<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Aan het College van Burgemeester en Wethouders
t.a.v. mevrouw M. Overmeen en de heer E. van Mierlo
Haven Zuidzijde 30
7607 EW Almelo                                                 Almelo, 29 december 2024
Betreft:
Gevraagd advies m.b.t. Verordeningen Jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning 2025
Geachte mevrouw Overmeen,
Geachte heer van Mierlo,
Hierbij ontvangt u van de Adviesraad Sociaal Domein het door u gevraagde advies op de ontwerp
Verordeningen Jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning.
Wij geven u de volgende adviezen.
Algemeen
Bij de behandeling van de Verordeningen is de Adviesraad zich opnieuw bewust geworden van
de complexiteit van de ontwikkelingen vanuit de gedecentraliseerde zorg naar de gemeenten.
Ook vanuit de veelvuldig in het nieuws komende resultaten van landelijke onderzoeken naar de
ontwikkeling en resultaten van de huidige jeugdzorg, komt dit beeld naar voren. De steeds maar
toenemende lastendruk voor de gemeenten, op basis van een sterk toenemende vraag naar o.a.
jeugdzorg, lijkt nog geen eind aan te zijn gekomen. Dit geldt eveneens voor de ontwikkelingen
binnen de maatschappelijke ondersteuning, die ook steeds meer een belangrijk onderdeel van
de Nederlandse en Almelose zorgstructuur wordt, waarbij toenemende vraag naar o.a.
mantelzorg en andere vorm van ondersteuning de nodige aandacht moet krijgen.
De Adviesraad heeft ook in dit advies de in het Visiedocument Adviesraad Sociaal Domein
Almelo van mei 2022 genoemde uitgangspunten centraal gesteld. Daar waar mogelijk en zinvol
verwijzen wij naar de uitkomsten van landelijke onderzoeken en publicaties.
Verder constateren we dat de kern en de inhoudelijke bedoelingen van beide Verordeningen erg
veel op elkaar lijken, ook qua structuur. Veel bepalingen komen overéén, met uitzondering van
specifieke artikelen en enkele inhoudelijke details die verschillen. Voor de leesbaarheid hebben
we daarom dit advies zoveel mogelijk integraal weergegeven.
Begrijpelijke taal
De Adviesraad vindt het taalgebruik in beide Verordeningen erg formeel en ambtelijk. Vanuit de
context is het o.i. wel goed te begrijpen, maar voor de inwoners van gemeente Almelo erg
moeilijk leesbaar en nauwelijks te volgen. Het betreffen ook ‘juridische’ verordeningen. De
Adviesraad vindt het belangrijk dat inwoners en organisaties die veel werken met deze inwoners
ook meekrijgen en echt begrijpen wat in deze Verordeningen staat. Het beleid draait immers om
hen. Ons advies is om de Verordeningen in leesbare en toegankelijke taal beschikbaar te
stellen, op taalniveau B1. Bijvoorbeeld door een Publieksversie of een samenvatting te maken
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>van de meest voorkomende zaken, zoals de aanvraag, het onderzoek, de toekenning en
afspraken. En dit vervolgens ook te communiceren met uw doelgroep.
Begripsbepalingen (artikel 1.1 mo)
In artikel 1.1. wordt gesproken over een inkomen op minimumniveau. Er wordt niet concreet
benoemd wat verstaan wordt onder een minimuminkomen en om welk bedrag het gaat. De
Adviesraad vindt het van belang in de Verordening hierover duidelijkheid te geven en adviseert u
concreet te benoemen wat u verstaat onder een minimuminkomen.
Definitie Beschermd wonen
Wij kennen het begrip Beschermend wonen niet en zien dat ook niet terug bij CIMOT. Daarnaast
zien we de meerwaarde van deze begripsbepaling niet. Ons advies is om hier een korte definitie
aan te geven, en daarnaast ook Maatschappelijke Opvang toe te voegen bij begripsbepalingen.
Algemene voorzieningen (artikel 2.1. jeugdhulp en artikel 2.1 mo)
In beide Verordeningen wordt uitgebreid uitleg gegeven over algemene voorzieningen,
waaronder de vorm, inzet en toegang. De Adviesraad vindt dit uitvoerig omschreven en de
verschillen tussen individuele, collectieve en algemene voorzieningen zijn wat ons betreft
duidelijk. Omdat de nadruk wordt gelegd op algemene voorzieningen en de insteek is dat zoveel
mogelijk inwoners daar gebruik van maken, adviseren we, ook in lijn met de vorige alinea, in de
informatieverstrekking naar inwoners toe duidelijk en concreet te maken wat hiermee bedoeld
wordt. Welke partijen in Almelo bieden een algemene voorziening aan bijvoorbeeld? Op welke
manier vindt doorverwijzing plaats? Als de opsomming van algemene voorzieningen in beide
Verordeningen limitatief zijn, dan adviseren we om dat ook op te schrijven. Nu staat er bij de
Verordening maatschappelijke ondersteuning “onder andere” en bij de Verordening jeugdhulp
niet.
Lichte voorwaarden (artikel 2.2. jeugdhulp & mo)
Wij adviseren om de term “lichte voorwaarden” nader te specificeren of het woord “lichte” te
laten vervallen. Zoals het er staat, vatten wij dit normatief op en kan dit multi interpretabel zijn,
zowel voor inwoners als ook voor medewerkers. Voorwaarden zijn voorwaarden, daar zitten wat
ons betreft geen gradaties tussen, of als die er wel zijn, maak die dan expliciet. Zo is dat ook
duidelijk voor de betrokkenen.
Melding behoefte aan maatschappelijke ondersteuning (artikel 2.3 mo)
Een melding van een ondersteuningsbehoefte is vormvrij. Dat betekent dat de inwoner kan
bepalen om de melding schriftelijk, elektronisch, mondeling of telefonisch te doen. De
Adviesraad adviseert u ook om dit als zodanig op te nemen in de Verordening.
Clientondersteuning en toegang (artikel 2.3 jeugdhulp & mo)
Uit recente ervaringsonderzoeken onder gebruikers van het sociaal domein Almelo wordt
gemeld dat een aantal cliënten niet op de hoogte was van de mogelijkheid gebruik te maken van
een onafhankelijke cliëntondersteuner. De Adviesraad vraagt uw aandacht hiervoor,
bijvoorbeeld bij ontvangstbevestigingen, opdat in de toekomst de uitkomsten hiervan beter
mogen zijn.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Onderzoek naar de hulpvraag (art.2.7 jeugdhulp)
De Adviesraad vraagt zich af of in de Verordening plaats gemaakt dient te worden voor het
ondersteuningsplan zoals het college dat na onderzoek verstrekt aan de klant. Zijn er verplichte
items in dit plan en zo ja welke? Deze vraag heeft ook betrekking op het pdca-rijp maken van het
sociaal domein, zoals gemeld in het evaluatieonderzoek van het bureau HHM. Immers: het plan
bevat idealiter veel items die refereren aan de diverse toetsingscriteria in de check-fase van de
cyclus.
Afwegingscriteria eigen mogelijkheden (artikel 2.8 jeugd) en eigen kracht (artikel 2.5 mo)
De vraag hoe het college de eigen mogelijkheden, de eigen kracht van de gebruiker objectief in
beeld krijgt, resp. meet en /of beoordeelt is o.i. ook in het kader van de monitoring en de pdca-
cyclus van groot belang. Hierbij tekenen wij nog aan dat niet iedereen beschikt over een eigen
netwerk waarop een beroep gedaan kan worden, zoals dat in de Verordening staat beschreven.
In artikel 2.5 van de Verordening mo wordt namelijk sterk uitgegaan van de aanwezigheid van
een sociaal netwerk:
    • Lid 7: "Als de client een beroep kan doen op het sociale netwerk [...] wordt van hen
         verwacht dat ze hier gebruik van maken."
    • Lid 8: "De ondersteuning die het sociale netwerk normaliter biedt en/of redelijkerwijs kan
         bieden, valt onder de eigen kracht."
Echter, de verordening gaat niet in op situaties waarbij dit netwerk ontbreekt.
Hoe gaat het college hier mee om?
Beschikking (artikel 2.10 lid 1 jeugdhulp & 2.8 lid 1 mo)
“Het college legt de beslissing over het al dan niet verlenen verstrekken van een maatwerk /
individuele voorziening […]”. Voorzieningen worden verstrekt, niet verleend.
Criteria en vorm van individuele voorzieningen (artikel 3.2 jeugdhulp en artikel 3.1.1. i mo)
In beide Verordeningen is een aantal keren sprake van dat voorzieningen “van goede kwaliteit”
moeten zijn. Ook is een aantal keren sprake van “niet toereikend”.
In dit verband herhaalt de Adviesraad graag haar adviezen met betrekking tot het inrichten van
een kwaliteitshandboek ten behoeve van de kwaliteitsbewaking samen met de aanbieders en de
implementatie van een kwaliteitsmanagementsysteem. De Adviesraad verstrekte onlangs aan
de contactfunctionaris de normenboeken HKZ, ter informatie.
Medicatiecontrole (artikel 3.4.1.6. jeugdhulp)
Het woord “doelen” is o.i. hier niet passend bij de tekst. Medicatie is namelijk een middel en
geen doel. Mogelijk speelt hierbij de de-medicalisering als doel van de decentralisaties een nog
een rol. In een eerder advies over “de Strategische Beleidsnota 2022” hebben wij u hierover al
geïnformeerd.
Bij artikel 3.4.1. bij 7. zouden wij graag “bijvoorbeeld” toegevoegd zien bij “de jeugdige die is
opgenomen in een ziekenhuis…”
Aanvullende criteria elektrische ondersteuning (artikel 3.6.5. mo)
Enkel taalkundig:         b: vervoermiddel → vervoersmiddel
                          d: danwel → dan wel
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Uitgesloten van een Pgb, (artikel 5.2 jeugdhulp & mo)
De Adviesraad vraagt zich af of de uitsluitingsgronden in dit artikel (lid 3) niet te strikt zijn
geformuleerd. Welke factoren bepalen bijvoorbeeld of iemand in staat wordt geacht een Pgb te
beheren, en zijn deze factoren relevant en proportioneel? En werpen sommige eisen aan een
Pgb vaardigheid een drempel op en zijn deze niet te gedetailleerd?
Criteria kwaliteit zorg ( zorgplan) (artikel 5.3. jeugdhulp & wmo)
In diverse eerdere adviezen heeft de Adviesraad uw aandacht gevraagd voor de o.i. grote
betekenis van het zorgplan in het kwaliteitsbeleid van de gemeente en de zorgaanbieders.
Ook bij de evaluatie van de voortgang van de Pgb inzet is onze vraag hoe hier de evaluatie is
geregeld. Heeft de regisseur hierbij nog een rol en hoe zit die rol eruit? Zie ook: rechtspositie
gebruikers.
Controle (artikel 6.3 jeugdhulp & 6.2. mo)
Het toezicht en de controle op alle voorzieningen zoals deze door de gemeente worden
gefinancierd blijft een punt van aandacht van de Adviesraad. De Adviesraad liet zich onder
andere informeren over het verplichte Toezicht op de WMO en heeft meerdere keren in het kader
van de fraudebestrijding, gepleit voor een gezamenlijke ontwikkeling van een kwaliteitsbeleid.
Waarbij ingeval het in gebreke blijven van het behalen van het overeengekomen niveau van
kwaliteit maatregelen getroffen kunnen worden. Waaronder beëindiging van de financiering.
De huidige KIT-regeling vindt de Adviesraad te beperkt.
Toezichthouders (hoofdstuk 7 jeugdhulp & mo)
De Adviesraad vraagt zich af hoe en wanneer de rechtmatigheidsonderzoeken plaatvinden. Is dit
een standaard gebeuren? Zijn van deze onderzoeken onderzoeksverslagen beschikbaar en
openbaar? Bijvoorbeeld voor de Adviesraad?
Inspraak en medezeggenschap (artikel 9.3 jeugdhulp & artikel 10 mo)
Cliënten kunnen deelnemen aan periodiek overleg waarbij zij onderwerpen voor de agenda
kunnen aanmelden en zij kunnen beschikken over de benodigde informaties. De Adviesraad
ondersteunt dit artikel van harte en vraagt zich af op welke wijze hier invulling aan wordt
gegeven.
Intrekken oude verordening en overgangsrecht (artikel 10.3 jeugdhulp & artikel 11.3 mo)
Lid 2 en 4 zijn vrijwel identiek. Wij lezen lid 4 impliciet terug in lid 2.
    • Lid 2: "Aanvragen die zijn ingediend onder de Verordening jeugdhulp Almelo 2019 en
        waarop nog niet is beslist bij het in werking treden van deze Verordening, worden
        afgehandeld krachtens deze Verordening, tenzij dit nadelige gevolgen heeft voor de
        aanvrager."
    • Lid 4: "Aanvragen die zijn ingediend onder de Verordening jeugdhulp Almelo 2019 en
        waarop nog niet is beslist bij het in werking treden van deze Verordening, worden
        afgehandeld krachtens de Verordening zoals deze luidt na inwerkingtreding van de
        Verordening jeugdhulp Almelo 2025."
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Tot slot nog enkele algemene opmerkingen zoals deze ook voortkomen uit de Visienota van
de Adviesraad over de in de Verordening genoemde afwegingscriteria, eigen kracht,
normaliseren en professionele autonomie en de rechtspositie van de gebruikers.
De Verordening jeugdhulp kent een aantal artikelen waarin de zorgverlener door B&W wordt
herinnerd aan het belang van het normaliseren: de zorgverlener “dient te kijken welke
hulpvragen en problemen in het algemeen beschouwd kunnen worden als horende bij de
ontwikkeling van een jeugdige gelet op de ontwikkelingsfase waarin deze zich bevindt”.
Waarbij de ouders eraan herinnerd worden dat opvoeden tijd en energie kost en dat het ene kind
niet de andere is ( o.a. 2.8.3.).
De Adviesraad vraagt zich af of het niet juister is om de artikelen waarin de
verantwoordelijkheden, taken en rollen van de ouders en/of verzorgers in relatie tot de
opvoeding van hun kind (-eren) aan de orde zijn, te beschrijven in termen zoals dat onder
- autonome - professionals gangbaar is.
Uitleg: het behoort tot de professionele standaarden van de zorgverlener waarin vastgelegd is
wat kwalitatief goed handelen is. Daartoe behoort zeker de deskundigheid m.b.t. de
ontwikkelingsfasen van kinderen, de kennis over het ouderschap en de inzet van de juiste
middelen. Hiermee kunnen de goedbedoelde adviezen van B&W in de verordening-tekst
weggelaten worden.
In dit verband wijzen wij u ook graag op het advies dat de Adviesraad heeft uitgebracht over de
strategische beleidsnota sociaal domein d.d. 13-02-2022.
Normaliseren kan snel verworden tot moraliseren.
De kennis van het ouderschap wordt overigens node gemist in de Verordening.
 Verder heeft de Adviesraad tot haar genoegen gelezen dat de theorieën van Machteld Huber
niet in de tekst van de Verordening terugkomen. Dat geldt ook voor teksten over noodzaak van
de-medicalisering.
Rechtspositie gebruikers van de jeugdzorg
De Adviesraad vraagt zich af of in de Verordening plaats gemaakt kan (en moet?) worden voor
wat samengevat de rechtspositie van de gebruiker genoemd kan worden. Het betreft hier het
geheel van rechten en plichten van de gebruiker en leverancier van de jeugdzorg. Als ook de
wijze waarop dit geheel met de gebruiker wordt gecommuniceerd .
Bij de bespreking van de bezuinigingsmaatregelen van het college gaven wij onder andere het
advies te stoppen met interventies als er gebrek is aan inzet van de gebruiker. Dat was voor ons
aanleiding ook in bredere zin rekening te houden met de “informed consent” met het
ondersteuningsplan. In dit geval: is de gebruiker op de hoogte gebracht van zijn plicht mee te
werken aan de interventie en kan hij weten dat de hulp stopt bij onvoldoende inzet? En dit geldt
o.i. voor vele andere zaken van belang. Zoals daar zijn:
     •   Is de gebruiker geïnformeerd over wie de regisseur is, wat zijn/haar taken en
         verantwoordelijkheden zijn en waar en hoe deze functionaris bereikbaar is?
     •   Is de gebruiker geïnformeerd over zaken als het klachtrecht, een bezwaarrecht, de
         rechten van minderjarigen bij het opstellen van het ondersteuningsplan, de
         (on-)mogelijkheden tot inzage in het klantdossier, ook ingeval echtscheiding en de blijven
         de plicht van de niet opvoedende ouder?
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>    •  Alle andere regelingen zoals deze duidelijk worden gepresenteerd in de WGBO-
       bepalingen ten aanzien van volwassenen en minderjarigen , uitgesplitst naar
       leeftijdscategorieën. Deze bepalingen kunnen worden gehanteerd ook al zijn de
       werkzaamheden veelal niet van medische aard. Je hoeft geen dokter te zijn om je aan
       deze regels te houden. Krijgt de klant hier informaties over?
       De Adviesraad heeft hier in een vroeger overleg met specialisten ten stadhuize uitvoerig
       aandacht voor gevraagd.
    •  De ( schriftelijke?) instemming en toestemming met het begeleidingsplan.
    •  En ook diverse andere rechten en plichten van de klant en de zorgverlener.
       Mogelijk is deze opsomming niet geschikt voor een Verordening, In dat geval vragen wij
       uw aandacht voor de wijze waarop e.e.a. dan wel geregeld is, c.q. moet worden.
Wij zien uw reactie graag tegemoet.
Met vriendelijke groet,
Mehmet Yelegen                                Rita ter hedde
Voorzitten                                    Secretaris
Enkele geraadpleegde bronnen:
    •  Visiedocument Adviesraad Sociaal Domein Almelo, mei 2022.
    •  Nederlands jeugd Instituut, monitoring en samenwerking, kwaliteitsverbetering,
       dr. A. Donker.
    •  Hervormingsagenda Jeugd 2023 – 2028, hervorming van de jeugdzorg en het stelsel.
    •  Jaarlijkse Ervaringsonderzoeken Wmo en Jeugd, gemeente Almelo.
    •  Raadsbrief 26-11-2024 Optimaliseren bedrijfsvoering sociaal domein.
    •  ‘Brede evaluatie van het sociaal domein gemeente Almelo’ (HHM-rapport).
    •  Wetteksten WGBO, RIVM, januari 2021 (01-02-2006).
    •  Jumelet, H. en J. Wenink (2012), 'Zorg voor onszelf? Eigen kracht van jeugdigen,
       opvoeders en omgeving. Grenzen en mogelijkheden voor beleid en praktijk'. Amsterdam,
       SWP.
    •  Diverse adviezen van de Adviesraad Sociaal Domein In te zien op de website van de ASD
        https://adviesraad-almelo.nl/ . Waaronder twee adviezen over de regie en de regisseur in
       de Almelose jeugdzorg.
    •  De Omgekeerde Verordening Sociaal domein www.stimulansz.nl/omgekeerde-
       verordening-sociaal-domein
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>