<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Discussienota Delegatie onder Omgevingswet


Inhoud
1.      Terugblik en vervolg ........................................................................................................................ 1
2.      Inleiding ........................................................................................................................................... 1
3.      Waarom delegatie? ......................................................................................................................... 1
     3.1 Het soort en de omvang van de taak in relatie tot rol gemeenteraad en college .......................... 1
     3.2 Ambities Omgevingswet ................................................................................................................ 2
     3.3 Veelheid van besluiten .................................................................................................................. 2
     3.4 Randvoorwaarden delegatie en de mogelijkheid van aanpassen en intrekken ............................ 2
4.      Huidige delegatie: wijzigingsbevoegdheid ....................................................................................... 3
     4.1 Inleiding ......................................................................................................................................... 3
     4.2 Het gebruik van de wijzigingsbevoegdheid ................................................................................... 3
     4.3 Beperkt wettelijk overgangsrecht voor wijzigingsbevoegdheid ..................................................... 4
5.      Verdere mogelijkheden delegatie .................................................................................................... 4
     5.1 Technische verwerking omgevingsvergunning in omgevingsplan ................................................ 4
     5.2 Opnemen ontwikkelingen in het omgevingsplan waarvoor geen adviesrecht geldt...................... 5
     5.3 Vaststellen voorbereidingsbesluit .................................................................................................. 6
     5.4 Het vertalen van concrete beleid(sregels) en kaders gemeenteraad in het omgevingsplan ........ 7
     5.5 Het aanwijzen of wijzigen en schrappen van de aanwijzing van gemeentelijke monumenten ..... 7
     5.6 Het toevoegen, wijzigen of verduidelijken van begripsbepalingen of meetvoorschriften voor
     zover deze geen wezenlijke gevolgen hebben voor de fysieke leefomgeving .................................... 8
     5.7 Wijzigingen van technische aard (juridisch-technische en redactionele aanpassingen en
     correcties die geen of beperkte invloed hebben op de fysieke leefomgeving) ................................... 8
     5.8 Overige mogelijkheden .................................................................................................................. 8
6.      Ter bespreking: mogelijkheden delegatie ........................................................................................ 9
     6.1        Voorstel voor delegatiebesluit ................................................................................................. 9
     6.2        Comfort voor de gemeenteraad bij delegatie .......................................................................... 9
     6.3        Alternatieve aanvullende mogelijkheden voor delegatiebesluit ............................................. 10
Bijlage 1: Overzicht wijzigingsplannen 2016-2021 ................................................................................ 11
Bijlage 2: Voorbeeld wijzigingsbevoegdheden ...................................................................................... 12
Bijlage 3: Delegatievoorbeelden andere gemeenten ............................................................................ 13
Bijlage 4: Eindnoten ............................................................................................................................... 14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>1. Terugblik en vervolg
Op 6 september jl. is met de Commissie Omgevingsbeleid een eerste stap gezet om te komen tot een
raadsbesluit over het adviesrecht van de gemeenteraad, de participatieplicht en delegatie van wijziging
van het omgevingsplan. In de betreffende commissievergadering is algemene informatie verstrekt over
deze drie onderwerpen.

Op 15 november en 13 december jl. is er vervolgens inhoudelijk gesproken over het adviesrecht van de
gemeenteraad en de participatieplicht. Aan de hand van dat gesprek wordt een concreet voorstel
voorbereid voor behandeling in de stedelijke commissie van 7 februari 2022 en besluitvorming in de
raadsvergadering van 7 maart 2022.

Zoals aangegeven op 6 september jl. is delegatie onder de Omgevingswet ook iets waartoe door de
gemeenteraad besloten kan worden. Ter verkenning van die mogelijkheid is een discussienota over
delegatie voorbereid ter bespreking in de Commissie Omgevingsbeleid op 17 januari 2022 De
uitkomsten van de commissievergadering worden betrokken bij de totstandkoming van een concreet
voorstel. Beoogd is ook dit onderwerp op te nemen in het hiervoor genoemde raadsvoorstel, zodat de
drie onderwerpen in samenhang behandeld kunnen worden bij de raadsbehandeling.

2. Inleiding
In het omgevingsrecht is het mogelijk om delen van bevoegdheden van de gemeenteraad aan het
college te delegeren. Zo heeft de Enschedese gemeenteraad wijziging van onderdelen van
bestemmingsplannen gedelegeerd aan het college. Dat heeft de gemeenteraad gedaan door het
opnemen van wijzigingsbevoegdheden voor het college in verschillende bestemmingsplannen.

Een voorbeeld van een wijzigingsbevoegdheid is de wijziging van de agrarische bestemming naar
wonen als er geen sprake meer is van een agrarisch bedrijf. Aan een wijzigingsbevoegdheid zijn vaak
voorwaarden verbonden. Bijvoorbeeld: bij het omzetten van de agrarische bestemming naar een
woonbestemming mag dat alleen na beëindiging van de bedrijfsvoering van een agrarisch bedrijf. Ook
mag het bestaande erf niet worden vergroot en mag het aantal wooneenheden op het erf niet
toenemen. Eén van de andere voorwaarden is dat de inpassing in het landschap op zorgvuldige wijze
moet plaatsvinden. Alleen als aan alle voorwaarden wordt voldaan mag gebruik van de
wijzigingsbevoegdheden worden gemaakt door het college.

Het overgangsrecht voor genoemde wijzigingsbevoegdheid is door de Omgevingswet beperkt geregeld.
De wijzigingsbevoegdheid komt uiteindelijk niet meer terug in het omgevingsplan. Daarmee vervalt een
deel van de delegatie. Dit kan door de gemeenteraad via een delegatiebesluit worden hersteld. In deze
discussienota wordt dit nader toegelicht. Ook gaan wij in op de verdere mogelijkheden van delegatie
van het wijzigen van onderdelen van het omgevingsplan en de keuzes die u daarin kunt maken.

3. Waarom delegatie?
Er kunnen verschillende redenen zijn waarom de gemeenteraad gebruik maakt van de mogelijkheid
bepaalde taken te delegeren aan het college.

3.1 Het soort en de omvang van de taak in relatie tot rol gemeenteraad en college
De gemeenteraad staat aan het hoofd van de gemeente. Vanuit die positie stuurt hij op hoofdlijnen,
stelt hij kaders vast en controleert hij de uitvoering daarvan. Dit is een gewichtige positie waarbij
afleiding door al te uitvoerende taken – die ook aan het college overgelaten kunnen worden en meer bij
diens rol passen – zoveel mogelijk voorkomen zou moeten worden. Dat draagt eraan bij, dat de
gemeenteraad zich op zijn kerntaken kan concentreren en sluit ook aan bij de ambities van de
Omgevingswet. Het college kan dan binnen de wettelijke kaders en binnen de kaders van de
gemeenteraad taken tot uitvoering brengen.

Een voorbeeld ter inkleuring van het soort en de omvang van de taak: de gemeenteraad is bevoegd het
omgevingsplan te wijzigen voor bijvoorbeeld één woning. Eén woning kan in een sterk stedelijke
omgeving voor direct omwonenden gevolgen hebben. Voor de gemeenteraad echter als hoofd van een
gemeente, dat op hoofdlijnen bestuurt, met ca 160.000 inwoners, met een groot stedelijk gebied dat
volop in ontwikkeling is, zijn die gevolgen (over het algemeen) zeer beperkt.

                                                   1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>De gemeenteraad heeft namelijk van te voren op verschillende manieren kaders meegegeven (onder
andere via de structuurvisie, woonvisie, evt. een gebiedsvisie, water- en klimaatadaptieplan,
verkeersbeleid, etc.). Dit omvat alle kaders die de raad vooraf stelt om te voorzien in een gezonde en
veilige fysieke leefomgeving om nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen in goede banen te leiden. En ook
Rijk en Provincie hebben kaders gesteld, bijv. voor duurzame verstedelijking en verschillende regels om
een goed woon- en leefklimaat en een goede ruimtelijke ordening te waarborgen. Woningbouw (en
vergelijkbare ontwikkelingen) in een stedelijke omgeving is (/zijn) over het algemeen voorzienbaar en
wordt(/worden) gezien als een doorsnee/te verwachten ontwikkeling. 1 Verder worden belanghebbenden
beschermd via inspraak/participatie, zienswijzen en juridische procedures. Dit is bij uitstek een
voorbeeld waarbij gelet op het soort en de omvang van de taak, de schaal van de gemeente Enschede,
en de veelheid aan waarborgen en kaders afgevraagd kan worden of het hoofd van de gemeente een
rol in dit type uitvoeringsvraagstuk moet willen hebben. De gemeenteraad kan ervoor kiezen om naast
de kaderstellende rol vooraf, achteraf de controlerende taak uit te voeren.

De gemeenteraad kan er dus voor kiezen om de meer uitvoeringsgerichte taken of besluiten die
beperkte impact (op het hiervoor bedoeld niveau van de gemeenteraad) hebben over te laten aan het
college. Het werken binnen kaders, het toepassen van wet- en regelgeving en beleid, het in gesprek
zijn met inwoners, het ophalen van informatie en adviezen, het afwegen van belangen en dergelijke zijn
zaken die behoren tot de alledaagse taak van het college.

3.2 Ambities Omgevingswet
Een andere reden voor delegatie ligt bij de ambities van de Omgevingswet. De Omgevingswet is erg
ambitieus. “Het” moet eenvoudiger, sneller en beter. De wet zet in op minder regels, integraliteit, ruimte
voor initiatief, vertrouwen, meer maatwerk en meer participatie. De wet wil daarmee een flinke boost
geven aan de gemeentelijke dienstverlening.

Eén van de mogelijkheden om in die ambities te voorzien is het overwegen van delegatie. Het
delegeren van bepaalde zaken zorgt voor slagkracht, snelheid in procedures en mogelijk ook voor
lagere kosten. Een bestemmingsplan dat op dit moment wordt herzien door de gemeenteraad kost in
2021 € 10.120,- en een bestemmingsplanwijziging door het college kost in 2021 € 5.262,-. Kosten voor
grondexploitatie en andere activiteiten zijn hierin niet inbegrepen. Wat de kosten zijn onder de
Omgevingswet voor wijziging van het omgevingsplan is op dit moment nog niet bekend. Dit komt terug
in het kader van kostenverhaal onder de Omgevingswet.

3.3 Veelheid van besluiten
Nog los van de taakaccenten van de gemeenteraad en het college zijn er andere overwegingen om
eventueel over te gaan tot delegatie. Een belangrijk aspect dat mee kan wegen is het grote aantal
besluiten dat genomen moet worden. Ter illustratie: als de gemeenteraad zich zou willen bezighouden
met wijzigingsplannen voor het iets verschuiven van een bouwvlak, of het aanpassen in bouwhoogten,
e.d. kan het zijn dat de gemeenteraad zich moeten buigen over een relatief groot aantal verzoeken.
Enerzijds past dit niet bij de slagvaardigheid van de gemeenteraad. Anderzijds kan afgevraagd worden
of de aard van de bevoegdheid wel past bij de rol van de gemeenteraad. Met de aard van de
bevoegdheid wordt gedoeld op projecten die vanwege hun beperkte omvang (er zijn geen hele grote
gevolgen voor de fysieke leefomgeving) minder goed passen bij de positie van de gemeenteraad. En bij
de beoordeling van de vraag wat beperkt is in omvang weegt mee dat Enschede een grote stedelijke
gemeente is met ca 160.000 inwoners.

Beide aspecten kunnen in samenhang een reden zijn om (delen van) bevoegdheden te delegeren aan
het college. Zeker wanneer het gaat om besluiten waarvoor de gemeenteraad al hele duidelijke kaders
heeft gesteld waaraan het college sterk gebonden is en uiteindelijk ook verantwoording over aflegt.

3.4 Randvoorwaarden delegatie en de mogelijkheid van aanpassen en intrekken
Zoals hiervoor is aangegeven kan de gemeenteraad een deel van zijn bevoegdheid overdragen aan het
college. Het is mogelijk om aan delegatie aanvullende kaders te stellen en/of te verbinden. De afspraak
dat dit structureel wordt geëvalueerd, is daarbij goed denkbaar.

1
 Dergelijke ontwikkelingen kunnen in planschadeprocedures als voorzienbaar worden aangemerkt door de rechter. Dit speelt
bijvoorbeeld als iemand een woning koopt in stedelijk gebied waarvan het te verwachten valt dat in dat gebied stedelijke
ontwikkelingen plaatsvinden. Dat kan dan bijvoorbeeld blijken uit vastgestelde visies (waaruit ook de kaders volgen om dit soort
ontwikkelingen mogelijk te maken).

                                                                2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Aan de hand van de evaluatie kan het delegatiebesluit zo nodig aangepast worden. Opgemerkt wordt,
dat de gemeenteraad op ieder moment het delegatiebesluit kan aanpassen of intrekken. Door het
aanpassen of intrekken van het delegatiebesluit haalt de gemeenteraad (delen) van de bevoegdheid
naar zichzelf terug of past hij (delen) van de bevoegdheid aan.

In hoofdstuk 6.3 hebben wij verschillende mogelijkheden voorgesteld om optimaal comfort te bieden
aan de gemeenteraad bij het gebruik maken van delegatie.

4. Huidige delegatie: wijzigingsbevoegdheid

4.1 Inleiding
In paragraaf 3.2 is aangegeven dat de gemeenteraad aan het college de bevoegdheid heeft gegeven
om bestemmingsplannen te wijzigen mits er in het bestemmingsplan een wijzigingsbevoegdheid is
opgenomen en aan de daarin gestelde voorwaarden is voldaan.

Een voorbeeld is te vinden in het bestemmingsplan “Binnenstad 2016”.
In de bestemming “Kantoor” is te lezen dat het college de bestemming
kantoor kan wijzigen door bepaalde beperkingen op te leggen. Zo kan
het college van een perceel dat de bestemming kantoor met
bijvoorbeeld een aanduiding detailhandel of dienstverlening heeft de
betreffende aanduiding verwijderen. Hierdoor is het niet meer mogelijk
om detailhandel of dienstverlening uit te oefenen op het perceel. Dat
mag het college echter alleen doen als de activiteit minimaal een half
jaar is beëindigd, er geen redenen zijn dat de activiteit nog wordt
voortgezet en er overeenstemming is bereikt met de eigenaar over het
beëindigen van de activiteit. Daarnaast zijn er voorwaarden gesteld voor
een goede ruimtelijke ordening (zoals een goed woon- en leefklimaat).

Bij het opnemen van de wijzigingsbevoegdheid in het (door de gemeenteraad vastgestelde)
bestemmingsplan is er al gekeken naar de (ruimtelijke) aanvaardbaarheid en de wenselijkheid van het
plan. In aanvulling daarop zijn extra criteria opgenomen die het college moet toetsen zodra er een
concreet initiatief wordt ingediend. De gemeenteraad heeft daarmee zelf al een afweging gemaakt over
de wenselijkheid van bepaalde ontwikkelingen, kaders gesteld voor de uitvoering en dit overgelaten aan
het college.

Onder de Omgevingswet is het nog steeds mogelijk dat de raad het college de bevoegdheid geeft om
het omgevingsplan te wijzigen. Dat doet de raad dan echter niet meer door het opnemen van een
wijzigingsbevoegdheid in het omgevingsplan zelf. De raad neemt die bevoegdheid dan op in een
delegatiebesluit.

Het grote voordeel van het delegatiebesluit is flexibiliteit. De gemeenteraad kan op ieder moment het
delegatiebesluit aanpassen of intrekken.

Het aanpassen van een wijzigingsbevoegdheid in het bestemmingsplan is veel minder flexibel. De
gemeenteraad moet daarvoor een nieuw bestemmingsplan vaststellen met daarin de aangepaste of
verwijderde wijzigingsbevoegdheid. Daarvoor moet de gehele bestemmingsplanprocedure doorlopen
worden. De verplaatsing van de wijzigingsbevoegdheid naar een separaat delegatiebesluit heeft voor
de gemeenteraad een heel groot voordeel, namelijk flexibiliteit.

4.2 Het gebruik van de wijzigingsbevoegdheid
Als het college het bestemmingsplan wijzigt via de wijzigingsbevoegdheid is dat snelleri en goedkoper
dan wanneer de gemeenteraad besluit over de vaststelling van het bestemmingsplan. De wijzigings-
bevoegdheid kent echter vaak een groot aantal voorwaarden. Dit is ook van invloed op de
bruikbaarheid van de wijzigingsbevoegdheid. Initiatiefnemers wensen soms bijvoorbeeld net iets anders
dan de wijzigingsbevoegdheid mogelijk maakt, waardoor de wijzigingsbevoegdheid niet gebruikt kan
worden.2 Daardoor wordt de wijzigingsbevoegdheid slechts enkele keren per jaar gebruikt. De keren
dat er gebruik van is gemaakt, is overigens wel positief geweest voor de initiatiefnemer. Immers: de
wijzigingsbevoegdheid is sneller en goedkoper.

2
 Als de wijzigingsbevoegdheid van het college niet gebruikt kan worden, wordt het nieuwe bestemmingsplan door de raad
vastgesteld of wordt er afgeweken van het bestemmingsplan via een uitgebreide afwijking.

                                                             3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>In bijlage 1 vindt u een overzicht van alle wijzigingsplannen van 2016 tot 1 november 2021 en in
bijlage 2 vindt u een overzicht van voorbeelden van wijzigingsbevoegdheden die zijn opgenomen in de
bestemmingsplannen.

4.3 Beperkt wettelijk overgangsrecht voor wijzigingsbevoegdheid
Zodra de Omgevingswet in werking treedt, krijgt de gemeente automatisch een tijdelijk omgevingsplan.
Dit tijdelijke omgevingsplan bestaat uit de bestaande bestemmingsplannen. Echter, hiervoor is al
aangegeven dat de Omgevingswet de wijzigingsbevoegdheid niet meer kent. Hiervoor is
overgangsrecht geregeld.

Dit overgangsrecht kent beperkingen. De wijzigingsbevoegdheid mag op grond van het overgangsrecht
namelijk alleen worden gebruikt als een initiatief (ook) betrekking heeft op een bouwactiviteit. Het
college kan daardoor nog maar deels gebruik maken van de wijzigingsbevoegdheden die automatisch
in het tijdelijke omgevingsplan zijn opgenomen. Als er bijvoorbeeld alleen sprake is van “het wijzigen
van gebruik” zonder bouwactiviteit mag de wijzigingsbevoegdheid niet meer worden gebruikt. Dat geldt
bijvoorbeeld voor het voorbeeld dat in paragraaf 4.1 is genoemd (het regelen dat op een bepaald
perceel geen detailhandel meer is toegestaan). Zo zijn er nog veel meer voorbeelden van
wijzigingsbevoegdheden waarvan het gebruik wordt beperkt zodra de Omgevingswet in werking treedt.
Deze bevoegdheden staan dan nog wel in het tijdelijke omgevingsplan, maar kunnen niet meer gebruikt
worden.

De gemeenteraad kan via het delegatiebesluit regelen, dat het college ook onder de Omgevingswet net
zoals nu gebruik kan blijven maken van de wijzigingsbevoegdheid. Dat doet de raad door in het
delegatiebesluit op te nemen dat het college het omgevingsplan mag wijzigen voor de gevallen die nu
als wijzigingsbevoegdheid in de huidige bestemmingsplannen zijn opgenomen. Dit zijn dus ook de
wijzigingsbevoegdheden waar het college door het overgangsrecht bij de inwerkingtreding van de
Omgevingswet geen gebruik meer van mag maken. Om te voorkomen dat de raad bij bepaalde
gevallen geen zeggenschap meer heeft over wijzigingen van het omgevingsplan, terwijl de raad
hiervoor wel adviesrecht zou hebben gehad wanneer hiervoor een omgevingsvergunning zou zijn
aangevraagd, stellen wij voor deze adviesrecht-gevallen uit te sluiten van de delegatiebevoegdheid.

5. Verdere mogelijkheden delegatie
Gelet op de ambities van de Omgevingswet (sneller, eenvoudiger, vertrouwen; zie § 3.2), de grote
flexibiliteit die het delegatiebesluit biedt (het kan te allen tijde ingetrokken of aangepast worden) en de
mogelijkheid van informeren vooraf, evalueren en controle achteraf hebben wij ook gekeken naar
aanvullende delegatiemogelijkheden. Hierbij hebben we gekeken naar voorbeelden van andere
gemeenten en voorbeelden uit informatiestukken vanuit o.a. de VNG.

In dit hoofdstuk worden de verdere delegatiemogelijkheden uitgewerkt die wij aan u ter overweging
voorleggen om deze, in aanvulling op de wijzigingsbevoegdheden in de huidige bestemmingsplannen,
op te nemen in een delegatiebesluit.

Het gaat daarbij om de volgende zes onderwerpen:
1. (Technische) verwerking omgevingsvergunningen in omgevingsplan (§ 5.1).
2. Opnemen ontwikkelingen in omgevingsplan waarvoor geen adviesrecht geldt (§ 5.2).
3. Vaststellen voorbereidingsbesluit (§ 5.3).
4. Het vertalen van concrete beleidsregels en kaders gemeenteraad in omgevingsplan (§ 5.4).
5. Het aanwijzen, wijzigen en schrappen van gemeentelijke monumenten (§ 5.5).
6. Het toevoegen, wijzigen of verduidelijken van begripsbepalingen of meetvoorschriften voor zover
    deze geen wezenlijke gevolgen hebben voor de fysieke leefomgeving (§ 5.6).

5.1 Technische verwerking omgevingsvergunning in omgevingsplan
In de Omgevingswet is de verplichting opgenomen onherroepelijke omgevingsvergunningen waarbij
wordt afgeweken van het omgevingsplan (de wet noemt dit een buitenplanse omgevingsplan activiteit
(kortweg: BOPA)) binnen 5 jaar te verwerken in het omgevingsplan. Dit zorgt ervoor dat het
omgevingsplan actueel blijft.3

3
 Deze verplichting gaat overigens pas in op het moment dat de gemeente het tijdelijke omgevingsplan heeft omgezet naar een
volwaardig omgevingsplan (op dit moment uiterlijk eind 2029).

                                                             4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Deze verplichting geldt alleen voor BOPA’s die:
- die een blijvend karakter hebben, en
- bestaan uit het in stand houden van een bouwwerk, en/of
- niet overeenstemmen met de functie van een locatie

Op dit moment behandelt het college jaarlijks zo’n 300 afwijkingsvergunningen (naar schatting ca 20%
binnenplanse en 80% kruimelafwijkingen). Daarnaast zijn er de afgelopen 10 jaar 31 uitgebreide
afwijkingen geweest (projectafwijkingsbesluiten). Beide tezamen zijn onder de Omgevingswet straks
BOPA’s. Het grootste deel van deze BOPA’s zal verwerkt moeten worden in het omgevingsplan. 4

Het gaat om een technische verwerking: alleen hetgeen de omgevingsvergunning mogelijk heeft
gemaakt moet verwerkt worden in het omgevingsplan. Omdat hiertegen al juridische procedures
hebben opengestaan, is het niet mogelijk om tegen de technische verwerking in het omgevingsplan
opnieuw beroep in te stellen. Dit geldt uiteraard alleen als de betreffende vergunning één op één wordt
overgenomen in het omgevingsplan. Als de gemeente in aanvulling daarop het omgevingsplan breder
of anders wijzigt, staat daartegen wel beroep open.

Nu het gaat om de technische verwerking van een verleende onherroepelijke 5 omgevingsvergunning in
het omgevingsplan kan de gemeenteraad ervoor kiezen om deze bevoegdheid te delegeren aan het
college. Het verlenen van de omgevingsvergunning is een collegebevoegdheid (eventueel met advies
van de gemeenteraad en juridische procedures die doorlopen zijn). Deze is al onherroepelijk en er is
een wettelijke plicht om dit vervolgens ook te verwerken.

5.2 Opnemen ontwikkelingen in het omgevingsplan waarvoor geen adviesrecht geldt
Een ontwikkeling kan vaak zowel via een BOPA mogelijk worden gemaakt als via een wijziging van het
omgevingsplan. Het is aan een initiatiefnemer zelf om te kiezen voor één van deze instrumenten. Bij de
voorbespreking met een initiatiefnemer over een toekomstige aanvraag kunnen we ambtelijk wel sturen
op het beste instrument in de betreffende situatie. In bijlage 4 in eindnoot ii is uitgewerkt wat het
verschil is tussen beide instrumenten.

Het college is zelfstandig bevoegd om af te wijken van het omgevingsplan via een
omgevingsvergunning voor een BOPA. De gemeenteraad kan op een lijst categorieën van gevallen
aanwijzen waarover hij wil adviseren in geval van een BOPA. Dit betekent, dat als het college een
aanvraag voor een BOPA krijgt, de gemeenteraad daarover adviseert en het college daaraan gebonden
is. In de gevallen waarover de gemeenteraad niet adviseert, handelt het college de aanvraag
zelfstandig af. Daarbij is het college uiteraard gebonden aan wet- en regelgeving; dus ook aan de door
de gemeenteraad gestelde (beleids-)kaders. Bepaalde BOPA’s moeten vervolgens binnen 5 jaar in het
omgevingsplan worden verwerkt (zie hierboven).

Tegelijk geldt dat voor hetzelfde initiatief in plaats van een BOPA ook een wijziging van het
omgevingsplan kan worden aangevraagd. De vraag is vervolgens: als een initiatief niet onder het
adviesrecht valt (en de gemeenteraad het dus niet hoeft te zien als er via een BOPA over wordt
besloten), wil de gemeenteraad het initiatief dan wel zien als er via een wijziging van het
omgevingsplan over wordt besloten? Nogmaals: het gaat om hetzelfde initiatief, alleen de procedure is
anders.

Resumerend voorstel
Wij stellen voor om ook dat deel van de wijzigingen van het Omgevingsplan aan het college te
delegeren. Als eenzelfde initiatief gerealiseerd kan worden met zowel een BOPA ii als een wijziging van
het omgevingsplan en aanvrager kiest voor het laatste instrument, is het efficiënter wanneer dit
gedelegeerd is aan het college. Immers: als een BOPA was aangevraagd voor hetzelfde initiatief
bestond ook al de plicht om dit te verwerken in het omgevingsplan. Daarbij had de raad al van die
gevallen aangegeven voor zichzelf geen adviesrol te zien.



4
  BOPA’s met een tijdelijk karakter hoeven niet verwerkt te worden in het omgevingsplan. Dit komt echter maar incidenteel voor.
Daarnaast wordt er nog onderzocht of wat nu via een binnenplanse afwijking wordt verleend straks met een BOPA wordt
verleend of anderszins.
5
  Onherroepelijk betekent dat de beroepstermijn ongebruikt is verstreken of dat als er wel beroep is ingesteld er een uitspraak is
gedaan waartegen geen nieuw rechtsmiddel (zoals hoger beroep) meer open staat.

                                                                 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Naast de efficiëntie, zorgt het ervoor dat een ontwikkeling direct ingepast wordt in het omgevingsplan.
Dit zorgt er ook voor dat de ontwikkeling direct zichtbaar is op de plankaart en dat eventuele
toekomstige ontwikkelingen aan het actuele plan kunnen worden getoetst.iii

Hieronder ter illustratie een aantal voorbeelden van bestemmingplannen die de gemeenteraad de
afgelopen jaren heeft vastgesteld, die het college mogelijk ook via een afwijking van het
bestemmingsplan (en straks onder de Omgevingswet met een BOPA) had kunnen verlenen:

-   Het slopen van bebouwing en bouwen van een vrijstaande woning en een 2 onder 1 kap woning
    (Brinkstraat 263).
-   Het samenvoegen van twee woningen tot één woning en het realiseren van een extra
    nieuwbouwwoning onder voorwaarde van aanleggen van natuur (Weleweg 555).
-   Het bouwen van een vrijstaande woning (Mr de Wolfstraat 40).
-   Uitbreiden bestaande woning met bijgebouw (Lossersestraat 235).
-   Het verwerken van een verleende afwijkingsvergunning in het bestemmingsplan: in afwijking van
    het bestemmingsplan is medewerking verleend aan het toestaan van bewoning van een pand met
    de bestemming bedrijf. Dit is later door de raad verwerkt in het bestemmingsplan (wijziging
    bestemming bedrijf naar wonen).
-   Het bouwen van een twee-onder-éénkapper aan de Siemensstraat naast nr. 26. 6
-   Op een perceel grenzend aan Beekwoudehoek-Bergvennenhoek is de bestemming
    maatschappelijk omgezet naar wonen, waarbinnen 6 woningen gebouwd mogen worden.

5.3 Vaststellen voorbereidingsbesluit
Door gewijzigde omstandigheden, inzichten, ontwikkelingen of gewijzigd beleid kan de behoefte
ontstaan om het bestemmingsplan aan te passen. Bijvoorbeeld om via aanpassing van het
bestemmingsplan het voorkomen van grootschalige appartementenverhuur in woningen of
woningsplitsing in kleine appartementen of onzelfstandige bewoning.

Zo’n procedure kost echter vrij veel tijd. In sommige gevallen zijn die gewijzigde omstandigheden/
inzichten echter zo urgent, dat een wijziging van het bestemmingsplan niet afgewacht kan worden. Er
bestaat dan de behoefte om per direct de ruimte die het bestemmingsplan biedt weg te halen.

Huidige situatie bij bestemmingsplannen
Als zo’n situatie zich voordoet is het mogelijk dat de gemeenteraad (delen van) het bestemmingsplan
tijdelijk “op slot zet”. Dat doet de gemeenteraad door een voorbereidingsbesluit te nemen. In dat besluit
is aangegeven dat in een bepaald gebied of in de hele gemeente bepaalde vormen van bouwen en/of
gebruik niet meer zijn toegestaan en dat daarvoor een bestemmingsplan wordt voorbereid. In principe
geldt dit voorbereidingsbesluit totdat de in het voorbereidingsbesluit genoemde bestemmingsplan-
herziening in werking is getreden.7 Dit zorgt ervoor dat er tijdelijk geen onwenselijke activiteiten meer
toegestaan hoeven te worden die feitelijk binnen het bestemmingsplan passen. In plaats van een
geheel verbod is het ook mogelijk dat in het voorbereidingsbesluit wordt aangegeven dat er bij een
vergunningaanvraag maatwerkvoorschriften kunnen of moeten worden gesteld of dat er eerst een
melding / vergunning moet worden gedaan / aangevraagd.

Het voorbereidingsbesluit is op dit moment een apart besluit dat naast het nog geldende
bestemmingsplan geldt, tezamen vormen zij het ruimtelijk kader.

Hieronder een overzicht van een aantal voorbereidingsbesluiten die de raad de afgelopen jaren heeft
genomen. Voor achtergrondinformatie zijn in dit overzicht linkjes naar de toelichting op het besluit
opgenomen.
-   Onzelfstandige bewoning 2021.
-   Kwalitatief sturen op appartementen.
-   Bouwwerken terrassen stadserf.
-   Usseler Es.
-   Binnenstad 2016.
-   Cultuurhistorie Enschede 2016.

6
  NB deze ontwikkeling is opgenomen in een groter actualisatieplan. De betreffende actualisatie had niet via een BOPA verleend
kunnen worden, en wordt daarmee ook niet gedelegeerd indien de raad instemt met het voorstel in paragraaf 5.2. Het gaat alleen
om de concrete nieuwe ontwikkeling (bouwen twee-onder-éénkapper) indien dit als een separaat verzoek ingediend zou zijn.
7
  Het voorbereidingsbesluit vervalt automatisch als niet binnen 1 jaar een bestemmingsplan als ontwerp ter inzage is gelegd.

                                                              6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>-    Visserijstraat 3-5.
-    Stadscentrum 2015.
-    Diverse woongebieden 2015.
-    Cultuurhistorie Enschede.
-    Stadscentrum 2014.
-    Pathmos 2014.

Toekomstige situatie bij het omgevingsplan
Onder de Omgevingswet is het nog steeds mogelijk om een voorbereidingsbesluit te nemen. Anders
dan nu het geval is, maakt dit voorbereidingsbesluit onderdeel uit van het omgevingsplan. Dat worden
voorbeschermingsregels genoemd. Als iemand dan wil weten of er iets wel of niet mag op een
bepaalde locatie, is dat direct te zien in het omgevingsplan. Een initiatiefnemer hoeft niet apart op zoek
naar de voorbereidingsbesluiten binnen de gemeente. Deze voorbeschermingsregels vervallen na 1
jaar en 6 maanden. Ze vervallen uiteraard eerder zodra de omgevingsplanwijziging (waarvoor het
voorbereidingsbesluit is genomen) in werking is getreden.

Delegatiemogelijkheid voorbereidingsbesluit
Het is onder de Omgevingswet mogelijk dat de gemeenteraad het nemen van een
voorbereidingsbesluit delegeert aan het college. Het grote voordeel hiervan is de slagvaardigheid van
het college. Een voorbereidingsbesluit wordt alleen genomen als een bepaalde ontwikkeling echt
onwenselijk is. Snelheid is daarbij geboden. Aangezien het college wekelijks vergadert en de raad
maandelijks, wordt een voorbereidingsbesluit eerder vastgesteld bij het college en kunnen ongewenste
ontwikkelingen sneller voorkomen worden.

De gemeenteraad is niet verplicht om uitvoering te geven aan het voorbereidingsbesluit
Het college kan na het nemen van het voorbereidingsbesluit de gemeenteraad daarover informeren. De
gemeenteraad is vervolgens niet verplicht om het omgevingsplan daadwerkelijk te wijzigen. Als de
gemeenteraad het omgevingsplan niet wil wijzigen, kan het college het voorbereidingsbesluit weer
intrekken. Uiteraard kan de gemeenteraad het delegatiebesluit (te allen tijde) aanpassen om zelf het
voorbereidingsbesluit in te trekken.

Als extra comfort is in paragraaf 6.3 de mogelijkheid opgenomen dat het college de raad informeert,
bijvoorbeeld via een brief, zodra hij een voorbereidingsbesluit heeft genomen. Indien de raad het
wenselijk vindt dat het college het voorbereidingsbesluit weer intrekt (of aanpast), dan gaat het college
daartoe over.

5.4 Het vertalen van concrete beleid(sregels) en kaders gemeenteraad in het omgevingsplan
Soms is er aanleiding om concreet beleid of kaders van de gemeenteraad te verwerken in het
omgevingsplan. Een voorbeeld hiervan is de door de gemeenteraad vastgestelde
waterbergingsnormen.

Als de gemeenteraad daartoe heeft besloten dan kan en soms moet dit vervolgens verwerkt worden in
het omgevingsplan. Het gaat dan om een vrij technische verwerking van gemeentelijk(e) beleid(/kaders)
in het omgevingsplan. Deze technische verwerking van kaders waartoe de gemeenteraad al eerder
heeft besloten, zou ook gedelegeerd kunnen worden aan het college.

Het is mogelijk dat de gemeenteraad aan de (eventuele) delegatie van deze bevoegdheid
randvoorwaarden verbindt. Bijvoorbeeld dat bij vaststelling van het betreffende beleid/kader de
gemeenteraad expliciet moet instemmen met de verwerking daarvan in het omgevingsplan door het
college.

5.5 Het aanwijzen of wijzigen en schrappen van de aanwijzing van gemeentelijke monumenten
Het college is bevoegd gemeentelijke monumenten aan te wijzen of de aanwijzing te wijzigen of te
schrappen. Onder de Omgevingswet vindt die aanwijzing niet plaats in een afzonderlijk besluit op grond
van de Verordening Kwaliteit Leefomgeving (voorheen Monumentenverordening), maar vindt dat plaats
door het omgevingsplan te wijzigen.8 Hierdoor is voor een ieder direct op de kaart inzichtelijk wat een
gemeentelijk monument is.


8
 NB deze verplichting geldt niet voor het tijdelijke omgevingsplan, maar pas voor het nieuwe omgevingsplan dat uiterlijk in 2029
vastgesteld moet worden.

                                                                7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Nu de gemeenteraad bevoegd is het omgevingsplan te wijzigen wordt voorgesteld om het aanwijzen,
wijzigen en schrappen van gemeentelijke monumenten ook in het delegatiebesluit op te nemen.
Daarmee wordt de geldende gemeentelijke praktijk voortgezet. Dit sluit aan bij de werkwijze die de
VNG voorstelt. De VNG gaat er namelijk blijkens de door haar opgestelde voorbeeldregels voor het
omgevingsplan vanuit, dat ook onder de Omgevingswet het college gemeentelijke monumenten blijft
aanwijzen.9

5.6 Het toevoegen, wijzigen of verduidelijken van begripsbepalingen of meetvoorschriften voor zover
deze geen wezenlijke gevolgen hebben voor de fysieke leefomgeving
In het bestemmingsplan nu en ook in het omgevingsplan straks zijn begripsbepalingen en
meetvoorschriften opgenomen. Daarin worden bepaalde begrippen geduid die terugkomen in de regels
van het plan. Zo kan er in de regels bijvoorbeeld staan dat dagrecreatie is toegestaan. In de
begrippenlijst is dan aangegeven wat er wel (of juist niet) onder dagrecreatie moet worden verstaan. In
de meetvoorschriften wordt omschreven hoe bepaalde zaken gemeten moeten worden. Denk daarbij
bijvoorbeeld aan de dakhelling, de goothoogte of de inhoud van een bouwwerk.

Voorgesteld wordt om het toevoegen, wijzigen of verduidelijken van begripsbepalingen of
meetvoorschriften te delegeren. Er mag daarbij geen verruiming ontstaan in het begrip dat een
wezenlijk gevolg heeft of kan hebben voor de fysieke leefomgeving.

5.7 Wijzigingen van technische aard (juridisch-technische en redactionele aanpassingen en correcties
die geen of beperkte invloed hebben op de fysieke leefomgeving)
Soms kan er de behoefte bestaan om technische aanpassingen door te voeren in het omgevingsplan.
Dit kan bijvoorbeeld gaan om een kennelijke verschrijving of de behoefte om iets duidelijker te
formuleren. Deze categorie is aanvullend op de andere voorstellen (in paragrafen 5.1, 5,4 en 5,6) die
meer van technische aard zijn.

5.8 Overige mogelijkheden
In aanvulling op het voorgaande hebben we nog gekeken naar de delegatiemogelijkheden waar andere
gemeenten gebruik van (gaan) maken. In bijlage 3 is per gemeente aangegeven voor welke
delegatiemogelijkheden zij hebben gekozen. Hieronder treft u daarvan een opsomming aan.

    -    Wijzigingen die nodig zijn vanwege gewijzigde hogere wet- en regelgeving waar geen
         sprake is van afwegingsruimte
         Soms worden gemeenten verplicht om gewijzigde hogere wet- en regelgeving te verwerken
         in gemeentelijke regelgeving, waaronder het omgevingsplan. Als er geen afwegingsruimte
         is, zou dit gedelegeerd kunnen worden aan het college. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht
         worden aan de wetgeving die aangeeft dat gemeenten in hun omgevingsplan
         beschermingszones moeten opnemen rondom gasleidingen. Of bepalingen uit een
         Luchthavenbesluit of militaire radarzoneringen.

    -    Het toevoegen van onderdelen uit de gemeentelijke verordeningen die beleidsneutraal
         overgeheveld gaan worden naar het omgevingsplan
         De gemeente is verplicht om verordeningen die betrekking hebben op de fysieke
         leefomgeving (en ook het oogmerk hebben van bescherming van de fysieke leefomgeving)
         te verwerken in het omgevingsplan. Als dat beleidsneutraal gebeurt, betreft het slechts een
         technische verwerking; inhoudelijk vindt er geen wijziging plaats. Dit type technische
         verwerking kan eventueel ook aan het college gedelegeerd worden. Een voorbeeld van een
         dergelijke verordening is de “Verordening kwaliteit leefomgeving”.

    -    Het verwerken van instructieregels en aanwijzingen Rijk en Provincie in het
         omgevingsplan
         Het Rijk en de Provincie kunnen via instructieregels en aanwijzingen de plicht aan de
         gemeente opleggen om het omgevingsplan te wijzigen. Een instructieregel kan door de
         provincie worden opgenomen in de provinciale omgevingsverordening. Daarin zou
         (theoretisch) kunnen staan dat de gemeente vanaf 2023 alle NatuurNetwerk Nederland
         (voorheen EHS)-gebieden in zijn omgevingsplan moet hebben opgenomen met daaraan
         gekoppeld de door de provincie geformuleerde beschermingsregels. Een ander voorbeeld


9
    https://vng.nl/files/vng/het_casco.pdf

                                                      8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>      zou kunnen zijn het aanwijzen van locaties voor drinkwaterwinning of windturbines. 10

      De gemeenteraad zou het uitvoeren van instructieregels en aanwijzingen van Rijk en
      Provincie kunnen delegeren aan het college als er geen enkele afwegingsruimte is. Er is
      bijvoorbeeld geen mogelijkheid meer om een bepaalde locatie te kiezen, andere regels op te
      nemen, e.d.

      De instructie mag dan geen gebruik maken van open normen (zoals “alleen kleinschalige
      ontwikkelingen zijn mogelijk”) die de gemeente de ruimte geven om zelf kleuring te geven
      aan de uitvoering van de instructie.

      Als de gemeenteraad overgaat tot delegatie van de uitvoering van instructieregels zonder
      afwegingsruimte, kan de gemeenteraad in het delegatiebesluit uiteraard aangeven dat hij
      daarover geïnformeerd wil worden.



6. Ter bespreking: mogelijkheden delegatie


6.1 Voorstel voor delegatiebesluit

Op basis van hoofdstukken 4 en 5 stellen wij voor de volgende delegatiemogelijkheden in het
delegatiebesluit op te nemen:

Bestaande delegatie/bevoegdheden college
A. Het wijzigen van het omgevingsplan voor de gevallen (waarvoor geen adviesrecht geldt) 11 waar het
   college op grond van de wijzigingsbevoegdheid als opgenomen in de onherroepelijke
   bestemmingsplannen (zoals die golden voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet)
   medewerking aan zou kunnen verlenen.
B. Het (blijven) aanwijzen, wijzigen en schrappen van gemeentelijke monumenten.

Aansluiting bij bevoegdheid college BOPA’s
C. Het opnemen van ontwikkelingen in het omgevingsplan waarvoor geen adviesrecht geldt.

Technische aanpassingen/aanpassingen met beperkte impact
D. (Technische) verwerking onherroepelijke BOPA’s in omgevingsplan.
E. Het vertalen van (onderdelen van) concrete beleid/kaders gemeenteraad in omgevingsplan.
F. Het toevoegen, wijzigen of verduidelijken van begripsbepalingen of meetvoorschriften in het
   omgevingsplan voor zover deze geen of beperkte invloed hebben op de fysieke leefomgeving.
G. Wijzigingen van technische aard (juridisch-technische en redactionele aanpassingen en correcties
   die geen of beperkte invloed hebben op de fysieke leefomgeving).

Voorbereidingsbesluit
H. Vaststellen voorbereidingsbesluiten.

6.2 Comfort voor de gemeenteraad bij delegatie

Tot slot willen wij de volgende randvoorwaarden/inkleuring aan het delegatiebesluit ter
bespreking aan u voorleggen:
1. De gemeenteraad ontvangt [jaarlijks] een overzicht van de wijzigingen die door het college zijn
    doorgevoerd in het omgevingsplan.
2. Er vindt na [2] jaar een evaluatie plaats van het delegatiebesluit. Bij de behandeling van de
    evaluatie door de raad kan weer een evaluatiemoment worden vastgelegd.


10
  NB dit zijn drie fictieve voorbeelden.
11
  Van deze delegatiebevoegdheid kan geen gebruik worden gemaakt voor de gevallen die zijn opgenomen op de lijst
adviesrecht. Zo wordt voorkomen dat als een BOPA wordt gevraagd voor één van de in de lijst genoemde gevallen de raad wél
een rol heeft, maar dat de raad géén rol heeft als datzelfde initiatief via een verzoek om wijziging van het omgevingsplan
binnenkomt.

                                                             9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>3. Het organiseren van een werksessie voor de nieuwe gemeenteraad over het wijzigen van het
   omgevingsplan.
4. Van alle delegatiemogelijkheden mag slechts gebruik gemaakt worden indien er geen sprake is
   van strijd met door de raad vastgesteld(e) beleid/visies/regelgeving (niet zijnde het omgevingsplan
   zelf; dat wordt immers gewijzigd).
5. Ten aanzien van delegatiemogelijkheid C (in omgevingsplan opnemen ontwikkelen die ook
   via een BOPA kunnen, waarvoor geen adviesrecht geldt) is het mogelijk om, indien u dat nodig
   acht, op basis van opgedane ervaring aanvullende kaders te verbinden aan deze bevoegdheid. Dit
   kan een plek krijgen in de evaluatie van het delegatiebesluit. 12
6. Ten aanzien van delegatiemogelijkheid E (vertalen concrete beleidskaders in omgevingsplan)
   is het mogelijk om daaraan toe te voegen, dat de gemeenteraad bij vaststelling van het betreffende
   beleid/kader heeft ingestemd met de verwerking daarvan in het omgevingsplan.
7. Ten aanzien van delegatiemogelijkheid H (voorbereidingsbesluit) is het mogelijk dat het college
   de raad achteraf informeert via bijvoorbeeld een brief over het vaststellingsbesluit. Indien de raad
   wenst dat het college het voorbereidingsbesluit intrekt of wijzigt, is het college verplicht dit te doen.

6.3 Aanvullende mogelijkheden voor delegatiebesluit

In de voorbeelden die we hebben bekeken zijn nog meer mogelijkheden voor delegatie te
vinden. Deze willen wij u als aanvullende/alternatieve delegatiemogelijkheden voorleggen, die u
zou kunnen opnemen in het delegatiebesluit:
1. Wijzigingen die nodig zijn vanwege gewijzigde hogere wet- en regelgeving waar geen sprake is
     van afwegingsruimte.
2. Het toevoegen van onderdelen uit de gemeentelijke verordeningen die beleidsneutraal
     overgeheveld gaan worden naar het omgevingsplan.
3. Uitvoeren van instructieregels en aanwijzingen van Rijk en Provincie als er geen
     afwegingsruimte is.

 In bijlage 3 is in een overzicht weergegeven voor welke delegatiemogelijkheden andere gemeenten
 hebben gekozen.




12
  NB Het college heeft van de wetgever al de ruimte gekregen om dezelfde projecten via een BOPA mogelijk te maken. En de
gemeenteraad heeft al aangegeven daarover niet te willen adviseren (via de advieslijst BOPA). Ook kan afgevraagd worden
welke kaders hier extra zekerheden kunnen bieden/of dat nodig is, gelet op de kaders en geldende wet- en regelgeving die
sowieso al van toepassing zijn op ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving.

                                                            10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>   Bijlage 1: Overzicht wijzigingsplannen 2016-2021

Planwijziging                           Datum             Onderwerp
Eschmarke Zuidoost 2010 - Wijziging 1   14-06-2016        Op het perceel aan de Schipholtstraat ongenummerd (tussen
                                                          huisnummers 292 en 300) is een onbebouwd perceel
                                                          aanwezig. Initiatiefnemer wil een vrijstaande woning te
                                                          realiseren op dit perceel. Het gaat hier om een toevoeging van
                                                          een bouwvlak in de bestemming “Wonen”.
Laares 2014 - Wijziging 1               18-11-2016        Het bestemmingsplan staat 65 woningen toe. In de
                                                          wijzigingsbevoegdheid is opgenomen: het toevoegen van het
                                                          realiseren van aaneengesloten grondgebonden woningen voor
                                                          maximaal 20% van het aantal toegestane woningen met een
                                                          maximum van 15 woningen.
                                                          Het college heeft gebruik gemaakt van genoemde
                                                          wijzigingsbevoegdheid. Hierdoor is het mogelijk geworden om
                                                          medewerking te verlenen aan
                                                          56 twee-aan-een en 15 aaneengesloten woningen.
                                                          De 56 twee-aaneen woningen pasten binnen de bepalingen
                                                          van het bestemmingsplan "Laares 2014".
                                                          Voor de 15 aaneengesloten woningen is de
                                                          wijzigingsprocedure doorlopen.
De Bothoven 2016 - Wijziging 1          13-03-2016        Het toevoegen van vijf bouwvlakken aan de bestemming reeds
                                                          bestaand bestemming “Wonen”.
Buitengebied Zuidoost - Wijziging 1     22-08-2017        Het (iets) opschuiven van het bouwvlak voor de sloop en
Weustinkhoekweg 107                                       herbouw van een woning. Hierdoor valt het nieuwe bouwvlak
                                                          ook onder de bestemming “Wonen”.
Buitengebied Noordwest - Wijziging 2    02-05-2017        Het splitsen van een woning en in het kader van de VAB-
Wiggersbosweg 34-36                                       regeling een woonfunctie toekennen aan een karakteristieke
                                                          schuur.
Enschede Noord 2013 - Wijziging 2       19-09-2017        Verplaatsen speeltuin naar noordzijde op de plek waar vier
                                                          woongebouwen zijn gesloopt en aan de zuidzijde realiseren
                                                          van 26 eengezinswoningen.
Buitengebied Zuidoost - Wijziging 2     27-07-2018        Reguliere bewoning van een bestaande agrarische
                                                          bedrijfswoning mogelijk maken. Dit door middel van wijziging
                                                          van agrarisch met waarden naar woonbestemming. Daarnaast
                                                          wordt het bouwvlak enigszins beperkt.
Bolhaar-Roessingh 2016 -Wijziging 2     26-03-2019        Het toevoegen van een bouwvlak voor een nieuw te bouwen
                                                          woning.
Buitengebied Noordwest - Wijziging 3    16-04-2019        Wijziging van bestemming ‘Agrarisch’ met dubbelbestemming
(Lonnekermeerweg 70)                                      ‘Waterstaat – Intrekgebied” naar bestemming ‘Wonen’.
Bolhaar-Roessingh 2016 - Wijziging 1    21-05-2019        Splitsing van een kavel op het perceel Park de Kotten 317
                                                          waarbij er een bouwvlak wordt toegevoegd.
Laares 2014 - Wijziging 2               10-09-2019        Het wijzigen van de bestemming “Gemengd-2”. De
                                                          gemeenteraad heeft aangegeven dat het college de
                                                          bestemming kan wijzigen naar “Woongebied” voor de realisatie
                                                          van maximaal 35 grondgebonden woningen. Bij vaststelling
                                                          van het plan was daarvoor nog geen concreet inrichtingsplan
                                                          of verkavelingsplan, daarom heeft de gemeenteraad dit
                                                          opgenomen als wijzigingsbevoegdheid in plaats van dit direct
                                                          in dat betreffende plan te regelen. Het college heeft gebruik
                                                          gemaakt van de wijzigingsbevoegdheid en medewerking
                                                          verleend aan in totaal 27 woningen binnen de bestemming
                                                          “Gemengd-2” en 3 woningen binnen de bestemming “Wonen”.
Bolhaar-Roessingh 2016 - Wijziging 3    05-11-2019        Een wijziging van één groot bouwvlak naar twee bouwvlakken.
                                                          Hierbij wordt het reeds bestaande grote bouwvlak verkleind en
                                                          wordt er een ander relatief klein bouwvlak binnen de
                                                          bestemming “Wonen” toegevoegd.
Lasonder Zeggelt 2018 - Wijziging 1     18-05-2020        De bestemming van de binnen het plangebied gelegen
                                                          gronden te wijzigen van bestemming “Bedrijf” naar
                                                          bestemming “Wonen” voor de realisatie van 3 woningen op het
                                                          perceel Niermansgang 9.
Bolhaar-Roessingh 2016 - Wijziging 4    15-02-2021        De bestemming “Bedrijf” wijzigingen naar bestemming
                                                          “Wonen” om bestaande bedrijfsbebouwing op het perceel Het
                                                          Sander 17 te slopen en daarvoor in de plaats één woning te
                                                          realiseren.


                                                     11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Bijlage 2: Voorbeeld wijzigingsbevoegdheden

Onderstaand een overzicht van de gebruikte wijzigingsbevoegdheden met daarbij een link naar de
regels van het bestemmingsplan waar de wijzigingsbevoegdheid te vinden is.

   -   het toevoegen van een bouwvlak of het wijzigen van de afmetingen van een bestaand
       bouwvlak;
       Zie als voorbeeld artikel 19.6 sub B:
       https://www.ruimtelijkeplannen.nl/documents/NL.IMRO.0153.BP00105-
       0003/r_NL.IMRO.0153.BP00105-0003.html#_19_Wonen
   -   het toevoegen van een functieaanduiding, voor zover er tevens
       omgevingsvergunningsplichtige (ver)bouwactiviteiten noodzakelijk zijn om het gebruik
       te kunnen realiseren;
   -   het bouwen van een vrijstaande antenne-installatie;
       Zie als voorbeeld artikel 48.1 Sub F
       https://www.ruimtelijkeplannen.nl/documents/NL.IMRO.0153.BP00042-
       0003/r_NL.IMRO.0153.BP00042-0003_3.48.html
   -   in combinatie met de hiervoor genoemde wijzigingsbevoegdheden kan ook gebruik
       worden gemaakt van de wijzigingsbevoegdheid voor het wijzigen van de
       voorgeschreven maten, afmetingen en percentages, situering van bestemmingsgrenzen
       en bouwvlakken (die kan niet afzonderlijk worden gebruikt want betreft immers geen
       bouwactiviteit);
       Zie als voorbeeld artikel 48.1 Sub C & D
       https://www.ruimtelijkeplannen.nl/documents/NL.IMRO.0153.BP00042-
       0003/r_NL.IMRO.0153.BP00042-0003_3.48.html
   -   Verplaatsen van bouwwerken met een functie-aanduiding binnen een bestemmingsvlak
       (komt voor in buitengebied);
       Zie als voorbeeld artikel 48.1 sub E
       https://www.ruimtelijkeplannen.nl/documents/NL.IMRO.0153.BP00042-
       0003/r_NL.IMRO.0153.BP00042-0003_3.48.html
   -   het wijzigen van functie of bestemming van een voormalig agrarisch bouwwerk.
       Zie als voorbeeld artikel 4.7.1 sub B
       https://www.ruimtelijkeplannen.nl/documents/NL.IMRO.0153.BP00042-
       0003/r_NL.IMRO.0153.BP00042-0003_2.4.html
   -   Binnen de verschillende bestemmingen in bestemmingsplan Buitengebied.
       Zie de regels van één van de bestemmingsplannen buitengebied:
       https://www.ruimtelijkeplannen.nl/documents/NL.IMRO.0153.BP00042-
       0003/r_NL.IMRO.0153.BP00042-0003_2.html




                                                12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Bijlage 3: Delegatievoorbeelden andere gemeenten

     Gedelegeerde bevoegdheid               Gemeente       Gemeente      Heiloo13   Hendrik-   Vijfheeren-
                                            Deventer13     Aalsmeer                 Ido-       landen
                                                                                    Ambacht
     Gevallen die via huidige               X              X             X                     X
     wijzigingsbevoegdheid door
     college in bestemmingsplan
     verwerkt kunnen worden
     delegeren
     Technische verwerking                  X              X             X          X          X
     onherroepelijke BOPA’s in
     omgevingsplan
     Opnemen van ontwikkelingen in          X              X             X          X
     omgevingsplan waarvoor geen
     adviesrecht geldt
     Nemen voorbereidingsbesluit            X              X                                   X
     Vertalen van beleid gemeenteraad       X              X                        X          X
     (en college) in omgevingsplan
     Uitvoeren instructieregels Rijk en     X                            X
     Provincie als er geen
     afwegingsruimte is
     Het aanwijzen, wijzigen en                            X                        X          X
     schrappen van gemeentelijke
     monumenten
     Het toevoegen of wijzigen van                         X                        X          X
     begripsbepalingen voor zover deze
     geen wezenlijke gevolgen hebben
     voor de fysieke leefomgeving
     Wijzigingen van technische aard                       X             X          X          X
     (juridisch-technische en
     redactionele aanpassingen en
     correcties die geen of geringe
     invloed hebben op de fysieke
     leefomgeving)
     Wijzigingen die nodig zijn vanwege                    X                        X          X
     gewijzigde hogere wet- en
     regelgeving
     Het toevoegen van onderdelen uit                      X                        X          X
     de gemeentelijke verordeningen
     die beleidsneutraal overgeheveld
     gaan worden naar het
     omgevingsplan




13
     NB hiervan hebben wij stukken gezien waarover nog moet worden besloten.

                                                               13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Bijlage 4: Eindnoten


iInzicht in de snelheid van procedures:
-   Buitenplanse omgevingsplanactiviteit: 8 weken
-   Buitenplanse omgevingsplanactiviteit waarop de uitgebreide procedure wordt toegepast: 26 weken
-   Wijziging van het omgevingsplan door college: geen wettelijke termijn maar bij een niet al te
    omvangrijk plan circa 6 maanden.
- Wijziging van het omgevingsplan door de gemeenteraad: geen wettelijke termijn maar bij een niet
    al te omvangrijk plan circa 9-12 maanden.

NB: genoemde termijnen voor het wijzigen van het omgevingsplan zijn inschattingen op basis van de
huidige ervaringen met bestemmingsplannen. Direct na de inwerkingtreding zullen die termijnen naar
verwachting wat hoger kunnen liggen vanwege frictietijd om met een nieuw instrument, software,
inrichtingsregels e.d. te kunnen werken. Op dit moment is nog niet goed te overzien of ook daarna het
maken van een omgevingsplanwijziging meer of minder tijd met zich meebrengt.

ii
 Wat is het verschil tussen een BOPA en het wijzigen van het omgevingsplan?
Vrijwel alle projecten kunnen mogelijk worden gemaakt via een BOPA en door het wijzigen van het
omgevingsplan. Ieder instrument kent daarbij zijn eigen mogelijkheden en beperkingen. Daarover
hieronder meer.

BOPA:
- Het project moet voldoende concreet zijn om een beslissing op de aanvraag te kunnen nemen. Om
   een ruimtelijke afweging te kunnen maken moeten alle daarvoor relevante tekeningen, rapporten,
   etc. bij de aanvraag worden aangeleverd. Met een BOPA kan worden geregeld dat er meer of
   andere bebouwing wordt toegestaan dan mogelijk is op grond van het omgevingsplan. Of dat een
   bouwwerk of een perceel anders gebruikt mag worden dan het omgevingsplan toestaat. Onder de
   Omgevingswet wordt het ook mogelijk om een knip te maken: er wordt eerst een BOPA
   aangevraagd voor afwijking van de ruimtelijke regels en daarna een vergunning voor het
   (bouw)technische deel. Ook in dat geval moet het project voor de BOPA voldoende concreet zijn.
   Ter Illustratie: het moet duidelijk zijn hoeveel woningen er gebouwd worden, welk woning type,
   bouwhoogte, locatie, dakhelling, etc. Alle informatie moet voorhanden zijn om te kunnen
   beoordelen of de ontwikkeling aanvaardbaar is. De gevolgen van het project moeten goed kunnen
   worden overzien.
- Het besluit regelt hetgeen is aangevraagd en heeft dan ook betrekking op een concreet project. Dat
   betekent als de vergunning is verleend en de initiatiefnemer wil toch iets aanpassen in het
   bouwwerk of in het gebruik er weer een nieuwe procedure voor een BOPA moet worden gevoerd.
- De proceduretijd is meestal (veel) korter dan van een omgevingsplanwijziging (tenzij bijvoorbeeld
   het college de uitgebreide procedure toepast of wetgeving een uitgebreide procedure voorschrijft).
- Het is niet mogelijk om de BOPA te gebruiken om de mogelijkheden van het omgevingsplan te
   beperken. Bij rood voor rood moet bijvoorbeeld de agrarische bestemming worden verwijderd om te
   voorkomen dat de gesloopte stallen opnieuw opgericht worden. Een ander voorbeeld is dat een
   BOPA geen zoneringen (veiligheidsafstanden en beperkingen in bouwen/graven) kan opleggen die
   bijvoorbeeld nodig zijn bij hoogspanningslijnen of gasleidingen. In genoemde gevallen moet het
   omgevingsplan daarvoor gewijzigd worden.
- Sommige (niet alle!) hypotheekverstrekkers eisen een wijziging van het omgevingsplan. Zo is het
   mogelijk om via een BOPA toe te staan dat een bedrijfswoning door een particulier (zonder bedrijf)
   wordt bewoond. Hypotheekverstrekkers erkennen dit echter niet altijd en eisen een
   woonbestemming via een (omgevings)planwijziging. De ervaringen hierin verschillen per
   hypotheekverstrekker.

Resumerend:
Het instrument BOPA is dus met name geschikt voor projecten die concreet zijn en niet te omvangrijk
(bijv. geen gebiedsontwikkeling met een groot ruimtebeslag met veel gevolgen en niet meerdere
initiatiefnemers) of waarin op korte termijn (voor verwerking van de BOPA in het omgevingsplan) nog
andere ontwikkelingen worden verwacht.



                                                  14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Omgevingsplanwijziging:
- Het project kan globaler zijn dan bij een omgevingsvergunning. Een initiatiefnemer weet
  bijvoorbeeld dat hij een aantal woningen wil bouwen. Hij wil dat het omgevingsplan de ruimte laat in
  het type woning (bijv. vrijstaand of twee-onder-één-kappers), zodat hij kan inspelen op de
  marktvraag. Hij weet nog niet precies hoe hoog de woningen worden, maar in het omgevingsplan
  wordt geregeld wat de gemeente gelet op het bestaande straat- en bebouwingsbeeld maximaal
  aanvaardbaar vindt. Het omgevingsplan kan dan globaler worden opgezet waarbij er voorwaarden
  worden gesteld waaraan de nieuwe woningen moeten voldoen. Dit is veelal gebaseerd op
  geldende visies/beleid, de kwaliteiten en kenmerken van het gebied en hoe het omgevingsplan
  eruit ziet in vergelijkbare gevallen.
- Alle toekomstige wensen van een initiatiefnemer kunnen steeds getoetst worden aan het
  gewijzigde omgevingsplan. Als een initiatiefnemer een bijgebouw toch iets anders wil vormgeven
  dan hij vooraf heeft bedacht dan hoeft er niet opnieuw afgeweken te worden van het
  omgevingsplan.
- Bij een omgevingsplanwijziging beoordeel je of je het project wenselijk vindt, maar daarnaast is er
  ook ruimte om aanvullende zaken te regelen. Het is bijvoorbeeld mogelijk om, indien nodig en
  mogelijk bijv. in het kader van het participatietraject, de milieucategorie van een naastliggend
  perceel te verlagen.
- Onder de huidige wetgeving is het zo dat je de mogelijke gevolgen van álles wat in het
  bestemmingsplan geregeld is moet onderzoeken, terwijl daar in de praktijk misschien nooit gebruik
  gemaakt van gaat worden. Daarmee wordt er heel veel tijd en geld geïnvesteerd in een
  theoretische situatie. Onder de Omgevingswet verandert dit. Bij een omgevingsplanwijziging is het
  straks ook mogelijk om de onderzoekslast te verschuiven naar het moment dat iemand
  daadwerkelijk een omgevingsvergunning aanvraagt. Het wordt dus wel onderzocht, maar pas op
  het moment dat iemand van de mogelijkheid uit het omgevingsplan gebruik maakt. Dat is
  efficiënter, maar ook zorg je ervoor dat de onderzoeken specifieker in kunnen gaan op de
  betreffende ontwikkeling. Daarnaast beoordeel je daarmee of de situatie op dát moment
  aanvaardbaar is en niet bijvoorbeeld tien jaar geleden toen het plan werd vastgesteld. Het
  opschuiven van de onderzoekslast kan handig zijn als een initiatiefnemer bijvoorbeeld alvast een
  eventuele toekomstige activiteit (bijv. een andere bedrijfstak) wil laten vastleggen, maar nog niet
  zeker weet of hij dit wil realiseren.
- Doordat de initiatiefnemer eerst een besluit krijgt over het globale initiatief heeft hij meer flexibiliteit
  in de uitwerking van zijn plannen. Terwijl het omgevingsplan wordt gewijzigd kan hij (eventueel in
  gesprek met toekomstige bewoners i.g.v. woningbouw) de plannen concreter uitwerken.
- Als de initiatiefnemer de plannen globaal houdt (globaler dan nodig is voor een BOPA) is de
  voorbereidingstijd voor het indienen van een aanvraag voor de initiatiefnemer iets korter dan voor
  een BOPA.
- De proceduretijd is langer dan van een BOPA.

Resumerend:
Het instrument “wijziging omgevingsplan” is dus (ook) geschikt voor plannen:
- Die globaal zijn (de plannen mogen wel concreet zijn; maar dan zou i.g.v. niet te omvangrijke
    projecten ook gekozen kunnen worden voor een BOPA);
- waarbij behoefte is aan algemene regels die flexibiliteit bieden;
- die betrekking hebben op een gebiedsontwikkeling die groter van omvang en/of complexer zijn.

Kort samengevat kunnen vrijwel alle projecten dus zowel met een BOPA als met een
omgevingsplanwijziging geregeld worden. Beide instrumenten hebben voor de initiatiefnemer echter
wel hun eigen voor- en nadelen en hier en daar wat extra mogelijkheden of beperkingen.


iii
  Ter illustratie: het is mogelijk om via een BOPA te regelen dat een voormalige bedrijfswoning met
bijbehorend bouwwerk gebruikt mag worden voor particulier gebruik. Er wordt dus niet meer gewoond
ten dienste van een bedrijf. Als twee jaar later de eigenaar een (niet-vergunningsvrije) erker wil
toevoegen aan de woning dan is dat opnieuw in strijd met het omgevingsplan. Het omgevingsplan laat
wel het bouwoppervlak van de erker toe, maar nog steeds zegt het omgevingsplan dat er alleen
gebouwd mag worden voor een bedrijfswoning. Daar is in dit voorbeeld geen sprake van, dus moet er
opnieuw een BOPA worden verleend. Als het omgevingsplan wél was gewijzigd dan was dat niet nodig
geweest.


                                                     15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>