<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Voorstel Gemeenteraad VII- B

Onderwerp                      vaststelling NRD Energievisie

Portefeuillehouder             Niels van den Berg (B)


Programma                      DF                                    Aangeboden aan Raad        18 oktober 2018
Stuknummer                                                           Corsanummer                1800034729
(invulling door Griffie)

__________________________________________________________________________________________

Wij stellen u voor te besluiten om:

     1. De Notitie reikwijdte en detailniveau voor de Energievisie gewijzigd vast te stellen.
     2. Het zienswijzenverslag en het Overzicht met ingekomen adviezen vast te stellen.
     3. Degenen die een zienswijze naar voren hebben gebracht of een advies hebben gegeven over de Notitie
        reikwijdte en detailniveau hierover te informeren.


Inleiding
In 2015 ondertekenden 195 landen het ‘Akkoord van Parijs’. Daarmee gaven ze aan maatregelen te willen nemen
om de opwarming van de aarde te beperken tot ruim onder de 2 graden Celsius, met een duidelijk zicht op 1,5
graden Celsius. Daarvoor is het noodzakelijk dat er wereldwijd bijna de helft (49%) minder aan broeikasgassen
wordt uitstoten dan in 1990 het geval was. Ook Nederland heeft zich aan deze afspraken gecommitteerd.

In het coalitieakkoord Enschede 2018 – 2022 is uitgesproken dat we -in lijn met de internationale afspraken- er
naar streven in 2050 klimaatneutraal te zijn. Tegelijkertijd werd daarbij onderkend dat we nog niet overzien hoe
we die ambitie gaan waar maken. De komende jaren concentreren we ons op dat wat mogelijk is binnen onze
eigen gemeentegrenzen, maar we zoeken waar mogelijk ook de samenwerking met de (eu)regio, de provincie en
het Rijk.

Met de ontwikkeling van een Energievisie zetten we een belangrijke stap. In deze visie zullen we concretiseren
wat we in de periode 2019 – 2030 op het terrein van energie en klimaat willen bereiken. Die nog nader in te
vullen doelstelling wordt in de visie aangevuld met een strategie en uitvoeringsmaatregelen. Het besluit dat we
met dit voorstel van u vragen is een formele stap om te komen tot de Energievisie.

Terugblik.
In september 2016 ging de campagne Enschede wekt op van start. Inwoners, bedrijven en instellingen werden
uitgenodigd om mee te helpen denken over de vraag welke locaties in Enschede zich lenen voor het opwekken
van duurzame energie. Mensen konden reageren door het invullen van een enquête of door het deelnemen aan
één van de 19 bijeenkomsten. Dit leverde veel informatie op. Bij de bespreking van de resultaten van deze
campagne (op 10 april 2017) besloot u opdracht te geven tot het opstellen van een structuurvisie energie
(Energievisie) waarmee de kaders worden gecreëerd om in Enschede de transitie naar een volledig duurzame
energievoorziening te realiseren.

De milieueffectrapportage
De overstap naar duurzame vormen van energie heeft ingrijpende gevolgen voor onze samenleving, omdat de
energietransitie aanzet tot gedragsverandering (zoals het koken op elektra en het verduurzamen van onze
woningen) en onze leefomgeving vergaand verandert. In onze huidige maatschappij laten de opwekking van
energie en de bijbehorende infrastructuur weinig direct merkbare sporen na in het dagelijkse straatbeeld. Dit gaat
veranderen. In de toekomst zal er in veel gevallen sprake zijn van relatief kleinschalige energieopwekking op een
groot aantal locaties. De energieproductie gebeurt bovendien voor een veel groter deel boven de grond en is als
gevolg daarvan veel zichtbaarder in de ruimte. Naast de ruimte die rechtstreeks nodig is, is er het indirecte
ruimtebeslag. Daarbij gaat het om aspecten als geluid, zicht, schaduw en impact op het landschap, maar
bijvoorbeeld ook om (externe) veiligheid.

De ruimtelijke keuzes die hierbij gemaakt moeten worden vragen om specifieke informatie. De Wet milieubeheer
bevat een instrument dat hieraan kan bijdragen, namelijk: de milieueffectrapportage (hierna m.e.r.). De m.e.r.
brengt de milieugevolgen van een plan in beeld voordat er een besluit over wordt genomen. Tijdens de eerste

DF--. E.G.T. van 't van 't Erve Telefoon: (053) 481 55 54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>    fase van zo’n procedure wordt er een notitie opgesteld, waarin de reikwijdte en het detailniveau (in dit voorstel
    Notitie reikwijdte en detailniveau of kortweg NRD genoemd) van het te verrichten onderzoek beschreven. Een
    dergelijke notitie is er ook opgesteld in verband met de op te stellen Energievisie en de wens bij de voorbereiding
    van die visie de procedure van de m.e.r. te doorlopen.

    Dit stuk lag van 7 december 2017 tot en met 17 januari 2018 ter inzage. Gedurende deze termijn was het
    mogelijk om een zienswijze naar voren te brengen ten aanzien van:
    • het voornemen een Energievisie op te stellen;
    • de Notitie reikwijdte en detailniveau.

    Van deze mogelijkheid hebben 102 personen/organisaties gebruik gemaakt. De binnengekomen reacties zijn in
    het Zienswijzenverslag samengevat en van een antwoord voorzien.

    De Wet milieubeheer vereist dat de adviseurs en bestuursorganen die op grond van de Wet ruimtelijke ordening
    bij structuurvisies moeten worden betrokken, geraadpleegd worden over de reikwijdte en het detailniveau van de
    m.e.r. De hieronder genoemde organisaties werden uitgenodigd om ons hierover van advies te voorzien:


       Provincie Overijssel, Postbus 3178, 8000 GB                       Brandweer Twente, Postbus 1400, 7500 BK
        ZWOLLE;                                                            ENSCHEDE;
       Waterschap Vechtstromen, Postbus 5006, 7600                       Rijkswaterstaat Oost-Nederland, Postbus 25,
        GA ALMELO;                                                         6200 MA MAASTRICHT;
       Gemeente Losser, Postbus 90 7580 AB                               Rijksdienst voor cultureel erfgoed, Postbus 1600 |
        LOSSER;                                                            3800 BP Amersfoort;
       Gemeente Oldenzaal, Postbus 354 7570 AJ                           Ministerie van Defensie, Commando
        OLDENZAAL;                                                         Dienstencentra, Dienst Vastgoed, directie Noord,
       Gemeente Hengelo, Postbus 18, 7550 AA                              Postbus 9004,
        HENGELO;                                                          3509 AA Utrecht;
       Gemeente Dinkelland, Postbus 11, 7590 AA                          Natuur- en milieu Overijssel, t.a.v. de heer M.
        Denekamp;                                                          Nijboer, Assendorperdijk 3, 8012 EG Zwolle;
       Gemeente Haaksbergen, Postbus 102, 7480 AC                        Overijssels Particulier Grondbezit, Haereweg 4,
        HAAKSBERGEN;                                                       8121 PJ OLST;
       Gemeinde Gronau, Konrad-Adenauer-Straße 1,                        AKZO Nobel Industrial chemicals, Boortorenweg
        48599 GRONAU;                                                      27, 7554 RS HENGELO;
       Gemeinde Ahaus, Rathausplatz 1, 48683                             Tennet, Postbus 718 6800 AS Arnhem.
        AHAUS;
       Gasunie, Postbus 19, 9700 MA GRONINGEN;
        Postbus 856, 5201 AW ’s-HERTOGENBOSCH;

    Zeven instanties hebben een advies uitgebracht. De binnengekomen reacties werden in het Overzicht adviezen
    samengevat en van een antwoord voorzien.

    Door middel van het voorliggende voorstel wordt u gevraagd de Notitie reikwijdte en detailniveau (gewijzigd) vast
    te stellen. U geeft zo richting aan de inhoud van het onderzoek dat in het kader van de m.e.r. wordt verricht. In
    het onderstaande schema wordt toegelicht welke stappen er aan de vaststelling van de Energievisie voorafgaan.




Bekendmaken                Vaststellen                                                Bekendmaken                 Vaststellen
voornemen                  NRD                                                        terinzagelegging            Energie-
voorbereiding                                                                         ontwerp-                    visie
Energievisie                                                                          Energievisie


                                                                                                   Inwinnen
             Inspraak                             Opstellen milieueffectrapport
                                                                                                 advies cie-mer


                                                      Opstellen Energievisie                        Inspraak

    DF--. E.G.T. van 't van 't Erve Telefoon: (053) 481 55 54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Beoogd resultaat
Duidelijkheid over de reikwijdte en het detailniveau van de m.e.r. die in het kader van de voorbereiding van de
Energievisie zal worden doorlopen.

Argumenten
1.1   Onze energiedoelstelling kan op verschillende manieren worden gerealiseerd.
      Bij de vaststelling van het Actieplan duurzaamheid, in mei 2015, bent u er vanuit gegaan dat de door u
      geformuleerde energiedoelstelling kan worden bereikt door energiebesparing te bevorderen en –het
      scheppen van gunstige voorwaarden voor- het opwekken van duurzame energie. Uit een in 2015 door
      ECN uitgebracht rapport blijkt dat het technisch potentieel aan duurzame energie in hoofdzaak bestaat uit
      zonne-energie, windenergie en biomassa. Daarbij is het van belang om op te merken dat het gebruik van
      restwarmte, bijvoorbeeld die van Twence, als een vorm van energiebesparing werd beschouwd en er op
      basis van de destijds bekende gegevens werd geconcludeerd dat er geen potentieel is voor geothermie.
      Over dat laatste denken we inmiddels wat genuanceerder. Uit een verkennend onderzoek van NNTS uit
      2017 blijkt dat de diepe ondergrond mogelijk toch kansen biedt voor geothermie.

          Er valt kortom wat te kiezen bij de vaststelling van de Energievisie.

1.2       De gevolgen zijn afhankelijk van door uw raad te maken keuzes.
          De bouw van een zonnepark heeft een andere ruimtelijke impact dan de bouw van een windmolen. En de
          bouw en ingebruikname van een biomassacentrale heeft weer andere gevolgen. Omdat onze doelstelling
          op verschillende manieren kan worden gerealiseerd, is het noodzakelijk zicht te krijgen op de gevolgen
          van de verschillende oplossingsrichtingen. De m.e.r. is daarbij een belangrijk hulpmiddel.

1.3       De NRD geeft richting aan het onderzoek dat in het kader van de m.e.r. wordt verricht.
          In een milieueffectrapportage wordt onderzoek verricht. Dat onderzoek moet voldoende informatie op
          tafel brengen om het milieubelang volwaardig te kunnen meewegen in de besluitvorming over een plan of
          een project. Dit vereist een scherpe afbakening van de ‘reikwijdte en het detailniveau': waarop moet het
          onderzoek zich vooral gaan richten, wat is minder belangrijk, en wat kan zelfs helemaal buiten
          beschouwing blijven?
          Bij het vaststellen van de reikwijdte van de m.e.r. gaat het in hoofdzaak om het vaststellen van de
          alternatieven die uitgewerkt en onderzocht zullen worden en om de vaststelling van de milieuaspecten
          die daarbij in beschouwing worden genomen. En bij de vaststelling van het ‘detailniveau' staat de vraag
          centraal hoe uitgebreid en op welk schaalniveau de verschillende milieuaspecten onderzocht moeten
          worden, op welke manier en in welke fase van het planproces.

1.4       In de NRD wordt voorgesteld verschillende scenario’s op gevolgen te onderzoeken.
          In de NRD, zoals deze in ontwerp ter inzage heeft gelegen, wordt voorgesteld om van alle
          energiebronnen de gevolgen bij maximale benutting in beeld te brengen en van een invulling met
          bijvoorbeeld 25 %, 50 % en 75 % van het maximum. Voor elk van deze invullingen worden vervolgens
          de effecten bepaald. Combinaties van invullingen vormen vervolgens de verschillende scenario’s.

          Daarbij zal bij zonne-energie bezien worden in welk opzicht de gevolgen van grote zonneparken
          verschillen van die van middelgrote en kleine parken, terwijl bij windenergie de verschillen bij verspreide
          of juist geclusterde opstellingen in beeld worden gebracht.

1.5       U beslist zelf welk scenario in de Energievisie wordt vastgelegd.
          U zult worden geïnformeerd over de resultaten van het milieueffectrapport en in positie worden gebracht
          om, mede op basis van die resultaten, een voorkeur uit te spreken voor één van de uitgewerkte
          scenario’s of een combinatie van meerdere scenario’s. Dit voorkeursscenario zal vervolgens worden
          uitgewerkt in de (concept-)Energievisie.

1.6       Het is niet wenselijk om bij voorbaat scenario’s uit te sluiten.
          Een substantieel deel van de indieners van zienswijzen heeft kenbaar gemaakt bezwaar te hebben tegen
          de bouw van windturbines in Enschede. Ook is er door menigeen gewezen op alternatieven voor
          windenergie. Op dit moment hoeft u nog niet te beslissen of u in Enschede ruimte wenst te bieden aan de
          bouw van windturbines. Het is ook niet opportuun om daar nu al op vooruit te lopen. De m.e.r. is juist
          bedoeld om de gevolgen van verschillende scenario’s inzichtelijk te maken en, mede op basis daarvan,
          tot zorgvuldige besluiten te komen.

1.7       De naar voren gebrachte zienswijzen geven aanleiding de NRD gewijzigd vast te stellen.


DF--. E.G.T. van 't van 't Erve Telefoon: (053) 481 55 54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>          Verschillende reacties geven aanleiding om de NRD te wijzigen. Soms gaat het daarbij om het herstel
          van feitelijke onjuistheden, soms om het verduidelijken van een tekst die op zichzelf niet onjuist is. In dit
          onderdeel van het raadsbestuursvoorstel staan we stil bij een aantal wezenlijke bijstellingen:

          Biomassa
          Verschillende insprekers hebben geageerd tegen de manier waarop biomassa als bron van duurzame
          energie in de NRD wordt beschreven. Kern van de kritiek is dat in de NRD geen recht wordt gedaan aan
          de opwekkingsmogelijkheden van bio-energie op het grondgebied van Enschede.
          In de NRD is nu uitgangspunt is dat biomassa die niet afkomstig is van Enschedees grondgebied niet
          meetelt voor het bereiken van de doelstellingen voor duurzame energie geproduceerd op eigen
          grondgebied, maar beschouwd wordt als samenwerkingsafspraak. Oftewel als maatregel waarmee
          geborgd wordt dat we in de toekomst duurzame energie kunnen gebruiken, ook al wekken we op
          grondgebied van de gemeente Enschede niet voldoende op om volledig in onze behoefte te voorzien.
          Voorgesteld wordt om in plaats daarvan er vanuit te gaan dat biomassa die in Enschede of de regio
          Enschede wordt geoogst, maar verwerkt wordt in Enschede, meetelt bij de vaststelling of de Enschedese
          energiedoelstelling is bereikt.

          Gezondheid
          Verschillende insprekers hebben verzocht om gezondheid/welzijn als separaat thema op te nemen in de
          NRD. Voorgesteld wordt om ook de gevolgen voor de gezondheid van de verschillende scenario’s in
          beeld te brengen.

          Toename PV op daken
          In de NRD wordt aangenomen dat in 2030 30 procent van het potentieel van PV op daken is benut.
          Enkele insprekers hebben verzocht om nader te verkennen of deze veronderstelling haalbaar is.

          Voorop staat dat het niet eenvoudig is om de groei van het areaal aan PV op dak adequaat in te
          schatten. De groei van de vraag naar zonnepanelen is namelijk afhankelijk van verschillende factoren,
          zoals de ontwikkeling van de energieprijs, de prijs van zonnepanelen en stimuleringsmaatregelen van de
          overheid. Dat neemt niet weg dat er wel aanknopingspunten zijn om de eerder gedane aanname met
          betrekking tot het benutte aandeel van het potentieel aan PV op dak te herijken. In een in 2017 door
          ECN uitgebracht rapport wordt de verwachting uitgesproken dat de productie van zonnestroom in de
          periode tot 2030 –in het meest gunstige geval- met een factor 4 toeneemt. Bij een verviervoudiging van
          de huidige capaciteit resulteert dit in circa 10 procent van het door ECN berekende potentieel.
          Voorgesteld wordt het geraamde gerealiseerde aandeel zon op dak in 2030 en 2050 naar 10,
          respectievelijk 20 procent bij te stellen.

2.1       Er is een samenvatting gemaakt van de ingekomen zienswijzen en een overzicht van de binnengekomen
          adviezen.
          Naar aanleiding van de terinzagelegging van de concept-NRD hebben 102 personen/organisaties gebruik
          gemaakt van de mogelijkheid een zienswijze naar voren te brengen. En door de geraadpleegde
          bestuursorganen en adviseurs zijn in totaal 7 adviezen naar voren gebracht. Van de ingekomen
          zienswijzen is een Zienswijzenverslag en van de binnengekomen adviezen een Overzicht van ingekomen
          adviezen gemaakt. Deze zijn als bijlage aan dit voorstel toegevoegd.

          Door zowel de insprekers als de geraadpleegde bestuursorganen en adviseurs is een keur aan
          onderwerpen aangesneden. Het is niet goed mogelijk om de aard en strekking van die reacties in enkele
          zinnen te vatten. Een aantal reacties brengen wij expliciet onder uw aandacht.

          Alternatieven voor windenergie
          Verschillende insprekers hebben in hun reactie gewezen op alternatieven voor windturbines. Daarbij
          passeerden niet alleen de reeds in de NRD genoemde alternatieven (PV op daken, zonneparken,
          biomassa, geothermie) de revue die in het kader van de m.e.r. onderzocht zullen worden, maar ook
          minder voor de hand liggende varianten zoals het strooien van Olivijnzand (wetenschap is verdeeld over
          de vraag of dit significant kan bijdragen aan de strijd tegen de opwarming van de aarde) en het
          bevorderen van onderzoek naar kernenergie (geen rol voor de lokale overheid).
          Verder werd er gewezen op de mogelijkheid om te investeren in windmolens op zee of het vergroten van
          het aandeel in Twence. Hierop is geantwoord dat dit niet bijdraagt aan de energietransitie, omdat het niet
          leidt tot de productie van meer duurzame energie of energiebesparing.




DF--. E.G.T. van 't van 't Erve Telefoon: (053) 481 55 54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>          Buitenlandse normen voor geluidhinder van windturbines
          Meer dan eens werd ook gewezen op de geluidsnormen die in het buitenland worden gehanteerd bij de
          beoordeling van de aanvaardbaarheid van de bouw van windturbines. Deze zijn evenwel niet zonder
          meer vergelijkbaar met de in Nederland gebruikte normen. In haar brief van 14 maart 2016 constateert de
          minister van Infrastructuur en milieu, mevrouw drs. M.H. Schultz van Haegen, dat de Nederlandse
          geluidnormen voor windturbines in de toepassing niet veel afwijken van de normen in de landen om ons
          heen.
          In Nederland gelden uitsluitend de Nederlandse normen. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad
          van State heeft, als hoogste bestuursrechter in Nederland, de stelling dat van andere normen moet
          worden uitgegaan, steeds afgewezen. Deze normen zullen in de m.e.r. worden toegepast.

          CO2-reductie als indicator
          Verschillende insprekers hebben aandacht gevraagd voor de uitstoot aan CO 2, die samenhangt met de
          productie van windturbines. Sommigen hebben daarbij gewezen op de uitstoot die gepaard gaat met de
          productie van windturbines. Weer anderen op opnamecapaciteit van het elektriciteitssysteem van
          substantiële hoeveelheden niet regelbare elektriciteitsproductie (waaronder zonne- en windenergie).
          Daarbij werd er op gewezen dat die pieken in Nederland momenteel worden opgevangen door het
          terugregelen van gasgestookte centrales. En weer anderen menen dat Enschede in het geheel niet stuurt
          op de reductie van CO2-uitstoot.
          Hierop is geantwoord dat windturbines stroom opwekken zonder de lucht te vervuilen, zonder het klimaat
          te belasten en zonder grondstoffen uit te putten. Wel komt er CO 2 vrij bij het bouwen, onderhouden en
          afbreken van de turbine, maar na 3 tot 6 maanden draaien heeft een turbine die hoeveelheid CO 2-uitstoot
          al bespaard.
          Over het absorberend vermogen van het elektriciteitsnet is opgemerkt dat het niet te verwachten valt dat
          Nederland tot in lengte van jaren is aangewezen op gasgestookte centrales om vraag en aanbod van
          (duurzaam geproduceerde) energie in balans te houden. Export van overschotten, vraagsturing, benut-
          ting van meerdere bronnen en -op termijn- grootschalige opslag bieden daarop perspectief.
          Op de stelling dat Enschede niet stuurt op CO2-reductie is geantwoord dat Enschede via
          energiebesparing en een toename van het aandeel hernieuwbare energie stuurt op vermindering van de
          uitstoot aan CO2.

          Overige gevolgen
          De aanwijzing van een locatie voor de productie van duurzame energie kan ook gevolgen hebben die
          niet-milieu gerelateerd zijn. Zo wezen sommige insprekers op de gevolgen voor de recreatie of het
          vestigingsklimaat, wanneer de gemeente ruimte zou bieden aan de bouw van windturbines. Hierop is
          geantwoord dat de m.e.r. is bedoeld om de gevolgen voor het milieu in beeld te brengen, maar dat bij de
          vaststelling van de Energievisie ook andere belangen zullen worden betrokken, zoals de financiële
          gevolgen voor omwonenden (planschade), draagvlak of de gevolgen voor de recreatie.

          Subsidies
          Een aantal insprekers wees er op dat windenergie in Enschede een onevenredig groot en ineffectief
          beslag op SDE+-subsidie legt. Hierop is geantwoord dat de bouw van een windturbine in Enschede meer
          subsidie vraagt dan een windturbine die aan de kust wordt geplaatst, maar dat dit inherent is aan de
          keuze van het Rijk om de bouw van windturbines in het gehele land te stimuleren en niet alleen in de
          meest windrijke regio’s.
          Hierbij past overigens nog de kanttekening dat de kostprijs van zonne-energie flink hoger is dan die van
          windenergie (of die nu in Enschede of op de Noordzee wordt geproduceerd); het door middel van
          subsidies bevorderen van zonne-energie is voor de Rijksoverheid veel duurder dan het op deze wijze
          bevorderen van windenergie.
          Anderen hebben gevraagd om door middel van subsidies te bevorderen dat inwoners in en bij de woning
          duurzame energie opwekken. Daarop is geantwoord dat de Energievisie zal voorzien in een
          uitvoeringsparagraaf en dat financiële maatregelen om het opwekken van duurzame energie te
          bevorderen niet op voorhand worden uitgesloten.

3.1       Iedereen ontvangt een antwoord.
          We ontvingen veel reacties. Om de besluitvorming hierover mogelijk te maken, zijn de reacties
          gerubriceerd en gebundeld in een (geanonimiseerd) Zienswijzenverslag en een Overzicht van adviezen.
          Insprekers, bestuursorganen en adviseurs ontvangen een antwoord door toezending van het
          Zienswijzenverslag, respectievelijk het Overzicht van adviezen.




DF--. E.G.T. van 't van 't Erve Telefoon: (053) 481 55 54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Kanttekeningen.
1.1    Een zorgvuldige besluitvorming is gewaarborgd.
       De impact van de energietransitie op de leefomgeving van inwoners is groot. Het is daarom belangrijk dat
       de beslissingen die u neemt bij de voorbereiding van de Energievisie zorgvuldig tot stand komen. De
       m.e.r. draagt hieraan bij. Via de m.e.r. wordt op een wetenschappelijk verantwoorde manier informatie
       verzameld. En het totstandkomingsproces bevat een waarborg voor kwaliteit: een onafhankelijke
       commissie (de Commissie m.e.r.) toetst of het milieueffectrapport alle informatie bevat die nodig is
       om het milieubelang volwaardig mee te wegen bij het te nemen besluit.

          Gelet op de discussie over dit onderwerp in de stedelijke commissie in het voorjaar van 2017, hebben wij
          er voor gekozen een extra waarborg voor kwaliteit in te bouwen. Op ons verzoek werd door Soppe
          Gundelach Witbreuk advocaten een kwaliteitstoets uitgevoerd, die uit de volgende elementen bestaat:
               toetsing van de concept-NRD;
               toetsing van het Zienswijzenverslag en het Overzicht van adviezen;
               toetsing van het concept-raadsvoorstel.

          De bevindingen van dit kantoor zijn als bijlage 5 toegevoegd aan dit bestuursvoorstel.

1.2       Draagvlak
          Burgerparticipatie is om meerdere redenen een groot goed. Bij ‘Enschede wekt op’ hebben we hier volop
          gebruik van gemaakt; voordat er een plan op tafel kwam, werd de samenleving met open vizier
          geraadpleegd over hun wensen en ideeën over het opwekken van duurzame energie. Ook in de
          vervolgfasen blijft het gesprek met de samenleving belangrijk. Zodat we kennis nemen van wensen e
          vanuit de bevolking en rekening kunnen houden met hun ideeën en opvattingen. Dit is een
          randvoorwaarde voor het ontstaan van draagvlak.
          Tegelijkertijd weten we dat de energietransitie de leefomgeving van inwoners ingrijpend zal veranderen
          en dat een deel van de bevolking die verandering negatief waardeert. Bezwaren zijn daarom niet altijd te
          voorkomen; en als die bezwaren zich toch aandienen, dan zullen we daar niet altijd aan tegemoet
          kunnen komen.
          In het najaar van 2017 hebben we twee themasessies voor uw raad georganiseerd, waarin is besproken
          wat draagvlak is en hoe het kan worden bevorderd. In de ontwerp-Energievisie zullen we onze visie
          hierop presenteren en daarbij aangeven wat dit betekent voor energieprojecten.

1.3       Regionale samenwerking
          Op 10 juli jl. werden de hoofdlijnen van het Klimaatakkoord gepresenteerd. Daarin werd afgesproken dat
          besturen van gemeenten, provincies, waterschappen samen met netbeheerders regionale
          energiestrategieën (hierna: RES) moeten gaan opstellen. In een RES wordt de regionale uitwerking,
          specificatie en vertaling van de nationale afspraken uit het Klimaatakkoord vastgelegd.

          Het is de bedoeling dat er voor Twente een RES wordt opgesteld. Het concept daarvan moet medio 2019
          beschikbaar worden gesteld aan het Rijk. Als blijkt dat de door de regio’s voorgestelde maatregelen niet
          toereikend zijn voor de realisatie van het nationale doel (49 procent CO 2-reductie per 2030), kunnen
          regio’s worden verplicht tot aanvullende maatregelen. De definitieve versie van de RES moet eind 2019
          aan het Rijk worden aangeboden.

          Op basis van de informatie die via de campagne ‘Enschede wekt op’ en via het m.e.r. beschikbaar komt,
          zijn wij in staat in 2019 vanuit Enschede een bijdrage te leveren aan de totstandkoming van de RES die
          voor Twente zal worden gemaakt.

1.4       Afwegingskader voor zonneparken.
          Op 2 oktober jl. heeft de Tweede Kamer een motie besproken, waarin wordt aangegeven dat er veel
          bouwplannen klaarliggen voor grootschalige zonneparken op natuur- en landbouwgrond, dat
          natuurbeschermers en ecologen waarschuwen voor de negatieve gevolgen van zonneparken en dat er
          nog veel onbenutte ruimte voor zonnepanelen aanwezig is op daken van huizen en utiliteitsbouw, op
          bedrijventerreinen, braakliggende terreinen, vuilstorten en langs infrastructurele werken zoals
          geluidsschermen. Tegen die achtergrond wordt de regering opgeroepen een afwegingskader op te
          stellen voor zonneparken.

          Dat afwegingskader is op dit moment nog niet voorhanden, maar zal wel betrokken worden bij de
          opstelling van het milieueffectrapport.




DF--. E.G.T. van 't van 't Erve Telefoon: (053) 481 55 54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Bijdrage aan duurzaamheidsdoelstellingen
In de Energievisie zal worden uitgewerkt hoe Enschede haar energiedoelstelling kan verwezenlijken.

Kosten, opbrengsten, dekking
n.v.t.

Communicatie
De insprekers zullen in de gelegenheid worden gesteld om hun reactie mondeling toe te lichten. Iedereen die
heeft gereageerd, ontvangt een antwoord op zijn zienswijze.

Vervolg
Zie het schema op bladzijde 3 van dit voorstel.

Bijlagen
      1 Notitie reikwijdte en detailniveau structuurvisie energie (vast te stellen)
      2 Notitie reikwijdte en detailniveau structuurvisie energie (concept)
      3 Zienswijzenverslag
      4 Overzicht ingekomen adviezen
      5 Advies Soppe, Gundelach en Witbreuk




Burgemeester en Wethouders van Enschede, _______________

de loco-Secretaris,                     de Burgemeester,

E.A. Smit                               dr. G.O. van Veldhuizen



Besluit
Van de Raad van de gemeente Enschede, gelezen het voorstel van Burgemeester en Wethouders van

Vastgesteld in de vergadering van _______________

De Griffier,                            de Voorzitter

R.M. Jongedijk                          dr. G.O. van Veldhuizen




DF--. E.G.T. van 't van 't Erve Telefoon: (053) 481 55 54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>