<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Bestuurlijke memo


Nummer
22int07602

aan                         Van                        Opsteller                     datum
Gemeenteraad Borne          D. Vermorken               M. Vukkink                    06-10-2022




betreft
Effecten septembercirculaire 2022
SO.00002103 E BPRB & W stuk
Het College van B&W
Portefeuillehouder
D. Vermorken

Argumentatie voor aanbieding memo aan de gemeenteraad:
Door middel van dit memo wordt de raad geïnformeerd over de effecten van de septembercirculaire 2022.
Integraal wordt dit verwerkt in het gecombineerde voorstel bij aanbieding van de begroting 2023-2026.


Geachte raadsleden,

Jaarlijks verschijnen (meestal) drie circulaires. De meicirculaire geeft de vertaling van de Voorjaarsnota
van de Rijksoverheid, de septembercirculaire de vertaling van de Miljoenennota en de decembercirculaire
rondt het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. De septembercirculaire 2022 is de vrijdag na Prinsjesdag
verschenen.

Belangrijkste onderwerpen van deze septembercirculaire zijn:
    • Een stijgend structureel accres tot en met 2026
    • Gemeenten ontvangen in 2026 een eenmalige rijksbijdrage van in totaal € 1 mld. als compensatie
         voor de gewijzigde financieringssystematiek
    • Gemeente ontvangen in 2022 een incidenteel voorschot op de onderschrijding van het BTW-
         compensatiefonds van macro € 321 mln.
    • Er zijn meerdere taakmutaties, waaronder een aanvullend incidenteel bedrag van macro € 550
         mln. in 2022 voor energietoeslag
    • Voor een tegemoetkoming in de extra invoeringskosten van de Omgevingswet wordt in 2022 een
         decentralisatie-uitkering van macro € 151 mln. aan de gemeenten toegekend.

Bovengenoemde onderwerpen worden bij de toelichtingen op de mutaties van het gemeentefonds nader
toegelicht. Allereerst wordt het financiële beeld geschetst met het effect van de septembercirculaire 2022 ten
opzichte van de meicirculaire 2022.




                                                                                                             1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Financieel perspectief septembercirculaire 2022 vs meicirculaire 2022
Hieronder het overzicht met de ontwikkeling van het gemeentefonds tussen de meicirculaire 2022 en de
septembercirculaire 2022.




Conform bestendige gedragslijn worden de taakmutaties en de mutaties op de integratie uitkeringen en
decentralisatie uitkeringen verwerkt op de stelpost taakmutaties gemeentefonds. Voor de jaren 2023 t/m 2026
is dit verwerkt in de 1e wijziging op de begroting 2023-2026, welke u gelijktijdig vaststelt met de
meerjarenbegroting 2023-2026. De budgetneutrale wijziging over het jaar 2022 met de mutatie op de stelpost
taakmutaties gemeentefonds wordt u separaat aangeboden via de begrotingswijziging bij het verzamelbesluit.

U ziet hieronder een tabel met de gerubriceerde specificatie van het bruto positieve verschil tussen de
septembercirculaire 2022 en de meicirculaire 2022. Zoals in de eerste tabel hierboven al is aangegeven,
worden de taakmutaties en integratie- en decentralisatie-uitkeringen overgebracht naar de stelpost
taakmutaties gemeentefonds.




                                                                                                          2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Op hoofdlijnen geven wij u hierbij een toelichting per mutatie.

                                      1. Nominale ontwikkelingen
1.1. Accresontwikkeling:
     Via de normeringsystematiek ‘samen trap op en samen de trap af’ wordt de algemene uitkering van het
     gemeentefonds geïndexeerd, ook wel het accres genoemd.

    Sinds de meicirculaire 2022 is het accres gesplitst in een volume- en een nominaal deel, waarbij het
    nominale deel ter compensatie is van loon- en prijsstijging en het volumedeel ter compensatie van
    bevolkingstoename en reëel accres. Het jaarlijkse volumedeel (in euro’s) staat vast en het loon- en
    prijsdeel beweegt mee met de CPB-ramingen. Bij de meicirculaire is het volume-accres voor 2022-2025
    bevroren.

    Vanaf 2026 wordt het gemeentefonds niet langer via de normeringssystematiek geïndexeerd. Er wordt
    geen volume-accres meer verstrekt, alleen nog maar een nominaal accres voor de loon- en
    prijsontwikkeling.

1.2. Eenmalige bijdrage financieringssystematiek:
     Het Rijk werkt met gemeenten aan een nieuwe financieringssytematiek vanaf 2026. In de aanloop
     daarnaar toe stelt het kabinet eenmalig € 1 miljard extra in 2026 beschikbaar. Via de algemene
     uitkering komt € 924 miljoen beschikbaar. Een bedrag van € 76 miljoen wordt toegevoegd aan het
     BTW-compensatiefonds. Voor Borne betekent dit in 2026 een eenmalige bedrag van € 998.000.

1.3. Voorschot BCF-plafond 2022:
     Het BCF-plafond bedraagt € 3,7 miljard voor gemeenten in 2022. Als de gezamenlijke declaraties
     onder het plafond blijven, wordt het verschil in het gemeentefonds gestort. Bij overschrijding van het
     plafond volgt een uitname uit het gemeentefonds. Het plafond muteert jaarlijks met het
     accrespercentage.

    Door de bevriezing van het accres in 2022 tot en met 2025 is het plafond in die jaren ook gefixeerd. In
    het systeem is opgenomen dat jaarlijks bij de septembercirculaire een voorschot wordt verstrekt op de
    verwachte onderschrijding van dat kalenderjaar. In de meicirculaire volgend op het kalenderjaar volgt
    dan de afrekening.

    In deze circulaire bedraagt het voorschot voor het jaar 2022 € 320,9 miljoen, hetgeen voor Borne een
    eenmalig bedrag van € 353.000 betekent in 2022.

1.4. Overige ontwikkelingen volumedeel:
     Dit is de som van meerdere kleinere mutaties.


                                  2. Ontwikkelingen uitkeringsbasis
2.1. Hoeveelheidsverschillen:
     Dit structurele netto verschil ontstaat met name door een snellere groei van het aantal inwoners van Borne
     dan geprognosticeerd.




                                                                                                              3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>2.2. Ontwikkeling uitkeringsbasis:
     De uitkeringsbasis wordt berekend door de vermenigvuldiging van het aantal eenheden van een set van
     verdeelmaatstaven met de bijbehorende gewichten (bedragen per eenheid). Dit is een relatief technisch
     verhaal, welke gebaseerd is op met name verkregen data vanuit het CBS.

2.3. Verrekening voorgaande dienstjaren:
     Op basis van het definitief vaststellen van maatstafcijfers over voorgaande dienstjaren kunnen verschillen
     ontstaan. Over het jaar 2021 vindt een incidentele verrekening plaats van € 42.000. Deze wordt
     verantwoord in de realisatie van begrotingsjaar 2022 aangezien het begrotingsjaar 2021 al is afgesloten.


                                             3. Taakmutaties

3.1. Energietoeslag aanvullend:
     In het debat over de Voorjaarsnota op 5 juli jl. heeft het Kabinet aangekondigd het richtbedrag van
     de eenmalige energietoeslag te verhogen, van € 800 naar € 1300. Het kabinet heeft hiervoor een
     eenmalig extra budget (van € 550 miljoen) beschikbaar gesteld. Hiervan is € 500 miljoen bestemd
     voor de ophoging van de energietoeslag en € 50 miljoen voor de extra uitvoeringskosten van
     gemeenten.

    Voor de gemeente Borne was bij de meicirculaire al een bedrag van € 714.000 beschikbaar gekomen.
    Bij de septembercirculaire komt er voor de ophoging van de energietoeslag een bedrag bij van € 490.000
    en voor een tegemoetkoming in de uitvoeringskosten ontvangen wij € 31.000.

3.2. Asiel en inburgering:
     In het bestuurlijk akkoord met betrekking tot de opvang van asielzoekers op 26 augustus jl. is
     afgesproken dat het kabinet voldoende financiële middelen beschikbaar stelt voor integratie. Als
     gevolg van een hogere instroom van inburgeraars is afgesproken het budget voor de inburgering
     voor de jaren 2022, 2023 en 2024 op te hogen met respectievelijk € 20, 40 en 30 miljoen. Hiermee
     worden gemeenten in staat gesteld alle inburgeraars passende ondersteuning te bieden.

3.3 Overige kleine mutaties:
    Som van meerdere kleine mutaties.

3.4. Uitvoeringskosten SVB PGB trekkingsrechten:
     De VNG en het ministerie van VWS zijn overeengekomen om met ingang van 2023 een structureel
     bedrag uit te nemen uit het gemeentefonds ten behoeve van de uitvoeringskosten van de Sociale
     Verzekeringsbank (SVB) van de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Het
     overeengekomen bedrag van € 27,2 miljoen per jaar is gelijk aan de begrote uitvoeringskosten van
     de SVB voor de Jeugdwet (€ 7,2 miljoen) en de Wmo (€ 20 miljoen) in 2022.

     Gezien de onzekerheid over de kostenontwikkeling evalueren de VNG en het ministerie van VWS
     deze afspraak na vier jaar (dus in 2026), op basis van de werkelijke uitvoeringskosten van de SVB
     voor de Jeugdwet en de Wmo. Op basis van de evaluatie kan besloten worden om de structurele
     uitname uit het gemeentefonds naar boven of naar beneden bij te stellen.

3.5. Bijdrage centrale financiering GDI:
     De financiering van de generieke digitale infrastructuur (GDI) wordt vanaf het begrotingsjaar 2023




                                                                                                           4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>     centraal ondergebracht bij het ministerie van BZK. Een centrale financiering draagt bij aan de
     gewenste bredere deelname en een hoger gebruik van de GDI. De centrale financiering wordt
     gerealiseerd door de structurele bijdragen van departementen en medeoverheden en een bijdrage
     uit de Werk Aan Uitvoering enveloppe op de Aanvullende Post bij het ministerie van Financiën
     (FIN).


                        4. Integratie- / decentralisatie/ specifieke uitkeringen
Volledigheidshalve hieronder nog even kort een toelichting op de verschillende definities:
Integratie-uitkering:     Uitkering die wordt toegepast als overheveling van een specifieke uitkering of eigen
                          middelen naar de algemene uitkering bezwaarlijk is vanwege de omvang van de
                          herverdeeleffecten. De integratie-uitkering voorziet dan in een geleidelijke overgang
                          naar de algemene uitkering.

Decentralisatie-uitkering: De verdeling van de decentralisatie-uitkering volgt evenmin als de integratie-
                           uitkering de regels van de verdeling van de algemene uitkering van het
                           gemeentefonds. Anders dan bij de integratie-uitkering, waar de termijn van
                           overheveling naar de algemene uitkering van tevoren vaststaat, ontbreekt bij de
                           decentralisatie-uitkering een dergelijke termijn. Dat maakt de uitkering geschikt voor
                           de overheveling van specifieke uitkeringen, ook als die termijn nog niet bekend is.
                           Ook maakt het de uitkering geschikt voor middelen die slechts tijdelijk beschikbaar
                           zijn.

Specifieke uitkering:       Gemeenten en provincies kunnen extra geld krijgen om bepaald beleid van de
                            Rijksoverheid uit te voeren. Dit zijn specifieke uitkeringen. Hiervoor gelden vaak ook
                            een specifieke verantwoordingsplicht.

In de septembercirculaire 2022 zijn er geen mutaties met betrekking tot specifieke uitkeringen.

4.1. Gezond in de stad (DU):
     In het kader van het actieprogramma Kansrijke Start van 12 september 2018 zijn eerder middelen
     via decentralisatie-uitkering Gezond in de stad aan het gemeentefonds toegevoegd voor
     gemeenten die zich hebben aangemeld om een lokale coalitie te vormen rondom de eerste
     1000 dagen van kinderen. In het Coalitieakkoord is aangegeven dat Kansrijke Start in alle
     gemeenten van Nederland wordt ingezet. Daartoe ontvangen ook de gemeenten die zich nog niet
     eerder hebben aangemeld in 2022 middelen om een lokale coalitie te vormen rondom de eerste
     1000 dagen van kinderen.

4.2. Maatschappelijke begeleiding statushouders (DU):
     Conform artikel 18 van de Wet inburgering 2013 voorziet het college in de maatschappelijke
     begeleiding van inburgeringsplichtige asielmigranten en hun gezinsleden. Gemeenten ontvangen
     voor de maatschappelijke begeleiding van inburgeringsplichtige asielmigranten en hun gezinsleden
     in 2022 in totaal € 3,5 miljoen (14.763 personen * € 2.370). Voor de gemeente Borne gaat het om een
     totaalbedrag van € 57.000.

4.3. Invoeringskosten Omgevingswet (DU):
     In de meicirculaire 2022 is al aangekondigd dat het Rijk in totaal € 150 miljoen bijdraagt aan de
     transitiekosten die gemeenten hebben gemaakt in de aanloop naar de invoering van de Omgevingswet.




                                                                                                            5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>    Voor Borne gaat het om een eenmalig bedrag van € 219.000 in 2022. Mede in afwachting van
    besluitvorming over de definitieve ingangsdatum van de Omgevingswet worden de middelen op de
    stelpost taakmutaties gemeentefonds gezet.

4.4. Wet kwaliteitsborging bouw (WKB) (DU):
     De wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) treedt naar verwachting vanaf 1 januari 2023
     gefaseerd in werking. Er wordt gestart met de eenvoudigere bouwprojecten, daarna volgen
     eventueel de meer complexere projecten. De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit en het
     bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers. Onder deze wet zullen
     kwaliteitsborgers zorgdragen voor het voldoen aan de bouwtechnische regels.

    Deze taken vervallen hiermee bij gemeenten, die overigens wel het bevoegd gezag blijven houden.
    Tegelijkertijd wijzigen bepaalde wettelijke taken en krijgen gemeenten er extra wettelijke taken bij, zoals
    registratie en beoordeling van de Wkb-meldingen. Hieronder vallen onder andere bouwmeldingen,
    gereedmeldingen en informatieverstrekking van de start en einde van bouwwerkzaamheden.

    De gemeente Borne ontvangt van 2022 tot en met 2026 incidenteel de bedragen genoemd in de tabel,
    zoals weergegeven op pag. 2.

4.5. Leerlingenvervoer Oekraïne (DU):
     Uit Oekraïne komen mensen naar Nederland, waaronder veel kinderen en jongeren onder de 18
     jaar. We zien dat scholen en gemeenten enorme inspanningen leveren om deze leerlingen
     onderwijs te bieden, waaronder in sommige gevallen ook het vervoer naar school. Gemeenten
     hebben de regie en verantwoordelijkheid voor het leerlingenvervoer aan Oekraïense leerlingen.
     De decentralisatie-uitkering Leerlingenvervoer Oekraïense leerlingen is een tegemoetkoming aan
     gemeenten voor de kosten die zij hiervoor hebben gemaakt.

4.6. Participatie (IU)
     De integratie-uitkering blijft vooralsnog apart in beeld. In overleg wordt bekeken wanneer integratie in de
     algemene uitkering gemeentefonds mogelijk is. De incidenteel hogere bijdrage van € 14.000 is voor de
     onderdelen WSW en Nieuw begeleiding beschut werk.


Zoals u ziet, is er weer een redelijk aantal mutaties op het gemeentefonds die per saldo een positieve
doorwerking hebben op de meerjarenbegroting 2023-2026. Toch is het wel belangrijk dat u zich realiseert dat
het op onderdelen incidentele middelen betreffen. Met name de laatste jaarschijf laat door de incidentele
toevoeging van € 998.000 een zeer positief saldo zien. Echter wijzen wij u er wel op dat deze bijdrage
eenmalig is en wordt uitgekeerd als compensatie van de gewijzigde financieringssystematiek. Deze gewijzigde
financieringssystematiek kan echter vanaf 2027 leiden tot een rem op de groei van het gemeentefonds. Bij de
kaderbrief 2023 komen wij hier uitgebreid bij u op terug.

Tot slot willen wij u nogmaals meegeven dat de effecten van 2023 tot en met 2026 integraal onderdeel
uitmaken van het besluitvormingsproces van de meerjarenbegroting 2023-2026. De effecten voor 2022 worden
vertaald in een collegevoorstel die u door middel van een verzamelbesluit met begrotingswijziging ter
besluitvorming zal worden voorgelegd.




                                                                                                            6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>