<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Besluit van de raad van de gemeente Enschede tot vaststelling van de Referendumverordening
Enschede 20243 (Referendumverordening Enschede 20243)
De Gemeenteraad van de gemeente Enschede;
gelet op de artikelen 84, 149 en 154 van de Gemeentewet;
gelet op de artikelen124 lid 1 en art 127 van de Grondwet;
gelezen het initiatiefvoorstel van de PVV;
gelezen de inspraakreacties….
besluit vast te stellen de volgende verordening:
Referendumverordening Enschede 20243
Hoofdstuk 1 – Onderwerp van een referendum
Artikel 1. Definities
In deze verordening wordt verstaan onder:
- kiesgerechtigd: stemrecht hebben voor de verkiezing van de leden van de raad;
- referendum: volksraadpleging waarbij de kiesgerechtigden zich uitspreken over een ontwerp
raadsbesluit.
Artikel 2. Reikwijdte
1. Er kan een referendum worden gehouden op initiatief van kiesgerechtigden
2. Een referendum kan worden gehouden over een ontwerp raadsbesluit, met grote maatschappelijke,
     economische, milieuhygiënische of ruimtelijke gevolgen voor de gemeente Enschede of haar
     inwoners, met dien verstande dat over een besluit slechts éénmaal een referendum kan worden
     gehouden.
3. Onderwerp van een referendum is een ontwerp raadsbesluit met uitzondering van besluiten:
       a. van de raad of het college op bezwaar, bedoeld in artikel 6:4, eerste lid, van de Algemene wet
       bestuursrecht, dan wel inzake het voeren van rechtsgedingen;
       b. over individuele kwesties, zoals benoemingen, ontslagen, schorsingen, kwijtscheldingen en
       schenkingen;
       c. over de hoogte van geldelijke voorzieningen voor ambtsdragers, gewezen ambtsdragers en hun
       nabestaanden;
       d. over de vaststelling, wijziging of intrekking van de arbeidsvoorwaardenregeling en daaruit
       voortvloeiende besluiten met betrekking tot de griffier en de medewerkers van de griffie;
       e. over het voor kennisgeving aannemen van notities en rapporten;
       f. in het kader van deze verordening;
       g. over de vaststelling van de gemeentelijke begroting en de rekening;
       h. over de vaststelling van gemeentelijke tarieven en belastingen;
       i. ter uitvoering van een besluit van een hoger bestuursorgaan of de wetgever waaromtrent de
       raad geen beleidsvrijheid heeft.
       j. die naar het oordeel van de raad hun grondslag vinden in een eerder genomen besluit waarover
       een referendum is gehouden of kon worden gehouden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 2 – De aanvraagprocedure van het referendum
Artikel 3. Inleidend verzoek
1. Ingezetenen van de gemeente Enschede kunnen een inleidend verzoek indienen tot het houden van
    een referendum over een door de raad genomen besluit of delen daarvan, uiterlijk 4 weken na
    publicatie van dit besluit, mits zij de Nederlandse nationaliteit hebben en op de dag van de indiening
    van het verzoek de leeftijd van 18 jaar hebben bereikt, en niet uitgesloten zijn van het kiesrecht.
1. Het inleidend verzoek om een referendum te houden wordt ondersteund door ten minste 500
    ondersteuningsverklaringen van personen die kiesgerechtigd zijn op de dag dat het formulier,
    bedoeld in het vierde lid, wordt verstrekt.
2. Het inleidend verzoek moet schriftelijk bij de referendumcommissie worden ingediend. Het verzoek
    moet worden ondersteund door minimaal 500 ingezetenen van de gemeente Enschede die de
    Nederlandse nationaliteit hebben en op het moment van indiening van het inleidende verzoek de
    leeftijd van 18 jaar hebben bereikt en niet uitgesloten zijn van het kiesrecht.
2. Een inleidend verzoek wordt schriftelijk ingediend bij de referendumcommissie, uiterlijk 10 dagen
    voor de raadsvergadering waarin het ontwerp raadsbesluit wordt besproken.
3. In het inleidend verzoek wordt aangegeven om welk besluit van de raad of delen daarvan het gaat.
    Het inleidend verzoek gaat vergezeld van een handtekening van elke verzoeker, met opgave van
    diens naam, adres, woonplaats en geboortedatum.
3. Een ondersteuningsverklaring voor het inleidend verzoek bestaat uit een handtekening met de
    daarbij behorende naam, adres, woonplaats en geboortedatum.
4. Voor de vermelding van de in het derde lid bedoelde gegevens stelt de referendumcommissie een
    format vast.
5. De Griffier regelt de ondersteuning van de verzoekers in het gehele traject.
Artikel 4 Beslissing op het inleidend verzoek
1.     De referendumcommissie beslist op het inleidend verzoek uiterlijk binnen 1 week na afloop van de
       termijn als bedoeld in artikel 3, tweede eeerste lid en bepaalt:
       a.     of het inleidende verzoek een ontwerp raadsbesluit betreft waarover, gelet op het bepaalde
              in artikel 2 een referendum kan worden gehouden, en,
       b.     of het inleidend verzoek voldoet aan de in artikel 3 van deze verordening gestelde eisen.
2.       Indien de referendumcommissie beslist dat aan de vereisten voor het indienen van het inleidend
verzoek is voldaan (artikel 2 en 3 van deze verordening), schort de raad uiterlijk binnen twee weken de
inwerkingtreding op van hun besluit omtrent het onderwerp van het referendum. Deze opschorting
eindigt indien naar aanleiding van het definitief verzoek wordt besloten om geen referendum te houden
dan wel de besluitvorming als bedoeld in artikel 16, eerste lid, van deze verordening heeft
plaatsgevonden. behandelt de raad het ontwerp raadsbesluit waarop het verzoek zich richt. Het ontwerp
raadsbesluit zoals dat luidt na verwerking van eventuele aangenomen amendementen, wordt vervolgens
aangehouden tot de eerstvolgende vergadering na de dag waarop de uitslag van het referendum wordt
bekendgemaakt, tenzij eerder negatief over de ontvankelijkheid van het referendumverzoek wordt
beslist.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>3. De beslissing, bedoeld in het eerste lid, wordt uiterlijk na 10 dagen door de referendumcommissie
   publiekelijk bekend gemaakt, gerekend vanaf de dag nadat de referendumcommissie de beslissing
   als bedoeld in het eerste lid heeft genomen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Artikel 5 Definitief verzoek
   1    Het definitief verzoek moet uiterlijk binnen 6 weken worden ingediend na de bekendmaking
        bedoeld in artikel 4, derde lid en worden ondersteund door minimaal 3% van het aantal
        kiesgerechtigden in Enschede bij de laatstgehouden verkiezingen van de raad van Enschede, die de
        Nederlandse nationaliteit hebben, en op het moment van indiening van het verzoek de leeftijd van
        18 jaar hebben bereikt, en niet uitgesloten zijn van het kiesrecht.
   1    Het definitief verzoek om een referendum te houden wordt ondersteund door ten minste 3%
        ondersteuningsverklaringen van personen die kiesgerechtigd zijn op de dag dat de
        referendumcommissie heeft besloten dat het inleidend verzoek wordt ingewilligd.
   2    Het definitief verzoek moet uiterlijk binnen 6 weken worden ingediend na de bekendmaking
        bedoeld in artikel 4, derde lid.
   23 Het definitief verzoek gaat vergezeld van een handtekening van elke verzoeker, met opgave van
        diens naam, adres, leeftijd, woonplaats en BSN-nummer. De ondersteuning van het verzoek kan
        eveneens langs digitale weg worden ingediend en ondertekend worden met DigiD, of een
        vergelijkbaar veilig digitaal portaal.
   34 Voor de vermelding van de in het tweedederde lid bedoelde gegevens stelt de
        referendumcommissie een format vast. De Griffier regelt de ondersteuning van de verzoekers in
        het gehele traject.
Artikel 6 Beslissing op het definitief verzoek
1.    De referendumcommissie beslist op het definitief verzoek binnen uiterlijk 2 weken na afloop van
      de termijn als bedoeld in artikel 5, eerste tweede lid en bepaalt:
      a) of het definitief verzoek een ontwerp raadsbesluit betreft een besluit of delen daarvan betreft
           waarover, gelet op het bepaalde in artikel 2, een referendum kan worden gehouden, en;
      b) of het definitief verzoek voldoet aan de in artikel 5 van deze verordening gestelde eisen.
2.    De beslissing, bedoeld in het eerste lid, wordt uiterlijk binnen zeven dagen door de
      referendumcommissie publiekelijk bekend gemaakt, gerekend vanaf de dag nadat de
      referendumcommissie de beslissing als bedoeld in het eerste lid heeft genomen.
3.    De beslissing van de referendumcommissie tot toelating van het definitief verzoek behelst tevens
      de vaststelling dat een referendum zal worden gehouden.
4.    De referendumcommissie geeft een advies aan de raad op welke dag het referendum gehouden
      kan worden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 3 – De procedure van het referendum
Artikel 7. Datum en periode
1.    De raad stelt na het besluit als bedoeld in artikel 6, derde lid uiterlijk binnen twee weken de dag
      vast waarop het referendum wordt gehouden. De verplichting uit de eerste volzin geldt niet indien
      de raad besluit dat er geen referendum wordt gehouden. Bij het vaststellen van de datum waarop
      het referendum wordt gehouden wordt tevens beslist of de uitslag van het referendum gevolgd zal
      worden en raadsleden zich bij wijze van politieke zelfbinding gebonden te zullen achten aan de
      uitslag.
2.    De raad besluit om het referendum te laten plaatsvinden gelijktijdig met de eerstvolgende
      verkiezingen (voor Gemeenteraad, Provinciale Staten, Tweede Kamer of Europees Parlement),
      tenzij de raad anders besluit met dien verstande dat het referendum niet later plaatsvindt dan
      uiterlijk 12 maanden en niet eerder dan 3 maanden na de dag waarop is besloten tot het houden
      van een referendum.
3.    Er kunnen meerdere referenda op dezelfde dag worden gehouden.
Artikel 8. De stemming
    1. De raad stelt tegelijk met het besluit om een referendum te houden, of zo spoedig mogelijk
         daarna, de vraagstelling vast.
    2. Bij een referendum op initiatief van de kiesgerechtigden wordt aan de kiesgerechtigden de vraag
         voorgelegd of zij voor of tegen het ontwerp raadsbesluit of delen daarvan zijn.
Artikel 9. Samenstelling referendumcommissie
     1. De raad stelt een referendumcommissie in en benoemt haar leden.
     2. De referendumcommissie bestaat uit minimaal 3 en maximaal vijf leden en kiest uit haar
          midden een voorzitter.
     3. De referendumcommissie wordt ondersteund door de griffier.
     4. De voorzitter en de leden van de referendumcommissie kunnen geen deel uitmaken van of
          werkzaam zijn onder verantwoordelijkheid van bestuursorganen van de gemeente.
     5. De leden worden benoemd voor een periode van 4 jaar. Aftredende leden kunnen worden
          herbenoemd voor maximaal 2 periodes.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Artikel 10. Taken en bevoegdheden referendumcommissie
1.    De referendumcommissie heeft de bevoegdheid te beslissen over:
             ▪ de vraag of sprake is van een ontwerp raadsbesluit dat voldoet aan het bepaalde in
                artikel 2, 4 en 5 van deze verordening;
             ▪ het houden van een referendum, waaronder het bepalen van de geldigheid van het
                inleidend en het definitief verzoek. Deze bevoegdheid laat onverlet dat de raad in
                voorkomend geval met toepassing van artikel 7, eerste lid van deze verordening kunnen
                besluiten om geen referendum te houden.
2.      De referendumcommissie heeft tot taak
      a.        de raad te adviseren over:
             ▪ stemprocedure en de datum van het te houden referendum;
             ▪ de stembiljetten;
             ▪ de verstrekking van het budget ten behoeve van het referendum;
      b.        toezicht te houden op:
             ▪ de uitvoering van deze verordening
             ▪ het objectieve of neutrale karakter van de door de gemeente te verstrekken voorlichting
                over het referendum;
      c.     klachten te behandelen in het kader van de toezichttaak, genoemd onder b van dit artikel.
      d.     binnen 6 maanden na de dag waarop het referendum wordt gehouden dan wel binnen 6
             maanden nadat duidelijk is dat er geen referendum plaatsvindt, een evaluatie uit te brengen
             over het referendumproces.
3.    De referendumcommissie kan op eigen initiatief advies uitbrengen over aanpassingen van deze
      verordening, over de bij referenda en referendumverzoeken te volgen procedure en over alle
      overige zaken die het referendum betreffen en die zij van belang acht.
4.    De referendumcommissie vergadert in het openbaar.
5.    De adviezen en besluiten van de referendumcommissie zijn openbaar
6.    De werkwijze van de referendumcommissie, daaronder begrepen de wijze waarop de raad inzage
      heeft in de stukken waaromtrent door de referendumcommissie geheimhouding is opgelegd,
      wordt nader uitgewerkt in een separaat door de raad vast te stellen reglement. In dat reglement
      regelt de raad tevens de verantwoording door de referendumcommissie aan de raad.
Artikel 11. Uitvoering
1. De referendumcommissie is belast met de uitvoering van het besluit tot het houden van een
    referendum. De referendumcommissie regelt coördinatie en kan andere bestuursorganen, instanties
    of personen inschakelen.
2. Het college is belast met het zorgdragen voor een neutrale en inhoudelijke informatievoorziening en
    betrekken de initiatiefnemers hierbij.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Artikel 12. Budget
1. Onmiddellijk nadat is besloten tot het houden van een referendum, stelt de raad een budget vast
     voor de organisatie van en de voorlichting over het referendum en het voeren van campagne.
Artikel 13 Geldigheid van de uitslag
De referendumuitslag is geldig als het opkomstpercentage van het gehouden referendum minimaal gelijk
is aan, of hoger is dan, 30% van het aantal kiesgerechtigden in Enschede.
Artikel 14. Procedure voorbereiding, stemming, uitslagbepaling en bekendmaking
Op de procedure ter voorbereiding, stemming, en de vaststelling en bekendmaking van de uitslag van
het referendum zijn de hoofdstukken E, paragrafen 2 en 4, J, L, N, paragraaf 1, en P, paragrafen 1 en 4,
van de Kieswet van overeenkomstige toepassing, voor zover bij deze verordening niet anders is bepaald.
Artikel 15. Uitslag
1. De uitslag wordt bepaald bij gewone meerderheid van het totaal uitgebrachte aantal geldige
stemmen. Het centraal stembureau berekent de uitslag van het referendum en geeft aan hoeveel
stemmen voor en tegen het raadsbesluit of delen daarvan zijn uitgebracht alsmede het aantal blanco en
ongeldige stemmen en het aantal stemmen bij volmacht. Het centraal stembureau stelt vast of een
meerderheid voor dan wel tegen het raadsbesluit of delen daarvan heeft gestemd waarbij blanco en
ongeldige stemmen buiten beschouwing worden gelaten.
2. Het centraal stembureau brengt de uitslag over aan de raad, vergezeld van het proces-verbaal, en
maakt beide onverwijld bekend op een algemeen toegankelijke wijze.
3. De raad doet op basis van het door het centraal stembureau vastgestelde proces-verbaal een
uitspraak over of de stemming op wettige wijze is geschied.
Artikel 16. Status van het referendum en ontwerp raadsbesluit
1. Bij het besluit tot het houden van een referendum als bedoeld in artikel 7, eerste lid wordt door de
     raad tevens beslist of de uitslag van het referendum al dan niet direct gevolgd wordt. Indien is
     besloten de uitslag te volgen, is lid 2 van dit artikel van toepassing.
2. a) Indien degenen, die een stem hebben uitgebracht in het kader van het referendum, zich in
     meerderheid uitspreken voor het raadsbesluit, beslist dat deel van de raad dat zich bij een besluit
     om een referendum te houden heeft uitgesproken voor zelfbinding, dienovereenkomstig.
     b) Indien degenen die een stem hebben uitgebracht in het kader van het referendum in meerderheid
     tegen het raadsbesluit blijken te zijn, dient het college, binnen 6 weken na het referendum, een
     voorstel tot intrekking van dat besluit in. Dat deel van de raad dat zich bij een besluit om een
     referendum heeft uitgesproken voor zelfbinding, beslist dienovereenkomstig bij de besluitvorming
     omtrent het voorstel tot intrekking als bedoeld in het eerste volzin.
3. De raad houdt uiterlijk binnen 6 weken (doch niet later dan 3 maanden) een vergadering over de
     referendumuitslag ter finale besluitvorming over het besluit dat onderwerp was van het referendum.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Artikel 17. Strafbepaling
Met een hechtenis van ten hoogste drie maanden of een geldboete van de tweede categorie wordt
gestraft degene die:
       a. stembiljetten, volmachtbewijzen of stempassen namaakt of vervalst met het oogmerk deze als
       echt en onvervalst te gebruiken of door anderen te doen gebruiken;
       b. stembiljetten, volmachtbewijzen of stempassen die hij zelf heeft nagemaakt of vervalst of
       waarvan de valsheid of vervalsing hem, toen hij deze ontving, bekend was, opzettelijk als echt en
       onvervalst gebruikt of door anderen doet gebruiken;
       c. stembiljetten, volmachtbewijzen of stempassen voorhanden heeft met het oogmerk om deze
       wederrechtelijk te gebruiken of door anderen te doen gebruiken;
       d. als gemachtigde stemt voor een persoon, wetende dat deze is overleden;
       e. bij een referendum door gift of belofte een kiesgerechtigde omkoopt om volmacht te geven tot
       het uitbrengen van zijn stem;
Artikel 18 Inwerkingtreding
Deze verordening treedt in werking op de dag na publicatie in het gemeentelijk blad
Artikel 19 Evaluatie
Na inwerkingtreding van deze verordening wordt de werking van deze verordening na afloop van iedere
raadsperiode geëvalueerd.
Artikel 20 Overgangsbepaling
Op beslissingen als omschreven in artikel 2 die naar het oordeel van de raad hun grondslag vinden in een
beslissing die is genomen vóór de inwerkingtreding, is deze verordening niet van toepassing.
Artikel 21 Uitzonderingen op deze verordening
Daar waar deze verordening niet in voorziet, beslist het Presidium.
Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van [datum].
De voorzitter,
De griffier,
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Toelichting
Algemeen
Deze referendumverordening maakt het mogelijk om door inwoners een referendum aan te vragen
waar, naar inzicht van ieder raadslid, een bindende consequentie uit kan voortvloeien.
Artikelsgewijs
Artikel 1. Definities
Kiesgerechtigd
Voor het begrip ‘kiesgerechtigd’ is aangesloten bij degene die gerechtigd is deel te nemen aan de
raadsverkiezingen. Dit is geregeld in artikel B3 van de Kieswet (18 jaar of ouder, Nederlander of EU-
onderdaan of vijf jaar een verblijfsvergunning, of rechtmatig in Nederland verblijvend op grond van de
Vreemdelingenwet 2000 of op grond van een verdrag tussen een internationale organisatie en de Staat
der Nederlanden inzake de zetel van deze organisatie in Nederland).
Referendum
Deze verordening gaat uit van een referendum op basis van een ontwerp raadsbesluit. Een referendum
is te zien als een advies van burgers aan de raad over een voorgenomen besluit, waarop de leden van de
gemeenteraad kunnen besluiten om over te gaan tot politieke zelfbinding en daarmee het advies over te
nemen.
Artikel 2. Reikwijdte
Eerste lid
De raad beslist of er een referendum kan worden gehouden.
Onderwerp van een referendum is een ontwerp raadsbesluit in zijn geheel. In de praktijk kan het zijn dat
onderdelen van het besluit tot meer of minder discussie leiden, maar het is niet mogelijk om daar
onderscheid in te maken door een onderdeel uit het ontwerp raadsbesluit centraal te stellen en aan een
referendum te onderwerpen.
Derde lid
Bepaalde onderwerpen waarover de raad een besluit kan nemen lenen zich minder goed voor een
referendum. Deze zijn hier als uitzondering opgenomen. De lijst is gebaseerd op de ervaringen met
onder meer de Tijdelijke referendumwet en autonome gemeentelijke verordeningen; bij de onderdelen
g en h gaat het om het budgetrecht van de raad.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Artikel 3. Inleidend verzoek
Het inleidend verzoek heeft twee functies: het aantonen dat er binnen de gemeente enig draagvlak is
voor een referendum en een toetsmoment of over het ontwerp raadsbesluit een referendum kan
worden gehouden. Daarom is het aantal handtekeningen voor het inleidend verzoek in de regel laag. Het
definitief verzoek (artikel 5) moet aantonen dat er voldoende draagvlak binnen de gemeente is om
daadwerkelijk een referendum te houden. Voor het definitief verzoek wordt een aantal van 3% van de
kiesgerechtigden bij de laatstgehouden verkiezingen voor de gemeenteraad van Enschede als richtlijn
gebruikt.
Derde en vierde lid
Ondersteuningsverklaringen kunnen in de procedure voor het inleidend verzoek op grond van deze
verordening alleen schriftelijk worden ingediend. De handtekeningen moeten worden geplaatst op
formulieren die door de voorzitter van de raad worden verstrekt.
Vijfde lid
De griffier heeft een ondersteunende rol bij het inleidend verzoek.
Artikel 4. Beslissing op het inleidend verzoek
Eerste lid
De referendumcommissie beslist of het inleidend verzoek kan worden ingewilligd. Hierbij wordt getoetst
aan de in artikel 2, vermelde onderwerpenlijst.
Tweede lid
De referendumcommissie beoordeeld of er een voldoende aantal geldige ondersteuningsverklaringen is.
De referendumcommissie heeft hierbij een beslissende rol. Indien de referendumcommissie beslist dat
er aan de eisen van het inleidend verzoek is voldaan, schort de raad uiterlijk binnen twee weken de
inwerktreding op van hun besluit omtrent het onderwerp van het referendum. Deze opschorting eindigt
indien er naar aanleiding van het definitief verzoek wordt besloten om geen referendum te houden, of
indien de raad anders beslist bij de besluitvorming als bedoeld in artikel 7 eerste lid en artikel 16, eerste
lid, van deze verordening. behandelt de raad het ontwerp raadsbesluit waarop het verzoek zich richt. Het
ontwerp raadsbesluit zoals dat luidt na verwerking van eventuele aangenomen amendementen, wordt
vervolgens aangehouden tot de eerstvolgende vergadering na de dag waarop de uitslag van het
referendum wordt bekendgemaakt, tenzij eerder negatief over de ontvankelijkheid van het
referendumverzoek wordt beslist.
Derde lid
Binnen 10 dagen wordt de beslissing, zoals bedoeld in het eerste lid, door de referendumcommissie
bekend gemaakt op de website van de gemeente Enschede, de verschillende social-media kanalen en in
het gemeenteblad.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Artikel 5. Definitief verzoek
De procedure voor het definitief verzoek is in grote lijnen gelijk aan die voor het inleidend verzoek. Dit
houdt onder meer in dat de referendumcommissie controleert op voldoende handtekeningen van
kiesgerechtigden. De kiesgerechtigdheid is hier gekoppeld aan de dag waarop de raad besloten heeft dat
het inleidend verzoek wordt ingewilligd. Voor het aantal ondersteuningsverklaringen kan de richtlijn van
3% van het aantal kiesgerechtigden in Enschede bij de laatstgehouden verkiezingen van de raad van
Enschede. In de procedure voor het definitief verzoek wordt ook de digitale mogelijkheid opengesteld
(tweede lid, tweede volzin).
Dat de ondersteuningsverklaringen van het inleidend verzoek niet meetellen voor het definitief verzoek
heeft de volgende reden. Tijdens het inleidend verzoek wordt er vanwege de privacy niet gevraagd om
een BSN-nummer. Het is ook mogelijk dat een kiesgerechtigde het inleidend verzoek ondersteunt, maar
geen handtekening wil zetten voor het definitief verzoek, bijvoorbeeld omdat inmiddels aan zijn of haar
bezwaren tegemoet is gekomen. Of over het ontwerp raadsbesluit een referendum kan worden
gehouden is eerder in het proces, bij het inleidend verzoek beslist. Een voldoende aantal
handtekeningen zal dan ook een positief besluit tot het houden van het referendum inhouden
Artikel 6. Beslissing op het definitief verzoek
Eerste lid
De referendumcommissie beslist of het definitief verzoek kan worden ingewilligd. Hierbij wordt getoetst
aan de in artikel 2, vermelde onderwerpenlijst. Ook wordt hierbij getoetst of aan alle voorwaarden in
artikel 5 van deze verordening wordt voldaan. De referendumcommissie beoordeeld of er een voldoende
aantal geldige ondersteuningsverklaringen is. De referendumcommissie heeft hierbij een beslissende rol.
Indien de referendumcommissie beslist dat er aan de eisen van het definitief verzoek is voldaan, verlengt
de raad uiterlijk binnen twee weken de opschorting van hun besluit omtrent het onderwerp van het
referendum. De opschorting wordt ingetrokken zodra besluitvorming van de raad over de status van de
uitslag dit vereist of indien blijkt dat er een meerderheid van de kiesgerechtigden zich achter, afhankelijk
van het onderwerp van het referendum, het raadsvoorstel of delen daarvan schaart.
Tweede lid
Binnen 10 dagen wordt de beslissing, zoals bedoeld in het eerste lid, door de referendumcommissie
bekend gemaakt op de website van de gemeente Enschede, de verschillende social-media kanalen en in
het gemeenteblad.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Artikel 7. Datum en periode
De raad stelt binnen 2 weken de datum vast waarop het referendum wordt gehouden. Vanzelfsprekend
is dit niet het geval indien er besloten is om geen referendum te houden. Bij het vaststellen van de
datum spreekt de raad zich ook uit of de uitslag gevolgd zal worden en of raadsleden zich bij wijze van
politieke zelfbinding gebonden te zullen achten aan de uitslag. Raadsleden moeten kunnen stemmen
zonder last of ruggespraak (art. 140 GW). Politieke zelfbinding kan dus alleen worden toegepast zolang
raadsleden in ergens in het besluitvormingsproces een besluit hebben mogen nemen om al dan niet tot
politieke zelfbinding over te gaan.
Het meest efficiënt is om een referendum te organiseren bij de eerstvolgende verkiezingen. De
referendumcommissie adviseert een wenselijke datum. De raad kan dit advies naast zich neerleggen
over overnemen.
Artikel 8. De stemming
De raad beslist over de vraagstelling. Aan de kiesgerechtigden wordt de vraag voorgelegd of zij voor of
tegen het raadsbesluit of delen daarvan zijn. Over de dag van de stemming brengt de
referendumcommissie advies uit. De leden van de gemeenteraad besluiten hierover.
Artikel 9. Samenstelling referendumcommissie
Een referendumcommissie wordt ingesteld nadat de Referendumverordening is vastgesteld. Het is een
permanente commissie omdat een referenduminitiatief ineens kan opkomen en er dan binnen enkele
dagen een advies dient te worden uitgebracht over bijvoorbeeld de vraag of een referendum mogelijk is
over het ontwerp raadsbesluit. Het kan zijn dat de leden van de referendumcommissie lange tijd niet
bijeenkomen. Als er geen referenduminitiatief is, zal er doorgaans geen reden zijn om te vergaderen.
Voor de benoemingstermijn van vier is aangesloten bij de termijn die gehanteerd wordt leden van de
gemeenteraad. Uiteraard staat het gemeenteraden vrij een andere termijn te kiezen.
Wanneer een lid van de referendumcommissie ontslag neemt, is het aan de raad om zo snel mogelijk
een vervanger te benoemen. Er is niet bepaald dat het lid van de referendumcommissie aanblijft totdat
in diens opvolging is voorzien. Het kan soms enkele maanden duren voordat er een opvolger is
benoemd. Het is niet gewenst om iemand die ontslag neemt in het ongewisse te laten over wanneer dat
ontslag uiteindelijk ingaat. Er is niet expliciet geregeld dat leden van de referendumcommissie
(bijvoorbeeld in geval van niet functioneren) ontslagen kunnen worden. In het algemeen geldt dat
diegene die benoemt ook kan ontslaan.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Artikel 10. Taken en vergaderingen referendumcommissie
De referendumcommissie heeft diverse adviserende taken. Daarnaast houdt de referendumcommissie
toezicht op het gehele referendumproces. De referendumcommissie kan gevraagd en ongevraagd advies
geven.
Tweede lid
Onder a staat de advisering aan respectievelijk de raad, de voorzitter van de raad en het college. De
referendumcommissie heeft een adviserende rol bij diverse stappen in het referendumproces die
gevoelig kunnen liggen of voor discussie kunnen zorgen. Onder b is de rol van de referendumcommissie
als toezichthouder op het hele referendumproces vastgelegd. Een uitvloeisel van die rol is de
behandeling door de referendumcommissie van klachten over het referendumproces (onder c). Klachten
kunnen over uiteenlopende zaken gaan, bijvoorbeeld het afkeuren van een aantal ondersteunende
handtekeningen, het aantal stembureaus of een campagne uiting van een organisatie.
Wellicht ten overvloede: de taak die de referendumcommissie heeft ten aanzien van klachten over het
referendumproces heeft niet te maken met het klachtrecht dat wordt geregeld in hoofdstuk 9 van de
Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb); dat klachtrecht gaat immers alleen over gedragingen van
bestuursorganen en personen die daarbij werkzaam zijn. De afdoening daarvan is een taak van het
bestuursorgaan zelf.
De referendumcommissie brengt na afloop van elk referendumproces een evaluatie uit (onder d). Dit kan
gaan om een referendumproces inclusief een gehouden referendum maar ook over een
referendumproces waarbij het niet tot een daadwerkelijk gehouden referendum is gekomen.
Artikel 11. Uitvoering
In dit artikel staat de wijze waarop de referendumcommissie is belast met de uitvoering van het besluit
om een referendum te houden en op welke wijze zij dienen om te gaan met de informatievoorziening en
dat zij de initiatiefnemers dienen te betrekken.
Artikel 12
In dit artikel wordt gesteld dat de raad een budget vast moet stellen om het referendum te organiseren
en om campagne voor de initiatiefnemers te ondersteunen.
Artikel 13
Bij een opkomst lager dan 30% wordt de uitslag niet representatief geacht. Daarom is in dit artikel
beschreven dat het opkomstpercentage minimaal gelijk is aan 30% van het aantal kiesgerechtigden in
Enschede.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Artikel 14. Procedure voorbereiding, stemming, uitslagbepaling en bekendmaking
Het ligt voor de hand om voor de procedures rond de stemming aan te sluiten bij de gang van zaken bij
de raadsverkiezingen. Vandaar dat de desbetreffende bepalingen uit de Kieswet van overeenkomstige
toepassing worden verklaard, voor zover er geen regeling in deze verordening zelf is opgenomen. Het
gaat om de volgende onderdelen:
     • hoofdstuk E, paragraaf 2: de instelling en bemensing van stembureaus door het college;
     • hoofdstuk E, paragraaf 4: de instelling van het centraal stembureau (bij een lokaal referendum is
         er geen taak voor een hoofdstembureau; paragraaf 3 van hoofdstuk E is hier daarom niet
         vermeld);
     • hoofdstuk J: de stemming (met onder andere de oproep, de inrichting van het stemlokaal, het
         uitbrengen van de stem);
     • hoofdstuk L: het stemmen bij volmacht;
     • hoofdstuk N, paragraaf 1: de telling van de stemmen;
     • hoofdstuk P, paragraaf 1: de werkzaamheden van het centraal stembureau ten behoeve van de
         vaststelling en de bekendmaking van de uitslag;
     • hoofdstuk P, paragraaf 4: de vaststelling en de bekendmaking van de uitslag in een openbare
         zitting van het centraal stembureau. Ook is hier geregeld dat er een proces-verbaal van de
         werkzaamheden wordt opgemaakt. Zie over de bekendmaking ook de toelichting bij artikel 13.
Artikel 15. Uitslag
De uitslag is bepaald op basis van de meerderheid van het totaal aantal uitgebrachte geldige stemmen.
Het centraal stembureau berekent de uitslag en zal deze ook communiceren. Het centraal stembureau
heeft de verantwoordelijkheid om de uitslag over te brengen aan de raad, vergezeld van het proces-
verbaal en draagt zorg dat dit proces-verbaal op een openbare plek te raadplegen valt. De raad beslist
vervolgens of de stemming op wettige wijze is geschied.
Artikel 16. Status van het referendum en het raadsbesluit
Indien de raad beslist om een referendum te houden, de uitslag te volgen en zich uit te spreken voor
politieke zelfbinding als bedoeld in artikel 7 van deze verordening, is het tweede lid van dit artikel van
toepassing.
Indien de kiezer voorstander van het raadsbesluit of delen daarvan blijkt te zijn, dient dat deel van de
raad die zich bij het besluit om een referendum te houden heeft uitgesproken voor zelfbinding, de
uitslag te respecteren en deze daarmee te volgen.
Indien de kiezer tegenstander van het raadsbesluit of delen daarvan blijkt zijn, dient het college binnen 6
weken een voorstel tot intrekking van dat besluit in. Ook hier dient dat dat deel van de raad die zich bij
het besluit om een referendum te houden heeft uitgesproken voor zelfbinding, de uitslag te volgen.
Artikel 17. Strafbepaling
Op grond van artikel 154, eerste lid, van de Gemeentewet kan de raad op overtreding van een
verordening een straf stellen van ten hoogste drie maanden hechtenis of een geldboete van de tweede
categorie (€ 4.150,- in 2019). Voor het bepalen van wat strafbaar is, is aangesloten bij hoofdstuk Z,
paragraaf 1, van de Kieswet.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>