING BINNEN
                                               AVE 2
VOORBEELD 2                                    Uit de kindgesprekken vanuit de hulpver-
Veilig thuis ontvangt een zorgmelding van      lening blijkt dat er sprake is van verbale
de wijkagent, een 16 jarige meisje wordt       agressie tussen ouders, maar ook van
onder invloed aantroffen op straat. Het        vader naar de kinderen. De kinderen
betreft geen melding huiselijk geweld of       voelen zich niet altijd veilig in het huis van
kindermishandeling (na triage veilig thuis)    vader, er is een vermoeden van (kinder)
en de melding wordt overgedragen naar          mishandeling. Er wordt een melding
de wijkcoach jeugd & gezin. Wijkcoach          gedaan bij veilig thuis vanuit de jeugdhulp,
pakt de casus op en onderzoekt samen           VTT raakt betrokkenen en stelt voorwaar-
met ouders en het meisje wat er nodig is.      den op voor beide ouders. De wijkcoach
                                               stelt een veiligheidsplan op.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                                                                                            Almelose Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) / 16




2.3 AVE 3 Er zijn complexe problemen op meerdere leefgebieden en domeinen

Er zijn complexe problemen op meer-                        2.3.2 Het casuïstiek overleg zorg &                      blemen (trends) en ontwikkelingen behandeld (wa-

dere leefgebieden die het eigen werk-                      veiligheid (triage)                                      penbezit, drugsgebruik, verwarde personen etc.) en
                                                           Los van noodzakelijke situaties waarbij direct moet      afstemming gezocht met betrokken
terrein en domein van betrokken                                                                                     collega’s of externe partijen.
                                                           worden afgestemd of actie ondernomen, wordt in het
professionals overstijgen.                                 casuïstiek overleg zorg & veiligheid bepaald of een
                                                           casus wordt opgeschaald (2, 3, 4).                       Dit afstemmingsoverleg maakt afspraken over o.a. de
De samenwerking tussen partijen kan stagneren                                                                       volgende zaken:
waarmee het beoogde resultaat niet wordt bereikt.          Dit is afhankelijk van een aantal factoren:              • Welke AVE-fase zit een casus?
Ook kan de veiligheid van de betreffende persoon of        • Er is sprake van een complexe casus binnen het         • Wie heeft procesregie, wie is de casusregisseur?
omgeving in gevaar zijn/komen. Hier komt de rol van          zorgdomein en het veiligheidsdomein heeft hierin       • Is er op- of afschaling naar een andere AVE-fase
onze procesmanagers zorg & veiligheid en het casuïs-         een prominente rol.                                      nodig?
tiek overleg zorg & veiligheid in beeld.                   • Er is sprake van (dreigende) maatschappelijke          • Wat is nodig bij problematische trends en
                                                             onrust. Het triage-overleg bepaalt in welke AVE-         ontwikkelingen die we signaleren?
2.3.1 Regie                                                  fase een casus zit en wie regie moet voeren op het
                                                             proces. Totdat de AVE voldoende gemeengoed is, is        Dit overleg vindt 1 x per twee weken plaats.
CASUSREGIE                                                   dit overleg noodzakelijk. Het doel is om gezamenlijk     (Wanneer noodzakelijk weten partijen elkaar eerder
De casusregie ligt bij een wijkcoach uit het wijkteam of     de beste procesinrichting van de casus te bepalen.       te vinden).
bij een partner uit het veld.
                                                           Het is niet de bedoeling een inhoudelijk casusoverleg
PROCESREGIE                                                te voeren; daar zijn andere overleggen voor
De procesregie ligt in AVE 3 bij de procesmanagers         ingericht. Zodra iedereen elkaar goed weet te vinden
zorg & veiligheid.                                         en AVE is geïmplementeerd en ingeburgerd, vervalt
                                                           dit overleg.
WIJKREGIE
Bij signalen van problematiek die een weerslag heeft       De procesmanagers zorg & veiligheid, de ambtenaar
op de onveiligheid in straat, buurt of wijk, zoekt de      openbare orde & veiligheid & crisisbeheersing (AOV)
wijkregisseur afstemming met de procesmanager. An-         maken structureel deel uit van dit overleg. Overige
dersom wordt de wijkregisseur actief betrokken door        interne en/of externe partners (waaronder het Veilig-
procesmanagement wanneer escalatie in publieke             heidshuis) worden periodiek of op afroep uitgenodigd.
domein dreigt.                                             Verder worden signalen van veel voorkomende pro-
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                 Almelose Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) / 17




2.3.3 Operationeel                                          2.3.4 Bestuurlijk verantwoordelijk                          • Huiselijk geweld
verantwoordelijkheid                                        Het college van B&W. Afhankelijk van de dominante             Waar er sprake is van huiselijk geweld en kun-
De manager van de procesmanagers is verantwoor-             problematiek zijn dit veelal de wethouders jeugdhulp          nen we onvoldoende inschatten of de gepleegde
delijk voor de inzet en uitvoering van de procesmana-       en Wmo of de burgemeester voor zaken rond open-               interventies het geweld voldoende inperken, delen
gers zorg & veiligheid.                                     bare orde en veiligheid.                                      we de casuïstiek in het Code Rood Overleg. Bij een
                                                                                                                          code rood meldt de procesmanager zorg & vei-
In uitsluitend noodzakelijke situaties waar directe inzet     Communicatie; informeren of betrekken van de                ligheid de casus bij het Veiligheidshuis en wordt
nodig is om situaties te doorbreken, te de-escaleren          bestuurders bij casuïstiek in AVE 3 verloopt altijd         regiobreed (procesmanagers, politie, reclassering,
en om tijdverlies te voorkomen (ook in een eventu-            via de procesmanagers naar de wethouder(s)                  Dimence, Tactus en het Veiligheidshuis) overlegd
eel later stadium) hebben de procesmanagers het               en/of burgemeester. Bij het informeren van de               welke mogelijkheden er verder zijn om veiligheid te
mandaat om bepaalde ondersteuning (tijdelijk) in te           bestuurders worden ook de managers Stedelijke               waarborgen.
zetten.                                                       Uitvoering en Veiligheid geïnformeerd.
                                                                                                                        OPSCHALEN BINNEN AVE 3
Denk aan:                                                                                                               Bij een casus lopen gemeente en betrokken partners
• Financiële middelen uit de pot ‘Ontregelde gelden’;       2.3.5 Opschalen                                             soms tegen hun eigen grenzen of barrières aan. Ook
• Het verstrekken of blokkeren van een uitkering;           Opschalen gebeurt binnen AVE 3 of naar AVE 4 door           kunnen betrokken professionals van mening verschillen
• Het afgeven van een postadres;                            de procesmanagers zorg & veiligheid (in afstemming          over een effectieve aanpak. Het is in principe aan de
• De inzet van een WMO-indicatie;                           met de ambtenaar openbare orde & veiligheid & cri-          professionals om een oplossing te vinden.
• Een maatwerkcontract e.d.                                 sisbeheersing en/of manager Veiligheid).
                                                                                                                        In uitzonderingsgevallen wordt een opschalingsoverleg
Hierover wordt achteraf verantwoording afgelegd aan         OPSCHALEN BINNEN AVE 3                                      georganiseerd met de managers en/of bestuurders
de verantwoordelijk manager van de procesmanagers.          • Zware criminaliteit                                       van de relevante partijen voor een risico-inschatting en
                                                              Is het casuïstiek met betrekking tot zware criminali-     het maken van bindende afspraken.
Het management van de partners uit het veld (zorg,            teit en besluiten we dat moet worden opgeschaald
veiligheid en/of justitie) zijn operationeel verantwoor-      naar top X, bespreken de procesmanagers zorg &            De volgende situaties geven aanleiding om direct op
delijk voor de inzet en uitvoering van hun medewer-           veiligheid dit altijd met het Veiligheidshuis en de po-   te schalen naar AVE 4.
kers.                                                         litie (in het triage-overleg). De procesmanager blijft    • Een gebeurtenis met impact op een grote groep
                                                              verantwoordelijk en het plan van aanpak wordt ge-           bewoners en (mogelijk) onrust.
Deze leidinggevenden sturen op effectieve inzet van           deeld met de driehoek (politie/OvJ/burgemeester)          • Een vermoeden van meer slachtoffers en/of daders
ondersteuning en tijdige opschaling en spreekt me-            in afstemming met de ambtenaar openbare orde &              bij de zaak.
dewerkers aan op hun eigen resultaat en dat van de            veiligheid & crisisbeheersing.                            • Het is onduidelijk wie bij het delict betrokken zijn,
samenwerking.                                                                                                             waardoor mogelijk actueel gevaar dreigt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                                                                                         Almelose Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) / 18




• De (vermoedelijke) dader heeft één of meer           VOORBEELDEN
  maatschappelijke functies, waardoor er mogelijk
  meerdere slachtoffers zijn (bijv. een leraar of      TIJDELIJK HUISVERBOD                                         RONDOM HULPVERLENING/FYSIEKE AGRESSIE
  sporttrainer bij een zedendelict met kinderen).      De wijkcoach jeugd & gezin is betrokken bij een gezin        Drie jaar na de scheiding lijkt de geboden hulpver-
• Er is risico dat mensen voor eigen rechter gaan      met 3 kinderen. Er zijn in het verleden meerdere             lening onvoldoende resultaat te bereiken. Ouders
  spelen, waardoor verstoring van de openbare          vormen van hulpverlening ingezet, er is een melding          blijven met elkaar in conflict en de zorgen over de
  orde kan ontstaan.                                   gedaan bij de Raad voor de Kinderbescherming en              ontwikkeling van hun 6 jarige zoon nemen toe. Na
• Via sociale media worden signalen van maat-          één van de kinderen is uithuisgeplaatst. De huidige          opnieuw een verbale escalatie aan de telefoon tussen
  schappelijke onrust opgevangen en als dreigend       hulpverlening heeft een goede samenwerking met ou-           ouders over de omgang, rijdt vader met een koevoet
  of serieus beoordeeld.                               ders en er worden kleine stapjes gezet rondom de kin-        naar de woning van moeder. Vader slaat met een koe-
• Eerdere stapeling van incidenten in bijvoorbeeld     deren. Op vrijdagavond komt er een melding binnen            voet de ruiten in van de auto van moeder en bedreigt
  een buurt of school.                                 bij de politie, er heeft een escalatie plaatsgevonden        moeder in bijzijn van zoon.
• Een incident krijgt een politiek maatschappelijke    in het huis van het gezin. Bij komst van de politie blijkt
  lading, bijvoorbeeld doordat inwoners de oor-        dat er forse fysieke agressie heeft plaatsgevonden           VOLWASSENEN
  zaak bij een falende overheid leggen.                van vader naar moeder. Moeder heeft rode plekken             Na inzet van ambulante ondersteuning voor een
• Er is veel negatieve pers-/media-aandacht.           en kneuzingen op meerdere plekken. De politie besluit        volwassene lijkt de situatie rustig en profiteert vader
                                                       in overleg met de HOvJ en VTT dat er een tijdelijk           van de geboden hulpverlening. Door onrust rondom
2.3.6 Afschalen                                        huisverbod wordt opgelegd voor vader.                        zijn 3 jarige zoon en in het contact met zijn ex-partner
Als de inzet effectief is, de persoon hulp aanvaardt                                                                neemt het middelengebruik van vader toe. Vader
en de samenwerking tussen partijen werkt, wordt        RONDOM HULPVERLENING/WONINGBOUW                              wordt dreigend naar de hulpverlening, wijkcoach en
de problematiek minder complex.                        Een gezin (moeder, vader en 2 kinderen) dreigt op            ex-partner. Hij dreigt met fysieke agressie en dreigt
                                                       straat te worden gezet i.v.m. achterstanden in huur en       de hulpverlening “iets” aan te doen. Vader dreigt
Is daarbij het gevaar voor de veiligheid geredu-       continue overlast. Na meerdere waarschuwingen en             zowel via berichten, email als telefonisch en na een
ceerd, dan wordt in overleg met betrokken partijen     rechtelijke toestemming wordt door de woningbouw             interventie van de politie blijft vader doorgaan.
en/of in het casuïstiek overleg zorg & veiligheid      een besluit genomen, het gezin wordt binnen 2 maan-          Vader wordt veroordeelt door de psychiatrie en
bepaald of afschaling binnen AVE 3 of -bij een         den uit de woning gezet. In het gezin is opvoedonder-        middelengebruik/verslaving lijkt voorliggend.
stabiele situatie- naar AVE 2 mogelijk is.             steuning voor ouders, in verband met zorgen over de          Hulpverlening komt niet meer van de grond en vader
Het wijkteam of een andere partij neemt de pro-        minderjarige kinderen en de opvoedcapaciteiten van           is onbereikbaar en onvoorspelbaar. Hulpverlening
cesregie weer over, eventueel met een adviesrol        ouders. Hulpverlening heeft een samenwerking met             weet niet wat er nodig is om te situatie te de-escale-
vanuit procesmanagement zorg & veiligheid.             ouders, maar kan onvoldoende resultaat halen om de           ren en fysieke en verbale dreiging blijft aanwezig.
Alleen de procesmanagers zorg & veiligheid zijn        overlast (door alle gezinsleden) te verminderen.
bevoegd tot afschalen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                   Almelose Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) / 19




2.4 AVE 4 De problemen zijn complex of groot: de situatie escaleert

De problemen zijn zo complex of groot,                       orde & veiligheid coördineert en regisseert de aanpak
                                                             maatschappelijke onrust. De procesmanager zorg &                Communicatie: de burgemeester wordt altijd door
dat de situatie (mogelijk) totaal esca-
                                                             veiligheid maakt ook onderdeel uit van het kernteam,            de manager Veiligheid in een zo vroeg mogelijk
leert. Er is (dreigende) maatschappelijke                    net als de wijkregisseur uit het betreffende gebied.            stadium geïnformeerd bij casuïstiek in fase 4.
onrust en de veiligheid van meerdere                         Dit kernteam wordt ingezet voor de bestuurlijke- en
mensen is in gevaar.                                         strategische beslissingen, onder andere op het gebied
                                                             van de gebiedsgerichte en persoonsgerichte interven-          2.4.4 Opschalen
Het gaat om de zeldzame situaties, waarbij de zaken          ties en communicatie.                                         Bij AVE 4 is geen sprake van verder opschalen.
helemaal uit de hand lopen. Er is mogelijk media-aan-
dacht, wat de maatschappelijke impact vergroot. Het          WIJKREGIE                                                     2.4.5 Afschalen
kan zijn dat een situatie direct in AVE 4 terecht komt       Bij signalen van onveiligheid en/of maatschappelijke          Zijn er afdoende maatregelen genomen en is er geen
en niet eerder bij de hulpverlening in beeld was.            onrust in straat, buurt of wijk, zoekt de wijkregisseur af-   dreiging voor verdere escalatie en onrust? Dan wordt
In deze situatie wordt vaak gewerkt volgens de Hand-         stemming met de procesmanager en/of de ambtenaar              afgeschaald naar AVE 3 of zelfs naar AVE 2. De amb-
reiking maatschappelijke onrust in Almelo.                   openbare orde en veiligheid. Andersom wordt de wijk-          tenaar openbare orde & veiligheid & crisisbeheersing
In situaties waar GRIP wordt ingezet wordt (hiernaast)       regisseur actief betrokken door procesmanagement              maakt samen met betrokken partijen een aanpak voor
gewerkt volgens de GRIP-procedure.                           en/of de ambtenaar openbare orde en veiligheid en             de volgende fase. Daarna neemt de burgemeester
                                                             risicobeheersing, wanneer onveiligheid of maatschap-          een formeel besluit om af te schalen. De procesregie
2.4.1 Regie                                                  pelijke onrust dreigt.                                        ligt, afhankelijk van de AVE-fase, weer bij de proces-
                                                                                                                           manager, het wijkteam of een partner uit het veld.
CASUSREGIE                                                   2.4.2 Operationele verantwoor-
De casusregie ligt bij een wijkcoach uit het wijkteam of     delijkheid                                                    2.4.6 Werkafspraken, procedures en
een partner uit het veld.                                    De manager Veiligheid is operationeel verantwoordelijk.       protocollen
                                                                                                                           In deze fase is ook de handreiking maatschappelijke
PROCESREGIE AMBTENAAR OPENBARE ORDE &                        2.4.3 Bestuurlijk verantwoordelijk                            onrust van belang.
VEILIGHEID & CRISISBEHEERSING                                De burgemeester is bestuurlijk verantwoordelijk voor          Wordt een GRIP afgekondigd, is de rampen/crisisor-
De procesregie ligt bij de ambtenaar openbare orde &         het totale proces van het kanaliseren van maatschap-          ganisatie actief. De driehoek houdt hierbij haar eigen
veiligheid. Deze stemt af met de procesmanager zorg          pelijke onrust.                                               rol, taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden
& veiligheid die in deze situaties altijd betrokken is. De   De burgemeester is voorzitter van de driehoek en het          op het gebied van de handhaving van de openbare
manager Veiligheid is de linking pin naar de driehoek/       crisisteamoverleg GRIP.                                       orde en de strafrechtelijke handhaving van de rechts-
burgemeester.                                                De burgemeester heeft tijdens (dreigende) maat-               orde.
De manager Veiligheid is voorzitter van het kernteam         schappelijke onrust meerdere rollen: burgervader,
maatschappelijke onrust. De ambtenaar openbare               boegbeeld, beslisser en bestuurder.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                                                                                        Almelose Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) / 20




VOORBEELDEN
VOORBEELD 1                                               VOORBEELD 4
In een bepaalde wijk staat op een zaterdagavond een       In een gemeente vindt een serie aanrandingen plaats.
auto in brand; in korte tijd is het al de achtste auto-   De dader is nog niet bekend bij politie en justitie, maar
brand in deze wijk. Bewoners pikken het niet langer.      op basis van een beschrijving van een aantal slacht-
Aangezien de branden altijd op zaterdagavond plaats-      offers hebben bewoners een verdachte op het oog.
vinden en de wijk langs een uitgaansroute ligt ver-       Ze nemen het recht in eigen hand, gooien de ramen in
moeden ze dat een groep jongeren achter de brand-         van de verdachte en spuiten teksten op de muur van
stichtingen zit. De volgende zaterdagavond wachten        de woning van de verdachte.
buurtbewoners jongeren op die op weg zijn naar de
binnenstad. Als de politie verschijnt richt de agressie   VOORBEELD 5
van de buurtbewoners zich op hen; volgens de bewo-        Een groepering met een extremistische inslag pleegt
ners doet de politie te weinig om de brandstichters aan   een aanslag, gericht op een bevolkingsgroep met een
te pakken.                                                bepaalde ideologie, etniciteit en religie. Lokaal leidt dat
                                                          tot spanning tussen aanhangers van de extremistische
VOORBEELD 2                                               groepering en sympathisanten van de slachtoffers.
Een persoon die al enige tijd verward gedrag in de        Deze spanningen lopen zo hoog op dat er lokaal
buurt vertoont heeft een gasleiding in zijn appartement   geweldsincidenten plaatsvinden tussen beide groepe-
doorgezaagd en een aansteker aangestoken met een          ringen, gevolgd door maatschappelijke onrust.
explosie als gevolg. Dit trekt veel mensen vanuit de
buurt, waarbij de sfeer al snel grimmig wordt richting    VOORBEELD 6:
hulpverleners. Buurtgenoten geven aan dat hulpver-        In verschillende WhatsApp groepen binnen een
leners veel sneller hadden moeten ingrijpen.              scholengemeenschap circuleert een filmpje waarbij
                                                          wordt opgeroepen tot het plegen van zelfmoord.
VOORBEELD 3                                               Er zijn nog geen gevallen bekend, maar op de scholen-
In een woning schiet een vader zijn vrouw en kind neer.   gemeenschap heerst steeds grotere onrust, geuit door
Hij vlucht de straat op en laat zijn ernstig gewonde      boosheid richting de maker van het filmpje en onge-
vrouw en kind achter in de woning. Bewoners komen af      rustheid over mogelijke leerlingen die met de gedachte
op het tumult. Angst en boosheid richten zich in eerste   spelen om de oproep serieus te nemen.
instantie op de dader en later ook op de hulpverleners.
Buren geven aan al maanden signalen van huiselijk
geweld en overlast te melden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                                                                            Almelose Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) / 21




DE ALMELOSE AVE, EEN OVERZICHT
                   AVE 0                           AVE 1                           AVE 2                          AVE 3                             AVE 4

                   Problemen worden                Er is sprake van enkel-                                        Complexe domeinover-
                                                                                   Er is sprake van meervoud-
Individuele en     voorkomen door zelf- en         voudige problematiek,                                          stijgende problematiek.           Totale escalatie. Dreiging
                                                                                   ige problematiek. Meerdere
gezins-            samenredzaamheid. Even-         opgelost met inzet van een                                     Samenwerking is niet              maatschappelijke onrust.
                                                                                   maatwerkvoorzieningen zijn
problematiek       tueel met inzet algemene        maatwerkvoorziening (met                                       effectief of stagneert.           Mogelijke aandacht media
                                                                                   nodig
                   voorziening.                    indicatie)                                                     De veiligheid is in gevaar


                                                                                   Wijkcoach, 1e of 2e lijn       Wijkcoach, 1e of 2e lijn          Wijkcoach, 1e of 2e lijn
Casusregie                                         Inwoner en/of professionals
                                                                                   professionals                  professionals                     professionals


                                                                                                                                                    Ambtenaar openbare
                                                                                   Wijkcoach, 1e of 2e lijn       Procesmanager zorg &
Procesregie                                        Inwoner en/of professionals                                                                      orde & veiligheid & risico-
                                                                                   professionals                  veiligheid (of Veiligheidshuis)
                                                                                                                                                    beheersing

                                                                                                                  Procesmanagers zorg &
                                                   Eigen netwerk, vrijwilligers-   1e of 2e lijn professionals,   veiligheid en/of Veiligheids-
                   Eigen netwerk, vrijwilligers-
                                                   inzet, welzijn, wijkoverleg,    wijkcoaches, factteams, VTT,   huis, IVZ, OOV, Code Rood,        Kernteam
In overleg met     inzet, welzijn, wijkoverleg,
                                                   onderwijs, huisarts, woning-    wijkagenten en                 TOPX, Dimence, Tactus,            Maatschappelijke onrust
                   onderwijs
                                                   corporatie, politie, wijkteam   overige ketenpartners          reclassering en overige
                                                                                                                  ketenpartners


Instrument/        Zelfstandig, sociaal netwerk,
                                                   Hulpverlenersplan               Actieplan                      Veiligheidsplan                   Veiligheidsplan MDO
methode            algemene voorziening



Operationeel                                       Inwoner en management           Management wijkteams en        Manager procesmanage-
                                                                                                                                                    Manager Veiligheid
verantwoordelijk                                   diverse organisaties            diverse organisaties           ment


Bestuurlijk
                                                   Wethouder                       Wethouder                      College van B&W                   Burgemeester
verantwoordelijk
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>DIT IS EEN UITGAVE VAN
DE GEMEENTE ALMELO
www.almelo.nl of bel 0546 54 11 11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>