<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>De blik vooruit, op weg naar een afvalloos Borne
            Verkenningen afvalbeleid Borne
                               December 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
1      De huidige resultaten en de doelstellingen
       1.1 Afvalloos Borne: naar nog minder restafval
       1.2 Nieuwe maatregelen zijn mogelijk
2      Verkenningen afvalbeleid
       2.1 inleiding
       2.2 uitkomsten enquête Bornepanel
       2.3 voortzetting bestaand afvalbeleid (variant A)
            2.3.1  afvlakking effect maatregelen
            2.3.2  extra stimulansen
            2.3.3  voor- en nadelen
            2.3.4  kosten en baten
            2.3.5  resultaten en doelstellingen
       2.4 vrijwillig inleveren van de restcontainer (variant B)
            2.4.1 hogere kosten bij ongewijzigd beleid
            2.4.2 extra brengmogelijkheden realiseren
            2.4.3 voor- en nadelen
            2.4.4 kosten en baten
       2.5 financiële prikkel op restafval ofwel "afvalscheiding loont" (variant C)
            2.5.1 van vast naar variabel tarief
              Volume/frequentie
              Ervaring met diftar
              Minder restafval
              Voordelen en nadelen
            2.5.2 kosten en baten
            2.5.3 variaties op het thema diftar
              Betaling naar gewicht
              Achteraf belonen bij minder restafval
            2.5.4 Nascheiding een (on)mogelijke variant?
3      Varianten A, B en C en de doelstellingen
4      Samenvatting en conclusies
                                                                                    2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>1               De huidige resultaten en de doelstellingen
1.1              Afvalloos Borne: naar nog minder restafval
In het rapport "Afvalloos Twente" zijn vier beleidsscenario's uitgewerkt1. Per beleidskeuze wordt
aangegeven welke effecten deze geeft op de mate van afvalscheiding. Deze scenario's zijn:
       1. voorzetting bestaand afvalbeleid met inzet op verbetering inzamelsysteem
       2. van tweewekelijkse naar vierwekelijkse restafvalinzameling en een vergelijkbare 'prikkel'
             voor de hoogbouw
       3. inzetten op verbetering van de service op grondstoffeninzameling in plaats van op restafval
             door over te gaan naar zogenoemde 'omgekeerde inzameling'
       4. invoering van gedifferentieerde tariefstelling ('diftar') voor het aanbieden van restafval en
             eventueel ook op het GFT afval
In de afgelopen (raads)periode is de tweede variant tot uitvoering gebracht en de goede resultaten
daarvan zijn in het evaluatierapport2 beschreven. In dat rapport staat ook vermeld dat de
doelstellingen voor vermindering van het restafval nog niet worden gehaald. Er zijn extra
stimulansen nodig om stappen richting de doelstelling(en) te kunnen zetten. De doelstellingen voor
vermindering van restafval per inwoner per jaar zijn:
•            Doelstelling Borne: eind 2022 niet meer dan 120 kg
•            Landelijke doelstelling VANG: in 2020 niet meer dan 100 kg
•            Afvalloos Twente 2030: niet meer dan 50 kg.
De doelstelling van Borne is richtinggevend voor de aanbeveling voor extra maatregelen en nieuwe
prikkels. Deze komen verderop aan de orde.
Grafiek 1 Inzameling restafval en de doelstellingen voor de komende jaren
   kg restafval
   p inw p jaar
1
  Opgesteld in 2013 door bureau IPR Normag, in opdracht van Regio Twente. De gemeente Borne heeft zich gecommitteerd
aan deze Twente brede doelstelling, namelijk naar 50 kg restafval per inwoner in 2030.
2
  Rapportage: Evaluatie afvalbeleid Borne d.d. oktober 2018
                                                                                                                     3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1.2         Nieuwe maatregelen zijn mogelijk
In de voorgaande paragraaf staan vier scenario’s genoemd die destijds uitvoerbaar waren en tot
betere afvalscheiding moesten leiden. Inmiddels zijn we een aantal jaren verder en is er veel ervaring
opgedaan met dergelijke maatregelen. In Borne is dit het geval met de verlaging van de
inzamelfrequentie van restafval en de invoering van verpakkingencontainers; in andere gemeenten
met de invoering van een tariefsysteem (diftar), al dan niet gecombineerd met het vrijwillig inleveren
van de restcontainer, ook wel ‘omgekeerd inzamelen’ genoemd. Verschillende maatregelen die tot
resultaten hebben geleid, niet altijd direct vlekkeloos, maar wel gaandeweg in de goede richting,
naar minder restafval. Kortom de ervaring heeft sindsdien uitgewezen dat er nog steeds nieuwe
stappen mogelijk en nodig zijn, zolang de doelen nog niet zijn bereikt.
                                                                                                     4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>2          Verkenningen afvalbeleid
2.1         inleiding
De gemeente Borne staat, met het oog op het reduceren van het restafval, een gefaseerde aanpak
van maatregelen voor. In 2017 is een fase ingezet met de verpakkingencontainer en de
vierwekelijkse inzamelfrequentie van het restafval. Deze maatregelen werken nog door in 2018 en de
ervaring leert dat de resultaten zich na verloop van tijd stabiliseren. Dat zal in 2019 het geval zijn,
waardoor de doelstellingen zoals genoemd in 1.1 (grafiek 1) niet worden behaald. Een nieuwe fase is
daarom wenselijk en in dit rapport staan enkele verkenningen in die richting, waarbij ook al een
belangrijke voorverkenning is gedaan. Namelijk die van de inwoners van Borne zelf, in dit geval via
het Bornepanel.
2.2         uitkomsten enquête Bornepanel
Aan de deelnemers van het Bornepanel3 is een aantal stellingen voorgelegd over (de toekomst van)
het afval scheiden:
•       Een van de vragen aan het Bornepanel was: als je minder restafval aanbiedt, wil je dan ook
        minder afvalstoffenheffing betalen? Het overgrote deel van de inwoners is het hier mee
        eens, slechts 9% is het daar niet mee eens.
•       Ook is gevraagd of men liever per aanbieding van de container voor het restafval betaald,
        zodat men wordt beloond voor het beter gescheiden houden van het eigen afval. Hier wordt
        wisselend op gereageerd, namelijk 45% van de respondenten is het hier niet mee eens,
        tegenover 35 % eens en nog eens 20% heeft hier geen duidelijke mening over. Mogelijk komt
        dit verschil doordat er geen persoonlijk financieel plaatje aan is verbonden en dat men
        daardoor bevreesd is er meer dan nu voor te zullen betalen.
•       De inwoners van Borne zien het milieu als belangrijkste reden om het afval gescheiden te
        houden. Ruim 85% van de ondervraagden geeft dit te kennen. Het gescheiden houden van
        afval is voor het gros geen probleem, want maar 7% geeft aan dat het (te)veel moeite kost.
•       Meer communiceren over afval scheiden is ook welkom, aangezien een kwart aangeeft niet
        altijd duidelijk te hebben over wat (onderdeel, product) bij welke afvalfractie hoort.
3
  Enquête (online) in opdracht uitgevoerd door Kennispunt Twente. Factsheet is bijgevoegd.
                                                                                                        5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>2.3          voorzetting bestaand afvalbeleid (variant A)
2.3.1        afvlakking effect maatregelen
Sinds april 2017 wordt de verpakkingencontainer gehanteerd en geldt de vierwekelijkse inzameling
van het restafval, alternerend met de verpakkingencontainer. Deze nieuwe aanpak heeft tot een
flinke vermindering van het restafval geleid, van ruim 240 kg in 2016 naar ongeveer 180 kg per
inwoner als prognose over 2018. Het is niet alleen bij de inzameling van afval dat het effect van
maatregelen na een bloeiend begin na verloop van tijd afvlakking van het resultaat vertoont.
Succesvol beleid, maar tot op zekere hoogte en dan stokt het, dat is een gegeven voor de diverse
stappen in het afvalbeleid. Het valt dan ook niet te verwachten dat de vier-wekelijkse inzameling en
de verpakkingencontainer tot voortdurende daling van het restafval zal leiden. De prognose over
2018 laat zien (grafiek 1) dat het totaal aan restafval op ongeveer 180 kg per inwoner per jaar zal
uitkomen, nog ruim boven de doelstelling(en) dus. Zonder extra stimulansen is verdere afname niet
te verwachten.
2.3.2        extra stimulansen
In het genoemde evaluatierapport zijn de resultaten van het huidige afvalbeleid vermeld. Daarin
wordt aangegeven dat het succesvol is en tot een bepaald niveau van afvalscheiding leidt, maar niet
richting de gestelde doelen voor restafval zal gaan. Stimulansen daartoe zijn nodig, extra
maatregelen, nieuwe prikkels, zowel voor de hoogbouw als voor de laagbouw woningen. Behalve
maatregelen als diftar en omgekeerde inzameling, waarover later meer, kan worden gedacht aan
intensivering van de communicatie rond afvalscheiding. Groepsgewijze of persoonlijke voorlichting
door afvalcoaches werkt zeker om nog meer grondstoffen uit het restafval te krijgen, met name op
de fracties verpakkingen, GFT afval, textiel en papier. Ook in dit pakket opgenomen is extra service
inzameling van grondstoffen: meer verzamelcontainers voor verpakkingen, textiel, glas en eventueel
papier plaatsen4. Ook goede GFT scheiding voor de hoogbouw staat hierbij op de agenda. Al met al
kan dit leiden tot een toename van de hoeveelheid ingezamelde grondstoffen en afname van het
restafval. Op basis van de prognose zal dit bij benadering tussen de 20 tot 30 kg per inwoner jaarlijks
afnemen ten opzichte van de prognose over 2018.
2.3.3        voor- en nadelen
Voortzetting van het bestaande afvalbeleid (met extra communicatie) kent zowel voor- als nadelen.
Als voordelen genoemd:
+        geen extra kosten voor investeringen
+        meer informatie aan inwoners over afvalscheiding
+        geen ‘ophef’ over nieuwe maatregelen
Als nadelen genoemd:
-        resultaten afvalscheiding zullen nagenoeg ongewijzigd blijven
-        kosten afvalverwerking zullen toenemen5 (bij gelijke hoeveelheid restafval)
-        de doelstellingen worden niet behaald
4
  Tijdens het open podium werd aangedragen om meer afvalbrengpunten (verpakkingen-restafval-gft) te
realiseren.
5
  Als gevolg van stijging van de verbrandingsbelasting van €13 naar €32 per ton in 2019
                                                                                                       6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>2.3.4       kosten en baten
De inzet van extra communicatie en meer service op de
grondstoffen zal een (gering) effect sorteren, dit tegen
relatief lage kosten. Vandaar dat dit financieel neutraal
kan, zo is doorgerekend. Daarbij is uitgegaan van een
maximaal communicatie budget dat lager ligt dan de
ingeschatte besparingen op de verwerkingskosten. Ook
enkele extra verzamelcontainers voor grondstoffen zijn
hier al in meegerekend.
2.3.5       resultaten en doelstellingen
Deze aanpak met meer communicatie en meer service op
de grondstoffen heeft effect, maar blijft beperkt zoals hiervoor is vermeld. Met een geleidelijke
daling van tussen de 20 tot 30 kilogram restafval leidt deze aanpak tot ongeveer 150 kg restafval per
inwoner per jaar. Hoewel een positieve impuls genererend, blijft het resultaat achter bij de
gemeentelijke doelstelling van 120 kg per jaar.
                                                                                                     7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>2.4          Vrijwillig inleveren van de restcontainer (variant B)
2.4.1        hogere kosten bij ongewijzigd beleid
Een nadeel van ongewijzigd voortzetten van het
bestaande beleid is dat de verwerkingskosten voor
het restafval zullen toenemen. Bij een gelijke
hoeveelheid gaat dit vanaf 2019 wel tot hogere
kosten leiden vanwege de toegenomen
verbrandingsbelasting, van €13,- naar €31,- per
ton. Ook dit kan als reden gezien worden om met
nieuwe stimulansen te komen voor meer afval
scheiding.
2.4.2        extra brengmogelijkheden realiseren6
Alle huishoudens kunnen er momenteel al voor kiezen om de restafval container in te leveren. Als
een huishouden dit doet dan kunnen zij het restafval voortaan met behulp van de milieupas in de
verzamelcontainers kwijt. Dit ‘systeem’ van wegbrengen van restafval kan zowel met als zonder
diftar worden toegepast. Momenteel zijn er in Borne enkele tientallen huishoudens die gebruik
maken van deze zogenoemde ‘omgekeerde inzameling’: brengen van het restafval en het ophalen
van de grondstoffen aan huis. Om het zelf brengen van restafval te bevorderen is uitbreiding van het
aantal verzamelcontainers hiervoor gewenst; de bestaande 21 stuks is te weinig voor geheel Borne
(d.i. 1 op 450 huishoudens). Uiteraard is hierbij de afstand van huis naar de verzamelcontainer van
belang. Afhankelijk van deze ‘norm’ kan er een aantal voorzieningen bij worden geplaatst. Voorlopig
is met 9 extra containers gerekend (30 stuks in totaal), waardoor de dichtheid op 1 op 320
huishoudens komt. Daarmee wordt het vrijwillig inleveren van de restcontainer aan huis
gestimuleerd. Tevens is gerekend met enkele extra verzamelcontainers voor grondstoffen (conform
variant A). Let wel dat deze variant B niet betekent dat de hoeveelheid restafval significant zal
afnemen, ten opzichte van variant A. Immers men kan na inlevering van de restcontainer dezelfde
hoeveelheid wegbrengen, gelijk aan dat wat voorheen werd opgehaald. Er wordt immers alleen een
vorm van stimuleren toegepast die een beroep doet op het vrijwillig inleveren van de restcontainer
en impliciet daardoor de reductie van de hoeveelheid restafval.
2.4.3       voor- en nadelen
Stimuleren van het vrijwillig inleveren van de restcontainer is een vorm van nieuw beleid en kent
voor en nadelen.
Als voordelen genoemd:
+        meer informatie aan inwoners over afvalscheiding
+        de keuze is geheel vrijwillig, beide mogelijkheden blijven mogelijk
+        geen ‘ophef’ over nieuwe maatregelen
Als nadelen genoemd:
-        vrijwillig inleveren als modus zal niet tot veel betere resultaten voor afvalscheiding leiden
-        kosten afvalverwerking zullen toenemen7
-        de doelstellingen worden niet behaald
6
  Tijdens het open podium werd aangedragen om meer afvalbrengpunten (verpakkingen-restafval-gft) te
realiseren.
7
  Als gevolg van stijging van de genoemde verbrandingsbelasting van €13 naar €32 per ton in 2019
                                                                                                       8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>2.4.4      kosten en baten
De inzet van extra communicatie en meer service op de grondstoffen van variant A is ook onderdeel
van deze variant B en die maatregelen zullen een zeker effect sorteren en dat tegen relatief lage
kosten. Met de stimulans van het vrijwillig inleveren van de restcontainer, door middel van
communicatie en een aantal extra breng voorzieningen, komt daar nog een stimulans bij. Neemt niet
weg dat hier vrijwilligheid voorop staat en dat in die zin het effect marginaal zal blijven is de
inschatting. Juist door deze marginaliteit zullen de (inzamel- en verwerkings) kosten niet significant
afnemen. Belangrijk is in dit verband dat deze aanpak financieel neutraal moet blijven en dat is
mogelijk, zo is doorgerekend. Ook hier is uitgegaan van een maximale investering die niet hoger is
dan ingeschatte besparingen. Daarbij zijn ook enkele extra verzamelcontainers voor restafval en
grondstoffen meegerekend.
                                                                                                       9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>2.5          financiële prikkel op restafval ofwel "afvalscheiding loont" (variant C)
2.5.1        van vast naar variabel tarief
Alle huishoudens betalen jaarlijks een uniform bedrag aan afvalstoffenheffing ter dekking van de
kosten van het afvalbeheer. Deze betaalsystematiek wordt ook wel “vastar”. In dit bestel maakt het
dus het niet uit hoeveel restafval er wordt aangeboden. Kortom het gescheiden houden van afval en
aanbieden als grondstoffen wordt niet financieel gestimuleerd. Dat is wel het geval wanneer men
gedifferentieerd betaalt naar hoeveelheid aanbod van restafval, zo is het bij een “diftar” systeem.
Eigenlijk is een diftar systeem ‘rechtvaardiger’, vergelijkbaar met energielevering en kraanwater,
waarbij minder verbruik ook financieel aantrekkelijk is. Overigens is er bij een variabel tarief altijd
sprake van een (groter) vast deel waaruit de vaste lasten voor de inzameling worden gedekt. In de
regel blijft het variabele deel beperkt tot de verwerkingskosten van het restafval. Daarmee is het
financiële risico voor de gemeente bij een dergelijk model geminimaliseerd.
Volume/frequentie
De systematiek voor diftar wordt in de regel met een volume/frequentie registratie toegepast. Een
duidelijk systeem, omdat met elke aanbieding van de restcontainer een bepaald bedrag gemoeid is.
Een vergelijkbare toepassing geldt voor de verzamelcontainers, daar betaalt men per inworp
eenzelfde bedrag. De kosten per opening/inworp zijn gebaseerd op het volume van de hoeveelheid
restafval. Zo kost het aanbieden van 1 keer een minicontainer van 240 liter naar verhouding evenveel
als het 8 keer in een verzamelcontainer storten van een 30 liter huisvuilzakje.
Ervaring met diftar
De toepassing van het diftar systeem is bepaald geen nieuwigheid. Er zijn gemeenten die dit al bijna
een decennium toepassen (o.m. Apeldoorn) of minder ver uit de buurt in Hengelo, al sinds 2012. Ook
minder grootstedelijke gemeenten in Twente hebben in 2017 de stap gemaakt, namelijk ook Hof van
Twente en Oldenzaal hanteren inmiddels het ‘afval scheiden loont’ model. Tot slot is dit jaar ook de
gemeente Losser met succes op diftar overgegaan. Landelijk gezien is al ruim de helft van de
gemeenten overgestapt op het diftar systeem.
Minder restafval
De ervaring met het diftar systeem leert dat de invoering van "afvalscheiding loont"/ "de vervuiler
betaalt" in het algemeen leidt tot aanzienlijk minder restafval en een toename van het gescheiden
afval (grondstoffen). Afhankelijk van de bestaande gemeentelijke situatie resulteert het diftar
systeem in een structurele afname van restafval van 30 tot 50 procent. Concreet betekent dit een
niveau van 100 kg restafval per inwoner per jaar. Vanwege deze sterke afname is het mogelijk om
het tariefsysteem kostenneutraal te realiseren.
Overigens is een bijkomend effect de preventie van afval, zij het in geringe mate. Preventie ontstaat
hierbij o.a. doordat men al bij het inkopen beter op de verpakkingen gaat letten, omdat men zich
meer bewust wordt van de eigen invloed op de kosten van het restafval. Het preventie effect is goed
voor pakweg 5 á 10 procent aan de totale jaarlijkse afname van het restafval.
De slotsom is hier dat de gemeentelijke doelstelling van 120 kg restafval voor 2022 naar verwachting
wordt bereikt met invoering van het diftar systeem. Vermoedelijk wordt ook de VANG doelstelling
hiermee behaald. Verderop in dit rapport in grafiek 3 komt dit duidelijk naar voren.
                                                                                                        10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Grafiek 2 Overzicht van gemeenten met en zonder inzet van een financiële prikkel op restafval
Uit deze grafiek komt naar voren dat gemeenten die een financiële prikkel op restafval hebben
ingevoerd in 2017 of 2018 een sterke daling hebben op de hoeveelheid restafval per inwoner per
jaar. Ook valt op dat de gemeenten Almelo en Borne aanzienlijk meer restafval per inwoner hebben,
met name vanwege het ontbreken van de financiële prikkel hierop.
Voordelen en nadelen
+ vermindering van totale jaarlijkse hoeveelheid restafval ofwel het stimuleert preventie en
   hergebruik en bevordert daarmee de duurzaamheid
+ huishoudens hebben in beginsel lagere of gelijke hoogte van de afvalstoffenheffing (afhankelijk
   van aanbiedgedrag)
+ in de regel zet men alleen volle containers aan de straat, waarmee ongewenst gebruik (ingooien
   door derden) wordt tegengegaan
+ oneigenlijk gebruik zoals 'dubbele aanbiedingen' (containers worden vaker dan toegestaan in de
   routes aangeboden) is niet meer mogelijk, aangezien voor elke aanbieding het tarief wordt
   gerekend
+ invoering ervan leidt niet tot hogere kosten voor de afvalstoffenverwijdering
+ specifieke situaties (medisch, financieel) kunnen worden ontzien
- niet iedereen voelt zich door een financiële prikkel gestimuleerd tot betere afvalscheiding en zal
   dan waarschijnlijk een hoger bedrag betalen (= individuele keuze)
- hoewel de ervaring leert dat dit goed beheersbaar is, zal de financiële prikkel in sommige gevallen
   aanzetten tot ’ontwijkgedrag’ met lokaal ongemak tot gevolg. Met de juiste aanpak, inzet van
   handhaving en communicatie, blijkt dat dit goed beheersbaar is.
                                                                                                    11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>2.5.2        kosten en baten
In twee opzichten is de financiële kant van belang. Enerzijds is dat zoals hiervoor al is geschetst het
risico voor de gemeente in verband met de investeringen en de opbrengsten uit de
afvalstoffenheffing. Dit valt qua omvang echter goed te prognosticeren en als financieel risico te
minimaliseren.
Daarnaast ligt in de aard van het diftar systeem dat het appelleert aan het laag houden van de
kosten door zo min mogelijk restafval aan te bieden. Dat vraagt aan de inwoners om enige
inspanning wanneer zij het afval zoveel mogelijk gescheiden willen houden. Deze financiële prikkel
leidt er toe dat in verreweg de meeste huishoudens8 de jaarlijkse heffing omlaag kan of minimaal
gelijk zal blijven. De heffing kan ook stijgen in specifieke situaties (bijv. door toename van
babyluiers)9 of doordat men (vrijwel) niet aan afvalscheiding doet.
2.5.3        variaties op het thema “afval scheiden loont”
Betaling naar gewicht
Een andere diftar variant is betaling op basis van gewicht van het aangeboden afval. Deze variant is in
beginsel mogelijk, maar is zowel technisch als praktisch gezien vrij complex. Technisch lastiger omdat
alle containers moeten worden gewogen op de inzamelwagen, dat vraagt om dynamisch geijkt
wegen voor en na lediging. In praktisch opzicht is het meten naar gewicht lastiger in die zin dat alle
containers afsluitbaar moeten zijn. Dit om te voorkomen dat afval van derden in de eigen container
terecht kan komen als ze aan de straat zijn gezet. Daarnaast is er bij diftar op basis van gewicht geen
impuls om de container niet zo vaak aan de straat te zetten. De inzamelroutes kunnen dan niet op
efficiency worden aangepast, wat bij de volume diftar variant wel kan. Dan staat er namelijk allen
volle containers en dat zijn er veel minder, leert de ervaring. Gegeven de complexiteit (kosten!) en de
uitzonderingspositie (bij keuze hiervoor) van dit systeem, wordt dit niet aanbevolen als
beleidsscenario.
Achteraf belonen bij minder restafval10
In de gemeente Zwolle is gestart met een proef om inwoners die minder restafval produceren te
belonen door een geldelijke teruggave. Deze teruggave zal dan achteraf gaan plaatsvinden. Wanneer
een huishouden onder een bepaalde hoeveelheid restafval blijft, dan wordt een deel van de
afvalstoffenheffing terug gestort of verrekend. In de hoeveelheid zit een zekere staffel, met
verschillende bedragen voor de teruggave. In hoeverre deze proef tot de gewenste resultaten heeft
geleid is nog niet bekend gemaakt. Hoewel dit een nieuwe vorm van diftar lijkt, met de nadruk op
achteraf belonen, zullen de huishoudens eerst het volle pond gaan betalen. Vervolgens kan men wat
terugverdienen is het idee. Het GBT stelt hier desgevraagd tegenover dat het betaalsysteem zoals dat
nu in de Twentse gemeenten gehanteerd wordt het meest duidelijk en eerlijk is. Dit werkt zodanig
dat de huishouden alleen het vaste tariefdeel vooraf betalen en het variabele deel naar werkelijk
aanbiedgedrag in het jaar erop. Via de website van Twente Milieu kan elk huishouden inzien wat de
stand van het aangeboden restafval is gedurende het hele jaar.
8
  Na het eerste diftar jaar in de gemeente Hengelo bleek 80% van de huishoudens minder te moeten betalen
dan voordien.
9
   Tijdens het open podium werd aangedragen om luiers apart in te zamelen.
10
  Aangedragen alternatief tijdens het open podium
                                                                                                         12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>2.5.4       Nascheiding een (on)mogelijke variant?11
Het begrip “nascheiding” geeft soms verwarring, doordat er een uitleg aan wordt gegeven die duidt
op het ‘nasorteren’ van al het afval. Dat is pertinent onjuist, want nascheiden gaat over niet meer
dan het nasorteren van het verpakkingsmateriaal uit het restant restafval. Een combinatie dus met
het vooraf (=bronscheiding) scheiden van GFT, glas, textiel en papier uit het restafval. Bij nascheiding
blijven alleen de verpakkingen in het restant restafval achter en worden er machinaal uitgehaald,
alvorens het in de verbrandingsovens gaat. Afgezien van de kwestie over de wenselijkheid van dit
systeem (met voor- en nadelen) is het nascheiden hier niet mogelijk. De Twentse gemeenten (ook
Borne) hebben met Twence tot 2022 een verplichting tot aanlevering van het huishoudelijk restafval.
Zoals bekend is bij Twence geen installatie voor nascheiding aanwezig.
11
   Aangedragen alternatief tijdens open podium
                                                                                                      13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>3           Varianten A, B en C en de doelstellingen
Zoals in hoofdstuk 1 staat zijn er twee doelstellingen voor het reduceren van de hoeveelheid
restafval op korte termijn, voor 2022 (raad Borne) en 2020 (VANG).
Grafiek 3 Varianten voor het afvalbeleid en de doelstellingen voor het restafval
  kg
  restafval
  p inw p
  jaar
Uit deze grafiek blijkt dat het huidige beleid zal leiden tot 180 kg restafval (incl. 20 kg grof afval) per
inwoner per jaar. Bij de inzet van structureel extra communicatie (variant A) is de inschatting dat het
restafval op circa 150 kg per inwoner uitkomt. Wanneer het inleveren van de restcontainer (variant
B) ook wordt gestimuleerd, waarbij vrijwilligheid de basis blijft, zal dit nog tot wat extra reductie
leiden, uitkomend op circa 145 kg per inwoner. De financiële prikkel “afval scheiden belonen” geeft
de sterkste impuls op de reductie van het restafval en gaat richting de 100 kg per inwoner per jaar.
Gelet op de twee doelstellingen is duidelijk dat alleen variant C het mogelijk maakt om deze te halen
of te benaderen.
                                                                                                          14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>4             Samenvatting en conclusies
De eerdere maatregelen hebben succes gehad, aangezien de hoeveelheid restafval sterk is gedaald.
In 2016 nog ruimschoots boven de 200 kg uitkomend, naar ongeveer 180 kg per inwoner per jaar
volgens de prognose over 201812. Weliswaar een mooi resultaat, maar nog niet in lijn met de
doelstellingen die op 120 kg of lager zijn gesteld. Extra maatregelen zijn noodzakelijk om een verdere
daling te kunnen bereiken. Met stimulansen als extra communicatie en het op vrijwillige basis
inleveren van de restcontainer kan een goede stap gezet worden, naar om en nabij 150 kg restafval
per jaar. Alleen met sterkere prikkels met een financiële grondslag valt meer te bereiken. Invoering
van een tariefsysteem naar het principe “afval scheiden loont, de vervuiler betaalt” zal meer effect
sorteren, hiermee zal het gemeentelijke doel (120 kg) en welllicht ook het VANG doel (100 kg)
gehaald worden. Doorgerekend is dat een dergelijk financieel model budgettair neutraal uitvoerbaar
is.
Uit het Bornepanel komt naar voren dat men in ruime meerderheid tevreden is over de inzameling
van afval en grondstoffen. Tevens is de vrij algemene opvatting dat men minder wil betalen
naarmate er minder restafval wordt aangeboden. Hoewel er een afwijkend beeld is over het willen
betalen per aanbieding, daarover heerst enige ‘verdeeldheid’. Milieuredenen zijn belangrijk bij de
afweging om het afval scheiden en niet voor iedereen is duidelijk wat waar bij hoort op dit punt.
Nieuwe beleidskeuzes vragen om voldoende draagvlak, goede communicatie is daarbij een
belangrijke onderlegger.
.
12
    Inclusief grof restafval, zie ook rapport: evaluatie afvalbeleid Borne oktober 2018
                                                                                                     15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>