<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                    Zienswijzennota

                Concept Warmteprogramma

                    Gemeente Borne




December 2023




Pagina 1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>1. Ambtshalve wijzigingen Warmteprogramma Borne.
Voor de leesbaarheid en duidelijkheid van het Warmteprogramma worden de volgende
ambtshalve wijzigingen c.q. aanvullingen ten opzichte van het Ontwerp Warmteprogramma
voorgesteld:

    •       Overal in de tekst is “energiegebruik” consequent gewijzigd naar “energieverbruik”.
    •       Op blz. 21/22 is bij de optie HT/MT warmtenet in Oldhof/Letterveld het “niet zinvol” zijn
            om woningen naar een zeer hoog energielabel te isoleren vervangen door de
            bewoording “minder noodzakelijk”.
    •       Op blz. 30 is een verduidelijking aangebracht in de voorbeelden wat onder
            “maatschappelijke kosten” verstaan moet worden.
    •       Hoofdstuk 5.13 Meedoen kent enkele aanpassingen met betrekking tot de wijze waarop
            bewoners en wijk- en dorpsraden betrokken zijn geweest in het opstellen van de eerste
            Transitie Visie Warmte.
    •       Overzichtskaart blz. 24 met voorkeursmogelijkheden per dorp of wijk wordt voorgesteld
            de opties “lucht warmtepomp” en “bodem warmtepomp” te vervangen door 1 generieke
            optie “full-electric warmtepomp”.




 Pagina 2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>2. Zienswijzen

Zienswijze 1.


 Samenvatting Zienswijze   Reactie                         Wijzigingsvoorstel
                                                           Concept
                                                           Warmteprogramma
 Potentie riothermie is    In hoofdstuk 5.5 worden de      -
 onderbelicht.             beschikbare warmtebronnen
                           in Borne beschreven. Op
                           blz. 17 wordt de potentie van
                           riothermie beschreven.




 Pagina 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Zienswijze 2.

 Samenvatting Zienswijze         Reactie            Wijzigingsvoorstel
                                                    Concept
                                                    Warmteprogramma
 Warmteprogramma voldoet         Terechte omissie   De vereiste aanvullingen zijn
 niet aan alle vereisten zoals                      alsnog uitgewerkt en
 opgenomen in het                                   opgenomen waarmee het
 Wetsvoorstel Gemeentelijke                         Warmteprogramma nu wel
 Instrumenten                                       voldoet aan de vereisten van
 Warmtetransitie.                                   het Wetsvoorstel.




 Pagina 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Zienswijze 3.

 Samenvatting Zienswijze        Reactie                        Wijzigingsvoorstel
                                                               Concept
                                                               Warmteprogramma
 Indiener maakt bezwaar         In het Warmteprogramma         -
 tegen afsluiting gastoevoer.   wordt niet besloten de
 Op basis van de                gastoevoer af te sluiten. In
 isolatiewaarden van zijn       de uitwerking van het
 woning zal volledig            Warmteprogramma naar
 elektrische verwarming niet    Wijk Uitvoeringsplannen
 voldoen. Een hybride           worden definitieve keuzes
 warmtepomp vormt voor          gemaakt welke duurzame
 indiener de enige oplossing.   warmteopties de
                                aardgaslevering vervangen.
                                In de transitie naar
                                duurzame warmteopties zal
                                rekening gehouden worden
                                met aanwezige
                                tussenoplossingen in de
                                vorm van hybride
                                warmtepompen.




 Pagina 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Zienswijze 4.


 Samenvatting Zienswijze   Reactie                        Wijzigingsvoorstel
                                                          Concept
                                                          Warmteprogramma
 Vragen m.b.t.             Vragen m.b.t.                  -
 haalbaarheidsonderzoek    haalbaarheidsonderzoek
 Regionaal Warmtenet       Regionaal Warmtenet
 Twente (RWT):             Twente (RWT):

 1.                        1.
 Wat heeft het onderzoek   Het haalbaarheidsonderzoek
 opgeleverd?               heeft aangetoond dat
                           warmtelevering via het RWT
                           een duurzame, betrouwbare
                           en betaalbare optie kan zijn
                           t.o.v. de huidige aardgas
                           levering.

 2.                        2.
 Wie heeft het onderzoek   Het onderzoek is uitgevoerd
 uitgevoerd?               door Sweco en Greenvis.

 3.                        3.
 Wat is de rol van Tauw    Tauw heeft het
 geweest?                  Warmteprogramma
                           opgesteld.
                           Tauw heeft daarbij voor de
                           mogelijke aansluiting van
                           wijken in Borne op het RWT
                           aangegeven wat de
                           verwachte maatschappelijke
                           kosten van een wijk
                           warmtenet zijn en wat voor
                           bewoners de verwachte
                           verbruikerskosten van een
                           wijk warmtenet zijn in
                           vergelijking met het huidige
                           kostenniveau van
                           aardgaslevering. De
                           resultaten uit het
                           haalbaarheidsonderzoek zijn
                           hiervoor als input gebruikt.




 Pagina 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Samenvatting Zienswijze           Reactie                        Wijzigingsvoorstel
                                                                 Concept
                                                                 Warmteprogramma
Vragen/opmerkingen m.b.t          Vragen/opmerkingen m.b.t       -
de duurzaamheid van een           de duurzaamheid van een
warmtenet:                        warmtenet:

1.                                1.
Hoeveel CO2 uitstoot en           De uitstoot van CO2 en
uitstoot van andere gassen        andere gassen voldoet aan
vindt plaats bij de               de wettelijke emissie eisen.
afvalverbranding?

2.                                2.
Hoeveel CO2 uitstoot kan          Twence wil in 2030 100%
door Twence afgevangen            van de CO2 uitstoot
worden?                           afvangen en circulair voor
                                  hergebruik geschikt maken.

3.                                3.
Stelling dat door verbranding     De biomassa bestaat
van biomassa jonge                uitsluitend uit regionaal
bosaanplant nodig is.             snoeihout en niet
                                  recyclebaar resthout. Voor
                                  de emissie van biomassa
                                  geldt onder het Kyoto
                                  protocol altijd een
                                  emissiefactor van 0. Twence
                                  wil zich inzetten om de CO2
                                  uitstoot bij de verbranding
                                  van biomassa ook af te
                                  vangen. Waardoor
                                  uiteindelijk sprake zal zijn
                                  van een negatieve emissie.

4.                                4.
Stelling dat bij een              Deze cijfers herkend
warmtenet 30%                     Twence niet. Het
energieverlies optreedt           warmteverlies tussen de
tijdens het transport.            bron en woningaansluitingen
                                  in Enschede leveren een
                                  reëel warmteverlies op van
                                  2% over een afstand van 6
                                  km.

5.                                5.
Stelling dat restafval uit heel   Twence werkt met regionaal
Europa naar Twence                restafval (Twente, deel
geleverd wordt.                   Achterhoek, deel
                                  aangrenzend Duitsland)




Pagina 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>6.                            6.
Hoeveel CO2 uitstoot en       De uitstoot van CO2 en
stikstofuitstoot is gemoeid   stikstof door het vervoer van
met de aanlevering van        afval is een opgave die
afval?                        binnen het Nationaal
                              Klimaatakkoord aan de
                              vervoersector is toebedeeld.
                              De vervoersector moet in
                              2050 CO-2 neutraal zijn.

7.                            7.
Hoeveel CO2 uitstoot zal      Dit is niet bekend. Het
gemoeid zijn met de aanleg    betreft in elk geval een
van een warmtenet?            tijdelijke uitstoot die in geen
                              verhouding staat tot de
                              permanente reductie van
                              CO2 op wijkniveau bij de
                              transitie van
                              aardgasverwarming naar
                              een warmtenet.




Pagina 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Samenvatting Zienswijze       Reactie                         Wijzigingsvoorstel
                                                              Concept
                                                              Warmteprogramma
Vragen m.b.t. de              Vragen m.b.t. de                -
betrouwbaarheid van een       betrouwbaarheid van een
warmtenet:                    warmtenet:

Wat is het effect van         Twence gaat er vanuit dat
toenemende schaarste aan      haar bio energiecentrale en
restafval en biomassa voor    verbrandingsinstallaties nog
de continuïteit van een       tot 2050 in bedrijf kunnen en
warmtenet na 2030.            zullen zijn en dat er
                              voldoende regionaal aanbod
                              van restafval en snoeiafval
                              zal blijven.


Samenvatting Zienswijze       Reactie                         Wijzigingsvoorstel
                                                              Concept
                                                              Warmteprogramma
Vragen m.b.t. de              Vragen m.b.t. de                -
betaalbaarheid van een        betaalbaarheid van een
warmtenet:                    warmtenet

1.                            1.
Wat is het effect van         Het aanbod van restafval en
toenemende schaarste aan      biomassa zal voldoende
restafval en biomassa op de   blijven en geen effect op de
warmtetarieven?               warmtetarieven hebben.

2.                            2.
Is een warmtenet op termijn   De betaalbaarheid van
nog wel betaalbaar?           warmtelevering wordt
                              geborgd door regelgeving
                              van het Rijk. De ACM ziet er
                              op toe dat prijsvorming
                              conform niet-meer-dan-
                              anders is, en dat
                              warmtebedrijven geen
                              overmatige winsten mogen
                              maken. De Wet Collectieve
                              Warmtevoorziening die in
                              voorbereiding is wil
                              aanvullende garanties gaan
                              bieden aan consumenten en
                              het rendement van
                              warmtebedrijven op
                              investeringen beperkt
                              houden.




Pagina 9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Samenvatting Zienswijze         Reactie                       Wijzigingsvoorstel
                                                              Concept
                                                              Warmteprogramma
Opmerking m.b.t. het            Opmerking m.b.t. het          -
alternatief voor een            alternatief voor een
warmtenet                       warmtenet.

Indiener stelt het belang van   Dit belang wordt
no-regret maatregelen zoals     onderschreven.
zonnepanelen,
isolatiemaatregelen en          Tegelijk is het van belang
warmtepompen                    dat alle beschikbare en
                                geschikte duurzame
                                warmtebronnen ingezet
                                worden. Een warmtenet is
                                kapitaalsintensief. Het zou
                                echter meer dan evenredige
                                extra investeringen
                                betekenen in het
                                elektriciteitsnet en in de
                                opwekcapaciteit van
                                duurzame stroom uit zon en
                                wind indien alle woningen
                                elektrisch verwarmd zouden
                                moeten worden. De
                                noodzakelijke extra
                                opwekcapaciteit zou tevens
                                een grotere claim op het
                                landschap leggen.




Pagina 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Zienswijze 5.

 Samenvatting Zienswijze       Reactie                        Wijzigingsvoorstel
                                                              Concept
                                                              Warmteprogramma
 Als het hoofddoel CO2         Het hoofddoel is CO2           -
 reductie is, in hoeverre      reductie. In het
 dragen de benoemde            Warmteprogramma is
 duurzame warmteopties         opgenomen in welke mate
 daaraan daadwerkelijk bij?    de duurzame warmteopties
                               gaan bijdragen aan CO2
                               reductie
 Hoe zit het met de CO2        De uitstoot van CO2 en
 uitstoot van de               andere gassen voldoet aan
 warmteproductie bij           de wettelijke emissie eisen.
 Twence?                       En Twence wil in 2030
                               100% van de CO2 uitstoot
                               afvangen en circulair voor
                               hergebruik geschikt maken.


 Hoe zit het met de CO2        De biomassa bestaat
 uitstoot bij de verbranding   uitsluitend uit regionaal
 van biomassa?                 snoeihout en niet
                               recyclebaar resthout. Voor
                               de emissie van biomassa
                               geldt onder het Kyoto
                               protocol altijd een
                               emissiefactor van 0. Twence
                               wil zich inzetten om de CO2
                               uitstoot bij de verbranding
                               van biomassa ook af te
                               vangen. Waardoor
                               uiteindelijk sprake zal zijn
                               van een negatieve emissie.

 Vraag naar een                Dit betreft met name de        -
 levering zeker                stroomvoorziening voor de
 energiesysteem op basis       optie elektrische verwarming
 van zon- en windenergie       middels warmtepompen.
                               Tennet en Enexis investeren
                               in netverzwaring om de
                               toekomstige vraag naar
                               elektriciteit te kunnen
                               leveren.
                               Hoe meer woningen
                               elektrisch verwarmd gaan
                               worden hoe groter de vraag
                               en hoe meer netverzwaring
                               dit vereist. Mede om deze
                               redenen houden we in het
                               Warmteprogramma rekening




 Pagina 11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                     met de behoefte aan een
                     mix van duurzame
                     warmtebronnen.

Vraag naar de        Opslag van warmte kan          -
mogelijkheden voor   technisch gezien op dit
warmteopslag.        moment vooral via
                     natuurlijke waterhoudende
                     lagen. En vraagt om
                     maatwerk onderzoek.
                     De opslag van stroom in
                     batterijen is nog in
                     ontwikkeling. Indien zich
                     innovatieve ontwikkelingen
                     voordoen op het gebied van
                     warmte- en of stroomopslag
                     dan zullen deze in de
                     periodieke actualisaties van
                     de Energievisie
                     meegenomen worden.




Pagina 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Zienswijze 6.

 Samenvatting Zienswijze         Reactie                       Wijzigingsvoorstel
                                                               Concept
                                                               Warmteprogramma
 Indiener mist referenties van   Voor het Warmteprogramma      -
 andere gemeenten en mist        Borne is door het
 de neerslag van het door        onderzoeksbureau Tauw
 Urgenda opgestelde rapport      onder meer gewerkt met
 “Tussen Kolen & Parijs”.        nationale rekenmodellen als
                                 Cegoia en Vesta Mais. Deze
                                 worden ook in andere
                                 gemeenten toegepast.
                                 Het Warmteprogramma is
                                 geen wetenschappelijk
                                 onderzoek waarbij alle
                                 geraadpleegde literatuur
                                 opgenomen zou moeten
                                 worden.

 Vraag waarom in het             Het is terecht dat in         -
 Warmteprogramma gekozen         meerdere wijken op basis
 is voor een wijkgerichte        van overeenkomstige
 aanpak i.p.v. een brede         bouwjaren van woningen er
 geografische aanpak naar        eenzelfde duurzame
 woningtype.                     warmtetechniek aanbevolen
                                 wordt. In de uitwerking van
                                 het Warmteprogramma naar
                                 Wijkuitvoeringsplannen is
                                 het daarom mogelijk, dat op
                                 basis van overeenkomstige
                                 woningtypes, meerdere
                                 wijkuitvoeringsplannen
                                 tegelijk uitgewerkt zouden
                                 kunnen worden.
 Welke onderbouwing heeft        De voorkeur van de            -
 de gemeente om een              gemeente voor collectieve
 voorkeur te hebben voor         duurzame
 collectieve warmteopties.       warmteoplossingen, zoals
                                 een warmtenet, wordt
                                 ingegeven door het voordeel
                                 dat deze oplossingen
                                 sneller, tegen lagere
                                 maatschappelijke kosten en
                                 - vanwege hun lagere
                                 aanpassingsinvesteringen
                                 voor huishoudens - een
                                 grotere kans bieden dat
                                 ieder huishouden in de wijk
                                 mee kan doen in de
                                 transitie.




 Pagina 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Samenvatting Zienswijze       Reactie                        Wijzigingsvoorstel
                                                             Concept
                                                             Warmteprogramma
Vraag of aquathermie geen     Voor de toepassing van         -
milieuhinder oplevert.        aquathermie zal altijd eerst
                              een technische en
                              economische analyse
                              uitgevoerd moet worden of
                              deze bron bijdraagt aan een
                              duurzame, betrouwbare en
                              betaalbare oplossing. De
                              wintertemperaturen van
                              beken wordt niet als een
                              technische belemmering
                              gezien om oppervlakte
                              water te gebruiken als bron
                              voor een Lage Temperatuur
                              warmtenet. Indien een
                              aquathermie project MER
                              plichtig is zal een plan MER
                              opgesteld worden om de
                              milieueffecten in kaart te
                              brengen.

Indiener stelt dat gemeente   De publieke                    -
als aandeelhouder van         aandeelhouders, waaronder
Twence een dubbele pet op     de gemeente Borne,
heeft.                        borgen de belangen van
                              potentiële afnemers van
                              warmte door bij de
                              investering in een Regionaal
                              Warmtenet uit te gaan van
                              maatschappelijk
                              verantwoorde
                              rendementseisen
Diverse vragen en             De toerekening blijft een      -
opmerkingen rond de           benadering. In het
toerekening van de            Warmteprogramma is
maatschappelijke kosten per   gekozen voor een objectief
huishouden aan de             toerekening model van het
onderscheiden duurzame        Planbureau voor de
warmteopties.                 Leefomgeving.




Pagina 14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Samenvatting Zienswijze       Reactie                          Wijzigingsvoorstel
                                                               Concept
                                                               Warmteprogramma
Indiener twijfelt aan de      Het energieverlies bij           -
opgegeven waarde voor het     warmtetransport voor een
energieverlies tijdens het    LT Warmtenet is afgeleid uit
transport.                    het Vesta Mais model. Voor
                              een MT Warmtenet wordt in
                              het model 0,0072 GJe/GJth
                              aan pompenergie gerekend.
                              Voor een LT Warmtenet
                              wordt deze factor maal 6
                              berekend.

Diverse                       Diverse
vragen/opmerkingen m.b.t.     vragen/opmerkingen
de betaalbaarheid van de      m.b.t. de betaalbaarheid
duurzame warmteopties:        van de duurzame
                              warmteopties:

1.                            1.
Zijn de voorgenomen           Deze zijn verrekend in de
investeringen in CO2 afvang   benadering van de jaarlijkse
verrekend in de benaderde     vastrechtkosten voor
tarieven van een warmtenet?   aansluiting op een
                              warmtenet.

2.                            2.
Kosten voor de aanschaf en    Kosten zijn recent sterk
installatie worden te hoog    gestegen. En gebaseerd op
geacht.                       recente offertes.

3.                            3.                               3.
Benoemd moet worden dat       De verwachte toename van         In het warmteprogramma is
de energiebelasting op        de energiebelasting is bij de    dit meer expliciet
aardgas de komende jaren      kostenvergelijking over 30       aangeduid.
flink zal stijgen.            jaar (tabellen bijlage 7) voor
                              de aardgasreferentie
                              meegenomen.


4.                            4.
Waarom worden de ISDE         De ISDE subsidies zijn
subsidies in de               benoemd maar niet
betaalbaarheidsberekeningen   meegenomen in de
niet meegenomen?              berekeningen aangezien de
                              hoogte van de subsidies per
                              jaar kan veranderen.




Pagina 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>    Samenvatting Zienswijze          Reactie                       Wijzigingsvoorstel
                                                                   Concept
                                                                   Warmteprogramma
    Indiener heeft in het Politiek   Wijk- en dorpsraden hebben    -
    Beraad van 5 september           het Concept
    2023 ingesproken en              Warmteprogramma
    geadviseerd voor vaststelling    toegestuurd gekregen. En er
    van het definitieve              is een inloopavond voor
    Warmteprogramma in               inwoners georganiseerd.
    gesprek te gaan met de wijk-     Omdat het
    en dorpsraden.                   Warmteprogramma een
                                     hoog abstractieniveau kent
                                     is het onze inschatting dat
                                     we vooral in gesprek
                                     moeten gaan met wijk- en
                                     dorpsraden en met de wijk-
                                     en dorpsbewoners als we
                                     samen met hen een
                                     concreet Wijk
                                     Uitvoeringsplan willen
                                     uitwerken.
                                     Na vaststelling van het
                                     Warmteprogramma zullen
                                     deze gesprekken
                                     georganiseerd worden.




.




    Pagina 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Zienswijze 7.

 Samenvatting Zienswijze       Reactie            Wijzigingsvoorstel
                                                  Concept
                                                  Warmteprogramma
 Indiener sluit zich aan bij   Zie zienswijze 4   -
 zienswijze 4




 Pagina 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Zienswijze 8.

 Samenvatting Zienswijze          Reactie                          Wijzigingsvoorstel
                                                                   Concept
                                                                   Warmteprogramma
 Indiener verzoekt om een         Onderzoeksbureau Tauw            Naar aanleiding van deze
 terugkoppeling van de            heeft deze terugkoppeling        terugkoppeling zijn een
 gebruikte aannames,              georganiseerd op 7               aantal tekstdetails in het
 uitgangspunten en                november 2023.                   Warmteprogramma
 berekeningen in het                                               aangescherpt.
 Warmteprogramma.

 Volgens indiener wordt niet      Dit wordt in de                  -
 benoemd dat een Warmtenet        betaalbaarheidstabellen
 het voordeel kent van relatief   inzichtelijk gemaakt.
 lage                             Tegelijk wordt ook
 aanpassingsinvesteringen         inzichtelijk dat de jaarlijkse
 aan de woning vooraf en          verbruikskosten bij
 daardoor financieel een          benadering relatief hoger
 hogere toegankelijkheid kent.    liggen. Over een periode
                                  van 30 jaar lijken de
                                  kostenverschillen daardoor
                                  vrij marginaal.

 Opmerking dat door de lange      Dit is een reële constatering.
 realisatietijd van een           In de tijdsplanning ligt een
 warmtenet de kans groot is       sterk accent om eerst tot
 dat meer huishoudens voor        Wijkuitvoeringsplannen te
 individuele warmtepompen         komen in wijken die kansrijk
 kiezen.                          lijken voor een collectief
                                  Warmtenet.

 Opmerking over de                Deze zijn gebaseerd op de
 toegepaste maatschappelijke      Startanalyse van het
 kosten per huishouden voor       Planbureau Leefomgeving.
 de duurzame warmteopties.

 Opmerking dat een                Huishoudens hebben bij
 warmtenet geen investering       aansluiting op een
 aan de voorkant eist in          warmtenet meer tijd om de
 isolatiemaatregelen.             woning naar een
                                  energiezuinig niveau te
                                  brengen. Wij blijven echter
                                  streven dat iedere woning,
                                  ongeachte de duurzame
                                  warmteoptie, naar minimaal
                                  energielabel B geïsoleerd
                                  wordt. De kosten daarvoor
                                  maken we inzichtelijk per
                                  woningtype en per leeftijd
                                  van de woning.




 Pagina 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Zienswijze 9.


 Samenvatting Zienswijze      Reactie                         Wijzigingsvoorstel
                                                              Concept
                                                              Warmteprogramma
 Vraag waarom de uitkomsten   In de inleiding wordt           -
 van de RES 2.0 en de         verwezen naar de RES.
 adviezen van het
 inwonersforum voor de RES
 2.0 geen plek gekregen
 hebben.

 Vraag over de effecten van   Deze effecten waren in het      De verwachte effecten van
 de verduurzaming voor de     Concept Warmteprogramma         de verduurzaming voor de
 toekomstige warmtevraag.     niet inzichtelijk.              toekomstige warmtevraag
                                                              zijn nu opgenomen in de
                                                              tabel op pagina 29. Op
                                                              wijkniveau is modelmatig
                                                              benaderd wat de
                                                              toekomstige warmtevraag
                                                              zal zijn op basis van het
                                                              doorvoeren van
                                                              isolatiemaatregelen. Daarbij
                                                              is als aanname gehanteerd
                                                              dat in 2050 alle woningen
                                                              minimaal naar Energielabel
                                                              B verduurzaamd zijn.
                                                              Hiermee wordt tevens
                                                              voldaan aan één van de
                                                              vereisten die aan een
                                                              Warmteprogramma gesteld
                                                              worden.

 Vraag waarom aardwarmte      De optie om aardwarmte (in      In de tekst op blz. 16 bij
 niet betrokken is in de      dit geval ondiepe               Omgevingswarmte is
 energiemix.                  bodemwarmte) is in de           expliciet bodemwarmte
                              figuren opgenomen. In de        toegevoegd.
                              beschrijving is echter alleen
                              omgevingswarmte uit lucht
                              of water genoemd. Hier had
                              ook bodemwarmte bij
                              moeten staan. De
                              mogelijkheden voor diepe
                              aardwarmte (geothermie)
                              zijn voor Borne nog niet
                              onderzocht. In de
                              beschrijving van de
                              warmtetechnieken wordt de
                              bodemwarmtepomp wel
                              toegelicht.




 Pagina 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Samenvatting Zienswijze          Reactie                        Wijzigingsvoorstel
                                                                Concept
                                                                Warmteprogramma
Indiener mist een beschrijving   Terechte constatering dat in   Bij de beschrijving van de
over de opslag van energie       het concept                    mogelijkheden voor
zoals uit zonnepanelen.          Warmteprogramma geen           omgevingswarmte (all-
                                 aandacht is voor de opslag     electric) is beter
                                 van duurzame energie voor      beschreven wat deze
                                 de duurzame verwarming van     optie betekent voor het
                                 gebouwen. Opslagmethoden       elektriciteitsnet op
                                 en - technieken zijn nog in    wijkniveau. En dat de
                                 ontwikkeling.                  uitdaging voor de
                                                                komende jaren ligt in de
                                                                ontwikkeling van
                                                                bijvoorbeeld seizoen
                                                                batterijen die de
                                                                verschillen in vraag en
                                                                aanbod van zonenergie
                                                                kunnen compenseren.
Waarom is er geen paragraaf      De                             In de definitieve versie zijn
opgenomen over de                ondersteuningsmogelijkheden    de ondersteunings-
ondersteuningsmogelijkheden      zijn opgenomen.                mogelijkheden sterker
vanuit de gemeente voor                                         benadrukt.
inwoners zoals het
Energieloket, de
Energiecoaches en de
Fixbrigade.




Pagina 20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>