<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Voorwoord                 Programmabegroting 2025




Programmabegroting 2025




◄Inhoudsopgave
                                                    1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Voorwoord                                                                  Programmabegroting 2025




Voorwoord
Met trots presenteren wij de begroting van 2025 voor het Recreatieschap Twente, een document
dat onze visie en toewijding weerspiegelt om hoogwaardige recreatieve ervaringen te bieden aan
onze bezoekers en de prachtige regio Twente te versterken.

Het afgelopen jaar was een mijlpaal voor ons, aangezien de visie van onze recreatieparken in
2024 is vastgesteld. Deze visie vormt het fundament waarop wij verder kunnen bouwen, en stelt
ons in staat om nauwgezet te bepalen hoe en wanneer wij gaan investeren in onze drie
recreatieparken. Ons ultieme doel blijft onveranderd: het bieden van onvergetelijke ervaringen
aan onze gasten, waarbij natuur, cultuur en recreatie samenkomen.

Daarnaast hebben we in 2024 hard gewerkt aan de opwaardering van de Routenetwerken in
Twente volgens de vastgestelde visie in 2023. De huidige routenetwerken zullen steeds
doorontwikkeld moeten worden om de eigen inwoners en gasten te kunnen blijven bedienen. De
transformatie moet overgaan naar belevenisnetwerken in combinatie met belevenisobjecten. Dit
is een manier voor betere stimulering van de economie, verhogen van de belevingswaarde bij
mensen en daarmee ook routenetwerken te ontwerpen voor een langere periode. Een ander
belangrijk onderdeel is het classificeren van alle routenetwerken. Er zal een duidelijke sturing
moeten komen op het enorme netwerk aan routes en paden en hierin de krenten-uit-de-pap te
halen en deze in de etalage te laten zetten. Deze routestructuren zullen de lokkers moeten worden
voor alle route gebonden zaken in ons gebied. Subliem niveau in beheer, doorontwikkeling en
beleving. Daarmee vormen zij de kapstok voor de rest van alle routenetwerken.
Deze visie is essentieel voor het verbinden van onze prachtige landschappen en het stimuleren
van actieve en gezonde levensstijlen onder onze bezoekers. In 2025 zetten we vol enthousiasme
onze inspanningen voort om de Routenetwerken verder te verbeteren en uit te breiden, zodat nog
meer mensen kunnen genieten van al het moois dat Twente te bieden heeft.

Het Recreatieschap Twente staat nu sterker dan ooit, met twee grote organisatieonderdelen: de
recreatieparken en de Routenetwerken. We hebben hard gewerkt aan het efficiënter neerzetten
van onze organisatie, met een heldere en overzichtelijke begroting als resultaat. Door te kiezen
voor deze twee grote organisatieonderdelen kunnen we onze middelen effectiever inzetten en
onze doelen gerichter nastreven.
Samen met onze partners, medewerkers en stakeholders kijken we vol vertrouwen uit naar een
succesvol jaar 2025, waarin we onze ambities zullen realiseren en Twente op de kaart willen
zetten als een topbestemming voor recreatie en ontspanning.

Bart-Jan Harmsen
Secretaris/Directeur Recreatieschap Twente




◄Inhoudsopgave
                                                                                                     2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave                                                                                              Programmabegroting 2025




Inhoudsopgave
1.        Financiële Samenvatting ............................................................................................... 4
2.        Inleiding en leeswijzer................................................................................................... 5
3. Beleidsbegroting ............................................................................................................... 6
   3.1 Programma Recreatieve Voorzieningen ................................................................................. 6
   3.2 Programma Vrije tijdseconomie .......................................................................................... 11
   3.3 Totaal overzicht baten en lasten Recreatieschap Twente ........................................................... 15
   3.4 Beleidsindicatoren BBV ................................................................................................... 15
   3.5 Overzicht van de kosten van overhead ................................................................................. 15
   3.6 Overzicht algemene dekkingsmiddelen................................................................................. 15
4.        Specificatie baten en lasten ......................................................................................... 16
5.        Paragrafen ............................................................................................................... 18
     5.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................ 18
     5.2 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................ 23
     5.3 Bedrijfsvoering .............................................................................................................. 25
     5.4 Financiering ................................................................................................................. 27
     5.5 Openbaarheidsparagraaf ................................................................................................. 29
6.        Financiële begroting ................................................................................................... 31
     6.1 Overzicht van baten en lasten............................................................................................ 31
     6.2 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ..................................................................... 33
       6.2.1    Overzicht van baten en lasten per taakveld .................................................................. 34
       6.2.2 Overzicht van geraamde incidentele baten en lasten ......................................................... 34
     6.3 Uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting ............................................................. 35
       6.3.1    Geprognosticeerde balans ...................................................................................... 35
       6.3.2    Berekening EMU-saldo .......................................................................................... 36
       6.3.3    Verloopoverzicht voorzieningen ................................................................................ 37
       6.3.4    Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen ................................................................... 37
       6.3.5    Investeringen ...................................................................................................... 37
Bijlagen ............................................................................................................................ 38
Gemeentelijke bijdrage 2025 per taakveld ................................................................................ 38

Lijst van figuren en tabellen
Figuur 1 Specificatie herkomst van de baten .......................................................................... 16
Figuur 2 Specificatie besteding lasten ................................................................................... 17

Tabel 1 Overzicht van baten en lasten en gemeentelijke bijdrage 2025 inclusief taakvelden ......................... 4
Tabel 2 Beleidsindicatoren ....................................................................................................... 15
Tabel 3 Overzicht algemene dekkingsmiddelen .............................................................................. 15
Tabel 4 Overzicht beschikbare weerstandscapaciteit ............................................................... 19
Tabel 5 Samenvattend overzicht geïnventariseerde risico's. ..................................................... 20
Tabel 6 Ratio weerstandsvermogen ...................................................................................... 21
Tabel 7 Renterisiconorm ......................................................................................................... 28
Tabel 8 Overzicht van baten en lasten................................................................................... 31
Tabel 9 Meerjarenbegroting ................................................................................................. 32
Tabel 10 Verloopoverzicht voorzieningen ............................................................................... 37
Tabel 11 Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen ........................................................................ 37
Tabel 12 Herinvesteringen ................................................................................................... 37




                                                                                                                                             3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Samenvatting en Inleiding                                                                                      Programmabegroting 2025




1. Financiële Samenvatting
Overzicht van baten en lasten 2025 en gemeentelijke bijdrage
Het overzicht van baten en lasten, de financiële uitgangs- en aandachtspunten bij de begroting
2025 en de meerjarenraming 2026-2028 vormen samen het deel van de financiële
programmabegroting. Onderstaand een samenvatting van het overzicht van baten en lasten
inclusief taakvelden voor het jaar 2025.
 Programma             Code Taakveld                                                        Baten           Lasten        Gem. bijdrage
 (bedragen in
 €)
                5.7             Openbaar groen en (openlucht) recreatie                      1.281.969        3.771.622          2.489.653
 Recreatieschap
 Twente         3.1             Economische ontwikkeling                                            -           748.397           748.397
                0.5             Treasury                                                            -                 -                -
                       0.4      Overhead                                                            -           888.044           888.044
 Totaal                                                                                      1.281.969        5.408.063          4.126.094
 Totaal saldo van baten en lasten                                                            1.281.969        5.408.063          4.126.094
                                                                                                    -                 -                -
 Algemene dekkingsmiddelen (gemeentelijke bijdrage)                                          1.281.969        5.408.063          4.126.094
 Resultaat                                                                                          -                 -                -
Tabel 1 Overzicht van baten en lasten en gemeentelijke bijdrage 2025 inclusief taakvelden


Verklaring stijging bijdrage Recreatieschap Twente 2025 ten opzichte van 2025

 Gemeentelijke bijdrage programmabegroting 2024 voor wijziging                                                        €        3.934.676
   Begrotingswijzigingen                                                                                              €                    -
 Totale gemeentelijke bijdrage programmabegroting 2024 na wijziging                                                   €        3.934.676

 Gemeentelijke bijdrage programmabegroting 2025                                                                       €        4.126.094
 Per saldo een stijging van de bijdrage 2025 t.o.v. 2024                                            €     191.418

 Specificatie stijging gemeentelijke bijdrage                                                       Stijging          Daling
 Loon en salarissen:                                                                                €      196.512
   CAO 2024//2025                                                                                   €        97.493
   Looncompensatie (5,3%)                                                                           €        99.019
 Prijscompensatie (1,9%)                                                                            €        49.747
 Rentelast lening                                                                                                     €          58.331
 Stijging inzet SamenTwente                                                                         €        3.490
 Omslagrente                                                                                                          €                    -
 Verklaring totale stijging gemeentelijke bijdrage 2025                                             €     191.418




                                                                                                                                               4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Samenvatting en Inleiding                                                 Programmabegroting 2025




2. Inleiding en leeswijzer
De programmabegroting
De programmabegroting omvat het geheel van taken en activiteiten van Recreatieschap Twente.
Ze heeft een kader stellende functie: ze wijst gelden toe aan programma’s en autoriseert de
besteding van die gelden. Op deze wijze ondersteunt ze het bestuur bij de uitvoering van zijn
controlerende en kader stellende taak en het budgetrecht.

Zowel de begroting als de jaarstukken zijn in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies
en gemeenten (BBV) in de vier onderstaande onderdelen verdeeld:

Begroting                                        Jaarstukken
Beleidsbegroting     1. Programmaplan            Jaarverslag      1. Programmaverantwoording
                     2. Paragrafen                                2. Paragrafen
Financiele begroting 3. Overzicht van baten en                    3. Programamrekening
                     lasten en de toelichting
                     4. Uiteenzetting van de                      4. Balans
                     financiële positie en de
                     toelichting

Leeswijzer
Deze leeswijzer maakt u wegwijs in de programmabegroting.

In de inleidende hoofdstukken 1 en 2 staat de samenvatting aangevuld met de inhoud en
achtergronden van de programmabegroting. Vanaf hoofdstuk 3 treft u de beleidsbegroting aan.
Vanaf hoofdstuk 4 wordt inzicht gegeven in de financiële begroting.

Beleidsbegroting
De beleidsbegroting omvat programma’s, samenhangende sub programma’s en paragrafen. In de
programma’s en sub programma’s wordt ingegaan op de maatschappelijke effecten en de manier
waarop Recreatieschap Twente die effecten wil realiseren. Dit gebeurt aan de hand van de, door
BBV verplichte, drie W-vragen:
1. Wat willen we bereiken?
2. Waarmee/hoe gaan we dit doen?
3. Wat gaat het kosten (overzicht baten en lasten)?

De eerste vraag betreft het beoogde maatschappelijke effect, dat kan worden vertaald in één of
meerdere algemene beleidsdoelstellingen. Dit wordt uitgewerkt in een programma. De tweede
vraag gaat in op activiteiten in termen van de ‘output-/outcome gegevens’ die nodig zijn voor het
bereiken van het beoogde maatschappelijke effect. Dit wordt beschreven in de sub programma’s
die bij het betreffende programma horen, of in het programma zelf als geen sub programma’s
aanwezig zijn. De derde vraag heeft betrekking op de baten en lasten die aan het programma,
respectievelijk het sub programma, worden toegewezen om de gewenste effecten te bereiken.

De paragrafen van de programmabegroting geven een dwarsdoorsnede van de financiële
aspecten, vanuit een bepaald perspectief. Het gaat daarbij om onderwerpen die van belang zijn
voor het inzicht in de financiële positie van Recreatieschap Twente. Dit betreft
weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, bedrijfsvoering,
verbonden partijen, financiering en rechtmatigheid.

Financiële begroting
Door vaststelling van deze begroting wordt het bestuur geautoriseerd, tot het doen van uitgaven
voor realisatie van de programma’s.




                                                                                                    5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Beleidsbegroting                                                          Programmabegroting 2025




3. Beleidsbegroting
3.1 Programma Recreatieve Voorzieningen
 Verantwoordelijkheid van en besluitvorming in         Bestuur Recreatieschap Twente
 Programmamanager                                      L. J. Harmsen

Inleiding
De vrijetijdseconomie is belangrijk voor Twente, omdat het een significante bijdrage levert aan
de lokale economie door middel van toeristische bestedingen, arbeidsplekken en inkomsten.
Het ondersteunt ook het behoud en verbetering van de natuur en de recreatieve voorzieningen
in de regio. Gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Twente is verantwoordelijk voor het
beheer en onderhoud van de recreatiegebieden en -voorzieningen in Twente en daarmee
bevordert Recreatieschap Twente recreatie en toerisme in de regio en is dus van wezenlijke
belang voor de vrijetijdseconomie van Twente. Als recreatieschap Twente zetten wij ons dan
ook in om een wezenlijke bijdrage te leveren aan het ‘Bruto Twents geluk’.

Dit zijn de twee organisatieonderdelen van Recreatieschap Twente:

   1. Recreatieparken Twente
      Exploitatie en (natuur)beheer van de recreatieparken:
      • Het Hulsbeek
      • Het Rutbeek
      • Het Lageveld
   2. Routenetwerken Twente
      Ontwikkeling, beheer en onderhoud van ca. 11.000 km routenetwerken met 153
      ontvangstlocaties en informatielocaties:
      - Fietsnetwerk (2.500 km)
      - Wandelnetwerk (5.500 km)
      - Mountainbikenetwerk (1.000 km)
      - Paardrijnetwerk (1.500 km)
      - Autonetwerk (500 km)
      - Onderhoud van ruim 405 km recreatieve infrastructuur
   3. Subsidieverlening aan Twente Marketing

Dit zijn de trends en ontwikkelingen in de recreatieve sector:
    1. Duurzaamheid: er wordt steeds meer aandacht besteed aan het beschermen van de
         natuur en het verminderen van de impact op het milieu tijdens recreatieve activiteiten.
    2. Outdoor-activiteiten: de populariteit van buitenrecreatie neemt toe, waaronder wandelen,
         fietsen, kamperen en watersport.
    3. Gezondheid en welzijn: recreatie wordt steeds meer gezien als een middel om de
         gezondheid en het welzijn te bevorderen.
    4. Oproep om meer lokaal te reizen: er is een groeiende vraag naar ervaringen dicht bij
         huis en het ondersteunen van lokale gemeenschappen.
    5. Geëvolueerde vakantie-ervaringen: mensen zoeken naar unieke en authentieke
         vakantie-ervaringen en vermijden massatoerisme.
    6. Toerisme op maat: er is een stijgende vraag naar op maat gemaakte en
         gepersonaliseerde recreatie- en toerisme-ervaringen.

Speerpunten

Dit zijn onze speerpunten voor het begrotingsjaar 2025:
    1. Het werken aan en verankeren van de vastgestelde visie Routenetwerken Twente, met
         tot doel het doorvoeren van toekomstbestendige routenetwerken;



                                                                                                    6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Beleidsbegroting                                                        Programmabegroting 2025




   2. Het implementeren en integreren van de vastgestelde visie voor de drie Twentse
      recreatieparken;
   3. Een continue verbetering van de recreatieparken, met als doel om de investeringen af te
      stemmen op veranderende omstandigheden en de realisatie van de visies te
      waarborgen;
   4. Nieuwe websites verder uitbouwen voor onze gasten en de zakelijke klant, B2C & B2B.
      Dit i.s.m. Twente Marketing;
   5. Duidelijke positionering van het Recreatieschap Twente met de twee
      organisatieonderdelen, de Twentse Recreatieparken en de Routenetwerken Twente.

Kaderstellende beleidsnota’s

                                                                         Datum
Beleidsnota                                       Vastgesteld door
                                                                         vaststelling

                                                  Bestuur
Visie Recreatieparken Twente, ambitieniveau
                                                  Recreatieschap         8 februari 2024
‘Uitstekende basis’.
                                                  Twente
                                                  Bestuur
                                                                         7 december
Visie Routenetwerken Twente                       Recreatieschap
                                                                         2022
                                                  Twente

KplusV: onderzoek inzake de toekomst van de
recreatieparken Hulsbeek, Rutbeek en Lageveld.
                                                                         12 november
Parken worden door Regio Twente geëxploiteerd Algemeen bestuur
                                                                         2014
(d.w.z. geen overdracht naar de markt) met
daarbij een scherpe financiële taakstelling.

Adviezen visitatiecommissie Regioraad             Algemeen bestuur       3 juli 2013

Rendementsverbetering recreatieparken Regio                              1 december
                                                  Dagelijks bestuur
Twente                                                                   2011


 Recreatieve voorzieningen

 Wat willen we bereiken?
   1. laagdrempelige en aantrekkelijke recreatieparken aanbieden voor de onze eigen
       Tukkers en toeristen die Twente bezoeken. Drie prachtige recreatieparken waar de
       Twentse inwoner van geniet en trots op kan zijn. Van en voor de Tukker.
   2. Stimuleren van een veilig en zo intensief mogelijk gebruik van de recreatieve
       routenetwerken, te weten de wandel-, fiets-, auto-, paardrij- en MTB-netwerken,
       alsmede de ontvangstlocaties en recreatieve fietspaden.

 Hoe gaan we dit doen?

 De Twente Recreatieparken

 Gastvrijheid
 Het Recreatieschap Twente heeft als doel om een warm welkom te bieden aan iedereen die
 de recreatieparken bezoekt. Of je nu een lokale inwoner bent of van verder wegkomt,
 ongeacht je achtergrond of inkomen, deze parken zijn vrij toegankelijk voor iedereen.
 Hierdoor worden de parken niet alleen plekken van ontspanning en vermaak, maar ook van
 inclusie en saamhorigheid. In een wereld waar de drukte van het dagelijks leven soms



                                                                                                  7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Beleidsbegroting                                                          Programmabegroting 2025




 overweldigend kan zijn, bieden deze parken een welkome ontsnapping en ontspanning. Of je
 nu wilt wandelen, fietsen, picknicken, of gewoon wilt genieten van de natuur, de parken zijn
 een plek waar Tukkers en bezoekers van buiten de regio zich kunnen verbinden met de
 prachtige omgeving van Twente.

 Toegankelijkheid
 Alle parken zijn gemakkelijk en vrij toegankelijk voor een breed publiek, ongeacht hun
 portemonnee en inclusief voorzieningen voor mindervaliden. De parken zijn ontworpen om
 bezoekers van alle leeftijden en achtergronden aan te spreken.

 Duurzaamheid
 Duurzaamheid staat bij de recreatieparken centraal. Er wordt gestreefd naar een ecologisch
 verantwoorde benadering waarbij zorg voor de natuur en duurzaam beheer hoog in het
 vaandel staan. Dit omvat onder andere het gebruik van groene energie, elektrificatie van het
 machinepark en het behoud van de lokale biodiversiteit. Tegelijkertijd zijn de parken bedoeld
 voor recreatie, vertier, ontspanning en vermaak. Op alle parken worden ook festivals/
 evenementen georganiseerd, zodat zowel de inwoners van Twente als toeristen hier kunnen
 genieten, ontspannen en zo nu en dan een feestje kunnen vieren te midden van deze
 natuurlijke schoonheid. Het welzijn van de bezoekers staat voorop, maar tegelijkertijd wordt
 er bij het beheer en onderhoud naar gestreefd om zoveel mogelijk rekening te houden met de
 natuurlijke omgeving. Zodat iedereen nu, maar ook in de toekomst, kan genieten van een
 groene en plezierige omgeving.

 Veiligheid
 Binnen de parken worden de hoogste normen op het gebied van veiligheid gesteld. Veiligheid
 is belangrijk in het parkbeheer. O.a. door te zorgen voor goede veilige paden en faciliteiten,
 duidelijke bewegwijzering om gasten gemakkelijk door het park te leiden, en huisregels om
 ervoor te zorgen dat iedereen zich op zijn gemak voelt tijdens hun verblijf.

 Faciliteiten en Voorzieningen
 Basisvoorzieningen zoals toiletten, speelplaatsen, en BBQ-plaatsen zijn van hoge kwaliteit en
 goed onderhouden. Horecagelegenheden bieden diverse producten aan en er zijn voldoende
 zit- en rustplekken.

 Netheid
 Wat betreft netheid is het doel een parkomgeving die altijd fris en opgeruimd is. Dit betekent
 dat er regelmatig grondige schoonmaakrondes uitgevoerd worden om zwerfvuil te
 verwijderen en dat alle voorzieningen, zoals bijvoorbeeld de toiletgebouwen, in uitstekende
 staat verkeren. Gasten worden aangemoedigd om verantwoordelijk met hun afval om te gaan
 en gebruik te maken van de aanwezige vuilnisbakken. Om zo een veilige en schone
 omgeving te creëren waarin bezoekers met volle teugen van hun tijd bij de parken kunnen
 genieten.

 Routenetwerken Twente

 DRIE WAARDEN CENTRAAL
 Willen we de ambities en doelstellingen waarmaken, dan mag een route nooit ‘zomaar een
 route zijn’, maar moeten in elke route die we ontwerpen drie waarden terugkomen:
 • beleving
 • gezondheid en welzijn (vitaliteit)
 • economische waarde.
 Waarbij (de belofte van) beleving de trigger is om in beweging te komen en geld uit te geven.




                                                                                                    8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Beleidsbegroting                                                          Programmabegroting 2025




 ‘Routenetwerken Twente zorgt dat alle onderdelen van een route, inclusief dorpen, beken,
 gebouwen, objecten, bewegwijzering, informatiepanelen en de paden zelf een ervaring
 opleveren. Het geheel van die ervaringen is veel meer dan de som der delen. Zo maken we
 van elk routenetwerk een belevenisnetwerk.’

 VAN ROUTENETWERK NAAR BELEVINGSNETWERK
 Een routenetwerk voldoet pas aan onze kwaliteitseisen als we kunnen spreken van een
 belevingsnetwerk. Het realiseren daarvan vraagt een grote inspanning.

 Het gaat niet alleen om een route van A naar B; het gaat ook om hóe die route is aangelegd.
 Kaarsrecht of slingerend. Hellend of vlak. Omzoomd door struiken en bomen of vrij, in de open
 ruimte. Het gaat ook om de ondergrond. Gemak is prettig, maar je weet pas wat een es is als
 jouw pad ook een beek kruist. En een beekdal ervaar je pas echt als je af en toe wegzakt in de
 natte bodem. Het gaat ook om de informatiepanelen, die overal in Nederland hetzelfde zijn,
 behalve in Twente, waardoor je even stilstaat en glimlacht voordat je je weg vervolgt.

 DRIE HOOFDDOELEN
 We hebben de droom en waarden van Routenetwerken Twente verwoord in drie hoofddoelen:
 • Optimalisering van de beleving.
 • Vergroting gezondheid en welzijn van mensen en leefbaarheid in de kernen.
 • Stimuleren van de vrijetijdseconomie.
 Deze doelstellingen zijn steeds het vertrekpunt, zowel bij het beheren en promoten van de
 bestaande routenetwerken als bij de doorontwikkeling én de toevoeging/integratie van nieuwe
 projecten.

 Routenetwerken Twente streeft naar ultieme beleving van landschap, cultuur en natuur,
 stimulering van de economie en bevordering van de gezondheid en het welzijn van mensen.

 Om de droom en doelstellingen van Routenetwerken Twente te realiseren, is een heldere koers
 nodig, draagvlak bij alle betrokkenen, structurele financiering en bundeling van krachten. In
 feite vraagt dit om een nieuw werkmodel.

 DE LAT HOOG!
 Welke ambities passen daarbij?
    • Kwalitatief en innovatief de beste basisinfrastructuur van Nederland.
    • Professionele bezetting voor shared service beleids- en uitvoeringstaken.
    • Participatiemodel volledig integreren in gehele bedrijfsvoering.
    • Uniformiteit in alle fysieke middelen voor alle overheden en organisaties.
    • Classificaties en kwaliteitsnormen volledig toepassen op de routenetwerken.
    • Digitaal uitmuntende portal en innovatie op dit gebied.
    • Centrale en sturende aanjager voor alles rondom routegebonden middelen.




                                                                                                    9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Beleidsbegroting                                                            Programmabegroting 2025




Wat gaat het kosten?

Recreatieve Voorzieningen (bedragen in €)          Baten         Lasten          Saldo
Het Hulsbeek                                      563.882       719.247         155.365
Het Rutbeek                                       404.401       653.225         248.824
Het Lageveld                                      160.909       309.788         148.879
Routenetwerken                                    104.316      1.819.288       1.714.972
Beleid en strategie                               48.460        270.073         221.613
PIOFJACH-overhead                                    0          677.940         677.940
Ondersteuning en leiding                             0          210.104         210.104
Totaal (gemeentelijke bijdrage)
                                                 1.281.969      4.659.667      3.377.698

Taakstelling
In het saldo van Recreatieve Voorzieningen is een nog resterende taakstelling verwerkt van
afgerond € 48.000. In 2021 is de begroting van Recreatieve Voorzieningen verder geactualiseerd
aan zowel de lasten als de baten kant met raming van aanvullingen op het gebied van erfpacht-
en parkeerinkomsten. Met de aanvullende baten op het gebied van parkeerinkomsten is vanaf
2021 de resterende taakstelling van € 237.000 verlaagd met € 80.000 naar een nog in te vullen
taakstelling van bijna € 157.000 structureel. In de begroting 2024 werden de functies van
parkmanager Lageveld en directeur Recreatieschap geïntegreerd waardoor de loonsom van
parkmanager komt te vervallen en wordt gebruikt om de taakstelling structureel te verlagen naar
circa € 57.000. Samenwerking met een derde partij bij het Lageveld levert een besparing op van
€ 9.000 waardoor de taakstelling kan worden verlaagd naar € 48.000. In 2013 heeft de Provincie
Overijssel de jaarlijkse onderhoudsbijdrage afgekocht. Deze afkoopsom is gereserveerd. In
verband met het vervallen van de jaarlijkse bijdrage moest Recreatieve Voorzieningen initieel
totaal € 603.885 bezuinigen. De afspraak met het bestuur is dat voor zover deze taakstelling niet
wordt gerealiseerd, deze onttrokken wordt aan de hiervoor ingestelde reserve Provinciale
bijdrage. Maatregelen om te komen tot structurele invulling van de taakstelling worden komende
tijd verder uitgewerkt.




                                                                                                      10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Beleidsbegroting                                                             Programmabegroting 2025




3.2 Programma Vrije tijdseconomie
 Verantwoordelijkheid van en besluitvorming in                Bestuur Recreatieschap Twente
 Programmamanager                                             L. J. Harmsen

Inleiding
Als het om vrijetijdseconomie gaat is Twente Marketing de partij die zich bezighoudt met de
destinatieontwikkeling en promotie van Twente.
Het ‘Perspectief Vrijetijdseconomie Twente 2030’, dat tot stand is gekomen met input van vele
ondernemers, ambtenaren en bestuurders, cultuur- en natuurpartijen, leden van de (Young)
Twente Board en andere belanghebbenden, vormt de basis voor de activiteiten van Twente
Marketing.

Speerpunten
   • Twente een natuurlijke magneet (leef & vestigingsklimaat)
   • Twente een plek waar je onderdeel van wilt zijn (Talent)
   • Het echte geheim van Twent: Tukkers (Tukkertrots)
   • Van VTE naar Vrij zijn economie (veerkrachtige en wendbare sector)

Kaderstellende beleidsnota’s
Beleidsnota                                      Vastgesteld door            Datum vaststelling

                                                 Bestuur Recreatieschap
Perspectief Vrijetijdseconomie Twente 2030                                   1 september 2022
                                                 Twente

Programma Gastvrij Overijssel 2020-2023          Gastvrij Overijssel         1 maart 2016




 Wat willen we bereiken?
 In 2023 bouwde Twente Marketing op alle vier de lijnen aan het fundament. In 2024 verstevigen
 zij het fundament en houden zij de winkel open tijdens de verbouwing. Voeren zij 'Vrij zijn in
 Twente' verder door in hun uitingen. Verdiepen zij de ontsluiting van de geschiedenis door de
 verhaallijnen Tubanti en Textiel & IJzeren Eeuw, waardoor het Tukkerschap wortels krijgt.
 Verdiepen zij de samenwerking met de Twente (Development) Board en andere sectoren om
 expertise van buiten de sector naar de stakeholders te brengen. Bovendien anticiperen zij op
 de mogelijke invloed van een minder zonnig voorjaar en de regenachtige maand juli, alsook
 het onstuimige weer en de intense hitte in Europa, op het vakantiegedrag van de Nederlander
 in 2024. Zij passen hun (online) campagnes hierop aan, zodat Twente op de juiste momenten
 top of mind is. Kortom het motto van 2024 is ‘Verstevigen en uitbouwen’ daarbij blijft Twente
 Marketing inzetten op hun sterke onlinekanalen (website, social media).


 Hoe gaan we dit doen?
 Twente Marketing werkt, aan de hand van het Perspectief Vrijetijdseconomie Twente 2030
 aan de bestemmingsontwikkeling van Twente.
 Hiervoor maken zij gebruik van de diensten van MarketingOost. Het team van Twente
 Marketing zorgt dat de diensten van MarketingOost goed aangesloten zijn bij de behoeften
 van de Twentse stakeholders. En zorgt anderzijds dat de kennis en expertise van de diensten
 ingezet worden bij ondernemers, gemeenten en andere samenwerkingspartners.
 Daarnaast pakt Twente Marketing de rol van adviseur en soms ook
 uitvoerder/projectcoördinator ten aanzien destinatieontwikkeling en de positionering van
 Twente.




                                                                                                       11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Beleidsbegroting                                                           Programmabegroting 2025




 Zij zijn aanjager en verbinder, geven gevraagd en ongevraagd advies met als doel de
 ambities geformuleerd in het Perspectief 2030 te realiseren.

 De activiteiten van Twente Marketing in 2024
 Stakeholdermanagement
 Een breed draagvlak creëren, zorgen dat een brede groep stakeholders in Twente betrokken
 is/en zich betrokken voelt bij de realisatie van de Twentse ambitie, is van essentieel belang.

 Strategie, onderzoek en innovatie
 De afdeling Strategie, Onderzoek en Innovatie ontvangt jaarlijks een bijdrage van Twente
 voor haar activiteiten. Doordat zowel provincie als gemeenten/regio’s gezamenlijk het data-
 programma financieren, kunnen veel werkzaamheden overkoepelend worden opgepakt en
 ingezet worden voor ondernemers, overheden en andere organisaties Overijssel-breed.

 Destinatieontwikkeling
 Om tot de oplossingen te komen van de vragen van nu, is een integrale benadering van
 belang. De vrijetijdseconomie moet daarom bewust de vraagstukken waar Twente nu voor
 staat op het vizier te hebben, beseffen dat zij onderdeel is van een groter geheel en de
 samenwerking zoeken met andere sectoren. Zo gaat de vrijetijdseconomie bijdragen aan een
 florerende toekomst van Twente en het stijgen van het Bruto Twents Geluk.
 Om de positionering van Twente kracht bij te zetten en de ontwikkeling van het aanbod
 richting te geven, is er gekozen voor 2 iconische verhaallijnen:
     • Tubanti
     • Textiel en de IJzeren eeuw

 Branding
 Vrij zijn is niet alleen de kern van de veranderingen die Twente door wil maken naar 2030 op
 het gebied van leiderschap, organisatie, nieuwe businessmodellen en producten. Het is
 vooral ook de nieuwe aantrekkingskracht en het magnetisme van Twente als merk maakt. Vrij
 zijn is de hart en ziel van Tukkers. Wij worden, erkend en herkend, de plek waar je als
 bewoner, ondernemer en bezoekers vrijer bent dan waar ook. Door zo sterk vanuit de
 identiteit aan het merk te bouwen wordt de positionering niet alleen een toeristisch profiel,
 maar heeft het ook een grote positieve impact op het aantrekken van talent, het versterken
 van het vestigingsklimaat en het bevorderen van initiatieven die helpen bij een betere
 leefomgeving. Vrij zijn wordt het fundament voor een Twente dat staat voor innovatie, vitaliteit
 en vernieuwing. Dit betekent ook dat er een aantal fundamentele verschuivingen zijn in de
 vermarkting van het merk Twente.




                                                                                                     12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Beleidsbegroting   Programmabegroting 2025




                                             13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Beleidsbegroting                                                        Programmabegroting 2025




Wat gaat het kosten?

Vrije Tijdseconomie (bedragen in €)
                                                           Baten          Lasten          Saldo
                             2025
Vrije Tijdseconomie (subsidie Marketing Oost)                0           748.397         748.397
Gemeentelijke bijdrage                                       0           748.397         748.397

De subsidie is gebaseerd op besluitvorming in de vergadering van het algemeen bestuur van
Regio Twente op 27 september 2017. Hierbij is besloten tot een subsidie van € 1,- per inwoner
welke zal worden geïndexeerd met het toe te passen percentage prijscompensatie voor
verbonden partijen, zoals afgegeven door de Twentse gemeenten. Door het jaarlijks toepassen
van de indexatie met ingang van het begrotingsjaar 2023 zal de subsidie per inwoner naar
verwachting jaarlijks stijgen.




                                                                                                   14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Beleidsbegroting                                                                                     Programmabegroting 2025




3.3 Totaal overzicht baten en lasten Recreatieschap Twente

 Bedrijfsvoeringsorganisatie Recreatieschap Twente
                                                                                    Baten             Lasten              Saldo
                                        2025
 Recreatieve voorzieningen                                                       1.281.969           4.659.667          3.377.698
 Vrije Tijdseconomie (subsidie Marketing Oost)                                       0                748.397            748.397
 Mutaties reserves                                                                   0                    0                 0
 Gemeentelijke bijdrage                                                          1.281.969           5.408.063          4.126.094

3.4 Beleidsindicatoren BBV
Hieronder treft u een overzicht aan van de verplichte beleidsindicatoren.

                                                     Indicator
                                                                                                          Score
         Naam indicator                       Jaar                       Eenheid
    Formatie                              2025                     FTE per 1.000 inwoners                     0,02
    Bezetting                             2024                     FTE per 1.000 inwoners                     0,03
    Apparaatskosten                       2025                       Kosten per inwoner               €          3,82
                                                             Kosten als % van totale loonsom plus
    Externe inhuur                        2025                                                            4,7%
                                                                  kosten inhuur externen
    Overhead                              2025                       % van totale lasten                  16,4%
Tabel 2 Beleidsindicatoren


3.5 Overzicht van de kosten van overhead
Het is wettelijke voorgeschreven dat de overhead apart wordt gepresenteerd. Deze wordt
inzichtelijk gemaakt door deze centraal te begroten op taakveld 0.4. Overhead bevat alle kosten
die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.
Wij onderscheiden in de overhead twee categorieën:

      1. Generieke overhead. Dit is de indirecte overhead. Met andere woorden, alle kosten van
         de ondersteunende taken binnen de zogenaamde PIOFJACH-functies.
      2. Specifieke overhead. Dit is de directe overhead. Met andere woorden, dit is de
         programmaoverhead en betreft alle kosten van leidinggevende en ondersteunende
         functies die binnen de programma’s zijn georganiseerd.

 Omschrijving (bedragen in €)                                           Baten              Lasten          Saldo
 Generieke overhead (PIOFJACH overhead)                                   -                677.940        677.940
 Specifieke overhead (Programma overhead)                                 -                210.104        210.104
                        Totaal                                            -                888.044        888.044


3.6 Overzicht algemene dekkingsmiddelen
Onderstaand geven we inzicht in de algemene dekkingsmiddelen (gesaldeerd: lasten en baten).

             Algemene dekkingsmiddelen (bedragen in €)
                                                                                   Saldo
                                        2025
 Gemeentelijke bijdrage                                                          4.126.094
 Treasury                                                                            -
 Totaal                                                                          4.126.094
Tabel 3 Overzicht algemene dekkingsmiddelen




                                                                                                                                  15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Specificatie baten en lasten                                                                Programmabegroting 2025




      4. Specificatie baten en lasten


                                          8%       1%
                                                            Totale Baten   Gemeentelijke bijdrage
                    6%
                                                    1%
                        8%                                                 Huur- en erfpacht


                                                                           Overige inkomsten


                                                                           Parkeergelden


                                                                           Rijks- en gemeentelijke bijdragen in
                                                                           projecten/coalities

                                                                 76%       Taakstellingen



Figuur 1 Specificatie herkomst van de baten




 Baten (waar komen de inkomsten vandaan)                                             Bedrag (in €)         %

    Gemeentelijke bijdrage                                                             4.126.094         76,3%
    Huur- en erfpacht                                                                   348.517           6,4%
    Overige inkomsten                                                                   448.425           8,3%
    Parkeergelden                                                                       406.567           7,5%
    Rijks- en gemeentelijke bijdragen in projecten/coalities                             30.000           0,6%
    Taakstellingen                                                                       48.460           0,9%
                                               Eindtotaal                              5.408.063         100,0%




                                                                                                                      16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Specificatie baten en lasten                                                         Programmabegroting 2025




                                              1%                   Salarissen en personeelskosten

                                         2%
                                                   Totale Lasten   Onderhoudskosten
                                  4%
                                                   1%   0%         Subsidie Marketing Oost (VTE)
                             4%
                     5%                                            Bijdrage SamenTwente

                                                        28%        Afschrijvingen

                                                                   gebouwen, terreinen en voertuigen
                              10%
                                                                   Overige kosten

                                                                   Inhuur en tijdelijk
                         13%                            18%
                                                                   Dotatie voorzieningen

                                                                   Verzekeringen
                                           14%
                                                                   ICT

                                                                   Subsidies en overdrachten

Figuur 2 Specificatie besteding lasten




 Lasten (waar wordt er geld aan uitgegeven)                          Bedrag (in €)                 %

    Salarissen en personeelskosten                                       1.525.048               28,2%
    Onderhoudskosten                                                      968.128                17,9%
    Subsidie Marketing Oost (VTE)                                         749.397                13,9%
    Bijdrage SamenTwente                                                  677.940                12,5%
    Afschrijvingen                                                        531.715                 9,8%
    gebouwen, terreinen en voertuigen                                     276.009                 5,1%
    Overige kosten                                                        230.569                 4,3%
    Inhuur en tijdelijk                                                   222.451                 4,1%
    Dotatie voorzieningen                                                 134.229                 2,5%
    Verzekeringen                                                          50.741                 0,9%
    ICT                                                                    28.055                 0,5%
    Subsidies en overdrachten                                              13.781                 0,3%
                                         Eindtotaal                      5.408.063              100,0%




                                                                                                               17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                                                                                Programmabegroting 2025




   5. Paragrafen
De programmabegroting bevat de volgende paragrafen:
1.      Weerstandsvermogen en risicobeheersing
2.      Onderhoud kapitaalgoederen
3.      Bedrijfsvoering
4.      Financiering
5.      Openbaarheidsparagraaf

Het bestuur stelt voor het begrotingsjaar 2025 kaders vast om zijn controlerende kader stellende taak en het budgetrecht uit te kunnen voeren.
Deze paragrafen vormen gezamenlijk dat instrument. Ze geven een dwarsdoorsnede van de financiële aspecten van de begroting vanuit een
bepaald perspectief. Het gaat hierbij om onderdelen die betrekking hebben op de beleidslijnen van beheersmatige aspecten. Deze aspecten
kunnen grote financiële gevolgen hebben en daardoor de realisatie van de programma’s beïnvloeden.

5.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Kader risicomanagement
De wetgeving en het beleid van Recreatieschap Twente voor het weerstandsvermogen zijn vastgelegd in:
   • Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV art. 9, 11 en 26);
   • De financiële verordening Recreatieschap Twente;
   • De “Nota van risicomanagement tot reserves en voorzieningen”.

Weerstandsvermogen

Berekening ratio weerstandsvermogen
Om het weerstandsvermogen te berekenen, dient de beschikbare weerstandscapaciteit afgezet te worden tegen de benodigde
weerstandscapaciteit.

Beschikbare weerstandscapaciteit (A)
De beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt afgerond € 0,15 mln. en bestaat uit de algemene reserve en bestemmingsreserves. Bij veel
overheidsorganisaties is sprake van ‘beklemde’ bestemmingsreserves. Deze worden gecorrigeerd op de weerstandscapaciteit. Als ‘beklemde’
reserves niet als beschikbare weerstandscapaciteit worden gezien is dit van invloed op de weerstandsratio. Bij Recreatieschap Twente zijn enkele
bestemmingsreserves als ‘beklemd’ geoormerkt. Deze bestemmingsreserves worden niet meegenomen in de beschikbare weerstandscapaciteit.


◄Inhoudsopgave
                                                                                        18

                                                                                                                                             18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                                                                 Programmabegroting 2025




Hieronder treft u overzicht van alle reserves en wordt inzichtelijk gemaakt welke reserves onderdeel vormen van de beschikbare
weerstandscapaciteit.
                                                       Saldo per      Maakt onderdeel uit van
 Omschrijving
                                                      31-12-2023       weerstandscapaciteit
 Algemene Reserve                                         79                     Ja
 Reserve Recreatieparken / Fietspaden                     84                     Ja
 Totaal Algemene Reserves                                163
 Provinciale reserve recreatieve voorzieningen           545                 Nee. Beklemd
 Totaal reserves m.b.t. taakstelling                     545
 RV Reserve Recr. parken / Fietsp. (kl toilet RB)         13
 RV Reserve Recr. parken / Fietspaden (kl loods LV)       34                 Nee. Beklemd
 Reserve werkplaats HB                                    43
 Totaal reserves kapitaallasten                           90
 Totaal reserves                                         798
Tabel 4 Overzicht beschikbare weerstandscapaciteit


Samengevat komt het totaal aan beschikbare weerstandscapaciteit (niet zijnde beklemd) neer op:

 Recreatieschap Twente (bedragen in €)                Weerstandscapaciteit

 Egalisatie reserves (niet zijnde beklemd)                  163.159
 Totaal beschikbare weerstandscapaciteit                    163.159




◄Inhoudsopgave
                                                                                            19

                                                                                                                              19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                                                                                                                     Programmabegroting 2025




Benodigde weerstandscapaciteit (B)
De benodigde weerstandscapaciteit bedraagt afgerond in totaal € 163.000 en wordt bepaald door het inventariseren van risico’s. Hieronder treft
u een specificatie van de door Recreatieschap Twente geïnventariseerde risico’s inclusief kans bepaling en financieel gevolg (impact). De kans
impact analyse geldt conform de “Nota van risicomanagement tot reserves en voorzieningen” niet voor investeringen.
       Risico analyse RV
                                                                                                                                                                              Risico
 Nr.                                                         Dreiging                                                          Kans                      Impact
                                                                                                                                                                              waarde
       Personeel:
  1    -Het risico dat meer kosten worden gemaakt door inhuur van (gespecialiseerde) bedrijven i.p.v. vrijwilligers      Zeer waarschijnlijk      € 50.000 <> € 100.000   €     67.500
  2    -Inhuren medewerk(st)ers bij wegvallen/vertrek personeel (door krappe arbeidsmarkt)                            Is wel eens voorgekomen      € 25.000 <> € 50.000   €            -
  3    -Inhuren medewerk(st)ers bij tijdelijke arbeidsongeschiktheid (ziekte/ongeval)                                 Is wel eens voorgekomen      € 25.000 <> € 50.000   €            -
       Tegenvallende inkomsten:                                                                                                                                               67.500
  4    -Het risico op verminderde inkomsten door derving erfpacht- exploitatierechten (huren)                           Zeer onwaarschijnlijk     € 25.000 <> € 50.000    €          -
  5    -Het risico op verminderde inkomsten uit evenementen                                                                Waarschijnlijk         € 50.000 <> € 100.000   €     52.500
  6    -Het risico op verminderde inkomsten uit parkeergelden agv weer                                                    Onwaarschijnlijk        € 25.000 <> € 50.000    €          -
  7    -Het risico op verminderde inkomsten uit parkeergelden waterziektes                                            Is wel eens voorgekomen      € 25.000 <> € 50.000   €            -
       Calamiteiten onvoorziene omstandigheden:                                                                                                                               52.500
  8    -Het risico op stormschade/brand houtopstand recreatieparken                                                   Is wel eens voorgekomen      € 25.000 <> € 50.000   €            -
  9    -Het risico op hogere verzekeringspremies (door schades)                                                           Zeer waarschijnlijk      € 25.000 <> € 50.000   €     33.750
 10    -Het risico op vandalisme                                                                                           Waarschijnlijk          € 25.000 <> € 50.000   €     26.250
 11    -Kosten i.v.m. schadebetalingen                                                                                     Waarschijnlijk          € 25.000 <> € 50.000   €     26.250
                                                                                                                                                                           86.250
                                                                                                                                                Totaal omvang risico's     206.250
Tabel 5 Samenvattend overzicht geïnventariseerde risico's.




◄Inhoudsopgave
                                                                                                                      20

                                                                                                                                                                                    20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                                                                                Programmabegroting 2025




Samenvattend overzicht beschikbare weerstandscapaciteit en benodigde weerstandscapaciteit:

                                   Risicowaarde
                                                  Verwacht saldo
                                      (Kans X                      Ratio
                                                  per begin 2025
                                      Impact)
 Recreatieschap Twente                163.159        206.250        0,8
 Totaal                               163.159        206.250        0,8
Tabel 6 Ratio weerstandsvermogen


De ratio bevindt zich hiermee onder de door het bestuur vastgestelde gewenste norm van 1,0 maar wel binnen de afgesproken bandbreedte van
0,8 – 1,0. Aangezien de ratio onder de norm zit betekent het dat positieve saldi in de jaarrekeningen dienen te worden toegevoegd aan het eigen
vermogen totdat de afgesproken norm is bereikt

Financiële Kengetallen
Het BBV schrijft voor dat in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ook een set aan verplichte financiële kengetallen wordt
opgenomen.

Solvabiliteit
Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin Recreatieschap Twente in staat is aan de financiële verplichtingen te voldoen. Onder de
solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Onder het eigen vermogen verstaan we de algemene
reserve en de overige bestemmingsreserves en het resultaat uit het overzicht baten en lasten. Met het kengetal solvabiliteit wordt beoordeeld in
hoeverre het bezit op de linkerzijde van de balans schuldenvrij is.

                                                                   Raming              Raming               Raming               Raming
 Financiële kengetallen
                                                                    2025                2026                 2027                 2028
 Solvabiliteitsratio                                                 17%                 17%                  18%                  17%

Een veilige marge van de solvabiliteit is volgens de signaleringswaarden een percentage tussen 20% - 50%. Recreatieschap Twente kent
derhalve dan ook een marge welke iets lager is dan de ondergrens.




◄Inhoudsopgave
                                                                                        21

                                                                                                                                             21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                                                                                     Programmabegroting 2025




Netto schuldquote
Dit ratio weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van Recreatieschap Twente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote
geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Een laag percentage is veelal gunstig. Omdat bij leningen
onzekerheid kan bestaan of ze allemaal worden terugbetaald wordt dit kengetal zowel berekend inclusief (gecorrigeerd) als exclusief de
doorgeleende gelden. Samen met de solvabiliteitsratio is de netto schuldquote het meest bepalend voor de financiële gezondheid.

                                                                    Raming               Raming                Raming                 Raming
Financiële kengetallen
                                                                     2025                 2026                  2027                   2028
Netto schuldquote                                                     55%                  54%                   49%                    53%

De netto schuldquote van Recreatieschap Twente laat zien dat de druk van rentelasten en de aflossingen op de exploitatie laag is. Volgens de
signaleringswaarden zit dit percentage in de minst risicovolle klasse (<90%).

Netto schuldquote gecorrigeerd voor uitgeleend geld
De netto schuldquote gecorrigeerd voor uitgeleend geld blijft gelijk aan de ongecorrigeerde. Dit omdat bij het Recreatieschap geen sprake is van
uitgeleend geld.

Structurele exploitatieruimte
Dit cijfer helpt mee om te beoordelen welke structurele ruimte Recreatieschap Twente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele
stijging van de baten en structurele daling van de lasten daarvoor nodig is.

                                                                    Raming               Raming                Raming                 Raming
Financiële kengetallen
                                                                     2025                 2026                  2027                   2028
Structurele exploitatieruimte                                                  0%                   0%                    0%                     0%

Bovenstaand figuur laat zien dat de structurele exploitatieruimte nihil is. Hieruit blijkt dat meerjarig de structurele lasten gedekt worden door de
structurele baten, of door onttrekkingen uit reserves.

Beoordeling onderlinge verhouding kengetallen
Een afzonderlijk kengetal zegt weinig over hoe de financiële positie moet worden beoordeeld. De kengetallen zullen daarom altijd in samenhang
moeten worden bezien. Daarnaast zegt een momentopname van een kengetal ook nog niet zo heel veel maar voor de beoordeling is het vooral
van belang om de trendmatige ontwikkeling te volgen. In verband met de start in 2022 is dit nog niet goed mogelijk. De solvabiliteit zit net iets
onder de veilige marges. Dit betekent dat de weerbaarheid van de organisatie om eigenhandig negatieve ontwikkelingen op te pakken net niet


◄Inhoudsopgave
                                                                                           22

                                                                                                                                                  22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                                                                                                     Programmabegroting 2025




afdoende is. De netto schuldquote zit in de minst risicovolle categorie en geeft aan dat de organisatie in staat zou moeten zijn om de schulden te
kunnen betalen. De structurele exploitatieruimte laat zien dat de baten en lasten structureel in evenwicht zijn. Maar mocht dit evenwicht (tijdelijk) verstoord raken dan
blijkt uit het lage weerstandsratio dat de organisatie dit maar beperkt zelf kan opvangen.

5.2 Onderhoud kapitaalgoederen
Recreatieschap Twente exploiteert de recreatieparken Het Hulsbeek, Het Rutbeek en Het Lageveld. Daarnaast onderhoudt het recreatieschap
de recreatieve Twentse fietspaden en de diverse routenetwerken voor fietsen, wandelen, mountainbiken, paardrijden en auto’s. Deze
voorzieningen zijn gericht op zowel de inwoner van Twente als op de toerist. Met name het netwerk van de fietspaden en de kwalitatief hoog
aangeschreven routesystemen in Twente vormen voor de toerist een belangrijk criterium om Twente te kiezen voor een (korte)
vakantiebestemming.

Als eigenaar en beheerder van de recreatieparken, de fietspaden en de Routenetwerken, heeft Recreatieschap Twente een algemene zorgplicht
om haar kapitaalgoederen adequaat te beheren en te onderhouden. In dit beheerplan wordt invulling gegeven aan de wijze van beheer en
onderhoud van alle kapitaalgoederen van de recreatieparken, de fietspaden en de Routenetwerken. Daarmee sluit Recreatieschap Twente aan
bij de richtlijnen van het Besluit Begroting en Verantwoording (hierna: BBV). Op basis van de huidige financiële situatie en de daarbij behorende
beheerstrategieën c.q. kwaliteitsniveaus is een richtlijn voor de jaren 2023-2027 bepaald. Het BBV schrijft een beheertermijn voor van maximaal
vijf jaar.

Recreatieparken
Recreatieschap Twente beheert de recreatieparken Het Hulsbeek (Oldenzaal), Het Rutbeek (Enschede) en Het Lageveld (Wierden) en bezit een
aantal bijbehorende bedrijfsgebouwen. Het gaat hierbij om beheercentra met bijbehorende schuren en loodsen. Tevens bezitten de parken
allemaal meerdere toiletgebouwen. Daarnaast zijn op de parken nog een aantal panden in eigendom. Deze panden zijn veelal verhuurd. Tevens
heeft het recreatieschap een aantal dienstwoningen in eigendom, die worden verhuurd aan de beheerders van de parken. De boekwaarde van
het in deze kapitaalgoederen geïnvesteerd vermogen staat aangegeven en gespecificeerd op de balans. Eventuele verschillen in de boekwaarde
en de waarde in het economisch verkeer (zo die al bekend is) worden aangemerkt als stille reserve.

Beheerplan voor groot onderhoud
Groot en klein onderhoud houdt het object in goede, oorspronkelijke staat en is dus niet van invloed op de vooraf bepaalde gebruiksduur
(afschrijvingstermijn) van het object. Volgens het BBV mogen kosten van onderhoud daarom niet worden geactiveerd; lasten van klein onderhoud
dienen in het jaar van uitvoering in de exploitatie te worden opgenomen en lasten van groot onderhoud worden in een voorziening gebracht.
Indien een kapitaalgoed is afgeschreven, is er geen sprake van groot onderhoud maar van vervangingsinvestering (Commissie BBV, 2017). In
dit beheerplan wordt daarom alleen het groot onderhoud van kapitaalgoederen beschreven.




◄Inhoudsopgave
                                                                                                        23

                                                                                                                                                                     23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                                                                                Programmabegroting 2025




Het nieuwe beheerplan treedt in werking vanaf het begrotingsjaar 2023 voor de duur van vijf jaar. In aansluiting op de bepalingen zoals genoemd
in het BBV art. 12 lid 1, worden de kapitaalgoederen in navolgende categorieën uiteengezet in separate beheerplannen:
    1. Groot onderhoud Groen;
    2. Groot onderhoud Verhardingen;
    3. Groot onderhoud Water;
    4. Groot onderhoud Terreinvoorzieningen;
    5. Groot onderhoud Gebouwen;
    6. Groot onderhoud Rioleringen;
    7. Groot onderhoud Werktuigen en wettelijke maatregelen.

Het onderhoud van kapitaalgoederen van de recreatieparken, de fietspaden en de Routenetwerken, worden vanuit bovengenoemde categorieën
in zeven voorzieningen ondergebracht. Vanwege het kleinschalige karakter van de kapitaalgoederen, worden deze zeven categorieën in separate
paragrafen specifiek belicht. In onderstaande figuur wordt de relatie (symbolisch) tussen de recreatieparken, de fietspaden en de Routenetwerken
en de verschillende voorzieningen weergegeven, waarin te zien is dat de voorzieningen onlosmakelijk met de recreatieparken, de fietspaden en
Routenetwerken verbonden zijn.




                                                                                                   Routenetwerk
                                          Het Hulsbeek



                                                                       Het Lageveld
                                                         Het Rutbeek



                                                                                      Fietspaden


                                                                                                   en
 Voorziening
 GO Groen
 GO Verhardingen
 GO Water
 GO Terreinvoorzieningen
 GO Gebouwen
 GO Rioleringen
 GO    Werktuigen     en     wettelijke
 maatregelen




◄Inhoudsopgave
                                                                                                                  24

                                                                                                                                             24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                                                                           Programmabegroting 2025




Uit het beheerplan voorvloeiende financiële consequenties
                                                                                                                 Werkt. En
Voorziening Groot          Groen       Verharding           Water    Terr. Voorz.   Gebouwen      Rioleringen     Wett.        Uitg. per jaar
Onderhoud (VGO)                                                                                                  Maatreg.
         2023             -15.944         24.154            22.306      8.840        12.071          7.988         33.490          92.905
         2024              9.300          15.385            9.193       3.133         1.022            0           35.880          73.913
         2025              11.815         36.232            26.109     24.543        14.486            0           34.698         147.883
         2026                0            7.150               0        21.467        23.472            0           30.085          82.174
         2027              3.726          16.956            21.395     19.395        18.400          9.742         50.910         140.524
        Totaal             8.897         99.877         79.003         77.378        69.451         17.730        185.063         537.399
 Jaarlijkse dotatie VGO    1.779          19.975            15.801     15.476        13.890          3.546         37.013         107.480

Om het groot onderhoud voor de komende 5 jaren te bekostigen wordt jaarlijks een gelijkblijvend bedrag gestort in de hiervoor bestemde
voorzieningen, de kosten worden hier rechtstreeks op in mindering gebracht. Ook in de begroting 2025 worden de gelijkblijvende bedragen
toegevoegd aan de voorzieningen voor de bekostiging van het groot onderhoud.


5.3 Bedrijfsvoering
Dienstverlening via SamenTwente
De werkzaamheden op het gebied van bedrijfsvoering (PIOFJACH) zullen middels een dienstverleningsovereenkomst worden uitgevoerd door
Samen Twente. Waarbij het uitgangspunt is dat de huidige dienstverlening minimaal in stand blijft. Door de ondersteunende diensten niet te
ontvlechten uit Samen Twente ontstaan er op dit vlak geen frictiekosten voor de Twentse gemeenten. Bovendien wordt de continuïteit van
dienstverlening geborgd, evenals de kwaliteit en wordt de eventuele kwetsbaarheid door de omvang van Recreatieschap Twente voorkomen. Dit
levert voordelen op voor deze nieuwe organisatie, SamenTwente maar ook voor de Twentse gemeenten.




◄Inhoudsopgave
                                                                                     25

                                                                                                                                        25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                                                                                 Programmabegroting 2025




Beleidsnotities
Recreatieschap Twente kent inmiddels een aantal eigen beleidsnota’s, daar waar nog nodig zijn de reeds vastgestelde nota’s van voormalig
Regio Twente van toepassing;

Beleidsnota                                                                      Vastgesteld door                   Datum vaststelling
Controleverordening Recreatieschap Twente                                  Bestuur                      4-apr-24
Financiële verordening Recreatieschap Twente                               Bestuur                      14-dec-23
Risicomanagement en weerstandsvermogen                                     Algemeen bestuur             7-mrt-18
Fraude beheerssystematiek en –analyse                                      Algemeen bestuur             7-mrt-18
Nota afschrijving en rente                                                 Algemeen bestuur             7-mrt-18
Treasurystatuut                                                            Algemeen bestuur             11-nov-15
Interne controleplan                                                       Algemeen Bestuur             14-dec-2022
                                                                           Raden, colleges van B&W en
Gemeenschappelijke regeling                                                                             1-jan-2022 (datum van intreding)
                                                                           Bestuur
Programmabegroting                                                         Bestuur                      Jaarlijks voor 15 april




Formatie

                                                             Fte              Fte                Fte                Fte                  Fte
                             Formatie
                                                            2022              2023              2024                2025              2026
Recreatieschap Twente                                       15,4              17,0              16,6                16,0              16,0
Totaal                                                      15,4              17,0              16,6                16,0                 16,0




◄Inhoudsopgave
                                                                                     26

                                                                                                                                                26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                                                                                  Programmabegroting 2025




5.4 Financiering
Beleid
De uitvoering van programma’s wordt mede ondersteund door de financieringsfunctie. Deze functie voorziet in de financieringsbehoefte bij de
uitvoering van beleidstaken, door het zo nodig aantrekken van externe financieringsmiddelen, dan wel het beheren en uitzetten van gelden die
daarvoor niet direct nodig zijn. Het beleid omtrent de treasury functie wat voor het Recreatieschap gehanteerd wordt is vastgelegd in het door het
algemeen bestuur van voormalig Regio Twente vastgestelde treasurystatuut. Gaandeweg zal voor het Recreatieschap een eigen treasury statuut
opgesteld worden, maar tot die tijd worden de kaders op dit vlak gehanteerd zoals deze onder de voormalige Regio Twente golden en nu nog
steeds gelden.

Uitgangpunten en ontwikkelingen
Het Recreatieschap heeft geen overtollige liquide middelen, totaalfinanciering is niet meer van toepassing. De organisatie zal voor investeringen
dus zelf voortaan eventueel leningen moeten aantrekken. Het uitgangspunt hierbij is dat in principe de reguliere exploitatie uitgaven gedekt horen
te worden uit de lopende banksaldi. Voor lopende terugkerende uitgaven zoals lonen en onderhoudskosten wordt dus niet geleend. Leningen
zullen aangetrokken worden voor de financiering van de investeringen (die geactiveerd worden). Hieruit vloeit dan ook voort dat de omvang van
de leningenportefeuille in basis niet groter zal zijn dan de totale omvang van de materiele vaste activa op balans (de gouden regel).

Treasury bij het Recreatieschap
Uit de bovenstaande toelichting kan afgeleid worden dat het onderdeel treasury belangrijk is voor het Recreatieschap, belangrijker dan het
hiervoor was onder de vlag van Regio Twente. Dit komt omdat het Recreatieschap een kapitaal intensieve uitvoeringsorganisatie is gefocust op
1 taak, Twentse Recreatieve Voorzieningen en toeristische promotie. Er zijn dus geen tijdelijk overtollige middelen vanuit andere taken waardoor
er voor de benodigde investeringen goed gekeken zal moeten worden naar de verwachte financieringsbehoefte. Dit zou moeten blijken uit de nog
op te stellen liquiditeitsplanning van de investeringen. Er zal bij het aantrekken van langlopende leningen gezorgd moeten worden voor een
spreiding van het renterisico en de leningenportefeuille zou een evenwichtig aflossingspatroon moeten kennen. Als overheidsinstelling heeft het
Recreatieschap een goede toegang tot de kapitaalmarkt. We zullen aansluiting zoeken bij de sectorbanken BNG en NWB.

Omslagrente
In deze begroting is rekening gehouden met rentelasten van de aangetrokken langlopende lening.




◄Inhoudsopgave
                                                                                          27

                                                                                                                                               27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                                                                             Programmabegroting 2025




Wettelijk kader
De uitvoering van het financieringsbeleid vindt plaats binnen de kaders zoals gesteld in de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet FIDO).
Om vooral de financieringsrisico’s te beperken is in de Wet FIDO een tweetal instrumenten opgenomen, te weten de rente risiconorm en de
kasgeldlimiet. Door de bepalingen van de Wet FIDO worden gemeenschappelijke regelingen verplicht alle geldelijke overschotten bij het
Ministerie van Financiën te beleggen; schatkistbankieren.

Renterisiconorm
De rente risiconorm bepaalt dat jaarlijks maximaal 20% van het begrotingstotaal onderhevig mag zijn aan renteherziening en herfinanciering.
Hiermee is een maximumgrens gesteld aan het renterisico op de langlopende lening portefeuille. Van renteherziening is sprake als in de
leningsovereenkomst is bepaald dat de rente gedurende de looptijd in een bepaald jaar zal worden aangepast. Herfinanciering is het aangaan
van een nieuwe lening om de oude af te lossen. De rente risiconorm beperkt dus de aflossingen op de bestaande leningenportefeuille. In
onderstaand tabel is de renterisiconorm uiteengezet. Het Recreatieschap heeft een langlopende lening aangetrokken waarop ieder jaar afgelost
wordt. Onderstaande renterisiconorm geeft aan dat per 1/1 van ieder jaar de organisatie maximaal € 907.000 mag oversluiten.

                                Omschrijving                       Raming                  Raming            Raming            Raming
  Nr
                                   x € 1.000                         2025                   2026              2027               2028
   1     Begrotingstotaal (excl. mutaties reserves)                  5.408                 5.622              5.797             5.964
   2     Renterisiconorm (20% van 1)                                 1.082                 1.124              1.159             1.193
   3     renteherziening                                               0                     0                  0                 0
   4     Aflossing                                                   175                    175                175               175
   5     Rente risico (3+4)                                          175                    175                175               175
         Ruimte onder renterisiconorm (2-5)                          907                    949                984              1.018
Tabel 7 Renterisiconorm




◄Inhoudsopgave
                                                                                      28

                                                                                                                                          28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                                                                                Programmabegroting 2025




Kasgeldlimiet
De kasgeldlimiet is in de wet FIDO opgenomen om de directe gevolgen van een snelle rentestijging te beperken. De kasgeldlimiet bepaalt dat
gemeenschappelijke regelingen hun financieringsbehoefte voor slechts een beperkt bedrag met kortlopend vreemd vermogen mogen financieren.
De norm is in de wet gesteld op 8,2% van het begrotingstotaal aan lasten (excl. de stortingen in de reserves). Het percentage wordt berekend als
een kwartaalgemiddelde. De organisatie mag dus niet onbeperkt haar kortlopende schulden aanhouden maar wordt gedwongen een goede
verdeling te maken tussen korte en lange schulden. Hiermee worden de nadelige effecten die ontstaan als de variabele rente snel stijgt,
voorkomen. Dit is een kenmerkend risico van de geldmarkt.

                             Omschrijving                           Raming                 Raming              Raming             Raming
 Nr
                               x € 1.000                              2025                   2026                2027              2028
  1   Begrotingstotaal (excl. mutaties reserves)                     5.408                   5.622              5.797              5.964
  2   Vastgesteld percentage                                         8,2%                    8,2%               8,2%               8,2%
      Kasgeldlimiet (1x2)                                             443                    461                 475                489


Schatkistbankieren
Uit oogpunt van doelmatigheid is in de Wet FIDO een drempelbedrag opgenomen. Hiermee kan een bepaald bedrag buiten de schatkist worden
gehouden. Vanaf 1 juli 2021 is het drempelbedrag gelijk aan 2,0% van het begrotingstotaal indien het totaal lager is dan € 500 miljoen met een
minimale drempel van € 1 miljoen. Voor het Recreatieschap komt 2% van de begroting uit op een drempelbedrag van € 108.000 en daarmee
ruim lager dan de minimale drempel van € 1 miljoen die dus gehanteerd wordt. Maar omdat er sprake is van rente over positieve banksaldi is het
aan te bevelen om überhaupt de middelen aan te houden in de schatkist aangezien daar een positieve rente geldt.


5.5 Openbaarheidsparagraaf
De openbaarheidsparagraaf is een nieuwe verplichte paragraaf die voortkomt uit artikel 3.5 van de Wet open overheid (Woo). De wet is bedoeld
om bestuursorganen transparanter te maken en zo het belang van openbaarheid van publieke informatie beter te dienen. Om tot deze
transparantie te komen dient informatie beter vindbaar en uitwisselbaar te worden.
In onderstaande paragrafen wordt op drie thema’s (actieve openbaarmaking, passieve openbaarmaking en de verbetering van de
informatiehuishouding) toegelicht welke beleidsvoornemens er zijn voor 2025 om de transparantie te bevorderen.




◄Inhoudsopgave
                                                                                        29

                                                                                                                                             29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Paragrafen                                                                                                              Programmabegroting 2025




Actieve openbaarmaking
Onder actieve openbaarmaking verstaan we de activiteiten die ondernomen zijn om informatie uit eigen beweging openbaar te maken voor de
samenleving. In 2025 bestaan hiervoor de volgende beleidsvoornemens:
- Inventarisatie van documenten: inventariseren welke stukken gepubliceerd moeten worden.
- Werkproces inregelen: om te zorgen dat publicaties actueel blijven, moet dit als permanent proces in de organisatie geborgd worden. Er moet
dus een
  proces worden ingeregeld om de openbaren stukken bij te houden en mogelijk te automatiseren.

Passieve openbaarmaking
Onder passieve openbaarmaking verstaan we het openbaar maken van informatie naar aanleiding van een Woo-verzoek.
- Afhandeling Woo-verzoeken: mogelijk zoek & vind-tool inregelen op het zaaksysteem.
- Mogelijk nieuwe aanbesteding anonimiseringssoftware vereist.

Herinrichting digitale informatiehuishouding (duurzaam toegankelijk)
Het herinrichten van de informatiehuishouding heeft tot doel ook de digitale documenten duurzaam toegankelijk te maken om – ook op termijn –
aan de openbaarheidseisen te kunnen voldoen.
- De kantoorautomatisering van Recreatieschap Twente is al ondergebracht in de cloud van Microsoft welke wordt beheerd door SamenTwente.
In 2023
  is binnen SamenTwente onderzocht hoe de functionaliteiten in Microsoft 365 optimaal kan inzetten. In 2024 is het voornemen dit verder uit te
rollen en
  nieuwe opties steeds te vergelijken met het aanbod van andere leveranciers.
- De laatste punten uit de Woo-nulmeting realiseren.
- Implementeren van beleidsstukken opgesteld in vervolg op de Woo-nulmeting.

Recreatieschap Twente maakt via een overeenkomst gebruik van de diensten van SamenTwente




◄Inhoudsopgave
                                                                                       30

                                                                                                                                           30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Financiële begroting                                                                                                         Programmabegroting 2025




        6. Financiële begroting
6.1 Overzicht van baten en lasten
                                                  Overzicht van baten en lasten

                                                           Jaarrekening            Begroting na wijziging                       Begroting
    Bedragen X € 1.000                                         2023                            2024                               2025
                                                   Baten       Lasten     Saldo     Baten    Lasten         Saldo    Baten       Lasten     Saldo
 Programma`s
 Recreatieve voorzieningen (taakveld 5.7)          1.381       2.978      -1.597    1.278     3.636         -2.358   1.282        3.772     -2.490
 Subsidiering Marketing Oost (taakveld 3.1)          57         709        -652       0        734           -734      0           748       -748
 Subtotaal programma's                             1.438       3.688      -2.249    1.278     4.370         -3.092   1.282        4.520     -3.238
 Overhead (taakveld 0.4)                             30         827        -797       0        842           -842      0           888       -888
 Totaal programma's incl. overhead                 1.468       4.514      -3.046    1.278     5.212         -3.935   1.282        5.408     -4.126
 Treasury (taakveld 0.5)                            99           99         0         0         0             0       0             0         0
 Gemeentelijke bijdrage                            2.983         0        2.983     3.935       0           3.935    4.126          0       4.126
 Totaal algemene dekkingsmiddelen                  3.082         99       2.983     3.935       0           3.935    4.126          0       4.126


 Begroot totaal saldo van baten en lasten          4.551       4.614       -63      5.212     5.212           0      5.408        5.408       0

 Toevoeging/onttrekking aan reserves
 Recreatieve voorzieningen                          131          75        55         0         0             0       0             0         0
 Totaal toevoegingen/onttrekkingen aan reserves     131          75        55         0         0             0       0             0         0

 Gerealiseerd/Begroot resultaat                    4.681       4.689        -8      5.212     5.212           0      5.408        5.408       0
Tabel 8 Overzicht van baten en lasten




◄Inhoudsopgave
                                                                                    31

                                                                                                                                                  31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Financiële begroting                                                                                                                             Programmabegroting 2025




Meerjarenbegroting (2024-2027)

                                                                       2025                      2026                        2027                        2028
  Programma (bedragen in           Taakveld
                                                                               Gem.                        Gem.                        Gem.                        Gem.
 €1.000)                                                                                Baten   Lasten              Baten   Lasten              Baten   Lasten
                                                              Baten   Lasten bijdrage                    bijdrage                    bijdrage                    bijdrage

                                    Openbaar groen en
                                                              1.282   3.772    2.490    1.317   3.916     2.599     1.340   4.032     2.693     1.362   4.144     2.782
                             5.7   (openlucht) recreatie
 Recreatieschap                    Economische ontwikkeling     -      748     748        -      763       763        -      779       779        -      794       794
                             3.1
 Twente
                             0.5   Treasury                     -       -        -        -       -           -       -       -         -         -       -         -
                             0.4   Overhead                     -      888     888        -      943       943        -      986       986        -     1.026     1.026
  Totaal                                                      1.282   5.408    4.126    1.317   5.622     4.305     1.340   5.797     4.457     1.362   5.964     4.602
  Totaal saldo van baten en lasten                            1.282   5.408    4.126    1.317   5.622     4.305     1.340   5.797     4.457     1.362   5.964     4.602
                                                                -       -        -        -       -           -       -       -         -         -       -         -
 Algemene dekkingsmiddelen (gemeentelijke
                                                              4.126     -      4.126    4.305     -       4.305     4.457     -       4.457     4.602     -       4.602
 bijdrage)
 Totaal saldo van baten en lasten                             5.408   5.408      -      5.622   5.622         -     5.797   5.797       -       5.964   5.964       -

  Mutaties Reserves
                      0.10         Mutaties reserves            -       -        -        -       -           -       -       -         -         -       -         -
  Totaal Mutaties reserves                                      -       -        -        -       -           -       -       -         -         -       -         -
  Resultaat                                                   5.408   5.408      -      5.622   5.622         -     5.797   5.797       -       5.964   5.964       -
Tabel 9 Meerjarenbegroting




◄Inhoudsopgave
                                                                                                         32

                                                                                                                                                                        32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Financiële begroting                                                    Programmabegroting 2025




6.2 Toelichting op het overzicht van baten en lasten
In deze begroting hanteren wij door de gemeenten vastgestelde uitgangspunten voor verbonden
partijen.

Loon- en prijscompensatie 2025

Looncompensatie
Voor de looncompensatie wordt conform de uitgangspunten van de Twentse gemeenten de
actuele werkelijke salarisstaat inclusief sociale lasten als basis gehanteerd. Ook de geldende
cao maakt hier onderdeel van uit. De cao 2023 en cao 2024/2025 is doorgevoerd. Conform
uitgangspunten van de gemeenten beginnen we voor de loonindexering voor het nieuwe
begrotingsjaar door uit te gaan van de meest recente werkelijke loonsommen. Dit is het
loonsommentabel per 31-12-2023. Dit resulteert in een stijging van de gemeentelijke bijdrage
van iets meer dan € 97.000.
Er is een cao onderhandelingsresultaat bereikt voor de cao 2024, doorlopend t/m maart
2025. Per 1-1-2024 gaan de lonen met 4,75% omhoog en per 1-10-2024 nog eens met
1,25%. Daarnaast gaat 0,8% van IKB naar eindejaarsuitkering, waarmee dit deel
pensioengevend wordt. Het is bekend dat de pensioenpremies gaan dalen. We gaan er
vooralsnog vanuit, dat de verlaging minimaal de genoemde verhoging compenseert.
Voor 2025 loopt de loonsverhoging van oktober 2024 door t/m maart 2025. Er volgen wel
weer onderhandelingen met onbekende effecten vanaf april 2025. Daarom gaat we alsnog
uit van de cMEV2024-cijfers van augustus 2023, 5,3%.
Dit resulteert in een stijging van de gemeentelijke bijdrage van bijna € 100.000.

Prijscompensatie
Voor de prijsontwikkeling nemen we de prijsontwikkeling zoals het CBP deze per september
2023 bij de macro-economische verkenning publiceert als uitgangspunt. Het CBS stelt deze
werkelijke inflatoire effecten achteraf nog bij. Deze bijstelling hebben we nog niet in onze
prijsontwikkeling verwerkt als we uitgaan van het prijspeil van de vorige begroting. Daarom
worden de correcties over deze 3 jaren alsnog meegenomen voor de bepaling van de totale
prijsontwikkeling voor het begrotingsjaar 2023. Dit leidt tot een prijsstijging t.o.v. de
begroting 2023 van 1,9%.
Dit resulteert in een stijging van de gemeentelijke bijdrage van bijna € 50.000.

   Jaar    % al verwerkt    % MEV-2024    2025 wordt

  2022              7,80%         7,70%         -0,10%

  2023              5,90%         4,80%         -1,10%

  2024              2,40%         3,50%          1,10%

   2025                             2%           2,00%
Inflatiecorrectie 2025                           1,90%



Uitgangspunten meerjarenraming
Bij de opstelling van de meerjarenraming zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd:
1. Vorig begrotingsjaar werd de loonontwikkeling meerjarig geraamd door het CPB in
    verzamelde bijlagen van de MEV. Dit jaar heeft het CPB dat helaas niet weer gedaan.
    Daarom wordt voor de meerjarenraming 2025 t/m 2027 de looncompensatie van 2024
    (4,2%) op extrapolatiebasis doorgetrokken.
2. De prijscompensatie wordt voor de jaren 2025 t/m 2027 geraamd op 2,4% (extrapolatie van
    2024).

◄Inhoudsopgave

                                                                                                  33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Financiële begroting                                                    Programmabegroting 2025




3. Het aantal inwoners is voor de jaren 2025 t/m 2027 gefixeerd op het aantal inwoners
   opgenomen in de voorliggende begroting.

Vervangingsinvesteringen
De investeringsruimte blijft op peil door de kapitaaluitgaven die in de begroting zijn
afgeschreven, op te voeren als vervangingsinvesteringen.

Weerstandsvermogen/reserves en voorzieningen
Er wordt weerstandsvermogen aangehouden zodat de organisatie zelf in staat is om risico’s
op te vangen. Een kwalitatieve risicoanalyse is de basis voor deze buffers. Onze
gemeenschappelijke regeling beschikt over een nota reserves en voorzieningen zoals eerder
vastgesteld door het algemeen bestuur van voormalig Regio Twente welke de basis vormt
voor ons weerstandsvermogen maar ook regels bevat hoe wij omgaan met reserveringen en
voorzieningen.

Onvoorziene uitgaven
Voor onvoorziene uitgaven wordt een bedrag van € 0 gehanteerd.

Bijdrage per gemeente
De gemeentelijke bijdrage 2025 wordt verdeeld over de gemeenten op basis van de
inwoneraantallen (in % van totaal) per 1 januari 2024 (eigen opgave gemeenten).


6.2.1   Overzicht van baten en lasten per taakveld

Code         Taakveld                                  Totaal Lasten   Totaal Baten   Gem. Bijdrage
0.4          Overhead                                      842.442            0          842.442
0.5          Treasury                                          0              0              0
3.1          Economische ontwikkeling                      734.442            0          734.442
5.7          Openbaar groen en (openlucht) recreatie      3.597.038       1.239.246     2.357.792
Eindtotaal                                                5.173.922       1.239.246     3.934.676


6.2.2 Overzicht van geraamde incidentele baten en lasten
Voor de periode 2025 tot en met 2028 worden geen incidentele baten en lasten verwacht.




◄Inhoudsopgave

                                                                                                  34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Financiële begroting                                                                                                        Programmabegroting 2025




6.3 Uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting
Deze paragraaf bevat een prognose van de balans en het EMU-saldo. Daarnaast zal aandacht besteed worden aan de jaarlijkse terugkerende
arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, de investeringen en het verloop van de reserves.

6.3.1 Geprognosticeerde balans
De prognose van de balans bevat tenminste het begrotingsjaar, het voorliggende jaar en de 3 jaren volgend op het begrotingsjaar:

                                                              Eind               Eind              Eind             Eind               Eind
                         Bedragen x € 1.000
                                                              2024               2025              2026             2027              2028
Materiele vaste activa                                        4.286             4.101              4.173            3.943             4.238
Financiële vaste activa                                         0                 0                  0                0                 0
Vlottende activa                                               511               632                572              572               592
 Totaal activa                                                4.797             4.733              4.744            4.515             4.830
Eigen vermogen                                                 798               798                798              798               798
Voorzieningen                                                  372               331                357              324               291
Vaste schulden                                                3.150             2.975              2.800            2.625             2.450
Vlottende passiva                                              478               629                790              768              1.291
 Totaal passiva                                               4.798             4.733              4.745            4.515             4.830

Toelichting

Materiele vaste activa
Deze balanspost is geprognosticeerd door de jaarrekening 2023 als uitgangspunt te nemen. Hier zijn de toekomstige vervangingsinvesteringen
aan toegevoegd. En de begrote afschrijvingen vanuit de activa administratie zijn hierop in mindering gebracht.

Vlottende activa
Deze balanspost is geprognosticeerd door voor het jaar 2023 de vlottende activa op basis van de jaarrekening 2023 uit te gaan. Onder de vlottende
activa hoort ook de post liquide middelen. Deze bevat het positieve effect van alle overige activa en passiva posten.




◄Inhoudsopgave
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Financiële begroting                                                                                                    Programmabegroting 2025




Eigen vermogen
De balanspost reserves is op basis van de omvang van de reserves per 2023.

Voorzieningen
Deze post is begroot op basis van de begrote dotaties en verwachte bestedingen conform het grootonderhoudsplan. De effecten van het
onderhoudsplan zijn hierin meegenomen.

Vaste schulden
De prognose voor de vaste schulden is gebaseerd op de afloop van de geldlening uit de leningenadministratie.

Vlottende schulden
De vlottende schulden zijn gebaseerd op de schulden jaarrekening 2023.

6.3.2 Berekening EMU-saldo
In het Verdrag van Maastricht is afgesproken dat het EMU-tekort van een bij de euro aangesloten land maximaal 3% van het Bruto Binnenlands
Product (BBP) mag bedragen. Het EMU-tekort wordt bepaald door een gezamenlijk tekort van het Rijk, lokale overheden en sociale fondsen.
Vanuit het BBV is het verplicht om in de begroting een raming van het eigen EMU-saldo op te nemen. De begroting van het Recreatieschap is
opgesteld conform een stel van baten en lasten. Het EMU-saldo gaat niet uit van baten en lasten maar gaat uit van ontvangsten en uitgaven,
berekend op transactiebasis en overeenkomstig de voorschriften van het EU-systeem van nationale en regionale rekeningen in de EU.

                                                                                                Raming     Raming      Raming      Raming
Omschrijving (x € 1.000)
                                                                                                 2025          2026     2027        2028
1 Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c)        0            0        0            0
2 Afschrijvingen ten laste van de exploitatie                                                     365          282      268          246
3 Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de exploitatie                           107          107      107          107
4 Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd                 180          353       39          540
Berekend EMU-saldo                                                                                292           36      337          -187


Investeringen tellen bijvoorbeeld niet mee in het stelsel van baten en lasten, daarbij wordt uitgegaan van de jaarlijkse kapitaallasten van de
investeringen. Investeringen in een bepaald jaar tellen echter wel volledig mee in het EMU-saldo. Bij een sluitende begroting zou het daardoor
dus toch kunnen dat er een negatief saldo is. In het jaar 2028 is het EMU-saldo negatief door het hoge investeringsniveau in dat jaar.




◄Inhoudsopgave
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Financiële begroting                                                                                                                                              Programmabegroting 2025




6.3.3 Verloopoverzicht voorzieningen
                            Eindstan      Toevoegin     Onttrekkin   Eindstan   Toevoegin    Onttrekkin   Eindstan   Toevoegin   Onttrekkin   Eindstan   Toevoegin   Onttrekkin   Eindstan
 Verloopoverzich               d              g             g           d           g            g           d           g           g           d           g           g           d
 t voorzieningen
                             2024           2025            2025      2025            2026     2026        2026        2027        2027        2027        2028        2028        2028
 Grootonderhoud
 Recreatieve                  372            107            148        331            107       82          357        107          141         324        107          141         291
 Voorziening
 Totaal                       372            107            148        331            107       82          357        107          141         324        107          141         291
Tabel 10 Verloopoverzicht voorzieningen


6.3.4 Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen
In onderstaand overzicht zijn de arbeidskosten gerelateerde verplichtingen opgenomen, die jaarlijks een vergelijkbaar volume hebben. De dekking
van deze verplichtingen is in de meerjarenraming voorzien.

 Bedragen in €                                       2025
 Individueel keuzebudget                         218.117
Tabel 11 Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen



6.3.5 Investeringen
Hieronder treft een overzicht van de verwachte herinvesteringen:


 Herinvesteringen                         2025               2026               2027            2028
 Bedrag                                   180                 353                39              540
Tabel 12 Herinvesteringen




◄Inhoudsopgave
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Bijlagen                                                                          Programmabegroting 2025




Bijlagen
Gemeentelijke bijdrage 2025 per taakveld
                   Aantal
                               0.4          0.5              5.7            3.1             Totaal
                    inw.
Gemeente                                Geldlening /    Openbaar groen
                                                                        Economische     Gemeentelijke
                   1-1-2024   Overh.   uitzettingen >    en (openlucht)
                                                                        ontwikkeling      bijdrage
                                            1 jr.           recreatie
Almelo              74.164      0             0              390.940       86.621          477.560
Borne               24.638      0             0              129.874       28.776          158.650
Dinkelland          26.739      0             0              140.949       31.230          172.179
Enschede           161.852      0             0              853.168      189.037         1.042.205
Haaksbergen         24.349      0             0              128.351       28.439          156.789
Hellendoorn         36.258      0             0              191.126       42.348          233.474
Hengelo             83.073      0             0              437.902       97.026          534.927
Hof van Twente      35.439      0             0              186.809       41.391          228.200
Losser              23.380      0             0              123.243       27.307          150.550
Oldenzaal           31.795      0             0              167.601       37.135          204.736
Rijssen / Holten    38.681      0             0              203.899       45.178          249.076
Tubbergen           21.397      0             0              112.790       24.991          137.781
Twenterand          34.073      0             0              179.609       39.796          219.404
Wierden             24.935      0             0              131.440       29.123          160.563
Totaal             640.773      0            0            3.377.698       748.397         4.126.094


Toelichting
Volgens het BBV is het voor verbonden partijen niet toegestaan om de gemeentelijke bijdrage
voor overhead op te halen via taakveld overhead (voor zover het geen overhead activiteiten
betreft). Dit is uiteengezet in de notitie verbonden partijen van de commissie BBV. Hierdoor
verantwoorden wij de bijdragen voor overhead onder de baten bij de directe taakvelden door
taakveld overhead extracomptabel te verdelen over het grootste taakveld, openbaar groen en
openlucht recreatie.
De rente voor de aangetrokken geldlening wordt niet separaat via taakveld 0.5 opgehaald doch
via de omslagrente verantwoord via het taakveld openbaar groen en (openlucht) recreatie.




◄Inhoudsopgave


                                                                                                            38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>